20230928- Notulen van de raadsvergadering van 28 september 2023

De toezegging om daarbij vinger aan de pols te houden doe ik natuurlijk zeker. Dat ben ik ook vast van plan. Dan heeft mijnheer Ceulemans ook gevraagd: kunnen wij inzicht krijgen in het type tegenprestatie die mensen doen? Dat kan ook, dus ik kan u daar ook met de regelmaat die u wenst over informeren. En u heeft natuurlijk ook een staande uitnodiging om op elk moment dat u het wilt een vraag aan ons te stellen, want we hebben die cijfers gewoon en dan kunt u ze krijgen. Dan ga ik naar GroenLinks, mevrouw Vlieger. Zij heeft gezegd dat de Participatiewet mensen bang maakt. Kijk, ja, ik heb het nodige gezegd over wat ons beleid is, wat de uitstraling daarvan zou moeten zijn als het aan mij ligt. Natuurlijk is het zo dat we nog steeds, mijnheer Ceulemans heeft het ook gezegd, in de nasleep van de toeslagenaffaire zitten en dat heeft natuurlijk veel wantrouwen teweeggebracht. Dat hoor en zie ik natuurlijk ook als ik met mensen daarover spreek. Dat is heel spijtig en dat zal ook echt een tijd kosten om dat te herstellen.

Maar ik ben er echt van overtuigd dat de manier waarop wij uitvoering geven aan de Participatiewet zowel positief en offensief is als het gaat om zoveel mogelijk mensen de kans te geven om naar werk te gaan, en dat we ook op een gepaste, strikte maar menselijke manier mensen houden aan die beide belangrijke verplichtingen die zij ook als gevolg van diezelfde wet hebben. En u heeft een aantal moties ingediend.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1805

De eerste is ꞌNiet afstoten maar vasthoudenꞌ. Die verzoekt het college om de werkwijze rondom zwartwerken eigenlijk ondergeschikt te maken aan het benutten van het arbeidspotentieel. Ik vind dat een valse tegenstelling. Het is niet of, of. Sterker nog, het gaat voor een deel hand in hand. Er is arbeidspotentieel in onze stad dat wordt benut voor zwarte illegale banen en dat is een slecht signaal naar de mensen die opdraaien voor de bijstandspot. Dat is een slecht voorbeeld voor anderen, voor kinderen in de omgeving. En het is niet in de laatste plaats ook heel slecht voor de werkzoekende zelf. Want als je blijkbaar toch kunt werken, doe het dan bij een eerlijke werkgever, die voorziet in je verzekering, waar je een pensioentje kunt opbouwen als het even kan. Die je waarschijnlijk ook een heel stuk beter behandelt dan een illegale werkgever. Dus daarom is onze inzet er echt op gericht om iedereen de kans te geven naar eerlijk werk toe te groeien en dus ook om zwartwerken waar dat gebeurt, stevig aan te pakken. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Heel kort voorzitter. Waar het om gaat, je vordert natuurlijk al terug en dan leg je daar nog een boete op.

En dan is de vraag: wat gebeurt er dan met zo iemand, en daar kreeg ik destijds geen duidelijke beantwoording op, dus heb ik gezegd: nou ja, wat ons betreft, je vordert terug en je helpt en je gaat daar niet nog een boete bovenop leggen, want dat helpt dan niet bij dat arbeidspotentieel benutten. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Ja, bij het bepalen van de boetemaat gaan we uit van de mate van verwijtbaarheid. En als mensen welbewust geld hebben verdiend en dat hebben laten aanvullen vanuit de bijstand, want daar gaat het om hè, ook echt in die verhoudingen, dan vind ik het terecht dat we als maatschappij zeggen: daar hoort dan ook een boete bij. En daarom wil ik daar graag aan vasthouden. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, ik had begrepen dat we ook verplicht zijn om een boete te geven. Zoals ik u nu beluister, zegt u: dat is mijn keuze als wethouder om die boete te geven, maar ik lees die motie van GroenLinks als sympathiek maar niet mogelijk volgens de Participatiewet. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Zeker, we mogen een eerste keer volstaan met een boete van 0%, dus dat is dan een waarschuwing. En er is een gradatie in mate van verwijtbaarheid, die wij hanteren. En die hebben we ook opgeschreven, in de veegbrief was het dacht ik. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Maar die mate van verwijtbaarheid is een vrije keuze.

Dat is niet een opgelegd kader. De VOORZITTER. Wethouder. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Dat is zo, dus in de precieze percentages en bij welke mate van verwijtbaarheid je die hanteert, zit natuurlijk beleidsvrijheid, en dan komt het er dus op aan wat voor weging we eraan geven als gemeente. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, ik dacht dat je dus een 0%-boete alleen mocht opleggen op het moment dat de financiële schade van de gemeente dus ook eigenlijk nagenoeg nihil was. De VOORZITTER. Wethouder. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Nee, het klopt, als iedere vorm van verwijtbaarheid ontbreekt, dan mogen we volstaan met een waarschuwing. Als er sprake is van verwijtbaarheid dan moeten we een boete opleggen. Dat klopt, ja. En dan vervolgens die percentages, daar zit een zekere zin beleidsvrijheid in.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1806

De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). De volgende motie van GroenLinks, ꞌSchrap dwang en drangꞌ. Dat gaat om de tegenprestatie in situaties waarin er sprake zou moeten zijn van ontheffing. Dat doen wij ook al in de praktijk, dus er zijn ontheffingsgronden, bijvoorbeeld als je daar fysiek of geestelijk niet toe in staat bent, en dat kan ook tijdelijk zijn. Daar is op dit moment in 1011 gevallen sprake van. En dat kan ook duurzaam zijn, in specifieke gevallen waarbij het dan bijvoorbeeld gaat om gezondheid en dat is op dit moment bij 1366 mensen zo. Dus in de gevallen waar daarvan sprake zou moeten zijn, doen we dat eigenlijk al. En dan moet ik hem dus ontraden omdat die overbodig is. Dan ꞌGeen extra straffen boven op de sanctiesꞌ. Dat is ook een motie van Vlieger die zegt: bij schending van de inlichtingenplicht uitsluitend bij aantoonbare opzet of bij schending binnen twee jaar na een eerdere waarschuwing over te gaan tot het opleggen van een bestuurlijke boete en vervolgens bij het opleggen van een bestuurlijke boete een maximum van 50% en 25%. Dus dat gaat over het veranderen van die percentages. Ik heb u dacht ik ook in de brief gerapporteerd over de aantallen keren dat wij op die verschillende percentages boetes opleggen.

Die normale verwijtbaarheid is de meest voorkomende en die zit op 50% en we hebben nu ook een meer gedifferentieerde staffel van die verwijtbaarheid dan die mevrouw Vlieger voorstelt en ik zou er niet voor zijn. Mevrouw Vlieger stelt 25% of 50% voor, en bij ons varieert die nu van 0%, bij geen verwijtbaarheid, tot en met 150% zelfs bij recidive. En dat vind ik een passender staffel, omdat dat ons in staat stelt om echt meer gericht per geval te bekijken wat de verwijtbaarheid is waarvan we willen uitgaan bij die boete. Dus die moet ik ook ontraden. Dan kom ik bij mijnheer Engberts. Hij stelt allereerst een vraag. Stel nu dat iemand zich meldt en die zegt: ik wil, wat gebeurt er dan? Ja, die vraag heeft hij tijdens de commissiebehandeling ook gesteld en ik wil u geen onzin verkopen, dus toen gaf ik een heel feitelijk correct antwoord op dat moment, namelijk: er kan een situatie zijn waarin iemand zelf wil maar waarin we toch zeggen: nou, laat maar zitten. Theoretisch gezien is dat denkbaar. Maar het is wel heel hypothetisch. In de praktijk, als iemand zich meldt en zegt: beste activerings- of werkcoach, ik wil, wat kan ik doen? Dan zeggen we: heb je vanmiddag tijd? En dan wordt de rode loper uitgerold en dan krijgt zo iemand natuurlijk toegang tot alle leerwerktrajecten, loonkostensubsidie, coaching, noem het maar op.

Iedereen die wil, willen we natuurlijk zo snel en zo vlot mogelijk helpen. Dus laat dat heel erg zeker zijn. Dan heeft u een aantal moties ingediend. Allereerst ꞌZoveel mogelijk mensen aan het werkꞌ. Die verzoekt het college om in overleg te gaan met regionale werkgeversorganisaties en dat gaat over 60-plussers. Het is jammer, ze is er niet, mevrouw Verkoelen had ik gistermiddag op de koffie en dat heeft mij toch wel weer een enorme boost in mijn motivatie gegeven om ook 60-plussers aan het werk te helpen, want potverdikkie, wat is die mevrouw inspirerend als zij tekeergaat. Dus zulke mensen kunnen we overal wel gebruiken. Ja, ze is er niet. Nou ja, goed, laat het gezegd zijn. De VOORZITTER. We kunnen schorsen en opzoeken waar ze is. Dat is een idee van mijnheer Ceulemans overigens. De menselijke maat heet dat. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Ja precies. Wat we natuurlijk ook willen en ook denken dat echt kansrijk gaat zijn, is om LKS ook in te zetten om deze doelgroep net even dat zetje te geven. Tijdelijk is dat dan hè, gewoon omdat je soms weer even op gang moet komen. Wij gaan aan het begin van het nieuwe jaar onze LKS-ketenaanpak, waar we anderhalf jaar geleden mee zijn begonnen, om echt die opschaling teweeg te brengen, evalueren.

En wat ik eigenlijk wil doen is deze motie ontraden, maar u toezeggen dat we bij die evaluatie specifiek ingaan op of dat nu ook kansrijk is gebleken voor de oudere doelgroep, en zo niet, dat we dan op dat moment ook het gesprek met elkaar kunnen hebben over wat daar nog extra voor nodig is. Ja? De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Eén verhelderende vraag: wanneer krijgen wij dat dan hier weer terug op tafel? De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Het eerste kwartaal van volgend jaar. Ja? De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, in het eerste deel van het dictum gaat het ook over afspraken met werkgevers, want ik vind dat werkgevers ook wel wat mogen doen. Wordt dat daarin meegenomen?

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1807

De heer De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Zeker, dat afspraken maken met werkgevers is natuurlijk een integraal onderdeel van die LKS-ketenaanak. Dat gebeurt vanuit het werkgeversservicepunt. Die zijn non-stop bezig de boer op aan het gaan met werkgevers om te proberen daar kansen te laten ontstaan. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, met deze toezegging trekken wij die motie in. De eerste motie van ons. De VOORZITTER. Welke motie is dat? ꞌZoveel mogelijk mensen aan het werkꞌ. De wethouder sprak over LKS. Weet iedereen wat dat is? Ik check of iedereen weet wat dat is. Dat is een aanwijzing om zoveel mogelijk afkortingen te vermijden, want ook mensen die meeluisteren thuis moeten een beetje een beeld hebben van de afkortingen. Wethouder, zo min mogelijk graag. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Even een ordepuntje. Over mijn derde motie heb ik de wethouder alleen gehoord over het tweede dictum, maar niet over het eerste dictum van die motie. Mijn vraag is of de wethouder daar nog even op wil reflecteren, want dan weet ik of dat uitmaakt. Dat was die motie ꞌGeen extra straffenꞌ, motie 4. Ik hoorde de wethouder alleen over de percentages. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). In feite is dat natuurlijk al zo. Want u zegt: uitsluitend bij aantoonbare opzet. Dat zijn eigenlijk gewoon andere woorden voor: er is sprake van verwijtbaarheid.

En we doen dat dus al alleen als er sprake is van verwijtbaarheid. Dus in feite vraagt u daar om iets wat al praktijk is. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Dan ga ik naar ꞌRotterdam kan hetꞌ van mijnheer Engberts. Dat klinkt natuurlijk goed en correct. Zodra de wijziging van de Participatiewet in werking treedt en de zoekperiode een kan-bepaling. O ja. Nou, die wilde ik ontraden, en dat is eigenlijk om de redenen die ik net ook heb geschetst. Ik denk dat wij op dit moment echt op de gepaste manier met die zoekperiode omgaan. En het is zelfs zo dat ook als de wet wijzigt en dat wordt een kan-bepaling, dan zal dat voor onze uitvoeringspraktijk niet zo heel veel veranderen. Want eigenlijk hanteren wij hem al als kanbepaling. En u vraagt dan om ook bij jongeren bij wie wij echt gewoon reden zien om te zeggen: probeer het toch nog een keer zelf, om dat dan niet te doen, en dat vind ik gewoon echt niet verstandig, dus daarom wil ik die ontraden. Dan gaan wij naar ꞌ35 is het nieuwe 28ꞌ, de kostendelersnorm niet meer toe te passen voor thuiswonende kinderen tot en met de leeftijd van 35 jaar. Ja, daar ben ik ook niet voor. Daarmee wijken we echt af van de wet. Dat is niet legaal mijnheer Engberts. Het kost bovendien ook geld. Onzekere financiële consequenties, want dat betekent dat de uitkeringen omhooggaan, dus om die reden moet ik die ook ontraden.

Dan ꞌEen visuele beperking hoeft geen beperking te zijnꞌ. Daar ben ik het natuurlijk ook mee eens. Daar hebben we mevrouw Verkoelen. Ik heb het net over u gehad. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Oké. Daar ben ik het natuurlijk mee eens, maar ik moet hem toch ontraden, want wij blijven als gemeente verantwoordelijk voor de dienstverlening en de begeleiding aan deze mensen. Eigenlijk is het enige wat per 1 januari naar het UWV overgaat, het verstrekken en het aanvraagproces van de technische werkvoorzieningen. Maar wij blijven daarbij betrokken, dus het is niet zo dat wij dan de regie of de begeleiding van deze mensen opgeven, is mijn informatie. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Dan ga ik nog even naar de techniek van de motie kijken, maar ik hoor de wethouder wel, ik vind het ook een belangrijke groep om aandacht aan te blijven besteden. Dan zou ik eigenlijk willen kijken of ik een aangepaste motietekst kan maken daarvoor. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Ja, check. Oké, dank. Dan ga ik naar mijnheer Vonk. Allereerst dank natuurlijk ook voor uw positieve woorden. En ook dank voor de motie die u samen met Volt heeft ingediend, die erop ziet om alleenstaande moeders in de bijstand door middel van een pilot twaalf maanden te helpen naar werk, opleiding of competentieontwikkeling en in de tussentijd lucht te geven. Ik wil deze motie omarmen.

Wij zijn sinds twee jaar bezig, samen met het Verwey-Jonker Instituut, Erasmus MC om onderzoek te doen. ꞌKlaar voor een kind, klaar voor werkꞌ heet dat, dat zich ook echt specifiek op deze doelgroep richt. En zo’n pilot zou eigenlijk een heel mooie vervolgstap daarop zijn.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1808

We hebben het daar ook al eventjes over gehad met het team. Er zit een team ontzettend gemotiveerde mensen op, waarvan er een zelfs hierop gaat promoveren, specifiek op deze groep. Dus ik breng u ook graag eens in contact, dat vindt u wellicht interessant. En dit zou een mooie vervolgstap zijn en we kunnen dat ook waarmaken. Dus we doen dat dan het hele volgende jaar, met minstens honderd vrouwen kunnen we dat dan doen, dus dat gaat ook echt wel wat om het lijf hebben. Dus op die manier kunnen we daar denk ik mooi uitvoering aan geven. Ja? Dank. Dan ga ik naar de motie van Volt die ziet op de restruimte zoals dat wordt genoemd, bij social return. Ja, we hebben het natuurlijk ook in de commissie uitgebreid over social return gehad. Wij vinden het echt een heel waardevol instrument om te proberen om meer kansen op de arbeidsmarkt te laten ontstaan voor werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt, of zoals wel wordt gezegd waar de arbeidsmarkt een afstand heeft tot hen. En we vinden het ook heel belangrijk dat we dat meer vervullen. Ik heb in de commissie nog gezegd: we kunnen wel met wat cijfers komen over wat we nu hebben gerealiseerd in de afgelopen jaren. Ik heb wat cijfers. En in 2018 hebben we € 34 miljoen gerealiseerd, in 2019 € 41 miljoen, in 2020 € 31 miljoen, in 2021 € 43 miljoen, vorig jaar € 37 miljoen en we zitten op dit moment op € 23 miljoen.

Dus dat gaat echt om heel forse bedragen, dus ook het beeld dat helaas een beetje lijkt te ontstaan van de gemeente zit er slap op en er gaat heel veel verloren. Er wordt ontzettend veel gerealiseerd. Dit zijn heel goede resultaten, met als je naar de percentages kijkt, ook overrealisatie in een aantal van die jaren, omdat weliswaar sommige opdrachtnemers niet voldoende presteren, maar een heel aantal anderen realiseren eigenlijk veel meer dan wat contractueel van ze wordt gevraagd, dus dat zijn goede resultaten. Toch is dat natuurlijk nog niet goed genoeg, en zo lees ik de motie ook. Dus kijk nu of je voor kleinere opdrachtnemers of als je niet dat hele bedrag vervuld krijgt door mensen in dienst te nemen, om daar iets meer ruimte voor te geven, en ik wil dat wel meenemen als opdracht bij ons aangescherpte SR-beleid, dat we deze winter naar uw raad gaan sturen. Dus die wil ik omarmen. En dan kom ik bij de laatste motie van de VVD. U zegt: wees duidelijker aan opdrachtnemers over hoe zij SR kunnen invullen. Wees daar zeg maar wat meer hulpbereid in. En dat wil ik ook doen. Ik denk inderdaad dat dat belangrijk is. Er zijn ook echt veel kleinere opdrachtnemers van de gemeente.

En dat vraagt natuurlijk wel wat van onze organisatie, maar ik denk dat we er nog beter in kunnen worden om vroeger, beter, nauwer daarin samen te werken, zodat ook de kleinere ondernemers echt opties hebben en snappen hoe ze die SR kunnen verplichten, zodat dat gewoon positief blijft tussen de gemeente en de opdrachtnemer in plaats van een korzelig handhavingsgesprek, wat je natuurlijk het liefst probeert te vermijden, wat we overigens natuurlijk als het nodig is ook wel echt doen. Dus ik denk dat we die kunnen waarmaken en ik wil hem dus omarmen. Dan kom ik ten slotte bij mijnheer Soytekin van DENK, die zegt: je wil weliswaar de menselijke maat toepassen bij boetes en maatregelen, maar dat is altijd financieel en zijn er niet alternatieven? Ik denk dat het ingewikkeld is maar ik ben wel bereid om dat te verkennen en te kijken of daar mogelijkheden zijn en dat dan met de voor- en nadelen bij uw raad neer te leggen. Maar we hebben dat tot dusver niet gedaan omdat we die mogelijkheid niet hebben gezien, maar ik ben bereid om nog eens poging te doen of dat echt niet anders kan. Dan was ik er. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Ik check of er behoefte is aan een tweede termijn of dat er nog resterende vragen zijn blijven liggen. Tweede termijn? Ja, mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Kort over dezelfde motie waar ik net over begon.

De wethouder geeft aan dat deze overbodig is omdat we alleen inderdaad bij aantoonbare opzet een boete opleggen. Echter is dat niet waar, want ik lees hier ook dat wij 25% boete opleggen bij mensen die door emotionele of verwarde omstandigheden een fout kunnen maken. Dat is dus niet waar. Het is niet alleen bij aantoonbare opzet en dan verwijs ik toch terug naar mijn motie en ik maak me dan wel zorgen om die mensen die wij om dit punt een boete opleggen. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, ik wilde toch nog even De VOORZITTER. U bent aan het woord. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik wilde toch nog even terugkomen op die zoekperiode. Want ik hoorde de wethouder zeggen: soms zijn jongeren niet gemotiveerd, die denken daar dan te makkelijk over en zo, maar dat is natuurlijk helemaal geen criterium om wel of niet in aanmerking te komen voor een uitkering. We hebben heel veel programma’s die zijn gericht op stressreductie. Maar juist dit levert

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1809

stress op, omdat je niet van tevoren weet of je het wel of niet uiteindelijk zal krijgen. Maar ik heb het idee dat ik de wethouder niet in beweging ga krijgen in mijn eentje. Daar hebben we natuurlijk wel de raad bij nodig, dus ik kijk ook even naar mijn collega van D66, die in de commissie zei: ik ben daar eigenlijk dan wel voor, om ervoor te zorgen dat we als dat kan die zoekperiode niet toepassen. Dus ik hoop ook eigenlijk op een reactie van mevrouw Maassen, om te kijken: kunnen we dan op termijn de wethouder, wat natuurlijk de klassieke betekenis van een motie is, een beetje in beweging krijgen. De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja, ik ga het toch nog één keer proberen, want de wethouder kwam net met een extreem redelijk verhaal met heel veel voorwaarden. Er is geen sprake van geld dat ontzegd wordt maar dat later wordt uitgekeerd. Er is begeleiding gedurende die maand. Als je nu al die voorwaarden hoort en hoe prudent daarmee wordt omgegaan, dan kun je toch niet betogen dat hier sprake is van een onmenselijke of kille manier van handelen of zo? Het is toch gewoon volstrekt logisch om zo’n periode in te bouwen, en ik was eigenlijk misschien net te mild, want ik wil het eigenlijk gewoon een keer rechtstreeks aan de heer Engberts vragen. Kijk, dat ouderen niet aan de bak komen, dat weten we, dat is een bekend probleem.

Maar waarom zou een gezonde jongere van 25 jaar op dit moment, met deze krapte op de arbeidsmarkt, überhaupt een bijstandsuitkering moeten aanvragen? Kunt u dat nu gewoon eens een keer uitleggen? De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik denk dat we dat heel goed kunnen uitleggen. Er is altijd een mismatch, maar het gaat hier om de bestaanszekerheid. Ik heb overigens het woord onmenselijk niet in de mond genomen. Ik vind het onwenselijk, ik denk het beter is, ik denk dat het minder stress oplevert en dat het uiteindelijk betere resultaten oplevert. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Sorry, mijnheer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Om af te ronden, inderdaad even in het verlengde van de heer Becker. Als we nu een voorbeeld zien van een gemeente, de gemeente Utrecht, het voorbeeld waarvan u zegt dat we dat moeten volgen, de bijstand explodeert daar. Het heeft een compleet verkeerde uitwerking. Het is ook nog eens een keer niet nodig, dus ik vind het een voorstel dat eerlijk gezegd kant noch wal raakt. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter. Ik wilde de wethouder sowieso bedanken voor het omarmen van de motie die we hebben ingediend met anderen over vrouwen in de bijstand. Ook heel mooi dat er een commitment is om dan in ieder geval honderd vrouwen te proberen te helpen.

Want we denken ook dat als we investeren in deze groep dat dat veel oplevert voor henzelf maar ook voor de stad. En dan even over social return. De wethouder noemde een aantal bedragen, die gingen mij een klein beetje snel. Dus ik wilde even vragen of het mogelijk is om die in ieder geval op een manier nog met ons te delen zodat we die informatie ook hebben. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik heb net een interessante toezegging gehoord van de wethouder aan de heer Soytekin. Ik heb daarbij ook een vraag aan de wethouder, want er is heel veel discussie elke keer gaande over wat er nu wel mogelijk is en wat er niet mogelijk is op basis van het wettelijk kader dat we hebben bij het opleggen van sancties, waarschuwingen, boetes, terugvorderingen et cetera. Dan zou ik heel graag willen hebben dat daar ook weer heel nauwkeurig de totale context wordt meegenomen, want ik denk dat we anders weer moeten gaan zoeken in allerlei stapels papier over hoe het zich nu weer tot elkaar gaat verhouden, dus dat zou ik heel prettig vinden. De VOORZITTER. Anderen in tweede termijn? Wethouder. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Dank. Nee, dat zeg ik natuurlijk graag toe.

De bedoeling van deze hele exercitie is natuurlijk dat we uiteindelijk meer duidelijkheid hebben en dat we allemaal precies weten hoe het zit en dat we dan ook gewoon een duidelijke lijn hebben die we allemaal al dan niet

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1810

kunnen steunen, maar dan weten we in ieder geval waar het over gaat. Ik denk dat we daar overigens ook echt grote stappen in hebben gezet. Zoals gezegd, de mate van detail waarmee we nu zijn ingegaan op die mate van verwijtbaarheid enzovoorts, dat heb ik in de vorige periode als woordvoerder vanuit de raad in ieder geval niet meegemaakt, en ik denk dat dat goed is. Want er is veel maatschappelijke belangstelling voor en niets hiervan moet met enige mist omgeven zijn. Het moet transparant en helder zijn voor iedereen op wat voor manier we dit doen. Dat vind ik heel belangrijk. Mevrouw Vlieger heeft nog antwoord van mij tegoed. Kijk, ik denk dat ik toch gelijk had. Hier staat ook heel duidelijk: wij leggen een waarschuwing op als iedere vorm van verwijtbaarheid ontbreekt. Dus met andere woorden, wij leggen alleen een boete op als er sprake is van enige vorm van verwijtbaarheid, en daar gaan we niet te makkelijk mee om. En natuurlijk, ook iemand in verwarde omstandigheid, ook dan kan er sprake zijn van enige verwijtbaarheid. Natuurlijk niet per definitie. Daarom is dat maatwerk zo belangrijk. En daarom zijn er ook altijd verschillende mensen die ernaar kijken voordat zo’n beslissing wordt genomen en een boetemaat wordt bepaald. De VOORZITTER. U bent helemaal klaar? De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Ja. De VOORZITTER. Goed zo. Toch. Mevrouw Elfilali.

De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Zeker, ik had natuurlijk ook de toezegging gedaan om hierover te gaan rapporteren in de tertaalmonitor en dat gaan we dus bij de volgende voor het eerst doen. En ik denk dat het goed is dat we dan in de begeleidende brief op dat moment ook nog even die bedragen van de afgelopen jaren daarbij melden. Dus dan heeft u gewoon dat overzicht. En u mag natuurlijk zo meteen ook mijn velletje overschrijven als u wilt. De VOORZITTER. Prima. Dan eindig ik de beraadslaging op dit punt. 7.3

Het plan van aanpak ꞌOp weg naar herstel en een thuisꞌ (2023-2026)

De VOORZITTER. Dan gaan we naar agendapunt 7.3, het plan van aanpak ꞌOp weg naar herstel en een thuisꞌ. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter, geen dakloosheid meer in 2030. Dat is de landelijke ambitie die GroenLinks deelt. Een ambitie die de gemeenteraad unaniem heeft verwoord in het Rotterdams woonakkoord als uitgangspunt 9, de gemeente doet er alles aan om dakloosheid te voorkomen en op te lossen. Het voorliggende plan van aanpak voor Rotterdammers die dreigend dakloos zijn is daarvoor alleen helaas niet goed genoeg. Het is niet meer dan een opsomming van maatregelen die als los zand onvoldoende perspectief bieden op een daadwerkelijke afname van het aantal dakloze mensen in onze stad. En dat terwijl bewoners in het Nieuwe Westen zich genoodzaakt zagen om een slot om het hek van het wijkpark te hangen omdat de problemen met dakloze mensen hen boven het hoofd groeiden. Dat terwijl de burgemeester zich genoodzaakt voelde bankjes op het Centraal Station te verwijderen als symptoommaatregel omdat er simpelweg onvoldoende woningen en opvangplekken zijn. Waarbij de burgemeester vervolgens voor het oplossen van de problemen voor dakloze mensen doorverwees naar de wethouder en de politiek.

En hier staan we en GroenLinks kan niet anders dan constateren dat dit plan onvoldoende van probleem naar oplossingen met financiële effecten leidt en ons als raad onvoldoende in staat stelt de inzet van middelen en opbrengst te volgen. Het verschil tussen een effectieve aanpak van dakloosheid versus het managen van dakloosheid. Maar GroenLinks werkt altijd constructief aan verbetering en daarom hebben we een motie ꞌHuishoudboekje op ordeꞌ, om in elk geval de financiële implicaties van het plan van aanpak beter in beeld te brengen, zodat wij als raad ook meer in staat zijn om dit goed te volgen. En voorzitter, de wethouder stelt dat er voldoende opvangplekken zijn voor iedereen die dakloos is en rechthebbend op een plek. Maar ondertussen horen we van partijen die dag en nacht klaarstaan voor dakloze mensen dat er deze zomer veel meer mensen op straat sliepen dan de afgelopen jaren het geval was. En dat de groei van het aantal buitenslapers in Rotterdam voor een belangrijk deel bestaat uit niet-rechthebbende arbeidsmigranten uit de EU, en voor een groeiend smaldeel uit ongedocumenteerden die al vele jaren in Rotterdam verblijven. Het wreekt zich dan ook dat de wethouder onvoldoende in beeld heeft hoeveel dakloze mensen er zijn. GroenLinks en andere partijen willen beter zicht hebben op het aantal mensen dat dakloos is.

Het aantal bankslapers die tot op heden niet geregistreerd worden. Daarom dienen we

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1811

hierbij een motie in, ꞌMeten is weten hoeveel mensen dakloos zijn in Rotterdamꞌ, samen met onder andere CDA en ChristenUnie. Daarnaast heeft de raad signalen van ervaringsdeskundige lhbtiq+’ers ontvangen dat er incidenten hebben plaatsgevonden zoals aanranding, verkrachting en geweld. Dat kan en mag niet gebeuren in onze stad. Daarom hebben we de motie ꞌVeiligheid bieden aan dakloze mensen lhbtiq+-gemeenschapꞌ, mede ondertekend door Partij voor de Dieren en CDA. En als laatste hebben we een uitgebreid gesprek in de Pauluskerk gevoerd over Housing First. Wonen eerst, is de route naar de oplossing van dakloosheid, maar er bestaat een misverstand in Rotterdam over de definitie van Housing First. Daarom hebben we de motie ꞌHousing First, meer dan een holle termꞌ. En voorzitter, als laatste, allerlaatste dan, zullen we alle voorstellen steunen die als doel hebben dakloze mensen eerst een dak boven hun hoofd te bieden, zoals de motie over de winterkouderegeling openstelling uitbreiden van de ChristenUnie en vast nog vele andere goede voorstellen. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren heeft de volgende moties ingediend. Motie 1.

Huishoudboekje op orde, ook voor beleidskader dakloosheid "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van Agendapunt 7.3: Het plan van aanpak 'Op weg naar herstel en een thuis' (2023-2026); constaterende dat: - artikel 7 van de Financiële Verordening Rotterdam 2021 stelt: 'Het college mag alleen al dan niet meerjarige uitgaven of verplichtingen aangaan die passen binnen de beleidsmatige en financiële kaders van de vastgestelde programmabegroting en de daarbij behorende meerjarenraming.'; - aanbeveling 3 van het met algemene stemmen aangenomen raadsvoorstel tot overnemen aanbevelingen van de Commissie Onderzoek Rekening (COR) stelt: 'Het voorspellende vermogen en daarmee de grip op financiën moet worden vergroot.

De COR adviseert hierbij om ook in concept-raadsbesluiten duidelijker aan te geven wat de financiële consequentie is en wat er hierdoor in de begroting verandert.'; - het plan van aanpak 'Op weg naar herstel en een thuis' (2023-2026) geen financiële paragraaf bevat; overwegende dat: - het doel van het voor voorliggende plan van aanpak is "om dakloze mensen, bankslapers en mensen met psychische/psychosociale problematiek zo zelfstandig mogelijk te laten wonen als dat kan, met daarbij zinvolle daginvulling en sociale contacten."; - daartoe beoogde resultaten worden genoemd zoals 'Verdere uitrol van Wonen Eerst van jaarlijks 85 naar 125', zonder overzicht van de financiële consequenties van de benodigde acties om dit resultaat te bereiken; - de doelen van dit plan alleen behaald kunnen worden als urgente acties worden vertaald in financiële consequenties en beoogde effecten; - daartoe prioriteiten per actie financieel gekwantificeerd dienen te worden in een financiële paragraaf, evenals de beoogde effecten van deze acties ten behoeve van een inzichtelijke doeltreffende aanpak; - net zoals een huishoudboekje voor een gezin, zo'n financiële paragraaf, een essentieel overzicht biedt en onderdeel zou moeten zijn van elk plan van aanpak zodat de gemeenteraad de doelmatigheid van beleid goed kan controleren; - de P&C-cyclus, Voorjaarnota- en begrotingsbehandeling alléén de raad

onvoldoende handvatten bieden om de effectiviteit van het daklozenbeleid te beoordelen en monitoren; verzoekt het college: - een financieel overzicht te verstrekken bij het plan van aanpak 'Op weg naar herstel en een thuis' (2023-2026); en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren, T. Kind, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.J. Vonk Motie 2. Meten is weten hoeveel mensen dakloos zijn in Rotterdam

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1812

"De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van Agendapunt 7.3: Het plan van aanpak 'Op weg naar herstel en een thuis' (2023-2026); constaterende dat: - het voorliggend plan van aanpak zich richt op de 'brede groep Rotterdammers die (dreigend) dakloos is', zonder dat duidelijk wordt hoeveel mensen dakloos zijn in Rotterdam; overwegende dat: - er volgens het college de afgelopen jaren fors geïnvesteerd is in het bereiken van deze groep thuisloze mensen en tegelijkertijd wordt geconstateerd dat 'het budget ontoereikend is om iedereen te helpen en de stijgende zorgvrager op te vangen'; - opvangplekken melding maken van een flinke toename van het aantal dakloze mensen in Rotterdam deze zomer; - mensen die dakloos zijn zich regelmatig gedwongen zien de nacht op straat door te brengen met alle risico's voor hen en beheersmaatregelen en ongenoegen van bewoners in Rotterdamse buurten; - het slim en effectief inzetten van onze schaarse middelen alleen mogelijk is als we weten hoeveel mensen er dakloos zijn zodat passende huisvesting en/of zorg kan worden geboden; - een van de beoogde resultaten van het plan van aanpak is "betere ondersteuning aan bankslapers met meer maatwerk en uitbreiding van het aantal plekken flexwonen naar maximaal 100 in 2026"; - inzicht in de omvang van de doelgroep noodzakelijk is om te werken aan het behalen van

dit beoogde resultaat; verzoekt het college: - in de aankomende raadsmonitor te rapporteren over de omvang van de doelgroep 'bankslapers'; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.J. Vonk Motie 3. Veiligheid bieden aan dakloze mensen lhbtiq+-gemeenschap "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van Agendapunt 7.3: Het plan van aanpak 'Op weg naar herstel en een thuis' (2023-2026); constaterende dat: - in het voorliggend plan van aanpak dakloosheid wordt gesproken over maatwerk voor mensen met culturele achtergronden en seksuele geaardheid maar geen maatregelen worden genomen ter bescherming van dakloze lhbtiq+'ers; - de landelijke aanpak dakloosheid wel nadrukkelijk aandacht vraagt voor de veiligheid van deze mensen als zij dakloos raken en aangewezen zijn op opvangvoorzieningen; overwegende dat: - mensen uit de lhbtiq+-gemeenschap kwetsbaar zijn in opvanglocaties waar weinig privacy bestaat en veel voorzieningen worden gedeeld; - het college in blijft zetten op vierpersoonskamers waarbij de veiligheid van kwetsbare mensensmokkel in de opvanglocaties niet goed geborgd is; - de raad signalen van ervaringsdeskundigen heeft ontvangen dat er veelvuldig incidenten plaats vinden zoals aanranding, verkrachting en geweld; - aandacht en inzet voor deze kwetsbare groep dakloze mensen dus

noodzakelijk is om preventief incidenten te voorkomen; - in andere steden gebeurt dit door eenpersoonskamers te realiseren of aparte opvanglocaties voor deze groep aan te wijzen; verzoekt het college: - beter zorg te dragen voor de veiligheid van dakloze lhbtiq+'ers in opvanglocaties door gescheiden eenpersoonskamers of een aparte opvanglocatie te faciliteren in lijn met het landelijke actieplan dakloosheid; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag."

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1813

w.g. A. Kockelkoren, S. van de Peppel en R.G.C. Segers-Hoogendoorn Motie 4. Housing First, meer dan een holle term "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van Agendapunt 7.3: Het plan van aanpak 'Op weg naar herstel en een thuis' (2023-2026); constaterende dat: - het plan van aanpak 'Op weg naar herstel en een thuis' zegt 'Wonen Eerst' centraal te stellen en als uitgangspunt te nemen; - er in het plan van aanpak 'Op weg naar herstel en een thuis' geen definitiebepaling van de Rotterdamse uitrol van Housing First te vinden is; - het Rotterdamse Housing First, een project onder Wonen Eerst, alleen een specifieke doelgroep toegang verleent om hiervoor in aanmerking te komen; overwegende dat: - Housing Frist gedefinieerd wordt als "a policy that offers unconditional, permanent housing as quickly as possible to homeless people, and other supportive services afterward." of in het Nederlands: "huisvesting is de eerste stap en de toegang tot een woning is niet onderworpen aan bijkomende voorwaarden (buiten de voorwaarden die gelden voor alle huurders: de huur betalen en de voorwaarden van het huurcontract naleven)."; - Housing First in de Rotterdamse context een andere uitrol betreft dan hoe Housing First gangbaar gedefinieerd wordt; - het van groot belang is om duidelijk te communiceren over acties en doelen van de gemeente en in deze

geest inspanning te leveren om miscommunicatie en daaropvolgende mogelijke teleurstelling te voorkomen; verzoekt het college - te onderzoeken wat de overeenkomsten en verschillen zijn tussen de Rotterdamse uitrol van Housing First en de wereldwijde definitie en uitrol van dit begrip; - te komen met een plan van aanpak over hoe Rotterdam op termijn dichter bij de bedoelde definitie van Housing First kan komen binnen de pijler Wonen Eerst; - consequenties te verbinden aan deze evaluatie, door alleen de terminologie 'Housing First' of 'Wonen eerst' te gebruiken wanneer voldaan wordt aan de gangbare definitie; - tot die tijd de term 'Housing First' niet meer te gebruiken in het plan van aanpak of publicaties; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Aafjes-van Aalst. Mevrouw AAFJES-VAN AALST (lr). Ja, dank u voorzitter. Met dit plan van aanpak zijn wij als Leefbaar Rotterdam wel blij. In ieder geval zijn we op de goede weg om dak- en thuislozen een betere begeleiding te geven en daarmee biedt het toekomstperspectief. En dat is nodig voorzitter, want dagelijks zien we de gevolgen van dakloosheid in de stad toenemen. Het bedelgedrag in de winkelstraten, in het OV en bij de haltes.

Parkeergarages en stadsparken worden omgetoverd tot openbare gebruiksruimtes en portiekwoningen dienen ’s nachts als een openbaar urinoir. En nee, voorzitter, ik probeer hier niet om alle daklozen weg te zetten, maar dit is wel wat de Rotterdammer in het dagelijks leven ziet. Daarom ben ik ook blij dat deze wethouder verantwoordelijkheid pakt. Het plan van aanpak met aanvullende maatregelen zijn een goede stap in de richting. Meer tijdelijke woningen voor de bankslapers. De grote slaapzalen worden uiteindelijk vierpersoonskamers met meer privacy en rust. Meer begeleiding voor 18-plus-jongeren, die de begeleiding vaak nog hard nodig hebben. EU-arbeidsmigranten die via een intensief maar haalbaar traject naar werk, woning of land van herkomst worden begeleid, maar waarbij ook aandacht is voor de veelvoorkomende verslavingsproblematiek.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1814

De VOORZITTER. U krijgt een vraag van mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja, dank voorzitter. Ik hoorde mijn collega zeggen dat het een goed plan is en in de goede richting. Ik vroeg me af wat mijn collega nog meer mist in het plan. Want wat ik mis, als ik kijk naar de schaal van de interventies zoals ik het noem, dat het aantal plekken dat bijvoorbeeld voor bankslapers wordt klaargezet in 2026 eigenlijk ontoereikend is. Dus mijn vraag aan u is ook: heeft u ook kritiek op het plan? De VOORZITTER. Mevrouw Van Aalst. Mevrouw AAFJES-VAN AALST (lr). Nou ja, het liefst zouden wij ook meer willen zien. Iedereen in de raad wil uiteindelijk geen enkele bankslaper meer hebben, maar we moeten ook realistisch zijn en we zitten met een gigantisch woningtekort. Dus hoe moeten we dit überhaupt in zo korte tijd realiseren? Ik weet het niet, misschien de PvdA landelijk wel, dat zij inderdaad een handreiking kunnen doen. Maar op dit moment is het mijns inziens niet op te lossen, zeker niet zo binnen 2026. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. Mevrouw AAFJES-VAN AALST (lr). De taskforce om overlast aan te pakken niet te vergeten. Het zijn enkele voorbeelden van slagvaardigheid en Leefbaar Rotterdam is dan ook blij dat de wethouder verantwoordelijkheid toont.

Natuurlijk zullen hier mensen zijn die het niet genoeg vinden, het graag anders willen zien of de mazen in de wet willen opzoeken, want dakloosheid is een onderwerp waar we eindeloos over kunnen kibbelen. Maar ik denk dat we gedegen opvang en begeleiding voor dak- en thuislozen allen net zo belangrijk vinden. Ik ben daarom vooral benieuwd naar de resultaten van de genomen stappen, zodat de dak- en thuislozen toekomstperspectief hebben en zij het Rotterdamse straatbeeld uiteindelijk niet meer domineren. Afsluitend voorzitter, we moeten ook realistisch zijn en zoals ik al tegen mevrouw Yildirim zei, met een oneindige toestroom van nieuwkomers, een woningtekort en beklemmende stikstofnormen staat Rotterdam en dit college voor een hell of a job. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, dakloosheid is denk ik een van de meest verdrietige uitvloeisels van de woningnood waar wij op dit moment mee te maken hebben. Nog afgelopen week heb ik een goede vriendin moeten helpen die drie kinderen heeft, één baby, en dreigt dakloos te raken. En ik moet zeggen, die wanhoop die je dan ziet bij iemand, je moet wel van steen gemaakt zijn als zulke wanhoop je niet naar de keel grijpt. Als wij willen dat er in 2030 inderdaad helemaal niemand meer dakloos is, dan zullen we keuzes moeten maken.

Wij zullen keuzes moeten maken die een voor een gaan leiden tot meer woningen in Rotterdam, want in de kern is dakloosheid een woningprobleem. Maatregelen die sympathiek klinken maar uiteindelijk tot gevolg hebben dat de nieuwbouw van woningen niet verder op gang komt zijn problematisch en die helpen dus het probleem van het woningtekort en daarmee dakloosheid niet verder. Totdat wij het woningtekort hebben opgelost zullen wij moeten zorgen voor goede hulp voor de mensen die dat nodig hebben. En wat de Rotterdamse VVD betreft houdt die goede hulp in dat de opvang zo kort mogelijk duurt en dat mensen zo vlot mogelijk weer op eigen benen kunnen staan met de hulp die ze daarbij nodig hebben. Dat betekent ook dat er snel moet worden gewerkt naar betaald werk, want housing first, wonen eerst, is een mooi uitgangspunt, maar werken daarna is daarin een heel mooie vervolgstap. En de religieuze toewijding van wethouder Versnel aan werk deel ik ook. Want een baan zorgt denk ik voor een stabiel inkomen, voor eigenwaarde, voor een stabiel netwerk, en dat zijn alle drie denk ik heel waardevolle dingen die mensen kunnen helpen met het voorkomen dat ze opnieuw in de dakloosheid terechtkomen. Helaas kunnen wij niet iedereen helpen.

Mijn collega Van Dommelen en ik hebben het vaak over de stoelendans van de woningmarkt en wij denken dat zolang je dat aantal stoelen niet hebt uitgebreid er altijd mensen tussen de wal en het schip zullen dreigen te vallen. Het is goed dat het college zich ervan bewust is dat we niet iedereen kunnen helpen. Er komen 45 nieuwe plekken bij voor Wonen Eerst, en wij denken dat dat een realistisch maar wel ambitieus plan is. Wij zijn ook tevreden met het vasthouden van het college aan de regel dat er maximaal een X aantal sociale huurwoningen vrij beschikbaar komen voor mensen die uit de dakloosheid komen. Dat is geen leuke maatregel maar wel een noodzakelijke maatregel. Wij denken dat het verdrietig zou zijn als de uitbreiding van het aantal woningen zo groot wordt en zo schrijnend wordt dat daardoor regulier woningzoekenden in de verdrukking dreigen te raken. Anders gezegd, ik zou het verdrietig vinden als mensen uit de dakloosheid met stelselmaat voorrang krijgen

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1815

boven de alleenstaande moeder met drie jonge kinderen die daardoor op achterstand terecht zijn gekomen. Ik zou het liefst iedereen onmiddellijk een woning geven, maar helaas gaat het nog even duren, zoals mevrouw Van Aalst zei, om het woningtekort op te lossen. De VOORZITTER. Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja voorzitter, dank. Een korte vraag, vindt de heer Verweij dan ook dat er meer sociaal moet worden gebouwd? De heer VERWEIJ (vvd). Ik denk dat andere gemeenten rondom ons heen daar een heel belangrijke taak hebben, zeker. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, daar past ook bij dat mensen die pas kortgeleden naar Rotterdam zijn gekomen of naar Nederland zijn gekomen en die zijn vastgelopen, die niet meer de goede weg kunnen vinden naar een baan of naar een woning, in dat geval worden geholpen met de weg terug. Zoals ik zei, helaas kunnen wij niet iedereen helpen die we zouden willen helpen en hulp bij terugkeer als mensen niet meer vooruit kunnen, die hoort daarbij. Ik wil afsluiten met een kort woord van waardering, want wat ik aangaf, in een verzorgingsstaat heb je helaas grenzen nodig aan wie je nu eigenlijk hulp kan bieden en daar hoort ook bij dat mensen soms net buiten de boot vallen.

En ik moet zeggen dat ik bij de Pauluskerk diepe bewondering heb gekregen voor de particuliere of menselijke initiatieven die erbij komen om die mensen te helpen die net tussen de wal en het schip dreigen te vallen. Ik denk dat het actieplan onder aan de streep een aanpak is die het probleem de urgentie geeft die het verdient, zonder oplossingen te bieden die we helaas niet waar kunnen maken. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u wel. Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja voorzitter, de PvdA vindt net zoals voorgaande sprekers dat voor een menswaardig bestaan een dak boven het hoofd en een eigen huis minimaal is. Wij vinden dan ook, misschien in tegenstelling tot andere partijen, en dat zien we nog te weinig in wat we gelezen hebben, dat de gemeente alles uit de kast moet trekken om dakloosheid op te lossen. We hebben al in de afgelopen paar jaren kunnen lezen dat dakloosheid is verdubbeld. Op een gegeven moment waren het 40.000 mensen, op een gegeven moment daalde het naar 32.000 en begin 2022 waren het opeens 27.000 mensen, afhankelijk van welke definitie er werd gehanteerd. Er is veel kritiek op de definitie van het CBS, want vaak blijven de aantallen bij getallen en zijn het schattingen.

Voorzitter, er is nota bene een nationaal plan dakloosheid, wat zegt dat over de staat van het land? Een nationaal plan dat zegt: per 2030 willen we dakloosheid uit Nederland uitroeien. De vraag is wat Rotterdam gaat doen. Wat gaan wij doen? En is het plan ambitieus genoeg? Ik vind van niet. Voorzitter, we zien dat dakloosheid een huisvestingsprobleem is en we zien ook dat voor het Housing First-concept slechts 125 plekken worden uitgetrokken. Ik noemde net de bankslapers, per 2026 zijn dat slechts 100 extra flexplekken en wij begrijpen gewoon niet waarom dat allemaal zo laag is. Waarom zetten we zo laag in? Waarom zijn we zo weinig ambitieus? Voorzitter, wij snappen de uitdagingen op de woningmarkt en we zien ook dat meerdere groepen een beroep op woningen doen. Maar we zien dat deze groep het ook nodig heeft en om die reden geven wij de wethouder een ambitieus doel mee. Wij zeggen: creëer 500 Housing First-plekken nog voor het einde van 2024. Heel concreet en in lijn met de brandbrief van 25 september jongstleden waar de Pauluskerk en anderen de gemeenteraadsleden deze week hebben aangeschreven. Deze motie dienen wij in en daarin vragen wij de wethouder om meer ambitieus te worden. Deze motie is ook mede ondertekend door de ChristenUnie. De VOORZITTER. Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd).

Voorzitter, mevrouw Yildirim stelt voor om 375 extra plekken te reserveren voor Wonen Eerst. Dat zijn 500 in totaal, dus 375 extra. Dat zijn dus 375 corporatiewoningen die van de markt afgaan en specifiek alleen naar daklozen gaan. Wat zegt mevrouw Yildirim en de PvdA tegen die 365 huishoudens die daardoor langer moeten wachten, waaronder die alleenstaande moeders met kinderen die daardoor later in een sociale huurwoning terecht kunnen komen? De VOORZITTER. Mevrouw Yildirim.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1816

Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja, dat is vrij simpel voorzitter. Ik zeg tegen het college: bouw meer sociaal. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, wat zegt mevrouw Yildirim tegen de hardwerkende mensen met een middeninkomen die bij wet niet in aanmerking komen voor een sociale huurwoning? Mevrouw YILDIRIM (pvda). Dat mag de heer Verweij oplossen. Nee, geintje. Voorzitter, het gaat hier over dakloosheid. We zien dat een beproefde methode landelijk wordt uitgerold, Housing First. Ik zou heel graag willen dat deze wethouder outside the box denkt en met wethouder Zeegers een uitgebreide lunch gaat ondervinden en eens goed gaat nadenken over hoe we dit nu kunnen oplossen. Want het punt is, en dat is echt een groot probleem voorzitter, dat het plan niets oplost. Het adresseert alles, probeert aan allerlei problemen wat te doen, maar niets wordt opgelost. En mijn enige verzoek is voorzitter, wees wat ambitieuzer en denk outside the box en probeer dit gewoon uit te rollen, zodat wij ook trots kunnen zijn op wat hier gebeurt in Rotterdam. De VOORZITTER. Mevrouw Yildirim heeft de volgende motie ingediend. Motie 5.

Meer Housing First "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023, ter bespreking van het plan van aanpak "Op weg naar herstel en een thuis 2023-2026"; constaterende dat: - het plan van aanpak "Op weg naar herstel en een thuis 2026" beoogt dak- en thuislozen uit de dakloosheid te halen door hen te begeleiden naar een vaste plek om te wonen; - de ambitie landelijk is om per 2030 dakloosheid uit te bannen; overwegende dat: - in het plan aanpak "Op weg naar herstel en een thuis" het Housing First-concept wordt uitgebreid van 85 naar 125 plekken; - een dak boven het hoofd voor rust en stabiliteit zorgt bij dak- en thuislozen; - dit type innovatieve woonvorm een oplossing kan bieden voor de noden van de dak- en thuislozen; - ook vanuit zorgperspectief een "dak boven het hoofd" de verdere aanpak van psychische en sociale problemen ten goede komt; verzoekt het college: - het Housing First-concept uit te breiden naar minimaal 500 plekken in Rotterdam; - dit te doen uiterlijk december 2024; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. D. Yildirim en T.J. Vonk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Van Aalst, u heeft een vraag? Mevrouw AAFJES-VAN AALST (lr). Ja voorzitter, dan toch inderdaad een vraag aan mevrouw Yildirim. Want gaat het wel oplossen? Iedereen een huis geven lost verder nog niets op.

Mensen moeten ook echt allemaal een-op-een voor zover mogelijk ook begeleiding gaan krijgen. Hoe gaan we dat in vredesnaam realiseren? De VOORZITTER. Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja voorzitter, kijk, die begeleiding krijgen ook heel veel mensen bijvoorbeeld in de opvang al. Alleen zeggen wij dan: dan doe je dat vanuit je eigen huis en niet vanuit de opvang. En anderszins is het denk ik gewoon een kwestie van matchen, vraag en aanbod matchen. Er zijn ook heel veel Rotterdammers die op zoek zijn naar een baan.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1817

De VOORZITTER. Dank. Mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Voorzitter, wat is het verschil tussen een dakloze in Rotterdam en in Warschau? Wat onderscheidt een werkloze vader in Rotterdam van een werkloze vader in Budapest? En wat maakt een bijstandsgerechtigde moeder in Rotterdam anders dan een in Praag? Helemaal niets voorzitter. Elk van deze mensen kent dromen, angsten, hoop en teleurstelling. Elk van hen worstelt met de uitdagingen die het leven voor eenieder in petto heeft. Elk van hen, hoopt op een betere toekomst voor zichzelf en hun dierbaren. Rotterdam is de poort naar Europa. Een bruisende stad die zijn armen opent voor mensen uit alle windstreken. Van die poort voorzitter zien sommigen te vaak een kier. Als de nacht valt en de stad opleeft, komt ook een schrijnend beeld aan het licht. Daklozen die verscholen tussen het rumoer van terrassen een rustplek zoeken om te overnachten, iets wat iedereen nodig heeft in deze stad. De moeder in Charlois, de vader in Budapest. Rotterdam hanteert een daklozenbeleid dat EU-migranten één week kortdurende opvang biedt met de intentie van het vinden van werk of voorbereiding op de terugkeer naar hun land van herkomst. Maar te midden van dit beleid bevinden we ons ook in een wirwar van EU-richtlijnen, nationale wetten, lokale beleidsinterpretaties en rechterlijke uitspraken.

Wetten die complex zijn en door verschillende gemeenten op verschillende wijzen worden geïnterpreteerd en uitgevoerd. Er is helaas geen eenduidig beleid in dit land. Achter die wetten voorzitter schuilen verhalen van echte mensen. En juist om hen te kunnen ondersteunen moeten we die wetten nauwkeurig tot ons nemen. Voorzitter, de raad herinnert zich waarschijnlijk heel goed dat wij ons als gemeente hebben gecommitteerd aan het nationale plan van aanpak over kwetsbare dakloze EU-burgers. Als pilotgemeente samen met onze G4-collega’s hebben we ons tot doel gesteld leed en pijn te verzachten en stabilisatie te bieden aan hen die onvrijwillig werkloos en daardoor dakloos zijn geworden. Ik wil even stilstaan bij dit plan, net zoals ik dat ook de vorige twee commissievergaderingen heb gedaan. Daarin wordt namelijk vermeld dat EU-migranten die twaalf maanden achtereenvolgens hebben gewerkt, waarbij de premies zijn betaald en die onvrijwillig werkloos zijn geworden, de status werknemer krijgen. Deze status geldt voor minimaal zes maanden, lezen we in dat plan. Dit betekent dat ze WMO-voorzieningen kunnen aanvragen, waaronder kortdurende nachtopvang voor daklozen. Het rijk erkent in dat plan ook dat deze behoefte aan stabilisatie voor de groep EU-migranten ook noodzakelijk is. Ook voor mensen die langer dan zes maanden werkzoekende zijn, wil het rijk maatwerk bieden.

Er is ook recent een onderzoek gepubliceerd van de wetenschapper Dion Kramer, werkzaam bij de Vrije Universiteit, die zelfs betoogt dat mensen die langer dan twaalf maanden hebben gewerkt, structureel toegang moeten krijgen tot de nachtopvang. Zo zien we dat individuen, experts ook een andere interpretatie hebben van het beleid dat we in Nederland, maar dus ook in Rotterdam hanteren. Naar aanleiding van dit onderzoek zijn er zelfs Kamervragen gesteld aan staatssecretaris Van Ooijen. Wij wachten met belangstelling de vragen van de staatssecretaris af voorzitter, omdat die ook wezenlijk verschil kunnen maken of zullen betekenen voor Rotterdam. Voorzitter, met de aangenomen motie ꞌMaak je hard tegen dakloosheid, tijd voor een inclusief beleidꞌ had ik bepaalde onderdelen in het Rotterdamse plan van aanpak graag anders gezien. Aandacht voor dakloze lhbtiqa+’ers bijvoorbeeld, en een opvang voor EU-burgers die mijns inziens beter past in de wetten en regels die we hebben. Daarom heb ik een aantal vragen voor de wethouder. Welke ondersteuning heeft de wethouder nodig van het rijk om dakloosheid goed aan te kunnen pakken? Want op EenVandaag heeft de wethouder aangegeven dat twee derde van de daklozen in Rotterdam EU-migranten zijn en dat het rijk nodig is voor het oplossen van het probleem.

Deelt de wethouder de opvatting dat het beter is dat zoveel mogelijk mensen toegang krijgen tot gedegen nachtopvang, zowel voor het verminderen van overlast op straat als het welzijn van de mensen in kwestie? Hoe kunnen we dit bewerkstelligen? Waar is de keuze voor de opvang van één week op gebaseerd? En gaan we dit probleem oplossen met tien plekken, zoals dat nu in het Rotterdamse plan over EU-migranten is of staat opgenomen? Voorzitter, Nederland ambieert om uiterlijk in 2030 alle dakloosheid uit te bannen. Maar hoe kunnen we dit ambitieuze doel bereiken, zoals zojuist aangegeven, als twee derde van de daklozen EU-burgers zijn die slechts één week kortdurend verblijf krijgen? Mensen die zich vaak niet eens aanmelden, uit angst dat ze in die ene week geen baan vinden en terugkeer naar hun land van herkomst niet als optie zien. Wat D66 betreft is er meer behoefte aan duidelijkheid voor deze diverse groep mensen. Ook zouden wij, zoals eerder genoemd, graag zien dat dakloze lhbtiqa+’ers de juiste begeleiding krijgen als zij dit nodig hebben. En dat betekent van de opvang dat ze hier adequaat mee om kunnen gaan.

Daarom dien ik graag de motie in ꞌSensitieve begeleiding voor dakloze lhbtiqa+’ersꞌ, waarin we het college verzoeken om ervoor te zorgen dat op elke daklozenopvang ten minste één medewerker bekend is met lhbtiqa+-sensitief begeleiden, aan de hand van online trainingen, webinars en e-learnings van gespecialiseerde aanbieders over deze thematiek. Tot slot voorzitter, wij kijken uit naar het rapport van de Rekenkamer

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1818

over de dakloosheid en hopen meer en nieuwe inzichten te verkrijgen met de technische sessie die in november gaat plaatsvinden. Zo kunnen we door de bomen van wetgeving eindelijk het bos weer zien en zorgen we dat wie recht heeft op hulp en opvang dit dan ook daadwerkelijk krijgt. De VOORZITTER. Mijnheer Vonk heeft een vraag aan u. De heer VONK (cu). Ja, dank voorzitter, en ook dank voor het vurige pleidooi voor een goede opvang voor EU-arbeidsmigranten. Uit het hart gegrepen. En ook goede vragen die u aan de wethouder stelt daarover. Ik ga zo dadelijk ook een motie indienen waarin wij vragen om in ieder geval alvast met een onderzoek te komen, zodat we ook een analyse hebben. En als we komen tot een opvang voor EUarbeidsmigranten of een uitbreiding van wat we nu hebben, dan hebben we in ieder geval ook een onderliggende analyse. Daar kan eigenlijk niemand tegen zijn, maar toch wil ik even aan u vragen hoe u als D66 tegenover zo’n motie staat. De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja, dank voor uw vraag. Het is inderdaad duidelijk om niet alleen over EUmigranten, maar ook wat meer duidelijkheid te hebben over alle daklozen in deze stad, dus een analyse hieromtrent lijkt me belangrijk, maar ik moet nog uw motie even bestuderen. Als u het goed vindt wil ik hier in de tweede termijn even op terugkomen. De VOORZITTER.

De heer Elbay heeft de volgende motie ingediend Motie 6. Sensitieve begeleiding voor dakloze lhbtqia+'ers "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023, ter bespreking van agendapunt 7.3 Het plan van aanpak 'Op weg naar herstel en een thuis' (2023-2026); constaterende dat: - in de zesde actielijn van het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis, specifieke aandacht wordt gevraagd voor bepaalde groepen daklozen, waaronder lhbtqia+'ers; - de motie 'Maak je hard tegen dakloosheid, tijd voor een inclusief beleid' (23bb003068) op 11 mei 2023 door de raad is aangenomen, welke het college verzoekt om aandacht te schenken aan dakloze lhbtqia+'ers; - het huidige Rotterdamse actieplan tegen dakloosheid nog geen specifieke invulling geeft aan deze doelgroep; - in het coalitieakkoord "Een Stad" is overeengekomen om oog te hebben voor menselijke maat en cultuursensitieve zorg; overwegende dat: - Rotterdam waarde hecht aan het ondersteunen van groepen die extra kwetsbaar kunnen zijn; - er uit onderzoek blijkt dat lhbtqia+-jongeren en volwassenen disproportionele problemen kunnen ondervinden rondom acceptatie en dat in opvangvoorzieningen pesterijen, geweld, en misbruik vaker voorkomen onder deze groep; - het van belang is dat daklozenopvang voorzieningen adequaat getraind personeel hebben dat bekend is met lhbtqia+-sensitieve begeleiding; verzoekt het

college: - ervoor te zorgen dat op elke daklozenopvang ten minste één medewerker bekend is met lhbtiqia+sensitief begeleiden, aan de hand van online trainingen, webinars en e-learnings van gespecialiseerde aanbieders over deze thematiek; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. F. Elbay De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1819

De VOORZITTER. We gaan luisteren naar de eerste bijdrage van mevrouw Van der Elst. Het is uw maidenspeech. Het gebruik is dat dan de persoon in kwestie niet wordt onderbroken door raadsleden. Mevrouw VAN DER ELST (bij1). Dank u wel voorzitter. Voordat ik mij over dit onderwerp uitspreek, wil ik iedereen die aanwezig is eraan herinneren dat huisvesting een mensenrecht is. Een mensenrecht dat in de afgelopen jaren een steeds groter privilege is geworden. Uit cijfers van het CBS blijkt dat het aantal daklozen in tien jaar tijd, van 2009 tot 2019, meer dan verdubbeld is. Van 17.800 mensen naar 39.300 mensen. Het daadwerkelijke aantal mensen ligt nog hoger, want in deze getallen worden bankslapers, daklozen ouder dan 65, ongedocumenteerden en EU-arbeidsmigranten niet meegerekend. Voorzitter, de wethouder noemt zelf al dat de eerste stap in het bieden van hulp aan deze mensen huisvesting is. Tegelijk noemt de wethouder dat de huidige wooncrisis een van de grootste obstakels is in het doorvoeren van het concept van Housing First. De wooncrisis wordt vaak benoemd en omschreven alsof het iets is wat ons per ongeluk is overkomen. In plaats van dat het een gevolg is van doelbewust landelijk politiek beleid. Daarnaast lijkt het alsof we zijn vergeten dat dit niet de eerste keer is dat Rotterdam met een grote bouwopgave geconfronteerd wordt.