20220421- Notulen van de raadsvergadering van 21 april 2022

Of wat dacht je van raadsleden die zich verkiesbaar stellen maar vervolgens bij voorbaat al zeggen dat zij hun raadszetel niet zullen innemen als zij geen wethouder worden. Tja, waarom zou je dan als Rotterdammer dan nog stemmen op zo iemand? Dat is gewoon kiezersbedrog. Ook hier zal de kiezer denken: joh, wat je daar doet op Coolsingel 40, bekijk het maar. Wat ook meespeelt is dat de overheid de burger benadert vanuit wantrouwen in plaats van vertrouwen. Ik vind het echt onvoorstelbaar. Waarvoor vertrouw je als overheid je eigen burgers niet? Ook dit zie je terug in Rotterdam. Waarom doet de gemeente – laat ik dan over de gemeente spreken of de overheid – gewoon niet wat zij beloven? Later vandaag spreken we bijvoorbeeld nog over de energietoeslag. Eerst gaan we communiceren naar de burger dat hij dit zal krijgen, om vervolgens weer te zeggen dat je dat niet gaat doen. En hup, het kleine restje vertrouwen dat er nog was verdwijnt als sneeuw voor de zon. Dan vraag ik me af: waarom zou je nog stemmen op deze politici die toch niet doen wat zij zeggen? Wederom, bekijk het maar daar. Enkele gedachten die nog meer spelen over de opkomst. De meeste slachtoffers van de toeslagenaffaire kwamen uit Rotterdam. Bij de toeslagenaffaire was ook sprake van discriminatie. Ook hierdoor wordt het vertrouwen in de overheid steeds minder en dan druk ik mij nog heel mild uit.

Of neem wat er op Rotterdam-Zuid gebeurde, de doorgedrukte sloop van de Tweebosbuurt. Dat zie je ook terug in de Afrikaanderwijk. Daar zie je dat het percentage kiezers omlaag is gegaan van 41% naar 29%. Dan enkele overpeinzingen. Wij vinden dat het dualisme terug moet in de raad. Dat komt de besluitvorming en het debat ten goede. Ik denk dat de burger dat ook zal

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

474

zien en zal waarderen. En misschien moet een raadslid in een grote stad helemaal geen deeltijdfunctie meer zijn. Als ik naar mezelf kijk, je doet het naast je reguliere werk, dan zit je zo al twee, drie dagen hier op het stadhuis, maar wanneer heb je nu nog tijd om echt de wijken in te gaan, om naar bijeenkomsten te gaan naast je reguliere werk? Misschien moeten we er eens over denken of dat nog kan in een stad als Rotterdam. Ik denk dat er ook meer aandacht moet komen in het onderwijs voor de lokale politiek. Maar wat is dan weer het probleem? We hadden een scholingsprogramma en vanuit het mbo was er werkelijk waar geen enkele interesse hierin. Verder zijn we ook wel benieuwd hoe de burgemeester zijn rol ziet. Hij bezoekt wekelijks de wijk Carnisse, maar daar is het percentage kiezers naar 19% gedaald. Mijn vraag aan de burgemeester is hoe hij dit nu ziet. Hoe verklaart hij dat? En wat we ook wel interessant vinden, hoe zien wij eigenlijk als stad de rol van de burgemeester in de toekomst. Moet hij meer de wijken in? Moet hij proactiever zijn? Nog meer contact met de bewoners? Ik ben benieuwd hoe de burgemeester zijn rol in de toekomst ziet. Kortom, er zijn vragen genoeg en wij zijn content met de motie van de PvdA die we gaan indienen en wij steunen dit om dit allemaal eens goed te onderzoeken. Ik dank u. De VOORZITTER. Dank u wel.

Dan gaan we naar mevrouw Vlasblom en het is uw maidenspeech. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Dank voorzitter. Rotterdam is de stad waar ik al zestien jaar woon, de stad waar ik me ook thuis voel. Maar dat is lang niet zo geweest. Drie jaar lang was ik een spook in deze stad, geen huis, geen adres en geen paspoort. Met mijn ziel onder mijn arm kwam ik haast wekelijks in de stadswinkel, ten einde raad. Niemand die mij kon helpen want ik bestond niet. Ik deed er niet toe. De politiek was er niet voor mij en helaas delen veel Rotterdammers dat gevoel. Voorzitter, wij staan hier om de uitslag en de opkomst te duiden. Het kijken naar vertrouwen in de politiek of beter gezegd het gebrek aan vertrouwen zou te makkelijk zijn. Toch vraag ik mij dan af: is het benoemen van het wantrouwen juist niet moeilijkste wat er is? Het dwingt ons tot zelfreflectie. Doen wij het wel goed? Spreken wij wel namens alle Rotterdammers en nemen wij de meest kwetsbaren in onze samenleving wel mee in de beslissingen die wij nemen? Voorzitter, ik denk van niet. In april 2021 hebben rapporteurs van de Verenigde Naties hun zorgen geuit over het woonbeleid van Rotterdam, in het bijzonder maken zij zich zorgen over de sloop van sociale huurwoningen in de Tweebosbuurt en hoe zij vermoeden dat het een strijd is om het recht op huisvesting. Het is een pijnlijk maar tekenend voorbeeld.

Ondanks de lange, onvermoeibare strijd van bewoners wordt de sloop er in deze raad doorheen gedrukt. Het laat zien dat de Rotterdammer weinig tot geen zeggenschap heeft over zijn bestaansrecht in deze stad. Het laat zien dat zittende partijen van links tot rechts blijven sturen op het beleid dat onder het mom van zogenaamde vernieuwing, verbetering of veiligheid, een onderscheid maakt tussen een goede en een slechte bewoner, tussen arm en rijk. Zo zijn er nog veel meer Rotterdammers die een dagelijkse strijd moeten voeren tegen groeiende ongelijkheid en opstapelende rekeningen, tegen huisjesmelkers en pandjesbazen, tegen racisme en discriminatie, tegen repressie en tegen politiegeweld. De pijnlijke waarheid is echter dat zij deze strijd ook voeren tegen ons. Zij kijken naar de politiek en zien dat wij de keuzes maken die leiden tot hun problemen. Zij zien hoe wanbeleid zoals de Rotterdamwet, zoals de gehele woonvisie, door alle kanten van deze raad in stand worden gehouden en hun problemen dus niet worden opgelost. En zij zien een gemeenteraad die daar niet op reflecteert en doet alsof zijn neus bloedt. Slechts een paar weken geleden stuurde de organisatie van de Woonopstand een brief naar de raad. Ze geven aan dat de evaluatie rondom het gewelddadige politieoptreden door de driehoek ernstig tekortschiet en niet gezien kan worden als een behoorlijke verantwoording.

Er wordt niet gereflecteerd op hoe het politieoptreden zich verhoudt tot ons demonstratierecht. Ook hier wordt het weer benoemd, een gebrek aan zelfreflectie. En zelfs wanneer er wel gereflecteerd wordt roept het vraagtekens op. Zoals de formele excuses voor

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

475

het slavernijverleden die niet op Keti Koti, maar als campagnestunt voorafgaand aan de verkiezingen werden gegeven. Voorzitter, de vraag is wat mij betreft dan ook niet hoe het komt dat mensen niet gaan stemmen. De vraag is vooral wat we ertegen gaan doen. Kiezen we voor meer van hetzelfde of durven we te breken met oude systemen? Kiezen we voor het behouden van de kloof of durven we te kiezen voor een radicaal andere politiek die mens boven macht stelt? Het is duidelijk aan welke kant BIJ1 staat en welke strijd wij gaan voeren. Wij hopen jullie daarbij aan onze zijde te vinden. Tot zover. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, een opkomst van 39% is bedroevend laag en wat mij betreft ronduit een dikke vette onvoldoende voor de hele Rotterdamse politiek, of het nu progressief of conservatief is. Dat roept de vraag op waarom, voorzitter. Waarom wordt er niet meer gestemd door de Rotterdammer? Geen interesse, geen belangstelling, zeggen dezelfde onderzoeken als waar onze burgemeester in zijn brief naar verwijst. Afgehaakt omdat er toch niets verandert, omdat er niet naar ze geluisterd wordt, omdat het altijd dezelfde partijen zijn die het bepalen, zeggen diezelfde onderzoeken van de burgemeester. Maar anders dan de burgemeester leg ik dat uit als dat de kiezer het geloof in de politiek verloren heeft.

De politiek weet blijkbaar niet het vertrouwen te winnen. Niet het vertrouwen van al die Rotterdammers waar de politiek het voor zou moeten doen. Voorzitter, wat houdt de Rotterdammer nu eigenlijk bezig in deze tijd? Uit datzelfde onderzoek waar de burgemeester aan refereert, blijk dat zo’n 40% zich zorgen maakt over zijn woonsituatie. Een kwart maakt zich zorgen over zijn sociale veiligheid, een kwart maakt zich zorgen over de kwaliteit van hun leefomgeving, een kwart maakt zich zorgen over zijn gezondheid en zo’n vijfde maakt zich zorgen over de financiële situatie. Voorzitter, coronacrisis, wooncrisis, energiecrisis, zorgcrisis, toeslagencrisis, financiële crisis, zo gauw als een onderwerp op de agenda van de politiek komt, ligt er meteen een toekomstige crisis op de loer. Dat betekent voor veel Rotterdammers dat er dan ook gelijk voor hen armoede op de loer ligt. Want de rekeningen van al die crisissen worden natuurlijk door de Rotterdammer betaald. Voorzitter, geen Rotterdammer is bezig met een pompeus opgedirkt Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Geen Rotterdammer is bezig met het bouwen van een megalomaan nieuw stadion. Geen Rotterdammer is bezig met weer de zoveelste welzijnsaanbestedingscarrousel. Geen Rotterdammer is bezig met de vraag naar een derde oververbinding. Geen Rotterdammer is bezig met een burgemeester die kantoor houdt op Carnisse.

Nee voorzitter, op Zuid en in andere delen van Rotterdam zijn Rotterdammers alleen maar bezig met overleven. Daar hebben mensen maar één grote zorg en dat is: hoe houd ik het hoofd boven water voor mijzelf en voor mijn gezin? Die Rotterdammers zien hun buurt niet opknappen, maar wel dat hun woningen gesloopt worden en ze geen betaalbare woningen krijgen. Die Rotterdammers zien niet het welzijnswerk verbeteren en stabiliseren, maar wel dat het aanbesteden van welzijn blijkbaar belangrijker is dan hun welzijn. Die Rotterdammers zien niet het klimaat verbeteren, maar wel dat zij door al die klimaatmaatregelen in een enorme energiearmoede terechtkomen. Die Rotterdammers zien niet dat ze financieel verbeteren, maar wel dat ze steeds dieper in de schulden terechtkomen. En dan vragen wij ons nog serieus af waarom ze op Zuid en in andere delen van de stad niet naar de stembus zijn gegaan om te gaan stemmen voor die Coolsingelbubbel? Nee, of laten we het eens hebben over een heel andere categorie mensen. De politieman, de verpleger, de onderwijzer, dat zijn al twintig jaar, sinds Fortuyn en Melkert, ik heb het allemaal weer gezien, de doelgroepen waar wij als politiek het allemaal voor doen. Wat kunnen we constateren na twintig jaar? Er is een schreeuwend tekort aan zowel politieagenten, zorgmedewerkers en onderwijzend personeel. We hebben ze in twintig jaar tijd gewoon weggesaneerd.

En wat nog meer is, die politieagent, verpleger en onderwijzer hebben niet eens een huis dat betaalbaar is, net zoals trouwens de huizen voor jongeren en starters. Of voor mijn eigen doelgroep, ouderen die

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

476

helemaal niet meer aan een woning kunnen komen. En voorzitter, wat doet de politiek aan de leefomgeving van de Rotterdammer? Ik zei al: een kwart maakt zich daar zorgen over. De buurthuizen, de sociale voorzieningen in de buurten, de zorgvoorzieningen, het is allemaal verdwenen. En daarmee is ook de sociale cohesie in onze wijken onder druk komen te staan, wat vervolgens natuurlijk weer afschuwelijk grote effecten heeft op de sociale veiligheid. Voorzitter, een opkomst van 39% is bedroevend laag en vraagt echt om herbezinning op politiek denken. Met 39% moet je niet meer willen denken in oppositie en coalitie. Dan moet je samen als politiek alle zeilen gaan bijzetten en de wijken intrekken en gaan luisteren naar wat mensen belangrijk vinden en gaan laten zien in ons politiek handelen dat wij ook luisteren naar wat die mensen allemaal te zeggen hebben. In deze tijd van grote onzekerheid waar de stress de samenleving beheerst, in deze tijd waar oorlog en corona extra belastend is, geeft de Rotterdammer aan dat het anders moet. De Rotterdammer wil van de politiek meer maatschappelijke betrokkenheid en ondanks dat 50PLUS de onderzoeksmotie van de PvdA zal gaan steunen, is het echt niet de oplossing voor de betrokkenheid aan de Rotterdammer en van de Rotterdammer.

De Rotterdammer schreeuwt om nieuwe politiek en zoals de heer Lansink al aangaf, het is iets van de lange adem mijnheer Lansink. Tien jaar Rutte, daar wil ik wel mee eindigen, kost echt heel veel tijd om weer recht te zetten. Tot zover. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mevrouw Verkoelen, u krijgt een vraag. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ja mevrouw Verkoelen, een interessante analyse, maar kunt u gewoon eens een paar concrete voorbeelden geven hoe het de komende jaren allemaal beter wordt en hoe 50PLUS al die problemen die u heeft genoemd dan allemaal gaat oplossen? Mevrouw VERKOELEN (50+). De heer Van der Velden gaf er al een aantal aan, maar ik zie het ook wel zitten. Laten we in de wijken onze commissievergaderingen gaan doen. Dat doen we niet vanwege alle techniek en ICT hier. Daar gaan zitten en op het moment dat het aan de hand is, daar met zijn allen naar toe en gaan kijken hoe we het echt oplossen. En niet met zijn allen gaan zeggen: wat willen wij nu vanuit onszelf maar wat wil die wijk hebben? En niet gaan slopen omdat het nu eenmaal in onze tabelletjes staat. Ben jij gek, wij gaan kijken of het nodig is om te slopen. De Tweebosbuurt, ik heb er meermalen rondgewandeld, was niet nodig om te slopen. Menigeen zei het, maar nee, het stond in onze hele woonvisie, dus het moest gewoon plat, klaar. Dat was de discussie. En zo doen we het met onze zorgverzekeringen ook.

Stoppen met die flauwekul. Verantwoordelijkheid nemen. Wij zijn verantwoordelijk voor goede welzijnszaken in de wijken. Nee, wat doen we nu? We gaan het uitbesteden. Een carrousel, daar zijn we mee bezig. We kijken niet meer naar de mensen, we kijken alleen nog maar naar die welzijnsaanbestedingen. Hoe achterlijk kunnen we zijn? Dat soort zaken. Veel directer weer terug naar waar het om moet gaan. En misschien wat mij betreft heel graag de wijkraden in stelling zetten. Ik was erg voor de deelgemeentes. Wij krijgen het niet voor elkaar om hier 650.000 Rotterdammers onder controle te krijgen. Veel meer gaan werken met de mensen uit de wijken, dat moeten we gaan doen. 560, sorry. De VOORZITTER. U bent door uw spreektijd heen. Nee, het zijn er echt wel 650.000. Doe uzelf niet tekort. Mijnheer Vonk, de V8-motor voor vandaag. De heer VONK (cu). Dank u wel voorzitter en ook iedereen dank voor de tijd die mij ook gegund is om mee te doen met het debat over de duiding van de verkiezingsuitslag in acht minuten. Ja, het stof van de campagne is neergedaald en de resultaten daarvan, de uitslag en met name de lage opkomst klinkt nog stevig na. Op weg naar de stemdagen zagen wij dit al wel enigszins aankomen maar we konden het niet kenteren. Dat we het zagen aankomen,

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

477

komt met name door het contact dat wij intensief hebben gehad de afgelopen jaren met een aantal christelijke migrantengemeenschappen. Heel veel mensen die een ongelofelijk grote afstand hebben tot de politiek, die nooit hebben gestemd. We zagen het eigenlijk als onze missie om te kijken of we deze mensen konden helpen om ook naar de stembus te gaan. En hoewel we een aantal kleine resultaten hebben gezien, is ons dat nog zwaar gevallen. Wij deden als ChristenUnie voor het eerst mee als eigen partij en niet samen met de SGP. Daarom dachten we ook dat we wat verlies zouden lijden aan de wat meer traditionele kant van onze achterban. Daarom was het voor ons ook belangrijk om in andere groepen te gaan investeren, vandaar ook eigenlijk die hang naar de christelijke migrantengemeenschappen. Maar wat je dan aantreft is mensen die echt heel weinig kennis hebben van de politiek, het overigens wel ongelofelijk interessant vinden als je met ze in gesprek gaat, omdat die politiek nu eenmaal ook over hen gaat en ze zich dat heel goed realiseren. Ze waarderen het ook zeer als je naar ze toe komt, maar het is dan nog steeds ongelofelijk moeilijk om mensen ook naar de stembus te krijgen. Wat we ook hebben gemerkt is behoorlijk veel cynisme. Dat kwamen we op straat tegen, ook richting onze partij, omdat we nu eenmaal in Den Haag regeringsverantwoordelijkheid hebben genomen.

Dat vertaalt zich ook lokaal terug, dat hebben wij gemerkt. Wij zijn het dan ook niet helemaal eens met wat de burgemeester schrijft als hij zegt: in de lokale politiek is nu eenmaal meer vertrouwen dan landelijk, dus kun je ook verwachten dat de opkomst hier hoger is dan landelijk. Dat cynisme dat er over de landelijke politiek is, straalt af op de lokale politiek. Dat hebben wij gemerkt. Toch zijn we blij dat we juist ook eigenlijk een positieve uitslag hebben beleefd. We hebben in ieder geval procentueel meer stemmen gehaald dan in de vorige verkiezingen en we zagen ook opvallende verschuivingen. We hebben bijvoorbeeld meer stemmen gehaald in de Afrikaanderwijk en meer stemmen in de Tarwewijk, in absolute aantallen. Dat is natuurlijk ook deels resultaat van die campagne onder die christelijke migrantengemeenschappen en ook onder studenten. Maar wat we bij hen ook vaak hebben gehoord, is dat ze zeggen: het maakt toch niet uit wat we stemmen. Dat werd ook eigenlijk voortreffelijk weergegeven door Marco Pastors in het Financieele Dagblad, toen hij zei: ook de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen verandert in principe niks aan NPRZ.

Dan is de conclusie van die mensen: ja, waarom zou ik dan stemmen? Waarom zou je stemmen als je op Zuid woont? Als alles toch al is bepaald, als het blijkbaar niet uitmaakt wat mensen vinden van de manier waarop er gewerkt wordt aan wonen, veiligheid en scholing, dan begrijp ik heel goed dat mensen zeggen: laat maar, het heeft geen zin, ik blijf thuis. Het is wel begrijpelijk, het was voor ons ook wel een beetje verwacht, maar zeker niet wenselijk. Het ondermijnt de legitimiteit van wat we hier doen en besluiten, met name voor de groepen die niet zijn gaan stemmen en dat versterkt dus ook de kloof tussen politiek en burger en ook de kloof in de stad. Maar door een scheve representatie in sommige wijken, in sommige bevolkingsgroepen wordt relatief veel meer gestemd en die bepalen dus de uitslag en de representatie, worden die kloven in de stad dus groter. Mensen raken vervreemd van de democratie en zoeken naar alternatieve structuren met alle risico’s van dien. We willen als ChristenUnie juist op basis van de gesprekken die wij hebben gevoerd met christelijke migrantengemeenschappen een aantal oplossingsrichtingen schetsen. Allereerst zijn we het heel erg eens met de motie die is ingediend door de PvdA om dit onderzoek te doen.

Wij vinden het ook heel sterk, en dat heeft Leefbaar Rotterdam aangegeven en dat heeft ook D66 aangegeven en meerderen, dat we als gemeenteraad daar ook een heel actieve rol in moeten vervullen. We zouden ook graag onderzocht willen zien of de spreiding over drie dagen nu uiteindelijk zo goed is geweest. Want wij horen ook van veel mensen dat ze dat buitengewoon verwarrend vonden. We hebben zelfs mensen gehoord die op donderdag zeiden: ik kan nog even gaan stemmen, omdat ze eigenlijk dachten dat het ongeveer de hele week wel zou gaan duren en dat dus helemaal kwijtraakten. Als blijkt dat dat dus bijdraagt aan de verwarring, dan moeten we daarover onze conclusies trekken. Wat ook belangrijk is, is dat we de komende vier jaar als overheid veel meer zichtbaar worden in de wijken. Dat is

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

478

nodig om het vertrouwen te herstellen. Dat is enerzijds het werk van ambtenaren. Die wijkhubs, die kanteling naar de wijken zien we als een ongelofelijk belangrijk iets. Mensen moeten weer de fysieke plekken zien waar de lokale overheid actief is. Maar ook wij als raad moeten die wijken in. En dat moeten we niet doen door onze agenda nog voller te laden, want die is al overvol, maar dat moeten we doen door dingen anders te doen. Zo denken wij bijvoorbeeld dat de beeldvorming en oordeelsvorming die wij altijd doen hier in commissies, waarbij we op basis van ambtelijke stukken in gesprek gaan met de wethouder hier op het stadhuis, ook anders zou kunnen en anders zou moeten. Het zou veel beter om dat te doen samen met de mensen die het direct betreft, zodat zij ons horen, zodat wij hen horen en zij ook zien hoe wij onze afwegingen maken die vervolgens leiden tot de besluiten die wij hier in de raad nemen. Een heel praktische suggestie die wij ook terugkregen was dat mensen zeiden: stuur ons op de verkiezingsdag een alert. Een soort amber alert, een soort NL-Alert, noem het een stem-alert, omdat heel veel mensen, met name de mensen die wij hebben gesproken in die gemeenschappen, heel druk zijn met overleven. Ze vragen zich af hoe ze het einde van de dag halen.

Ze zijn dus bezig met de urgente zaken, niet per se met de belangrijke zaken, en zo’n alert kan hen dan helpen om in ieder geval te beseffen dat het inderdaad de dag is waarop ze moeten gaan stemmen. Ten slotte voorzitter, zijn wij voor de herinvoering van de opkomstplicht. We willen dat op zijn minst onderzoeken en we willen dat we dat op nationaal niveau gaan aanzwengelen en als Rotterdam daarin ook het voortouw nemen. Niet als een stok om mee te slaan. Niet als iets wat we moeten gaan handhaven en daarmee mensen onder druk moeten zetten, maar als een heel sterke reminder die bijdraagt aan het besef dat stemmen geen restpost is in je agenda, maar een fundamenteel en zwaar bevochten en zwaar te verdedigen recht en ook een voorrecht, juist in deze tijd. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u zeer. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter. Bent u er nog met uw aandacht na elf mooie betogen? Want spuit twaalf gaat ook modder geven. Nou, ik zal het netjes houden hoor. Zo’n beetje opa vertelt, maar dan anders. Ja, ik ben opa, daar ben ik trots op. Niks mis met opa’s. Voorzitter, geen opkomst, geen wijkraad, dat was ooit de conclusie in de jaren negentig toen in de Agniesebuurt slechts 11,7% ging stemmen voor de wijkraad vanwege een boycot, en dus verdween de wijkraad en mocht onze buurt rechtstreeks zaken blijven doen met de Coolsingel. Dat was onze inzet.

Nu was er geen actieve boycot, maar de bewoners hebben wel met hun voeten gestemd door in overgrote meerderheid thuis te blijven. Bij slechts 38,9% opkomst zouden hier nu 27 zetels leeg moeten zijn en slechts 18 bezet. Wat voor coalitie zou dat opleveren? Het zou in ieder geval een beschamend gezicht zijn, maar wel een permanente zichtbare schandvlek over hoe wij met zijn allen de democratie in onze stad ten grave dragen. In de ogen van de meeste Rotterdammers is de gemeenteraad onbelangrijk en vertegenwoordigen wij hen niet en dat zullen wij de komende jaren nog vaak horen. De SP trekt zelf ook zeker het boetekleed aan. Mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa. Voorzitter, ook wij hebben de afgelopen jaren veel fouten gemaakt, ruzie gemaakt, kansen laten liggen, mensen teleurgesteld. Hoe wij intern schoon schip maken gaat jullie niets aan, daar zal ik jullie ook niet mee lastigvallen, dus bescheidenheid siert ons maar siert eigenlijk wel ons allen. De hele partijpolitieke democratie in Europa kraakt en wankelt. Zeker links zal zich opnieuw moeten uitvinden om weer van nut te kunnen zijn voor de massa. Dat speelt in alle landen van Europa en zeker in Nederland en al helemaal in Rotterdam. Laten we er dan voor zorgen dat dan ook in Rotterdam de kentering begint.

Hier, aan ons de taak om de Rotterdammers duidelijk te maken dat we wel belangrijk zijn, dat we wel iets voor hen kunnen betekenen, dat het zin heeft om een volksvertegenwoordiger te kiezen, een echte vertegenwoordiger van het volk. Dus echt door het volk en voor het volk. Tot die tijd past ons hier slechts bescheidenheid. Volgende week, 1 mei, dan zingen we met sommigen nog de Internationale, dat mooie lied 'Ontwaakt, verworpenen der aarde'. Nu zijn de meeste

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

479

Rotterdammers volgens mij wel zeer wakker, daar gaat het nu niet om, maar in dat lied komt ook de zin voor: 'Geen recht waar plicht is opgeheven. Geen plicht leert zij, waar recht ontbreekt.' Bewoners hebben dus rechten, maar hebben ook plichten. Mensen maken de stad en wat ons betreft, en ik spreek de heer Vonk na, komt de stemplicht dus terug, naast allerlei andere vormen van burgerschap. Daar kunnen we mensen ook op aanspreken. Als het op Heijplaat een teringzooi is, dan moeten die mensen op Heijplaat dat zelf oplossen. De rest van Rotterdam komt daar toch niet. En wij kunnen daar een beetje bij helpen. Maar mensen moeten het vooral zelf doen. Wat te doen? Dat is nog niet zo simpel. Natuurlijk steunen we de motie voor een wetenschappelijk onderzoek voor en door de raad. Alle suggesties daarover zijn wat ons betreft prima. Maar wetenschappelijk onderzoek is goed, maar eigen onderzoek is beter, dus gaan we als SP weer buurten in de wijken zoals we vroeger ook deden. Als er iets aan de hand is gaan we er sowieso naartoe, zoals bij de Speeltuin Hillesluis, waar de raad wat had gedaan samen met lokaal over kinderarmoede, maar we gaan ook systematisch elke twee weken op stap.

Om te beginnen aanstaande maandag in Mathenesse, de wijk met volgens ons de laagste opkomst, en na Mathenesse vervolgens naar Carnisse, dan de Tarwewijk, en zo gaan we in twee jaar langs alle 39 wijken van Rotterdam. Daarna doen we nog een rondje langs al die wijken en we vragen daarbij aan de mensen: hoe is het om in jouw wijk te wonen of te werken, welke actieve bewoners en ondernemers zijn er in jouw wijk, hoe ziet het formele en informele sociale netwerk eruit? Tegelijk kunnen we dan vragen of ze wel of niet gestemd hebben en waarom dan wel of niet. Zo denkt de SP de komende vier jaar de stem van buiten naar binnen te kunnen brengen, van de straat naar de raad en omgekeerd, onze manier van de massalijn. En dan zijn er hier in 2026 niet 27 lege stoelen, maar dan zit er hier niet één maar elf volksvertegenwoordigers van de SP. En de resterende 34 mogen jullie dan invullen. Dank voorzitter. De VOORZITTER. Dank u zeer. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Voorzitter, dank. Een duiding doe ik graag zoveel als mogelijk gebaseerd op feiten en juist feiten hebben we nog niet zoveel. Ja, er was een historisch lage opkomst vorige maand, zowel landelijk als in Rotterdam. Dat is reden tot grote zorg.

Maar hoeveel zorg en waarover? Even een disclaimer vooraf aan iedereen: alles wat ik ga zeggen over politiek en politici geldt ook en misschien soms in het bijzonder voor mijn eigen partij. De feiten die wij hebben zeggen een aantal dingen en ik baseer me hierbij op het lokaal kiezersonderzoek van de Universiteit Utrecht, nog van vorig jaar, heel recent dus. Ten eerste, de afgelopen veertig jaar gaat het niet zoveel beter maar ook niet slechter met de lokale democratie. Zorgen over de lokale democratie zijn van alle tijden. Ten tweede, ja, veel mensen voelen zich niet of minder gepresenteerd door voornamelijk witte hoogopgeleide oudere mannen, maar deze representativiteit heeft niet zoveel invloed op de waardering voor lokale politici. Partijpolitieke aspecten hebben ook maar weinig invloed op de waardering. Nee, mensen waarderen nog steeds de aloude principes van Edmund Burke voor lokale politici. Weten wat er leeft, deskundig zijn, oog hebben voor de lange termijn en besluiten nemen in het belang van de gemeenschap. Wetenschappers zeggen dan ook dat een lage opkomst weliswaar vervelend is, maar dat je van een hogere opkomst geen doel op zich moet maken. We moeten wel structureel aan de slag met het wekken van vertrouwen in de politiek. Aan welke knoppen moeten we dan draaien? Ten eerste houden mensen niet van politiek conflict en gekonkel.

We moeten dus hard werken aan politieke en menselijke omgangsvormen. Dat betekent een constructieve politiek en een hoge morele standaard bij politici. Door de vele mogelijkheden voor informatie en participatie is de rol van de lokale politicus als vertrouwenspersoon minder belangrijk geworden. Wat daarentegen van groter belang is geworden, is de lokale politicus als bewaker van het democratische proces. Eenvoudiger verwoord, zorg voor een borging van het algemeen belang. En bij dit alles, en dan quote ik de onderzoekers, 'past een raadslid dat zijn eigen meningen en

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

480

partijstandpunten kan en wil relativeren en zorgt dat de stem van inwoners in het lokaal bestuur serieus genomen wordt. Anderzijds past hier ook bij een raadslid dat waakt voor de risico’s van diplomademocratie en zoekt naar mogelijkheden om ook mensen die nu terecht of onterecht het gevoel hebben ongehoord te blijven een stem te geven.' En daarom voorzitter, ben ik heel blij om voor mij een heel diverse gemeenteraad te zien met nieuwe en oude partijen, gezamenlijk verantwoordelijk voor het bestuur van deze stad. Om het volk te kunnen vertegenwoordigen moet het volk zich in enigerlei mate kunnen herkennen in die vertegenwoordigers en dat is voor ons allemaal de opdracht. Dus niet voor die paar honderd of duizend Rotterdammers die op jou gestemd hebben en ook niet voor de achterban die je vertegenwoordigt, maar voor alle Rotterdammers. Ook had je 20 stemmen en zit je nu hier, je vertegenwoordigt alle 651.631 Rotterdammers. Altijd en iedere dag. En daarom sluit ik deze duiding af met een hoop en een belofte. Ik hoop van harte dat we in al onze diversiteit samen zullen optrekken voor deze stad. Hard op de inhoud, stevig in het debat, maar altijd met het algemeen belang voor ogen en nooit om mensen tegen elkaar op te zetten of de onderbuik aan te spreken.

Dat klinkt logisch en misschien klinkt het zelfs wel makkelijk, maar het is vaak veel verleidelijker om een makkelijke populaire uitspraak te doen op de korte termijn die veel aanhang en publiciteit oplevert. En dus voorzitter, sluit ik af met mijn belofte. Rotterdam kan, mag en moet kunnen praten via mij en ik zal altijd verdeeldheid bestrijden en eensgezindheid omarmen. Daar kunt u mij aan houden. De VOORZITTER. Dank u wel. Mijnheer Oostdijk tot slot. Het is uw maidenspeech. De heer OOSTDIJK (fvd). Voorzitter, ik zou graag in het kader van efficiënt vergaderen mijn spreektijd vandaag niet willen benutten. Het zou een herhaling van punten worden die mijn voorgangers al hebben genoemd. Over een nieuwe vergadercultuur heb ik me al eerder uitgesproken. Daar hoop ik met deze zet een aanzet toe te geven. Daarnaast bewaar ik mijn maidenspeech ook graag voor een later moment met uw goedkeuring. De VOORZITTER. Dank u wel. Mag ik de vicevoorzitter vragen om behulpzaam te zijn? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dan geef ik nu het woord aan de burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ja, dank u zeer mevrouw de voorzitter. Dank ook voor dit debat. De brief die u heeft gekregen was eigenlijk vooral bedoeld om het debat onderling te faciliteren, niet zozeer om een debat met mij te voeren, want u bent de volksvertegenwoordigers en dat ben ik niet.

De boodschap van de verkiezingsuitslag gaat u in extenso als eerste aan, en daar heb ik veel minder als afgeleide van mij. Mijn rol in de verkiezingen is zoals u weet het bevorderen van de opkomst. En gek genoeg heeft niemand mij daarop aangesproken. Het is mijn bedoeling om ervoor te zorgen dat u overal in de stad de portretten kunt ophangen, dat er overal van die grote zuilen staan met affiches van politieke partijen, dat ik neutrale boodschappen uitspreek op radio en tv en dat ik ook op internet dingen doe en dat ik in het bijzonder een actie heb uitgevoerd de afgelopen jaren om de jeugd te benaderen met een speciale actie, zowel op social media als met een brief thuis. Dat is de rol die de burgemeester toekomt in ons stelsel en vervolgens de verkiezingen netjes en eerlijk doen verlopen. Daar kunt u mij op aanspreken. Andere rollen heb ik niet. Ik ga u zo meteen toch een aantal suggesties doen waarvan ik denk dat u er misschien wat aan heeft. Ik begin bij de heer Simons, die probeerde analytisch na te denken over de vraag welke correlaties er allemaal zijn. Er zijn meerdere correlaties tussen een lage opkomst en fenomenen in de samenleving zoals de relatie met het kabinetsbeleid, corona, vaccinatiegraad. Daar komt vervolgens ook nog eens de rol van de burgemeester in Carnisse bij. U kon het niet nalaten om daar ook de kleur van de burgemeester bij te

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

481

betrekken. Ik dacht dat we dat niveau van debat al een tijdje geleden ontstegen waren, maar nee, blijkbaar leeft dat nog ergens latent. Maar later begreep ik dat mijnheer Simons dat bedoelde als een grap. Maar ik heb met stijgende verbazing aantekeningen gemaakt en toen dacht ik: o, het is een grap. Dus ik zal hem ook zodanig incasseren. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ik moet zeggen dat die lage opkomst in Carnisse mij wel erg tegenviel, maar in de brief die u heeft gekregen kunt u wel degelijk ook zien wat de demografie van zo’n wijk ook doet en dat die vooral ook tegenwoordig grotendeels bevolkt wordt door mensen uit Oost-Europa die nauwelijks binding hebben met de stad en die daar ook korte tijd wonen, drie maanden, zes maanden, misschien een jaar, en daarna weer vertrokken zijn. Maar ik ben er zeker van overtuigd mijnheer Simons, als u morgen een enquête uitvoert in Carnisse op straat en u vraagt aan de mensen wat zij vinden van de aanwezigheid van de burgemeester in hun wijk, dat u een andere uitslag krijgt. Dat is ook het antwoord op mevrouw Verkoelen, de aanwezigheid van de figuur burgemeester in Carnisse doet er echt wel toe, dat vinden mensen heel belangrijk, ook omdat er juist, bijna op het niveau van een ombudsman, werk wordt verricht in die wijk, maar dat ook terzijde.

Ik vind het belangrijk dat we ons wel afvragen hoe wij die opkomst de komende jaren nog verder zouden kunnen doen vergroten. Zo’n onderzoek lijkt mij wel nuttig en de opinie van de heer Simons om ook als raadsleden in die uitvoering betrokken te zijn zou ik interessant vinden, om niet alleen mensen die verstand hebben van onderzoek en hoe je dat opzet en representativiteit et cetera, maar in de uitvoering ook de raadsleden eventueel te betrekken in de vorm van het afnemen van interviews. Mevrouw Elfilali zei daar ook het een en ander over. Ik vind dat interessant en ik denk dat het goed is dat de griffier en ik ons daarover zullen buigen om te kijken hoe we dat met een bureau dat eventueel zouden kunnen doen en zouden kunnen faciliteren. Interessant. Dan beveel ik dat graag bij u aan. Ik zie dat niet als een amendement maar meer als een aanvulling op de motie van de PvdA denk ik. Omdat dat ook een wat technischer kant ervan heeft. Aan boord van het schip afgelopen periode hebben we gesproken over de vraag: kan zichtbaarheid van de raad iets bijdragen aan meer affiniteit en laten zien dat die raad wel degelijk ertoe doet? Ik denk zelf eerlijk gezegd van wel. Ik heb u aan boord gemeld dat ik sinds mijn aantreden als burgemeester altijd de bijeenkomsten in de wijk doe.

Ik zou heel graag op zijn minst de leden van de commissie Bestuur willen uitnodigen om eventueel bij die avonden aanwezig te zijn. Ik kan u het hele jaarprogramma dat er staat meegeven. Het is wel intensief, zeg ik er even bij. Afgelopen maand waren het vier keer. Het is ook interessant. Als ik een korte samenvatting van de bijeenkomst gisteren in West mag meegeven. De bedoeling was, zo heb ik de avond ook ingeleid, om ook te praten over de Jan Smit-groep en de appjes van die vijf agenten van een paar jaar geleden en wat dat doet met zo’n wijk en wat de wijk ervan vindt en wat de stand van zaken is van het gevoel in de wijk. Ik heb het expliciet aangesneden en gevraagd om daar ook het gesprek over te voeren. Dat is interessant, want die bewoners van de avond hadden daar geen belangstelling voor. Ik ga u even vertellen waar de belangstelling wel naar uitging. Het feit dat we € 800,00 hebben betaald voor energietoeslag aan heel arme mensen die zeggen: mijnheer Aboutaleb, u weet toch wat ik dan doe met dat geld? Dat is inmiddels weg. Ik heb er heel nuttige dingen mee gedaan met mijn kinderen, maar het gaat niet bijdragen aan het verlagen van mijn energierekening, want die zie ik wel op enig moment. Het geld had ik hard nodig voor andere dingen.

Moeders die tegen mij zeggen: kunt u niet de regering vragen om kinderbijslag en kindgebonden toeslag voortaan nooit meer aan mannen over te maken maar aan vrouwen? Want dat geld wordt gebruikt om mee te gokken. De harde, bittere sociaal-economische werkelijkheid die op zo’n avond op je afkomt. Je gaat het gesprek in met het vermoeden dat men volop zit met emotie over die appjes van toen, maar die emotie heeft plaatsgemaakt voor de harde realiteit van overleven vandaag. De heer Vonk sprak er volgens mij vandaag ook over. Zo’n bedrag van € 800,00 maken wij over, en inderdaad, voor heel veel mensen is het al weg, hebben ze er andere uitgaven mee gedaan en die rekening komt wel een keer. Dan gaat het opgestapeld worden bij andere schulden

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

482

die reeds bestonden. Interessant ook over die jongens die messen dragen. De avond nam een bijzondere wending. We ontdekten dat die jongens eigenlijk niet alleen messen dragen, maar dat ze blijkbaar fantastisch kunnen rappen. Kunnen we dat fantastisch kunnen rappen scheiden van het messen dragen en het rappen wel stimuleren en het messen dragen niet? Ook een interessante vraag, zou dat mogelijk kunnen zijn? Aan de orde was ook dat honderden jongeren uit West drugsuithaler zijn in de haven. Soms veertien, vijftien jaar. Hoe kunnen we in hemelsnaam het uitglijden van die kinderen voorkomen? Soms zijn ouders desparate dat het gebeurt. Ik geef u vier uitkomsten mee van gisteravond en ik denk dat het heel goed is als raadsleden in persoon op zo’n avond ook dingen meekrijgen waar je iets mee zou kunnen in de politiek. Ik neem dit soort dingen mee terug, meestal naar de commissie Bestuur, sommige dingen daar kan ik iets mee, sommige dingen geef ik aan het college. Dan zeg ik: kunt u hier nog iets mee doen? Zeker als het gaat om dingen die geld kosten bent u aan zet en dan ben ik niet aan zet. Ik denk dat het goed is om dat te doen. Daarom zou ik u willen aanbevelen naast de uitnodiging aan de commissie Bestuur om mee te gaan op dit soort avonden om per jaar twee conferenties te organiseren in de stad in de gebieden.

De stad op te delen in vier sectoren, noordwest, zuidwest, et cetera, vier windrichtingen en daarbij de gebiedscommissies in actie te doen zijn, zoals wij die hadden, nu de wijkraden. De wijkraden te vragen in de lead te gaan en dan on the spot die bijeenkomsten ook te beleggen. Het zal dan wel een dagdeel kosten, een avond waarschijnlijk, omdat mensen dan niet werken, maar het kan ook misschien een zaterdag, om op die manier veel beter te luisteren naar wat daar gebeurt. Ik zou u willen aanbevelen om er dit jaar nog eentje te doen in het najaar. En dan volgend jaar weer twee, er elk jaar wel weer twee te doen. Het is best arbeidsintensief. Om de wijkraden in de lead te doen zijn bij het agenderen van zo’n avond. De bewoners ook uit te nodigen en dan een goede vertegenwoordiging van alle fracties aanwezig te laten zijn op die conferenties. De infrastructuur die ik heb om dit soort bijeenkomsten te beleggen kan daarvoor worden gebruikt. We hoeven niet het wiel opnieuw uit te vinden, want we kennen het fenomeen. Ik denk dat het goed zou zijn om het met elkaar wel te doen. Dat levert een georganiseerde vorm op van wat de heer Coşkun en anderen zeiden, een ontmoeting met burgers. In ieder geval in een georganiseerde vorm.

Dan zul je waarschijnlijk zien, en dat is altijd mijn verrassing de afgelopen jaren, dat de ideeën waarmee je naar zo’n avond gaat maar zelden uitkomen omdat de agenda van de burgers echt een andere is. Dan loont het de moeite om te kijken wat van die tien, twaalf, veertien punten die op zo’n avond de revue passeren, welke een en twee je mee terug neemt en die zich lenen voor de politiek. Voorzitter, wat mij betreft laat ik het hierbij. Ik denk dat het belangrijk is om ook de verbinding te zoeken met groeperingen die hun emancipatie op een andere manier hebben opgezocht. De heer Vonk sprak daarover. We hebben tientallen kleine christelijke gemeenschappen in Rotterdam die eigenlijk bijna onzichtbaar zijn en die ook het gevoel hebben: zijn we er eigenlijk wel, zijn we gezien, worden we gezien, doen ze nog iets met ons? Gemeenschappen die bij gebrek aan ruimte, zoals in het Kralingse Bos kerk houden op zondagmorgen. Ik mag ze daar regelmatig zien. Maar je ziet ook dat er nieuwe groeperingen in Rotterdam zijn aangekomen die op allerlei andere manieren hun emancipatie proberen op te zoeken in eigen kring. Zo bezocht ik afgelopen week de kleine Surinaamse moslimgemeenschap in IJsselmonde, vierhonderd zielen. Die eigenlijk het gevoel hebben: wij zijn niet zichtbaar. Ik was de eerste official die daar ooit binnengekomen was.

Ik denk dat het goed is dat ook raadsleden op enige manier zich verstaan met die kleine gemeenschappen die ook het gevoel hebben dat ze niet altijd zichtbaar zijn. Daar is wel degelijk iets aan te doen. De hamvraag daarbij is natuurlijk: hebben raadsleden tijd? Dat is een ingewikkelde vanwege de beschikbaarheid en ook het feit dat raadsleden geacht worden ook te kunnen werken. Ik heb mijnheer Simons ter hand genomen bij het uitschrijven van een stuk naar aanleiding van een motie die u vorige keer heeft ingediend over het functioneren van raadsleden in relatie tot fulltime, niet fulltime et cetera. De griffier en ik hebben met elkaar denken wij een heel goed stuk in de steigers

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

483

gezet. Wij verwachten dat binnen een week of twee in uw richting te kunnen sturen zodat wij hier het gesprek over de rol van de raadsleden kunnen faciliteren en u tegen mij kunt zeggen: nou, burgemeester, wij denken dat dat een pakket is waarmee u naar Den Haag kunt voor de lobby. Dus wat mij betreft kunt u over een week of twee dat stuk hier verwachten. Als u wilt gebruikmaken van de suggesties die ik gedaan heb, zou ik dat graag van u willen vernemen opdat we waarschijnlijk voor september, oktober wellicht zo’n wijkconferentie kunnen organiseren alvast via de wijkraden. Laten we dan ook zeggen: we beginnen met Zuid. Dat was toch vandaag de hoofdmoot van de discussie. Dank u zeer. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Het woord is aan mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ik heb geen tijd meer, maar ik heb toch één vraag. Ik hoor het u allemaal zeggen burgemeester, maar kunt u me dan uitleggen hoe het dan in hemelsnaam kan dat wij afgelopen weken bezig geweest zijn en daar ben ik bij toeval achter gekomen met het Nationaal Programma Rotterdam Zuid en de mensen in Zuid en dat daar niemand van wist. Dat betekende dat zelfs in de evaluatie die ze gedaan hebben afgelopen maandag, er drie mensen waren. U bent iets aan het promoten waarvan ik denk: het Nationaal Programma Rotterdam Zuid, daar horen we niets van. Daar hadden we moeten zijn.

Dat zijn we op dit moment met zijn allen in een groot carrousel aan het neerzetten, maar niemand van ons weet het, daar ben ik van overtuigd. En wij krijgen het bij toeval via mensen die je er echt een enkele keer ziet. Dan denk ik: u bent een geweldig verhaal aan het houden, maar ik vind het dan wel jammer dat we daarvoor dan geen aandacht hebben gehad. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Voorzitter, dit lijkt een soort verantwoordingsdebat. Zo ben ik hier niet naartoe gekomen vandaag, maar ik geef graag antwoord. Ik geef graag antwoord. Sommige vraagstukken zijn te groot en te complex om te worden gedigest door gewone burgers. Die vraag moet u niet stellen aan de bewoners. Aan de bewoners moet u de vragen stellen: heeft u gemerkt dat uw kind de afgelopen jaren tien uur extra onderwijs heeft gekregen op Rotterdam-Zuid? Dan zullen de ouders zeggen: ja, dat herken ik. Dat is namelijk gebeurd. Al die kinderen op Rotterdam-Zuid krijgen tien uur extra les aangeboden. Sommige scholen gebruiken dat voor zes uur, andere gebruiken het voor maximaal acht uur, andere gebruiken het voor maximaal tien uur. Dus de onderwijstijdverlenging als gevolg van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid, dat merken ze wel. Maar het begrip Nationaal Programma Rotterdam Zuid is niet zaligmakend, maar wel de effecten die daardoor bereikt worden als gevolg van ingrepen in het beleid.

Daar moet u denk ik naar vragen en niet zozeer naar de titel van het programma, want dat wordt door velen ook niet begrepen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Maar we zijn nu toch bezig… De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Verkoelen, u heeft sowieso geen tijd meer, dus als u een vraag heeft krijgt u heel kort de ruimte. Het is dan wel de laatste gelegenheid voor een vraag die u krijgt. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dank u wel. Het punt is gewoon, het Nationaal Programma Rotterdam Zuid is een ongehoord belangrijk programma blijkbaar, want we gaan er weer tien jaar voor… De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Verkoelen, nogmaals, u hebt het woord gekregen om een korte opmerking of vraag te stellen aan de burgemeester. Dit gaat buiten de duiding van het debat en ik geef het woord aan de burgemeester, maar ik vind dat dat in elk geval wel opgemerkt moet worden mevrouw Verkoelen.

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

484

De heer ABOUTALEB (burgemeester). Volgens mij is er een voortgangsrapportage gestuurd naar de raad en naar aanleiding daarvan kunt u dat debat prima voeren met het college. Dat lijkt mij een goed moment. Volgens mij staat het buiten het bestek van vandaag. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Van der Velden, aan u het woord. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u. Nu de burgemeester toch hier staat, een beetje stom natuurlijk om dat te zeggen, maar u gaat wekelijks naar Carnisse. Daar heeft u ook over verteld. Vervolgens heb ik met veel aandacht naar uw pleidooi geluisterd dat de raad meer de wijk in moet, als ik het zo mag vertalen. Maar dan vraag ik toch aan u: hoe reflecteert u er dan op dat als u wekelijks in Carnisse bent, los van dat er veel verloop is qua mensen die hier niet vandaan komen, dat er dan toch maar 19% van de mensen de moeite nemen om de gang naar de stembus te maken? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ik heb daar een heel plat antwoord op. Ik denk dat het bij veel Carnissers komt door hun grote sociaal-economische beslommeringen. U weet dat het idee om opkoopbescherming in Rotterdam te organiseren uit Carnisse komt. Het is vervelend om te zeggen, maar het was mijn idee. Het is uiteindelijk ontstaan nadat er in zes maanden tijd 95% van alle woningen verkocht werden aan beleggers.

Carnisse was aan beleggers overgeleverd. Dat is daar ontstaan en grote hulde aan Bas Kurvers die dat toen met voortvarendheid opgepakt heeft. Grote hulde overigens aan de mensen van Wonen, die daar heel snel op geantwoord hebben, om binnen zes maanden de regeling te maken, en aan Kajsa Ollongren, ere wie ere toekomt. Veel Carnissers die ik spreek, en ik spreek er echt elke week veel, vrijdag ben ik er weer, willen heel graag dat wij dingen fiksen, regelen. En ze komen van ver, verdraaid van ver. Als je daar een appartementje van 60 m2 huurt voor € 1.600,00. Het is niet verzonnen, dit is echt, waarvoor zelfs twee inkomens niet genoeg waren. Het inkomen van een dochter moest erbij komen om dat te kunnen fiksen. Dan kan het je niet zoveel schelen wat er hier gebeurt. Je bent bezig met een strijd om te overleven. Fiksen. En dat is belangrijk voor zo’n moeder met twee kinderen die op straat wordt gezet, dat er wel spreekuur is van de burgemeester en een stadsmarinier, om dat binnen twee dagen weer te kunnen fiksen, vervangende huisvesting. Die mensen zitten hier, ze hebben geen ruimte om verder na te denken over politieke vraagstukken in de stad. Dat is een strijd van leven en overleven. Die zijn blij met een official op plaatsen, die nog wat ruimte heeft om voor de burgers dingen te kunnen fiksen. Dan is de politiek waarschijnlijk niet aan hen besteed.

Het is een platte analyse, ik kan het niet beter maken mijnheer Van der Velden. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Ja voorzitter, ik had toch nog even een vraag, want ik krijg ook tot mijn verrassing te horen dat er een burgertop georganiseerd wordt op 14 mei vanuit het NPRZ-programma. Nou, fantastisch dat de burgemeester een aantal suggesties doet om even in het kader van de verkiezingsuitslag te kijken wat er nu leeft in die wijk. Ik vraag me oprecht af wat er dan gebeurt. Ik heb in mijn speech gezegd: als dienaren van deze stad was het wel fantastisch geweest als we binnen dat programma NPRZ betrokken werden of worden bij de burgertop. Misschien dat de burgemeester daar iets over kan zeggen. Zo niet, dan op zijn minst vragen aan de prominenten binnen het NPRZ-programma wat hier gebeurt als er zoiets georganiseerd wordt, waarom de raad als orgaan dan hierin niet betrokken wordt.

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

485

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Als ik me niet vergis was er al eerder aangekondigd dat er een burgertop zou komen. Ik ben daar niet op voorbereid nu, dus ik weet dat even niet. Als het goed is was aangekondigd dat het gaat gebeuren en als deze vraag als strekking heeft: kan de raad daarvoor worden uitgenodigd, is het antwoord daarop ja. Geen probleem. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Ja voorzitter, dat is juist… Het gaat mij eerder om het proces. Wat gebeurt er nu als we zoiets belangrijks organiseren in de stad, terwijl we het hier hebben over betrokkenheid van bewoners en juist die kloof tussen raad en straat te verkleinen, waarom dat niet in eerder stadium gebeurt. Het gaat niet om een uitnodiging, want daar doel ik niet op, maar het is misschien wel goed en ik weet niet of ik – ik zag de wethouder NPRZ knikken, dus daar was het denk ik klaarblijkelijk bekend. Maar het was mij oprecht niet bekend en dat signaal krijg ik hier iets meer. Dus het gaat mij eerder daarom en misschien dat u dat signaal dan terug kunt geven: wees erop alert dat als dit soort zaken gebeuren, dat de raad daar enigszins en ook tijdig over geïnformeerd wordt. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester).

Ik neem het mee en ik zal ook nagaan hoe dat proces is gegaan. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Ja voorzitter, ik had nog even een andere vraag. U deed een uitnodiging om ook avonden te gaan bezoeken. Dat spreekt mij aan de ene kant buitengewoon aan. Ik heb alleen ook een aarzeling merk ik bij mezelf, want lukt het u en hoe lukt het u om niet de usual suspects op die avonden te krijgen? Ook wij organiseren weleens avonden en wij spreken dus ook wel mensen, maar het valt ons altijd op dat bij de eerste uitnodiging vaak toch de bekende mensen, de bekende geluiden ook worden opgehaald en niet de mensen die echt niet aan het woord komen. Daar moet je echt heel veel voor doen. Dus hoe zorgt u ervoor dat die mensen juist op zo’n avond komen? De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ik gebruik daar het instrument van de stadsmarinier voor, om juist heel breed mensen uit te nodigen. En het is onaardig om het zo te zeggen, maar het feit dat in de wijk breed bekend is dat de burgemeester langskomt, maakt dat er ook echt heel veel mensen komen die niet alleen maar komen omdat ze bekend zijn als actievoerder, want die kom je ook wel tegen, beroepsactievoerders kom je ook tegen, maar ook gisteravond weer in West waren er heel veel mensen die ik nooit eerder had ontmoet. Dus het vraagt aandacht, het gaat om een goede manier van uitnodigen.

Ik denk dat als je de wijkraden erbij betrekt, dat dat ook een garantie zou kunnen zijn om niet alleen de usual suspects uit te nodigen maar ook andere mensen te laten langskomen. De locatie waar je zit maakt ook wel uit. De plek waar je zit maakt ook wel uit voor wie erop afkomen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dank u wel burgemeester. Ik zie geen vragen meer vanuit de raad. Dan geef ik het woord terug aan de voorzitter. 7.

HAMERSTUKKEN

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

486

7.1

Het voorstel met betrekking tot opheffing van geheimhouding van documenten met betrekking tot de gebiedsontwikkeling Feyenoord City

De VOORZITTER. We pakken de draad weer op. Aan de orde is agendapunt 7.1, het voorstel met betrekking tot opheffing van geheimhouding van documenten met betrekking tot de gebiedsontwikkeling Feyenoord City. Het voorstel is om de geheimhouding op te heffen. Kunt u zich daarin vinden? Ik kijk ook links in de zaal, daar zijn onderonsjes. Mijnheer Vonk, 7.1, het voorstel is om akkoord te gaan. 7.2

Het voorstel naar aanleiding van de adviezen van de Algemene bezwaarschriftencommissie tot het niet-ontvankelijk verklaren van bezwaren tegen het raadsbesluit tot vaststelling van het Kiesreglement wijkraden 2022

De VOORZITTER. Agendapunt 7.2, het voorstel naar aanleiding van de adviezen van de Algemene bezwaarschriftencommissie tot het niet-ontvankelijk verklaren van bezwaren tegen het raadsbesluit tot vaststelling van het Kiesreglement wijkraden 2022. Akkoord? 7.3

De voorstellen naar aanleiding van de adviezen van de Algemene bezwaarschriftencommissie tot het niet-ontvankelijk verklaren van bezwaren tegen het raadsbesluit tot vestiging van voorkeursrecht gemeenten in het plangebied Feyenoord City

De VOORZITTER. Agendapunt 7.3, de voorstellen naar aanleiding van de adviezen van de Algemene bezwaarschriftencommissie tot het niet-ontvankelijk verklaren van bezwaren tegen het raadsbesluit tot vestiging van voorkeursrecht gemeenten in het plangebied Feyenoord City. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Tegen voorzitter, en dat geldt ook voor het volgende met betrekking tot het ongegrond verklaren van bezwaren tegen het raadbesluit tot vestiging van voorkeursrecht. Daar is 50PLUS ook tegen. De VOORZITTER. Met de stem van 50PLUS tegen, akkoord. Richting de techniek, we zijn nu de fase ingegaan van een uur spreektijd, te verdelen volgens de tabel. 7.4

De voorstellen naar aanleiding van de adviezen van de Algemene bezwaarschriftencommissie tot het ongegrond verklaren van bezwaren tegen het raadsbesluit tot vestiging van voorkeursrecht gemeenten in het plangebied Feyenoord City

De VOORZITTER. Agendapunt 7.4, de voorstellen naar aanleiding van de adviezen van de Algemene bezwaarschriftencommissie tot het ongegrond verklaren van bezwaren tegen het raadsbesluit tot vestiging van voorkeursrecht gemeenten in het plangebied Feyenoord City. Dat hebben we gehad. 7.5

Het voorstel tot intrekking van de Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers Prinsenplein 2019

De VOORZITTER. Het voorstel tot intrekking van de Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers Prinsenplein 2019. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Agendapunt 7.4, daar stemmen wij tegen.

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

487

De VOORZITTER. Dan voegen wij u toe aan de lijst. Iemand over 7.5? Dan conform. 8.

ONDERWERPEN MET EEN REGULIER DEBAT

De VOORZITTER. Er zijn geen onderwerpen voor een regulier debat. 9.

VERZOEKEN VOOR EEN REGULIER DEBAT VAN EEN OF MEER RAADSLEDEN

De VOORZITTER. Er zijn geen verzoeken voor een regulier debat van een of meer raadsleden. 12.

Aanwijzing burgerleden a. Onderzoek geloofsbrieven commissieleden niet zijnde raadslid b. Besluit tot toelating commissieleden niet zijnde raadslid c. Beëdiging commissieleden niet zijnde raadslid

De VOORZITTER. Dan stel ik voor om de onderwerpen onder 10 en 11 voorlopig even aan te houden tot na de lunch, omdat de heer Simons mij verzocht heeft vanwege zijn afwezigheid na de lunch eerst door te gaan naar agendapunt 12, namelijk het aanwijzen van burgerraadsleden. Kunt u zich daarin vinden? De beëdiging doen we na de lunchpauze. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Nee, dat doen we straks. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ik deel u mede dat de commissie de geloofsbrieven heeft onderzocht van de volgende personen die zijn aangewezen als commissielid, niet zijnde raadslid, ook wel burgerleden genoemd. Ik ga nu allemaal namen verkeerd uitspreken. Ik zou zeggen: excuses daarvoor maar daar doen wij niet aan. Maar dan weet u dat het eraan ligt dat ik ze nu ook voor het eerst zie. Dat gaat over de heer E. (Emin) Başoğlu, aangewezen door de fractie van de SP. G.G. (Gerben) van Dijk, aangewezen door de fractie van de ChristenUnie. K. (Kees) Jonker, aangewezen door de fractie van 50PLUS. S.J.J. (Sam) Mak, aangewezen door de fractie van het CDA. P.C.Z. (Precious) Sadhoe, aangewezen door de fractie van BIJ1. A.N.M. (Nico) van Scheijndel, aangewezen door de fractie van 50PLUS. H. (Jet) Valk, aangewezen door de fractie van 50PLUS. B.C. (Christine) Zandberg, aangewezen door de fractie van het CDA.

De commissie heeft de geloofsbrieven en de daarbij behorende bescheiden onderzocht en in orde bevonden. De commissie adviseert de volgende personen, die ik net genoemd heb, toe te laten als commissielid, niet zijnde raadslid, burgerlid, voor de raadsperiode 2022-2026 voor zover het lidmaatschap van de commissie zonder onderbreking voortduurt, van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Dan doen wij de plichtplegingen die hierbij horen als onderdeel van de benoemingsprocedure maar ook de stemmingen die horen bij de tijdelijke commissievoorzitters en de leden van de commissies et cetera, na de lunchpauze. Ik zou u willen voorstellen om te gaan schorsen tot 13.00 uur. Mijnheer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Ja voorzitter, ik had eigenlijk een ander voorstel. Kunnen wij 13.1 niet naar voren halen en dat dan even eerst doen als tweeminutendebat en daarna gaan lunchen? De VOORZITTER. Ik hoop alleen niet dat de kroketten koud worden. De heer ACHBAR (denk). Ik denk het niet. Vooral omdat u 12.30 uur zei. De VOORZITTER. Zullen we dan het tweeminutendebat nu doen?

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

488

De heer ACHBAR (denk). Het is het verzoek van de heer Balwantsingh. Als het akkoord is? De heer BALWANTSINGH (pvda). Ik heb niet heel zwaarwegende bezwaren daartegen. Ik kijk naar anderen. Ik moet wel even een motie laten uitprinten en hiernaartoe laten komen, wat administratie dus. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, het is een coproductie van de heer Balwantsingh en mij. Maar ja, ik had gehoopt dat we de inhoud toch niet tussen de soep en de aardappels even snel afraffelen, maar ik had gehoopt dat ook de fractie van DENK daar serieus aandacht aan zou willen besteden, dus ik denk dat het beter is om dat na de lunch te doen. Om nu gewoon even te lunchen, te laten bezinken wat er vanochtend is gezegd, de beëdiging te doen en daarna het serieus te hebben over de energietoeslag aan bewoners van deze stad. De VOORZITTER. Dan na de lunch. Mag ik dan ook mevrouw Verkoelen en anderen die burgerraadsleden te beëdigen hebben, verzoeken om die te vragen dan aanstonds te komen? Nee, vanaf 13.00 uur. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, dat wordt voor twee van mijn leden die alle twee in het onderwijs werken wel moeilijk, want die hebben namelijk les. De VOORZITTER. We gaan kijken hoever we komen en desnoods beginnen we met agendapunt 13. Mag ik vragen nog even te blijven zitten want we zijn nog even met een ordevergadering bezig. Mevrouw VERKOELEN (50+).

Beginnen bij punt 13. De VOORZITTER. We kunnen eventueel ook besluiten om straks met agendapunt 13 te beginnen. Mevrouw VERKOELEN (50+). En de benoemingen kunnen we ook doen, dus dan halen we 14.00 uur wel. De VOORZITTER. Dat doen we straks. Ik wens u smakelijk eten. Tot 13.00 uur. (De vergadering is geschorst.)

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

489

raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen pagina

490

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 21 april 2022

Notulen van de raadsvergadering van 21 april 2022 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 6 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Voor de presentielijst van deze vergadering wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering Namens het college is tegenwoordig de heer M.K.A. Grauss Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders Heropening 10.