20220908- Notulen van de raadsvergadering van 8 september 2022.pdf

En ten slotte, waar ik het ook over heb gehad is het openbaar sensorregister waar ik in de allereerste vergadering wat over heb gezegd. Ik zie dat ook terugkomen in het raadsvoorstel en ik ga er dus van uit dat daar achter de schermen keihard aan wordt gewerkt. Tot zover. De VOORZITTER. Mijnheer Biljoen, als u een motie wilt indienen moet het nu, want u heeft geen tweede termijn. Er is geen tweede termijn want het is een tweeminutendebat. Nee, helder. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (denk). Ja, dank voorzitter. De inzet op digitalisering binnen de gemeente zien wij als tweeledig. Aan de ene kant leveren automatisering en ICT meer tijd op, zodat mensen zich kunnen richten op mensenmaatwerk. En aan de andere kant biedt slimme tech zoals machine learning, algortimes, internet of things en zelfs AI juist kansen om vooruit te kijken en om oplossingen te creëren voor de meest hardnekkige uitdagingen van onze tijd. De PvdA is er ook van overtuigd dat technologie een heel krachtig middel kan zijn om maatschappelijke vraagstukken van deze tijd het hoofd te bieden, mits deze technologie verantwoord wordt gemaakt en gebruikt. Zie zo’n superslimme technologie alsof het een Ferrari is. Topklasse, razendsnel en een enorm vermogen. Maar als jij niet weet hoe je het moet besturen ga je crashen met alle schadelijke gevolgen van dien.

In de commissie hebben we het uitgebreid gehad over trainingen, het begrip over algoritmen bij de ambtenaren die het gebruiken en ook de risico’s van algoritmen, van discriminatie en van het versterken van bestaande ongelijkheden in de samenleving. Dat zijn zogenaamde

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1150

feedbackloops. We gaan ook nog in gesprek met de algoritmeadviesraad, die overigens net aan de slag is. Tot slot, de PvdA ziet vooral kansen voor technologie in Rotterdam en het is juist die intersectie tussen die slimme technologie en de maatschappelijke kansen waar de PvdA meer mogelijkheden ziet dan waar nu op wordt ingezet. En daar zijn we nog niet over uitgepraat. Dank. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Voorzitter, met een hamer kun je een huis bouwen. Met diezelfde hamer kun je iemands schedel inslaan. In de periode dat je bouwt aan een huis met die hamer in de hand zal er zeker iets gebeuren dat je niet verwacht. Hoe zorg je ervoor dat de hamer niet losschiet, uit de hand schiet, of dat er iemand op de verkeerde plek staat? Algoritmen voorzitter, een instrument, gereedschap, om te zorgen dat we een betere organisatie krijgen, een veiliger stad creëren. En we bespreken het formuleren en implementeren van algoritme governance. Transparantie en bescherming vormen de kern. Ik ben blij dat er flinke stappen zijn gezet. We hebben een aantal mechanismen ingebouwd waarmee wij dit willen waarborgen. Maar dit is een risico, want Rotterdam loopt voorop. En vooroplopen betekent ook de eerste klappen vangen. De eerste zijn die te maken krijgt met een onwaarschijnlijke gebeurtenis waardoor die algoritmen moeten worden herzien.

Voorzitter, op dit punt dan ook de vraag aan de wethouder welke mogelijkheden er zijn, welke rem erop zit, als het ondanks alle maatregelen toch fout gaat, zodat we niet met onherstelbare gevolgen blijven zitten. Want die kapotte schedel is hypothetisch, maar de toeslagenaffaire is echt. En uit ervaringen, uit gesprekken met degenen die dat hebben ervaren, weet ik dat het niet anders zal voelen dan een ingeslagen schedel, een kapot leven. Voorzitter, hoe blijft de wethouder waakzaam zodat we wel vooruit blijven gaan? De VOORZITTER. Ik dank u zeer. De heer Kind. De heer KIND (volt). Voorzitter, we hebben dit jaar al meerdere keren met elkaar gesproken over de toepassing van artificial intelligence en algoritmen binnen onze stad. En we kwamen vrij breed tot de conclusie dat algoritmen grote kansen bieden om de gemeentelijke dienstverlening slimmer en effectiever te organiseren. Tegelijkertijd zijn er ook terechte zorgen. Vooral als algoritmen leiden tot ongelijke behandeling, discriminatie, of andere negatieve effecten. Voorzitter, we hebben de laatste jaren al stappen vooruit gezet, maar we zijn ook hard teruggefloten, bijvoorbeeld in het Rekenkamerrapport 'Gekleurde technologie' uit 2021, waarin onder andere het algoritme SyRI centraal stond.

We hebben hierna kunnen zien dat er vanuit de vorige raad een brede behoefte ontstond om AI en algoritmen beter in te kaderen en te reguleren met goede moties van GroenLinks, SP, NIDA en D66. En met hoopvolle resultaten. Zo hebben we nu een algoritmeregister, een adviesraad, een algoritme-expert en een gedegen afwegingskader. Stappen waar we als stad erg trots op mogen zijn en daarvoor complimenten aan alle betrokkenen. Maar we moeten ook vooruitkijken en kansen blijven zien voorzitter. Door de focus op regulering, governance en de angst voor negatieve effecten zijn we als stad wellicht ook te eenzijdig gaan focussen op de gevaren van AI. Een indicator is het coalitieakkoord 'Eén stad', waarin alleen wordt gesproken over het doorlichten van algoritmen en het voorkomen van discriminatie. De fractie van Volt zou graag zien dat we als stad voor een koers kiezen waarin er meer ruimte ontstaat voor de kansen van AI ten aanzien van de grote uitdagingen waar we voor staan, zoals de energietransitie, mobiliteit, armoede en veiligheid. Wij zien ook graag dat Rotterdam samen met andere Europese steden een voortrekkersrol gaat vervullen op dit thema. Door innovaties uit andere steden hiernaartoe te halen, door kennis uit te wisselen met het bedrijfsleven en de wetenschap en gebruik te maken van Europese subsidies en fondsen.

Voorzitter, nu er een sterke basis staat moeten we volle kracht vooruit. Daarom dienen wij

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1151

samen met collega’s van GroenLinks, PvdA, VVD, D66, DENK en het CDA de motie Europees samenwerken rondom artificial intelligence en algoritmen in. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. De heer Kind heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Europees samenwerken rondom artificial intelligence en algoritmen ʺDe gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 8 september 2022 ter bespreking van 'Het voorstel tot vaststelling van het Afwegingskader voor sensoren, data-toepassingen en Al'; constaterende dat: - Rotterdam grote stappen heeft gezet met betrekking tot de toepassing en governance van artificial intelligence en algoritmen binnen gemeentelijk beleid; - Rotterdam wordt geconfronteerd met grote uitdagingen, zoals: de energietransitie, mobiliteit, armoede en veiligheid; - deze uitdagingen vragen om een slimme en effectieve overheid; - artificial intelligence en algoritmen kunnen helpen om overheidsbeleid slimmer en effectiever in te richten; overwegende dat: - artificial intelligence en algoritmen in toenemende mate onderdeel zijn van gemeentelijk beleid in andere Europese steden; - verschillende Europese steden samenwerken met het bedrijfsleven en wetenschap rondom artificial intelligence en algoritmen1; - deze samenwerkingsverbanden bijdragen aan slimme, effectieve en verantwoordelijke toepassingen van artificial intelligence en algoritmen; - verschillende samenwerkingsverbanden

worden ondersteund door Europese fondsen en subsidietrajecten; - het onduidelijk is aan welke samenwerkingsverbanden de gemeente Rotterdam deelneemt en van welke fondsen en subsidietrajecten de gemeente Rotterdam gebruik maakt op het gebied van artificial intelligence en algoritmen; verzoekt het college: - inzichtelijk te maken aan welke samenwerkingsverbanden de gemeente Rotterdam deelneemt op het gebied van artificial intelligence en algoritmen; - inzichtelijk te maken van welke fondsen en subsidies de gemeente Rotterdam gebruik maakt op het gebied van artificial intelligence en algoritmen; - te onderzoeken of en hoe Rotterdam kan aansluiten bij Europese samenwerkingsverbanden rondom de toepassing van artificial intelligence en algoritmen door gemeenten, het bedrijfsleven en wetenschap; - te onderzoeken van welke Europese fondsen en subsidies Rotterdam gebruik kan maken op het gebied van artificial intelligence en algoritmen; - over de uitkomsten hiervan te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T. Kind, M.H. Biljoen, S. Reitema, D.A. van Groningen, F. Elbay, N.D.Z.R. MohamedHoesein, R.G.C. Segers-Hoogendoorn 1. Bijvoorbeeld de samenwerkingsverbanden https://ai4cities.eu/, https://ruggedised.eu/, https://citiesfordigrtalrights.org/ en https://ai4publicpolicy.eu/

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1152

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Ja, dank u voorzitter. Kunstmatige intelligentie, een snel en constant ontwikkelende verzameling van technologieën die veel maatschappelijke en economische voordelen met zich mee kan brengen. Het klinkt heel aantrekkelijk maar er zitten veel gevaren aan. Voorzitter, gelukkig bestaat de AI-verordening, die biometrische surveillance verbiedt in de openbare ruimte. Helaas is deze verordening beperkt en kan die daardoor de privacy van de burger onmogelijk geheel waarborgen. Het is namelijk zo dat de verordening zich alleen nog maar beperkt tot de systemen die real time werken, wat inhoudt dat het nog niet verboden is om met terugwerkende kracht gezichtsherkenning toe te passen. Niet alleen dit feit baart ons zorgen maar ook de biometrische categorisatie zorgt ervoor dat onze rechten en vrijheden onder druk komen te staan. Hiermee is het namelijk niet verboden om te categoriseren op basis van bijvoorbeeld gender, geaardheid of zelfs aanleg voor criminaliteit op basis van uiterlijke kenmerken. Laat het toeslagenschandaal alsjeblieft een les zijn voor het maken van beleid rondom kunstmatige intelligentie. Menselijke controle moet er altijd zijn want de effecten van geautomatiseerde beslissingen hebben bewezen funest te zijn voor heel veel mensen.

Deelt de wethouder onze zorgen? En wat gaat hij hieraan doen? Voorzitter, Rotterdam BIJ1 pleit voor duidelijke regelgeving rondom de uitsluiting van biometrische surveillance en categorisatie om zo de privacy en veiligheid van iedere Rotterdammer te waarborgen. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen heeft een vraag voor u. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja, dank voorzitter, ik hoorde het prachtige vlammende betoog en het is mooi ook dat u die zorg heeft, want die hebben wij eigenlijk als volledige raad, daarom hebben wij al die verbeteringen aangebracht. Ik ben alleen zo benieuwd, als u dat dan zo ervaart, waar was u dan in de commissiebehandeling, want dan kon u ook al deze vragen toen al stellen? De VOORZITTER. Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Ja, dank voor de vraag. Zoals sommigen van mijn collega’s weten ben ik chronisch ziek en kan ik er niet altijd zijn. Vandaar, ik had er heel graag bij willen zijn maar het kon fysiek niet. De VOORZITTER. Hartelijk dank. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Voorzitter, als D66 zijn we erg blij dat wij als raad en college het gebruik van algoritmen door de gemeente kritisch onder de loep nemen. En die kritische blik is blijvend nodig. Hoewel algoritmen op zichzelf veelal niet als eerlijk of oneerlijk bestempeld kunnen worden, kunnen ze wel oneerlijk worden gemaakt dan wel ingezet.

De reproductie van bewuste of onbewuste discriminatie ligt op de loer. Vooral als het gaat om gemarginaliseerde groepen, zoals mensen van kleur, vrouwen en LHBTIQA+’ers. Om algoritmen op een eerlijke en proportionele manier te kunnen gebruiken, dienen we waarden te definiëren en te garanderen in elke stap van de keten. Van de ontwikkelaars en welke training, data zij gebruiken tot medewerkers en hoe zij het algoritme inzetten. We zijn dan ook blij dat de gemeente serieuze stappen heeft gezet met een algoritmeadviesorgaan, een algoritme-expert en een algoritmeregister. Ik verwacht dan ook van het college dat zij de juridische en ethische beginselen goed hanteerbaar maken en de expertise hieromtrent waarborgen. Voorzitter, het is aan de politiek om ervoor te zorgen dat technologische

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1153

ontwikkelingen de maatschappij dienen en niet andersom. Laten we als raad dan ook niet schrikken van technische complexiteiten maar deze doorgronden en kritisch blijven beoordelen zodat Rotterdam er echt mee gediend wordt. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u zeer. Andere sprekers? Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja, dank u voorzitter. zoals al eerder gezegd, algoritmen en AI vinden we eigenlijk overal in onze samenleving, of het nu de zorg is, de haven, culturele sectoren, parkeren, de gemeente gebruikt het ook. En dat biedt heel veel kansen, het biedt ook veel efficiëntie, maar het heeft inderdaad ook een schaduwzijde. Ik ben heel erg trots dat de gemeente Rotterdam de afgelopen jaren echt stappen heeft gezet om juist die minder mooie kant echt te gaan oplossen. En we hebben inmiddels een transparant register waar iedereen naar kan kijken. Ik begreep van de wethouder dat al 500 Rotterdammers dat hebben kunnen vinden. Het zou mooi zijn als nog meer mensen dat gaan vinden, maar ook dat wij onze eigen advisory board hebben. En dat is absoluut een compliment waard. We zetten dus stappen en wat ons betreft gaan we op deze voet ook verder. Ik heb u ook aangegeven dat ik het fijn vind dat we waakzaam blijven en met uw antwoord dat we ook kunnen evalueren en met onze peilstok af en toe kunnen peilen of we ook echt de goede kant opgaan is daarom ook belangrijk.

We moeten gewoon niet bang zijn om fouten te maken en met het advies dat u ons meegaf ben ik dat ook niet. We kijken overigens ook erg uit naar het werkbezoek naar de advisory board, dus wat mij betreft gaan we dat zo snel mogelijk inplannen. Uiteraard steunen wij initiatieven en ideeën die ons in staat stellen om een nog beter systeem te krijgen en uiteraard ook te behouden. Dank u wel. De VOORZITTER. Andere sprekers? Ja. Mijnheer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd). Dank voorzitter. Ik sluit me voor een groot gedeelte aan bij de woorden van mevrouw Van Groningen. AI is een breed begrip en daar kun je van alles mee doen. Het is een middel waar een heleboel zaken onder gevangen kunnen worden. Mits AI goed ingezet wordt en gedoseerd, kan het een toevoeging zijn op ons leven. We zullen wel per beoogde toepassing moeten beoordelen of het gewenst is. En we zullen dus goed moeten blijven kijken wat er mee gedaan wordt en hoe ver we het willen blijven gebruiken. Het mag zeker niet doorslaan. Dank u wel. De VOORZITTER. Andere sprekers? Wethouder Organisatie. De heer STRUIJVENBERG (lr) (wethouder). Dank u voorzitter. We hebben inderdaad een goede bespreking gehad in de commissie over artificial intelligence en ons afwegingskader en waar we het allemaal vandaag over hebben. Een wat technisch onderwerp maar niet een onbelangrijk onderwerp.

We weten natuurlijk ook wat de gevaren zouden kunnen zijn van dit instrument dat ons ook juist zoveel kansen biedt. Het is dus zaak om de goede dingen te benutten en het kwade te voorkomen, zo hebben we dat ook met elkaar in de commissie uitgewisseld. Ik denk dat we het daar met elkaar allemaal over eens zijn. Voorzitter, dan worden er nog wel een aantal vragen gesteld die ik graag beantwoord. De heer Biljoen vraagt of we het proactief kunnen communiceren, of ik een toezegging wil doen om bij de Week van de digitalisering extra aandacht eraan te besteden en het antwoord is ja. En ik denk eigenlijk ook niet alleen extern, maar ook intern, dat dat een mooi moment is om dat nog eens een keer in de spotlight te zetten, dus bij dezen zou ik dat graag aan hem willen toezeggen. Dan de vraag over SpotR die in het register staat. Dat klopt, die is buiten gebruik, dus dat klopt. Waarom staat die er nog op? We laten dat altijd nog een jaar online staan, ook in het kader van transparantie, zodat mensen daar ook nog achteraf nog een keer kennis van kunnen nemen. Het duurt dan dus nog een jaar en dan kan hij er een keer af als we hem

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1154

niet meer gaan gebruiken natuurlijk. Dan de vraag of we alle algoritmen kunnen publiceren. Daar hebben we het in de commissie ook over gehad. En ik snap er wel iets van. Dat klinkt mooi. En ik denk dat als we het gaan doen, dan krijgen we er zoveel uiteindelijk, dan zien we echt door de bomen het bos niet meer. Dat moeten we niet willen. Er werd ook nog bij betrokken om te spreken met de AB, daar had mevrouw Reitema het over. Misschien kunnen we hem daar bij pakken. Je zou het dat ook eens aan de AB kunnen voorleggen hoe die erover denken als u ze spreekt. U hoeft dat niet alleen van mij te horen. Maar dat is wat ik u wil meegeven als advies. Doe in ieder geval die hoogrisicoalgoritmen, doe die natuurlijk wel. Dat doen we ook, dat is het belangrijkst. Willen we alles, het kan, maar ik denk dat het niet alleen u maar eigenlijk ook de Rotterdammer niet gaat bieden wat u ervan hoopt en om die reden adviseer ik u dat niet te doen. Maar goed dat is mijn mening van vandaag. Vraagt u het ook eens aan de AB. Misschien denken zij er anders over, hebben zij een andere insteek erop en kunnen we eens kijken hoever we daar anders nog mee komen.

Voorzitter, welke mogelijkheden hebben we dan nog, vraagt mevrouw Mohamed-Hoesein, als ondanks alles het toch fout gaat? Kijk, we toetsen tijdens de ontwikkeling, we toetsen voor de inproductiename, we hebben nog de menselijke toets achteraf, we hebben een periodieke toets. We hebben dit omdat we zeggen: we willen niet dat het fout gaat. Maar stel, stel, stel, als het dan toch fout zou gaan, hoe zitten we daar dan in? Ik denk dat met het construct, alle maatregelen die we vandaag bespreken die in deze stukken besloten zitten, het ons gegeven zou moeten zijn om vrij snel daarop te acteren. Bijvoorbeeld met zo’n advisory board, die gevraagd en ongevraagd advies geeft, of die jaarlijks het jaarverslag naar u en naar het college toe stuurt waar we kennis van kunnen nemen. Maar ook heeft het onderwerp onze aandacht. Het heeft mijn aandacht. Dus ik kan er zelf ook nog iets in doen en ook u als raad kunt er natuurlijk op acteren. We kennen elkaar, we weten de materie, we weten waar het ons om te doen is. Dus als wij goed opletten, mensen goed opletten, het adviesorgaan nog goed oplet ondanks alle waarborgen die we hebben, dan denk ik dat het ons gegeven is om snel te acteren als we zeggen: hé en toch denken we dat hier misschien iets aan de hand is. Dan gaan we daar snel op inzoomen, komen we elkaar te spreken hoe we daarin staan, kunnen aanpassen indien gewenst.

De fractie van BIJ1, mevrouw Vlasblom zegt, deelt de wethouder de zorgen? Nou ja, de zorgen delen we en daarom hebben we wat we vandaag ook juist hebben. Voor zover het gaat, dat weet ik niet helemaal zeker, maar voor zover het gaat om data die er is en die achteraf dan nog gebruikt zou kunnen worden. Ja, als data er is, daar gelden natuurlijk ook allemaal regels voor, zoals de AVG en andere regels, die bestaan. Wat we vandaag regelen is: hoe gaan we met algoritmen om die gebruik kunnen maken van data? We bespreken vandaag niet de data, dat zijn allemaal andere besprekingen en wetten en regelgevingen, een interessant onderwerp. Dat zit hier niet in, omdat we hier alleen bespreken: een algoritme kun je loslaten op data, hoe doen we dat op de goede manier? Dat we de goede dingen er wel uit halen maar de kwade dingen voorkomen. De waarborg zit dus vandaag hier uiteindelijk op het gebruik, hoe je gebruikmaakt van de data, gegeven het feit dat die er nu eenmaal is, want daar heeft zij gelijk in. We hebben bijvoorbeeld gezegd: als je persoonsgegevens zou willen benaderen, hetgeen op zich kan, dan is dat meteen aanleiding om te zeggen: dan noemen we het hoogrisico. Niet omdat we zeggen dat het snel mis kan gaan, maar omdat we zeggen: dat is extra opletten. Dan wordt het op die manier al meteen van extra waarborgen voorzien bijvoorbeeld.

Dat is het systeem dat ik vandaag graag met u zou willen vaststellen. Juist om de zorgen die mevrouw Vlasblom ook noemt het hoofd te bieden. Even kijken, dan heb ik geloof ik verder geen vragen. De waarborgen van expertise werd nog wel genoemd door de heer Elbay. Ja, dat is natuurlijk wat nodig is middels inderdaad zo’n algoritme-expert maar ook door een adviescommissie, adviesraad. Dus dat zou ik daar nog richting hen willen zeggen. En af en toe peilen of het goed gaat, dat is inderdaad wat we doen, zeg ik ook richting mevrouw Van Groningen. In ieder geval op zijn minst altijd nog met het jaarverslag

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1155

dat we sowieso allemaal toegestuurd krijgen en dat u natuurlijk kunt agenderen zo u dat wenst. Dank u zeer voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. De heer STRUIJVENBERG (lr) (wethouder). Sorry, ik heb nog een motie. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De advisering van de motie door de wethouder. De heer STRUIJVENBERG (lr) (wethouder). Pardon, dat zou ik bijna vergeten. Hij ligt hier klaar. De motie 'Europees samenwerken rondom AI en algoritmen'. Voorzitter, deze motie zegt: maak nu eens een aantal zaken inzichtelijk zowel qua de samenwerkingsverbanden die er zijn maar ook gebruikmaking van fondsen en subsidies. Dat ga ik in ieder geval doen. En kijk dan of je daarmee kan aansluiten bij Europese samenwerkingsverbanden. Dat zou zomaar heel goed kunnen, misschien zelfs binnenkort, maar laten we dat ook eens in kaart brengen verder en de uitkomsten daarvan uiteraard dan rapporteren aan de raad. Dat lijkt me een heel goed idee en dat heb ik dan ook te doen, dus inhoudelijk steun ik de motie. Het rapporteren aan de raad gaan we dan doen en dan kunnen de raad en de indieners ook bekijken wat zij ervan denken. Dus ik omarm de motie voorzitter. Dank u. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mooi en scherp van u dat u dat nog even heeft kunnen doen. Dan heb ik één toezegging ontvangen.

De wethouder zal in de Week van de digitalisering extra aandacht besteden aan de inzet van algoritmen. Daarmee zie ik geknik in de zaal en is dit agendapunt voldoende besproken en daarmee afgehandeld. 10.

VERZOEKEN OM TWEEMINUTENDEBAT

10.1 Tweeminutendebat over 'Een sterke positie op arbeidsmarkt, ook voor mbo-studenten', aangevraagd door het lid Engberts De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan gaan we naar het volgende punt op de agenda. Dat is agendapunt 10.1, tweeminutendebat over een 'Een sterke positie op arbeidsmarkt, ook voor mbo-studenten', aangevraagd door het lid Engberts. Ik geef het woord aan de heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, naar aanleiding de Monitor W&I, maar die heb je natuurlijk helemaal niet nodig om te zien dat er enorme tekorten op de arbeidsmarkt zijn. We zien en weten ook dat er aan mensen wordt getrokken om te gaan werken, ook aan de mensen die nu een opleiding volgen. In het bijzonder hebben we daarbij wat zorgen over mbo-studenten die voortijdig hun studie afbreken om te gaan werken. En we weten dat zodra het economisch weer wat tegenzit, juist die studenten en die jongeren er als eerste weer uitvliegen. We houden dat niet tegen, we houden niet tegen dat ze gaan werken, en zeker niet als je ziet dat je ouders de energierekening niet meer kunnen betalen of de boodschappen niet meer kunnen betalen. Maar we willen natuurlijk wel dat juist deze mbostudenten, juist deze jongeren, een duurzame positie op de arbeidsmarkt hebben, een stevige positie hebben, ook voor de toekomst. Dan helpt het natuurlijk wel als je je opleiding afmaakt en je kwalificaties haalt.

En dan juist in het mbo hebben wij enorm goede mogelijkheden. Neem bijvoorbeeld het systeem van de BBL, vier dagen ga je werken in je vakgebied en één dag weer naar school. Juist nu is het zo extra nodig om dat onder de aandacht te brengen, niet alleen bij studenten maar ook bij werkgevers. Want het SBB, het Samenwerkingsverband Beroepsonderwijs Bedrijfsleven, zegt ook dat heel veel bedrijven helemaal niet weten wat er allemaal kan. Als je geen leerbedrijf bent staat dat niet altijd op je

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1156

netvlies. Dat vergt dus afspraken tussen de gemeente, mbo-instellingen en werkgevers en we willen natuurlijk graag dat de studentenorganisaties, de studentvertegenwoordigers erbij betrokken zijn. Afspraken maken met elkaar om dat meer onder de aandacht te brengen. Ik ben er ook van overtuigd dat er behalve zo’n BBL ook nog wel andere creatieve oplossingen te verzinnen zijn dan dat standaard aanbod om ervoor te zorgen dat studenten wel hun opleiding afmaken. Daarom hebben wij samen met een aantal andere partijen daarvoor een eerste motie. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Engberts heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

In gesprek met het mbo om te stimuleren dat studenten hun opleiding afmaken ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 8 september 2022 ter bespreking van onderwerp 10.1 'Een sterke positie op de arbeidsmarkt, ook voor mbostudenten'; constaterende dat: - er enorme krapte is op de arbeidsmarkt; - het water veel gezinnen financieel aan de lippen staat; overwegende dat: - de huidige economische situatie het voor meer mensen relatief aantrekkelijk maakt om betaald werk te doen in plaats van scholing te volgen; - veel jongeren voor de keuze staan om ofwel te gaan werken of hun opleiding af te ronden; - we het in Rotterdam willen stimuleren dat iedereen een opleiding volgt die zo goed mogelijk aansluit bij zijn/haar talenten; - werkgevers aangeven behoefte te hebben aan goed geschoold personeel; - het hebben van een diploma de kans vermindert dat iemand in de toekomst aanspraak moet maken op een bijstandsuitkering; is van mening dat: - we in Rotterdam willen voorkomen dat werkgevers studenten verleiden om de schoolbanken te verlaten om hun personeelstekort op korte termijn op te vullen; verzoekt het college: - in gesprek te gaan met besturen van mbo-instellingen, werkgevers en studentenvertegenwoordigers zodat de wens van studenten om betaald werk te doen zo goed mogelijk verenigbaar is met de mogelijkheden om de opleiding af te ronden en deze verder te

stimuleren; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. G.J. Engberts, L.S. Vlieger, S. Soytekin en J.M. Nunnely De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De heer ENGBERTS (pvda). Dank u wel voorzitter. Dan heb ik ook nog een motie die niet door anderen wordt meegetekend. Ik heb ook vanuit de wandelgangen van de wethouder begrepen dat hij zegt: dat is niet uitvoerbaar. Maar ik ben wel heel benieuwd waarom, want we willen namelijk heel graag weten hoeveel studenten er eigenlijk afhaken gedurende de komende jaren en hun opleiding niet afmaken. Ik heb het nadrukkelijk niet alleen maar over

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1157

mbo2-studenten die hun startkwalificatie niet halen, maar ook studenten die hun startkwalificatie mbo2 wel hebben, maar nog niet aan mbo3 beginnen en daar voortijdig mee stoppen. Ik ben heel benieuwd waarom dat nu niet in beeld zou kunnen worden gebracht. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Engberts heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. Informeer de raad over het aandeel mbo-studenten dat zijn/haar opleiding beëindigt ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 8 september 2022 ter bespreking van onderwerp 10.1 'Een sterke positie op de arbeidsmarkt, ook voor mbostudenten'; constaterende dat: - we het in Rotterdam willen stimuleren dat iedereen een opleiding afrondt die past bij zijn/haar talenten; - jongeren op het mbo die de keuze maken om hun opleiding niet af te ronden vaak een kwetsbaardere positie hebben in onze maatschappij; overwegende dat: - de huidige economische situatie het voor meer mensen relatief aantrekkelijk maakt om betaald werk te doen in plaats van om scholing te volgen; - veel mbo-studenten voor de keuze staan om ofwel te gaan werken of hun opleiding af te ronden; - veel jongeren die hun opleiding niet afronden vaak onzekerdere positie hebben op de arbeidsmarkt; - we als gemeenteraad graag zicht willen hebben op deze groep mbo-studenten die hun opleiding beëindigt voordat ze het diploma hebben behaald; verzoekt het

college: - tweemaal per jaar de raad te informeren betreffende het aantal mbo-studenten in Rotterdam dat hun opleiding beëindigt voordat ze het diploma hebben behaald; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. G.J. Engberts De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dat was daarmee de bijdrage van de heer Engberts. Dan gaan we door naar mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ik stond wat eerder op uw lijstje dan gedacht. Dank u voorzitter. Onze mbo’ers zijn onze toekomst, mag ik wel zeggen, want in vele sectoren hebben we ze ongelofelijk hard nodig. En misschien wel meer dan we met elkaar denken. Soms wordt hier wel zo mooi in dit huis gezegd dat we er wel trotser op mogen zijn en ik kan het niet hartgrondiger daarmee eens zijn. Leren en werken helpt ook deze doelgroep om zich voor te bereiden op die belangrijke stap in de toekomst, namelijk hun toekomstige baan. Alleen voorzitter, dan komen we bij het probleem. Want helaas zijn er nog te veel mbo’ers die de weg naar werk niet weten te vinden. Omdat ze eigenlijk helemaal niet weten welke banen er nu voor hen zijn of omdat ze niet gevonden worden door die werkgevers die juist zo ongelofelijk zitten te springen om deze slimme veelal en ook hardwerkende arbeidskrachten.

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1158

Daarom vind ik het zo mooi dat vandaag dit debat is aangevraagd en dat we hier ook met elkaar over kunnen praten hoe we dit beter kunnen maken. Wat ons betreft begint dat allereerst bij dat we ook trots zijn op het mbo en dat we dat ook met elkaar uitdragen. Daarom steunen wij vandaag ook de motie die dadelijk ingediend gaat worden door D66. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dan is eerst het woord aan de heer Soytekin en hij heeft aangegeven dat dit zijn maidenspeech betreft. De heer SOYTEKIN (denk). Dank voorzitter, ik heb hier al een paar keer mogen staan, maar dan nu toch officieel een maidenspeech om alle verwarring te voorkomen in de komende periode. Voorzitter, iedere Rotterdammer is uniek en heeft een eigen verhaal. Mooie, maar helaas ook schrijnende verhalen. En de afgelopen jaren heb ik van dichtbij mogen ervaren dat je via de politiek een schrijnend verhaal toch kunt vullen met positieve hoofdstukken. Ik werd daarom ook politiek actief, om te luisteren naar die verhalen, om ze door te vertellen, maar vooral ook om te werken aan oplossingen. Zo’n veertien jaar lang mocht ik als presentator op Radio FunX en Radio1 mensen entertainen en luisteren naar verhalen en deze doorvertellen. Dat laatste zal ik zeker blijven doen. Dat entertainen, dat laat ik aan u over of dat de komende periode ook gaat gebeuren.

Maar voorzitter, de politiek is soms keihard; op de persoon en een slangenkuil. Verandering via de politiek vraagt om geduld en doorzettingsvermogen. Beleid aanpassen gaat traag en we zijn ook afhankelijk van provinciaal, Europees en landelijk beleid. Dus we lossen niet alle problemen op in deze raadzaal, of in één dag of in een week. Daarom hoor je ook weleens dat sommige idealisten het uiteindelijk niet redden in de politiek. Ze haken af of worden meegezogen in de politieke poppenkast, wat soms overigens ook wel een heerlijk schouwspel is om te aanschouwen. Voorzitter, ik begrijp ook eigenlijk wel waarom sommige idealisten het niet altijd redden binnen de politieke arena. Want blind je eigen idealen achternarennen betekent ook dat je doof wordt voor andere geluiden in de samenleving. En in Rotterdam zijn veel verschillende geluiden. Het is dan ook mooi dat we dat ook terugzien hier in de raad. Verschillende partijen met allemaal een wat andere kleur op de wangen. En ik ben er ook trots op dat we in Rotterdam een coalitie hebben van partijen die ogenschijnlijk nooit met elkaar zouden kunnen samenwerken. En toch is het gelukt. Laat dat een mooi voorbeeld zijn voor heel Nederland. De hijgerige en voorspelbare politieke reactie is dan vaak dat de idealen zijn verkocht, dat er draaien worden gemaakt et cetera.

Wat ik zie, is dat er heldere doelen worden gesteld om uiteindelijk het ideaal, één stad, te kunnen verwezenlijken. Ondernemend en pragmatisch. En voorzitter, de idealist mag en moet blijven dromen om vervolgens de realist te inspireren om heldere doelen te stellen. Want ondanks onze verschillende idealen ben ik er wel van overtuigd dat we overeenkomstige doelen hebben. Laten we ons in ieder geval de komende jaren erop focussen en daar elkaar verder in ondersteunen. Ik kijk in ieder geval uit naar een heel fijne en prettige samenwerking met deze raad. Dat is de afgelopen weken gelukkig ook gebleken. Afrondend voorzitter, Rotterdam heeft als sterk groeiende economische regio veel baat bij goed opgeleide professionals en mbo’ers die cruciale beroepen gaan vervullen. En goed om te zien dat verschillende partijen zich hiervoor inzetten, voor het mbo, en ik ben zelf ook een oud-mbo’er, een voormalig mbo’er, zo ben ik gestart. Ik erken ook daarom het belang van het beroepsonderwijs en de rol van mbo’ers in onze stad. Daarom onderteken ik ook mede de motie van D66 en de PvdA om vooral de mbo-studenten beter te waarderen en een cruciale rol te laten vervullen op de arbeidsmarkt. Dank u wel. (Applaus)

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1159

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel, harstikke mooi. Ik heb u iets meer tijd gegeven dan normaal is in een tweeminutendebat, maar ik heb dat even laten gaan omdat het natuurlijk toch een maidenspeech betrof. De volgende op het lijstje is mevrouw Nunnely. Mevrouw NUNNELY (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Vandaag is het nieuwe academisch jaar voor de mbo’ers gestart en ik wil ook alle studenten van het mbo-onderwijs ontzettend veel succes wensen in het nieuwe jaar. We zijn trots op het beroepsonderwijs dat in Rotterdam wordt aangeboden en vinden mbo’ers van cruciaal belang. We vinden het ook vanzelfsprekend dat mbo-studenten evenveel worden gewaardeerd als andere studenten. Op landelijk niveau wordt al geïnvesteerd in het mbo in het kader van de Werkagenda mbo. Van een trap naar een waaier, zoals minister Dijkgraaf dit deze week ook zei. Met waardering voor de volle breedte aan alle opleidingen van praktisch naar theoretisch, van mbo naar PhD, alle van even grote maatschappelijke waarde en waardering. Zo opende hij dus zijn speech. Vandaag, nogmaals, de start van het mbo-jaar en daarom verzoek ik ook aan het college een gezamenlijke aanpak te ontwikkelen, samen met de mbo-instellingen, in het belang van het mbo, waarin de waardering voor mbo’ers tot uiting komt en hierover rapporteert aan de raad. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren).

Mevrouw Nunnely heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. Trots op het mbo ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 8 september 2022 ter bespreking van onderwerp 10.1 'Een sterke positie op de arbeidsmarkt, ook voor mbostudenten'; constaterende dat: - op landelijk niveau al extra wordt geïnvesteerd (€ 200 miljoen) in het mbo om deze onderwijsvorm adequaat aan te laten sluiten op de arbeidsmarkt, met bijzondere aandacht voor de onderwijskwaliteit, kansengelijkheid en het tegengaan van stagediscriminatie; overwegende dat: - er nog te vaak onderscheid wordt gemaakt tussen mbo- en hbo- of wo-studenten; - we trots zijn op het beroepsonderwijs dat in Rotterdam wordt aangeboden en graag benadrukken dat mbo-studenten een cruciale rol vervullen in de huidige arbeidsmarkt; - mbo-studenten evenveel gewaardeerd moeten worden als andere studenten en bijvoorbeeld toegang dienen te krijgen tot de Eurekaweek, zoals de gemeente Utrecht dit jaar deed; - Rotterdam als sterk groeiende economische regio enorm veel baat heeft bij goed opgeleide professionals en mbo'ers cruciale beroepen vervullen, met name in de haven, woningbouw, techniek en zorg; - wij één stad willen zijn voor alle Rotterdammers en daarom iedere student gelijkwaardig moeten behandelen; verzoekt het college: - een gezamenlijke aanpak te ontwikkelen samen met de mbo-instellingen waarin het belang van het mbo en

de waardering voor mbo'ers tot uiting komt; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1160

w.g. J.M. Nunnely, D.A. van Groningen, S. Soytekin, T. Kind, L.S. Vlieger, G.J. Engberts en M.S.S. de Jong De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Zijn er nog andere sprekers op dit onderwerp? Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Dank u wel voorzitter. GroenLinks onderschrijft ook de noodzaak van dit probleem en het debat. We zien allemaal dagelijks als we rondlopen de krapte op de arbeidsmarkt, de problemen, de vacatures die openstaan. Daarnaast zien we de jongeren. Jongeren die uitvallen van school en de kwetsbaarheid die zij daarmee met zich meedragen. En helaas zien we ook dat er heel veel maatschappelijke en sociale organisaties en welzijnsorganisaties zijn die allerlei programma’s aanbieden voor deze jongeren. Te veel programma’s die allemaal op elkaar lijken en die niet aansluiten bij de behoeften van de jongeren. Er lijkt concurrentie te zijn in plaats van samenwerking. Het belangrijkste is juist om oog voor die jongeren te houden, die vroegtijdige schoolverlaters bijvoorbeeld. Ik ben daarom ook superblij en superenthousiast over de Talent Hub op Zuid, een idee van Albeda. Een eigen initiatief dat zij zijn gestart waar eigenlijk een soort community wordt gevormd voor de jongeren die vroegtijdig school verlaten.

Zij krijgen daar naar hun eigen behoefte maatwerk, een maatwerktraject ook daadwerkelijk, om te kijken wat bij hen past en hoe zij weer verder kunnen gaan met studeren of werken. Mijn vraag is daarom ook: is er een mogelijkheid om als gemeente meer te investeren of meer bij te dragen aan deze Talent Hub op Zuid. En wat ziet de wethouder als andere mogelijkheden om bij te dragen aan dit probleem? En wij onderschrijven natuurlijk de moties die we samen met de PvdA hebben ingediend. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Nog anderen? De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja voorzitter, heel kort. Iedereen is het wel zo’n beetje eens geloof ik. Wat ons betreft, als er nu iets belangrijk is de komende vier jaar op het gebied van onderwijs is het de herwaardering van het mbo. Leefbaar Rotterdam roept het al heel lang: we moeten eens af van streven naar zo hoog mogelijk opgeleid naar zo goed mogelijk opgeleid. Die goede opleidingen zijn vaak mbo-opleidingen en ook nog eens opleidingen waar veel meer in te verdienen valt dan de gemiddelde hbo-opleiding. Bijvoorbeeld een goede loodgieter. Ja, dit was eigenlijk een beetje praten om het praten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dat gebeurt wel vaker in deze raad, dus daar krijgt u toch alle ruimte voor.

Nog andere mensen die een vraag willen stellen? Nee? Dan gaan wij door naar de beantwoording van wethouder Versnel op de vragen. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Dank u wel voorzitter. Een mooi stuk zelfreflectie van deze gemeenteraad. Ik raad het iedereen af om zulke dingen een keer in het AD te zeggen, want dat komt je altijd weer een keer voor de voeten. Goed, maar we zijn het inderdaad wel voor een heel groot deel met elkaar eens denk ik. Ook als college zien we natuurlijk het ongelofelijke belang van het mbo en van in het mbo opgeleide mensen in onze stad. Ook als je nu kijkt naar de arbeidsmarkt. Heel veel van die sleutelberoepen in onze maatschappij waar we nu echt een tekort aan mensen hebben, zijn mbo-beroepen. Dat zijn vakken waar je mensen die in het mbo zijn opgeleid zou willen hebben. Er is één motie die op mijn pad ligt, de motie van de PvdA en anderen, motie 1. Die roept dus op om in gesprek te gaan met mbo-instellingen en werkgevers en studentenvertegenwoordigers om het geld verdienen naast de opleiding mogelijk te maken. Ik wil die motie omarmen. Ik ga dat gesprek heel

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1161

graag aan. Dat zijn ook partners, minus nog de studentenvertegenwoordigers dan, waar we ook in het kader van de LWA’s natuurlijk veel met elkaar spreken. Het is wel ingewikkeld omdat je natuurlijk wel echt nijpende personeelstekorten hebt. Wij kunnen met koepels afspraken maken zoveel we willen, maar individuele werkgevers zullen natuurlijk toch vaak geneigd zijn om personeel toch aan boord te willen halen als dat zich als mogelijkheid aandient. Die verleiding moeten ze eigenlijk een stuk gaan weerstaan. Dat is complex, voorspel ik. Ik denk dat we wel echt iets kunnen doen aan de kant van de student, om diens aandrang om dan op zo’n aanbod in te gaan wat te temperen. Dan denk ik toch als eerste wel aan de BBL-trajecten. Want dat is eigenlijk het beproefde recept daarvoor. Daar is veel ervaring mee, we weten dat dat werkt. We stimuleren dat ook. Het is ook, en dat weet mijnheer Engberts denk ik ook, sinds enige tijd ook een invulling van social returnverplichtingen. Niet alleen maar voor mbo 1 en 2 maar ook voor 3 en 4. Ik heb even na laten gaan hoe vaak dat al gebeurt en dat ging in het afgelopen jaar om 1254 van die trajecten, dus dat is echt best wel fors. Dat willen we dus het liefst natuurlijk echt nog gaan opvoeren. Daarnaast zijn er ook nog andere meer creatieve of nieuwe vormen.

Daar hebben we natuurlijk ook heel graag het gesprek over, want we zijn het met elkaar eens dat het vraagstuk dat rechtvaardigt. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Heeft u alle moties van advies voorzien? Ja. De heer Kasmi. De heer KASMI (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Er liggen inderdaad nog wat moties die ik voor mijn rekening zal nemen. Allereerst ook van mijn kant een heel goede middag aan alle raadsleden. Complimenten aan de mooie maidenspeech van de heer Soytekin. Mooi gesproken. Ja, het mbo, ik sluit me heel erg aan bij de felicitaties van mevrouw Nunnely. Vandaag is voor heel veel mbo-studenten, of alle mbo-studenten, het academisch jaar of het schooljaar begonnen en die felicitaties zijn heel erg op zijn plaats. Want ik doe het op vele posities, maar ik kan ook vanaf hier in dit huis mijn waardering uitspreken voor al die mbo-studenten. Want Rotterdam is echt zoals jullie weten een mbostad. En die mensen, door een aantal van jullie is daar al aan gerefereerd, hebben we de komende jaren ook ontzettend hard nodig. Ik hoef maar één thema te noemen als de energietransitie waar we het met zijn allen de laatste tijd heel erg over hebben, denk aan alle zonnepanelen die op daken gelegd worden, denk aan alle huizen die we van het gas af willen hebben, daar heb je gewoon vakmensen voor nodig en die worden opgeleid in het mbo.

Dus mijn waardering daarvoor en ik hoop dat veel van die mensen ook zich zullen opgeven voor zo’n studie, want eigenlijk laten alle cijfers zien dat we de komende jaren een tekort gaan hebben aan deze vakmensen. In navolging van deze woorden kan ik dus ook van harte de motie van mevrouw Nunnely omarmen, die door meerdere partijen is ondertekend, motie 3, 'Trots op het mbo'. De motie spreekt over een gezamenlijke aanpak te ontwikkelen, samen met de mbo-instellingen waarin het belang van het mbo en de waardering voor mbo’ers tot uiting komt. Ik ga hier heel graag mee aan de slag. Ik ga dit inderdaad ook doen in gezamenlijkheid met de mbo-instellingen. Waar ik zelf bijvoorbeeld aan denk, om hier alvast een idee te droppen, maar dat is een idee dat ik vooral ook met de studentenvereniging van het mbo en de mbo-instellingen zelf zal moeten bespreken, is bijvoorbeeld naar voorbeeld van de Eureka-week, die de universiteiten kennen, om te kijken of we ook zoiets kunnen introduceren voor de mbo-studenten. Om ze hier zich welkom te laten voelen, om ze kennis te laten maken met de stad daar waar ze dat nog niet zijn, en om daar ook een goede gesprekspartner als gemeente voor de mbo-instelling te zijn op allerlei issues die spelen, denk bijvoorbeeld aan studentenhuisvesting, om er maar een te noemen. Dus daar ga ik graag mee aan de slag, dus die kan ik omarmen. Dan hebben we nog motie 1.

Als ik mij niet vergis had de heer Versnel daar ook al het een en ander over gezegd, dus misschien ten overvloede, maar in ieder geval voor alle zekerheid, die omarm ik ook. Wat

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1162

goed is hier te weten is dat we heel erg inzetten ook juist op die BBL-trajecten, omdat we hier een heel mooie combinatie hebben van enerzijds dat de student in kwestie salaris krijgt, dus minder de neiging heeft om zijn studie niet af te maken en voor het geld te gaan, omdat dat noodzakelijk is of wat dan ook. Nee, de student werkt vier dagen in de week en krijgt daardoor salaris en volgt één dag in de week onderwijs. Daarbij komt ook nog dat de student in kwestie werkervaring kan opdoen en dat is ook van belang omdat heel veel studenten die afstuderen vaak geen werkervaring hebben en daardoor weer heel makkelijk op die arbeidsmarkt terechtkunnen. Dit is iets wat hier ook erg mooi samenkomt. En last but not least, door deze combinatie zie je vaak dat studenten ook daardoor hun opleiding wel afmaken en hun diploma halen, wat we heel belangrijk vinden, omdat ze al die werkervaring en het salaris hebben. Dus deze kan ik omarmen. We gaan er blijvend op inzetten wat mij betreft. Dan komen we bij de laatste motie die ingediend is. De motie, ook van de heer Engberts. We hebben het er in de wandelgangen inderdaad al een beetje over gehad met elkaar. Ik snap de strekking van de motie heel erg goed. Sterker nog, dit is een werkwijze zoals u wellicht weet want u loopt langer mee, zeg ik tegen de heer Engberts via de voorzitter, die we ook hebben toegepast in het verleden.

We zijn hier pas twee jaar mee gestopt en dat was omdat de voorlopige cijfers ten aanzien van het VSV heel vaak een vertekend beeld gaven van de werkelijkheid. We zagen dat de definitieve cijfers die een aantal maanden later gepresenteerd werden echt heel anders waren dan de voorlopige cijfers. Die cijfers krijgen we via DUO, en die deel ik uiteraard gelijk met u zodra ik ze heb. Dat zullen we blijven doen, één keer per jaar richting u. Dan heeft u ook meteen een goed beeld om hoeveel VSV’ers het gaat, in plaats dat we u eerst een vertekend beeld geven om dat later te moeten corrigeren. Het kost ons ook ambtelijk iets minder werk om twee keer hetzelfde te vragen. Dus nogmaals, ik snap de strekking, maar om die reden ontraad ik deze motie. Voorzitter, als ik me niet vergis hebben we dan alles zo te pakken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan zie ik u nog één aanvullende vraag van de heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, nee, met deze uitleg. Als het alleen maar kan door de cijfers van DUO te gebruiken dan heeft zo’n motie geen zin. Dan trek ik hem in. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Helder, dank u wel. Ik heb geen toezeggingen gehoord, wel advisering op de voorliggende moties. Daarmee is dit punt voldoende behandeld en sluit ik hierop de beraadslaging.

10.2 Tweeminutendebat over 'Monitor Werk & Inkomen 1e tertaal 2022 en de Wereldhavendagen', aangevraagd door het lid Nunnely De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). We gaan door naar het volgende punt. Tweeminutendebat 'Monitor Werk & Inkomen 1e tertaal 2022 en de Wereldhavendagen', aangevraagd door het lid Nunnely, agendapunt 10.2. Dan geef ik het woord aan mevrouw Nunnely. Mevrouw NUNNELY (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Er zijn op dit moment ontzettend veel vacatures in onze prachtige stad en haven. Er worden zelfs meer banen aangeboden dan dat er mensen beschikbaar zijn en ondanks deze ontwikkelingen zien we veel Rotterdammers met een afstand tot de arbeidsmarkt en een mismatch tussen opleidingen en de moderne banen. De Monitor Werk & Inkomen vanuit het eerste tertaal van 2022 toont ook aan dat we hier onze doelstellingen nog niet altijd helemaal behalen om jongeren te laten uitstromen naar werk en onderwijs. Met de Wereldhavendagen van afgelopen weekend vers in mijn geheugen is eigenlijk de vraag aan de wethouder hoe we alle talenten van de stad

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1163

kunnen benutten en hoe kunnen we de talenten op deze manier inzetten voor de haven en daarbij hoe we eigenlijk dus Rotterdam tot een leer- en een ontwikkelstad kunnen maken. Ik verzoek dan ook aan de wethouder in hoeverre kunnen we de potentie, de talenten zodanig meenemen om de stad nog meer kracht bij te zetten om bij de aanpak RAP010 het duurzaam aan het werk helpen van jongeren in de haven en andere cruciale sectoren als prioriteit integraal inzetten. Ik wil hier dan ook een motie voor indienen, 'Leerstad Rotterdam'. Ook door verschillende partijen ondertekend, maar tegelijkertijd ben ik ook wel heel benieuwd naar het antwoord, of tenminste hoe de wethouder de aanpak ziet. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Nunnely heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Leerstad Rotterdam ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 8 september 2022 ter bespreking van onderwerp 10.2 'Monitor Werk & Inkomen 1e tertaal 2022 en de Wereldhavendagen'; constaterende dat: - ondanks de huidige krapte op de arbeidsmarkt er nog steeds veel Rotterdammers zijn met een afstand tot de arbeidsmarkt; - er op dit moment in Nederland voor elke 100 werklozen 143 vacatures beschikbaar zijn (CBS, 2022); - momenteel onderzocht wordt waar de inzet van algoritmes tijdens werving- en selectieprocedures een belemmerende functie kunnen hebben voor werkzoekende Rotterdammers; - ondernemers graag samenwerken met mensen die nu een uitkering ontvangen en openminded willen meekijken naar het realiseren van een passende match om Rotterdammers aan het werk te helpen; overwegende dat: - Rotterdam nog steeds meer dan 34.000 uitkeringsgerechtigden telt, terwijl er in heel veel sectoren (zoals in de industrie, zorg, onderwijs en horeca) tekorten zijn; - er ontzettend veel arbeidsgeschikte uitkeringsgerechtigde Rotterdammers ingezet kunnen worden om deze tekorten aan te vullen en deze groep mensen nieuwe energie te geven middels een baan waar zij voldoening uit kunnen halen; - ondernemers in de zorg, haven, veiligheidssector en horeca staan te schreeuwen om nieuwe arbeidskrachten; verzoekt het college: - om de ambities van Rotterdam als leer- en ontwikkelstad kracht

bij te zetten, bij de totstandkoming van het plan van aanpak van RAP010 het duurzaam aan het werk helpen van jongeren in de haven en andere cruciale sectoren als prioriteit integraal te borgen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. J.M. Nunnely, D.A. van Groningen, S. Soytekin, T. Kind, S. Ceulemans en G.J. Engberts De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen.

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1164

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Zijn er nog andere bijdragen, vragen op dit punt? Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Voorzitter, vandaag zijn we Rotterdam en dat is toch wel de stad van de handen uit de mouwen, tenminste, dat principe heb ik altijd meegekregen en dat past ook eigenlijk wel een beetje bij de Rotterdamse VVD. Want wij zouden het fantastisch vinden als iedereen aan het werk kan. Helaas is dat niet zo, want we hebben nog steeds 34.000 uitkeringsgerechtigden. Terwijl er in de horeca, in de zorg, mevrouw Nunnely zei het al, enorm veel handjes nodig zijn. En zelfs in de winkelstraten zien we op steeds meer deuren de bordjes hangen met: personeel gezocht. Bij de slager, de bakker en de koffietent op de hoek. Gelukkig zouden wij Rotterdam niet zijn als we hier ook niet werk van zouden maken en is het college al druk bezig om te zorgen dat mensen aan het werk kunnen, willen en ook de mogelijkheden weer zien, en dat we dingen als discriminatie ook aanpakken. We hebben een ontzettend mooi initiatief, RAP010, volgens mij gaat dat het paradepaardje worden. Want wij onderschrijven dat zeer. Er zitten mooie initiatieven in om mensen weer aan het werk te krijgen. En de afgelopen periode hebben we ook leerwerkakkoorden gesloten.

Ik weet dat er onlangs een evaluatie is geweest en ik ben toch heel erg benieuwd om van de wethouder te horen wat nu precies het proces hierna is. Want wij vinden het belangrijk om hiervan te leren en dat we ook zorgen dat we ons focussen op die successen, want die hebben we gewoon knetterhard nodig. En in het kader van leren, ondersteunen wij natuurlijk ook heel graag deze prachtige motie van D66, 'Leerstad Rotterdam'. Wat mij betreft iedereen weer lekker aan het werk. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Andere bijdragen? Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Ja, we hebben het net natuurlijk ook al mooi gehad over de krapte op de arbeidsmarkt dus ik ga niet alles herhalen. We zien de noodzaak van het probleem. Daarom hebben we het hier ook nog een keer over. Het is heel belangrijk voor studenten natuurlijk om te kijken wat we hun kunnen bieden om goed aan te sluiten op wat er nodig is op de markt. Ik was dan ook erg blij toen ik afgelopen week gesprekken had op het Albeda College waar mij verteld werd over het jaarlijkse overleggen die plaatsvinden tussen werkgevers, scholen en andere betrokkenen om te kijken welke opleidingen hard nodig zijn om in te investeren zodat het goed aansluit op wat er nodig is in onze stad, in ons land et cetera. Dat wordt dus al gedaan.

Daarnaast ben ik heel erg blij met de IT-campus die er is, waar we als gemeente ook goed in faciliteren en waar we aan hebben bijgedragen. Het lijkt me goed dat we dit soort dingen blijven doen. Het voorbeeld als de IT-campus is geweldig en dat moeten we blijven doen, extra stimuleren en kijken waar we dat in andere sectoren wellicht ook zouden kunnen doen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Nog andere sprekers? Nee? Dan ga ik naar de heer Versnel voor de beantwoording. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Dank u wel. Om met mevrouw Nunnely te beginnen, ja, die haven is natuurlijk ongelofelijk belangrijk voor de stad. Er werken heel veel mensen, het is echt een heel belangrijk onderdeel van de infrastructuur waardoor onze kwaliteit van leven hier zo hoog kan zijn, alle goederen komen hier netjes binnen. Gas, LNG, nu superactueel, er zijn op dit moment 81 van die LNG-tankers onderweg, niet allemaal naar Rotterdam maar naar Europa en wij hebben hier een van die megaterminals waar 16 miljard kuub gas in kan worden opgeslagen. Nou, dat zijn aantallen die u helemaal niets zeggen, mij ook niet, maar het is heel erg veel. Ik was daar vanmiddag over aan het appen met een aantal deskundigen en eentje maakte de briljante opmerking: 'dankzij Rotjeknor komen we warm de winter door'. Ik dacht: die wil ik nog even meegeven hier in de gemeenteraad. Maar

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1165

met andere woorden, die Rotterdamse haven is superbelangrijk, daarover is geen twijfel mogelijk, en die kan alleen maar functioneren als we daar natuurlijk ook de goed opgeleide mensen voor beschikbaar hebben. Als dat misgaat, dan gaat er in onze stad heel veel mis. Dus natuurlijk is er ons ook alles aan gelegen om te voorkomen dat we daar ook krapte krijgen in de vitale en in de sleutelberoepen in dat grote havencomplex. Daar werken we ook al heel lang op samen. Natuurlijk met het havenbedrijf, met Deltalinqs, de koepelorganisatie van een heel groot deel van de havenbedrijven en natuurlijk ook met onderwijsinstellingen. Met de mbo’s, de roc’s en overigens ook met de hbo’s en de universiteiten. Dat doen we voor een deel onder die noemer van de leerwerkakkoorden. We hebben in de afgelopen drie jaar behoorlijk wat ervaring daarmee opgedaan, met wat effectieve manieren zijn om mensen voor te bereiden en eigenlijk aan te trekken voor zo’n baan ergens in de haven. En dat is met wisselend succes, kunnen we zeggen. Er is inderdaad een evaluatie geweest die bij mijn weten ook al richting de gemeenteraad is gestuurd. En samen met de partners waarin we daarmee samenwerken proberen we nu echt heel scherpe keuzes te maken in: wat willen we nu in de komende jaren. Dat is in eerste instantie LWA deel 2, maar uiteindelijk het grote Rotterdams Arbeidsmarktperspectieffonds.

Wat willen we daar nu echt doorzetten? Want uiteindelijk heeft het alleen maar nut als wij mensen weten aan te trekken, als we die goed weten op te leiden en als daar eindelijk dan ook echt een baan voor is waar zo iemand dan uiteindelijk zin in heeft en ook goed voor is opgeleid. En dat is nog geen sinecure, dat is nog best ingewikkeld. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Nunnely heeft nog een vraag. Mevrouw NUNNELY (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Mijn vraag ook met het opleiden is in hoeverre de onderwijsinstellingen, de mbo-instellingen maar ook de organisaties in staat zijn om echt op een andere manier op te leiden om toch vraag en aanbod met elkaar te matchen? Want 8000 vacatures in de haven, dat vraagt natuurlijk ook om tradities los te laten aan de voorkant. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Versnel. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Dank. Ja, het is dus echt iets dat we samen moeten doen. Want het ontbreekt die onderwijsinstellingen niet aan het vermogen om die mensen goed op te leiden. Waar het nu nog aan ontbreekt, is mensen die er ook voor kiezen om zo’n baan in de haven uiteindelijk te willen. Daarin moeten we dus beter worden, om mensen daartoe een stuk te verleiden, te zorgen dat mensen ook die opties duidelijk kennen. Want als je wilt dat mensen andere keuzes maken, begint het ermee om andere opties aan te dragen.

En dat proberen we dus gezamenlijk te doen. Dat doen we in het kader van dat Rotterdams Arbeidsmarktperspectieffonds. Dat is er echt voor om ervoor te zorgen dat we vanuit een duidelijke human capital agenda als stad zorgen dat we voldoende mensen hebben op de sleutelposities in onze maatschappij en daar is de haven dus een heel belangrijk onderdeel van. Maar het duurt nog wel even voor we daar zijn. Mevrouw Verkoelen heeft me daar ook in het eerste debat over het coalitieakkoord op bevraagd. We willen dit echt samen doen met die partners, want het heeft geen zin als we daar als gemeente voortdurend de vragende partij in blijven. Het is uiteindelijk een gedeeld belang, maar dat betekent ook dat je het samen over de dingen eens moet worden. En wat ik heb toegezegd, en dat wil ik graag herhalen, is dat we voor het eind van het jaar met een duidelijk plan van aanpak komen hoe we in het volgende jaar dat Rotterdams Arbeidsmarktperspectieffonds helemaal in een vorm gieten, waar we ook de funding vandaan willen halen, want dat is een heel belangrijk vraagstuk als we het daarover hebben. En uiteindelijk dus ook op wat voor manier de leerwerkakkoorden daarin een rol krijgen. Dus ik kan u nu nog niet precies schetsen hoe, behalve dat dit het proces is dat we dus echt op

raadsvergadering van 8 september 2022

Notulen pagina

1166

een goede manier proberen te doen, omdat we er heel erg van afhankelijk zijn als Rotterdamse maatschappij, dus we willen gewoon dat het goed gebeurt. En dan ten slotte mevrouw Vlieger, u heeft veel gezegd waarmee ik het eens ben. De IT-campus is inderdaad echt een heel waardevol ding in Rotterdam. Dat zou inderdaad een format kunnen zijn dat navolging verdient in het kader van de haven, dus daar zullen we ook nadrukkelijk naar kijken. De motie omarm ik overigens. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Eigenlijk is het een debat zonder interrupties, maar ik heb het net ook toegestaan, en ook indachtig het nieuwe vergadermodel geef ik u ook nog even het woord zolang u nog tijd heeft is het goed. Nu moet ik wel zeggen dat de klok niet helemaal de werkelijke stand van zaken weergeeft, maar aangezien we nog maar één debat op de lijst hebben, de tijd loopt achter wel gewoon door, dus we hebben ook goed zicht. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Dank u voorzitter. Ik zal proberen het kort te houden. U schetste net waar u mee bezig bent. Het lijkt me hartstikke mooi, ik kijk ook uit naar uw plan. We hebben wel vaker bij de wethouder Haven destijds aangegeven dat het ook belangrijk is dat wij de trots voor die haven uitstralen. Want als u aangeeft dat mensen de haven ook niet weten te bereiken, dan hebben we daar volgens mij ook een rol in te spelen.