20220602- Notulen van de raadsvergadering van 2 juni 2022.pdf

Er ligt ook een initiatiefvoorstel van heel veel partijen uit de raad en daar wordt nog aan gewerkt hè, dus ook wat betreft het sluitingsscenario, daar moet nog antwoord op gegeven worden, op het krimpscenario moet nog antwoord worden gegeven, dus dat is eigenlijk iets wat ook aan een volgend college is om ook met verdere uitwerking te komen en wat ook consequenties heeft, maar wat nu iets te vroeg is om te beslissen, omdat dat nu nog niet op tafel ligt. Ik zal dus ook bij een aantal punten aangeven… De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja voorzitter, wij hebben daar geen motie over ingediend, alleen gevraagd om een toezegging dat er dan ook daadwerkelijk een objectief onderzoek gaat plaatsvinden naar de alternatieven. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Er ligt een initiatiefvoorstel dat natuurlijk ook goed onderzocht moet worden. Wat er wel is, daar zitten natuurlijk wel financiële consequenties aan, want afhankelijk van ook de afspraken die hier te maken zijn, wel of niet een krimpscenario, daarom vonden wij het eigenlijk mooi als het in het Voorlopig participatiepakket zou zitten, want dan doe je het samen met anderen die daar ook een rol in spelen. Dan heeft dat meteen body.

Als je het zelf gaat doen, dan weet je nog steeds niet of de andere partij het daar ook mee eens is, maar goed, het vraagt natuurlijk ook heel veel uitwerking, ook heel veel capaciteit, dus dat heeft in die zin een financieel plaatje, maar het is een opdracht aan de raad om dat goed in kaart te brengen bij dat initiatiefvoorstel dat ook

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

556

geschreven is. Dus dan kunnen die consequenties, ook die financiële consequenties van zo’n ruime uitwerking netjes voor u in kaart worden gebracht. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). U zei een opdracht aan de raad, maar u bedoelde waarschijnlijk opdracht aan het college? Precies. Nee, maar u zegt eigenlijk dat sowieso dat onderzoek gaat komen, dat niet alleen kijkt naar bijvoorbeeld krimpscenario’s, maar ook naar alternatieven voor het hele vliegveld. Dat gaat sowieso komen. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Voorzitter, er moet een uitgebreide reactie komen op het initiatiefvoorstel dat door heel veel partijen is ingediend. Dus als je dat verder gaat uitwerken, dus een MKBA opzetten, dan heeft dat financiële consequenties, dus daar moet je opdrachten voor doen. Dus in de reactie daarop verwacht ik dat daar ook weer vervolgstappen aan zijn, als je bijvoorbeeld daartoe opdracht geeft om de hele MKBA uit te gaan voeren. Dus dat heeft een prijskaartje, ook de uitvoering van het initiatiefvoorstel. Ik verwacht daar een tussenbericht over zodat dat netjes op een rijtje wordt gezet, maar ik verwacht – en dat zou ik zelf ook doen – initiatiefvoorstellen. Opdrachten van de raad moeten serieus worden genomen, dus dat krijgt u netjes uitgewerkt naar u toe. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu).

U zegt: ik verwacht dat, maar we willen natuurlijk, zeker gezien de machtswissel, zeker weten. Zeker weten dat dit ook gewoon gaat gebeuren. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Voorzitter, ik verwacht dat iedereen die hier achter deze tafel staat de boel serieus oppakt. Wat ik ook aangeef, is dat er natuurlijk wel aan de voorkant ook wat financiële consequenties zijn van bijvoorbeeld een uitvoering van een motie of een initiatiefvoorstel. En daar gaat u ook als raad over. Dus bijvoorbeeld het accorderen van budgetten die erbij horen daar gaat u dan zelf over, en daar kan ik nu vanuit deze kant van de tafel nog niet een antwoord op geven. Dus u bent er ook gewoon zelf bij dat dat goed wordt uitgevoerd. De VOORZITTER. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl). Ja, begrijpelijk. Mijn angst is wel een beetje dat we op twee sporen lopen als het gaat om het luchthavenbesluit en dit traject dat u nu schetst. Kunt u iets zeggen over de timing van die twee dingen ten opzichte van elkaar? Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Ik heb een uitgebreide actualisatie van het parcours over het luchthavenbesluit geschreven. Daar kom ik zo op want u had daar ook een vraag over. Ik verwacht de uitgebreide reactie op het initiatiefvoorstel in het najaar, dus na de zomervakantie. Dat is dus tijdig, natuurlijk ook nog wel afhankelijk van verdere onderzoeken die in gang moeten worden gezet.

Maar je moet volgens mij ook in ieder geval twee sporen openhouden. En die zijn er ook, want ongeacht de uitkomsten van de moties dadelijk, of wij verdergaan met een voorkeursscenario, betekent het dat er altijd nog zienswijzen ook door de gemeente, door bewoners kunnen worden ingediend. En daar kunt u natuurlijk ook de uitkomsten van het initiatiefvoorstel weer bij betrekken. De eerste motie die werd ingediend was de motie door de heer Coşkun. Dat is in principe ook input voor het voorkeursscenario en hij geeft aan dat er geen draagvlak onder de Rotterdamse bevolking is voor handhaving of voor groei van Rotterdam The Hague Airport. Dat zullen we hier moeten voorleggen aan de raad. Dus ik zou zeggen dat uw motie oordeel raad is. En dat geeft u ook daarmee als

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

557

input mee als reactie. Als die motie het haalt nemen we dat mee in de vervolgbesprekingen. De ChristenUnie vroeg bij de input voor het voorkeursscenario hoe de gemeente aankijkt tegen de analyse die de heer Breedveld heeft gedaan. Er zijn op een aantal punten in dat voorkeursscenario een aantal voordelen, dat heeft de heer Becker ook genoemd. Bijvoorbeeld later vliegen, minder nachtvluchten, dus daar zitten een aantal verbeteringen, maar er zijn ook een aantal aandachtspunten en dat is zeker naar de toekomst toe, als er bijvoorbeeld groei verdiend kan worden, dat dat minder geluidsoverlast geeft in de berekeningen, maar wel kan leiden tot een hoger aantal vliegbewegingen. Dan is nog steeds de vraag: is dat nu minder hinder? Vaker last van minder geluid, hoe ervaart iemand dat? Dat is ook een punt dat we in eerdere zienswijzen aan de minister hebben meegegeven, maar wat je ook terug moet geven als je verdergaat in de gesprekken over dat voorkeursscenario. Dus er zitten heel veel steekhoudende punten in de inbreng van de heer Breedveld en er zijn, en dat is ook de andere kant, ook een aantal winstpunten in het voorlopig participatietraject. De heer Vonk heeft de motie 'Lege stoel' ingediend, ook in verdere gesprekken en ik vond hem eigenlijk zo mooi.

Ik hoorde zelfs misschien wel een beetje dat u zei dat je dat bij alle besluitvorming zou moeten doen en niet alleen in dit traject. Eigenlijk vind ik dat hier ook wel steeds een lege stoel moet staan en misschien moet er wel af en toe iemand van de jongerenraad op gaan zitten, want dan is die betrokkenheid ook hoog. Ik vond het een mooie motie. Hij is ook oordeel raad. Ik moet zeggen, dat ik bij een aantal moties niet de uitkomst kan garanderen dat het ook lukt. Dat is natuurlijk ook waar wij hebben afgesproken dat wij het krimpscenario zouden inbrengen, wat wij ook meerdere keren hebben gedaan. Je hebt niet altijd als je met andere partijen samenwerkt en samen verder vergadert, dat je dan altijd zegt: dat is ook een gegarandeerde uitkomst. Dus ik wil dat zeker inbrengen. Het is aan de raad of ik het moet inbrengen, de lege stoel, maar er is geen garantie op de uitkomst. Maar de inspanningsverplichting is er zeker. De heer Becker geeft ook input voor het voorkeursscenario, het opwerken daarnaartoe en met andere partijen. Dan gaat het over de motie 'Aanvliegroutes rechtdoor'. Die moet ik afraden, terwijl we de inzet heel goed begrijpen, maar de gemeente gaat hier niet over. En wat we wel doen is steeds ons hard maken hiervoor, maar er zitten een aantal complexiteiten en die zijn ook door anderen opgeroepen.

De interferentie met Schiphol waardoor er vaak laag moet worden gevlogen of vanuit veiligheidsoverwegingen afgeweken moet worden, die gaat natuurlijk gewoon door. Of tenminste, dat zijn de voorrangsregels hoe die opstijgingen dan gaan en dat landen overigens ook. Dat wordt vaak eerder ingezet. Het was het idee om hier bij de volgende stap in het traject ook afspraken over te maken om die interferentie verder te voorkomen. Dat zit ook deels in het landelijke traject, maar wij kunnen hem niet opnemen omdat wij daar niet specifiek over gaan. Daar gaat de luchtvaartleiding over. De motie 'Stil is ook echt stil' kan ik ook om die reden niet omarmen. Ik begrijp ook daar de inzet, maar die certificering is niet aan de gemeente Rotterdam. Wij kunnen niet garanderen dat vliegtuigen ook dan echt stil zijn. Daar zit internationale certificering op. Wat er wel is in de afspraken die nu voorliggen, in dit voorlopig participatiepakket, en ook uitwerkend naar een voorkeursscenario, dat betekent dat als er geen stillere vliegtuigen zijn, er dan ook geen extra vluchten mogen worden gevlogen. Dat was tot nu die inzet op minder hinder. Dat staat op die manier geborgd, maar wij kunnen niet de stillere vliegtuigen garanderen. De motie 'Geluidscontouren van 9 tot 21' daar wil ik het oordeel aan de raad laten.

Maar als u het overzicht heeft gezien van de opbrengsten van het participatietraject tot nu toe, zitten deze afspraken er al in. Ik kan me voorstellen dat u die nadrukkelijker wilt onderstrepen. De heer Balwantsingh gaf als input voor het voorkeursscenario aan dat hij zei: wij moeten dit niet tekenen. Dit is ook niet het tekenmoment, zoals ik net aangaf. Dat is juist ook de vraag van het college aan de raad. De motie van mevrouw Van Wifferen geeft daar een antwoord op. Wat moet er nu gebeuren? Ik weet niet of u naar die motie gekeken heeft, maar die geeft daar richting aan. Die kunt u dus wel of niet tekenen, wel of niet tegen stemmen en dan kunt u daar uw mening bewerkstelligen of effectueren. De uitgebreide reactie van de wijkraden

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

558

heb ik ook gezien. Ik vond het ook indrukwekkend hoe ze in zo’n korte tijd na de extra sessie die wij met hen bewerkstelligd hebben, ze zijn net geïnstalleerd, we hebben ook voor hen een technische sessie gedaan, uitgebreide input gegeven. Ik was ook zeer onder de indruk van de inbreng van de wijkraad in de commissievergadering, omdat ze al erg veel gesprekken hadden gehad, zich al goed hadden georiënteerd en de punten die in die brief staan, zullen we ook meenemen naar het vervolg. Dat kan of naar het voorkeursscenario of ook in de zienswijze weerslag krijgen. De heer Segers heeft een motie, motie 5, 'Gelijk speelveld op het vliegveld'. Die moet ik er even bij pakken, want volgens mij heeft u recent nog een aantal wijzigingen gedaan. Kijk, dat maakt hem ineens een stuk beter, want er zat volgens mij een technische onjuistheid in, maar volgens mij heeft u die er al grotendeels weer uitgefietst. Als gemeente Rotterdam alleen akkoord te kunnen gaan met een toekomstvoorkeursscenario als daarin meegenomen is dat bij een nieuw luchthavenbesluit er naast groeiscenario’s ook krimpscenario’s doorgerekend zijn. Wat u ook in de commissie zei: ik wil verder praten, maar dan wil ik ook zeker weten dat in het vervolgtraject een krimpscenario aan de orde is gekomen. Zoals het dictum nu is, is het juist geformuleerd en is het oordeel aan de raad.

Mevrouw Van Wifferen heeft de motie 'Vlieg niet over participatie heen'. Die moet ik er trouwens ook eventjes bij pakken als die is binnengekomen. Daar zit ook een technisch puntje in. Ik moet even kijken waar die is. In het dictum staat ‘als Rotterdams college de uitkomsten van het DPP niet te ondertekenen’. Ik denk dat de verwarring erin zit dat we het over een voorlopig participatiepakket hebben dat nu op tafel ligt en waar we input op halen naar het vervolgtraject en dat de volgende stap een voorkeursscenario is. Dus dat is het VSK. Er is geen DPP. Ik kan me voorstellen dat als Rotterdams college de uitkomsten van het voorkeursscenario niet te ondertekenen, als zijnde deelnemende partijen, omdat de inbreng van de omwonenden onvoldoende tot haar recht komt. Want anders vraagt u mij iets uit te voeren wat ik niet kan, omdat er geen DPP is. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja, maar er staat toch de uitkomsten ervan? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Dan zal ik die even laten aanpassen. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Daarom zei ik, de stap die we nu doen, waar we informatie ophalen is het Voorlopig participatiepakket, VPP. Maar ik kan me voorstellen dat je dan denkt, o dat is voorlopig, dan gaan we daarna naar een definitief pakket, maar dat heet voorkeursscenario. Dat krijgt meteen weer een andere naam.

Dus als u daar VSK van maakt, nee, VKS. Het zit in de techniek. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Komt in orde. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen past de motie aan. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Ja, dat is hartstikke fijn. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Dan is die met die aanpassing in ieder geval nu technisch in orde en dan is dat oordeel raad. Wat wel belangrijk is, realiseer dan op het moment dat je deze stap neemt en aangeeft aan de voorkant niet te ondertekenen, betekent het ook dat je eigenlijk bij een vervolgstap geen gesprekspartner bent naar de uitwerking. Dus dat wil ik daarbij aangeven.

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

559

De VOORZITTER. U bent door uw spreektijd heen, maar u mag een vraag stellen. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Dank voorzitter voor de coulance. Een suggestie, want kijk, uit zo’n proces stappen op het moment dat je echt zegt: het is aan alle kanten onvoldoende, dat is natuurlijk wel een signaal. We hebben de raden van Zuidplas en Lansingerland dit expliciet horen zeggen, en dat kan natuurlijk wel. Kijk, want als wij blijven zitten kan de minister dat ook opvatten als steun, want ze zitten nog steeds aan tafel, ze zijn nog steeds mutual gains aan het zoeken. Dus dat is denk ik ook wel een strategische overweging, maar tegelijk een vraag aan de hele raad. Het is wel het moment om dit signaal af te geven. De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Dat was volgens mij niet specifiek een vraag aan mij maar een opmerking aan de raad over de motie van mevrouw Van Wifferen. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ja. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, van de orde, want ik vraag een mening van de wethouder en vervolgens kijk ik de raad aan en zeg ik: jongens, dit is wel een moment waarop we zo’n signaal af zouden moeten geven. Als we nu van tafel stappen, dan zeggen we: wij zijn er niet meer bij.

Dat klopt dat je dan niet meer meedenkt, maar dan geef je de minister ook een signaal af, van: jongens, dit is zonder de gemeente Rotterdam, het bevoegd gezag op de grond waar het vliegveld staat. De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Ik geef aan dat dit oordeel raad is. Er staat zelfs niet in dat mevrouw Van Wifferen niet wil praten, maar in principe dat zij zegt: niet ondertekenen omdat zij niet tevreden is met het proces. Er valt altijd, en dat heb ik aan het begin gezegd, hoe dan ook in welke stappen we ook nemen, welke route de raad ook kiest, het staat de gemeente altijd vrij om zienswijzen te blijven indienen. Op het moment, en dat gaf ik aan bij mevrouw Van Wifferen, op het moment dat deze motie wordt aangenomen, dat betekent eigenlijk dat je ook de vervolggesprekken stopt. Als dat de mening is, dan zit je niet aan tafel, daar geef je inderdaad een heel sterk signaal mee af en dat zei mevrouw Van Wifferen ook toen ze achter het spreekgestoelte stond en dat ben ik ook met haar eens. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Vanuit DENK waren er geen specifieke vragen. Mevrouw De Jong had ook geen specifieke vragen, maar complimenten met uw maidenspeech. Dat was volgens mij echt uit het hart en ook het hoofd, dat was toch wel heel mooi bij zo’n eerste speech.

Even kijken, ik ben bijna door alle vragen heen, tenminste, zoveel vragen waren er niet meer gesteld. Er is door verschillende mensen gevraagd hoe het krimpscenario op tafel heeft gelegen. Ja, dat is meerdere keren ingebracht, schriftelijk ingebracht, besproken aan de tafels, ook in aanwezigheid van bewoners. Na ons debat in februari heb ik dat nog een keertje ook persoonlijk overgedragen. Ja, als het formeel moet zijn, alleen met een aangetekende brief, dat heb ik niet gedaan, maar ik weet zeker, en ook vanuit mij, dat krimpscenario heeft voldoende vaak op tafel gelegen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden.

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

560

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dank u voorzitter. Even over dat krimpscenario. Ik heb die vraag horen stellen door het CDA maar ook door de ChristenUnie. Het antwoord van de directeur vind ik dan wel heel opmerkelijk, dat het hem nooit formeel heeft bereikt. Dus mijn vraag is eigenlijk of u hem rechtstreeks verteld hebt over dat krimpscenario? Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Ja, nadat wij hier in de raad nogmaals gesproken hebben, heb ik toen persoonlijk om twee redenen een afspraak gemaakt. Omdat ik het echt heel erg vervelend vond dat de bewoners uit het traject waren gestapt en dat zij geen perspectief meer zagen en dat het ernaar uitzag dat het krimpscenario niet in het voorlopig pakket zou komen. Die twee punten heb ik allebei onder de aandacht gebracht en ook aangegeven dat het een motie is van de raad en dat die toch heel erg belangrijk is en dat daar in ieder geval of in deze fase of naar het voorkeursscenario een goed antwoord op zou moeten zijn over dat krimpscenario. Vandaar ook dat ik u in de brief zelf, met de opbrengsten tot nu toe, ook heb vermeld dat daar niet aan voldaan is. Dat het niet gelukt is dat krimpscenario in deze fase te krijgen. Ik blijf dat ontzettend belangrijk vinden. Dat vinden volgens mij meerdere mensen hier in de raad. Ik heb dat zelf geconstateerd en daarom leg ik dat ook voor aan u: hoe gaan we daar nu mee verder? De VOORZITTER.

De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dank u. Dus dan bent u het eens met mijn conclusie dat wat de heer Louwerse, de directeur, zegt in het Rotterdams Dagblad dat het krimpscenario hem niet bereikt heeft, dat het dus complete onzin is wat hij zegt. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Ik denk dat de uitspraken van de heer Louwerse in de krant niet bijdragen aan een goed en verder proces in vertrouwen naar bewoners, in de samenwerking, maar goed, hij gaat over zijn woorden, en ik wil het daar eigenlijk bij laten. Ik heb hem inderdaad niet aangetekend verstuurd, maar volgens mij hebben we op alle andere mogelijke manieren dat voldoende onder de aandacht gebracht. Eventjes kijken, toen bleek dat dat krimpscenario onvoldoende onder de aandacht was heb ik dat wel in de brief geschreven. Wij zijn wel als gemeente altijd blijven inzetten op minder hinder, want dat was de andere belangrijke opdracht van de inzet van de gesprekken. Daarom zijn we daarover in gesprek gebleven, en zijn wij niet op dat moment zelf ineens van tafel gestapt. Dat wilde ik eerst met u overleggen. De heer Vonk heeft ook een motie ingediend over de geldigheidsduur van het luchthavenbesluit. Die wil ik oordeel raad geven. Als die het haalt. Ook dit is natuurlijk geen garantie op succes, want dat is iets wat we dan aan het rijk vragen, maar die we op deze manier volgens mij prima kunnen inbrengen.

De heer Becker heeft een motie geschreven en die heet 'Blijf in gesprek', volgens mij. Even kijken hoor. Of 'Bewoners weer aan tafel'. Hoe heet hij nu? Hij is een beetje van titel veranderd. De heer BECKER (vvd). Hij heet 'Bewoners weer aan tafel'. Ik zal de motie 'Blijf in gesprek' misschien zo nog indienen. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). O ja, excuses, nou ja, goed. U vraagt het college zich in te spannen om de bewonersgroepen die uit het traject zijn gegaan weer om tafel te krijgen. Het is natuurlijk uiteindelijk aan de bewoners. Dat werd ook door andere partijen wel opgemerkt. Zij zijn onafhankelijk en zij moeten de keuzes maken waarvan zij vinden dat op dat moment hun belangen er het meest mee gediend zijn. Wat ons betreft is het belangrijk dat je altijd in gesprek blijft met partijen omdat je dat uiteindelijk altijd helpt, welke uitkomst er deze raad weer is. Je moet met elkaar verder op een bepaalde manier, dus je moet sowieso altijd in gesprek blijven. Als iedereen weer om tafel gaat met elkaar, want ik heb ook een

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

561

brief van de bewoners gezien dat ze eventueel weer bereid zijn om om tafel te gaan, het blijft altijd belangrijk dat je dan natuurlijk wel weer goede spelregels afspreekt. En waar wij kunnen, zullen wij altijd bemiddelen want wij denken dat dat ook de rol is van de gemeente; om te zorgen dat partijen met elkaar om tafel zijn, in gesprek, in welke vorm dan ook. Maar dit is aan de raad, deze motie. Want wij gaan bewoners in die zin…, je moet bekijken of je vindt dat je bewoners moet verplichten aan tafel te zitten of dat je hen daarin vrijlaat. De heer Leewis, ik heb een nieuwe tijdlijn toegestuurd wat ik zei, met de actualisatie. Dat betekent dat als dit traject doorgaat met of zonder de gemeente, dan komt de luchthaven met een voorkeursscenario. Dat zullen ze dan naar de minister sturen en die gaat uiteindelijk een besluit nemen over de luchthaven. Dat betekent dat wij dan ongeveer eerste kwartaal 2023 een zienswijze daarop moeten leveren. We hebben natuurlijk eerder zienswijzen gemaakt met elkaar. Zienswijze op de luchtvaartnota landelijk. Dat kun je goed voorbereiden als raad, ook met de uitgangspunten die u ook allemaal eerder heeft meegegeven, bijvoorbeeld over terugdringing van overlast, of op het moment dat er al verdere inzage is en dit is dan het eerste kwartaal 2023. Dus dan zijn we echt bijna een jaar, driekwart jaar verder.

Dan kunt u ook de informatie uit het initiatiefvoorstel bijvoorbeeld meenemen. Volgens mij kan het goed parallel oplopen. Mevrouw Van Peppel, Van de Peppel, sorry. Staat Peppel dan voor populier? Ja hè? Dan doet u uw partij ook mooi eer aan met uw naam. U heeft ongetwijfeld al eerder hier gesproken. U heeft ook een motie ingediend, waarin u pleit voor sluiting. Die is eigenlijk vroegtijdig, omdat dat bij dat luchthavenbesluit komt en waarvan je zou zeggen: daar moeten we als raad gemeenschappelijk een zienswijze over indienen. Maar ik heb bijna alle moties in dit geval aan de raad gelaten om richting aan te geven hoe we hiermee verder gaan, en dat zal ik dan ook bij uw motie doen. Het is aan de raad. Voorzitter, ik heb mooie bijdragen gehoord vanuit de raad. Ik heb alle moties geadviseerd en het is ook aan deze raad om te kijken naar het vervolg. De VOORZITTER. Dank u zeer. De tweede termijn, resterende vragen? De heer Balwantsingh. De heer BALWANTSINGH (pvda). Ik heb onze motie niet voorbij horen komen. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Oké. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen nog even. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Een punt van de orde. Ik wilde even laten weten dat ik de raadzaal verlaat omdat ik naar een begrafenis ga, maar ik wil dus wel zeggen dat ik dus niet wegga omdat ik de tweede termijn niet van belang acht. De VOORZITTER. U had dat bij mij ook gemeld.

Helder, sterkte. Wethouder. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Nee, dat klopt mijnheer Balwantsingh. Dat is inderdaad niet zozeer richtinggevend voor het voorkeursscenario, maar dat gaat over arbeidsvoorwaarden Rotterdam The Hague Airport. Dat is natuurlijk zeer actueel, dus ik begrijp wel waarom u die er vandaag hebt ingeschoten. Ik heb even digitaal overleg gehad met de andere wethouder die het Rotterdamse belang als aandeelhouder vertegenwoordigt, met de heer Van Gils. We hebben hier niet dezelfde cao, maar we willen hem omarmen. We vinden dat het personeel in Rotterdam even goede arbeidsvoorwaarden verdient als collega’s elders bij de Schiphol Groep en dat signaal brengen wij graag over. Het is natuurlijk wel iets wat in overleg met vakbonden geregeld moet worden. Maar wat mij betreft, wat de heer Van Gils betreft, wat het college betreft omarmen we deze motie. De VOORZITTER. Dank. Is er behoefte aan een tweede termijn? De heer Becker.

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

562

De heer BECKER (vvd). Dank u wel voorzitter. In reactie op de door D66 ingediende motie wil ik benadrukken dat het enorm van belang is om in gesprek te blijven met de luchthaven. De wethouder zegt het net al. Als we uit het proces stappen, dan hebben we ook geen invloed meer op de uitkomsten. Dus ik dien graag een motie in om te benadrukken dat we met Rotterdam The Hague Airport in gesprek moeten blijven om die Rotterdamse belangen ten aanzien van de luchthaven goed te borgen in een nieuw luchtvaartbesluit. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer Becker heeft de volgende motie ingediend. Motie 12. Blijf in gesprek "De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 2 juni 2022, ter bespreking van het Voorlopig Pakket Participatietraject Luchthavenbesluit Rotterdam The Hague Airport (RTHA); constaterende dat: - Rotterdam The Hague Airport dit jaar een nieuw luchthavenbesluit moet aanvragen bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ter vervanging van de vigerende omzettingsregeling; overwegende dat: - de Rotterdamse luchthaven lusten maar zeker ook lasten in de regio veroorzaakt; - de uitgangspunten zoals verwoord in het VPP een verbetering zijn voor de bescherming van de leefomgeving van direct omwonenden ten opzichte van de vigerende omzettingsregeling; - Rotterdam The Hague Airport een onvervangbare rol speelt voor het regionaal spoedeisend verkeer en de uitvoering politietaken;

- Rotterdam The Hague Airport een belangrijke functie heeft voor het regionale bedrijfsleven; - veel inwoners uit de Rotterdamse regio via Rotterdam The Hague Airport op vakantie en/of op familiebezoek gaan; - de gemeente Rotterdam samenwerkt met de luchthaven in Rotterdam The Hague Innovation Airport om een kraamkamer te zijn voor innovaties ten behoeve van de regionale ontwikkeling; roept het college op: - om met Rotterdam The Hague Airport in gesprek te blijven om alle Rotterdamse belangen ten aanzien van de luchthaven zo goed mogelijk te borgen in een nieuw luchthavenbesluit; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S.J.C. Becker, B. van Drunen en F. Achbar De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Segers, van de orde nog kort. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, want ik wil graag en daarom had ik dat graag willen doen voor die korte tweede termijn, ik wilde graag even een schorsing vragen van twintig minuten, om te overwegen of ik een tweede termijn wil om nog een motie in te dienen.

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

563

De VOORZITTER. Dat snap ik. De heer Segers wil een schorsing van twintig minuten om te bepalen of hij in de tweede termijn nog een motie wil indienen. Dat zou ik kunnen combineren met een lunchpauze, want dat wilde ik net aan u voorstellen. Maar wellicht wil de wethouder over deze motie nog iets zeggen. Of wilt u dat straks doen? Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Over de motie van de heer Becker kan ik kort zijn. Hij vraagt om, welk scenario er vandaag ook uitrolt, in gesprek te blijven met de luchthaven en met bewoners en volgens mij moeten we dat altijd doen, dus die kan ik omarmen. Die zou ik omarmen als raad, maar goed. De VOORZITTER. Het advies is helder. Dan stel ik u voor het verzoek van de heer SegersHoogendoorn te belonen en te combineren met de lunchpauze. Het is nu 12.30 uur en ik stel u voor om terug te zijn om 13.30 uur. Dan hebben we een vol uur voor een lunchpauze en eventuele onderlinge beraadslagingen. Ik zie dat u opstaat. Dat betekent dat u het eens bent met mijn ordevoorstel. Dat lijkt mij uitstekend. Dan schors ik de vergadering tot 13.30 uur. (De vergadering is geschorst.)

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

564

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen van de raadsvergadering van 2 juni 2022 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 7 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb met dien verstande dat het voorzitterschap van 14.57 tot 16.22 en van 17.28 tot 17.35 uur en van 18.05 tot 18.15 uur is waargenomen door mevrouw J.M. Nunnely Voor de presentielijst van deze vergadering wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering Namens het college zijn tegenwoordig mevrouw J. Bokhove, de heer S.A. Kurvers, de heer A.H.P. van Gils en de heer V.P.G. Karremans Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders

Heropening De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering, ik verzoek de raadsleden hun plaatsen in te nemen. Mijnheer Segers-Hoogendoorn, u hebt om een schorsing gevraagd en u mag iets zeggen in uw technische tijd want u bent door uw spreektijd heen. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja dank voorzitter. Gezien mijn spreektijd wil ik u graag het woord laten geven aan de heer Vonk van de ChristenUnie. Dank. De VOORZITTER. De heer Vonk heeft mij dat ook verzocht. Dus mijnheer Vonk, u krijgt het woord. De heer VONK (cu-sgp). Ja dank u wel voorzitter. In de eerste termijn zijn veel dingen gewisseld en dan is er wel de behoefte om nog even wat dingen duidelijk te krijgen. Er is een motie van D66 ingediend over of wij ons wel of niet verbinden aan het participatieproces. Technisch is even…, laat ik dat eerst even vragen en dat is niet aan u, maar dat is eigenlijk aan D66. Klopt het dat er nu een gewijzigde motie wordt ingediend? Dat we dat zeker weten. De VOORZITTER. Mag ik u in de rede vallen, ik wil vragen of mevrouw Maassen of mevrouw Nunnely even scherp meeluisteren want dit is een vraag aan D66. O, mijnheer De Haan doet het, oké, Excuses. Mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Correct, ik ben bezig met de ondertekening en achter u wordt momenteel de op een na laatste handtekening gezet. De heer VONK (cu-sgp). Dat wilden we graag even zeker weten.

Het tweede is… De wethouder heeft ook iets gezegd over de consequentie van die motie en we willen even checken of we dat goed gehoord hebben, namelijk dat het aannemen van deze motie betekent dat de gemeente Rotterdam niet meer deelneemt aan het participatieproces, wel in

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

565

gesprek blijft met het vliegveld, ook gezien de motie die de heer Becker heeft ingediend, maar dan buiten het participatieproces om met het vliegveld in gesprek blijft. Klopt het dat dit de interpretatie van de motie is? De VOORZITTER. Andere sprekers in de tweede termijn? Ja mijnheer Balwantsingh. De heer BALWANTSINGH (pvda). Ja dank voorzitter. Ik wil in deze tweede termijn eigenlijk even stilstaan bij de bijdrage die is geleverd door de wijkraden Hillegersberg en Schiebroek, we hebben het er al even over gehad, maar ik wil even de aandacht erop vestigen. Zij roepen in een aantal bullets in hun stuk de gemeenteraad onder andere duidelijk op om niet akkoord te gaan met het proces, de zorg uit te spreken voor het groeiverdienmodel, aangenomen moties uit het verleden terug te laten komen in het traject en de bewonersvereniging te steunen. Mijn vraag is de volgende, is er ruimte om de ongevraagde adviezen van wijkraden mee te nemen in het participatieproces? Dank voorzitter. De VOORZITTER. Dank. Andere sprekers? Wethouder Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Dank u wel voorzitter.

De heer Vonk, ja misschien niet in… Nee, we hebben een aantal woorden… Mevrouw Van Wifferen wilde een duidelijk statement afgeven en toen heb ik ook aangegeven dat de consequentie daarvan is dat je dan niet meer in het traject aan tafel zit want als je niet gaat ondertekenen, kun je ook moeilijk eisen stellen. Dus dat is de consequentie daarvan, maar volgens mij is dat duidelijk. Zoals de heer Becker zei, blijft er een luchthaven, blijven er belangen van bewoners te vertegenwoordigen en daar blijf je over in gesprek met de luchthaven, met de raad en met zienswijzen. Dus in die zin blijven er gesprekken, maar niet aan die tafel. Dan de heer Balwantsingh. Er ligt van links tot rechts een heel spectrum aan moties, de raad gaat straks een koers uitspreken en afhankelijk van die koers doen wij de inbreng van de wijkraad in het traject of behartigen we die op een andere manier op een andere tafel. Dus ik heb er notie van genomen en volgens mij is die ook erg in lijn met de richting van uw raad. Misschien niet aan die tafel, maar we nemen de input van de wijkraden zeker mee. De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Een punt van orde. Ik zou graag de gewijzigde motie die nu volledig is ondertekend nog namens D66 en andere partijen willen indienen. De VOORZITTER. Kun u de wijziging zelf nog even oplezen? De heer DE HAAN (d66).

Als ik mij niet vergis, zit de wijziging hem in 'verzoekt het college: als Rotterdams college de definitieve uitkomsten van het participatietraject niet te ondertekenen'. Het zit hem in het begrip 'definitieve uitkomst', als ik me niet vergis was dat het voorkeursscenario hiervoor. De VOORZITTER. De heer de Haan heeft de volgende motie ingediend. Motie 6A. Vlieg niet over de participatie heen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 juni 2022 ter bespreking van het Voorlopig pakket participatietraject luchthavenbesluit Rotterdam The Hague Airport (RTHA); constaterende dat:

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

566

- er op basis van de Luchtvaartwet een nieuw Luchthavenbesluit genomen dient te worden voor Rotterdam The Hague Airport (RTHA); - RTHA hierbij in overleg met de omgeving tot de formulering van een regionaal gewenste toekomstontwikkeling dient te komen, welke formeel geregeld wordt via een pakket participatietraject; - de begeleiding van dit Voorlopig pakket participatietraject (VPP) op initiatief van RTHA in handen is gelegd van een onafhankelijke externe organisatie; - de gemeente ervoor kan kiezen om de uitkomsten van het VPP te ondertekenen of niet; overwegende dat: - het ondanks diverse verregaande pogingen en intenties van het RTHA niet gelukt is om Rotterdamse bewoners weer te betrekken bij het VPP; - Rotterdamse bewoners een belangrijke partij zouden moeten zijn bij de participatie over de toekomstontwikkeling van RTHA; - de gemeente zich niet zou moeten conformeren aan de uitkomsten van dit VPP aangezien de inbreng van Rotterdamse bewoners hier nu onvoldoende in naar voren komt; - de gemeente zo ook beter in staat is om een onafhankelijke zienswijze in te dienen bij de behandeling van de MER; verzoekt het college: - als Rotterdams college het voorkeursscenario niet te ondertekenen zijnde deelnemende partij omdat de inbreng van de omwonenden onvoldoende tot haar recht komt en om zo een onafhankelijke afweging te kunnen maken bij de indiening van de zienswijze voor de

MER en concept-luchthavenbesluit; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. van Wifferen, P.J.H.D. Verkoelen, M.S.S. de Jong, I. Elfilali, S. van de Peppel en T.J. Vonk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan gaan we aan de wethouder vragen om daar iets van te zeggen of er iets van te vinden, dus dat komt goed. Akkoord? Het huidige dictum luidt: 'als Rotterdams college de definitieve uitkomsten van het participatietraject niet te ondertekenen zijnde deelnemende partij omdat de inbreng van de omwonenden onvoldoende tot haar recht komt en om zo een onafhankelijk afweging te kunnen maken bij de indiening van de zienswijze voor de MER en het conceptluchthavenbesluit'. Dat is het dictum zoals dat er nu op staat. Wethouder wilt u er iets over zeggen? Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Ja, dank u wel. Ik geef nog even een soort technische toelichting die ik ook in de eerste termijn gaf. Toen stond er een DPP, een definitief participatieproject, en toen zei ik 'dan hebben we het nu over het voorkeurscenario' want er is niet een definitieve uitkomst van het participatietraject. Na deze stap wordt toegewerkt naar een voorkeursscenario dat aan het rijk wordt voorgelegd, dus eigenlijk was het vorige dictum helemaal goed, maar voor DPP moest 'voorkeurscenario' staan.

Nu hebben we weer een onduidelijkheid, nu lijkt het alsof er weer gereageerd wordt op het voorlopige participatiepakket en dat kan niet want dat gaat niet over instemming, dus daar kun je geen goedkeuring aan verlenen. Voorzitter, mag ik D66 in de gelegenheid stellen om dat achter de schermen even technisch met ons af te stemmen?

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

567

De heer DE HAAN (d66). Ja wat mij betreft graag en excuses dat het even mis is gegaan. De VOORZITTER. Dan wordt deze motie geacht niet te zijn ingediend en verzoek ik de indiener met de wethouder in overleg te treden en ons in de loop van de vergadering een andere motie aan te reiken. Mijnheer De Haan, in de loop van de vergadering een andere motie aan te reiken. Dan wordt deze motie in deze vorm niet geacht te zijn ingediend. Andere punten nog in de tweede termijn voor zover ze zijn blijven liggen? Akkoord, alles is besproken? Dan sluit ik de beraadslaging op dit punt af. 8.2

Het voorstel met betrekking tot de verkoop van het Warmtebedrijf Rotterdam

De VOORZITTER. Ik ben in afwachting van de komst van wethouder Van Gils en wethouder Bonte. Wethouder Bonte is er inmiddels. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, een puntje van orde. De VOORZITTER. Gaat uw gang. Mevrouw VERKOELEN (50+). En wethouder Kurvers neem ik aan, die hoort toch ook bij het Warmtebedrijf. De VOORZITTER. Die is betrokken bij de gebouwde omgeving, niet bij het Warmtebedrijf zelf. Daarin is wethouder Van Gils de leidende wethouder. Wethouder Kurvers is aan zet als het gaat om de gebouwde omgeving. We proberen wethouder Van Gils te vinden. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja voorzitter, ik zal er vandaag geen vragen over hebben, maar in de commissie was de heer Bonte zo aardig om in te vallen voor de heer Kurvers en ik had wel degelijk vragen over de bebouwde omgeving, dus ik vind het echt een beetje onlogisch dat de heer Kurvers niet aanwezig zou zijn. Ik weet niet of er mensen zijn, maar ik vind het gewoon niet zo netjes. Nu is de raadsvergadering, ik snapte het bij de commissievergadering en ik vond dat de heer Bonte prima antwoord gaf, daar niet van, maar het is niet zoals het hoort. De VOORZITTER. Als de raad vindt dat wethouder Kurvers uitgenodigd moet worden dan nodigen we wethouder Kurvers uit.

De verwachting is dat dit niet nodig zal zijn, maar als u vragen aan wethouder Kurvers hebt dan sturen wij hem een verzoek om naar de raad te komen. Hij heeft zich niet afgemeld voor vandaag, dus ik ga ervan uit dat hij beschikbaar is. We gaan wethouder Kurvers gewoon uitnodigen, akkoord. Het voorstel met betrekking tot verkoop van het Warmtebedrijf. Ik heb een aantal sprekers op mijn lijstje staan, kijk wethouder Kurvers komt eraan. We beginnen met mijnheer Simons als eerste spreker. De heer SIMONS (lr). Ja dank u wel voorzitter. Het is een langslepende kwestie geworden, eens is het vol idealisme en goede moed begonnen, we hebben er zelfs een raadsenquête over gehad en uiteindelijk kon het niet anders dan dat we afscheid moesten nemen van het Warmtebedrijf. De wethouder heeft daar heel veel inzet op gepleegd, hij heeft ook gewoon goed naar de raad geluisterd, naar alle moties die allemaal zijn meegegeven, om er ook voor te zorgen dat de warmtelevering aan Rotterdammers niet in gevaar zou komen en ook dat de Rotterdammers er weinig of het liefst niets van zouden merken. Dat is allemaal gebeurd, het hele traject is doorlopen en ik denk dat het voorstel dat nu voorligt gewoon een goed voorstel is; wij zullen het daarom ook steunen.

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

568

De VOORZITTER. De heer Van Dommelen De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja dank u wel voorzitter. Dit is mijn maidenspeech, althans mijn maidenspeech in de gemeenteraad van Rotterdam. Ik ben er erg trots op dat ik deze maidenspeech in dit prachtige gebouw en voor dit illustere gezelschap mag houden. Ik heb uiteraard goed nagedacht over bij welk onderwerp ik mijn maidenspeech zou willen houden, ik wil namelijk te allen tijde voorkomen dat een onderwerp te gevoelig is voor de raad en dat mijn collega-raadsleden mij later kunnen verwijten dat ik juist dit onderwerp heb uitgekozen, zodat ik een minuut lang kan praten zonder dat jullie me kunnen interrumperen. Eerder deze maand hebben we kunnen ervaren hoe gevoelig dit kan liggen. Nu denk ik dat dit wel zal meevallen, er is al zo veel gezegd en geschreven over het Warmtebedrijf, maar zekerheidshalve en om geen enkel risico te nemen sta ik graag toe dat mijn collegaraadsleden me kunnen interrumperen, ook in deze eerste minuut, in het volste vertrouwen dat die interrupties wel zinvol zijn. Dan nu naar het hoofdonderwerp. In de vergadering van de commissie Bestuur van 31 mei jl. hebben we uitgebreid met de wethouders Van Gils en Bonte gesproken over de transactie die nu voor ons ligt.

Met de toelichting van beide wethouders en alle achterliggende documentatie heeft de Rotterdamse VVD er alle vertrouwen in dat met deze transactie de Rotterdamse belangen het beste zijn geborgd. De transactie brengt geen of slechts minimale financiële risico's met zich mee en ook de juridische en publieke belangen lijken met deze transactie het beste geborgd. Dus de Rotterdamse VVD zal dan ook positief stemmen over de voorgenomen transactie. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Ja voorzitter, ik kan er kort over zijn. Wij hebben ons de afgelopen periode hard gemaakt om de stekker er op tijd uit te trekken en niet jaren bezig te zijn met proberen het Warmtebedrijf in leven te houden. Daar werd helaas geen gehoor aan gegeven en nu doet zich de situatie voor dat wij de pijn op dit moment gaan pakken, voor een flink bedrag. Ik denk dat het goed is om die verantwoordelijkheid nu wel te nemen en wij zullen straks het voorstel zoals dat voorligt steunen. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl). Ja voorzitter, ik heb dit dossier in eerdere bijdrages in goed Rotterdams wel eens een klotedossier genoemd en ook nu hebben we weer een vervolgstap erin en ook die lijkt weer een soort vervolg, zij het de laatste stap in een pijnlijk dossier, te zijn.

En toch wil ik er even bij stilstaan dat wij, ondanks dat er in dit traject veel dingen niet goed zijn gegaan, sterker nog echt wel verkeerd zijn gegaan en ondanks dat dit best wel behoorlijk veel geld heeft gekost, wel 40.000 woningen op Zuid van het gas af hebben, dat een veelvoud van diezelfde woningen op de noordoever van het gas af zijn en dat wij een succesvolle 'van het gas af'-strategie hebben en dat is uiteindelijk allemaal terug te brengen tot het besluit om dit Warmtebedrijf in oorsprong aan te leggen. Of dit dus uiteindelijk een heel slecht dossier is of een dossier waarin wij met zijn allen met best wel veel vooruitziende blikken een investering hebben gedaan die niet altijd op de beste manier en niet altijd in de juiste constructie is gebeurd, maar die uiteindelijk wel de juiste investering is gebleken, ik denk dat we die conclusie eigenlijk pas over een aantal jaren kunnen trekken. Mijn voorzichtige conclusie is dat het in ieder geval goed is dat het is gebeurd. Als je kijkt naar de geopolitieke omstandigheden nu in Oekraïne, als je kijkt naar de klimaatcrisis, als je kijkt naar de kosten voor energie die mensen nu moeten betalen dan denk ik dat het heel goed is dat wij al een deel van onze Rotterdammers voor een groot deel hebben beschermd tegen die impact en ik hoop dat we dat met deze transactie kunnen voortzetten. Dat blijft mijn enige

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

569

gevoeligheid op dit dossier want ik denk dat het goed is dat het verkocht wordt aan Vattenfall, aan een partner die onderdeel is van een keten. Het Warmtebedrijf was te klein om in deze sector te opereren, maar het blijft belangrijk om nieuwe duurzame bronnen aan te sluiten en dat is nu afgesproken dus dat is goed, maar het blijft ook belangrijk dat die tijdig worden aangesloten want je hebt een uitkoppeling van warmte bij een industriële installatie niet zomaar gedaan. Als de energietransitie, en dat hoop ik heel erg, flink vaart gaat krijgen dan hoop ik ook dat Vattenfall op tijd de investeringsbesluiten neemt om duurzame bronnen aan te kopen en niet blijft hopen dat de afvalverbranding en de raffinage zo lang mogelijk blijven draaien en dan onverhoopt tot de conclusie komt dat de warmtelevering ineens is afgekoppeld en dat die dit op een andere minder duurzame manier moet doen. Al met al denk ik dat dit een juiste stap in dit proces is. De VOORZITTER. Dank. Ik heb op mijn lijst staan mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja voorzitter, je kunt een euro maar één keer uitgeven en ik denk ook dat iedereen het hier wel mee eens is dat we er weinig politieke debatten over gaan voeren. Het is gewoon doodzonde en het is frustrerend hoe hier bakken met gemeenschapsgeld gewoon zo de Maas in gedonderd worden terwijl wij zo veel andere problemen te fixen hebben in deze stad.

Het is een slecht dossier en de PvdA is ook van mening dat dit eigenlijk ook gewoon een slechte deal is, maar het is wel een dilemma want we hebben alleen maar de keuze uit slechte scenario's. Naar alle informatie die wij de afgelopen tijd hebben gekregen in de technische sessies en de inzet om deze deal tot stand te brengen, denken wij toch dat dit de minst slechte deal is en dat we hier nu eens en voor altijd een streep onder kunnen zetten. Ik verwacht dan ook dat wij na ons besluit als raad op de hoogte worden gehouden van het verdere verloop want er is nog een aantal afhankelijkheden voordat de deal definitief kan doorgaan. Ik hoop oprecht dat wij als raadsleden hier ook niet meer tijd en energie in gaan steken dan strikt noodzakelijk is, dit dossier heeft al veel te veel gekost. Dank u. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter. Een valse start, zo begon het in 2005 met een installatie die duurder bleek te zijn en voor rekening van het Warmtebedrijf kwam. In het verleden zijn dingen niet goed gegaan en niet goed gedaan zei de wethouder op 31 mei jl. tijdens de commissievergadering waarin we ook over dit dossier spraken. Nu de weg vooruit. Alles overwegende en op grond van alle informatie die ik heb gezien en heb mogen ontvangen zegt de Voltfractie dat er maar één weg vooruit is en dat is ingaan op deze verkoop.

Het alternatief is immers weinig aantrekkelijk. Een verse stap voor de gemeente en het Warmtebedrijf is nu wat nodig is want we staan voor grote uitdagingen als het gaat om de klimaatambities en de energietransitie, zeker in deze complexe geopolitieke context waarin we ons nu bevinden met ook zaken als energie-armoede in onze stad. Belangrijk zijn de belangen van de Rotterdammers, dus laten we dit doen. De weg vooruit is wel spannend want deze verkoop hangt af van vele factoren, dus het groene licht dat we nog moeten krijgen vanuit de Europese Commissie vanwege staatssteunaspecten waaruit ik ook opmaak dat het ook deels gaat om correcties uit het verleden, een toets vanuit de ACM vanwege fusieregels, een check op de positie van de kopende partij, instemming van de provincie Zuid-Holland, juridische uitwerkingen en ook hoe deze stap past in de nieuwe Warmtewet want laten we wel wezen, zowel het rijk als andere gemeenten maken nu juist de stap naar meer publieke spelers als het gaat om de warmtebedrijven en wij doen juist het tegenovergestelde, wij stappen naar een private speler. Desalniettemin, alles overwegende zeg ik als Voltfractie, laten we dit doen. Tot slot wil ik ook absoluut een groot compliment

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

570

geven aan de ambtenaren die deze deal en dit dossier hebben voorbereid, wat ik tot nu toe van hen heb gezien verdient heel veel complimenten. Dank voorzitter. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, we gaan niet over de lof of het afkeuren van ambtenaren en dat zal ik dus ook niet doen want het gaat over de politiek verantwoordelijken. Voorzitter, eindelijk gaan we stoppen we met het Warmtebedrijf, eigenlijk zouden we bedrijven die warmte in de rivier of in de lucht willen lozen moeten belasten voor deze thermische vervuiling, maar helaas kunnen zij hun restwarmte nog steeds voor veel geld, voor steeds meer geld, verkopen aan iedereen die warmte nodig heeft. Die restwarmte zou dus eigenlijk gratis moeten zijn voor andere gebruikers zoals huishoudens en daar zit nou de kneep. Vanaf de start betaalt het WBR de hoofdprijs en verliezen we al ongeveer zestien jaar € 1 miljoen per maand. Tel uit je verlies, zestienmaal € 12 miljoen is ongeveer € 300,00 per Rotterdammer oftewel € 1200,00 voor een gezin met twee kinderen. Daarmee hadden we nu de energie-armoede kunnen verlichten en dat verlies moet stoppen. De SP is dus voor de verkoop. Al in 2008 constateerde ik dat het WBR de facto failliet was en dat we beter konden stoppen.

Het was toen na 2,5 jaar ongeveer € 30 miljoen, maar nee we zwommen zoals gebruikelijk verder in de fuik en telkens werd de raad opnieuw om krediet gevraagd om nog dieper in het energiemoeras te verdrinken. Vandaag gaan we eindelijk deze bodemloze put dempen. Als de gemeente, de burgers van Rotterdam, elke maand € 1 miljoen verliest dan zijn er anderen die dat geld opstrijken. In zestien jaar hebben de Shell, de Nuon, de Eneco, het AVR en vele ingenieursbureaus, accountants, advocaten consultants en anderen goudgeld verdiend aan dit debacle. Het is afdoende onderzocht door de Rekenkamer en de raadsenquête. Jammer dat ik na veertien jaar gelijk heb gekregen, jammer dat de verantwoordelijke wethouders Wim van Sluis van Leefbaar Rotterdam, Mark Harbers van de VVD, Jantine Kriens van de PvdA en Adriaan Visser van D66 nooit echt zijn afgerekend op de miskleunen in dit dossier. Miskleunen omdat het WBR dobberde als een sloep in de eurogeul zoals wethouder Van Gils op 31 mei jl. in de raadscommissie zei. Een sloepje tussen de olietankers die met de neoliberale wetten van Europa in de hand het Warmtebedrijf Rotterdam hebben gebruikt als melkkoe en nu het kalf verdronken is, gaan we de put dempen, bravo. De VOORZITTER. Andere sprekers? Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+).

Voorzitter, ik zei het al in de commissievergadering en ik wil dat hier herhalen, grote complimenten aan wethouder Van Gils en het college over de gang van zaken. 50PLUS was ongelooflijk kritisch over het Warmtebedrijf, in de eerste twee jaar van ons bestaan als 50PLUS in deze raad werd het bijna een levenswerk van mij om het college te bestoken met kritische vragen en veel commentaar. 50PLUS Rotterdam initieerde de raadsenquête en nam daar, toen die er kwam, met groot genoegen deel aan. Daarna veranderde alles met als resultaat dat we vandaag gaan besluiten het Warmtebedrijf te verkopen. Voorzitter, dat verkopen is een verdomd lastige klus en dat is door het college onder leiding van wethouder Van Gils vlekkeloos aangepakt en afgehandeld. We gaan er geen vervelende nasleep van krijgen, geen onverkwikkelijk juridisch gesteggel, nee het wordt netjes en rustig geregeld. Dus voorzitter, grote complimenten aan deze wethouder en daarmee ook de complimenten aan het gehele ambtenarenapparaat dat dit achter de schermen allemaal mogelijk heeft gemaakt. 50PLUS gaat akkoord met de verkoop. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen.

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

571

Mevrouw MAASSEN (d66). Ja dank u wel. We zijn op dit moment bezig met een proces dat echt nog wel heel veel zorgvuldige stappen vergt voordat we daadwerkelijk kunnen spreken van een afronding van dit dossier en ik wil de wethouder en zijn opvolger daar heel veel succes mee wensen. D66 beschouwt dit als de juiste keuze in een enorm lastig dossier en ik vind het belangrijk om nog eens te onderstrepen dat… We hebben twee jaar geleden natuurlijk een enquête gehad waarin al heel veel lessen zijn opgetekend die we ons ter harte moeten nemen, maar ik hoop dat we ook nog de lessen van de tussenliggende periode trekken omdat ik de gemeente Rotterdam toewens dat we niet nogmaals dergelijke misstappen begaan. Dat was het, dank. De VOORZITTER. Dank u zeer. Andere sprekers? Wethouder Van Gils. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Ja dank u wel voorzitter. Ik heb eigenlijk weinig vragen gehoord en dat is misschien logisch als je ziet hoe intensief, lang en met welke diepgang leden van deze raad in de enquêtecommissie hier bemoeienis mee hebben gehad. Het is nu inderdaad een beetje digitaal omdat het een transactie met veel partijen is, moet elke partij in dit stadium zeggen 'dit is het' of niet, maar het is een eindpunt van onderhandelingen en in die zin is het een digitale keuze, het is of wel of niet, en niet iets daartussenin.

Dank voor de bijdragen van vele partijen die allemaal nog eens in hun eigen kleur onderstrepen hoe dit dossier zich heeft ontwikkeld. Ik ga het niet herhalen want volgens mij heeft de enquêtecommissie daar buitengewoon goed en grondig naar gekeken en niet alleen de enquêtecommissie, maar ook daarna. Recentelijk is nog met u het leren van rapporten gedeeld en heeft SOB gezegd: wat is nu het lerend vermogen van de gemeente Rotterdam, zowel van de raad en het college als ambtelijk, van dit soort grote dossiers? We zien rapporten van de Rekenkamer en van enquêtecommissies en soms bekruipt ons het gevoel dat we dat toch beter hadden kunnen voorzien. Daar werken we ook aan, dat is misschien een antwoord op de vraag van mevrouw Maassen, we kijken naar deelnemingen, hoe zie je dat het misschien een keer zwaar weer wordt en kun je je daar in oplopende intensiteit mee gaan bemoeien opdat het je niet overkomt. Met deelneming van alle betrokkenen zullen we ook dit proces nog evalueren, maar ook hoe het zit bij andere deelnemingen die er zitten. Ja en de afdronk, daar ga ik niet heel uitgebreid op in. Ik denk dat we hier allemaal ongelooflijk intensief met verschillende samenstellingen, ook van ambtenaren en ook in de politiek, ons aandeel in hebben gehad en er is goed en hard samengewerkt.

Ook de relatie met de provincie, het Warmtebedrijf zelf en anderen is daarin goed gegaan, hoe moeilijk dat ook was en hoe de belangen soms ook tegenover elkaar konden staan. Ik deel niet de woorden van de heer Coşkun, het is feitelijk niet juist dat er € 1 miljoen per maand in dat Warmtebedrijf is gegaan. Als je start wordt er een enorme investering gedaan, in pijpleidingen, in ontkoppeling, in technische installaties, in de organisatie, en er ligt uiteindelijk nu een infrastructuur die nog lang beschikbaar is, waar veel mensen nu profijt van hebben en waarmee, doordat met deze overeenkomst veel capaciteit beschikbaar blijft, nog veel huizen kunnen worden gedaan. Dat moet je meewegen. Dus het beeld dat u schetst, het spuit eruit en daar hadden we andere dingen mee kunnen doen, is niet helemaal juist, maar in ben de laatste om te zeggen dat dit een succesdossier is. Dit is een zware beslissing, een lastige beslissing, maar een onvermijdelijke beslissing en ik ben blij, daarmee wil ik afronden, dat het in ieder geval wel een toonbeeld was van strikte governance, aan deze kant tussen de verschillende wethouders, zo open mogelijk met de raad met alle beperkingen die daaraan zitten en met professionele ambtelijke ondersteuning. Soms klonk het als een compliment of waardering voor wat wij gedaan hebben en ik spreek die waardering ook graag naar uw kant uit.

Ook in toch altijd lastige momenten als in enquêtecommissies of ingewikkelde of bijna paniekachtige dingen, 'jeetje, wat hebben we nu weer', die heeft iedereen gehad, u en wij ook, hebben we iedere keer het hoofd koel gehouden en elkaar daar in positie gehouden. Dus daarvoor dank.

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

572

De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, ik vraag me af of de wethouder, de voormalig gemeentesecretaris, kan ontkennen hoe het aan ons gepresenteerd is door de heer Van Sluis. De totale investering is € 80 miljoen, de gemeente doet € 9 miljoen en het Havenbedrijf doet € 9 miljoen. Dat zei hij in 2005 en dan hebben we in 2008 al 8% rendement. In 2005 heeft het Havenbedrijf zijn € 9 miljoen aan aandelen voor € 2,00 aan de gemeente Rotterdam teruggegeven en vervolgens zaten wij opgescheept met een tekort van € 30 miljoen omdat we de ingenieurs van Shell moesten betalen, de heer Van Gils was daar zelf bij. Het heeft vanaf de start gemiddeld € 1 miljoen per maand gekost en als we daarmee doorgaan gaat het € 1 miljoen per maand kosten. Daarom moeten we nu stoppen met deze bloedende affaire. De heer Van Gils kan toch niet ontkennen dat dit het beeld is dat uit alle stukken naar voren komt, zeker omdat in de jaarrekening bij de voorzieningen al… We hebben al bijna € 150 miljoen op het Warmtebedrijf afgeschreven en daar moet nog een x bedrag bij. Ik wil niet in details treden want dan gaan we over de geheimhouding heen, maar het heeft echt zestien jaar lang € 1 miljoen per maand gekost tenzij de heer Van Gils mij hier wil bewijzen dat dit niet zo is. De VOORZITTER. Eén punt over uw betoog mijnheer Coşkun.

Er staat hier geen gemeentesecretaris noch een gewezen gemeentesecretaris verantwoording af te leggen, we spreken over de huidige wethouder die medeverantwoordelijkheid voor het Warmtebedrijf draagt. Anders gaan wij een troebel debat voeren. Ik beperk me dus uitsluitend tot de verantwoording van deze wethouder en wel nu en hier. Wethouder. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Ik denk dat dit niet het moment is, wetend dat de periode waarop u doelt buitengewoon grondig is bezien door een raadsenquête in uw raad en dat alles wat daarover te melden is terug te vinden is. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Is er behoefte aan tweede termijn van de zijde van de raad? Eenmaal, andermaal? Niet. Dan sluit ik de beraadslagingen op dit punt af. Van de orde, mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Zeker. Er was net even wat onduidelijkheid over de motie die net is ingediend. Het dictum is toch weer even terug naar de juiste vorm en ik wil hem graag alsnog ondertekend indienen. Zal ik de passage nog even heel kort…., zodat men daar nu wel duidelijkheid over heeft. Het ging over: verzoekt het college: als Rotterdams college het voorkeurscenario niet te ondertekenen zijnde deelnemende partij omdat de inbreng van omwonenden onvoldoende tot haar recht komt en om zo een onafhankelijke afweging te kunnen maken bij de indiening van de zienswijze voor MER en conceptluchthavenbesluit.

De VOORZITTER. Helder. Ik ga ervanuit dat deze motie voldoet aan wat de wethouder heeft aangegeven. Is die in overleg met haar zo opgesteld? Dan is die technische wijziging nu ook op deze manier correct en komt dat straks terug als onderdeel van de stemming. Mijnheer Biljoen, ik heb nog een toelichting van uw kant nodig over de geheimhouding. Wethouder, wilt u meeluisteren. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, dit is technische tijd hè. Ja, prima. Vanochtend tijdens het hardlopen had ik mij helemaal niet kunnen voorstellen dat verandering al zo snel mogelijk was want de gemeenteraad bekrachtigt al jaren geheimhouding over de collegebrief en dat terwijl steeds meer gemeenten de geheimhouding eigenlijk al hebben laten vervallen. Via u voorzitter dank aan de wethouder en de ambtelijke ondersteuning voor het snelle schakelen. Wij zien een raadsbesluit waarin staat dat de raad alleen de geheimhouding van de

raadsvergadering van 2 juni 2022

Notulen pagina

573

zwartgelakte passages in bijlage 1 bekrachtigt en niet de geheimhouding op de drie andere bijlagen. Ik heb de passage uit bijlage 1 vergeleken en GroenLinks kan met dit raadsbesluit instemmen. Daarnaast vraag ik aandacht voor de inhoud van de stukken en de burgerbrief die we hebben ontvangen, waarin toch een aantal vragen wordt gesteld. Ik maak even gebruik van de gelegenheid om te vragen of we deze stukken kunnen doorgeleiden naar de commissie Bestuur, zodat we die toch kunnen meenemen in de bespreking van het Afwegingskader voor sensoren, data-toepassingen en Al en we er dan toch inhoudelijker over kunnen praten. Tot zover. De VOORZITTER. Wethouder, kunt u zich vinden in deze lezing. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Geheel en al, ik zeg u graag toe dat we dit in de commissie inhoudelijk gaan doen. De VOORZITTER. Dan de raad. Kunt u zich ook vinden in deze lezing ten aanzien van de besluitvorming ten opzichte van de geheimhouding want dat moeten we vandaag wel met elkaar afhechten. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Even een puntje van orde. Het is mij niet helemaal duidelijk wat GroenLinks wil, gaan we het nu als hamerstuk behandelen om het alsnog achteraf toch nog een keer aan de orde te stellen? Dat is wat ik u hoorde zeggen toch of niet? De VOORZITTER. Mijnheer Biljoen. De heer BILJOEN (gl).