20231012- Notulen van de raadsvergadering van 12 oktober 2023

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1948

Nationaal Park Rotterdam een campagne opgestart door tal van organisaties, om van onze stad een nationale parkstad te maken met als richtjaar 2030. Sommige steden in de wereld hebben dat reeds, de national parkcity. Laten we dat in Rotterdam nu ook gaan doen. Het is een prachtig initiatief van Rotterdamse natuur- en groenorganisaties voor een nationale parkstad. Dat is echt lovenswaardig, omdat het van hen komt en ook van onze inwoners. Dus daardoor wordt het breed gedragen, wat natuurlijk hartstikke goed is. Daarom verzoeken wij het college te onderzoeken hoe de gemeente kan bijdragen te komen tot Rotterdam als nationale parkstad. En voorzitter, nog één opmerking. Wij zijn heel blij met de steun van de andere fracties voor onze voorstellen om de stad mooier te maken voor mens, maar vooral ook voor dieren en wij zien heel erg uit naar de inwerkingtreding van dit biodiversiteitskader. Ik dank u. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Van der Velden heeft de volgende moties en het volgende amendement ingediend. Motie 11.

Nationaal Park Rotterdam 2030 "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader; constaterende dat: - er onder de noemer 'Nationaal Park Rotterdam' een campagne is opgestart door tal van organisaties om van onze stad een nationale parkstad te maken, met als richtjaar 2030; - sommige steden in de wereld reeds de status van National Park City hebben verkregen, zoals Londen in het Verenigd Koninkrijk en Adelaide in Australië; overwegende dat: - het initiatief van Rotterdamse natuur- en groenorganisaties voor een nationale parkstad lovenswaardig is, omdat het van onderop komt en wordt gedragen door onze inwoners; - de nationale parkstad zorgt voor een groene dooradering van het stedelijke weefsel met genoeg ruimte voor wilde natuur, lokale voedselproductie en gezondere levens van de Rotterdammers; - in de campagne voor een 'Nationaal Park Rotterdam' radicale vergroening en inclusie hand in hand gaan, zoals het hoort; voorts overwegende dat: - de status van onze stad als nationaal park ertoe kan bijdragen de ambitie van het college te realiseren flink te stijgen in de Nationale Monitor voor Duurzame Gemeenten, waar we al sinds jaar en dag op de laatste plek bungelen; verzoekt het college: - te onderzoeken hoe de gemeente kan bijdragen te komen tot Rotterdam als nationale parkstad;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, M.Y. Morkoç, T. Kind, A.G. van der Elst en T.J. Vonk Motie 12. Natuur meten in De Esch "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader; constaterende dat: - de natuurindicatiekaart van de gemeente Rotterdam aantoont dat in de wijk De Esch in de tijdsperiode 2010-2020 in totaal 585 plant- en diersoorten zijn waargenomen; - Polder De Esch onderdeel is van Natuurnetwerk Nederland, een netwerk van natuurgebieden dat onder verantwoordelijkheid valt van provincie Zuid-Holland; voorts constaterende dat:

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1949

-

met de metingen van het Natuurmeetnet het effect van specifiek beheer en beleid op biodiversiteit tegen het licht gehouden kan worden; de gemeente Polder De Esch niet heeft geselecteerd als meetlocatie voor een van de twintig kernbiotopen van het nieuwe natuurmeetnet;

overwegende dat: - de waargenomen biodiversiteit in De Esch kansen biedt om de natuurwaarden in de stad verder te versterken; - de natuurbeschermingsdoelen van Natuurnetwerk Nederland gebaat zijn bij meetbare kennis over soortenrijkdom en instandhouding van soorten; voorts overwegende dat: - de Uitvoeringsagenda biodiversiteit 2023-2027 focust op behoud van ecologische structuur in de gebieden waar het redelijk goed tot goed gaat met de biodiversiteit; - opname van De Esch als meetlocatie en te borgen in een kernbiotoop logisch is om het natuurmeetnet maximaal te laten renderen; verzoekt het college: - Polder De Esch op te nemen als locatie in het natuurmeetnet van de gemeente; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, M.Y. Morkoç, T. Kind, A.G. van der Elst en T.J. Vonk Motie 13.

De baten en lasten van ruimtelijke ordening "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader; constaterende dat: - ruimtelijke ordening gepaard gaat met een herschikking van functies; - methodes en meetinstrumenten voorhanden zijn om de baten en lasten van ruimtelijke inrichting in kaart te brengen; voorts constaterende dat: - biodiversiteit in die zin kan worden vertaald in ecosysteemdiensten, waarmee een monetaire waarde kan worden toebedeeld aan stedelijk groen, stadsnatuur en soortenrijkdom; overwegende dat: - ecosysteemdiensten van vitaal belang zijn voor onze leefomgeving, maar geen beslag krijgen in de beperkte reikwijdte van grondexploitaties; van mening dat: - een gefundeerde keuze van de gemeenteraad voor een plan of ontwikkeling niet kan worden gemaakt zonder de baten en lasten in de toekomst te vergelijken met die van het heden; verzoekt het college: - bij voorstellen voor majeure ruimtelijke ordening de baten en lasten van een toekomstig plan of ontwikkeling te vergelijken met de situatie van het heden; - ecosysteemdiensten daarin integraal te verwerken; - als majeur te beschouwen: structuurvisies en (herzieningen van) omgevingsvisies; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, T. Kind, A.G. van der Elst, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.J.

Vonk Motie 14. Biodiversiteit integraal in grondbeleid

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1950

"De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader; constaterende dat: - er met het Biodiversiteitskader geen financiële borging plaatsvindt van biodiversiteit in bouw- en gebiedsontwikkelingsprojecten, maar dat dit nader wordt uitgewerkt; - er geen verplichtingen bestaan voor ontwikkelaars om natuurinclusieve maatregelen toe te passen in bouwprojecten; overwegende dat: - 'Bouwen voor natuur' vaak een sluitpost op de begroting van ontwikkelaars behelst en ook zomaar kan sneuvelen als de business case onder druk staat; - bouw- en gebiedsontwikkelingsprojecten veel voor de biodiversiteit kunnen doen, door natuurinclusiviteit als uitgangspunt te nemen in ontwikkeling; voorts overwegende dat: - veel andere gemeenten, waaronder Amsterdam, Den Haag en Utrecht, de mate van natuurinclusiviteit meewegen in tenders of de selectie van marktpartijen voor gebiedsontwikkeling; - het college momenteel nieuw grondbeleid opstelt, inclusief randvoorwaarden waaraan ontwikkelaars dienen te voldoen om gemeentelijke grond te mogen kopen voor exploitatie; verzoekt het college: - natuurinclusief bouwen integraal op te nemen in het gemeentelijk grondbeleid; - daartoe randvoorwaarden te scheppen waaraan ontwikkelaars van gemeentelijke grond minimaal dienen te voldoen; - tevens te borgen dat

natuurinclusiviteit een wegingsinstrument wordt in gemeentelijke tenders of de selectie van marktpartijen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, T. Kind, A.G. van der Elst en T.J. Vonk Motie 15. Lokale initiatieven denken mee over inkoop groenonderhoud "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader; constaterende dat: - groenonderhoud thans wordt ingekocht per aanbesteding; - veel Rotterdammers zich in lokaal georganiseerd verband bezighouden met vergroening van de stad en (ecologisch) groenonderhoud; - er tevens lokale organisaties zijn die met groenonderhoud een beschutte werkplek bieden voor kwetsbare Rotterdammers, vaak met een afstand tot de arbeidsmarkt; overwegende dat: - lokale, buurtgerichte initiatieven in het groenonderhoud in een aanbestedingsprocedure vaak geen kans hebben mee te dingen naar gunning van opdrachten, omdat deze procedure geen ruimte biedt voor het type werk dat deze initiatieven voor de gemeente kunnen verzorgen; - het overslaan van de lokale initiatieven een gemiste kans is, omdat ze behalve onderhoud van het stedelijk groen ook bijdragen aan participatie, zelfredzaamheid en een inclusieve stad; verzoekt het college: - voorafgaand aan de nieuwe inkoopronde voor groenonderhoud lokale initiatieven en organisaties uit te

nodigen om mee te denken over het schrijven van de bestekken en het opstellen van de voorwaarden; en gaat over tot de orde van de dag."

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1951

w.g. R.T.J. van der Velden, T. Kind, A.G. van der Elst, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.J. Vonk Motie 16. Omhoog dat peil "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader; constaterende dat: - de stedelijke biodiversiteit onder meer achteruitgaat door verzilting, als gevolg van een stijgende zeespiegel; - de lage waterstand in zoet oppervlaktewater ertoe leidt dat zout water ver het binnenland indringt, met biodiversiteitsverlies tot gevolg; overwegende dat: - de waterschappen besluiten nemen over de hoogte van het peil en vaak kiezen voor het belang van de agrarische sector, ten koste van stedelijk gebied; - een hoog waterpeil tegendruk kan geven tegen intredend zout water, daarmee oevervegetatie en onderwaterbiodiversiteit beschermt en het leefgebied van vissen en andere waterdieren bestendigt; voorts overwegende dat: - hogere peilen van het oppervlaktewater tevens de grondwatertaak van de gemeente voordelig beïnvloedt, omdat de stad zo haar grondwater beter kan vasthouden in tijden van droogte; verzoekt het college: - het belang van onze stadsbiodiversiteit kenbaar te maken bij de drie waterschappen met Rotterdams grondgebied, in relatie tot de besluiten die zij neemt met betrekking tot de hoogte van het waterpeil; - te pleiten voor verhoging van het waterpeil; en gaat over

tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, M.Y. Morkoç, T. Kind en A.G. van der Elst Motie 17. Natuurverordening "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader; constaterende dat: - het college zich heeft voorgenomen jaarlijks tot vierduizend woningen toe te voegen aan de stedelijke voorraad; - de partiële herziening van de Omgevingsvisie-addendum Oostflank voorstelt om thans onverhard terrein met natuurwaarden te transformeren tot woongebieden of sportcomplexen; overwegende dat: - sommige groengebieden dusdanig waardevol zijn dat ze te allen tijde moeten worden beschermd tegen de oprukkende verstedelijking; - een publiekrechtelijke 'beschermlaag'- te weten een natuurverordening - kan worden aangebracht om deze gebieden te allen tijde te behoeden voor vernietiging; voorts overwegende dat: - een Rotterdamse natuurverordening mooi in de pas loopt met het voorstel van de Europese Commissie te komen tot een verordening voor natuurherstel, tevens verband houdende met behoud en herstel van natuurwaarden in stedelijk gebied; verzoekt het college: - te onderzoeken hoe een natuurverordening in onze gemeente eruit kan komen te zien;

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1952

-

in het onderzoek te inventariseren hoe juridische grondslag voor behoud van stedelijke ecologische hotspots kan worden geborgd;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, M.Y. Morkoç, T. Kind, A.G. van der Elst en T.J. Vonk Motie 18. Voedsel, veiligheid, verbinding, verblijf... en variatie "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader; constaterende dat: - in het Biodiversiteitskader voedsel, veiligheid, verbinding en verblijf worden geduid als randvoorwaarden van de stedelijke ecologie; overwegende dat: - de 'vijfde v' van variatie een kritische randvoorwaarde is voor soortenrijkdom, omdat soorten weer nieuwe en andere soorten aantrekken en er zo voedselketens en ecosystemen in stand worden gehouden of zelfs opgericht; - monoculturele aanplant niet alleen zorgt voor een saai en onaantrekkelijk straatbeeld, maar ook ziekten en plagen in de groenpercelen in de hand werken; verzoekt het college: - variatie toe te voegen als kritieke randvoorwaarde voor de ecologie; - variatie maximaal toe te passen in de aanplant van bloemen, planten, struiken en bomen in het gemeentelijk groenareaal, en hierover te rapporteren in de jaarlijkse bomenbalans en voortgangsrapportages van de producten van de zogenoemde Rotterdamse groenagenda ('Rotterdam gaat voor groen', 'Rotterdamse Weerwoord' en het 'Biodiversiteitskader'); en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, M.Y.

Morkoç, T. Kind, A.G. van der Elst en T.J. Vonk Motie 19. Tiny forests "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader; constaterende dat: - 'tiny forests' dichtbegroeide inheemse bosoppervlakken zijn ter grootte van een tennisbaan, te vestigen in een stedelijke omgeving; - deze minibossen vaak worden ingezet voor natuureducatie en om kennismaking met inheemse natuur naar de mensen te brengen; overwegende dat: - je het pas gaat begrijpen als je het ziet; - nabijheid van inheemse natuur in de vorm van een tiny forest uitnodigt om meer te leren over biodiversiteit, wat bijdraagt aan bewustzijn over de noodzaak soortenrijkdom te behouden voor de stad; verzoekt het college: - locaties te zoeken voor de aanleg van tiny forests; - de uitkomst van deze exercitie te delen met de gemeenteraad en tevens een voorstel te doen voor aanleg van één of meer tiny forests; en gaat over tot de orde van de dag."

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1953

w.g. R.T.J. van der Velden, M.Y. Morkoç, T. Kind, A.G. van der Elst, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.J. Vonk Amendement A. Klimaatverandering ontwricht de natuur "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader; besluit: op bladzijde 6, tussen alinea's "Zonder natuur is ...) tegen deze ontwikkelingen" en "Maar een vitale ( ... ) de biodiversiteit onderkent" de volgende alinea toe te voegen: "De natuur in Rotterdam en daarbuiten legt het eveneens af tegen mondiale temperatuurstijgingen en weersextremen als gevolg van klimaatverandering. Dier- en plantensoorten sterven in snel tempo uit en dat baart ons grote zorgen. En alhoewel de gevolgen van een veranderend klimaat veelal worden ingegeven door oorzaken buiten onze invloedssfeer, is klimaatverandering geen natuurverschijnsel. De mens is uiteindelijk verantwoordelijk voor ontwrichting van de natuur die ons zo dierbaar is."" w.g. R.T.J. van der Velden Toelichting Het Beleidskader biodiversiteit kan meer doen om de oorzaken te benoemen van de massale uitsterving van dier- en plantensoorten. Met dit amendement brengen wij scherpte aan in de inleidende tekst van het kader. De moties en het amendement zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren).

Dan is de heer Coşkun aan het woord voor zijn termijn. De heer COŞKUN (sp). Dank u wel voorzitter. De SP is zeer gecharmeerd van het concept Nationaal Park Rotterdam. Daarom zit het ook achter op mijn iPad. Dat is een beweging van groene initiatieven en personen die de stad groener, gezonder en wilder willen maken. Zelf ben ik ook ranger geworden van dat nationaal park en de vraag aan de wethouder is: bent u al ranger en zo nee, zou u dat willen worden? In de commissie heeft de SP ook gevraagd naar mogelijkheden voor verticaal groen, zoals in onze eigen stadhuistuin. Wordt daar ook aan gedacht? En aan het actief promoten van groene daken bij woningen van de corporaties en andere, waarbij bewoners ingeschakeld kunnen worden bij het onderhouden. Er is subsidie voor, maar wordt daar wel gebruik van gemaakt, is mijn vraag aan de wethouder, en is dat laagdrempelig genoeg? In 2019 vroeg de SP om een groenloket en later kwam er een groenmakelaar. Maar werkt hij/zij/die of blijft het bij greenwashing? Wanneer komt dat dakpark op de Hofbogen nu eens echt wethouder, is een vraag.

We praten er nu al twintig jaar over en het IP is af, dus waar wacht u nog op wethouder, om dat stuk groen aan onze stad toe te voegen in het kader van de biodiversiteit? Veel moties vandaag, en die had ik liever gezien als amendementen, of nog liever, dat de wethouder na het debat in de commissie zijn beleidskader zou hebben aangepast. Maar goed, de cultuur in deze raad is nog niet zo erg productief en effectief, dus we krijgen weer een stortvloed aan moties over dit onderwerp. Daarom steunen wij bij voorbaat en van harte de moties van de Partij voor de Dieren, de PvdD en dus de partij voor de diversiteit, en zullen we de andere moties op hun inhoud beoordelen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Dank u wel voorzitter. De VVD is blij met het Biodiversiteitskader en het groenplan, dat ook op de agenda staat, dat er ligt. Het sluit aan bij de ambities van de VVD die wij met de stad hebben. Dat is een groenere stad, waar je altijd dicht in de buurt een plek hebt waar je kunt afkoelen. En op de dagen zoals vandaag, een stad die het water opzuigt zoals een spons en niet verandert in één grote Kralingse Plas. Het sluit ook goed aan bij onze plannen om de singels terug te brengen in de stad.

Volgens mij is eigenlijk een groot deel van de raad het hiermee eens, want ik hoor eigenlijk een hoop moties en ideeën voorbijkomen die gewoon in dit plan staan. Natuurlijk houden we ons aan EU-wetgeving, daar is niet een motie voor nodig. En verder hoor ik ook vooral

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1954

micromanagement. Welke plantsoort gaan we waar neerzetten? Als je dat graag wilt bepalen moet je vooral bij de gemeente gaan werken, bij Stadsbeheer. Dat is volgens mij hartstikke leuk. En daarnaast vinden we gewoon inhoudelijk nog, in reactie op de eerdere sprekers, dat de stad wel een stad blijft. En dat betekent dat de biodiversiteit goed is voor de kwaliteit van leven in de stad, ook voor de mens, maar uiteindelijk is die stad ook echt bedoeld om te leven. Dus als we onkruid maar overal laten groeien, en dat je gewoon niet meer in dat parkje gaan zitten om af te koelen, dan zijn wij het daar niet mee eens. En ook zoals het kader benadrukt, is veiligheid om te kunnen leven. Dat betekent het voor dieren maar ook zeker voor mensen. Dat betekent dat je dus veilig door een park moet kunnen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Een interruptie van mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, plant- en diersoorten gaan echt met een rap tempo achteruit. Het toevoegen van biodiversiteit is niet alleen goed voor de gezondheid van de mens, voor ons water, voor onze omgeving, dus als het zo is dat je een minder mooi plat gemaaid parkje hebt, zoals de VVD misschien graag zou willen, dan is het alsnog heel erg goed voor de mens.

En als de stad zo per se voor de mens is gebouwd, zoals de VVD wil, betekent het alsnog dat als je wilt ademen in een stad en als je mooi water wilt hebben in een stad en als je goed wilt kunnen eten in een stad, heb je toch die biodiversiteit nodig. Dus die toegevoegde waarde van dat stukje groen dat misschien niet op een manier eruitziet dat de VVD het mooi vindt, is toch van enorme toegevoegde waarde. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Ja, volgens mij heeft mevrouw Morkoç gewoon niet heel goed geluisterd naar wat ik zei, want ik ben heel erg blij met het biodiversiteitskader dat hier ligt, en dat betekent dat we inderdaad op sommige plekken een ander maaibeleid gaan toepassen en dat op sommige plekken er meer verschillende planten- en diersoorten komen. Maar het betekent ook dat als jij gewoon aan de Kralingse Plas wilt barbecueën, dat dat ook moet kunnen als het veel te warm is in jouw huis. Dat is de afweging die je ook in de stad moet maken, dat er ook verblijfsplekken zijn voor mensen die soms in een studio moeten wonen van maar 20 vierkante meter, en dat die ook even naar buiten moeten kunnen om daar te kunnen verblijven, en niet alleen naar torenhoog gras kunnen gaan. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl).

Voorzitter, het een sluit het ander niet uit en de VVD probeert een beeld te schetsen alsof je niet meer kan barbecueën in een parkje als je ook geeft om de biodiversiteit. Overigens woon ik in zo’n studio waar het enorm warm wordt in de zomer, dus ik ken de behoeftes daarvan. En dan verwacht ik ook dat de VVD als we het hebben over hittestress ook een keer productief en constructief met ons mee wil denken over hoe we dat kunnen gaan oplossen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Nou, dit is precies waarom ik het voorbeeld noemde, want ik dacht: waarschijnlijk herkent mevrouw Morkoç zich daarin. Volgens mij zijn we het dus ook redelijk met elkaar eens en we denken heel constructief mee. Er liggen ook gewoon vanuit het college een heleboel plannen om de energietransitie te realiseren. We gaan ook aan de slag met isolatie, met name vanuit landelijk beleid, dus volgens mij wordt er heel veel gedaan. Alleen liggen er nu een aantal moties op tafel waar echt wel wordt gevraagd om overal dat onkruid ook op die manier te waarderen of planten of hoe je het wilt noemen. Wat ik alleen maar zeg is dat we daar ook gewoon af en toe keuzes in moeten maken, dat je ook nog kunt blijven leven in de stad. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dan is de heer De Haan de volgende spreker. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter.

Ik wil allereerst beginnen met het uitspreken van mijn waardering voor het stuk, over het kader maar ook over het proces ernaartoe. Een stuk dat volgens mij op brede waardering en enthousiasme kon rekenen in de commissie. En dat enthousiasme was denk ik ook al eerder aangewakkerd door een bijzonder mooie technische sessie, georganiseerd door een aantal collega’s uit de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte, het biodiversiteitsfestival. Nogmaals dank daarvoor. Dan het kader. Ik zie goede punten qua langetermijnvisie. Het is een ambitieus verhaal en dat waardeer ik eraan. De vraag blijft natuurlijk wel hoe we het allemaal gaan

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1955

bereiken. Met vertrouwen in de wethouder erin, maar er loopt natuurlijk een heleboel samen. Gesteld wordt dat de ruimte beperkt is maar dat we zowel gaan vergroenen, we gaan bouwen maar we gaan ook verduurzamen. We gaan meer recreëren en ga zo maar door. Terwijl dat in een aantal gevallen soms echt strijdige zaken kunnen zijn. Daar hebben we echt onze inventiviteit voor nodig. En in tweede lijn, voor veel zaken hebben we bewoners en bedrijven nodig. Want om echt slagen te slaan, moet iedereen hiermee aan de slag. Denk bijvoorbeeld aan de groene dakenambitie. Dat zijn mooie doelstellingen, maar daar geldt natuurlijk ook: hoe krijgen we al die particulieren aan die groenblauwe daken, het liefst gecombineerd met zon? Hoe zorgen we ervoor dat we hier bewoners in ontlasten? En tot slot, over dat samen doen, wat dat betreft refereer ik nog één keer aan een redelijk recent bezoek van mij aan een oostelijke wijkraad, waar men liever gemillimeterde groenstroken had in plaats van een maai-me-niet-maand en waar men ook actief opriep de diertjes naar de Rotte te later vertrekken of zelfs beter: richting Bergschenhoek, buiten de Rotterdamse gemeentegrenzen. Wat dat betreft hebben we met elkaar ook nog echt een slag te maken. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Zijn er nog andere sprekers? De heer SegersHoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda).

Ja voorzitter, dank. Ik houd het kort. Wij hebben de afgelopen tijd veel aandacht gehad voor dit onderwerp. Er ligt ook een goed stuk van het college en ik zie de moties die hier vandaag worden ingediend niet zozeer als micromanagement zoals mevrouw Abrahamse het noemde, maar eigenlijk juist een verdere uitbreiding van die plannen, die op sommige punten ook echt wel noodzakelijk is. Daarom sluiten wij ons ook aan bij een aantal moties. De afgelopen maanden heb ik veel geleerd over biodiversiteit, vooral van de heer Biemans. Sindsdien noem ik onkruid geen onkruid meer, maar een inheemse soort en ben ik daar in mijn voortuin extreem blij mee. Maar zonder gekheid, het gaat dus ook echt over kwalitatief groen. Dus groen in de stad is al een schaars goed. We hebben schaarse ruimte, maar we moeten met dat groen ook ervoor zorgen dat het kwalitatief groen is. Dat heeft zowel die kant die mevrouw Abrahamse benoemde, een verblijfplaats voor mensen, maar vooral toch ook die kant dat het een zo gezond mogelijke stad blijft voor mens en dier. Voorzitter, ik rond af door aan te geven bij welke moties wij ons heel graag aansluiten. Uiteraard bij een aantal van Volt, want de diversiteitskoning van deze raad is toch wel de heer Wempe. Wij sluiten heel graag aan bij de motie die ecologisch maaien de norm maakt.

Het is ook in veel wijken zeer gewenst overigens, dus mensen zullen daar ook blij mee zijn. Het aansluiten bij de bio-CROW, hoewel ik nog steeds niet echt precies weet wat crow betekent maar ik vind het wel een heel mooie motie. En de motie over de EU-wetgeving is niet overbodig, want we hebben daar op een aantal punten soms naast gezeten, dus daarom steun ik die motie ook van harte. En dan voorzitter, de motie van de Partij voor de Dieren over de tiny forests lijkt mij extreem passend in onze stad en ook een heel goed initiatief. Uiteraard steunen wij de motie die gaat over het steunen van lokale initiatieven, want we moeten dit met elkaar doen. Dit kan de gemeente niet van bovenaf opleggen. En ten slotte de motie die gaat over de baten en lasten van ruimtelijke ordening. Het is precies dat wat we nodig hebben in deze stad om een goede afweging te maken tussen grijs en groen. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Er is veel werk verzet en er is ook al heel veel gezegd door partijen waar wij ons helemaal in kunnen vinden, dus ik houd het heel kort. We willen graag nog op één punt wat extra aandacht vragen en dat gaat over Zuid. In de stukken wordt erkend dat op Zuid veel stenige wijken zijn en dat die prioriteit moeten krijgen in het vergroenen.

Er wordt erkend dat het een betonnen jungle is, maar tegelijkertijd ontbreekt het eigenlijk nog aan heel concrete acties daar, na die constatering. We zijn benieuwd wanneer dat dan komt en of de belofte ook van de wethouder nog steeds staat om meer groen in die wijken toe te voegen. Naast het belang van groen in de wijken is er natuurlijk het belang van de parken. Dat staat ook keurig in de groenagenda. Maar we willen graag wat extra aandacht daarom vragen voor een park dat dicht bij die stenige wijken op Zuid zit, het Zuiderpark. We hebben bij de Oostflank twee weken geleden een motie ingetrokken om die eigenlijk nu weer in te dienen met hetzelfde dictum. De motie past hier beter volgens de wethouder. De overwegingen en de constateringen zijn wat aangepast, maar het dictum is gelijk. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Engberts heeft de volgende motie ingediend. Motie 20. Laat het Zuiderpark bloeien!

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1956

"De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het "Biodiversiteitskader 2023-2027"; constaterende dat: - in de groenagenda 2023-2026 het college erkent dat de wijken op Zuid steniger zijn dan andere wijken en prioriteiten moeten krijgen in de aanpak groen; - in spoor 5 van deze agenda het belang van verbetering van parken wordt benoemd; - dit in het bijzonder voor parken in de omgeving van stenige wijken van belang is; - door verdichting de druk op het Zuiderpark verder zal toenemen;1 overwegende dat: - het van belang is dat er een kwalitatief hoogwaardig park op Zuid is dat in de toegenomen en toenemende vraag vanuit deze wijken kan voorzien; - mensen in het gebied ervaren dat er de afgelopen jaren van de randen van het park afgesnoept wordt voor woningbouw; verzoekt het college: - met een voorstel te komen voor een opwaardering van het Zuiderpark en het vastleggen van de park-begrenzing; - dit bij Voorjaarsnota aan de raad voor te leggen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts en M.Y. Morkoç 1

Document Rotterdam Raad - (23bb003395) Bijlage 3B behorende bij 23bb003399 over Uitwerking als onderbouwing en toelichting van de Visie - iBabs RIS

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Zijn er nog andere sprekers op dit onderwerp? Nee? Dan gaan wij door naar de beantwoording van de zijde van het college door de heer Karremans. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter en dank ook voor alle support van de plannen. Dat was ook duidelijk te horen in de commissie en vandaag ook in de raad. Daar zijn wij erg blij mee. Het laat zien dat groen en biodiversiteit niet langer een nice to have is, maar een need to have. En dat is belangrijk om te realiseren, vanwege allerlei opgaven die wij hebben in de stad. Maar ook deze opgave en deze wens en dit belang is niet absoluut. Dat zeg ik er wel bij. Het is natuurlijk nooit zo dat we dat eenzijdig kunnen benaderen, ruimtelijke ordening, het aanleggen van of woningbouw, of parken of andere zaken, sportvelden, noem het maar op, vanuit één belang. Het is een integrale afweging die je moet meenemen. Maar in die afweging weegt groen en biodiversiteit inmiddels veel zwaarder dan bij wijze van spreken tien, twintig jaar geleden. En dat is winst. Dus dat is hartstikke mooi. Daar geef ik de heer Van der Velden absoluut gelijk in. Zijn partij is ook aanjager geweest om dit voor elkaar te krijgen.

Maar niet alleen de Partij voor de Dieren, heel veel andere partijen zien dit in en dat is heel belangrijk, ook voor de steun richting de uitvoering van deze plannen. Ik wil er hier wel bij gezegd hebben, want mevrouw Morkoç heeft een heel goed en gepassioneerd betoog gehouden, door de heer Segers ook, die inmiddels geen onkruid meer stigmatiseert, en dat is belangrijk, maar twee mensen die hier niet zijn, dat zijn inderdaad de heer Wempe, hij zit hier achter in de zaal maar hij zit natuurlijk niet hier in een van de raadstoeltjes. Want de heer Wempe werd biodiversiteitskoning genoemd. Maar dan heb ik nog een biodiversiteitskeizer en dat is de heer Rozema. Zonder een ranking aan te brengen hoor, jullie zijn allemaal hartstikke goed bezig met dit onderwerp. En met recht kan ik jullie op een positieve manier biodiversiteitsdrammers noemen. Op een goede manier. Omdat dat op een heel mooie en gepassioneerde manier wordt neergezet door die commissieleden. Ik heb zelfs van de heer Wempe een biodiversiteitskompas gehad en heel veel stickertjes van bijtjes. En die heb ik nog steeds op mijn kamer en mijn dochter vindt die stickertjes geweldig. Dat zeg ik er wel bij. Dus het is hartstikke mooi hoe dat op de agenda is gekregen. Maar ik wilde de namen van de heer Wempe en de heer Rozema wel even nadrukkelijk genoemd hebben, want die verdienen die vermelding vind ik.

Dan zijn er heel veel moties ingediend. Die ga ik eventjes

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1957

langslopen. Ik heb nog wel een aantal vragen gehad, onder ander wanneer dat Hofbogenpark… de heer Coşkun had dat even gevraagd. Het DO is in concept klaar, dus ik breng het binnenkort naar het college toe en dan krijgt u het ook. Dus dat is het definitief ontwerp en dan zullen wij het denk ik nog wel bespreken in de commissie. Maar er zit schot in de zaak. Dus wij verwachten dat wij in 2025 kunnen beginnen met de aanleg van het park. Dus dat is inderdaad ook voor de biodiversiteit in de Agniesebuurt, de heer Coşkun natuurlijk wel bekend, een heel belangrijke niet alleen eyecatcher maar ook een groene investering. Of ik bereid ben ranger te worden? Daar zou ik even de voorwaarden van willen zien. De heer Coşkun kennende zal het goed schuiven waarschijnlijk, maar ik wil het even bekijken voordat ik daar ja op kan zeggen. Maar het klinkt in ieder geval heel positief. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, ik kan de wethouder gelijk uit de droom helpen. Het schuift niks, het schuift heel veel groen en biodiversiteit. En er zijn heel veel mensen in deze stad al ranger, en die rangers zien erop toe dat het nationaal park groeit en bloeit en dat het niet wordt vestoord en de wethouder zou daarin voorop moeten lopen als een soort hopman van de rangers. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Karremans. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, dit was even een grapje richting de SP.

Ik ga het bekijken, en hartstikke mooi want ik ben daar erg voor. Dus ik ga het zeer positief bekijken. Dan de vraag van D66 over hoe we groene daken kunnen realiseren bij bedrijfspanden. Daar hebben wij die subsidieregeling ook voor, dus wij zijn echt voorloper als het gaat om het verstrekken van subsidie voor vergroening, ook nu voor hittebeperkende maatregelen, voor mevrouw Morkoç in haar studio. Daar betalen wij nu gewoon aan mee hè, dat is wat we als gemeente als onderdeel van klimaatadaptatie doen. Het heeft minder te maken met biodiversiteit, maar juist ook voor die biodiversiteit en dat groen, dat gaat natuurlijk ook samen met het aanpakken van hittestress en ook waterberging, hebben we ook subsidies voor bedrijfspanden. Dus even in antwoord op die vragen. Dan de moties. Ik begin met de moties van GroenLinks. De eerste is 'Natuur waarderen zoals de natuur zelf wil zijn'. Die roept het college op om alleen wildgroen, 'onkruid' weg te halen als het nodig is voor de toegankelijkheid en meer ruimte geven aan de verwildering van het groen ter bevordering van de biodiversiteit. Nou, dat laatste doen we hè, dat zit ook echt in die ambitie van die 40 hectare bijenlandschap. Dus dat zit daar echt in.

Dat is niet eventjes gewoon de boel laten verwilderen, dat is echt zorgvuldig nadenken, investeren, beplanten, bepotten, zorgen dat dat op een goede manier… op strategische momenten maaien, dat is dus niet zomaar laten gaan en we zien wel wat er gebeurt. Nee, daar moet je echt veel meer voor doen. Zaaien is belangrijk, dus dat doen we, dus wat dat betreft is die motie overbodig, of dat deel van het dictum. En dat wildgroen, alleen onkruid weg te halen wanneer het de toegankelijkheid aangaat. Daar ben ik niet voor, en dat zei ik natuurlijk net al even. Het is niet absoluut hè. Ik snap dat je het op sommige plekken gewoon wilt laten gaan, maar op andere plekken wil je dat weer niet. Het gaat niet alleen om toegankelijkheid, het gaat ook om veiligheid, het gaat ook om wat mensen mooi vinden in hun eigen straat, beeldkwaliteit, dus daar zijn meer afwegingen te maken dan alleen toegankelijkheid. Dan de motie 'Communicatie met bewoners in groenprojecten', regelmatiger terug te koppelen naar bewonersgroepen. Ik vind dat een beetje lastig te duiden, regelmatiger, we proberen natuurlijk zoveel mogelijk terug te koppelen. We staan ook in goed contact met heel veel bewonersgroepen, dus waar er mogelijk wat ruis op de lijn is, dan hoor ik dat graag en dan wil ik me er graag voor inzetten en zorgen dat het goed gaat.

Maar om generiek nu opeens meer communicatiemomenten in te plannen of dat te doen. Het is een klein team dat werkt aan biodiversiteit. Die wil ik vooral laten inzetten natuurlijk om meer resultaat te boeken op straat, in de parken, in de wijken. Dus generiek wil ik hem ontraden, maar ik wil hem wel meenemen als aanmoediging om in ieder geval er goed oog voor te houden, omdat het ook belangrijk is om met bewoners te communiceren. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank, ik zou hem kunnen toelichten. We hebben vaak genoeg gehoord dat groenplannen van bewoners die samen met het college zijn gemaakt deels of misschien op kleine onderdelen worden meegenomen, op momenten dat er op andere plekken in het gebied ontwikkelingen zijn. Dan wordt er teruggegrepen naar deze groenplannen en dat wordt dan niet terug gecommuniceerd naar de bewoners, wat jammer is, want de bewoners denken dan: o, er wordt niks gedaan met mijn plan. En de gemeente denkt: o, we zijn lekker bezig met die plannen. En van de kant van de gemeente en de kant van de bewoners horen we allebei dat daar een communicatieprobleem

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1958

zit, en dat zit in het regelmatiger terug communiceren. Dus ook als er geen nieuws is, om te zeggen: joh, mijn plan komt nog terug. Of om te zeggen: we hebben een deel uit het plan gehaald en we gaan het nu toepassen en de rest komt later. En dat is belangrijk voor de bewoners om het vertrouwen te hebben in deze groenplannen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Dat snap ik en dat geldt overigens niet alleen bij groen maar bijvoorbeeld ook bij woonoverlast of bij andere dossiers. Ik vind hem wel lastig om hem als motie zo te omarmen, want dat geeft het heel dogmatisch generiek aan om dat regelmatiger te gaan doen. Dan zou een afdoening moeten zijn: we hebben zoveel meer momenten ingepland om dat te gaan doen. Dat is lastig. Ik wil hem dan wel als u het goed vindt, dan blijf ik hem maar ontraden, maar dan wil ik wel toezeggen dat ik dit meeneem en ook zal terugkoppelen aan het cluster dat ermee bezig is, om gewoon te zorgen dat de communicatie goed verloopt en dat je ook kan communiceren: we zijn er nog mee bezig of er is even geen nieuws. Dat kan inderdaad ook. Dan 'Studenten betrekken bij biodiversiteit'. Die vraagt het college de Citizen Science-projecten met studenten van Rotterdamse onderwijsinstellingen te stimuleren. Ik worstelde een beetje met het woord stimuleren.

Ik wil hem wel omarmen, maar wel met de opmerking dat we moeten blijven kijken waar iets logisch is of past. Ook binnen de curricula van onderwijsinstellingen, maar ook gezien de behoefte die wij hebben als stad en als team dat werkt aan biodiversiteit. Dus met die opmerking en dat voorbehoud wil ik hem omarmen. Dus dat over die motie. Dan 'Natuurvriendelijke groene rode loper'. Nou, laat dat rood maar weg. Een groene loper is al fantastisch op zichzelf. De Westersingel 2024, is natuurlijk een harstikke mooie singel, is ook beschermd stadsgezicht. Dus dat is wel wat lastig, daar wil je ook niet aan afdoen. Het is niet alsof hij helemaal natuuronvriendelijk is, er zit ook natuur, maar het is natuurlijk wel beschermd stadsgezicht, bijvoorbeeld ook zoals het Euromastpark, het park van Zochers bij de Euromast is. Dus om zo te zeggen: we maken hem natuurvriendelijk volgend jaar, dat kan ik niet toezeggen. Dus om die reden kan ik hem niet omarmen. Dan 'Nachtleven voor flora en fauna in het Zuiderpark'. Die vraagt om in het Zuiderpark rekening te houden met de meervleermuizen die daar aan hun voedsel moeten komen en te onderzoeken hoe we die verlichting verder kunnen aanpassen om het effect op de fauna zoveel mogelijk te beperken, balans te zoeken tussen sociale veiligheid en ecologische veiligheid. Dat kwam natuurlijk net al even duidelijk in het debatje naar voren.

Daarvan geldt ook weer dat geen enkele wens absoluut is, dus daar moeten we ook in afwegen. We hebben het er in de commissie over gehad. We hebben nu net die pilot bij het Prinsemolenpad. Die zijn we net gestart. Daar kijken we naar insecten. Waarom kijken we naar insecten? Omdat dat ook weer belangrijk is voor vleermuizen. Dat zijn we aan het meten, we zijn er aan het testen met die verlichting. Ik zou willen vragen die pilot even af te wachten voordat we het verder direct uitrollen naar de stad. Dan weten we ook gewoon wat wel werkt en wat niet. En dan kunnen we dat vervolgens uitrollen op de plekken en in de parken waar dat mogelijk opportuun zou kunnen zijn. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, zou de wethouder dan kunnen toezeggen dat na de pilot het Zuiderpark dan expliciet wordt meegenomen en als eerste wordt overwogen? Want die meervleermuis heeft het echt nodig en de verlichting daar is echt niet goed. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ik wil inderdaad best toezeggen dat als we de resultaten van die pilot van het Prinsenmolenpark hebben dat ik die sowieso naar de raad stuur. En dat we daar ook gaan kijken of dat eventueel ook in het Zuiderpark toegepast zou kunnen worden. Overigens geldt hetzelfde voor andere parken.

Maar dat het nog steeds een integrale afweging is ook tussen andere belangen die er zijn. Maar dat wil ik best toezeggen voorzitter. Dat waren de moties van GroenLinks. Dan de moties van Volt met een aantal andere partijen. 'Maak ecologisch maaien de norm waar dit kan'. Die is zojuist nog even aangepast, want ik zei nog tegen de heer Wempe, het ging eerst over al het groen. Maar mensen willen ook voetballen hè, we willen ook picknicken, we willen barbecueën, we gaan niet overal alles maar laten maaien. Dit gaat nu over bermen en dijken. Ik denk dat we heel even moeten kijken, want die is echt weer even last minute aangepast. Ik denk dat we er wel uit kunnen komen met elkaar, want ik wil best even kijken of we een onderzoek kunnen doen naar een norm, want ook een norm stellen, daar moet je het wel even met elkaar over eens zijn, wat betrekken we daar

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1959

allemaal bij, wat zijn voorwaarden, wanneer doen we het wel en wanneer doen we het niet. En we zitten ook met het feit dat heel veel dijken en bermen van ofwel het Havenbedrijf zijn ofwel van waterschappen. Dus die moeten we daar ook in betrekken. Dus ik kan dat nu niet in één keer zo toezeggen, maar ik wil best kijken naar een onderzoek. Misschien kunnen we het op een andere manier formuleren, dan denk ik dat we er met elkaar uit kunnen komen. Dus als we daar even contact over hebben dan graag. Dan de motie 'Handleiding beheer stadsnatuur bio-CROW', maar ik snap Volt, Europese partij, crow, dat is natuurlijk helemaal logisch. Maar we hebben het over hetzelfde. Ja, daar ben ik enthousiast over, over die bio-CROW, ik ben benieuwd wat daar uitkomt. Wij zijn nu bezig met CROW, want wij zijn gewoon lid daarvan en we werken er ook in mee om te kijken wat dat kan gaan opleveren. Ik ben er enthousiast over en ik wil niet terughoudend overkomen, maar we verwachten hem in 2025 en dan wil ik bepalen of we hem gaan gebruiken en deze motie vraagt eigenlijk om hem gelijk te gaan inzetten. Daar zou ik iets terughoudender mee willen zijn. Ik vind het sympathiek, ik ben het er eigenlijk ook wel mee eens, maar ik wil dan dat besluit nemen en niet al nu.

Want ik wil gewoon precies weten wat erin zit en of we hem wel goed genoeg vinden, want dan zou je ook eventueel nog andere opties kunnen hebben om meer ecologie mee te nemen in het straatbeeld. Dus met die argumentatie ontraden. Dan 'Geef stoepplantjes de ruimte'. Die ga ik ook ontraden. Niet omdat ik stoepplantjes niet belangrijk vind, maar omdat we het al heel veel doen. Dus we experimenteren al met stoepplantjes, dat gebeurt ook al. Ik zie mevrouw Maassen knikken, die ziet dat ook heel erg in haar eigen buurt begrijp ik daaruit. En de term 'onkruid', de heer Segers begon daar ook al over, dat we onkruid niet meer moeten stigmatiseren. Dat is natuurlijk ook ergens de oproep van deze motie. Aan de andere kant voel ik ook wel erg voor wat de heer Van Schaik zegt. Dat is dat we het ook een beetje moeten hebben in de termen die Rotterdammers gebruiken voor termen. En die noemen het onkruid. U bent een voorvechter voor onkruid, maar dan in de vorm van stoepplantjes of de vorm van groen. Ik laat hem nog even zoals het is, maar wellicht wordt de definitie in de toekomst aangepast. Wie weet. Maar we hebben het natuurlijk over hetzelfde. Dan 'Neem EU-wetgeving mee in het biodiversiteitsbeleid'. Daar ben ik het volledig mee eens, het staat ook al in het plan hè, op pagina 18 van het Biodiversiteitskader staat die EU-wetgeving nadrukkelijk opgenomen.

We vinden dat belangrijk en we toetsen natuurlijk sowieso al ons beleid op de geldende natuurwetgeving. En EUwetgeving, zoals de heer Kind weet, wordt natuurlijk doorvertaald in nationale wetgeving en dan kunnen we vervolgens daar alles op toetsen. In die zin doen we het al en is die overbodig en hij staat ook expliciet juist benoemd op pagina 18 omdat we, dat zei de heer Segers natuurlijk ook al, daar op vooruit willen lopen, dus dat we niet altijd willen wachten. Dus dat is die motie. Dan 'Biodiversiteitsmaatregelen bij kademuren', dat is motie 10. Die ga ik omarmen, een goede motie. Het staat er ook goed in hoor, maar om daar wel even helder met elkaar over te zijn. Het is maatwerk, het is natuurlijk niet generiek, niet absoluut, maar waar het kan en waar het wenselijk is, willen we daartoe overgaan, dus die motie wil ik omarmen. Dat waren de moties van Volt. Dan kom ik bij het amendement en de moties van de Partij voor de Dieren. Allereerst het amendement, 'Klimaatverandering ontwricht de natuur'. Ik snap dat de Partij voor de Dieren ermee komt, maar biodiversiteit gaat over veel meer dan alleen klimaatverandering. Of er is veel meer oorzaak dan alleen klimaatverandering, dus ik vind hem te nauw. Dus om die reden wil ik hem ontraden, maar het klopt hè, dat klimaatverandering er natuurlijk wel een onderdeel van uitmaakt.

Aan de andere kant werken wij hier juist… we hebben natuurlijk klimaatbeleid, vooral ook hebben we stedelijk, is er natuurlijk vooral nationaal en Europees en mondiaal. Wat wij hier doen kan al heel veel effect hebben op de biodiversiteit hier. Dan gaat het niet om klimaatverandering, maar gaat het om andere bedreigingen voor biodiversiteit die we kunnen aanpakken in de stad. En daar focussen we ook logischerwijs denk ik op. Dat maakt het niet minder waar, maar ik wil wel daar die focus op houden in het plan, dus om die reden ga ik hem ontraden. Dan 'Natuur meten in De Esch'. Ja, natuurpolder De Esch is een belangrijke biotoop, blijft het ook, ook als we die brug straks gaan aanleggen blijft dat een belangrijke biotoop. Minimaal 75% blijft behouden. Dat hebben we ook gezegd. Ik zet me ook in om meer te behouden. Dat is belangrijk en dat willen we ook doen en het deel dat niet behouden blijft wordt blauw, wordt water en wordt niet bebouwing bijvoorbeeld, dus dat is natuurlijk ook nog fijn om in je achterhoofd te houden. Over het op te nemen als locatie Natuurmeetnet van de gemeente. Daar ben ik niet voor, want wat we nu juist doen: we kiezen niet zomaar punten uit die we leuk of mooi of goed vinden.

We kiezen punten uit in dat Natuurmeetnet die representatief zijn voor de stand van zaken voor heel veel andere gebieden in de stad, zodat we op een goede manier de biodiversiteit kunnen meten in de stad. Als ik bijvoorbeeld alleen maar ga meten in het Kralingse Bos, dan zou er best uit kunnen komen dat het goed gaat. Maar dat is niet representatief voor heel veel andere delen en het stadsbreed beeld van biodiversiteit. Dus ik wil daar eigenlijk puur de stadsecologen naar laten kijken en een keuze in laten maken, hen laten bepalen welke gebieden nu representatief zijn voor andere delen in de stad. Dus als je weet dat het

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1960

daar goed of slecht gaat, dan zal het waarschijnlijk ook in andere vergelijkbare gebieden goed of slecht gaan, en op basis daarvan die keuze maken. Dus ik wil die niet politiek maken maar puur bij die stadsecologen houden. Dus om die reden wil ik hem ontraden. Dan 'Voedsel, veiligheid, verbinding, verblijf en variatie'. Dat klopt, variatie, het heet ook biodiversiteit. Diversiteit betekent variatie, dus dat zit er eigenlijk al in. Dus die vier V’s zitten er alleen onder en die dragen bij aan die vijfde V van variatie. Dus ik ben het ermee eens. Ik ben het er niet mee eens om het te veranderen want volgens mij zit het er goed in, dus om die reden ga ik hem ontraden, maar dat het om variatie gaat, daar zijn we het snel over eens. Dan de motie 'Omhoog dat peil' van de Partij voor de Dieren. Die vraagt mij het belang van stadsbiodiversiteit kenbaar te maken bij de drie waterschappen. Dat wil ik doen, we hebben een heel goede relatie met de waterschappen. Dat weet de heer Van der Velden ook. We praten hier ook veel over met de waterschappen, we hebben geregeld overleg met ze. Ik wil het met alle liefde in die gesprekken meenemen. Ik ben niet van plan om een formele brief te sturen, want dat maakt de relatie weer zo formeel. Maar ik wil toezeggen dat inderdaad mee te nemen in de gesprekken die we voeren met het waterschap. Dan de motie 'Tiny forests'.

Daar is ook al door een aantal partijen wat over gezegd. En dat vind ik gewoon een heel goede motie. We hebben nog geen tiny forest in Rotterdam, maar ik wil er wel een. Dat is dan in ieder geval een uitkomst van dit debat wat mij betreft. Ik moet er wel iets bij zeggen. IVN, ik ben laatst nog bij het IVN bij een groenblauw schoolplein geweest, heeft allerlei normen en eisen om een vinkje te krijgen achter het begrip tiny forest, of achter een tiny forest. We moeten in Rotterdam wel kijken. In Rotterdam zijn de uitdagingen qua ruimte en qua grond natuurlijk wel anders dan bijvoorbeeld in Noordoost-Groningen. Je moet wel even kijken wat er kan binnen de grenzen van Rotterdam, want je moet afgraven zo groot als een tennisveld. Het moet volgens bepaalde beheerrichtlijnen gaan. Dus over het idee en het concept, die handschoen wil ik oppakken om te kijken waar we dat kunnen doen, dus wat dat betreft ga ik die motie omarmen. Laat ons wel even kijken waar we er een Rotterdamse saus overheen kunnen gooien. Dat het wel een tiny forest is zoals iedereen dat zal herkennen, maar dat het misschien niet Zemiaky-beheer wordt, maar op een Rotterdamse manier wordt beheerd en dat we misschien niet precies een tennisveld afgraven omdat we die ruimte niet hebben maar een kleiner deel. Dus daar moeten we even naar kijken.

Dus als de raad mij die ruimte geeft zou ik dat heel graag willen pakken en dan zou ik die handschoen ook willen oppakken om hiermee aan de slag te gaan, dus dat even over de tiny forests. Dan de motie 'Natuurverordening', om te onderzoeken hoe een natuurverordening in onze gemeente eruit kan komen te zien. We proberen natuurlijk biodiversiteit zoveel mogelijk te integreren in al die andere verordeningen. Dus ik zit nog niet te wachten op een aparte verordening, ik wil juist goede verankering van biodiversiteit in de verordeningen die we hebben. Dus dat zou mijn voorkeur hebben, omdat je anders weer een extra laag gaat creëren die je weer naast andere verordeningen moet leggen. Dus over het doel zijn we het met elkaar eens. Maar de weg ernaartoe ziet er toch anders uit in deze motie dan ikzelf vind, dus om die reden ontraden. Dan 'Lokale initiatieven denken mee over inkoop groenonderhoud'. Ja, ik denk dat we er voor een heel groot deel hetzelfde over denken. Ik vind het wel lastig om partijen, ook bewonersinitiatieven mee te laten schrijven aan het bestek, omdat zij vervolgens via Right to Challenge ook weer onderdeel kunnen zijn als partij van het grondonderhoud. Dat betekent dat je eigenlijk een eventuele afnemer van het bestek het bestek laat schrijven. Dat willen we echt niet, dus daar ben ik wat terughoudend in.

In die marktconsultaties, dus voorafgaand, ter voorbereiding op een bestek, worden ze wel meegenomen, dus in de marktconsultatie om te kijken wat er kan. Dus dat doen we wel, dat zijn we denk ik wel met elkaar eens, maar het dictum gaat iets te ver, dus om die reden ga ik hem ontraden. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, op het gevaar af dat de fractie van de Partij voor de Dieren dat niet ziet zitten, maar dan zou ik denken dat er misschien een mogelijkheid is om die motie op die manier te omschrijven en hem dan wel omarmd en aangenomen te krijgen. Dan heb je tenminste dat haakje er wel op een goede manier in, want ik denk dat het een terechte opmerking van de wethouder is, maar goed, dat laat ik bij de Partij voor de Dieren, maar dat zou dan een tip zijn. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, dat kan, dan denk ik dat hij wel overbodig wordt, want dat doen we al. Maar we zijn het erover eens dat dat inderdaad wel the way to go is. Dan 'Biodiversiteit integraal in grondbeleid'. Eigenlijk daar ook weer dezelfde argumentatie. Kijk, ruimtelijke doelstellingen zijn niet onderdeel van het grondbeleid zelf, en dat ziet hier wel heel erg op. Dus om die

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1961

reden ook weer ontraden, maar ook met het doel van natuurinclusief bouwen het erg eens. En we komen ook met een groennorm hè volgend jaar, dus daar zijn we mee aan de slag. Dan de motie 'De baten en lasten van de ruimtelijke ordening', om die in een toekomstig plan of ontwikkeling te vergelijken met de situatie van het heden. Hoe je de baten en lasten weegt is natuurlijk een politieke afweging hè, dus hoe je woningbouw weegt ten opzichte van groen. Dat is aan de raad en de raad kan natuurlijk altijd informatie vragen die hij wil hebben om die afweging te maken, dus dat willen we ook daar laten. Wel is het zo dat natuurlijk stadsecologen op voorhand advies geven over ontwikkelingen. Dus dat zei ik ook in mijn inleiding, natuur weegt veel meer zwaar mee en krijgt ook een plek in die afweging als het gaat om nieuwe ontwikkelingen. Dan 'Nationaal Park Rotterdam 2030'. Ja, ik ben net al bijna gerekruteerd om ranger te worden, en de motie om het te onderzoeken kan ik met alle liefde omarmen, dus dat wil ik inderdaad gaan onderzoeken. En volgens mij voorzitter, waren dat alle moties van de Partij voor de Dieren. Als ik er een gemist heb hoor ik het graag. Dan heb ik nog de motie van de PvdA, 'Laat het Zuiderpark bloeien'. Erg veel sympathie voor. De begrenzing, want het is een parkbegrenzing, is er al, dus er is al een Masterplan Zuiderpark 2004.

Toen zat ik nog niet in de gemeenteraad, de heer Engberts ook nog niet, dus die is al vastgesteld. En de opwaardering van het Zuiderpark vind ik lastig. Sowieso hebben we het beheer geïntensiveerd en als u de Voorjaarsnota natuurlijk goed heeft gelezen komt er veel meer geld voor Nota Onderhoud Kapitaalgoederen, dus dat wil ook zeggen meer geld voor onderhoud. Recent hebben we het onderhoud van het Zuiderpark ook aangepast op de soortenrijkdom die er nu is. Ik moet wel zeggen dat er heel veel parken in Rotterdam zijn die meer onderhoud en meer een upgrade nodig hebben dan het Zuiderpark, hoewel ik het wel een heel belangrijk park vind hoor. Maar er zijn gewoon een aantal parken die echt nog achterlopen, die ik eerst even wil aanpakken voordat we weer verder gaan kijken naar een nieuwe ronde aanpak in andere parken. Dus dat even als antwoord op de vraag. Dat wil niet zeggen dat ik het Zuiderpark niet belangrijk vind, maar om die reden ga ik hem wel ontraden. Dank u wel. De heer ROSKAM (lr). Voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Ja, grondbeleid, ik haak daar toch een beetje op aan. Even een verhelderende vraag, want u gaf aan dat bijvoorbeeld de stadsecoloog meekijkt.

En ik weet dat bijvoorbeeld ook dus met de grondexploitatie, als we als raad besluiten om bijvoorbeeld meer sociaal toe te voegen, dan krijgen we ook gewoon een herberekening van de grondexploitatie. Zoals ik u hoor, klopt het dan dat als we dus zeggen: kunnen we niet een biodiverser groen toevoegen aan een ontwikkellocatie, dat er dan eenzelfde soort adviesverhaal komt vanuit de stadsecoloog? Zodat de raad daar ook een overwogen besluit over kan nemen? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Wat er nu gebeurt is dat er op voorhand, dus nog voordat het naar de raad gaat en nog voordat er tekeningen worden gemaakt en dat er inrichtingsplannen worden gemaakt, er al een advies wordt gevraagd van een stadsecoloog. We hebben in Rotterdam twaalf stadsecologen. Ik denk dat wij een van de weinige gemeenten zijn met zoveel stadsecologen. Maar twaalf is ook beperkt, dus ik kan ze niet continu in elke fase van elk bouwproject mee laten kijken. Mocht de raad een advies willen van een stadsecoloog over een bepaald onderwerp dan zal ik natuurlijk altijd bereid zijn om dat door te geleiden en dat advies terug te koppelen.

Maar ik heb ook een aantal moties moeten ontraden omdat het gewoon een klein team is en ik wil dat ze bezig zijn met juist zoveel mogelijk toevoegen van biodiversiteit en zoveel mogelijk boeken van resultaat, dus daar moeten we wel kritisch in zijn. Maar op voorhand worden de stadsecologen meegenomen. Mocht het advies van waarde zijn voor de raad, zijn we natuurlijk altijd bereid dat advies te vragen. Maar wees er wel zorgvuldig in welk advies je vraagt, zou ik tegen de raad willen zeggen voorzitter. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Even terug naar het Zuiderpark. 2004 is mooi, maar even de kwaliteit van het Zuiderpark. De constatering is dat het op Zuid heel stenig is. Er staat eigenlijk geen concrete actie wat we daaraan gaan doen. En de constatering is natuurlijk ook bij de discussie over de Oostflank dat met die verdichting, dat staat ook in de stukken over de Oostflank, de druk op het Zuiderpark alleen maar groter wordt. In de Oostflank was de discussie twee weken geleden, het Zuiderpark zit niet in het

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1962

plangebied, alleen de verbinding naar het Zuiderpark. Dan denk ik: ja, als daar dus in die hele ontwikkeling, door de verdichting er extra druk op het Zuiderpark komt, dan moeten we dat denk ik wel meenemen op de een of andere manier in die planning wanneer we dat dan gaan doen. Ik begrijp dat er extra geld is, ik begrijp ook dat sommige eerder en belangrijker zijn, maar ik heb er geen enkel zicht op wat en wanneer we met het Zuiderpark gaan doen en dat zou ik dan wel graag hebben. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, dat snap ik voorzitter. Eigenlijk is de systematiek die we daarvoor gebruiken dat we kijken wanneer we daar druk op zien dat we daar ook naar handelen. Ik heb continu een discussie met mijn collega Kasmi, die bijvoorbeeld graag veel festivals in de stad wil, en de raad wil dat ook graag, maar ik kom daar wel op voor het belang van parken, onder andere ook het Zuiderpark. Want op het moment dat je daar een festival gaat houden, wat intensief gebruik is, dan heb je te maken met gebruikssporen, met schade, met het feit dat andere gebruikers van het park er tijdelijk niet gebruik van kunnen maken. Dus we kijken altijd naar wat het geprogrammeerde gebruik en het verwachte gebruik van een park is en we passen de beheerparagraaf daarop aan.

Dat wil zeggen dat we misschien vaker moeten beplanten, vaker gras moeten inzaaien, of dat we daar gewoon veel meer handhaving moeten hebben. Dat heeft op zichzelf niet veel te maken met bijvoorbeeld de paden of de fietspaden of de infrastructuur. Dat is weer wat anders, en een andere afweging is dan ook weer bijvoorbeeld dat je het natuurinclusief wilt maken. We werken aan groenblauwe verbindingen. We doen dat onder andere bij De Steilrand, we willen dat gaan doen rond de Maas, bij het rondje bruggen, dus op die manier kijken we er wel naar en dan kijken we zeker welke parken we kunnen meenemen in dat verhaal. Maar het is altijd vraaggestuurd. We kunnen nu niet op voorhand zeggen: we moeten er zoveel meer boa’s tegen 2035 tegenaan gooien in het Zuiderpark of zoveel extra beplantingen programmeren. Want dat weten we simpelweg nog niet. Maar we zullen ernaar handelen op het moment dat dat nodig is. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Fijn dat de wethouder helemaal ingaat op de festivals. Maar ik had het over de verdichting naar aanleiding van de Oostflank, dus meer mensen, meer bewoners, meer druk op het park. Het staat in het stuk zelf, het staat ook in de voetnoot bij de motie.