20230928- Notulen van de raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 28 september 2023 Notulen van de raadsvergadering van 28 september 2023 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 13. Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Tegenwoordig zijn 44 leden, namelijk mevrouw A.J.A. Maassen, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer T. Kind, de heer A.R. Oostdijk, de heer M. Verhoef, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer J.M.D. de Waard, mevrouw D. Yildirim, mevrouw V.A. Bruin, de heer T. Roskam, mevrouw S. Reitema, de heer T.S.J. Coşkun, mevrouw A. Kockelkoren, de heer M.H. Biljoen, de heer T.J. Vonk, mevrouw J. Bokhove, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer N. Akhatab, de heer R. Moti, de heer G.J. Engberts, de heer S. Soytekin, mevrouw I. Coenradie, mevrouw L.S. Vlieger, de heer B. van Schaik, mevrouw I. Elfilali, de heer E.P.J. Verweij, de heer S. Ceulemans, de heer D.J. van Dommelen, de heer S.M. Bonte, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer S.J.C. Becker, mevrouw I. van Wifferen, de heer T. de Haan, mevrouw S. van de Peppel, de heer R.T.J. van der Velden, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw J.M. Nunnely, de heer F. Elbay, mevrouw D.A. van Groningen, mevrouw A.G. van der Elst, mevrouw E. Rehim Zadeh, mevrouw N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein en de heer B. van Drunen Afwezig is: mevrouw M.S.S. de Jong Namens het college zijn tegenwoordig: de heer R.

Buijt, de heer V.P.G. Karremans, de heer R.A.C.J. Simons en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.

Opening

De VOORZITTER. Ik open deze vergadering en heet u allen hartelijk welkom. Ook welkom aan degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. Ik heb één bericht van verhindering ontvangen. Dat is van mevrouw De Jong wegens ziekte. We gaan zo dadelijk onder agendapunt 1.1 en 1.2 twee mensen beëdigen, om te beginnen mevrouw Van der Elst als tijdelijk lid van de fractie van BIJ1 en daarna onze waarnemend griffier. Ik had u willen melden dat ik dan pas daarna schors voor felicitaties, dus ik schors één keer voor twee personen. Dat is om de dynamiek van de vergadering een beetje goed erin te houden. 1.1

Onderzoek geloofsbrieven van mevrouw A.G. (Amara) van der Elst

De VOORZITTER. Onder 1.1 onderzoek van de geloofsbrieven van mevrouw A.G. van der Elst. Ik heb de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven gevraagd reeds onderzoek in te stellen naar de geloofsbrieven van mevrouw Amara van der Elst van de fractie van BIJ1. De commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven staat onder voorzitterschap van de heer Coşkun en die verzoek ik nu ons te vertellen wat de bevindingen van de commissie zijn. U heeft het woord. De heer COŞKUN (sp). Goedemorgen voorzitter en andere aanwezigen. Ik deel u mede dat de commissie de geloofsbrieven van het nieuw benoemde tijdelijke lid A.G. (Amara) van der Elst heeft onderzocht. De commissie heeft de geloofsbrieven en de daarbij behorende bescheiden onderzocht en in orde bevonden. De commissie adviseert u, de gemeenteraad, A.G. (Amara) van der Elst toe te laten als lid van de gemeenteraad ter voorziening in de tijdelijke vacature van M.M. (Mieke) Vlasblom. Dat was het voorzitter.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1759

De VOORZITTER. Dank u zeer voorzitter. Dan stel ik voor aan de raad om het advies van de commissie over te nemen. Dat is het geval? Dan verzoek ik de griffier mevrouw Van der Elst voor te geleiden voor beëdiging. 1.2

Beëdiging van mevrouw A.G. (Amara) van der Elst als tijdelijk lid van de gemeenteraad

De VOORZITTER. Mag ik u verzoeken te gaan staan? Mevrouw Van der Elst, u heeft aangegeven de eed af te leggen. Door de gemeenteraad is tot uw toelating als lid van deze vergadering zojuist besloten. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen, dient u overeenkomstig artikel 14 van de Gemeentewet in de vergadering in handen van de voorzitter de eed of verklaring en belofte af te leggen. U heeft aangegeven de eed te zullen afleggen. Na lezing door mij van het wettelijk voorgeschreven formulier, verzoek ik u mij na te spreken de woorden 'Zo waarlijk helpe mij God Almachtig' en gelijktijdig de beide voorste vingers van uw rechterhand op deze wijze omhoog te steken. 'Ik zweer dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Zo waarlijk helpe mij God Almachtig!' Mevrouw VAN DER ELST (bij1). Zo waarlijk helpe mij God Almachtig! De VOORZITTER. Gefeliciteerd. (Applaus.) De VOORZITTER. Ik schors straks de vergadering voor felicitaties van de zijde van de raad.

U kunt gaan zitten. Uw stoel is achterin en straks schorsen we, dan kan de raad u feliciteren. Ik had aangegeven dat ik één keer zou schorsen voor twee personen. 1.3

Beëdiging (eerste) plaatsvervangend griffier de heer W. (Wilco) de Bel

De VOORZITTER. Dan is nu aan de orde de beëdiging van plaatsvervangend griffier de heer Wilco de Bel. Ik verzoek de heer De Bel hier voor mij achter de stemtafel hier plaats te nemen. Ik hoop dat hij er is. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Soms gaat het hier toch net sneller dan je denkt. Ja, hij wordt binnengehaald, heel goed. Mag ik u vragen te gaan staan? Mijnheer De Bel, ook u heeft aangegeven de eed te zullen afleggen. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen, dient u overeenkomstig artikel 12 van het Reglement van Orde voor de vergadering van de gemeenteraad in de vergadering in handen van de voorzitter de eed of belofte af te leggen. Na voorlezing door mij van het wettelijk voorgeschreven formulier verzoek ik u mij na te spreken de woorden 'Zo waarlijk helpe mij God Almachtig', en het bijbehorende teken te maken. 'Ik zweer dat ik, om tot plaatsvervangend griffier benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik alle plichten die de Gemeentewet en de door de raad vastgestelde of vast te stellen instructie aan het ambt van plaatsvervangend griffier hebben verbonden, eerlijk en vlijtig zal vervullen.

Zo waarlijk helpe mij God Almachtig!' De heer DE BEL. Zo waarlijk helpe mij God Almachtig! De VOORZITTER. Van harte gefeliciteerd. (Applaus.) De VOORZITTER. Mag ik mevrouw Van der Elst vragen om ook hiernaartoe te komen voor een moment om de felicitaties in ontvangst te nemen? Ik schors de vergadering voor enige ogenblikken.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1760

(De vergadering is geschorst.) Heropening 1.4

Mededelingen

De VOORZITTER. Mag ik u verzoeken uw plaatsen in te nemen? Ik heropen de vergadering en verzoek u weer te gaan zitten. De heer Van Dommelen heeft aangegeven graag een initiatiefvoorstel aan de raad te willen voorleggen. Ik geef daarom ook het woord aan de heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. In 2024 gaan we het Cultuurplan vaststellen. Rotterdam geeft op dit moment al relatief heel veel geld uit aan cultuur, maar de verdeling gaat ongetwijfeld weer tot onrust en teleurstelling leiden. Groot versus klein, oud versus nieuw, dit soort discussies voeren we eigenlijk al jaren. Maar uiteindelijk leiden dit soort discussies tot niets. Wij kunnen ons cultureel erfgoed niet zomaar opzijzetten. We kunnen niet ineens roepen: we gaan veel minder betalen aan het Rotterdams Philharmonisch Orkest, terwijl ze 140 mensen in dienst hebben. Uiteindelijk leiden dit soort verdelingsdiscussies tot niets. Vandaar dat wij een initiatiefvoorstel indienen, en dat doe ik samen met Joan Nunnely van D66 en Co Engberts van de PvdA. Ons voorstel ziet op de vergroting van de totale cultuurpot, zodat er wat meer te verdelen is. Het voorstel bestaat uit twee delen. Het eerste ziet op het vergroten van het eigen verdienvermogen van de sector, een betere balans tussen eigen inkomsten en subsidies. Dat zal de sector weerbaarder maken.

In dit voorstel doen we een aantal suggesties en die lopen uiteen van het stimuleren van professionele fundraising tot het delen van backoffice-activiteiten zoals personeelszaken, administratieve zaken en IT-support. Dit lijstje is zeker niet limitatief. Wij vragen de wethouder dan ook om in overleg met de sector eigen ideeën en suggesties toe te voegen. Het tweede deel ziet op het verkrijgen van een fair share uit de landelijke subsidiepot. Nogmaals, Rotterdam draagt relatief veel bij aan de cultuur, zeker ten opzichte van andere grote steden en ten opzichte van de G4. Maar ons aandeel in de landelijke subsidiepot is relatief heel klein. Ik noem het beestje maar bij de naam. Iedereen in het land heeft het erover dat de meeste rijkssubsidiegelden naar de Randstad gaan. Dat klopt, maar dan wel naar een bepaald deel van de Randstad, namelijk naar Amsterdam. En dat verschil wordt overigens steeds groter. En ik heb niets tegen de cultuur in Amsterdam, sterker nog, ik was gisteravond in het Rijksmuseum bij de preview van Boijmans Van Beuningen in het Rijksmuseum. Ik kan iedereen deze tentoonstelling van harte aanbevelen. Het is trouwens ook buitengewoon prettig om in Amsterdam te zijn als je net met 4-0 van Ajax gewonnen hebt, maar dat terzijde. Het verschil wordt steeds groter en dat heeft met twee zaken te maken.

Enerzijds heeft dat te maken met het feit dat de culturele elite in dit land sterk verbonden is met onze hoofdstad. Collega Engberts heeft daar een aantal jaar geleden al een scherpe column over geschreven in de NRC die ik u ook allemaal kan aanraden. Maar het heeft ook te maken met het huidige systeem, dat met name is gericht op rijks- en BIS-instellingen, en laten die er nu net toevallig weinig zijn in Rotterdam. Maar waarom zou elke Nederlander moeten bijdragen aan de renovatie van het Rijksmuseum en moeten alleen de Rotterdammers de renovatie van Boijmans Van Beuningen ophoesten? Het heeft overigens ook met onszelf te maken. Ik ben ervan overtuigd dat ons netwerk bij de besluitvorming simpelweg niet op orde is, en daar zullen we met zijn allen aan moeten werken. Het lijkt er soms op dat wij in Rotterdam denken: we lossen dit zelf wel even op. Maar de renovatie van Boijmans Van Beuningen laat wel zien dat een dergelijk omvangrijk project door onze gemeente alleen bijna niet te financieren is. Wij allemaal, de wethouder, de burgemeester, de ambtelijke staf, de sector, maar ook wij hier allemaal als raadsleden zullen ons netwerk bij de besluitvormers moeten versterken en aanwenden. En wij vragen de wethouder om hier de regie te nemen.

Ik heb overigens zelf het goede voorbeeld gegeven, want ik heb bij het verkiezingsprogramma van de VVD een amendement ingediend waarin ik pleit voor een andere systematiek van de verdeling van de landelijke cultuursubsidies, en uiteraard heeft dit amendement het gehaald. Nu jullie dus allemaal nog, zou ik zeggen. Deze andere systematiek die wij voorstellen is het systeem van cofinanciering, waarbij het rijk veel meer aansluit bij de culturele keuzes die lokaal worden gemaakt. Afrondend, ik ga graag met de commissie en de wethouder het gesprek aan over dit voorstel, Cultuurfinanciering. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER. Dank voor het initiatiefvoorstel. Ik zal het doorgeleiden richting het college voor een standpuntbepaling, opdat het t.z.t. kan worden besproken in de commissie ZWCS. (Er wordt buiten

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1761

de microfoon gesproken.) Ja, ik weet dat die als afkorting wordt uitgesproken, maar ik heb daar moeite mee. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ja, mijnheer Engberts. Mevrouw Nunnely eerst? Mevrouw NUNNELY (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Met veel enthousiasme en beraden staan we vandaag voor jullie om met de collega’s VVD en PvdA het initiatiefvoorstel Cultuurfinanciering in te dienen. Het voorstel zal een positieve en een blijvende impact hebben op onze gemeenschap. Het gaat niet alleen over beleid, maar ook over welzijn van onze burgers, de groei van de stad en de versterking van ons gemeenschapsgevoel. Als gekozen vertegenwoordiger hebben we de verantwoordelijkheid om te zorgen voor een leefomgeving die bloeit en waarin iedereen goed gedijt. Daarom stel ik met volle overtuiging voor om ons te richten op deze cruciale pijlers. Uiteraard onderwijs en ontwikkeling, duurzaamheid en milieu, maar zeker niet minder belangrijk cultuur en gemeenschap. Met dit voorstel faciliteren we ook de kleine makers en nieuwkomers en zorgen we voor een bloeiende en creatieve cultuursector. Het is een oproep tot actie om Rotterdam sterker, veerkrachtiger en inclusiever te maken. Laten we deze kans grijpen en onze stad nog groter maken dan ze al is. Ik kijk uit naar het gesprek in de commissie met de wethouder en met de raadsleden om hier inhoudelijk verder over door te praten. Dank u wel.

De VOORZITTER. Mijnheer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Dank u wel voorzitter. Twee jaar geleden verscheen het rapport ꞌNew Deal Cultuurꞌ, van een denktank onder leiding van Mariëtte Hamer. Daarin werd geconstateerd dat de culturele sector in Rotterdam kwetsbaar is en veel weerbaarder moet worden. Want toen corona uitbrak en de publieksinkomsten wegvielen, waren ze volledig afhankelijk van noodsteun. Er waren geen buffers of alternatieven. In het rapport staat dat dat moet veranderen, dat was het advies, het moet weerbaarder, minder afhankelijk, ervoor zorgen dat de economische bijdrage van de sector beter verzilverd wordt, het verdienvermogen vergroten, investeren in samenwerking tussen de instellingen. Het staat er allemaal in. En een steviger rol van het rijk in Rotterdam, een steeds terugkerende en al lang uitgesproken noodzaak voor deze stad. En met dit initiatiefvoorstel bouwen we voort op dat advies ꞌNew Deal Cultuurꞌ, en het wordt de hoogste tijd. De VOORZITTER. Dank u zeer. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 28 september 2023

De VOORZITTER. Dan gaan we naar agendapunt 2, vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van heden, 28 september. Ik zal eerst de agenda met u doornemen en aan het einde zal ik u ook gelegenheid bieden om eventuele opmerkingen te maken, maar bij het agendapunt dat ik aanduid, kunt u eventueel daar uw opmerkingen kwijt over dat agendapunt. Eerst agendapunt 7, er is een verzoek ontvangen voor een regulier debat, ꞌJaarrapportage 2022 aanpak ondermijning en bestuurlijke handhavingꞌ, van de VVD. Ik stel u voor dit punt op de agenda te zetten als 7.6. Akkoord? Ik heb begrepen dat de Partij voor de Dieren verzoekt om agendapunt 6,5, het voorstel van het presidium tot vaststelling van een reactie op de brief van Jeugdhulp Rijnmond over de wijziging van de gemeenschappelijke regeling, dat beoogd is hamerstuk te zijn, toch te verheffen tot een tweeminutendebat, opdat de fractie een motie kan indienen. Ik stel u voor daarmee in te stemmen. Dan maken we van dat punt een tweeminutendebat. Zijn er nog leden die iets willen zeggen over de agenda in zijn algemeenheid? Mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, misschien gaat u de punten nog opnoemen maar dat weet ik niet. Het gaat over agendapunt 7.3, over dakloosheid op weg naar herstel. Daar komt over twee weken waarschijnlijk een rapport van de Rekenkamer en dat kan weer aanleiding zijn tot weer een debat.

Dus ik denk dat het een beetje prematuur is om dit nu te behandelen, want dan komt dat Rekenkamerrapport als mosterd na de maaltijd. Dus mijn voorstel is om die maaltijd even uit te stellen. Het andere is 7.5, over Oostflank. Daar ligt toch geen raadsvoorstel aan ten grondslag? En over twee of drie maanden gaan we het er weer over hebben. Ik vind ook dat überhaupt de Woonvisie eigenlijk eerst zou moeten en dan pas zo’n toepassing omgevingsvisie. Dus ik stel voor om ook 7.5 vandaag niet te behandelen. Dus mijn suggestie aan de collega’s om 7.3 en 7.5 op een ander tijdstip, maar niet vandaag, te behandelen.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1762

De VOORZITTER. Voordat ik de raad vraag om een oordeel zou ik daarbij het advies van de portefeuillehouders willen betrekken. Dus eerst even wethouder Buijt, bij agendapunt 7.3. Het voorstel is om het vandaag niet te behandelen. De heer BUIJT (lr) (wethouder). Dank voorzitter, ik ben daar geen voorstander van. Mijnheer Coşkun geeft aan dat over twee weken een rapport van de Rekenkamer eraan zit te komen. Dat is een misverstand. Er is nu een concept aan mij gestuurd. Daar moet ik binnen een aantal weken op reageren. Daarna komt het nog een keer terug, een definitieve versie. Dat is volgens mij niet voorzien voor over twee weken, maar meer medio november. Los daarvan, de actualiteit van dit agendapunt, dakloosheid, is ook groot. Dus ik zou, ondanks dat het qua beleid inderdaad niet noodzakelijk is, er zelf sterk aan hechten om het debat wel te voeren vandaag. Dus dat is mijn advies aan de raad. De VOORZITTER. Ik ga even naar de raad kijken. Graag kort als het even kan. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Voorzitter, ik was eigenlijk een beetje verbaasd, want meestal brengen we zo’n punt gewoon meteen in stemming en vragen we ook niet eerst advies, met alle respect hoor, want ik deel overigens uw mening, dus wat ons betreft gaan we het gewoon behandelen.

Maar voor de orde van het debat, als we voortaan invoeren dat eerst nog het college reageert, dan gaan we die ordedebatten misschien nog langer maken, dus ik zou daar even procedureel voor willen De VOORZITTER. Ik denk dat u twee dingen door elkaar haalt. Hier hebben we altijd van belang gevonden dat we aan de kant van het college horen of er bijvoorbeeld dringende wettelijke termijnen in problemen zouden kunnen komen et cetera. Daarom hecht ik wel aan een oordeel van de zijde van het college, maar het is aan de raad om te beslissen wat u ermee wilt, gehoord in dit geval het advies van de wethouder. Ja. De heer VERWEIJ (vvd). Ja voorzitter, tijdens de commissiebehandeling Actieplan Dakloosheid heb ik dit punt ook gemaakt, aangegeven dat het Rekenkamerrapport eraan komt. Toen geen bijval, geen steun, geen mensen die dat oordeel deelden. Nu alles voorbereid, deel ik ook de onderbouwing van de wethouder, dus wat mij betreft vandaag behandelen zoals voorgesteld. De VOORZITTER. Ik leg het voor ter stemming aan de raad. Misschien handig dat we dat gelijk maar even doen. ꞌAgendapunt 7.3 vandaag niet behandelenꞌ. Wij stemmen over het ordevoorstel. Dus als je voor het ordevoorstel bent, dan stem je om het vandaag niet te behandelen. Als iedereen zich ermee gaat bemoeien wordt het ingewikkeld, maar laat mij het maar formuleren.

Als u voor het ordevoorstel stemt, dus als u ja stemt, dan steunt u het ordevoorstel en dat is om het niet te behandelen. Het ordevoorstel is verworpen, we behandelen het punt wel. Wilt u er een beetje bij blijven alstublieft, ook om fouten te vermijden? We gaan hetzelfde doen met agendapunt 7.5. De heer Coşkun stelt voor om het niet te behandelen. We hebben twee wethouders misschien die we om een kort advies vragen. Wethouder Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. We hebben hier uitgebreid in de commissie over gesproken en een aantal fracties heeft aangegeven moties te willen indienen. Dat is wat het college betreft ook een mooi moment, omdat wij inderdaad nog een keer over hetzelfde onderwerp gaan doorspreken, maar dan is het al wel goed om wat richtinggevende uitspraken van de raad te kunnen meenemen in de vervolgversie die we naar uw raad gaan toezenden. De VOORZITTER. Helder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Dus ja, wat het college betreft is het prima en goed om het nu wel te agenderen. De VOORZITTER. Goed zo, dan gaan we het voorstel voorleggen aan de raad ter stemming. Ook hier hetzelfde. ꞌAgendapunt 7.5 niet behandelenꞌ. Als u voor het ordevoorstel stemt, dan stemt u om het onderwerp vandaag niet te behandelen. Als u voor stemt, dan stemt u om het voorstel vandaag niet te behandelen. Het ordevoorstel is met 42 stemmen verworpen.

Het onderwerp wordt vandaag wel behandeld. Zijn er nog andere opmerkingen te maken over de agenda? Dan kom ik bij de spreektijd voor vandaag. Het voorstel is om vandaag 3,5 uur spreektijd op de klok te zetten. Daar kunt u zich in vinden? Het stemvenster is aan het einde van de vergadering, met één uitzondering en dat is als we

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1763

gaan stemmen over de benoeming van een wethouder. Dat vindt hedenochtend plaats. Dus het stemvenster met alle moties en amendementen eventueel, aan het einde van de vergadering, maar over de benoeming van een wethouder aanstonds. Dus het is goed dat u dat weet, dat u de zaal niet verlaat et cetera. Rond 12.45 uur is voorzien in een lunch en ergens tussen 16.30 en 17.00 uur hebben we een moment van afscheid van onze waarnemend griffier, de heer De Bondt. Dat zal afhangen van de dynamiek van de vergadering vanmiddag. Aansluitend daarop schors ik de raadsvergadering voor een receptie in de Burgerzaal voor het afscheid en wat interne toespraken en ik combineer de schorsing met het diner, en dan hoop ik met u de avondvergadering te kunnen aanvangen om 19.30 uur, dat u daar in de techniek rekening mee houdt. Nog één keer, om en bij 17.00 uur schorsen we voor de receptie in de Burgerzaal, ter markering van het afscheid van de heer De Bondt. Daarna aansluitend is de avondpauze voor het diner, en dan beginnen we de avondvergadering om 19.30 uur. 3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergaderingen van a. 31 augustus 2023 b. 7 september 2023

De VOORZITTER. Agendapunt 3, de notulen van de vergadering van 31 augustus en 7 september. Kunnen we die notulen arresteren? Dat is het geval. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2023 week 36 tot en met 38

De VOORZITTER. Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst van het lopende jaar, week 36 tot en met week 38. Ik stel u voor akkoord te gaan met de voorgestelde wijze van afdoening. Ja. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter, ik wil graag een opmerking maken over een stuk in week 38, over een tussenbericht van de beantwoording van de schriftelijke vragen over PFAS. Dit is nu de tweede keer dat we een tussenbericht krijgen, eigenlijk met een uitstelbriefje dat de antwoorden niet gegeven kunnen worden en dat het opnieuw verschoven wordt naar 30 november. Ik ben heel erg benieuwd waarom dit niet lukt, want er wordt verwezen naar informatie die van andere partijen gekregen moet worden. Het baart mij best wel zorgen, ook omdat het gaat om een belangrijk onderwerp. Dus ik zou het toch ofwel willen bespreken in de commissie, of wat meer duiding willen hebben waarom dit nu steeds wordt uitgesteld. Want één keer uitstellen begrijp ik, maar nu weer naar 30 november vind ik toch wel zorgwekkend. De VOORZITTER. Doorgaans vinden dat soort debatten over logistiek in de commissie plaats, dus ik weet niet of er een mogelijkheid is dat u dat nog in de commissie bespreekt of wilt u per se nu van de wethouder een duiding horen? Mevrouw ELFILALI (volt).

Als de wethouder nu een duiding zou kunnen geven is dat welkom, en anders vind ik het natuurlijk ook goed als we dat in de commissie bespreken. Want ik wil dan eigenlijk vooral weten waarom de partijen die gevraagd worden om informatie geen informatie kunnen leveren, wat de reden daar achter is. De VOORZITTER. Helder. Wethouder Karremans. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Voorzitter, ja, dat heeft te maken met het feit dat het hoogheemraadschap inderdaad daarmee bezig is. Die monsters die genomen zijn staan nu op kweek, dus we moeten ook even wachten op de uitslagen. Als je dat wilt meten, dat duurt even, dat is niet even alleen een emmertje water eruit en dan kun je het gelijk zien. Dus dat duurt even voordat we dat allemaal weten. Mevrouw Verkoelen als milieudeskundige zie ik knikken. Dan weet ik dat ik in de goede richting zit, maar het heeft daarmee te maken, dus daar zit verder niets achter dat het ergens op een plank ligt of zo, het is gewoon een proces dat loopt en waar we de raad zo snel mogelijk over zullen informeren. De VOORZITTER. Helder, dan weten we dat. Ik heb overigens liever dat dit soort logistieke discussies ook in de commissies aan de orde zijn, omdat in de raad niet altijd de informatie voorhanden kan zijn. De heer Biljoen.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1764

De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, twee dingen. De lijst van ingekomen stukken in week 36, een afschrift van de brief van de wijkraad Oosterflank over ongevraagd advies inzake overweginstallaties metrolijnen A, B en C Prins Alexander. Ik zou graag willen dat het college ook een afschrift doet naar de commissie MHEK, in het antwoord. En wat betreft de lijst van ingekomen stukken, week 38. De VOORZITTER. Ongetwijfeld heeft iedereen het begrepen, maar ik niet. Nog één keer als u wilt. De heer BILJOEN (gl). Nog een keer? Ja. De lijst van ingekomen stukken week 36 op pagina 9 van de 12, het afschrift van de brief van de wijkraad Oosterflank over ongevraagd advies inzake overweginstallaties metrolijnen A, B en C Prins Alexander, 23bb005558. Die is nu voor kennisgeving aannemen. Ik zou heel graag willen dat het college in zijn antwoord ook de commissie MHEK meeneemt. De VOORZITTER. Oké, helder. De heer BILJOEN (gl). En dan de lijst van ingekomen stukken week 38, op pagina 9 van de 14, beantwoording vragen Biljoen over de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Het college heeft de schriftelijke vragen beantwoord en het is technisch mogelijk om een gedifferentieerd parkeervergunningsstelsel in te voeren in Rotterdam, dus ik zou de beantwoording van deze vragen ook graag willen betrekken bij de bespreking in MHEK met betrekking tot SUV’s. De VOORZITTER.

Deze vraag betrekken bij? De heer BILJOEN (gl). Bij de bespreking wat betreft SUV’s. We hebben daar al een commissiebespreking over gehad en er bleek draagvlak te zijn binnen de commissie om dit verder te bespreken in afwachting van het antwoord op deze vragen. Dus ik zou deze vragen nog graag willen doorgeleiden naar de commissie. De VOORZITTER. Helder. Daar bent u overigens vrij in om dat zelf te doen als commissie. 5.

BENOEMING VAN EEN WETHOUDER

5.1

Voordracht van een kandidaat-wethouder

De VOORZITTER. Goed, dan gaan we naar de benoeming van een wethouder. Mag ik de heer Soytekin vragen om de voordracht in te leiden? De heer SOYTEKIN (denk). Dank voorzitter. Beste collega-raadsleden, afgelopen maandag sprak ik al over een veelzijdige vrouw die wij gaan voordragen en de fractie van DENK Rotterdam heeft de overtuiging dat deze ondernemer, advocaat, volksvertegenwoordiger, moeder en echtgenote de rol van wethouder op een goede manier zal gaan vervullen. We hebben gesproken over haar ervaring als raadslid, fractievoorzitter, lid van de werkgeverscommissie en plaatsvervangend voorzitter van de raad. U kent Natasha Mohamed-Hoesein en zij kent de weg op het stadhuis. En inmiddels kent u haar ook als iemand die zich op een positieve manier heeft ingezet en een actieve bijdrage heeft geleverd voor de stad, waarbij ook vooral de samenwerking met verschillende collega’s als zeer positief is ervaren. De fractie van DENK Rotterdam draagt mevrouw mr. Natasha Mohamed-Hoesein voor als kandidaat-wethouder. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u wel. Er is natuurlijk een hele discussie geweest met de commissie jongstleden maandag, maar ik kan me voorstellen dat Mevrouw VERKOELEN (50+). Een hoorzitting voorzitter, dat is geen discussie. De VOORZITTER. Ja, fijn, heel goed, we schrijven het in het verslag dat het een hoorzitting is geweest en geen discussie.

Ik wilde daarmee zeggen dat u aan de kandidaat-wethouder alle vragen heeft kunnen stellen die dag, maar als de raad vandaag toch nog een enkele vraag aan de heer Soytekin heeft, want dat is degene die vandaag verantwoordelijk is voor de voordracht, dan kan dat nog gesteld worden en stel ik u daarvoor in de gelegenheid. Dat is niet het geval.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1765

5.2

Onderzoek naar de vereisten welke verband houden met het wethouderschap

De VOORZITTER. Dan gaan wij zoals te doen gebruikelijk naar de commissie voor onderzoek van geloofsbrieven en dan vragen we aan de voorzitter, de heer Coşkun, om ons te vertellen wat de bevindingen van de commissie zijn. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, deze commissie heeft een iets andere naam, dat is de commissie tot onderzoek van de vereisten en onverenigbaarheid van functies welke verband houden met het wethouderschap, een hele mond vol. Maar deze commissie heeft, kan ik u meedelen leden van de gemeenteraad, kennis genomen hebbend van de voordracht van de fractie van DENK met betrekking tot de benoeming van N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein tot wethouder, de bescheiden welke verband houden met de benoeming van een wethouder, onderzocht. Ook heeft de commissie de uitkomsten van de openbare kennismakingsbijeenkomst, zo heet dat in vaktermen, geen hoorzitting maar een openbare kennismakingsbijeenkomst, van afgelopen maandagavond bij haar bevindingen betrokken. De commissie heeft geconstateerd dat mevrouw Mohamed-Hoesein voldoet aan de wettelijke vereisten voor het wethouderschap en geen functies vervult die niet verenigbaar zijn met het wethouderschap en derhalve benoembaar is als wethouder van de gemeente Rotterdam. En dan mogen wij dat gaan bepalen als raad. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. 5.3

Benoeming van een wethouder

De VOORZITTER. Ja, want we gaan zo meteen schriftelijk stemmen over de voordracht. Ik benoem eerst de leden van het stembureau. Dat zijn als voorzitter mevrouw Van Wifferen, de leden de heer Biljoen, de heer Becker en mevrouw Reitema. Graag uw aandacht erbij houden. De bodes gaan zo meteen rond met de bussen om uw stem op te halen. Blijft u er alstublieft nog even bij, want dit is echt een recept voor fouten. Luistert u nog even naar uw voorzitter. U kunt aankruisen of u voor bent of tegen de voordracht van de kandidaat. Daar voorziet het stembiljet in. Maar u kunt ook kiezen voor een andere kandidaat en die mag u dan zelf opschrijven op uw stembiljet onderaan. Dus u kunt voor de kandidaat stemmen, tegen de kandidaat stemmen of iemand anders voordragen, en dan mag u daar een naam onderaan zetten. U kunt stemmen. Mag ik u verzoeken te gaan zitten? We hebben een uitslag van de stemming. Ik verzoek voorzitter Van Wifferen om ons te vertellen wat de uitslag is. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, er hebben 44 leden hun stem uitgebracht. Daarvan hebben 41 leden voor gestemd, 1 tegen. Verder is er 1 stem voor mevrouw Rehim Zadeh en 1 stem voor mevrouw Larissa Vlieger. (Applaus.) De VOORZITTER. Een bijzondere uitslag. Ik schors de vergadering voor felicitaties. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Sorry, ja, ik ben vandaag niet helemaal in orde. Dan ga ik u eerst beëdigen.

Komt u maar. Wilt u naar voren komen? Ik vertrouw mevrouw Mohamed-Hoesein zo goed dat ik dat niet nodig vond. 5.4

Beëdiging van een wethouder

De VOORZITTER. Ik hoef u niet te verzoeken om te gaan staan want u doet het vanzelf, heel goed. Mevrouw Mohamed-Hoesein, u heeft aangegeven de belofte af te leggen. Alvorens de functie te kunnen uitoefenen, legt een wethouder in de vergadering van de raad in handen van de voorzitter de volgende verklaring en belofte af. 'Ik verklaar dat ik, om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen. Dat verklaar en beloof ik!' Nee, dat hoeft dan weer niet. Gewoon uw handen lekker los laten, ja, relaxed, ja zo.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1766

Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk) (wethouder). Dat verklaar en beloof ik! De VOORZITTER. Gefeliciteerd. Ik schors de vergadering. (Applaus.) (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER. Mag ik onze gasten verzoeken de raadzaal te verlaten en de raadsleden verzoeken hun plaatsen in te nemen? En mag ik mevrouw Mohamed-Hoesein vragen te ervaren hoe het pluche voelt? Uw stoel staat daar. Ik heropen de vergadering. 6.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER. We zijn toe aan agendapunt 6, we gaan hameren. 6.1

Het voorstel tot ongegrond verklaren van het bezwaarschrift tegen besluit raad d.d. 29 september 2022 inzake het (definitief) vestigen van voorkeursrecht aan de Utrechtsestraat

De VOORZITTER. Ik doe u in de aanbieding een aantal punten om te hameren, te beginnen met 6.1, het voorstel tot ongegrond verklaren van het bezwaarschrift tegen het besluit van de raad d.d. 29 september 2022 inzake het (definitief) vestigen van voorkeursrecht aan de Utrechtsestraat. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Daar stemmen wij tegen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). 50PLUS stemt ook tegen. De VOORZITTER. Mag ik concluderen dat met de stemmen van de Partij voor de Dieren en 50PLUS tegen agendapunt 6.1 is gehamerd. 6.2

Het voorstel tot ongegrond verklaren van het beroepsschrift tegen een besluit waarbij een dwangsom is geweigerd en de rechtbank heeft aangegeven dat die brief in bezwaar behandeld dient te worden

De VOORZITTER. Dan gaan we naar agendapunt 6.2, het voorstel tot ongegrond verklaren van het beroepsschrift tegen een besluit waarbij een dwangsom is geweigerd en de rechtbank heeft aangegeven dat die brief in bezwaar behandeld dient te worden. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Daar stemmen wij ook tegen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Idem dito, 50PLUS is tegen. De VOORZITTER. Ook hier met de stemmen van 50PLUS en Partij voor de Dieren tegen, is agendapunt 6.2 gehamerd. 6.3

Het voorstel tot vaststellen van de grondexploitatie ꞌTexelsestraat Noordꞌ

De VOORZITTER. 6.3, het voorstel tot vaststellen van de grondexploitatie ꞌTexelsestraat Noordꞌ. Eenmaal andermaal, met algemene stemmen aanvaard. 6.4

Het voorstel tot aanwijzing van gronden gelegen aan de Texelsestraat Noord waarop de Wet voorkeursrecht gemeenten van toepassing is

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1767

De VOORZITTER. Dan het voorstel tot aanwijzing van gronden gelegen aan de Texelsestraat Noord waarop de Wet voorkeursrecht gemeenten van toepassing is. Mevrouw VERKOELEN (50+). 50PLUS is tegen. De VOORZITTER. Met de stem van 50PLUS tegen is het voorstel aangenomen. 6.6

Het voorstel tot vaststelling van de Uitgangspunten meerjarenbeleid Bibliotheek Rotterdam 2025-2028

De VOORZITTER. 6.5 is verheven tot een tweeminutendebat, dat doen we later. 6.6, het voorstel tot vaststelling van de Uitgangspunten meerjarenbeleid Bibliotheek Rotterdam 2025-2028. Akkoord? Dan is dit punt met algemene stemmen aanvaard. 6.7

Het voorstel tot samenvoegen van het budget Koers van de stad

De VOORZITTER. 6.7, het voorstel tot samenvoegen van het budget Koers van de stad. Met algemene stemmen aangenomen. 7.

REGULIERE DEBATTEN

De VOORZITTER. Dan komen we nu aan bij de reguliere debatten. 7.1

Het voorstel tot vaststelling van de Kadernota Vastgoed

De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van de Kadernota Vastgoed. Ik heb als eerste spreker de heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Goed. De afgelopen tijd hebben we met de wethouder tweemaal de Kadernota Vastgoed besproken. Het proces om de commissie hierin mee te nemen kan ik waarderen. Toch zijn er wat Leefbaar Rotterdam betreft nog een paar verbeterpunten mogelijk in het plan dat nu voorligt. Ik zal deze toelichten. Allereerst, de afdeling Vastgoed is een nulafdeling, simpel. Als Leefbaar Rotterdam hechten we eraan dat de financiën langdurig op orde zijn. In de huidige situatie kan de wethouder uit de RIM lekken en dat is geen prettig gezicht. Althans in de begroting is het lastig te volgen. Op een pand aangekocht uit algemene middelen, een reserve in hoeverre het pand is afgeschreven, welk deel van de verkoopopbrengst gebruikt wordt voor de kostendekkendheid van de afdeling en welk deel naar de algemene middelen gaat. En zoals iedereen weet, als de RIM, de Rotterdamse Investeringsmotor lekt, dan moet je naar de pakking kijken. Daarom dien ik de motie in ꞌGeen lekkende pakking in de RIMꞌ, waarin ik het college verzoek alle netto verkoopopbrengsten vanuit de limitatieve verkooplijst na 1 januari 2025 terug te laten vloeien naar de RIM, voor zover deze niet nodig zijn om de tegenvallende opbrengsten uit 2023 en 2024 te compenseren. Ik heb er drie.

Daarnaast zien we als Leefbaar Rotterdam graag dat de raad goed geïnformeerd is, dat we niet het nieuws uit de krant vernemen of verrast worden door bewoners, maar hier zelf al zicht op hebben. Het is al meermaals voorgekomen dat de raad overvallen is over ontwikkelingen in de vastgoedportefeuille. Daarom de motie ꞌExtra informatie omtrent aantrekken en afstoten maatschappelijk vastgoedꞌ. Hierin vragen we om een inlegvel bij de marktgrond- en vastgoedrapportage, met daarin de gemaakte keuzes en motivering rondom het aantrekken en afstoten van maatschappelijk vastgoed. Tot slot, bij de behandeling van dit stuk in de commissie BWB kwam de ombudsvrouw inspreken. Het ging hier om de mogelijkheden voor koop door maatschappelijke partners. En ja, dat van de straat naar de raad spreekt ons als Leefbaar Rotterdam natuurlijk wel aan. Daarom heb ik nog een onderzoeksmotie, ꞌOnderzoek eerst de terugkoop voor maatschappelijke partnersꞌ. Het dictum zal ik u in detail onthouden, maar het verzoekt de wethouder om ten minste financieel en juridisch de mogelijkheden te onderzoeken rondom het kettingbeding en de erfpacht bij verkoop aan maatschappelijke partners en indien zo deze middelen in een fonds te storten. In de geest lijkt hij op een andere motie, maar vanuit de techniek is hij toch net iets anders. Dat was mijn bijdrage. De VOORZITTER. De heer Roskam heeft de volgende moties ingediend.

Motie 1. Geen lekkende pakking in de RIM

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1768

"De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van regulier debat kadernota maatschappelijk vastgoed; constaterende dat: - de afdeling SO vanaf 1 januari 2025 kostendekkend moet zijn; - dit momenteel geregeld is met het geld uit de verkoop van vastgoed; - geld dat overblijft van verkoop gaat naar algemene middelen; overwegende dat: - de huidige werkwijze het investeringsvermogen van Rotterdam niet ten goede komt; - verkoopopbrengsten terug horen te vloeien naar waar deze vandaan komen; - de huidige systematiek tot perverse prikkels kan leiden; verzoekt het college: - alle nettoverkoopopbrengsten, vanuit de limitatieve verkooplijst onderliggend aan het CA, na 1-12025 terug te laten vloeien naar de RIM, voor zover deze niet nodig zijn om tegenvallende opbrengsten in de jaren 2023 t/m 2024, gedekt vanuit de algemene middelen, te compenseren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Roskam Motie 2.

Extra informatie omtrent aankopen en afstoten maatschappelijk vastgoed "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van Kadernota Maatschappelijk Vastgoed; constaterende dat: - er in de praktijk incidenteel afgeweken kan worden van bepaalde kaders of spelregels als dit beter past bij de betreffende situatie; - de raad meer inzicht kan gebruiken in de keuzes die gemaakt worden omtrent het aankopen en of verkopen van maatschappelijk vastgoed; - de raad jaarlijks wordt geïnformeerd over de exacte samenstelling van de vastgoedportefeuille middels de MGVR. (Markt-, Grond, en Vastgoedrapportage Rotterdam); overwegende dat: - de bovenstaande constateringen voldoende reden zijn om meer inzicht te willen in de gemaakte keuzes rondom aantrekken of afstoten van maatschappelijk vastgoed; verzoekt het college: - een document met daarin de gemaakte keuzes en motivering rondom aantrekken of afstoten van maatschappelijk vastgoed, (openbaar of bij gevoelige informatie, vertrouwelijk) toe te voegen bij de MGVR; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Roskam Motie 3.

Onderzoek eerste terugkoop voor maatschappelijke partners "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van Kadernota Maatschappelijk Vastgoed; constaterende dat: - gemeentelijk vastgoed verkocht wordt tegen marktwaarde zodra dit geen strategische waarde meer heeft; - deze panden soms nog wel belangrijke maatschappelijke functies vervullen, zoals aangegeven door de ombudsvrouw;

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1769

-

het college – zoals eerder aangegeven – achter de houding 'gemeenschap, tenzij' staat, in plaats van een 'markt, tenzij' houding. Hiermee duidend op de volgorde waarbij eerder gekeken wordt naar maatschappelijke inzet van panden ten opzichte van financiële meevallers;

overwegende dat: - Rotterdammers vaak niet de financiële middelen hebben die marktpartijen wel overhebben voor panden die nu als ons maatschappelijk vastgoed zijn; - verkoop van dergelijke panden kan leiden tot een verlies van maatschappelijke waarde in een wijk; - verkoop van panden kan leiden tot een verlies aan mogelijkheden tot sturing van gemeentelijke ambities in wijken; - het op zichzelf moeilijk is om maatschappelijke waarde in kaart te brengen; verzoekt het college: - om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om panden waarbij een maatschappelijke partner interesse heeft maar daar onvoldoende financiële middelen voor heeft, om deze tegen marktwaarde aan te kopen; - in dit onderzoek mee te nemen of het mogelijk is om het verschil tussen de marktwaarde en de inbreng van de maatschappelijke partner, te dekken vanuit Eneco middelen (bezit voor bezit); - daarin ten minste mee te nemen of: - het voor de gemeente in de praktijk mogelijk blijkt te zijn om het eerste recht op terugkoop (ketting beding) te bewerkstelligen; - het gebruik van erfpacht (recht op eigendom) te bewerkstelligen; - en hoe we daarmee ervoor kunnen zorgen dat de maatschappelijke partner tegen een haalbare – maar wel met een zo groot mogelijke bijdrage – prijs dit pand kan gebruiken; - dit onderzoek doet toekomen aan de raad en dit ter bespreking voorlegt aan de commissie BWB; en gaat over tot de orde

van de dag." w.g. T. Roskam De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, de verkoop van maatschappelijk vastgoed heeft de afgelopen jaren tot veel discussie geleid in de raad en in de stad. En natuurlijk kun je verdedigen dat vastgoed maar een stapel stenen is en we liever investeren in mensen. Maar dit maatschappelijk vastgoed is veel meer. Het is een plek om te ontmoeten, een plek om samen te komen bij een warme maaltijd van de buurtkok, voor gitaarles op woensdagmiddag, voor discussieavonden, bewonersgesprekken, om met elkaar te lachen en te huilen. En in een stad waar vastgoedprijzen sterk stijgen en sociale functies uit de stad dreigen te verdwijnen is het belangrijk om deze plekken te koesteren en niet lichtzinnig tot verkoop over te gaan. Het target voor verkoop van panden van € 70 miljoen, dat al is ingeboekt, staat deze zorgvuldige afweging wat GroenLinks betreft in de weg. Daarom steunen we een motie om over te gaan naar 'verkoop nee, tenzij', in plaats van de huidige opdracht tot verkoop, die door de ChristenUnie zal worden ingediend. Het tweede punt dat ik namens GroenLinks wil maken, is dat als toch maatschappelijk vastgoed wordt verkocht, de kansen voor aankoop door maatschappelijke initiatieven vergroot zouden moeten worden.

Daarvoor dien ik een amendement in ꞌUitgangspunten van taxatie openbaarꞌ. Dat gaat eigenlijk in op een toezegging die de wethouder al heeft gedaan in de commissie, maar wij vinden het belangrijk om dit ook klip-en-klaar in het verkoopkader zelf vast te hebben gelegd, dus daarom een amendement. En als laatste wil ik nog een motie indienen en die gaat over vastgoed aankopen bereikbaar maken voor wijkinitiatief. Die borduurt eigenlijk voort op een eerdere motie van GroenLinks, ꞌNieuwe ideeën hebben oude panden nodigꞌ. Het vraagt eigenlijk het college om in gesprek met partijen in het land, zoals de Koninklijke Nederlandse Heidemaatschappij, de Stichting Doen, die ervaring hebben met het aankopen van panden en het financieren daarvan en het op weg helpen van initiatiefnemers uit de stad, om die een stap verder te brengen, samen met deze partijen. Ik hoop dat het college deze wil overwegen. Bedankt. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren heeft de volgende motie en het volgende amendement ingediend.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1770

Motie 4. Vastgoed aankopen bereikbaar maken voor wijkinitiatief "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van agendapunt 7.1: Het voorstel tot vaststelling van de Kadernota Vastgoed; constaterende dat: - de Kadernota Vastgoed nog steeds als uitgangspunt het verkopen van vastgoed uit de niet-kern portefeuille hanteert; - een aantal van die panden zijn aangekocht door waardevolle maatschappelijke initiatieven zoals het Wijkpaleis en de Wasserij; - de raad een eerdere motie heeft aangenomen met als opdracht een revolverend stadmakersfonds te onderzoeken; overwegende dat: - dit soort maatschappelijke initiatiefnemers waardecreatie zonder winst beogen; - voorfinancieren en bancaire leningen op het moment van aankoop vaak ingewikkeld te regelen zijn voor maatschappelijke initiatieven terwijl ze uiteindelijk wel in staat zijn externe financiering te regelen; - een revolverend stadmakersfonds met financiering en kennis over bedrijfsplannen kan helpen bij de opstart en duurzame aankoop, bezit en beheer van een pand; - in andere steden zoals Utrecht en door landelijke partijen als LSA, de Koninklijke Nederlandse Heidemaatschappij, DOEN en Social Entreprise reeds ervaring is opgedaan met zo'n revolverend fonds; - het college al een onderzoek heeft laten uitvoeren waaruit prima aanbevelingen voortkwamen om zo'n revolverend fonds voor

initiatieven mogelijk te maken; verzoekt het college: - met genoemde partijen in gesprek te gaan over het inrichten van zo'n fonds en een eerste pilot te doen voor hulp bij aankoop van maatschappelijk vastgoed door een maatschappelijke initiatiefnemer uit de wijk; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren en T.J. Vonk Amendement A. Uitgangspunten taxatie openbaar "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van agendapunt 7.1: Het voorstel tot vaststelling van de Kadernota Vastgoed; besluit aan de tekst onder 6.2 Verkoopvoorwaarden, op pagina 40 na de tweede bullet de volgende tekst toe te voegen: De uitgangspunten voor de taxatie worden voorafgaand aan de taxatie op inzichtelijke en transparante wijze openbaar gedeeld." w.g. A. Kockelkoren en T.J. Vonk Toelichting Door als gemeente en verkopende partij aan de voorkant van de waardebepaling door middel van een taxatie helder te zijn op basis van welke uitgangspunten getaxeerd wordt, geef je initiatiefnemers die interesse hebben in een pand meer kans om zelf ook een getrouwe inschatting van de waarde te laten opstellen.

Dat maakt het komen tot een sluitende businesscase makkelijker, bijvoorbeeld voor maatschappelijke initiatieven in de stad die overwegen een pand over te nemen en het verschil in waardebepaling door taxateurs die werken in opdracht van de gemeente of in opdracht van initiatiefnemers kleiner. De motie en het amendement zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen.

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1771

De VOORZITTER. Wie van u mag ik het woord geven? De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Dank u wel voorzitter. De prijzen op de vastgoedmarkt zijn de pan uit gerezen en bewoners, maatschappelijke instellingen, sociale ondernemers en ondernemers hebben hier allemaal last van. Door de peperdure prijzen en de beperkte, zeg maar gerust geen, huurbescherming en huurprijsbescherming vanuit het Burgerlijk Wetboek voor bijvoorbeeld de categorie Overige bedrijfsruimtes, zien we dat diverse maatschappelijke voorzieningen zoals een huisartsenpost, een fysiotherapeut of kinderopvang verdwijnen uit onze wijken. Het wordt gewoon te duur voor ze. De gemeente heeft wel veel vastgoed in haar bezit, ook in deze wijken. En wat de PvdA betreft moeten we daar dus zorgvuldig mee omgaan, niet rücksichtslos verkopen. En daarom hebben we vandaag twee voorstellen. Het eerste is: verkoop geen maatschappelijk vastgoed voordat goed onderzocht is wat het voorzieningenniveau in een wijk is. En kijk daarbij niet alleen naar gesubsidieerde instellingen of gesubsidieerde activiteiten, zoals nu het geval is, maar naar wat een wijk echt nodig heeft. En dat gebeurt nu helaas niet. En ons tweede voorstel voorzitter, is dat we onze trouwe en langdurige huurders in de zogenaamde categorie Overige bedrijfsruimtes van het Burgerlijk Wetboek meer zekerheid willen geven.

Natuurlijk beïnvloedt dit onze verkoopprijs, maar een nette omgang naar onze trouwe en langdurige huurders toe vindt de PvdA belangrijker dan een opbrengstenmaximalisatie uit de verkoop. Daarom doen we ook het voorstel om dit soort trouwe loyale huurders een huurcontract van tien jaar maximaal te kunnen geven in plaats van wat nu staat in het kader, namelijk vijf jaar. Dat zijn de twee voorstellen die we graag willen indienen. De VOORZITTER. De heer Moti heeft de volgende moties ingediend. Motie 6. Verkoop Maatschappelijk vastgoed niet te snel "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van 'Het voorstel tot vaststelling van de Kadernota Vastgoed'; constaterende dat: - er in sommige Rotterdamse wijken een tekort is aan maatschappelijke voorzieningen, zoals een huisarts, fysiotherapeut, kinderopvang, etc.; overwegende dat: - de gemeente Rotterdam alleen bij een nieuwe gebiedsontwikkeling/woningbouwplan van een bepaalde opvang referentiewaarden voor maatschappelijke voorzieningen opstelt en daarop stuurt; - in bestaande gebieden dit beleid ontbreekt, waardoor in sommige wijken door marktwerking en stijgende vastgoedprijzen bepaalde maatschappelijke voorzieningen zijn verdwenen door een gebrek aan betaalbare ruimtes; - de gemeente bij de afweging om vastgoed te verkopen enkel kijkt naar haar eigen gemeentelijke beleidsdoelen en niet

wezenlijk naar wat er nodig is in een wijk, zeker als het gaat om maatschappelijke voorzieningen die geen subsidie-relatie hebben met de gemeente; - het daarom wenselijk is dat voordat in deze wijken de gemeente haar vastgoed verkoopt, er eerst wordt onderzocht hoe en of dit vastgoed ook te gebruiken is voor maatschappelijke voorzieningen in de wijk; verzoekt het college: - om in de Kadernota Vastgoed op te nemen dat in wijken waar er een tekort is aan maatschappelijke voorzieningen, zoals huisartsen, fysiotherapeuten en kinderopvang, er eerst onderzocht wordt hoe het gemeentelijk vastgoed hiervoor gebruikt kan worden, voordat het openbaar verkocht wordt aan de hoogste bieder; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R. Moti, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.J. Vonk Motie 7. Versterk positie huurders voor verkoop

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1772

"De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van 'Het voorstel tot vaststelling van de Kadernota Vastgoed'; constaterende dat: - het beginsel 'koop breekt geen huur' geldt om de huurdersrechten te beschermen in geval de gemeente vastgoed verkoopt; overwegende dat: - uit de aanvullende beantwoording (23bb005966) blijkt dat het Burgerlijk Wetboek geen huurbescherming en huurprijsbescherming biedt aan huurders vallend onder de categorie 'overige bedrijfsruimte'; - deze gewenste bescherming wel geboden kan worden als voor verkoop het vastgoed met de huurder een huurovereenkomst of een allonge op een huurovereenkomst wordt afgesloten waarin nadere afspraken worden gemaakt over huurbescherming en huurprijsbescherming; - huurders die soms al tientallen jaren vastgoed huren bij de gemeente dezelfde zekerheid (maximaal 5 jaar) krijgen als huurders die pas net vastgoed huren bij de gemeente; - deze trouwe huurders langer zekerheid en bescherming verdienen als de gemeente besluit het vastgoed te verkopen; verzoekt het college: - om in de Kadernota Vastgoed op te nemen dat huurders van vastgoed in de categorie 'overige bedrijfsruimte' volgens het BW en die al meer dan tien jaar bij de gemeente huren een huuroverkomst of allonge op hun huurovereenkomst kunnen krijgen van maximaal tien jaar; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.

Moti De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Dank voorzitter. Ieder pand dat we niet verkopen is een probleem. Een probleem voor de begroting van de afdeling vastgoed wel te verstaan. Zo werd gesteld tijdens een commissievergadering over de kadernota. Ik zeg: ieder pand dat beschikbaar is, is een kans voor de wijk. De wijk waar vaak schaarse ruimte is om maatschappelijke meerwaarde te creëren. Waarom zouden we bijvoorbeeld verkopen als we die kansen met verhuren ook kunnen verzilveren? Alleen maar om de begroting van vastgoed kloppend te krijgen? Dat lijkt me niet. Dus wat ons betreft wordt het uitgangspunt bij verkoop niet meer ja, mits, maar nee, tenzij. En daarom dienen we de motie in ꞌHaal de verkoopdruk van de ketelꞌ. De VOORZITTER. De heer Vonk heeft de volgende motie ingediend. Motie 8.

Haal de verkoopdruk van de ketel "De gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van de Kadernota Vastgoed; constaterende dat: - afdeling vastgoed nu een verkooptarget heeft om de begroting sluitend te krijgen; - komende jaren nog € 70 miljoen vastgoed verkocht zou moeten worden; overwegende dat: - er brede behoefte is om vastgoed in te zetten voor maatschappelijke meerwaarde; - deze behoefte onder druk staat door de benodigde verkoopopbrengst van € 70 miljoen; - door de druk om te verkopen voor een zo hoog mogelijk opbrengst nauwelijks speelruimte is om maatschappelijke meerwaarde te creëren met bestaand gemeentelijk vastgoed; - het verkopen van bezit om tekorten te dekken niet noodzakelijk is aangezien afgelopen jaren al veel bezit te gelde gemaakt is, zoals Eneco en erfpachtbaten;

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1773

verzoekt het college: - het verkooptarget van € 70 miljoen los te laten en alleen nog vastgoed te verkopen als evident is dat het geen enkele maatschappelijk meerwaarde meer kan dienen- van 'ja, mits', naar 'nee, tenzij'; - een eventueel tekort dat hieruit ontstaat te dekken uit de Rotterdamse Investeringsmotor conform de regel 'bezit voor bezit'; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.J. Vonk, A. Kockelkoren, T. Kind, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.S.J. Coşkun De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Wie mag ik het woord geven? Mijnheer Kind. De heer KIND (volt). Dank u wel voorzitter. Wij hebben twee punten. Ten eerste alle steun voor alle moties die worden ingediend die gaan over strategisch vastgoed. We hebben te maken met een bestuursopdracht zorg, we hebben te maken met de behoefte aan een vangnet voor Rotterdammers die ervoor gaan zorgen dat we samen de zorg en ondersteuning voor Rotterdammers goed kunnen gaan organiseren. Dat vraagt om solidariteit en dat vraagt ook om een gemeente die vastgoed en ruimtes beschikbaar stelt voor een lage prijs om bewonersinitiatieven in wijken te kunnen organiseren. Want ruimte is cruciaal voor sociaal kapitaal. Dus daarom steun voor alle moties die hierover gaan. En dan nog een ander punt. We hebben het daar al eerder in de commissie over gehad.

Zaak gesloten, licht uit, het principe waar ook in Frankrijk mee is gestart. Het gaat er eigenlijk over dat zodra binnen gemeentelijk vastgoed degenen die gebruikmaken van een pand, het pand verlaten, we er dan zo snel mogelijk voor zorgen dat het licht uitgaat, zowel voor klimaat en energie, zowel voor lichtvervuiling als voor biodiversiteit, superbelangrijk. En uiteraard moet er natuurlijk wel altijd rekening gehouden worden met veiligheidsaspecten, dus dat willen we ook zeker meenemen. Daarom dienen wij de motie in ꞌZaak gesloten, licht uitꞌ. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. De heer Kind heeft de volgende motie ingediend. Motie 9.

Zaak gesloten, licht uit "De Gemeente Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 september 2023 ter bespreking van het agendapunt 7.1 'Kadernota Vastgoed'; constaterende dat: - wij ons in een klimaat- en energiecrisis bevinden; - kunstlicht de groei van planten kan verstoren, de oriëntatie van trekvogels kan beïnvloeden, en kan leiden tot een afname in populaties en levensverwachting van dieren; - kunstlicht een onderdrukkende werking heeft op de aanmaak van melatonine, een hormoon dat het slaap- en waakritme reguleert en het afweersysteem versterkt; - meerdere andere Europese landen en gemeenten recent beleid hebben ingevoerd om lichten 's nachts te dempen of uit te schakelen; - dit in Frankrijk als één van de aanbevelingen uit het nationale burgerberaad is gekomen: 'Significantly limit energy consumption in public, private and industrial areas' en vervolgens in de wet is verankerd; overwegende dat: - het van belang is dat energieverbruik zo snel mogelijk wordt verminderd; - uitzonderingen moeten bestaan in het geval van culturele activiteiten en evenementen, zoals bijvoorbeeld de kerstverlichting in de winter; - het doven van verlichting naast energiebesparing ook kostenbesparing met zich meebrengt; - er in de Kadernota Vastgoed wordt benadrukt dat de vastgoedportefeuille een voorbeeldrol heeft; verzoekt het college: - de gemeente in deze het goede voorbeeld geeft en zorgt dat

wanneer het veilig kan 'Zaak gesloten, licht uit' de norm is in alle eigen gebouwen, dit verder nastreeft bij al het gemeentelijke vastgoed en dit afdwingt bij haar deelnemingen;

raadsvergadering van 28 september 2023

Notulen pagina

1774

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind en T.J. Vonk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Wie mag ik het woord geven? De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Maatschappelijk vastgoed. We hebben daar een heel goed debat over gehad in de commissie. Het belang van maatschappelijk vastgoed wordt door iedereen onderschreven. In de commissie heb ik al aangegeven dat de systematiek die we hanteren rondom maatschappelijk vastgoed en kostprijsdekkende huur op het eerste gezicht logisch lijkt, maar dat de wijze waarop we hiermee omgaan inmiddels tot veel ongelukken heeft geleid. We danken de wethouder voor zijn brief van 18 september jl. Hierin laat hij zien dat hij het belang van maatschappelijk vastgoed erkent en dat hij daar ook mee aan de slag wil. Ik heb nog één aanvulling. We zien in de praktijk dat maatschappelijke ondernemers ten opzichte van marktpartijen door tal van redenen geen schijn van kans maken om het vastgoed over te nemen. Wij vinden dat hier voor de gemeente een morele verplichting ligt, namelijk om een gelijk speelveld te creëren tussen marktpartijen en maatschappelijke instellingen. Ik zie hier overigens niet alleen een rol voor de afdeling vastgoed, maar ook voor de beleidsdomeinen als cultuur of MO.

Wat mij betreft betekent dit dat wij potentieel geïnteresseerde maatschappelijke instellingen in een vroeg stadium informeren, bij laten staan in het coproces en met hen meedenken rondom financieringsmogelijkheden. En ik snap heel goed dat we hier heel zorgvuldig mee moeten omgaan, want we zijn ook de verkopende partij. Ik vraag dan ook niet om maatschappelijke instellingen voor te trekken in het proces, ik vraag om een gelijk speelveld. En dat hoeven we ook niet allemaal zelf te doen, we hoeven enkel potentiële kopers vanuit het maatschappelijk domein in contact te brengen met maatschappelijke partijen die al ervaring hebben in dit proces, bijvoorbeeld partijen zoals de KAR. En ik weet dat zij daar graag toe bereid zijn. Zij hebben de expertise en de ervaring, waar nieuwe maatschappelijke kopers van kunnen leren, zodat zij een gelijke kans hebben. Kan de wethouder toezeggen dat hij bereid is om deze rol op te pakken en daarover terug te rapporteren naar de raad? Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. Goed dat we het onderwerp vandaag behandelen, met ook waardering hoe het onderwerp in de afgelopen periode ook voorbij is gekomen. In de eerdere fase van de kadernota hebben we mee kunnen praten en input kunnen geven en de afgelopen week was daar fase 2, de behandeling in de commissie.