20220112 - Notulen van de raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen van de raadsvergadering van 1 december 2022 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 16 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Tegenwoordig zijn 44 leden, namelijk: mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, mevrouw M.M. Vlasblom, de heer T.S.J. Coşkun, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, mevrouw V.A. Bruin, de heer A.R. Oostdijk, de heer M. Verhoef, de heer S.J.C. Becker, de heer B. van Schaik, de heer D.J. van Dommelen, mevrouw A.J.A. Maassen, de heer J.M.D. de Waard, de heer S. Ceulemans, de heer E.P.J. Verweij, de heer B. van Drunen, de heer S.M. Bonte, de heer T. de Haan, mevrouw I. van Wifferen, mevrouw J.M. Nunnely, de heer S. Soytekin, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw S. van de Peppel, de heer R.T.J. van der Velden, de heer T.J. Vonk, mevrouw I. Elfilali, de heer F. Elbay, de heer T.B. Roskam, mevrouw N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein, mevrouw A. Kockelkoren, mevrouw J. Bokhove, mevrouw D.A. van Groningen, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer R. Moti, de heer G.J. Engberts, mevrouw S. Reitema, de heer T. Kuzu, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer N. Balwantsingh, de heer M.H. Biljoen, mevrouw E. Rehim Zadeh, de heer T. Kind, mevrouw L.S. Vlieger en mevrouw I. Coenradie Afwezig is 1 lid, namelijk: mevrouw M.S.S. de Jong Namens het college zijn tegenwoordig de heer F. Achbar en de heer R.A.C.J. Simons Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.1

Opening

De VOORZITTER. Ik heet u allen van harte welkom bij deze raadsvergadering. In het bijzonder ook welkom aan de nabestaanden van oud-raadslid mevrouw Ton-Vink, hartelijk welkom. Ook welkom aan degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. Ik heb berichten van verhindering ontvangen van mevrouw De Jong. Zij is vandaag afwezig. De heer Oostdijk is afwezig van 13.30 uur tot 14.30 uur. De heer De Haan is afwezig van 16.00 uur tot 18.00 uur en wethouder Zeegers is in de ochtend afwezig vanwege afspraken in Den Haag met het kabinet. Wethouder Buijt is verhinderd tussen 15.30 uur en 16.30 uur en tijdens de avondzitting is er een uitreiking van een onderscheiding namens het college aan een lid van een wijkraad. Indien nodig zal wethouder Struijvenberg dan wethouder Buijt vervangen in de reguliere vervangingsregeling, als dat nodig mocht zijn. 1.2

In memoriam oud-raadslid mevrouw M. (Riet) Ton-Vink

De VOORZITTER. Dan nu aan de orde een In memoriam naar aanleiding van het overlijden van oud-raadslid mevrouw M. (Riet) Ton-Vink. Leden van de gemeenteraad van Rotterdam en beste familieleden. Ons bereikte het droevige bericht dat op 1 november van het lopende jaar 2022 mevrouw Maria Ton-Vink,

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1741

voor ingewijden Riet Ton-Vink, is overleden. Zij bereikte de bewonderenswaardige leeftijd van 95 jaren. Mevrouw Ton-Vink werd op 15 mei 1975 voor de eerste keer geïnstalleerd als lid van de gemeenteraad van de stad Rotterdam en maakte deel uit van de Partij van de Arbeid-fractie, de partij waarvan zij van 1946 tot aan haar overlijden lid is geweest. Tijdens haar eerste periode hadden volksgezondheid en personeelszaken haar grote aandacht en niet te vergeten de positie van de vrouw. Op 20 december 1984 nam zij voor de tweede keer plaats in de Rotterdamse gemeenteraad. Dat deed zij met de kennis van zaken en met de strijdbaarheid waar ze om bekend werd. Ik citeer: ʺU hebt zich leren kennen als iemand die met kennis van zaken haar werk deed, maar die bovenal de hoofdlijnen van haar politieke overtuiging overeind hield. Met principes ging u uiterst zorgvuldig om. Strijdbaarheid is misschien wel de meest pregnante karaktertrek van u.ʺ Dit werd tegen haar gezegd bij een afscheid. Vrouwenbelangen in het bijzonder in de gezondheidszorg was iets wat haar altijd aantrok en waar zij grote belangstellingen voor had. Toen de Eerste Kamer in 1976 het initiatiefvoorstel tot het legaliseren van abortus verworpen had, liet zij toentertijd heel duidelijk in de raad van Rotterdam haar ongenoegen blijken.

Ze zei toentertijd, en ik citeer: ʺWeer is gebleken dat over de hoofden van vrouwen heen door mannen beslissingen worden genomen.ʺ In een motie roept zij dan vervolgens de gemeenteraad van Rotterdam op om de reeds verworven rechten van vrouwen met betrekking tot abortusproblematiek te garanderen. Het is dus niet nu voor het eerst dat de gemeenteraad van Rotterdam zich bemoeit met nationale vraagstukken. Het was toen ook al. Aan het einde van haar tweede raadsperiode is het haar gelukt om het opzetten van een vrouwengezondheidscentrum in Rotterdam in het programma van haar partij op te laten nemen. Als er wordt teruggekeken naar de periode dat mevrouw Ton-Vink in de gemeenteraad van Rotterdam zat, komt haar sociale karakter sterk naar voren. Ze kwam altijd op voor groepen die het zwaar hadden en extra aandacht nodig hadden, met name op het terrein van zorg. Zo nam zij met grote zorgzaamheid de belangen van gehandicapten, verslaafden en niet te vergeten vrouwen in acht. Dit uitte zich in moties over tandartsen in gemeentelijke dienst. Dat deed mij denken aan een Amsterdams initiatief ooit om gemeentelijke aardappelwinkels te openen. Het kan verkeren. Maar ook opvangplekken voor verslaafden en de geestelijke volksgezondheid. Op 29 april 1986 nam mevrouw Ton-Vink definitief afscheid van de gemeenteraad van Rotterdam.

Mevrouw Ton-Vink is altijd begaan gebleven met de Rotterdamse politiek en de stad. Hoewel zij al enkele jaren in een verzorgingshuis woonde, was zij nog altijd geabonneerd, en dat zal de vaste waarnemer van het Algemeen Dagblad in deze raad genoegen doen, op het Algemeen Dagblad, maar ook op de Volkskrant. In het boekje ꞌDe zevenhonderd van Rotterdamꞌ bewaarde zij alle overlijdensadvertenties van oud-raadsleden voor zover zij die kon achterhalen in kranten of anderszins. Mevrouw Ton-Vink profileerde zich graag als rode vrouw en zo zullen we haar ook blijven herinneren en gedenken. Als een strijdbare, sociale vrouw, met onbeweeglijke principes, die altijd opkwam voor zaken waar ze in geloofde. We gedenken mevrouw Ton-Vink met respect en wensen haar nabestaanden veel sterkte bij het dragen van het verlies. Ik verzoek u te gaan staan voor enkele ogenblikken stilte. Ik dank u zeer. 1.3. Mededelingen De VOORZITTER. Ik zie dat de voorzitter van de SP het woord vraagt. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, even iets van de orde. U heeft net genoemd wie er allemaal niet zijn en welk uur en zo. Maar we hebben negen wethouders en er zit er maar één achter de tafel. Ik snap niet waarom het vak B&W zo leeg is. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen.

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1742

Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Volgens mij zijn we al heel lang opgehouden om wethouders bij elk debat te dwingen om hier achter die tafeltjes te zitten. Dat is echt heel lang geleden en ik vind het ook eigenlijk wel goed dat we dat niet meer doen. Het is goed bij de begroting, maar laten we voor de rest niet op deze manier zo met elkaars tijd omgaan, en gewoon zorgen dat zij aanwezig zijn zodat ze zo nodig aan tafel kunnen aanschuiven, maar niet dat ze hier de hele dag als een soort poppetjes achter die tafel moeten zitten. De VOORZITTER. Het is de wens van uw raad dat de wethouders die aan zet zijn in de raad zitten per onderwerp en zeker minimaal één of twee. Maar niet permanent alle wethouders achter de tafel. Dat is een gebruik dat we met elkaar hebben afgesproken. Dan kunnen op die manier de wethouders doorgaan met werkzaamheden op hun kamer, maar ze zijn beschikbaar à la minute zodra u vindt dat ze nodig zijn. Dan komen ze deze kant op. Maar misschien is het handig om deze afspraken nog een keer te bestendigen, want dat was een bestaande afspraak. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ik onderschrijf wel wat mevrouw Van Wifferen zegt, maar ik ben het ook wel heel erg eens met de heer Coşkun dat één vertegenwoordiger van negen wethouders wel heel weinig is.

Een beetje een afspiegeling zou wel leuk zijn, want stel dat deze wethouder ook nog gezegd had: ach, er staat voor mij ook nog niets, dan hadden we dus met nul gezeten. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Het verdubbelt zich à la minute. Nee, maar het is ook wel een soort sympathie naar de raad, vind ik hoor. Ik moet heel eerlijk zeggen, we hebben het er al eerder over gehad, maar we hebben maar één dag in de maand dit verhaal met elkaar en daar worden de besluiten genomen. En het wordt zo… De VOORZITTER. Ik stel vast dat wethouder Buijt de fluit gehoord heeft en hij is onmiddellijk binnengelopen. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Wethouder Buijt heeft iets gemist. Dat geeft niets. Ik leg het u straks uit. Ik ben inmiddels aangekomen bij agendapunt 1.3, mededelingen. Gisteren heb ik een ontslagbrief ontvangen van het raadslid Kuzu van DENK als lid van de raad. Vanavond aan het einde van de vergadering zullen wij kort op gepaste wijze het moment markeren. Formeel is de heer Kuzu nog lid van de raad totdat de opvolging is geregeld. Totdat de benoeming van zijn opvolger onherroepelijk is, kan hij nog altijd deelnemen aan raadsvergaderingen. Het is dat u het weet mijnheer Kuzu. De invulling van de vacature is onder voorbehoud voorzien voor de vergadering van 15 december.

Mocht deze raad onverhoopt om wat voor reden dan ook voordien versneld bij elkaar moeten komen, dan bent u nog altijd lid van deze raad. Aan het begin van de lunchpauze zullen de voorzitter van de commissie ZWCS – mag je ook ZWECS zeggen? Ja, oké – en de wethouder in de hal van het stadhuis een petitie in ontvangst nemen van de volkstuinders. Het staat u vrij daarbij aanwezig te zijn en uw belangstelling te tonen als u dat wilt. 2.

Vaststelling van de agenda van de raadsvergadering van 1 december 2022

De VOORZITTER. De vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van vandaag. Ik zal als eerste de agenda met u doornemen. Daarna kunt eventueel opmerkingen daarbij plaatsen. Er is één verzoek ontvangen voor een regulier debat, 'Rellen en belagen politie na België-Marokko', van Leefbaar Rotterdam en VVD. Het onderwerp leent zich eerlijk gezegd meer voor een actualiteit, maar er is ook geen bezwaar om het vandaag te agenderen als gewoon regulier agendapunt. Daar kunt u mee instemmen? Ja? Dan doen we dat. Er is één verzoek ontvangen voor een tweeminutendebat, ꞌRotterdam écht zonder Zwarte Pietꞌ, van GroenLinks, BIJ1 en de PvdA. Ik stel u voor dit punt te agenderen als 7.7. Akkoord? Er is een verzoek ontvangen van Leefbaar Rotterdam om agendapunt 5.3, het voorstel tot het beschikbaar stellen van een krediet ten behoeve van de aankoop van het pand Lange

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1743

Hilleweg 256, dat nu geagendeerd is als hamerstuk, om te zetten in een tweeminutendebat. Ik ga ervan uit dat u daar verder geen bezwaar tegen heeft. Akkoord. Er is een verzoek ontvangen voor een motie vreemd aan de orde van de dag, ꞌLaat de Coolsingel oranje kleurenꞌ, van de VVD. Wenst iemand daar iets over te zeggen? Anders wenst uw voorzitter daar wel iets over te zeggen. Ik vind het geen motie vreemd aan de orde van de dag. Als je op deze manier je belangstelling laat tonen, wat een politieke wens van de stad Rotterdam kan zijn, dan zijn daar forse financiële consequenties aan gekoppeld. Met een motie vreemd aan de orde van de dag kan daar niet in worden voorzien en kan daar niet over worden gedebatteerd. Als u wenst om het zo te laten, dan laten we het zo staan. Maar ik wijs er wel op dat dat een motie is met eventuele verregaande financiële consequenties. We laten hem staan als vreemd aan de orde van de dag? De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, nog los van mijn persoonlijke opvattingen over het instrument ꞌmotie vreemd aan de orde van de dagꞌ, waar we gedwongen worden om te stemmen zonder ook maar één argument met elkaar uit te wisselen. Die opvatting zal ik even achterwege laten, maar ik vind dit wel een heel rare inderdaad, om nu vandaag stante pede te besluiten.

Ik zou toch willen vragen, als de indieners dit echt heel graag willen, zoek dan een andere manier om dit met elkaar te bespreken in plaats van nu alleen maar gelijk meteen mensen voor het blok te zetten of je voor of tegen bent, zonder dat mensen kunnen uitleggen waarom ze voor of tegen zijn. Dus ik steun eigenlijk het voorstel om het niet te doen. De VOORZITTER. Wenst de indiener van de mogelijke motie te reageren op de opmerking van de voorzitter? Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja, dank u voorzitter. Ik begrijp uiteraard de commotie. Tegelijkertijd wil ik hierbij aangeven dat het een richtinggevende motie is; we vragen dit kenbaar te maken. Het lijkt me dat er nog voldoende tijd is en ook nog voldoende onzekerheden, of Oranje überhaupt degene is die er met de winst vandoor gaat. Uiteraard hopen we dat met z’n allen. Maar dat geeft ons ook echt nog wel tijd om dat financiële plaatje, mocht het daar zijn, met elkaar in te kleden. De VOORZITTER. Uitsluitend over de techniek van de motie alstublieft, niet over de inhoud, want anders gaan wij nu de inhoud al doen. Het gaat nu om de vraag of het gepast is om dit instrument voor dit doel te kiezen, want je kunt ook andere instrumenten kiezen en dan is er wel een debat mogelijk. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl).

Ik steun de lijn van de voorzitter hierin, want als je dit al wilt, moet je dit bespreken, met name vanwege de consequenties die de motie heeft. Dus de lijn van de heer Moti en de voorzitter. De VOORZITTER. De SP. De heer COŞKUN (sp). Ja, ik snap de argumenten van de voorzitter, maar het is aan elke partij zelf om de instrumenten te kiezen. Ik neem dat daarover goed is nagedacht. Ik heb wel een heel belangrijke stemverklaring waarom ik tegen die motie ga stemmen, maar die wil ik dan nu niet geven. Het is aan de partij zelf om het instrument te kiezen. De VOORZITTER. Helder. Dan laten we het staan als motie vreemd aan de orde van de dag en ik heb u vanuit de procedure van de raad voorgehouden wat daaraan vastzit. Dan kom ik nu bij de spreektijdregeling. Nog iemand anders over de agenda? Ja? De VVD.

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1744

De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ik wil graag iets zeggen uit hoofde van mijn functie als voorzitter van MHEK. Het gaat over het debat over de cruise terminal. Tijdens de commissievergadering, het was overigens de tweede commissievergadering over dit onderwerp, is met de leden van de commissie uitgebreid gesproken over wat we nu willen. Een aantal leden wilde een regulier debat. Uiteindelijk heeft de hele commissie aan het presidium geadviseerd om een tweeminutendebat te doen. Vervolgens zie ik op de agenda een regulier debat staan. Uiteraard mag het presidium een advies terzijde leggen, maar zonder enige context, zonder enige afstemming met de commissiegriffier of met de voorzitter, vind ik dat best wel apart. Bij mij kwam de vraag op wat dan nog de rol is van het advies van de commissie. Dat wilde ik dus graag hier even neerleggen. De VOORZITTER. Het is hetzelfde mevrouw Elfilali? Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter. Ik voel mij nu genoodzaakt om te reageren ook al is het presidium een besloten vergadering. Ik weet niet zo goed vanuit welke pet de heer Van Dommelen deze opmerking maakt. De VOORZITTER. Hij sprak vanuit zijn rol als voorzitter van de commissie. Mevrouw ELFILALI (volt). Precies, de commissievergadering was openbaar te bekijken en de commissievoorzitter sloot daarbij af met de woorden dat het presidium besluit.

Ik merk even op dat er in ieder geval vanuit mijn fractie nog belangrijke informatie zou worden gedeeld die inderdaad ook gekomen is vanuit de wethouder. Daarom wilden wij het ook graag open houden en inderdaad hadden wij voorkeur voor een regulier debat. Dus ik was niet van plan om hierop te gaan reageren, maar ik voel me toch wel genoodzaakt om dat even te benoemen. Voor de rest lijkt het me vooral van belang dat we de inhoud induiken en niet te lang over dit soort dingen gaan bakkeleien. De VOORZITTER. U heeft recht op een antwoord en u stelde mij de vraag waartoe het advies strekt van de commissie. Het presidium besluit in dat opzicht niets. Het is een orgaan dat het verkeer min of meer in de gaten houdt, maar u heeft de orde in de gaten. U bepaalt wat u bespreekt en wanneer. Dus uiteindelijk is een advies inderdaad een advies. Het is aan de raad om te beslissen wat met dat advies te doen. Als u het dus anders wilt hebben, dan moet u hier een voorstel in de orde indienen en dan kan de raad iets wel of niet omarmen. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Dank u voorzitter. Om het dan heel zuiver te houden en aansluitend bij de woorden van de commissievoorzitter, zou ik dan hier voorstellen om er alsnog een tweeminutendebat van te maken, hetgeen de meerderheid van de commissie ook besproken heeft. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+).

Nee, we hebben een gelaagdheid. We kunnen hier natuurlijk heel veel procedures over maken. We hebben een commissie, daarin wordt een besluit genomen. Dat gaat naar het presidium. Het presidium kijkt daar in relatie tot allerlei andere agendapunten ook nog een keer naar en vervolgens zitten we hier in de raad en besluiten we uiteindelijk definitief, ieder voor zich, zonder last, met z’n allen wat we wel en niet willen. Om het nu weer terug te gaan draaien vind ik echt een beetje niet aan de orde. Het is aan het presidium om een vervolgadvies te geven.

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1745

De VOORZITTER. Volgens mij ga ik u vragen allemaal te gaan zitten, want we hebben een afspraak dat bij een ordevoorstel wordt gestemd. U heeft een ordevoorstel gedaan. We gaan niet debatteren over de orde. Er is een voorstel gedaan om hier een tweeminutendebat van te maken en we hebben afgesproken dat bij een ordedebat over het ordevoorstel wordt gestemd. De heer COŞKUN (sp). Jawel voorzitter, maar er zijn ook nog wel gebruiken in deze raadzaal over wat we elkaar wel of niet gunnen, dus ik vind het echt niet gepast om nu de spreektijd in te perken met zo’n ordevoorstel. Dat vind ik echt niet goed voor deze raad. De VOORZITTER. Nogmaals, u heeft een afspraak met elkaar dat over een ordevoorstel wordt gestemd. De heer KUZU (denk). Voorzitter, dan zou ik een stemverklaring willen geven. De VOORZITTER. Dat mag u zo meteen even doen. De heer KUZU (denk). Mag dat hierbij of moet ik dat zo meteen doen? De VOORZITTER. Zeker, gaat uw gang. De heer KUZU (denk). Oké. Nou voorzitter, ik stel voor dat we deze les meenemen voor de toekomst. Ik constateer dat een aantal collega’s zich heeft voorbereid op een regulier debat. Laten we het voor deze ene keer doen in de vorm van een regulier debat en in de toekomst rekening houden, aan het eind van een commissievergadering, hoe we het precies gaan doen. Dus daarom zal mijn fractie… De VOORZITTER.

Nee sorry, dit heeft het kenmerk van een inhoudelijk debat. Dat gaan we niet doen. Gaat u zitten. Nee, gaat u zitten. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Voorzitter, mag ik mijn opmerking van net nog even toelichten naar aanleiding van uw reactie en de reactie van mevrouw Elfilali? Het is niet mijn bedoeling om de hele orde te veranderen. Het is meer zoiets dat ik het gevoel heb, als je als commissie tot een bepaald besluit komt, dan hoort daar een context bij en die context ontbreekt dan. En dan komt er een besluit van het presidium hiernaartoe en daar zit mijn probleem. Voor mij gaat het erom, als je dat als commissie doet en je neemt de commissie serieus, dan wil je de context van dat besluit van de commissie, van dat advies van de commissie weten. En dat is eigenlijk de enige reden waarom ik deze opmerking maak. De VOORZITTER. Maar de raad is politiek en de raad kan anders besluiten op basis van het advies van… Nee, nee, alstublieft. We gaan stemmen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Voorzitter, een punt van orde. Ik zou dan graag mijn ordevoorstel willen terugtrekken gezien de opmerking van de heer Kuzu. Dat vind ik een heel belangrijke toevoeging. Als dat dus hetgeen is wat we gaan doen met elkaar, dan hoeven we hier niet over te stemmen en dan laten we het debat staan zoals het staat. De VOORZITTER. Het ordevoorstel is ingetrokken.

Mijn advies aan commissievoorzitters en aan anderen, mijnheer de voorzitter van de commissie, gaat u vooral hier met elkaar in de commissie goed over spreken, want u kunt een technisch-inhoudelijk voorstel gemotiveerd richting het presidium sturen, maar de raad is een politiek orgaan. Ik denk dat het goed is dat we daarbij stilstaan, dat dat zo zou kunnen functioneren. En nogmaals, anders maakt u mijn

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1746

werk als voorzitter bijna onmogelijk, we hebben de afspraak in deze raad dat over een ordevoorstel als eerste wordt gestemd. En gaat u alstublieft niet allerlei andere trucjes gebruiken om toch het debat erover te voeren. Dat is echt onverstandig. Dan ondergraaft u daarmee uw eigen reglement van orde. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). En het presidium moet terugkoppelen, want dat was de vraag van de heer Van Dommelen. Niet meer en niet minder. De VOORZITTER. Fijn. Oké, helder. Dan de spreektijd. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik wil nog wel één ding zeggen voorzitter. De reden dat de heer Van Dommelen reageert is ook omdat u reageert op wat hij zegt. Vervolgens probeert hij dat weer in context te plaatsen en u reageert daar weer op met: ja, en dat is de politiek. Maar dat helpt ook niet in het niet reageren. De VOORZITTER. Ja, nee, maar hij vroeg aan mij als voorzitter van de raad wat de waarde is van het advies en dan geef ik hem het antwoord dat de waarde van het advies is: het is een advies aan een politiek orgaan dat om moverende redenen anders kan besluiten. Dat is een technisch antwoord aan de voorzitter van de commissie. Dat had hij mij overigens ook buiten de raad kunnen vragen, dan had ik hem ook dit antwoord gegeven en dan hadden we dit waarschijnlijk ook niet hoeven te doen.

Maar dat is waarschijnlijk iets waarin wij nog met elkaar verder het gesprek over zouden moeten voeren. Maar als er eenmaal een ordevoorstel ligt, dan wordt er gestemd. Het voorstel voor de spreektijd is 3,5 uur. Ik hoop niet dat u dat allemaal ruimhartig gaat gebruiken. Akkoord. Dan hebben we nog een stemvenster aan het einde van de raad en ik wil u toch in overweging geven dat tussentijds ook ordevoorstellen kunnen worden gedaan die direct ter stemming worden opgevoerd in de raad. Dus mochten er raadsleden toch niet in de raadzaal aanwezig zijn, dan toch in de onmiddellijke nabijheid zijn als de bel gaat voor stemming zodat u ook binnen kunt treden. Anders leidt dat tot ongelukken. Ordevoorstellen tussentijds worden direct ter stemming aangeboden. Rond 12.45 uur is er voorzien in een lunchpauze, zoals te doen gebruikelijk op de locaties die we kennen. 3.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2022 week 45 tot en met 47

De VOORZITTER. Mededeling van ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2022 week 45 tot en met 47. Ik stel u voor akkoord te gaan met de voorgestelde wijze van afdoening. Ja, zegt u het maar. De heer COŞKUN (sp). Ja, er zijn twee dingen bij week 45. Dat is allereerst die bb7356 over de wijkraadsadviezen van de jonge wijkraadsleden. Dat wordt nu een beetje ter kennisgeving afgedaan door het college, maar die jonge wijkraadsleden uit de hele stad hebben zich daarvoor ingezet, het gaat over het Schiekadeblok. Ik zou dit toch ook graag bespreken in de commissie BOFV als we het over de wijkraden hebben. En dan inclusief de reactie van het college. Dat is één. En het andere is, in week 45 bb7286, over de burgerbrief over de Roos in de Burgemeester Roosstraat. Ik begrijp dat er inmiddels een gesprek komt met wethouder Zeegers op 14 december en ik zou graag daar ook een reactie ergens bespreken, bijvoorbeeld in BWB, als dat gesprek geweest is. De VOORZITTER. Oké, helder, dat noteren we. Mijnheer Biljoen.

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1747

De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, week 45, ingekomen stukken, afschrift brief wethouder Karremans over OV-maatwerk park Zestienhoven. Dat is 22bb007541. Dat staat nu als voor kennisgeving aannemen. Die zou ik graag willen doorgeleiden naar de commissie. De VOORZITTER. Oké, dat doen we. Nog anderen over ingekomen stukken? Dan wordt op een drietal stukken afgeweken van het advies. Helder, dat noteren we. 4.

Bekrachtiging van de geheimhouding overeenkomstig artikel 25 van de Gemeentewet

De VOORZITTER. Dan de bekrachtiging van de geheimhouding overeenkomstig artikel 25 van de Gemeentewet. 4.1

De Monitor doelgroepen Trevvel

De VOORZITTER. De Monitor doelgroepenvervoer Trevvel. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). 50PLUS is daar tegen. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, 4.1, over die geheimhouding en bij 4.4 wordt het weer opgeheven. Dat geeft wel een beetje verwarring. Vervolgens staat er – dat moet ook in de commissie aanstaande woensdag 7 december, maar in het stuk van 4.4 over de geheimhouding opheffen over Trevvel staat weer dat we dan moeten wachten tot 15 december voordat we daar weer iets over kunnen zeggen. Dit gedoe maakt het wel ingewikkeld. U wilt geheimhouding opleggen en vervolgens weer opheffen, dus ik snap niet hoe we dit gaan oplossen. De VOORZITTER. Volgens mij was het de raad die dit wilde. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). 4.1, daar zijn wij tegen. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, het is niet gebruikelijk dat de PvdA tegen geheimhouding stemt, maar dit vinden we echt een heel slechte reden. De belastingbetaler, de Rotterdammers hebben volgens mij gewoon recht om te weten wat er gebeurt met het doelgroepenvervoer, hoeveel ritten wel of niet op tijd komen. En al die informatie wordt nu geheim verklaard. Wij snappen niet waarom.

Ja, Trevvel wil het niet, maar dat is geen reden om te zeggen hoe wij ons belastinggeld wel of niet transparant moeten maken of de uitgave ervan, dus wij zullen tegenstemmen. De VOORZITTER. Helder. Dit is een stemverklaring. Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Ook wij zijn tegen. De VOORZITTER. Dan met de gemaakte opmerkingen van een aantal partijen tegen wordt de geheimhouding op deze stukken bekrachtigd. 4.2

De ꞌNadere specificatie brugstaat raadsbesluit 2021ꞌ met betrekking tot de renovatie van Museum Boijmans van Beuningen

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1748

De VOORZITTER. Dan 4.2, de nadere specificatie brugstaat raadsbesluit 2021 met betrekking tot de renovatie van Museum Boijmans van Beuningen. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). 50PLUS is tegen. De VOORZITTER. Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). BIJ1 is tegen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ook tegen. De VOORZITTER. Dan is met deze stemmen tegen geheimhouding opgelegd bij agendapunt 4.2. 4.3

Bijlagen behorende bij het raadsvoorstel inzake de Tweede voortgangsrapportage 2022 en de begroting 2023-2027 van de Stichting Bestuur Openbaar Onderwijs Rotterdam (BOOR)

De VOORZITTER. Dan 4.3, bijlagen behorende bij het raadsvoorstel inzake de Tweede voortgangsrapportage 2022 en de begroting 2023-2027 van de Stichting Bestuur Openbaar Onderwijs Rotterdam. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). 50PLUS is tegen. De VOORZITTER. Anderen? Met de stem van 50PLUS tegen is geheimhouding op dit stuk opgelegd. 4.4

Het voorstel met betrekking tot de herbeoordeling van geheimhouding en openbaarmaking van de overeenkomst Doelgroepenvervoer met Trevvel

De VOORZITTER. Dan het voorstel met betrekking tot de herbeoordeling van geheimhouding en openbaarmaking van de overeenkomst Doelgroepenvervoer met Trevvel. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja voorzitter, dit vraagt even wat toelichting. 50PLUS is positief verrast over de reactie van het college in dezen. Ik vind het echt meer dan uitstekend hoe het zich hierin heeft opgesteld. Ik ben het ook niet met de SP eens dat het hetzelfde is als de monitor. Het gaat hier over een ander punt. Het gaat over een herbeoordeling van de geheimhouding over een overeenkomst. Dus 50PLUS zal voor zijn. Ik verzoek wel, ik heb het al in een ander gremium ook toegegeven, om het hier eens een keer met elkaar over te hebben, want we gaan dit vaak meemaken dat we een herbeoordeling van een geheimhouding gaan krijgen en dat vraagt wel nadere toelichting, want voor mij was de brief ook zelfs redelijk ingewikkeld om te begrijpen. Maar ik snap wat de wethouder wil, ik begrijp wat onze rol hier in dezen is, en daarom zal 50PLUS voor stemmen. De VOORZITTER. Goed zo. Anderen? Niet? Ja, de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, kijk, die geheimhouding ging juist over dit soort dingen en die wordt nu weer opgeheven, tenminste voor het grootste deel. En van die monitor waren de meeste dingen wel bekend. Maar het probleem is een beetje, we hebben volgende

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1749

week in de commissie ZWCS, die ik mag voorzitten, een debat over Trevvel en deze stukken zijn dan eigenlijk openbaar, maar die zijn dan pas weer openbaar op 15 december. Dus moeten wij het er dan pas 21 december over hebben? Daar zit een beetje de crux waarom dit ingewikkeld is. Als je aan de ene kant geheimhouding oplegt en aan de andere kant dat weer opheft. De VOORZITTER. U bent het er dus niet mee eens, begrijp ik. De heer COŞKUN (sp). Ik ben het er heel erg mee eens dat die geheimhouding wordt opgeheven, want ik was het niet eens met de geheimhouding die werd opgelegd. Maar we laten Trevvel nu een beetje ons debat blokkeren. Dat is mijn probleem. De VOORZITTER. Helder, dan is de geheimhouding met algemene stemmen op dit stuk opgelegd. Nee, ik zeg het verkeerd, opgeheven. Excuses. 5.

HAMERSTUKKEN

5.1

Het voorstel tot vaststelling van de tweede wijziging van de Havenverordening Rotterdam 2020 Het voorstel tot wijziging van de Verordening Architect aan zet

5.2

De VOORZITTER. Dan gaan we hameren. 5.1, 5.2, 5.3. Het voorstel tot vaststelling van de tweede wijziging van de Havenverordening, het voorstel tot wijziging van de Verordening Architect aan zet. Van het agendapunt aankoop Lange Hilleweg hebben we net gezegd dat het een regulier agendapunt wordt voor straks. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank voorzitter, wij zijn tegen agendapunt 5.2. De VOORZITTER. Dan hameren wij, met dien verstande dat de Partij voor de Dieren geacht te hebben tegengestemd bij agendapunt 5.2, Verordening Architect aan zet. 6.

REGULIERE DEBATTEN

6.1

Ongedocumenteerde Rotterdammers

De VOORZITTER. Dan gaan we nu aanvangen met de reguliere debatten. Als eerste wil ik graag wethouder Achbar vragen binnen te treden. Aan de orde is agendapunt 6.1, ongedocumenteerde Rotterdammers. Mag ik stilte vragen in de raadzaal en wilt u gaan zitten? Mevrouw Elfilali, u heeft het woord. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter. Zonder ID kun je bijna niets, omdat alle stappen in onze maatschappij daarmee samenhangen. Ongedocumenteerde Rotterdammers leven permanent met een onzekere toekomst en in een nachtmerrie waar geen einde aan komt. Nu kunnen we onze ogen sluiten en zeggen dat alles goed geregeld is, maar dan houden we onszelf voor de gek. Een brede groep senioren, jongeren, ouders met kinderen, leeft een schaduwbestaan in onze stad, terwijl ze heel graag willen meedoen en bijdragen door belasting te betalen, te werken, te studeren. Dus laten we er ook voor zorgen dat deze mensen niet stil hoeven te staan, of hun toekomst nu hier is of in een ander land. De wethouder erkent dat we in Rotterdam mensen hebben wegens verschillende redenen, zonder papieren. Zonder de juiste papieren. Daarom stel ik de volgende vragen aan de wethouder. Wat kunnen wij leren van Europese en Amerikaanse voorbeelden en ontwikkelingen die er zijn op dit terrein? Met een stadskaart kun je geen ingezetene worden,

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1750

maar instanties zoals de politie en andere instellingen kunnen wel beter hun werk doen en mensen kunnen bestaan, ook op papier. Dus kunnen we onderzoeken of bijvoorbeeld de Rotterdampas tijdelijk gebruikt kan worden voor basale zaken? We zien ook dat de G4, steden zoals Utrecht en Amsterdam, wel handelen. Hoe kijkt de wethouder aan tegen de Subsidieregeling Ongedocumenteerden Amsterdam 2023? En kunnen wij tijdens het juridische proces dat we hier hebben, net als Utrecht mensen tijdelijk leer-werktrajecten en cursussen aanbieden? Want zo kunnen mensen van nut zijn en ofwel beter hier inburgeren, als ze hier kunnen blijven, of het vergroot hun arbeidskansen elders, en er is ook meer succes op eventuele terugkeer. In Amsterdam heeft ook de organisatie Amsterdam Cityrights een app ontwikkeld met informatie voor mensen zonder de juiste papieren, zodat ze op de hoogte kunnen zijn van bepaalde basisrechten, ongeacht hun status. Mijn vraag aan de wethouder is of wij dat ook in Rotterdam kunnen doen. Tot slot voorzitter, de wethouder schrijft ons dat hij aandacht heeft gevraagd voor de positie van ongedocumenteerden. Kan de wethouder in het bestuurlijke contact dat hij regelmatig heeft met het rijk en met andere gemeenten, na vandaag de vraag voorleggen hoe wij in Rotterdam moeten handelen ten aanzien van Rotterdamse Dreamers.

Dat zijn jongeren met veel potentie en ook een kleine groep senioren die hier al langer dan vijftien jaar is, medisch kwetsbaar, en ook ouder dan 55 jaar. Want deze twee groepen verdienen in het bijzonder onze aandacht. Daarom dien ik twee moties in. Ik hoop dat die in de buurt zijn. Nog niet voorzitter, dan kom ik daar zo op terug, maar dit was in ieder geval het einde van mijn betoog. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Dan hebben we nog twee moties te verwachten begrijp ik. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Goed voorzitter, Rotterdammers zonder de juiste papieren. Hoor je ze? Zie je ze? Mensen die hier al jaren zijn, die zich hier thuis voelen, maar toch niet zo worden behandeld. Zie je ze? Tijdens de commissie waren er verschillende insprekers die ons goed de realiteit hebben geschetst, die een beeld gaven van het schaduwbestaan dat deze mensen hier leven in onze stad. De realiteit van opgepakt worden omdat je geen identificatiemiddel hebt en al maanden vastzit in een vreemdelingendetentie. De realiteit van oud zijn, hier al twintig jaar zijn, ondertussen medische problematiek hebben en nog steeds op straat leven. De realiteit van jongeren die hier geboren en getogen zijn, die zich Rotterdammer voelen, die hier tot hun achttiende hun leven hebben opgebouwd, hebben mogen studeren, en nu ineens stopt dat. Ze mogen niet meer verder.

Ze vroegen ons om hun stem te zijn, to amplify their voice. Dat is ook wat ik hier vandaag probeer te doen. Want ieder mens heeft recht op een menswaardig bestaan. Een goede oude dag, en basale mensenrechten. Het zijn niet allemaal mensen die zomaar gewoon teruggestuurd kunnen worden. Het is niet zo zwart-wit als men wellicht denkt. Dat hebben we ook gehoord. Zoals ik al eerder aangaf, het gaat soms om ouderen die hier al twintig jaar zijn. Ze kunnen niet zomaar terug, ze hebben medische klachten. Een buitenschuldverklaring lijkt misschien heel makkelijk, maar blijkt in de praktijk toch echt wel moeilijker te zijn, zo hebben we ook gehoord van de insprekers. Daar zijn zij hard mee bezig om dat te regelen voor sommigen. En het lukt gewoonweg niet. Ik ondersteun daarmee ook de moties die collega Elfilali zojuist heeft aangekondigd en ik voeg me ook bij de vragen die zij al aan de wethouder heeft gesteld. Ik hoop ook echt met de krapte die wij op de arbeidsmarkt zien en de hoop die wij meestal hebben voor onze jongeren, dat we dat ook kunnen hebben voor de ongedocumenteerde jongeren. Dat wij het in ieder geval over ons hart kunnen verkrijgen om de motie voor de jongeren met z’n allen te steunen en ervoor te zorgen dat zij een goede toekomst hier hebben. Dat zij verder kunnen gaan in deze stad en een bijdrage kunnen leveren.

Want ieder mens verdient een menswaardig bestaan en verdient het om mee te doen aan de samenleving. Dank u wel.

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1751

De VOORZITTER. Dank u. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Voorzitter, dank. Ik kan het kort houden. We hebben hier in de commissie vorige maand al een heel uitgebreid debat over gehad. Wat ons betreft is de lijn ook heel erg helder. Afwijzing is een onlosmakelijk onderdeel van de asielprocedure dat gewoon opgevolgd moet worden. Wie uitgeprocedeerd is moet terug, daar komt het gewoon eigenlijk op neer. Ook zaken met betrekking tot naturalisatie en verblijfsrecht zijn rijkstaken, rijksverantwoordelijkheden, waar we in de gemeente niet moeten gaan interveniëren en niet mee moeten gaan schipperen. Mevrouw Vlieger had het al even over buitenschuldvergunningen. Volgens mij tonen die juist aan dat het gros van de mensen waarvan altijd wordt gezegd dat ze niet terug kunnen, gewoon wel terug kan. Iedereen die vindt dat hij niet terug kan, terwijl hij uitgeprocedeerd is, kan er een aanvragen. Er worden er gemiddeld zo’n twintig per jaar verstrekt. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, dank. Via u een vraag aan de heer Ceulemans, of hij de documentaire Leven in Limbo heeft gezien. De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Nee. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda).

Nee, dat dacht ik al, want dit is wel weer het klassieke Leefbaar-praatje, waarbij het erover lijkt te gaan dat de ongedocumenteerden mensen zijn die niet wensen terug te keren naar hun land van herkomst. Maar er zitten tal van voorbeelden in deze documentaire, in onze eigen stad, waar bijvoorbeeld een Marokkaanse man van het land van herkomst zelf geen papieren krijgt. En daar, midden tussen onze systemen vastzit. Als mens. En daardoor als mens als een soort dier op straat moet leven, onder bruggen en dat soort dingen. Het zou u sieren als u zich voorbereidt op dit soort debatten, door ook te kijken naar de complexiteit van dit soort zaken in plaats van alleen maar altijd het verhaal te hebben over: die mensen moeten terug. Want u zet een stempel dat voor heel veel van deze mensen totaal en volstrekt onterecht is. De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Het zou de heer Segers-Hoogendoorn sieren als hij zich in de voorbereiding op debatten vergewist van wetgeving die gewoon van kracht is. Ik baseer me daar op, niet op documentaires. Wie vindt dat hij niet terug kan, kan een verzoek indienen voor een buitenschuldvergunning. Dat doen jaarlijks heel veel mensen. Heel weinig mensen krijgen het. Ja, kunt u in de microfoon praten? Ik weet heel goed waar ik het over heb. Ik ken die wetgeving en ik baseer me niet op een documentaire en op emoties.

Dus ik ga door met mijn betoog. De VOORZITTER. Nee, want mevrouw Vlieger heeft ook nog een vraag. Mevrouw VLIEGER (gl). Ja voorzitter, dank. Nee, zoals de heer Segers-Hoogendoorn ook al zei, had ik inderdaad ook gevraagd om de documentaire te kijken. Want zoals de heer Ceulemans aangeeft, ja, we hebben ons systeem, ja, de wetgeving is er. Maar het werkt in de praktijk niet. Dat toont de documentaire, dat toonde ook de inspreker die ook aangeeft: wij

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1752

doen dit. Inderdaad, wij gaan voor die buitenschuldverklaring, wij proberen dat, maar het lukt gewoonweg niet. We zijn soms al jaren bezig om dat te regelen voor iemand en toch lukt het niet. Hoe kijkt u daar dan naar? De VOORZITTER. Mijnheer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Dit is volgens mij gewoon een kwestie van de omgekeerde wereld. Op het moment dat er veel aanvragen worden gedaan voor buitenschuldvergunningen en die worden heel weinig verstrekt, dan is voor mij niet de conclusie dat die vergunning te weinig wordt verstrekt. De conclusie is dat veel mensen kennelijk terug kunnen. Want anders hadden ze die buitenschuldvergunning gekregen. Daar ben ik ook niet van af te brengen met een documentaire. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Of dat wellicht de wet niet klopt. Dat er wellicht anders gekeken moet worden, dat die misschien eens geëvalueerd moet worden. Denkt u niet dat u daar net iets anders naar kunt kijken? Bent u het niet met ons eens dat we wellicht de wet moeten veranderen? De heer CEULEMANS (lr). Nee, ik ben niet voor het veranderen van de wet voor het vergeven van meer buitenschuldvergunningen. Daar zijn nu gewoon criteria voor. Die zijn gewoon van toepassing en wie daar recht op heeft krijgt hem. Wie daar geen recht op heeft, krijgt hem niet.

We moeten niet op het moment dat die vrij weinig verstrekt wordt, de conclusie trekken: o, hij wordt te weinig verstrekt, we moeten het gaan versoepelen. Daar ben ik geen voorstander van. Mevrouw VLIEGER (gl). Het laatste punt hierop. Nou ja, het gaat natuurlijk niet alleen maar om wel verstrekken, niet verstrekken. Het gaat erom dat mensen jarenlang in een proces blijven hangen en daar dus ook niet doorheen komen. Dat ambassades niet mee willen werken, dat ze niet de juiste papieren kunnen krijgen, dat ze terug moeten naar hun land om iets op te halen, wat niet kan, wat niet lukt, wat gevaarlijk is. Dus er zijn veel meer redenen en het zou u echt sieren als u daar toch iets meer over nadenkt. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter. Ook nog even een reactie hierop, want het is natuurlijk jammer dat de heer Ceulemans de documentaire niet heeft gezien, maar het is vooral jammer dat hij niet naar mijn woorden heeft geluisterd, want ik begon mijn betoog met het feit dat als je geen ID hebt, en dan heb ik het dus over geboortebewijs, een paspoort, een rijbewijs, een identiteitsbewijs, iets van juridische papieren, als je dat niet hebt, en dat kan vanwege uiteenlopende redenen, dan is het heel lastig om mee te doen. En helaas, zoals mevrouw Vlieger ook zegt, zijn er lacunes in de wet.

Natuurlijk is dat deels rijksbeleid, maar we hebben een zorgplicht als gemeente en daar gaat het nu om. Het gaat erom wat we kunnen doen ten tijde van alle juridische processen voor die groep mensen, dat gewoon een groep is die er is in Rotterdam, die geen juiste papieren heeft en geen kant uit kan. Dat is de vraag. Dus heeft de heer Ceulemans naar mijn woorden geluisterd? De VOORZITTER. Wilt u graag in uw eigen belang de interventies kort houden? De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Dat heb ik gedaan, en u zegt: mensen die om allerlei redenen geen papieren hebben. Ik weet ook, ik ben in een andere functie vorig jaar op werkbezoek naar Ter Apel geweest, dat die weilanden daar vol liggen met paspoorten. Mensen die naar

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1753

Nederland komen weten dat ze weinig recht hebben om hier te mogen blijven, die gooien paspoorten weg, die steken ze in de fik. Ja, er zijn veel mensen die geen papieren hebben, vaak door eigen toedoen. En ik ben er niet voor dat we voor die mensen als gemeente van alles gaan faciliteren terwijl gewoon het antwoord moet zijn dat ze terug moeten naar het land van herkomst. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Heeft de heer Ceulemans dit allemaal getoetst? De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja. Mevrouw ELFILALI (volt). Kan hij deze informatie met ons delen? De heer CEULEMANS (lr). Nou, ik raad u aan, misschien is dat wel leuk voor een paar van ons, om een keer op werkbezoek naar Ter Apel te gaan. Dan kunnen we daar gewoon praten met de mensen van de IND die dagelijks dit soort kwesties afhandelen. Dan zult u ook de andere kant van het verhaal horen. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ik nodig vooral de heer Ceulemans uit om ten eerste eens te kijken naar die documentaire en ten tweede naar de organisaties te gaan die hier in Rotterdam, niks van Ter Apel, maar gewoon hier in onze eigen stad, ook te maken hebben met deze situatie. De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ik wil met alle organisaties in gesprek.

Ik heb alleen niet de illusie dat ik het eens word met organisaties die bestaan bij de gratie van het in stand houden van illegaliteit en het faciliteren daarvan. Mevrouw ELFILALI (volt). Dus de heer Ceulemans beticht organisaties als de Pauluskerk en Stichting ROS van het in stand houden van illegaliteit, terwijl zij gewoon de wet uitvoeren? De VOORZITTER. Mijnheer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Daar komt het eigenlijk wel op neer, ja, dat vind ik. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ik heb hier geen woorden voor. Ik neem even de tijd om in ieder geval mijn twee moties in te dienen over de jongeren, de Dreamers, en ook de ouderen. De VOORZITTER. Dat kan als de heer Ceulemans uitgesproken is. De heer CEULEMANS (lr). Ik was gebleven bij de buitenschuldvergunningen, maar dat is wel helder denk ik. Dus de conclusie is wat ons betreft helder. Leefbaar Rotterdam is tegen illegalenopvang, is ook tegen het faciliteren van illegaliteit. Wie illegaal in Rotterdam verblijft, moet terug naar het land van herkomst. Ik weet ook dat wij afspraken hebben in het

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1754

coalitieakkoord over de LVV, de illegalenopvang, namelijk het terugdringen van 70 plekken naar 45 plekken en alleen continueren op het moment dat er een dekkende rijksvergoeding voor is. Dus daar zullen wij het college kritisch op blijven volgen. De VOORZITTER. Helder. Mevrouw Elfilali heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Perspectief voor Rotterdamse Dreamers ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 1 december 2022 ter bespreking van het agendapunt Ongedocumenteerde Rotterdammers; constaterende dat: - ongedocumenteerde kinderen en jongeren (Dreamers) het grootste deel van hun vormingsfase, en soms al hun hele leven in Rotterdam of Nederland wonen, de taal vloeiend spreken, hier vrienden hebben en hier dus al geworteld; - deze Dreamers op hun achttiende in een administratief gat vallen en hun jonge leven dan stil komt te staan; - we hiermee jong talent om bij te dragen aan onze stad onbenut laten; overwegende dat: - het coalitieakkoord 'Een Stad' stelt dat wie in Rotterdam woont, een Rotterdammer is en hoort mee te doen; - Dreamers net als hun leeftijdsgenoten de behoefte hebben om te studeren en een kans te maken op een baan en daarmee economisch en maatschappelijk kunnen bijdragen aan onze stad; - er in Rotterdam grote tekorten zijn in diverse sectoren, er een noodzaak is tot meer kennis en sleutelpersoneel in Rotterdam en Dreamers hier hun steentje aan kunnen

bijdragen; verzoekt het college: - te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor de gemeente Rotterdam om in samenwerking met Rotterdamse onderwijsinstellingen, maatschappelijke organisaties en de Kinderombudsman een Rotterdams onderwijsconvenant te creëren. Waarbij er rekening wordt gehouden met het lot van deze groep Rotterdamse Dreamers; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. I. Elfilali, M.M. Vlasblom, T.J. Vonk, L.S. Vlieger, S. van de Peppel, N. Balwantsingh en R.G.C. Segers-Hoogendoorn Motie 2. Een waardige oude dag voor ongedocumenteerde ouderen ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 1 december 2022 ter bespreking van het agendapunt Ongedocumenteerde Rotterdammers; constaterende dat: - er volgens de laatste schatting van stichting ROS circa 5000-7000 ongedocumenteerde mensen zich binnen de stadsgrenzen van Rotterdam bevinden; - zich hiertussen ook zo'n 50-100 ouderen (55+ en medisch kwetsbaar) bevinden die vaak al langer dan 15 of 20 jaar in Rotterdam leven; - maatschappelijk organisaties en fondsen met elkaar in gesprek zijn om te zien hoe deze groep ouderen in Rotterdam geholpen kunnen worden;

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1755

overwegende dat: - deze groep ouderen een langdurige band heeft met Rotterdam en wegens de leeftijd baat hebben bij rust, zorg en waardig oud worden; - in het LVV staat dat ongedocumenteerde mensen recht hebben op noodzakelijke medische zorg, maar in de praktijk deze noodzakelijke medische zorg moeilijk beschikbaar is voor oudere ongedocumenteerde mensen in Rotterdam; verzoekt het college: - samen met maatschappelijke organisaties in Rotterdam te onderzoeken hoe hulp geboden kan worden aan de circa 50-100 ongedocumenteerde ouderen in Rotterdam, die hier al langer dan 15 of 20 jaar zijn; - op landelijk niveau aandacht te vragen voor het lot van ongedocumenteerde ouderen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. I. Elfilali, M.M. Vlasblom, T.J. Vonk, L.S. Vlieger, S. van de Peppel, N. Balwantsingh en R.G.C. Segers-Hoogendoorn De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Voorzitter, dank u wel. Ik heb sinds kort een kunstwerk aan de muur in onze fractiekamer en ik dacht even: zal ik een Kees-van-der-Staaij’tje doen? Zoals hij vaak in de Tweede Kamer met een kunstwerk aankomt en dat dan toelicht. Maar ik heb hier helaas in deze raadzaal maar beperkte spreektijd, dus met het oog op die tijd nodig ik iedereen uit, alle raadsleden, om eens bij ons langs te komen om dat kunstwerk te bewonderen.

Het is gemaakt door mensen die hier al jaren leven in onze stad, zonder papieren. En het laat iets zien over de talenten en de potentie die deze mensen hebben, maar die helaas moeten leven in de schaduw van de stad. Maar het kunstwerk laat ook de schreeuw om aandacht zien en de schreeuw om gezien te worden en om hulp te krijgen. Dat inspireert ons in ieder geval iedere dag om op te komen voor deze groep en deze groep te willen zien. Want voorzitter, we zijn één stad en alle mensen die hier zijn, worden gezien als mens. We staan dus ook pal voor de rechten die daaraan verbonden zijn. Het recht op kleding, voedsel, onderdak en medisch noodzakelijke zorg. Ook als het systeem dat wij met elkaar hebben ingericht leidt tot onmenselijke situaties voor sommigen, is dat niet een vrijbrief om die situaties maar goed te vinden, de schouders erover op te halen of te denken dat we er niets aan kunnen doen. We kunnen er wat aan doen. We zijn één stad, met de mensen die hier soms al tien of vijftien jaar verblijven, zonder dat het systeem ze erkent. De documentaire is al genoemd, Leven in Limbo. Die geeft een indrukwekkend beeld van deze mensen en hun situatie. De ChristenUnie is van mening dat we niet kunnen wegkijken en we vinden dat we de menselijke maat voorop moeten stellen, ook als we de grote systeemvragen niet allemaal beantwoord krijgen.

Daarom vragen we ook aandacht voor de oudere ongedocumenteerden. Op welk moment gunnen we mensen rust en een waardige oude dag? Ik heb nog steeds dat beeld op mijn netvlies van de man die uit de nachtopvang komt, zeventig jaar, en sjokt naar de Capelsebrug, het metrostation, om vervolgens ’s avonds weer terug te komen. Dat is toch niet waardig ouder worden? Dat kunnen wij beter. Wij vragen ook aandacht voor de Dreamers, de jongeren vol dromen die de ambitie hebben om te willen leven, maar in de Limbo zitten en hun dromen niet kunnen waarmaken. Daarom ook steun vanuit onze fractie voor alle ideeën, ook zoals Volt ze heeft ingediend, om in ieder geval alle pogingen te ondernemen om hun idealen en talenten wel te kunnen waarmaken. We verbinden ons met de mensen in de LVV. Wij willen betere omstandigheden. Geen nachtopvang, maar een

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1756

degelijke 24 uursvoorziening, waarin mensen de rust en de ruimte krijgen om met goede begeleiding aan hun perspectief te werken. Ik heb daar geen motie op, maar ik zou graag de wethouder daarover willen horen. De evaluatie laat ook zien dat de andere steden die dat wel hebben, ook betere resultaten behalen als je dus een 24 uursvoorziening hebt. Is de wethouder ook voornemens om zich daarvoor in te gaan zetten, dat we in Rotterdam ook een 24 uursvoorziening gaan krijgen en niet een mensonwaardige nachtopvang? We willen ook dat de verblijfstermijn van zes maanden minder strikt gaat worden toegepast. Daar is in de commissie uitgebreid over gesproken en daarom voel ik mij vrij om daar nu al wel in de eerste termijn een motie over in te dienen. De termijn van zes maanden is bij ons in Rotterdam, anders dan in andere steden, zeer prominent aan de voorkant aanwezig en beperkt daarmee ook de instroom voor heel veel mensen. Het is een onnodige drempel en wij scoren daarom ook heel erg slecht op de resultaten van onze LVV. Daarom is onze oproep: ga in gesprek met het veld om die periode, die zes maanden, in ieder geval los te gaan laten en daar soepeler mee om te gaan. Daarom dien ik de motie ꞌGeen schijntermijn in Rotterdamꞌ in. Voorzitter, ik wil nog twee moties indienden. De VOORZITTER. Voordat u verdergaat wil mevrouw Maassen u een vraag stellen.

En even opletten dat hier de gebruikelijke nieuwe procedure aan de orde is. Voor degene die interrumpeert kost het tijd en degene die antwoordt binnen dertig seconden kost het geen tijd. Nog even als reminder. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, ik vroeg me af of de heer Vonk ook de landelijke evaluatie heeft gelezen van de LVV-pilot, waarin dus ook verschillende observaties staan over de lengte van de termijn en wat de gevolgen daarvan zijn. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja, die heb ik inderdaad gezien en gisteravond is er ook nog een reactie vanuit een aantal ngo’s die hier dagelijks mee te maken hebben, rondgestuurd. Die bevestigen eigenlijk dat als je je niet aan die termijn houdt, dat je betere resultaten krijgt. Rotterdam heeft een slechte score en het meeste aantal mob’s, met onbekende bestemming vertrokken, en dat wordt ook in de evaluatie voor een deel geweten aan de termijn die een druk oplegt die er niet zou moeten zijn. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer VONK (cu). Voorzitter, wat ook al eerder aan de orde is gekomen en ook in de landelijke evaluatie heel nadrukkelijk naar voren komt, is dat er verschil is in hoe steden met de LVV omgaan en dat zou niet moeten. Het veroorzaakt ook een soort shopgedrag en de conclusie uit de landelijke evaluatie is dan ook van: laten we een kader met elkaar afspreken waarin we met elkaar meer gelijk werken.

Dat is dan ook waartoe wij oproepen. Wij willen een kader in Rotterdam hebben, waar heel nadrukkelijk de aansluiting wordt gevonden bij de andere steden, zodat wij één werkwijze gaan voeren en niet meer het slechtste jongetje van de klas zijn. En de tweede motie zal ik dan ook gelijk aankondigen. Wij willen namelijk ook aandacht voor de positie van ongedocumenteerden die medisch noodzakelijke zorg nodig hebben. Zorg die wettelijk ook geboden moet worden, dus daar kan niemand tegen zijn. Maar te vaak is er in de praktijk tegenwerking. Soms uit onwil, maar ook vaak uit onkunde. Daarom zouden wij graag een vaste contactpersoon bij de gemeente willen, met stevig mandaat, die in voorkomende gevallen de zorg kan afdwingen, zodat niemand wordt afgenomen waar men wettelijk recht op heeft en ook naar redelijke humanitaire maatstaven recht op heeft. En dat is de motie 'Zonder papieren maar niet zonder steun'.

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1757

Voorzitter, afrondend, we zijn één stad en daarom deze voorstellen. Het zijn wellicht maar kleine steentjes in een brede rivier. Maar als het voor een heel kleine groep het verschil kan maken tussen een leven zonder of met perspectief, dan zijn deze kleine stenen de moeite waard en ik hoop dan ook op brede steun. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u zeer. De heer Vonk heeft de volgende moties ingediend. Motie 3. Geen schijntermijn in Rotterdam ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 1 december 2022 ter bespreking van Ongedocumenteerde Rotterdammers; constaterende dat: - bij de LVV in Rotterdam een termijn van zes maanden wordt gehanteerd, in tegenstelling tot andere steden met een LVV; - bij bijna alle casussen in de Rotterdamse LVV de termijn verlengd moet worden; - LVV-partners in Rotterdam hun ontevredenheid ventileren over de lengte van de termijn; overwegende dat: - het onwenselijk is om onzekerheid en bureaucratische kosten te creëren met een termijn die in de praktijk geen termijn is; - een pilot niet in steen gebeiteld is, maar op basis van nieuwe informatie van koers en opzet kan veranderen; verzoekt het college: - in gesprek te gaan met de LVV-partners over de huidige termijn van 6 maanden; - op basis van hun overwegingen te reflecteren op de huidige termijn binnen de LVV-pilot en te bekijken of deze termijn aan herziening toe is; - hun overwegingen mee te nemen in de

nieuwe opzet van de LVV, na het aflopen van de pilot; - daarbij nadrukkelijk te letten op de aanbeveling van de Eindevaluatie van de LVV om tot uniform beleid tussen de verschillende steden te komen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.J. Vonk, L.S. Vlieger, M.M. Vlasblom en I. Elfilali Motie 4. Ook beleid verdient papieren ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 1 december 2022 ter bespreking van Ongedocumenteerde Rotterdammers; constaterende dat: - de wethouder stelt dat er geen specifiek gemeentelijk beleid voor ongedocumenteerde mensen is; - in de recent verschenen Eindevaluatie Landelijke Vreemdelingenvoorziening de aanbeveling wordt gedaan om tussen de steden met een vreemdelingenvoorziening tot een uniforme werkwijze te komen; overwegende dat: - het niet de bedoeling is dat Rotterdams beleid ongedocumenteerd is; - de aanbevelingen van de Eindevaluatie serieuze aandacht verdienen;

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1758

verzoekt het college: - om tot een beleidskader voor de omgang met ongedocumenteerde mensen te komen; - in dit beleidskader de aanbeveling uit de Eindevaluatie om tussen steden tot een uniforme werkwijze voor de vreemdelingenvoorziening te komen, over te nemen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.J. Vonk, M.M. Vlasblom en I. Elfilali Motie 5. Zonder papieren maar niet zonder steun ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 1 december 2022 ter bespreking van Ongedocumenteerde Rotterdammers; constaterende dat: - ongedocumenteerde mensen recht hebben op medisch noodzakelijke zorg, maar de toegang hiertoe vaak lastig gaat, soms uit onwil maar ook vaak uit onkunde; - organisaties en hulpverleners die zich inzetten voor ongedocumenteerde mensen het soms niet lukt om deze toegang te creëren; overwegende dat: - ongeacht politieke kleur de zorg aan mensen in nood ons allemaal aan het hart gaat; - ongedocumenteerde mensen simpelweg recht hebben op medisch noodzakelijke zorg; - een vast aanspreekpunt bij de gemeente organisaties en hulpverleners zou helpen de toegang te creëren; - dit aanspreekpunt wel moet beschikken over een stevig mandaat om uitvoerende partijen bij de les te houden en de mogelijkheid om direct te kunnen schakelen; verzoekt het college: - samen met het veld te onderzoeken hoe men kan komen tot een vast aanspreekpunt bij de gemeentelijke overheid voor problemen

bij de toegang tot medisch noodzakelijke zorg aan ongedocumenteerde Rotterdammers; - daarbij nadrukkelijk te kijken naar de mogelijkheden van bureau PRIO van de gemeente Rotterdam; - hierover terug te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.J. Vonk, M.M. Vlasblom en I. Elfilali De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Ja, dank voorzitter. Genoeg gezegd inderdaad ook hierover in de commissie, dus ik zal het ook niet heel erg lang houden. Iedereen heeft natuurlijk recht op een menswaardig bestaan en zeker ook de ongedocumenteerden. Ik zie ook wel goede resultaten terug in de eindevaluatie LVV. De groepen zijn beter in beeld, minder mensen die op straat slapen, betere begeleiding, maar wat je natuurlijk ook terugziet is dat er een hoop verbeterd kan worden en moet worden. Ik ben dan ook wel benieuwd naar de bevindingen van de wethouder die hij met ons gaat delen na het bestuurlijk overleg hierover en hoe de