20220616- Notulen van de raadsvergadering van 16 juni 2022.pdf

Juist in de woningnood moeten we ervoor zorgen dat we meer woningen gaan bouwen. Daar gaan we met elkaar verder over praten. Wat ik mis in het akkoord is ook manieren waarop dat kan. Bijvoorbeeld tijdelijke woningbouw. Dat is een manier waarop je snel meer woningen kunt bouwen die ook broodnodig zijn. Bij de komende kaderbrief zullen wij daar ook voorstellen over doen en daar zouden we graag met de coalitie nog verder over willen praten hoe we alsnog die ambitie naar boven kunnen bijstellen om een groot probleem in deze stad te verbeteren. De VOORZITTER. Mijnheer Karremans, u kunt de heer Moti een vraag stellen maar er komt geen antwoord. De heer KARREMANS (vvd). Nee, dat is precies de bedoeling. Nee, ik was benieuwd, hij kan knikken hoor. Ik ken hem goed en hij leest veel en dat weet ik ook. Daar heb ik groot respect voor. Maar ook de kranten, columnisten. Toevallig, maar dat zal net toevallig zijn geweest dat hij de positieve columns net niet gelezen heeft. Dat kan gebeuren natuurlijk. Die zal ik nog even naar hem opsturen. Maar over die woningnood, want daar wordt in een

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

718

artikel van het AD vanochtend ook een quote van de heer Moti opgeschreven. Een gebrek aan ambitie, zei Richard Moti. En de volgende zin is: maar zo gek is die bijgestelde ambitie niet, zegt Peter Boelhouwer, hoogleraar Woningmarktbeleid aan de TU Delft. De bouwprijzen zijn op dit moment zo hoog, dat deze aantallen al een flinke ambitie zijn voor de nieuwe wethouder Chantal Zeegers. Heeft u dat ook gelezen? Vraag ik via de voorzitter aan de heer Moti. En hij kan knikken, want hij heeft natuurlijk geen spreektijd meer. De VOORZITTER. Mijnheer Moti, nu wel echt twee zinnen. De heer MOTI (pvda). Als u mij nog even twee minuten permitteert voorzitter, om hier op in te gaan. Nee hoor, twee zinnen is genoeg. Die heb ik zeker gelezen, Peter Boelhouwer. Wat me overigens goed opviel, ik lees geen echte achtergrond erachter. Maar u weet toch ook mijnheer Karremans dat de vorige bouwwethouder, de heer Kurvers vorig jaar meer dan 4500 woningen heeft gebouwd, ruim 4700 woningen. Excuus dat ik niet de laatste twee getallen weet. Maar meer dan 4700. Daarbij heeft hij gezegd, bij de begroting ook, dat als alles goed gaat je dit jaar misschien wel bijna 8000 woningen zou kunnen bouwen. Zoveel planvoorraad is er op dit moment, zoveel is er in gang gezet. En dat is nog exclusief de tijdelijke woningen.

Dan is het toch raar om nu meteen, en ik heb daar echt nog geen onderbouwing bij gehoord, anders dan dat ene zinnetje van Peter Boelhouwer, om meteen die ambitie zo naar beneden bij te stellen. Een planvoorraad van 42000 woningen de komende acht jaar. Dan moet het toch wel mogelijk zijn dat we meer woningen gaan bouwen dan die schamele 3500, 4000 inclusief studentenkamers overigens. De VOORZITTER. Nee, het spijt me, dit is echt… (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Dat mag u doen, maar de heer Moti is nu echt wel klaar. De heer KARREMANS (vvd). Ik wilde een vraag stellen aan de heer Simons over wat de heer Moti net zei. Want is het niet zo, mijnheer Simons, dat dit vorige college iets meer dan 15.000 woningen heeft gebouwd en de ambitie is nu al hoger. Ondanks dat je te maken krijgt met een crisis. Het gaat richting 16.000, dus dat is de ambitie. De planvoorraad is ook onzeker hè, dat staat niet allemaal vast. Je hebt te maken met stijgende kosten. Zelfs een hoogleraar TU Delft zegt dat het een gezonde ambitie is. Dan ken ik de PvdA natuurlijk, zeg ik tegen de heer Simons voorzitter, rupsje-nooit-genoeg, het is nooit genoeg. Maar laten we met elkaar de schouders zetten onder realistische ambities, zeg ik dan tegen de heer Simons. Nietwaar? De heer MOTI (pvda). Voorzitter, een punt van orde. De VOORZITTER. Nee, mijnheer Moti. De heer MOTI (pvda).

Een punt van orde voorzitter. De VOORZITTER. Mijnheer Simons. De heer SIMONS (lr). Ik ben het helemaal met u eens mijnheer Karremans. De VOORZITTER. Nee, mijnheer Moti, wij zijn de komende vier jaar nog niet uitgesproken in deze raad. De heer MOTI (pvda). Dat snap ik voorzitter, dat snap ik.

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

719

De VOORZITTER. We zullen echt heel veel debatteren, maar ik heb u al minutenlang ruimte geboden en ik wens mij daar nu aan te houden, want anders gaan we echt glijden. Nee, dit was het mijnheer Moti, het spijt me zeer. Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Niet naar de heer Moti, maar er is wel iets neergelegd door de heer Moti waar ik toch wel heel graag de reactie van fractievoorzitters op zou willen hebben, namelijk die grote bezuiniging op de zorg. Dat is nogal wat. Hij legt het hier neer en we zijn hier met elkaar in debat. Het zou toch wel goed zijn als degenen wiens naam onder het coalitieakkoord staan, iets kunnen zeggen over welke gedachten er zijn bij die hele grote bezuiniging op de zorg en wat dat voor de stad gaat betekenen. Ik denk toch dat we dat mogen weten voorzitter. De VOORZITTER. Voelt iemand zich aangesproken? De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Als ik het goed heb zit de ChristenUnie toch in de regering? Dat klopt toch? Ja. Van die regering krijgen we dus gewoon heel veel taken en veel te weinig geld. Dat is natuurlijk een groot probleem. Er zijn meerdere grote problemen op dit dossier, bijvoorbeeld dat je kunt constateren dat in 1997 er 1 op de 27 kinderen van jeugdzorg gebruikmaakte, en nu 1 op de 7.

Zijn die kinderen dan allemaal zo veel ongezonder geworden of is het systeem zo ingericht dat aanbod vraag creëert of andersom? Moeten we daar niet op insteken? Maar het is gewoon heel simpel. Wij hebben natuurlijk hier heel lang mee geworsteld. En dat we die bezuinigingen ook nog moeten uitwerken voor een groot deel net als andere punten, daar hebben we natuurlijk al over gediscussieerd. We hopen natuurlijk nog een beetje, maar daar kunt u ons misschien bij helpen. Want volgens mij hebben we van de ChristenUnie toch ook een wethouder Armoede. Nou ja, ook allemaal mensen met een groot sociaal hart hè, daarom zitten jullie ook in de regering, dat je zorgt dat de gemeente gewoon voldoende geld krijgt voor de taken die het rijk hier belegt. Want dan hoeven wij niet te bezuinigen. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Voorzitter, ik stel een vraag omdat ik denk dat de stad hier ook echt in geïnteresseerd is, en dan krijg ik een jij-bak terug. Sorry, dit is volgens mij niet de manier waarop we met elkaar in gesprek zijn mijnheer Simons. Ik stel een vraag, geef ons nu iets van inzicht in welke gedachten u heeft gehad bij die onderhandelingen. Waar moeten we aan denken? Er wordt ook geen onderscheid gemaakt tussen bijvoorbeeld jeugdzorg of volwassenzorg, ik noem maar wat.

Je zou daar misschien zelfs de maatschappelijke opvang of andere vormen van zorg ook nog wel bij kunnen verzinnen. WMO, waar haalt u het vandaan. Iets daarvan, een richting in ieder geval waarin we kunnen denken, zodat we ons ook kunnen voorbereiden op de debatten die we met de wethouders gaan voeren. Dat is mijn vraag. Kunt u daar iets over zeggen? En dan niet de jij-bak terug van Den Haag. Nou ja, ik hoop dat mevrouw Zeegers een betere poging doet. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Nou, dat hoop ik inderdaad. Toen wij begonnen met de onderhandelingen werden wij natuurlijk geconfronteerd met een enorm tekort op de zorg. Dus het is niet zo dat wij per definitie willen bezuinigen op de zorg. Dat is niet zo. Er is gewoon een gigantisch tekort van ongeveer € 200 miljoen. Niet per jaar, dan doe ik een wat grove schatting. Maar het is gigantisch. Dan kun je zeggen, oké, we doen helemaal niks meer aan cultuur, we doen helemaal niks meer aan onderwijs. Nee, dat gaan we niet doen. We moesten dus kijken hoe we de zorg goedkoper kunnen maken. Die agenda’s worden

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

720

uitgewerkt nu, dat zijn vooral programma’s die te maken hebben met hoe we de zaken organiseren. Waar kunnen we dubbelingen eruit halen in de manier waarop we de zorg organiseren, zodat je de kwaliteit van de zorg, de hoeveelheid zorg nog zoveel mogelijk overeind kunt houden, maar het wel efficiënter en effectiever inricht. Dat is de eerste agenda die we hebben. De tweede agenda is dat er mogelijk eigen bijdrage kan worden geheven. Het staat ook in ons akkoord dat we daar ook mee aan de slag willen, dat we ook willen kijken of we indicaties die nu dubbel worden gesteld kunnen vereenvoudigen. Dat zijn een aantal maatregelen waarmee je zegt dat je eigenlijk de overhead vermindert, zodat de zorg zoveel mogelijk ook in kwaliteit overeind blijft. Maar ik denk dat je ook wel realistisch moet zijn. De vraag is of de cliënt er niets van gaat merken. Maar we weten nu onvoldoende hoe dat uitpakt, want we zitten midden in die transitie. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers, u kunt gelijk doorstarten want u bent nu aan het woord. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Ook D66 staat hier met trots naar dit coalitieakkoord te kijken. Maar voordat ik daar grofweg op inga, of in grote lijnen op inga, wil ik even twee bedankjes uitspreken. Het eerste bedankje, en dat vond ik eigenlijk ook wel mooi hoe de heer Karremans dat zei.

We hebben natuurlijk ook deel uitgemaakt van de vorige coalitie, die net is gedechargeerd. Wij kijken met heel veel plezier terug naar de samenwerking met die partijen en de doorbraken die we daar in gang hebben gezet, de resultaten die we daar hebben bereikt in een ongelofelijk ingewikkelde periode van corona en lockdowns en hoe snel dit college destijds de krachten heeft bijgezet, initiatieven heeft ontplooid om de Rotterdammer er zo min mogelijk onder te laten lijden. Dat vind ik nog steeds een heel groot compliment waard en ik vind het eervol dat wij als D66 daarvan deel hebben kunnen uitmaken. Wij hopen eigenlijk ook met diezelfde energie de volgende coalitie in te gaan. Het tweede bedankje dat ik wil doen is ook kijkend naar hoe dit proces tot stand is gekomen met het coalitieakkoord en met de mensen die hier achter mij zitten, die daar ongelofelijk veel werk in hebben gestoken. En er zitten natuurlijk ook heel veel mensen achter hen die wij niet allemaal zien, maar die er keihard aan gewerkt hebben, met name ambtenaren, die noemen we hier nooit met naam, dus die zal ik dan niet met naam noemen, maar ook de formateur Wouter Koolmees heeft ons ongelofelijk goed door deze tijd heen geloodst, waardoor we toch met elkaar wat wij vinden een mooi akkoord hebben kunnen sluiten. Goed, dat was een daverend applaus. Daar moeten jullie het maar even mee doen.

Kijkend naar deze coalitie, ik heb het gisteren of eergisteren bij de hoorzitting gezegd, voor D66 was het niet de meest logische stap om met de partijen Leefbaar Rotterdam, DENK en VVD in zee te gaan, juist vanwege ook, met name op klimaat en de auto de echt andere plannen dan die wij hebben. Tegelijkertijd hebben we gemerkt en gezien dat de verkiezingen natuurlijk zodanig waren, een laag opkomstpercentage en juist in die wijken waarin dat laag was, dat dat de wijken zijn waar wel op Leefbaar Rotterdam en op DENK wordt gestemd en dat het dus ook belangrijk is, wil je die Rotterdammer echt aan de bestuurstafel krijgen, dat juist de samenwerking met die partijen heel erg belangrijk is om die brug te slaan. En uiteindelijk is D66 een democratenpartij en is democratie voor ons ontzettend belangrijk, ook een randvoorwaarde voor een saamhorig en veilig bestaan, ook in onze stad, zodat de burgers, de Rotterdammers zich goed gehoord voelen. Voor ons was dat dus ook zo belangrijk dat wij met vertrouwen de onderhandelingen zijn ingegaan. En dat we ook merkten tijdens die onderhandelingen dat je door het gesprek met elkaar ook die verbinding vindt die we in die Rotterdamse samenleving ook willen zien tussen al die verschillende groepen, hoe komen we dichter tot elkaar.

Want als je verder wilt, als je klimaat echt wilt aanpakken, als je kansengelijkheid echt wilt aanpakken, dan moet je dat met al die verschillende Rotterdammers doen. Daarom is het belangrijk dat we met elkaar aan tafel zitten en daarom

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

721

is het belangrijk dat je met elkaar die verbinding legt. En dat luisteren, dat hebben we dus ook goed kunnen doen. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Dank u wel. Mijn laatste seconde. Die ambities zijn hoog en dat geloof ik ook echt oprecht van u. Maar kunt u dan beschrijven of het niet ongelofelijk teleurstellend was dat de windmolenplannen, waar in het coalitieakkoord staat dat staand beleid gewoon doorgaat. Waar afspraken over zijn gemaakt, gaat gewoon door. Dat er drie partijen de windmolens bij Pernis, bij het Vaanplein willen herzien, terwijl we die opbrengsten zo ontzettend hard nodig hebben om die energietransitie in gang te zetten. Wat doet dat dan met u? U spreekt uw vertrouwen uit in die partijen en dezelfde dag nog, voordat u dadelijk kunt aantreden, worden de eerste windmolens al ontmanteld. Dat is ook het verhaal dat we altijd van Leefbaar Rotterdam hoorden. De VOORZITTER. Dat zijn ook inderdaad de laatste seconden in dit debat. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). We hebben in het coalitieakkoord staan dat we bestaande afspraken handhaven en dat nog wel een gesprek met de provincie wordt ingepland om te kijken of er alternatieven zijn, of we het op een andere manier kunnen oplossen. Dat is een afspraak die wij inderdaad met elkaar hebben gemaakt. Dat ga ik ook doen, maar wij houden ons aan de afspraken.

Het aantal megawatt dat wij moeten opwekken in stad en haven, de haven daar gaan we dan niet over, maar die afspraken die we hebben gemaakt, daar houden we ons aan. Ik ga met volle overtuiging naar de provincie om te kijken of we het nog op een andere manier kunnen regelen, maar mocht dat niet zo zijn, dan moeten we op dit pad verdergaan. Dus dat is het antwoord op uw vraag. Dat hebben we afgesproken in de coalitie. Het is in een coalitie geven en nemen. Leefbaar Rotterdam heeft zich ontzettend druk gemaakt tegen de komst van de windmolens op die plekken. Ik heb de handreiking gedaan dat ik nog een poging wil doen. Dat zal ik ook serieus doen, maar ik heb ook gezegd, dat ik dat gelijk bij aantreden als eerste ga doen, want ik wil zo min mogelijk vertraging. Als het ergens anders kan, prima, dan gaan we dat doen. Maar als het niet zo is, dan moet er ook snel helderheid zijn. Dus dat is mijn antwoord daarop. Goed, ik eindigde met luisteren en dat hebben we dus gedaan en dit is eigenlijk een voorbeeld van hoe je dus luistert en ook over dit soort moeilijke thema’s de brug probeert te slaan, kijken wat er nodig is en wat er mogelijk is. Maar we kijken ook naar onze ambities. Voor D66 is het ontzettend belangrijk dat je met het oog op de toekomst kijkt wat je hier en nu kunt doen. Daarom zijn die investeringen in klimaat zo ontzettend belangrijk wat ons betreft.

Ik heb ook in de tussentijd even uit zitten rekenen, omdat die jij-bak de hele tijd boven de markt bleef hangen, dat wij minder geld aan klimaat zouden uittrekken. Ik heb nu toch echt een rekensommetje waaruit blijkt dat dat niet klopt. Het vorige college deed het echt fantastisch op het klimaat, dus daar niks kwaads over. Dat besteedde € 40 miljoen per jaar aan programmakosten, afdeling et cetera en € 70 miljoen is er vrijgemaakt voor het revolving energietransitiebudget. Nee, ik haal het nu door elkaar, maar bij elkaar € 110 miljoen, waarvan wij nu een deel in de organisatie hebben belegd en zelf nog € 100 miljoen uittrekken. Als je die sommen bij elkaar telt, dan is er of evenveel of wij doen iets meer. Ik wil daar voor de rest ook geen wedstrijdje van maken. Ik zie ook allemaal schuddende hoofden. Ik stel voor dat we dat nog eens een keer objectief gaan laten uitzoeken. Dat vind ik helemaal prima, maar ik heb echt het idee – ik kan geen toezeggingen doen, dat is een beetje jammer, maar goed, ik wil graag met jullie aan tafel en deze puzzel maken, want ik heb de volste overtuiging dat wij met dezelfde ambitie en misschien nog wel een tandje erbij ook deze mooie resultaten gaan neerzetten.

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

722

De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik heb toch een vraag over klimaat. U had tijdens de verkiezingen gezegd, de VVD vind ik op klimaatgebied helemaal niks. Kunt u aangeven wat er dan veranderd is bij de VVD? U zei ook: een coalitie met twee rechtse partijen, alleen als zij het licht zien en hun programma’s door de shredder gooien. Kunt u daarop reflecteren? Hebben Leefbaar Rotterdam en de VVD het licht gezien? De VOORZITTER. Mag ik u verzoeken niet buiten de microfoon te spreken? Dat is storend voor de vergadering. Mevrouw ZEEGERS (d66). Nou ja, ik mocht het zeggen hè dat jullie je programma’s in de shredder hebben gegooid, maar alleen het klimaathoofdstuk hebben ze in de shredder gedaan. Maar dat is ook wat ik had gevraagd eigenlijk. Nee, zonder dollen. Wij hebben moeten inleveren op thema’s en dat heeft voor iedereen zo gegolden. Zo werkt het in coalitievorming. Ik, D66 is blij en tevreden met de hoofdstukken klimaat, mobiliteit, kansengelijkheid. Daar zit ook de armoedeparagraaf in, ook het bestuur. Het feit van zo in die samenleving staan. De buitenruimte, de enorme vergroening van de buitenruimte met heel duidelijke targets. Dat zijn voor ons feesthoofdstukken. Dus wij zijn ontzettend tevreden en blij met dit coalitieakkoord. Dus tot zover.

Ik wil nog één kleine opmerking maken over diversiteit, maar ik zie de heer Segers staan. De VOORZITTER. Ik zag de heer Segers-Hoogendoorn staan. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter. En ook siert het u dat u nog woorden had voor de afgelopen vier jaar en ook die gevoelens zijn wederzijds. Maar mevrouw Zeegers, de luchthaven, kunt u me daar nu eens een beetje vertellen wat daar gebeurd is? Want wij waren altijd, CDA en D66, echt partners in dit dossier. Terug naar de bedoeling, deze luchthaven is uit zijn jasje gegroeid en we moeten echt in ieder geval ook krimp onderzoeken. Wat is daar nu gebeurd? Natuurlijk moet je inleveren, maar ik ben gewoon benieuwd of u een tipje van de sluier kunt oplichten. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, dit is wel een voorbeeld van inleveren. Dat klopt absoluut. De andere partijen hadden of groei of gelijk houden. Wij waren voor krimp, dat is zo. Toen hebben wij ervoor gekozen, gezien het feit dat we wel hebben opgenomen, dat we echt stevig op die handhaving moeten zitten. We zijn tegen groei van deze luchthaven. Dat was voor ons heel belangrijk. Geen verdere groei van de luchthaven, goede handhaving ervan. Maar krimp zat er niet in in de onderhandelingen. Daar wil ik ook heel open en duidelijk in zijn, dat dat een resultante is waar wij hebben verloren. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda).

Daarom hebben wij als CDA Rotterdam ook nooit opgeroepen tot krimp, maar we hebben opgeroepen tot onderzoek van naast groei ook krimp, zodat je kunt vergelijken. En dan dacht ik, dan gaat u absoluut door de bocht als u vorige week de heer Van Drunen hoort zeggen op mijn vraag: waarom wilt u eigenlijk die krimp niet eens onderzoeken, de heer Van Drunen, hij eigenlijk niets anders kon uitbrengen dan: ja, omdat ik dan bang ben dat het dicht moet. Dat was toch het moment neem ik aan in uw fractie dat u dacht: oké, hier hadden we niet door de pomp hoeven gaan. We kunnen echt wel meer in dat coalitieakkoord opschrijven.

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

723

Mevrouw ZEEGERS (d66). Ik denk daar toch anders over. We hebben dat debat gevoerd. Dat coalitieakkoord lag al klaar. Wij hebben gemeend dat het heel belangrijk is om te sturen op zaken waar wij over gaan en dat zijn de dingen in de stad waar wij echt over gaan. De luchthaven, helaas, daar gaan wij niet over. Wij kunnen een zienswijze inleveren maar dat is het dan ook. We hebben toen gezegd: dan is wat ons betreft de situatie zoals die nu is met betere handhaving, de handhaving van de geluidsoverlast is ontzettend belangrijk, maar geen groei, dat is waar wij dan op uitgekomen zijn. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Maar waar wij wel over gaan is de uitvoering van moties die in deze raad worden aangenomen. Een motie die ik ook samen met uw partij heb gemaakt, waarin we zeggen: we willen bij zo’n nieuw luchthavenbesluit niet meer hebben dat er alleen maar groeiscenario’s doorgerekend zijn, maar we willen daarnaast doorgerekende krimpscenario’s leggen. Daar moet toch ruimte voor zijn geweest? Hoe heeft het nu kunnen gebeuren dat u zelfs dat niet voor elkaar heeft gekregen? Dat snap ik gewoon niet. Ik snap het ook van die andere partijen absoluut niet en ik zal het ook geen moment begrijpen, want iedereen legt steeds krimp in de mond. Waarom heeft u niet eens de vergelijking groei-krimp voor elkaar gekregen? Daar ben ik benieuwd naar.

Mevrouw ZEEGERS (d66). Daar hebben wij het in de coalitieonderhandelingen niet over gehad. We hebben het gehad over wat ons standpunt is ten aanzien van de luchthaven. We hebben het nu over het coalitieakkoord. Er zijn nog heel veel meer dingen die je over de luchthaven kunt zeggen. Dat ben ik met u eens. Wij hebben het nu over het coalitieakkoord en de zinsnede die daarin staat, is dat we niet voor verdere groei zijn. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Dan concludeer ik dat er ruimte zit, dus dan zal ik blijven duwen op: laten we een eerlijke vergelijking doen voor al die Rotterdammers die ook recht hebben op een eerlijke vergelijking en een eerlijke afweging in deze zaal. Dan zal ik blijven duwen op: naast groei doorrekenen zul je ook krimp moeten doorrekenen. Ik proef ruimte bij u en daar ben ik blij mee. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ik denk dat het vooral heel belangrijk is om te zeggen dat dankzij D66 juist een heel goed participatietraject wordt opgezet waarin we eigenlijk vragen wat de Rotterdammer vindt. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. U gaf eerlijk toe: u heeft de luchthaven verloren. Ik ben wel benieuwd hoe D66 aankijkt tegen de huisvesting van statushouders, of u dat ook verloren heeft.

We hoorden vanochtend een prachtig verhaal van de burgemeester dat Rotterdam de taak heeft, zeker met de geschiedenis als een oorlogsstad. Dus mijn vraag is: heeft u verloren met betrekking tot de statushouders? Mevrouw ZEEGERS (d66). Wij hebben een zinsnede opgenomen dat wij voldoen aan de taakstelling van de statushouders en dat we die op een goede manier, dat vind ik eigenlijk pure winst, hier moeten huisvesten. Die gaan wij hier huisvesten. We hebben ook afgelopen jaar de target gehaald, in tegenstelling tot heel veel andere gemeenten is dat in Rotterdam heel goed gegaan. Niet alleen gaan wij ze goed huisvesten, maar wij gaan ze ook nog begeleiden zodat mensen op een goede manier ontvangen worden, een plek kunnen vinden

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

724

in de samenleving, dat we werktrajecten organiseren voor hen. Daar ben ik ongelofelijk trots op. Ik vind dat echt ongelofelijk mooie zinsneden uit ons coalitieakkoord. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u. En wat als het er nu meer dan 500 worden? Mevrouw ZEEGERS (d66). U haalt nu denk ik asielzoekers door elkaar met statushouders. Statushouders gaan wij gewoon goed huisvesten. Targets, maakt niet uit, we gaan die statushouders op een goede manier ontvangen in de samenleving, begeleiden, en dat is echt een heel mooi programma, waar denk ik iedere stad stinkend jaloers op is. Als het gaat om asielzoekers dan is dat noodopvang. De verantwoordelijkheid voor de asielzoekersopvang ligt bij het COA, ligt bij het rijk. Op enig moment kan het rijk het niet meer bolwerken, kan niet meer voldoende asielzoekers opvangen. Op dat moment doet het rijk een beroep in nood op gemeenten, dus ook op de gemeente Rotterdam, in nood. Als dat aan de orde is, dan zullen wij tot maximaal 500 asielzoekers opnemen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dan nog één vraag, want mevrouw Zeegers heeft weinig tijd. Vindt u dat teleurstellend voor D66, dat het er niet meer dan 500 kunnen worden? De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Kijk, als het aan D66 ligt, dan zouden wij meer verwelkomen.

We hebben destijds een azc gehad met 600 plekken. Nu zijn het er 500. Het zijn er minder. Het had van ons meer mogen zijn. Maar ik vind het ook goed en humaan dat we het wel doen. We zullen daar dus geen discussies meer over hebben binnen deze coalitie, terwijl het een gevoelig punt is voor verschillende partijen. Dan vind ik toch dat 500 veel meer is dan wat omliggende gemeenten doen. Dat doen wij wel. Daar hebben we ons voor uitgesproken en dat is iets waarvan ik denk: wij hadden meer gewild, maar het is ook mooi dat we dit wel doen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Maar als ik dit verhaal zo hoor, van D66, dan kom ik eigenlijk maar tot één conclusie, dat u uw programma in de shredder heeft gegooid en niet de andere partijen. Maar u hoeft niet te reageren want u heeft geen tijd meer. Maar die conclusie trek ik. Uw programma ligt in de shredder. De VOORZITTER. Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Misschien niet een vraag, maar ter verduidelijking. Ik kijk hier, er staat: het aantal asielzoekers dat op enig moment opvang krijgt in Rotterdam, stijgt niet boven de 500. Daarbinnen vallen ook statushouders. Dus ik snap niet zo goed wat u zegt. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ik wil het wel uitleggen, maar ik heb geen tijd meer. De heer Karremans gaat het uitleggen. De VOORZITTER.

Ik geef u de ruimte om in een paar zinnen hier nog iets over te zeggen.

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

725

Mevrouw ZEEGERS (d66). Oké. Wat we hebben gezegd is: je hebt een target. Ik wil het uitleggen. Het gaat erom, in Ter Apel zitten heel veel statushouders die eigenlijk al gehuisvest hadden moeten worden ergens in de samenleving. Maar dat is niet zo. Omdat zij daar zitten, stromen die azc’s helemaal vol. Er komen er te veel. Dan kun je zeggen: geef de vluchtelingen, dus de mensen zonder status ter hoogte van 500 aan Rotterdam, of je doet het surplus van statushouders. Dat mag ook. Dus het is een van beide. Dus de keuze is dat je boven op je taakstelling dan die statushouders in Rotterdam een plek geeft of volledig die 500 vluchtelingen. Maar je doet het om de noodopvang van het COA te ontlasten. Dat is het belangrijke punt, want daar zit het probleem. De VOORZITTER. Helder. U was klaar? Er bereiken mij vele signalen uiteraard dat er behoefte is aan een korte schorsing om allerlei redenen. Dan kunnen we straks de heer Achbar als eerste aan het woord hebben of mevrouw Elfilali als eerste na de pauze. Het is nu 16.20 uur. Ik schors voor tien minuten tot 16.30 uur. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER. Mag ik u verzoeken te gaan zitten? Mag ik de bodes verzoeken de beide deuren dicht te doen? Ik verzoek de fractievoorzitters ook binnen te treden. Wilt u gaan zitten alstublieft? Het woord is aan mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt).

Voorzitter, de Volt-fractie heeft het coalitieakkoord van Leefbaar Rotterdam, VVD, D66 en DENK met aandacht en interesse gelezen en ik kan verklappen dat we het af en toe ook nog aan het herlezen zijn. Als u mij zou vragen hoe wij het akkoord zouden willen samenvatten, dan zeg ik u: het coalitieakkoord ‘Eén stad’ wordt gekenmerkt door een opeenstapeling van hoopgevende en ook mooie initiatieven. Dat mag ook gezegd worden. En verder ook teleurstellingen, gemiste kansen en een gebrek aan concrete uitwerking en resultaten. Nu hoorde ik hiervoor dat dat bewust is gedaan, dus dat kan ook een voordeel zijn, dus laat ik die ook maar positief bekijken. Het coalitieakkoord biedt hiermee voldoende aanknopingspunten voor een rol als constructieve samenwerkingspartner op de inhoud. Maar tegelijkertijd vraagt het ook om een rol als scherpe controleur van dit toekomstige college, bestaande uit acht mannen en één vrouw. Maar goed, daarover straks meer. De fractie van Volt kijkt ernaar uit om beide rollen de komende jaren te gaan vervullen. Laat ik dus even positief beginnen. We zijn positief gestemd over een behoorlijk aantal initiatieven in het coalitieakkoord. Zo zijn we blij met het feit dat het college gaat starten met een geloot burgerberaad over het klimaat. Wat ons betreft doen we dat ook voor andere belangrijke thema’s en betrekken we ook goed de wijken.

We zijn blij met de uitbreiding van nachthoreca en festivallocaties, want Rotterdam verdient een bruisend nachtleven. We zijn ook blij met de aandacht voor cybercriminaliteit en dat we goed letten op het gebruik van algoritmes. We zijn ook heel erg positief over de start van vrijwillige wapeninleveracties. Die hebben bijvoorbeeld in België heel erg goed gewerkt. We zijn ook blij met de ruimte voor coöperatieve woonvormen, iets waar wij ook voor hebben gepleit. We zijn echter wat minder positief over een aantal andere zaken in het coalitieakkoord. Zo vinden we het in algemene zin weinig vernieuwend en ambitieus als het gaat om de economie. Want wat we nu nodig hebben is stappen zetten op de nieuwe economie. Technologische vooruitgang. Het aantrekkelijk maken van ons vestigingsklimaat. Dus ik vraag me ook gewoon af: hoe gaan wij ook proberen voorop te lopen als Rotterdam? Hoe gaan we bijvoorbeeld startups stimuleren naast het mkb, dat natuurlijk een motor is van de economie. Ik lees heel weinig of in ieder geval summier iets over innovatie. Bijvoorbeeld de innovatie die plaatsvindt op Rotterdam The Hague Airport, waar wel iets over in staat. En hoe gaan we, als het gaat om

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

726

innovatie, de haven daarop pushen? Ik zou daarover graag wat reflectie willen horen vanuit de coalitiepartijen. Als het gaat om bouwen en wonen, vinden we dat er te weinig wordt gebouwd, vooral in het sociale en in het middensegment en ook voor studenten. We vinden het slecht dat de vergunning voor kamerverhuur niet verder verhoogd wordt naar vijf personen. Want het moet juist makkelijker zijn om met elkaar te wonen, juist in deze krappe woningmarkt. We vinden de veiligheidsaanpak veel te repressief. Dat is niet het Rotterdam waar wij graag in zouden willen wonen. Ik vraag me echt af hoe je preventief fouilleren kan inrichten zonder dat het een recept is voor etnisch profileren. Een oprechte vraag. Preventie en inzet op goede handhaving is wat ons betreft veel effectiever. De ideeën op klimaat zijn op zich goed, maar het mag altijd ambitieuzer. Want als we niet nu de komende jaren meters maken dan gaan we het simpelweg niet redden. Alles wat je de komende vier jaar bereikt gaat ons helpen in de toekomst, dus we kunnen beter nu keihard rennen en straks wat minder, dan andersom. Wat ik me afvraag en wat we ook betwijfelen of dat slim is, en dat is ook nog een vraag, de coalitie stelt zich wel heel erg afhankelijk op van het rijk als het gaat om de financiën voor klimaat.

Is dat slim, verstandig en wat is ons plan B? Wat gaan we doen als dat niet lukt, als we dus het geld niet rondkrijgen van het rijk? Gaan we dan niets doen? Ik ben dus even benieuwd: wat zijn nu echt onze eigen ambities en hoe gaan we die zelf realiseren? Hoe gaan we ook de goede lijn van het vorige college, dus van de afgelopen jaren, hoe gaan we die voortzetten en hoe gaan we ook de haven inzetten in het kader van klimaat? Want ik vind de passage over de haven ook wat summier. Als het gaat om de circulaire economie, willen wij zo snel mogelijk overgaan tot zero waste. Afval en grondstoffen moeten we hergebruiken en zeker met de geopolitieke afhankelijkheid die nu speelt met Rusland, maar ook met andere landen in het achterhoofd. Ik ben dus heel erg benieuwd: wat wordt nu die norm qua afvalverwerking? Want in Rotterdam ligt onze norm qua afvalverwerking per persoon per jaar een stuk lager dan het gemiddelde. Dus hoe gaan we die opkrikken, zodat we ook die circulaire economie kunnen realiseren en ook weer kunnen benutten? We vinden op het terrein van sport en kunst dat het ook wel wat mag inspireren.

Kunst hoort je te verwonderen en hoort je ook juist te brengen naar onbekende werelden, dus heel goed dat sport en kunst toegankelijk worden gemaakt, maar tegelijkertijd, laten we alsjeblieft blijven investeren in kunst en niet stoppen bij datgene dat we niet kennen of dat we kwalificeren als ontoegankelijk. Want dat past niet in een stad als Rotterdam, een internationale stad. En het brengt ons heel erg veel. Daarnaast vinden we dat er toch te weinig aandacht is voor digitalisering. Digitalisering is namelijk meer dan alleen maar misstanden. Het gaat niet alleen maar om de algoritmes en de privacy kant. Wij willen graag een brede strategie waarin we nadenken hoe wij als Rotterdam enerzijds de digitale kloof die er is gaan dichten, maar tegelijkertijd ook gaan kijken hoe we de kansen kunnen pakken die digitalisering kan bieden. Dus laten we keihard inzetten op vaardigheden in het onderwijs en op de arbeidsmarkt. Dus wat dat betreft mag het qua digitalisering ook wat meer en we denken natuurlijk ook heel graag mee. Wat ik ook even wil benoemen is dat we ook de positie van onze geweldige 50.000 mbo’ers moeten versterken. Laten we ze je alsjeblieft volwaardige studenten noemen, en geen leerlingen, zoals ze genoemd worden in het coalitieakkoord. Ik zie terecht knikkende hoofdjes, dus dat wordt gecorrigeerd in een nieuwe versie, bij dezen? Addendum.

Dan een grote gemiste kans, daar is natuurlijk al veel over gezegd, is de samenstelling van het beoogde college, bestaande uit bijna uitsluitend mannen. Ik wil even benoemen dat we in deze raad nu twintig vrouwen hebben. Zo meteen ook na alle benoemingen, in ieder geval in de nieuwe formatie, en 25 mannen en nul nonbinaire personen. Het nieuwe college, als de benoemingen straks doorlopen zijn, gaat bestaan uit acht mannen en één vrouw en nul non-binaire personen. Laten we dat even afzetten tegen een stad als Rotterdam, een diverse stad, waarin 100 vrouwen per 98 mannen wonen. Niet helemaal in balans. Het laatste inhoudelijke punt dat ik nog wil maken, is dat er ook een groot deel van de maatregelen in het coalitieakkoord vaag blijven. Zo is ons niet helemaal duidelijk hoe bepaalde fondsen zullen worden ingevuld, hoe bijvoorbeeld

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

727

bureaucratie zal worden verminderd, hoe de radicale menselijke maat er precies uit gaat zien, wat een resiliance aanjaagteam precies gaat doen. Dus daar zullen we vast met elkaar over gaan spreken. Op dit moment, of in ieder geval tijdens het lezen riep het bij ons het gevoel op dat dit college zich wil gaan inspannen, maar niet concreet afgerekend wil worden. Dat vonden we op zich opmerkelijk, want in het coalitieakkoord wordt ook wel gesproken over het belang van duidelijke afrekenbare doelen en er wordt gezegd dat er kritisch gekeken gaat worden naar wat resultaat oplevert en wat niet. Dus het is voor ons nog een beetje afwachten wat het coalitieakkoord nu precies gaat brengen en hoe die targets er precies uit gaan zien en daarover denken wij natuurlijk ook heel graag mee. Dus kortom, de komende jaren zal de fractie van Volt zich opstellen als een constructieve samenwerkingspartner, en we zullen ons inspannen om te helpen de plannen die we goed vinden waar te maken, samen met andere fracties in deze raad. Daarnaast zullen we ook kritisch blijven en ook wijzen op blinde vlekken en zelf het initiatief nemen om onderwerpen te agenderen die wij belangrijk vinden en die we op dit moment te weinig terugzien in het coalitieakkoord. Want we vinden dat het belangrijk is dat we ook scherp toezien op de uitvoering van deze coalitieplannen.

Als het gaat om blinde vlekken, en dat is ook een beetje een bruggetje naar het toekomstige college, dien ik vandaag graag een motie in, die ik wel graag vandaag ter stemming zou willen brengen, omdat die ook samenhangt met het beoogde nieuwe college. Als het gaat om blinde vlekken, en die hebben we allemaal, dus dat is iets waar we allemaal op moeten letten, is het ontzettend belangrijk ons bewust te blijven van inclusiviteit en diversiteit, dus ik dien bij dezen een motie in, samen met 50PLUS en GroenLinks, en ik hoop echt van harte dat deze raadsbreed gesteund gaat worden, om een inclusiviteitsstoel in te voeren. Als reminder voor ons en ook met name voor het college dat bestaat uit acht mannen en één vrouw, om de komende vier jaar bij alle beslissingen die wij hier met elkaar gaan maken, diversiteit en inclusiviteit goed mee te wegen. Want laten we wel wezen, en dat is het laatste voordat ik ga afronden voorzitter, er zijn op dit moment nog steeds onvoldoende vrouwen vertegenwoordigd in de politiek. En zeker in het hogere bestuur als het gaat om burgemeesters en wethouders. En ook in andere sectoren. Als we kijken naar de haven, 28% in de haven is vrouw. 18% werkzaam in de technieksector is vrouw. En er zijn gigantische tekorten en we hebben iedereen keihard nodig. De loonkloof tussen mannen en vrouwen is ook nog steeds gigantisch groot.

Gemiddeld krijgen vrouwen 14% minder betaald dan mannen. Kortom, ik hoop dus met heel mijn hart dat deze motie wordt aangenomen. En over het coalitieakkoord gaan we de komende tijd verder met elkaar spreken. De VOORZITTER. Dank u zeer. De heer SIMONS (lr). Ik heb nog één vraag als het mag. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali heeft eigenlijk geen spreektijd meer, maar een korte vraag kan nog wel. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). U geeft net een voorbeeld dat in de techniek maar 18% vrouw is, en dat vindt u ongewenst. Maar wat vindt u er dan van dat bijvoorbeeld de huisartsen, ik weet het exacte aantal niet, maar dat is geloof ik 70, 80% vrouw. Bij de kinderopvang is ook 70, 80% vrouw. Dus we leven in een vrije samenleving waarbij blijkbaar vrouwen en mannen andere keuzes maken. Betekent uw pleidooi nu ook dat we tegen al die vrouwelijke huisartsen moeten zeggen: dit kan gewoon niet langer, u moet gewoon gaan omscholen, want daar hebben we meer mannen nodig? In de rechtspraak zie je die tendens ook. Of in het onderwijs, daar zie je dat ook. Daar worstel ik altijd mee als ik dan over zo’n diversiteitsstoel hoor. Dan denk ik: ik geloof daar gewoon niet in. Ik geloof gewoon in een vrij land, waar vrouwen dus ook gewoon keuzes mogen maken en mannen ook, en toevallig

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

728

pakken die dan zo uit. Want u belicht maar één kant van de zaak. Hoe gaat u dan met die andere kant om? De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter, want ik heb inderdaad eigenlijk geen tijd. Dat u er niet in gelooft, dat blijkt denk ik uit de keuze voor het toekomstige college. Ik snap wel uw vraag en ik snap uw punt en ik zou daar ook graag over door willen praten voorzitter. Daar heb ik nu geen tijd voor, maar wat ik er wel over kan zeggen, is dat u het punt omdraait. Er zijn sectoren en er zijn plaatsen waar bepaalde groepen onvoldoende vertegenwoordigd zijn. We hebben het nu toevallig over vrouwen, maar het is veel breder. Daar gaat mijn motie ook over. Ik vind dat daar waar je achteroploopt, je moet gaan vooruitkomen. En niet daar waar je al goed zit, dat je daar een tandje minder moet gaan doen. Het feit dat je meer vrouwen ziet in bepaalde sectoren ten opzichte van andere sectoren, heeft een lange geschiedenis. Het heeft te maken met de manier waarop wij onze samenleving hebben ingericht. Het heeft te maken met cultuur. Ik wil niet te veel tijd nemen nu, maar representatie doet ertoe. Het doet iets met mensen en het doet ook iets met besluitvorming en zeker in de politiek. Dus ik denk dat dit een thema is, misschien een mooi thema voor een burgerberaad, wat u ook in uw coalitieakkoord heeft staan.

Laten we er met elkaar over doorpraten en kijken hoe we dat beter kunnen doen. Ik hoop echt dat bij een nieuw college over vier jaar de situatie andersom zal zijn. Dat we dus meer vrouwen hebben dan mannen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Hier wil ik toch ook graag aanvullen mijnheer Simons. Alle raden van commissarissen bij de huisartsen zijn man. Alle ziekenhuizen hebben heel veel vrouwen, maar de directeuren zijn man. Dus de leidinggevenden, heel eerlijk gezegd, zijn allemaal man. Dat wilde ik er maar even bij aanvullen. De VOORZITTER. Ik verwacht dat het gesprek nog niet klaar is. Mevrouw De Jong. Mevrouw DE JONG (bij1). Ja, ik denk, voor de duidelijkheid. Dit heeft te maken met feminin flight, dat is ook gewoon bewezen. Dat is een bewezen iets. Zodra heel veel vrouwen een bepaald soort werkveld ingaan, vertrekken daar veel mannen, omdat dat uiteindelijk minder waard wordt. Huisartsen waren eerst ook vaker man, dat is ook omgeschakeld. Dus we moeten ook over dit soort dingen nadenken op dat niveau hoe dat soort dingen uitpakken en hoe we ervoor kunnen zorgen dat het niet gebeurt. De VOORZITTER. Nou, we hebben een aardig thema voor de komende vier jaar te pakken volgens mij. Mevrouw Elfilali, hartelijk dank. Mevrouw Elfilali heeft de volgende motie ingediend. Motie 2.

De Inclusiviteitsstoel – laat inclusiviteit meetellen in álle beslissingen "De gemeenteraad van Rotterdam bijeen, in vergadering op 16 juni 2022, ter bespreking van het coalitieakkoord ‘Eén stad’; constaterende dat: - de nieuwe gemeenteraad bestaat uit 20 vrouwen, 25 mannen en 0 non-binaire personen; - het nieuwe college bestaat uit 8 mannen, 1 vrouw en 0 non-binaire personen; - Rotterdam een diverse stad is waarin 100 vrouwen per 98 mannen wonen; - de nieuwe coalitie er één wil zijn die werkt voor alle Rotterdammers;

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

729

- het coalitieakkoord ‘Eén stad’ aandacht besteedt aan inclusie en samenleving en uitgaat van het tegengaan van onder andere seksisme; overwegende dat: - vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd zijn in de politiek en het hogere bestuur, zoals voor de functies van burgemeester of wethouder; - meer inclusiviteit en diversiteit en dus meer soorten rolmodellen in de politiek goed zijn voor de kwaliteit van de democratie én voor het vertrouwen in de politiek; - als meer verschillende mensen meepraten op besluiten, er met meer mensen rekening wordt gehouden. Dat geeft rijkere besluiten met meer draagvlak; - diversiteit ook gaat over leeftijd, van wie je houdt, waar je vandaan komt, opleiding, religie of levensovertuiging, (gender)identiteit en expressie, met of zonder een beperking; - bewustzijn hiervan nodig is in de politiek; verzoekt de raad: - als symbool en reminder voortaan de Rotterdamse Inclusiviteitsstoel – een lege stoel – te plaatsen tijdens alle raadsvergaderingen, commissievergaderingen en overleggen van het college van burgemeester en wethouders; - en zo inclusiviteit en diversiteit mee te wegen in alle beslissingen die genomen worden; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. Elfilali, P.J.H.D. Verkoelen en L.S. Vlieger De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Achbar. De heer ACHBAR (denk).

Ja voorzitter, dank u wel. Dat wij-zij-denken is de reden dat ik de politiek ben ingegaan en tevens de reden dat DENK als politieke partij bestaat. Het overbruggen van het wij-zij is het unieke van wat er nu gebeurt. Met de samenwerking tussen DENK en Leefbaar Rotterdam in combinatie met VVD en D66, is er in mijn ogen sprake van een politiek momentum dat zijn weerga niet kent. Het feit dat Leefbaar Rotterdam en DENK met de VVD en D66 samen in één college gaan zitten, is nu al een daad van jewelste van dit nieuwe college. Of het nu gaat om betaalbaar wonen of een schone straat, de problemen van de Rotterdammers verschillen niet van elkaar. Voorzitter, Rotterdam blijft Rotterdam. We kijken dan ook concreet en inhoudelijk naar het nieuwe college om te beoordelen hoe deze coalitie opvalt en opvallend goed is, als je het mij vraagt. Je kijkt dan dus naar de inhoud en de zaken waar onze kiezers ons als DENK op waarderen. Vervolgens kijk je naar hetgeen waar onze samenwerkingspartners waarde aan hechten en waar wij als DENK ons ook aan kunnen verbinden. Met het besef dat het aangaan van een coalitie geen verzilvering is van het verkiezingsprogramma van DENK, Leefbaar Rotterdam, VVD of D66. Dat is de manier om het wij-zij-denken te overbruggen. Interesse hebben in de ander, water bij de wijn doen, de ander laten floreren en natuurlijk jezelf niet vergeten.

Voorzitter, zo zijn wij de onderhandelingen ingegaan en ook uitgekomen. Met een gevoel van verantwoordelijkheid en zeker ook met een gevoel van trots. Ik zou graag van de gelegenheid gebruik willen maken om een blijk van waardering uit te spreken over de werkwijze van de verkenner, de heer Jäger en de informateur de heer Koolmees. Het is goed dat ze beiden de gehele raad hebben betrokken bij de vorming en plannen. En natuurlijk de ambtelijke ondersteuning bij de totstandkoming van dit coalitieakkoord. Voorzitter, in het coalitieakkoord zien we veel zaken terug waar we trots op zijn en waar we de komende jaren hard aan zullen werken. Zaken waar Rotterdam wellicht niet mee bezig zou zijn zonder

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

730

DENK in de coalitie. Er ligt een coalitieakkoord waar elke Rotterdammer zich in terug herkent. Of je nu op Zuid woont of in Noord en of je nu Judith heet of Malika. We zijn trots op het feit dat het antidiscriminatiebeleid wordt voortgezet. Iedereen moet meedoen in de stad, ongeacht je afkomst, je religie of je geaardheid. Daarnaast zijn we trots op het feit dat we extra geld gaan vrijmaken voor armoedebestrijding met een wethouder die dicht bij de mensen staat. En dat is nodig. Maar ook op de mogelijkheid dat kinderen tot 12 jaar gratis gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer de komende vier jaar. Voorzitter, in een coalitie horen ook compromissen en er zijn ook pijnpunten. Zo is het gelukt om 500 plekken te realiseren voor de opvang van asielzoekers, om maar even een voorbeeld te noemen. Natuurlijk wilde ik meer, maar dit is een goed begin. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). U begint erover. Dan toch weer even een verduidelijkingsvraag. 500 is een grens. Dat heet gewoon eigenlijk een quotum. Dus wat er nu eigenlijk als novum is geïntroduceerd in Rotterdam, zoals ik het lees, is dat we nu voor het eerst in de geschiedenis een quotum hebben op asielzoekers. Dat heeft u bereikt. Daar staat uw handtekening onder. Klopt deze lezing? De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk).

Voorzitter, wat ik hier heb bereikt is dat wij met elkaar in gesprek zijn gegaan om de verantwoordelijkheid te nemen die in eerste instantie niet bij ons ligt. Het is een verantwoordelijkheid van het COA als het gaat om de opvang van asielzoekers. In noodsituaties, als er zich noodsituaties voordoen, zijn wij in staat en bereid om de verantwoordelijkheid te nemen om 500 asielzoekers op te vangen in Rotterdam. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja voorzitter, het COA zoekt altijd opvangplekken in gemeenten, zoals ze dat bijvoorbeeld ook in de Beverwaard hebben gevonden. Dat is staand beleid. En wij hebben nu gezegd: dat mogen er in de toekomst niet meer zijn dan 500. Dat is nieuw en dat is wat u nu dus invoert. Dat is dus echt wat anders. Dus als 501 zich meldt bijvoorbeeld, of het COA zegt: we hebben nu 550 plekken nodig, dan zegt u: nee, we hebben een getal en dat getal is voor ons de grens. Is dat inderdaad wat u zegt? Ik kan het bijna niet geloven, dus ik vraag echt of u dat nog even kan bevestigen en daar kom ik dan ook zeker in mijn termijn op terug. De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Voorzitter, kijk, of je nu een groot azc plaatst in Beverwaard met een capaciteit van 600, daar zit dan klaarblijkelijk ook een maximum op.

Of je met elkaar afspreekt dat we uitgaan van een aantal van 500, dat zijn afspraken die je met elkaar maakt en dat is de capaciteit waar we de komende vier jaar op gaan inzetten. De VOORZITTER. Mijnheer Achbar, u kunt verdergaan. De heer ACHBAR (denk). Tot slot voorzitter, met opgeheven hoofd sta ik hier voor u, maar ik sta ook tussen u. Ik sta ook achter het coalitieakkoord. Wat mij betreft, laten we er een goede tijd van maken en vooral, samenwerken aan één stad. Dank u voorzitter. De VOORZITTER. Bedankt. Mijnheer Van der Velden heeft een vraag.

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

731

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dank u voorzitter. Nu kunnen we wel politieke vragen aan u stellen. Wat mij opviel, daar hebben we het dinsdag ook over gehad, dat DENK vier jaar lang alle moties met lhbtiq+ heeft weggestemd. U bent nu wethouder Samenleving. Uw partij heeft ook niet het Regenboogakkoord ondertekend. Ten eerste is mijn vraag waarom u destijds als DENK niet het Regenboogakkoord heeft ondertekend? Waarom heeft u de afgelopen vier jaar alle moties met betrekking tot seksuele voorkeuren weggestemd en mijn vraag is, en dat vraag ik me oprecht af, bent u dan de juiste man om deze community te vertegenwoordigen als wethouder Samenleving als u geen afstand neemt van wat u de vorige vier jaar allemaal heeft gedaan? De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Voorzitter, deze vraag heeft de heer Van der Velden ook gesteld tijdens de hoorzitting, dus excuses dat ik daar onvoldoende antwoord op heb kunnen geven, maar in de rol van wethouder heb ik u aangegeven dat ik absoluut mijn rol zal vervullen zoals het gevraagd wordt. Wat wij altijd hebben gezegd als DENK: er is geen onderscheid. Ik vind, op het moment dat je het hebt over gelijkheid, dan zou religie, afkomst of geaardheid niet moeten uitmaken. Dat is wat ik nog steeds zeg en wat ik de afgelopen vier jaar heb gezegd. Daar verandert niets aan. De VOORZITTER. De heer Van der Velden.

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dank u voorzitter. Maar waarom heeft uw partij de afgelopen vier jaar dan elke motie op dat vlak weggestemd? Zelfs voorlichting op scholen over seksuele voorkeuren heeft u weggestemd. En nu houdt u ineens een ander verhaal. Waarom heeft u dan de afgelopen vier jaar alles weggestemd op dit vlak? De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Nou ja voorzitter, ik kan mij herinneren dat er zeker wel een motie of een aantal moties zijn ondersteund. Ik heb niet helder of het nu echt werkelijk alle moties waren. Ik kan mij zelfs herinneren dat mevrouw Verkoelen een motie niet heeft ondersteund ten aanzien van lhbtiq, dus wat dat betreft gaat het denk ik niet zozeer om wat ik – Ja, ik moet die moties dan even zien mijnheer Van der Velden, om daarop terug te kijken. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Alle moties, mijnheer Achbar. Ik heb ze gevolgd, alle moties. Ik heb bij eentje tegengestemd en dat was de allerlaatste en dat was omdat het om een politieke ging, over de roze kameraden. Dat was de enige waar ik tegen stemde omdat ik vond dat dat over een veel breder aspect ging. Dat heb ik toegelicht. Maar u heeft met DENK tegen alle moties gestemd de afgelopen vier jaar. Niet misschien, alle. De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Goed, nou dank voor de update. Dan heb ik tegen alle moties gestemd.

Maar nogmaals, als u vraagt hoe ik mijn rol ga vervullen als wethouder ten aanzien van die groep, is het antwoord: niet anders dan alle andere groepen dus daar zal geen verschil in zijn. De VOORZITTER. De heer Van der Velden.

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

732

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u, maar is het dan een concessie van DENK aan ineens een denkwereld die u eerst verachtte als partij en nu ineens omarmt? Hoe is dat proces dan gegaan bij DENK? Kunt u dat toelichten? De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Nou ja voorzitter, daar is geen proces aan voorafgegaan. Ik bedoel, volgens mij hebben we hier altijd voor gestaan, dus ik begrijp uw vraag niet zo goed mijnheer Van der Velden. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ik vind dat je bij een raadslid altijd moet kijken naar het stemgedrag. Niet naar wat hij zegt, maar kijken naar het stemgedrag. En het stemgedrag van DENK was de afgelopen vier jaar alles wegstemmen op dit vlak. En nu zien we ineens kennelijk een omkering, dat u ineens die community omarmt. Dus mijn vraag is heel simpel, hoe komt het dat DENK nu ineens dat wel doet? En waarom heeft u niet het roze stembusakkoord dan bijvoorbeeld ondertekend? De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Nou voorzitter, als hij het zo formuleert zou ik toch eerder een compliment verwachten. Als hij zegt: u omarmt het op dit moment wel. Dan zou hij toch kunnen zeggen: fantastisch dat u nu een stap voorwaarts maakt richting die groep. Lijkt mij, als u hem zo formuleert. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd).

Dat moeten we natuurlijk nog afwachten. Misschien is het ook wel weer een stap terug. Maar goed, u geeft geen antwoord op mijn vraag. Waarom nu wel ineens gedraaid? Ja, zeg het nu gewoon. De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Ja voorzitter, wat dat betreft kan ik dan in herhaling blijven vallen. De VOORZITTER. U was klaar? Hartelijk dank. Dan de heer Van der Velden. U bent aan het woord mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Voorzitter, dank u. Ja ik was nog heel druk aan het denken over de antwoorden van mijnheer Achbar. Dus vandaar. Voorzitter, in Rotterdam wonen meer dieren dan mensen, maar toch worden ze vaak vergeten in gemeentelijke plannen of komen ze er bekaaid vanaf. De titel van het coalitieakkoord is ‘Eén stad’. Maar laat Rotterdam dan ook een plek zijn waar dieren fijn kunnen leven. Of dat nu in het wild is of bij de mensen thuis. Dat dieren van mensen verschillen betekent niet dat ze minder waard zijn. Neem de dieren in onze stad. We leven samen met duiven, vossen, egels, reigers, maar we zien ze nog steeds niet als medeburgers. En dat samenleven kunnen we beter inrichten. Met één stad. Dierenwelzijn wordt genoemd met drie regels in dit akkoord. Dat is al winst, laat ik dat gewoon zeggen. Winst ten opzichte van voorgaande jaren. Maar wat wordt genoemd is vooral bestaand beleid.

Helaas staat er ook in het akkoord het woord ongedierte. Ongedierteoverlast. Maar we hadden toch in deze gemeente afgesproken de term ongedierte niet meer te gebruiken? Maar goed, dat zal misschien een klein foutje zijn.

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

733

Voorzitter, het opkomen voor dieren heeft niets te maken met links of rechts, maar met beschaving. Dieren hebben een intrinsieke waarde en daarmee een belang om beschermd te worden. Het verankeren van recht van dieren in gemeentelijk beleid zorgt dat het handelen van de gemeente geen dieren schaadt maar juist randvoorwaarden schept voor een goed leven. Voorzitter, ik zal hem alvast aankondigen, bij het volgende agendapunt komen wij met een motie waarin wij verzoeken aan de te verdelen portefeuilles toe te voegen dierenwelzijn en dierenrechten, en uit haar middelen een wethouder aan te wijzen die deze portefeuille toevoegt aan de eigen functieaanduiding. Dat zal ik bij het volgende agendapunt doen. Voorzitter, we hebben wereldwijd te maken met een klimaatcrisis en een biodiversiteitscrisis. In Nederland hebben we nog maar 15% over van de soortenrijkdom die we honderd jaar geleden hadden. De massale uitsterving hangt samen met de manier waarop wij omgaan met de aarde en met de dieren. Ook in Rotterdam kunnen we niet op dezelfde voet blijven doorgaan, ook niet als we een beetje vergroenen. Bij uitsterving van soorten leggen wij namelijk ook gewoon heel simpel het loodje. Door nu radicaal andere keuzes te maken, kunnen we de klimaatcrisis en de biodiversiteitscrisis samen het hoofd bieden. Laten we daarom alles op alles zetten om het belangrijkste dat we hebben te beschermen.

De natuur, de dieren, onze eigen leefomgeving en daarmee onze gezondheid. Dit vraagt om een allesomvattende aanpak. Een waarbij klimaatplannen gecombineerd worden met maatregelen voor behoud en herstel van de biodiversiteit. Wij willen van een min-minsituatie naar een win-winsituatie. En daarom komen we bij het volgende onderwerp ook, ja het is bij mij één verhaal, maar goed, met een motie ‘Klimaat en biodiversiteit hand in hand’, waarin wij verzoeken biodiversiteit toe te voegen aan de te verdelen portefeuilles en deze portefeuille toe te voegen aan de wethouder verantwoordelijk voor het klimaatbeleid. Voorzitter, de biodiversiteitscrisis ontwricht het welzijn van onze mooie planeet en we zitten midden in een uitstervingsgolf van soorten. Daarom roepen wij het college nu alvast op de komende periode alles op alles te zetten om de biodiversiteitscrisis te herstellen en te versterken, om te beginnen met een biodiversiteitsherstelplan. Daarom hebben wij een motie om de biodiversiteitscrisis op dit moment uit te roepen. Voorzitter, het klimaat. Wij zijn teleurgesteld in de klimaatparagraaf van het coalitieakkoord. Er wordt vooral naar het rijk gewezen en de urgentie in het akkoord vinden wij afwezig. Teleurstellend, want de klimaatverandering wacht niet. We zien en voelen de gevolgen elke dag en dit vraagt om een radicale verandering.

De grootste vervuiler in Rotterdam is de haven met zijn fossiele industrie. De grootste CO2-uitstoot vindt hier plaats. Dus nu aanpakken die fossiele industrie. Stop met aan het handje lopen met deze industrie, zoals bijvoorbeeld in het klimaatakkoord. Stop met deze industrie en de werkgelegenheid van het verleden. Verbreek alle banden in Rotterdam met de fossiele industrie en maak ze kenbaar dat er voor hen geen plaats meer is in Rotterdam. En leg bedrijven regels op die de toets der duurzaamheid doorstaan. Dat betekent heel simpel: aanpassen of je gaat maar lekker weg. Ook die andere overlastgever moet wat ons betreft stoppen hier, en dat is de luchthaven. Wij hebben eerder al met andere partijen gepleit voor de aanleg van een park met woningen hier. Voorzitter, wij zijn verheugd dat in het coalitieakkoord een voorstel van ons staat dat wij deden in de raadsperiode, en dat nu terug te vinden is in het akkoord. Dat betreft een logiesbelasting voor de cruiseschepen. Wij zijn heel blij dat u dit goede idee heeft overgenomen. En ook een ander geweldig voorstel van de Partij voor de Dieren hebben wij teruggevonden in dit akkoord en dat betreft de groennorm. Wij zijn heel benieuwd naar de uitwerking van deze groenworm, hoor mij nou. Ja ik zit altijd met dieren, maar groennorm, dat wilde ik zeggen. Voorzitter, waar auto’s staan kunnen geen kinderen spelen.

Waar tegels liggen, kunnen geen bloemen bloeien. Waar prestigeprojecten gebouwd worden, kunnen geen parken worden aangelegd. Laten we een stad zijn waar het algemeen belang het wint van de commerciële belangen en die ook ruimte biedt aan toekomstige generaties. Voorzitter, wij zijn verheugd dat er waarschijnlijk ingezet blijft worden op de autoluwe binnenstad. Wij zijn blij dat de noodzaak voor meer ruimte voor fiets en voetgangers wordt ingezien en wij zullen de uitwerking kritisch blijven volgen. En dan

raadsvergadering van 16 juni 2022

Notulen pagina

734

het groen dat zo van levensbelang is voor mens en dier en zeker voor de uitdagingen die ons wachten met betrekking tot klimaatverandering. Groen, groen, groen, dat moet de norm worden in Rotterdam. Er mag geen snipper groen meer opgeofferd worden. Bouwen in het groen, niet doen. We moeten ons de vraag stellen en zeker dit college: wat voor groen willen we nu eigenlijk? In dit coalitieakkoord moet je met een speld in een hooiberg zoeken voor je überhaupt het woord boom tegenkomt. Dus geen schaamgroen meer maar gewoon echt groen. En de komende periode zullen wij met meer goede voorstellen komen zoals u van ons gewend bent. Voorzitter, in een gezonde en bloeiende samenleving is iedereen gelijkwaardig. Maar in Rotterdam is van echte gelijkwaardigheid nog steeds geen sprake. Waar je wieg staat, bepaalt nog altijd voor een groot deel je kansen. Gemiddeld worden mensen uit armere gezinnen en buurten minder oud en hebben ze een slechtere gezondheid. Mensen die om wat voor reden dan ook niet tot de norm behoren, worden bewust en onbewust gediscrimineerd en achtergesteld. Voor racisme, discriminatie en ongelijke kansen mag geen ruimte zijn in Rotterdam. Wij vinden het ook echt een gemiste kans en heel erg jammer dat dit college van burgemeester en wethouders, want met de burgemeester erbij heb je zelfs tien mannen en één vrouw, dat het maar één vrouw telt.