20211216- Notulen van de raadsvergadering van 16 december 2021

Even kijken, wat ik ten aanzien van dit punt nog even wilde zeggen richting de heer Van der Velden, want u hing het echt helemaal aan de huidige directie. Dat is niet de reden, nogmaals, ook vanwege alle andere zaken die we zojuist hebben genoemd en daar zal ook een nieuwe directie uiteindelijk mee te maken hebben. Er komt ook een amendement van de kant van de heer Smet over het cultureel vastgoed. Daar kom ik straks met een advies ook op. Althans dat doet mijn collega van Financiën. De motie van mevrouw Zeegers, die heeft wel raakvlakken ten aanzien van het cultureel vastgoed, pak ik op. Even kijken, de heer Engberts over het programma van Boijmans, met de motie om dat door te zetten. Goed om daarvan te weten is dat het programma nooit gestopt is, het is niet afgerond. Het enige wat gestopt is, is eigenlijk Boijmans bij de Buren. Omdat we nu een depot hebben waar de collectie natuurlijk gewoon getoond kan worden, waar de mensen naartoe gaan. Goed om te weten dat Boijmans in de Klas, Boijmans Internationaal, Boijmans op Zuid, allemaal gewoon loopt en dat zit ook in het huidige cultuurplan. Dus daar is niet per se iets extra's voor nodig. De VOORZITTER. De heer Engberts.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3194

De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, Boijmans in de Stad was meer dan Boijmans op Zuid. Het was meer dan Boijmans Hillevliet. Er zaten heel veel andere elementen in. En hij is niet gestopt, maar hij is wel heel smal geworden. Dan denk ik: nou jongens, dan zouden we ook in het kader van de verbinding met de stad en dat de stad van Boijmans blijft houden en er straks ook op bezoek gaat, Boijmans in de Stad gewoon weer wat moeten vullen. Dat is eigenlijk de motie. De VOORZITTER. Wethouder. De heer KASMI (d66) (wethouder). Kijk, ik snap wat u zegt, maar of u moet het echt over iets anders hebben bij Boijmans in de Stad, maar ik denk dat we het echt over hetzelfde hebben. Boijmans in de Stad bestond uit een aantal onderdelen. Daar heb ik u in een eerdere fase ook per brief over geïnformeerd. Dat bestond uit de onderdelen Boijmans Internationaal. Het was eigenlijk allemaal gedaan omdat het museum gesloten werd en we samen, college en raad, het erover eens waren dat het wel zonde is als je dadelijk zo lang dicht bent, dat men niet kan genieten van de collectie van Boijmans. Voor de zichtbaarheid van Boijmans was het belangrijk om die zichtbaarheid ook te tonen in de stad. Daar zijn een aantal programma's op ontwikkeld. Dat is Boijmans in de Klas. Dat gebeurt nog steeds; er wordt nog steeds rondgegaan bij de klassen. Dat is Boijmans Internationaal.

We hebben nu weer een depot gelukkig, maar toen het museum dicht was zorgde die dat de mooie collectie internationaal bij andere musea te zien is, zodat als straks het museum weer opengaat, dat ook weer extra bezoekers trekt. Het andere onderdeel was Boijmans op de Hillevliet, waar daar direct in de wijk met jongeren aan de slag gegaan kan worden. En dan had je nog Boijmans bij de Buren. Dat waren bijvoorbeeld tentoonstellingen in het Maritiem Museum en allerlei andere musea. Alleen dat laatste deel is nu stopgezet, omdat we nu natuurlijk een depot hebben waar alle kunst nu te zien is. Overigens blijft samenwerking met andere musea altijd wel bestaan naar aanleiding van bepaalde tentoonstellingen. Als daar aanleiding voor is kun je daar natuurlijk een gezamenlijke tentoonstelling maken. Maar dat programma blijft gewoon doorgaan en daar is ook het geld voor beschikbaar gesteld. Als wij wat extra's zouden willen, en ik weet dan even niet zo goed wat u dan aan extra zou willen, dan kost dat wel weer geld en dat zit nu niet in het budget dat Boijmans toegekend heeft gekregen. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Op de website van Boijmans presenteren ze heel trots het programma Boijmans in de Stad. En er zitten een aantal onderdelen in die allemaal gestopt zijn behalve Hillevliet.

Ik constateer dat de enige plek waar we dus nog de verbinding met de stad maken nu Hillevliet is en dat vind ik te weinig. Er waren bij aanvang ook veel ambitieuzere plannen. Die zijn nu allemaal teruggebracht tot Boijmans in de Stad, en daar is er nog maar eentje van over. En al het andere is hartstikke fijn dat dat ook gebeurt, maar ik vind dat ze wel wat meer mogen doen om de relatie met de stad in stand te houden en daartoe roept de motie op. De VOORZITTER. Uw wens is helder. Wethouder. De heer KASMI (d66) (wethouder). Dank u wel. Ik kom straks met advies op de motie, maar dit is even voor nu de toelichting op wat u aangeeft. Voorzitter, heel veel partijen hebben aangegeven dat basis-plus geen optie is. De heer Verheij zei letterlijk: je krijgt wat je nu hebt, na meer dan € 200 miljoen aan investering. Dat ben ik geheel met de heer Verheij eens. Vandaar ook dit voorstel. Er is een motie ingediend over het aantal bezoekers, 500.000. Ook daarvan is het denk ik goed om een aantal dingen over te vertellen. Allereerst is het museum zelf verantwoordelijk voor de plannen die zij maken om zoveel mogelijk inkomsten te

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3195

genereren. Dat kan natuurlijk via bezoekersaantallen. Dat is een instrument. Het kan natuurlijk via externe werving, dat je zorgt dat er extra fondsen worden aangetrokken. Of op allerlei andere manieren door de kunst uit te lenen, of door te lenen, omdat dat minder duur is, enzovoort, enzovoort. Maar daar gaat het museum echt zelf over. 500.000 bezoekers, daarvan hebben we ook in een eerder stadium met elkaar in de commissie gezegd: dat gold echt ook voor het ambitieniveau waarbij je een extra paviljoen in het park zou hebben voor moderne kunst, dat ook extra bezoekers zou aantrekken. Desalniettemin ben ik het wel met u eens, en daar refereerde mevrouw Zandberg ook aan, dat het goed is als het museum straks inzichtelijk maakt aan ons hoe zij de komende jaren aan de slag gaan met die grote opgave die zij hebben. In die zin ben ik het dus geheel met u eens en ik zal dadelijk uw motie nog wel van advies voorzien. Maar ik vond het wel belangrijk, want anders gaat dat bezoekersaantal van 500.000 een eigen leven leiden. De VOORZITTER. U besteedt veel woorden aan de inhoud van de moties. Wellicht kunt u de moties gelijk van advies voorzien. Anders moet u er straks weer op terugkomen en dat kost weer meer tijd. Tenzij u er nog nader overleg over heeft. De heer KASMI (d66) (wethouder). Ik wil voor een aantal moties nog nader overleg. De VOORZITTER. Dan snap ik het.

Mevrouw Zeegers stond als eerste op. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, mijn vraag was daar ook op gericht, want u noemde net wel de motie van D66 over die huisvestingslasten, maar u gaf niet aan of u die kon omarmen of juist niet. Ik wilde ook graag even het advies van de wethouder daarop horen. De VOORZITTER. Daar moeten we nog even op wachten. De heer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Ja, de wethouder zegt terecht dat de museumdirectie primair verantwoordelijk is om die bezoekersaantallen te genereren. Hij geeft aan dat 500.000 wel het geval was dat hoorde bij dat ambitiescenario. Tegelijkertijd zien we wel dat om dit hele plaatje financieel rond te rekenen, je wel die 500.000 nodig hebt. Dus ook met het nog niet hebben van het ambitiescenario maar wel de mogelijkheden daarvoor openhouden, zal je toch naar die 500.000 toe moeten om het financieel rond te krijgen. Of ze moeten het op een andere manier financieel rond krijgen, dat is ook prima. Maar daar is mijn motie wel op gericht, om te zorgen dat het museum dat gaat doen, maar dat u daarbij wel in de aanjagende rol zit, in de ondersteunende rol waar dat nodig is. Mijn vraag is dus: bent u nu bereid om dat te gaan doen en dat op te pakken? De VOORZITTER. Wethouder. De heer KASMI (d66) (wethouder).

Ja voorzitter, ik heb net in mijn bijdrage inderdaad verteld dat ik de opvatting deel dat ik het goed vind als het museum inzichtelijk maakt hoe ze de komende tijd aan de slag gaan met het trekken van meer bezoekers en het laten zien van hoe ze meer inkomsten kunnen genereren. Daarin ben ik het met u eens. Dat had ik net al in mijn bijdrage gezegd. Mijn toelichting was er meer op gericht dat ik zei: 500.000, voor iedereen om scherp op het beeld te hebben, dat was altijd voor het ambitieniveau bedoeld. Ten tweede is het een van de manieren, maar dat zei u ook al, om extra inkomsten te genereren. Maar er zijn natuurlijk meerdere manieren om aan inkomsten te komen. Vandaar mijn extra toelichting. De VOORZITTER. De heer Koster.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3196

De heer KOSTER (lr). Ik vind het positief dat de wethouder Boijmans hierop aanspreekt en dus bezig is met een strategie. Ik heb de wethouder net in mijn eerste termijn iets verteld over hoe wij tegen de governance aankijken en hoe weinig grip wij als gemeente hebben op die governance. Dit is denk ik een eerste stap, maar ik zou u willen uitdagen: bent u bereid nog verder daarnaar te kijken hoe wij als gemeente meer grip kunnen hebben op de organisatie, zodat we weten dat onze financiering goed terechtkomt? De VOORZITTER. Wethouder. De heer KASMI (d66) (wethouder). Dank u voorzitter. Ja, we hebben heel duidelijke afspraken over ieders rol in dezen. We hebben natuurlijk in 2006 musea op afstand gezet. We hebben ze verzelfstandigd, zoals u ook weet. Daar is toen heel bewust voor gekozen, maar daar past dus ook bij dat je als gemeente een veel kleinere rol hebt in die zin. Wat wel zo is, dat we natuurlijk in 2006 wel die verzelfstandiging van musea en culturele instellingen hebben gedaan. Dat is ook alweer een tijd geleden en ik denk dat het goed is om dat nog eens onder de loep te nemen en te kijken of het nog voldoet aan wat we willen en daar gewoon nogmaals met de kennis van nu naar te kijken. Dus die bereidheid is er, maar nogmaals, dat was toen een bewuste keuze en daar zijn ook consequenties aan verbonden over wie waarover gaat, ook wat betreft invloed.

Laat dat ook duidelijk zijn. De VOORZITTER. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). Ik hoor deels een toezegging dat u daarnaar wilt kijken. Ik heb van u ook een aantal stukken gekregen, waaronder de beheersovereenkomst. Die overeenkomst regelt dus dat de gemeente de kunstwerken in bruikleen geeft aan het museum. Ook daar staan mogelijkheden in als u andere beleidsvoornemens heeft om bijvoorbeeld een deel van de collectie bij een ander museum onder te brengen. Volgens mij bezit u dus wel degelijk mogelijkheden om daarop in te grijpen en ik wil u daartoe uitdagen. Om dat iets meer te stimuleren komen wij met een motie, die eigenlijk zegt: onderzoek dat nu eens eerst goed. Kijk ernaar of wij daar meer ruimte kunnen krijgen om bij te sturen en dan terug te koppelen aan de raad, dat zal dus pas in het Q2 van 2022 zijn, en voor die tijd geen onomkeerbare beslissingen te nemen inzake de investeringen en het financiële commitment vanuit de gemeente voor de renovatie van Museum Boijmans Van Beuningen. Ik doe dat ook, dat spaart ons weer iets meer tijd, want we hebben heel veel zorgen hier in de raad over het Henketpaviljoen en allerlei andere zaken. Ik daag u uit: kom dan met een oplossing voor die governanceproblemen en dan kunnen wij ook grip krijgen op dit dossier en wellicht kunt u onze fractie dan alsnog overtuigen om in te stemmen met dit plan. Dank u wel. De VOORZITTER.

De heer Koster heeft de volgende motie ingediend. Motie 7. De directie gaat over kunst, niet over de renovatie "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 16 december 2021 ter bespreking van het voorstel met betrekking tot renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen; constaterende dat: - de verzelfstandiging van de musea, podia en het CBK vijftien jaar geleden tot stand is gekomen en dat het nu een logisch moment is om te bekijken of de intenties van destijds nog aansluiten bij de huidige praktijk; - de gemeente Rotterdam eigenaar is van het gebouw en de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen:

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3197

overwegende dat: - het wenselijk is dat de verantwoordelijkheid en sturingsmogelijkheid van de gemeente op de verzelfstandigde instellingen goed in balans zijn; - dit in de praktijk bij Boijmans momenteel niet meer in balans is, gezien de complexe renovatie waar de directie niet competent voor is, maar van de gemeente wel verwacht wordt de rekening te betalen en de verantwoordelijkheid te dragen; - de governance van een museum eerst op orde dient te zijn, alvorens de gemeente moet overgaan tot investeren; - de governance de afgelopen jaren de belangrijkste reden was voor het niet slagen van de onderhandelingen met externe financiers; - cultuurbudgetten nu onverhoopt worden gebruikt om de gaten in de Boijmans renovatiebegroting te dichten; - de directie zich bezig moet houden met de collectie en zich niet moet bemoeien met de renovatie omdat ze daar simpelweg de kennis niet over heeft; - het hierdoor wenselijk is om de verantwoordelijkheid voor de renovatie bij de gemeente neer te leggen, in verzoekt het college plaats van bij de directie van Boijmans, verzoekt het college: - om te onderzoeken of de uitgangspunten en wensen die het college en de gemeenteraad destijds voor ogen hadden in het geval van Boijmans zijn gerealiseerd; of herziening nodig en mogelijk is; en daarin te betrekken de verantwoordelijkheden en sturingsmogelijkheden van de gemeente bij de renovatie; - de

uitkomsten hiervan terug te koppelen aan de raad (Q2 2022); - voor die tijd geen onomkeerbare beslissingen te nemen inzake de investeringen en financiële commitment vanuit de gemeente voor de renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.F.E. Koster De motie is voldoende ondersteund. Ik wil graag nog een handtekening van u mijnheer Koster. O sorry mijnheer Koster, hij staat er keurig op. Ik zag zoveel ruimte aan de onderkant. Ik dacht: waarom staat die er niet? Maar hij staat aan de achterkant. De heer KOSTER (lr). Complimenten aan ons fractiekantoor voor de snelle afwikkeling. De VOORZITTER. Geweldig. De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. Wethouder, u kunt verdergaan. De heer KASMI (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Nogmaals, ik ga daar straks naar kijken. In ieder geval de intentie die ik heb uitgesproken is daar sowieso breed, even los van Boijmans, want de governance en die afspraak hebben we met alle culturele instellingen gemaakt bij de verzelfstandiging. Dus dan kijk je breed en niet alleen naar Boijmans. Daar gaan we nog eens een keer naar kijken, maar weet ook dat er toen ook een aantal afspraken zijn gemaakt die onomkeerbaar zijn. Dat is ook gewoon ook goed om zeker qua verwachtingsmanagement goed om scherp te hebben. De heer SIMONS (lr).

Voorzitter, nog een kleine opmerking in deze discussie, want ik heb u dat vaker horen zeggen. Maar niets is onomkeerbaar. Er zijn gewoon afspraken gemaakt tussen de gemeente en het verzelfstandigde Museum Boijmans. Als wij dat willen, kunnen we dat ook gewoon weer aanpassen naar de huidige tijd. Want wat u suggereert, dat is ook

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3198

natuurlijk ook landelijk bij verzelfstandigde organisaties, kijk eens naar ProRail, die was ook verzelfstandigd. Die gaat gewoon terug als zbo. Dus overal in onze maatschappij zien wij deze beweging, dus uw pleidooi elke keer dat iets niet kan, is gewoon onzin. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. Wethouder, er komt nog steun van achteren. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). Nou ja, ik ga gewoon het artikel voorlezen in de beheersovereenkomst, dan weten we als juristen onder elkaar precies waar we het over hebben. "Indien de gemeente op basis van een beleidsafweging delen van de collectie aan de bruikleenovereenkomst wil onttrekken, zal zij een opzegtermijn van één jaar in acht nemen." Het kan dus wel, u heeft dus wel ruimte om te sturen, en nogmaals, we hebben u uitgedaagd. Ga daar op in, zou ik zeggen. De VOORZITTER. Wethouder, u kunt verdergaan. De heer KASMI (d66) (wethouder). Voorzitter, er worden twee dingen door elkaar gegooid. Met alle respect. U heeft het over afspraken over de collectie en dat is iets anders dan de afspraken die we hebben gemaakt ten aanzien van de governance en het verzelfstandigingsmodel dat we hebben toegepast voor alle culturele instellingen. Dus het is goed om dat echt uit elkaar te halen. Het gaat nu te ver om een hele technische discussie met elkaar te voeren denk ik. Ik zal dat iedereen besparen.

Tegen de heer Simons zou ik nog wel willen zeggen via de voorzitter, je kunt een aantal dingen terugdraaien als je daar ook aan de voorkant op die manier afspraken met elkaar over hebt gemaakt. Die afspraken hebben wij niet op die manier gemaakt. Dus het is goed om je dat te realiseren. Ja, maar dat is wel heel belangrijk om je te realiseren. Ik ben er echt ingedoken. De juristen hebben er ook naar gekeken. Het is niet iets wat ik uit mijn duim zuig. Maar goed, ik heb al toegezegd, nogmaals, dat ik, even los van Boijmans, breed daarnaar ga kijken omdat het in 2006 is dat we dat hebben gedaan. We kunnen altijd kijken met de inzichten en de kennis van nu, of het überhaupt nodig is om aanpassingen te maken en hoe kijken we daar nu tegenaan. Voorzitter, ik ga door met de beantwoording van de vragen. Mijnheer Van der Velden had het over Henket, maar daar ben ik denk ik voldoende op ingegaan. Over Robbrecht en Daem hebben we in de commissie ook met elkaar gesproken. Dat is vanwege de entree die daar moet komen. Wat ik wel echt jammer vind, ik ken de heer Van der Velden als iemand die cultuur echt een heel erg warm hart toedraagt. Dat weet ik van u. Er ligt nu een voorstel dat echt die hele beleving in het museum gaat verbeteren. Het is echt een investering in cultuur die we hier ook doen.

En dat u toch bij uw standpunt blijft om niet… Ik respecteer dat standpunt, maar ik geef aan dat ik dat wel heel jammer vind gezien het voorstel dat er ligt. Ik ben er echt van overtuigd, het college is ervan overtuigd dat dit echt het beste is voor Boijmans met het oog op de toekomst. Want alleen kiezen voor basis-plus op dit moment, wil zeggen dat je over een aantal jaar toch weer staat voor hetzelfde raadsel, zou ik bijna willen zeggen. Je moet daarin dan weer opnieuw kijken naar wat je met de toekomst van het museum wilt, omdat basis-plus alleen gewoon niet voldoet. Dan krijg je precies wat mevrouw Zandberg zegt. Dan sluit je nu het museum voor zoveel jaar, tot aan 2029, en dan moet je daarna, na tien jaar of iets dergelijks, het museum weer gaan sluiten omdat je dan weer nieuwe aanpassingen moet doen. Dat is de weg die we niet willen ingaan. Vandaar dat ik zeg: doe het nu, doe het goed en dan blijft het museum open en dan kunt u er straks elke dag van genieten, net als vele anderen. Dus ik hoop u hiermee te kunnen overtuigen. Ten aanzien van het groendeel, ik snap uw pijn daarin. Die snap ik echt heel goed. Ik ben ook een liefhebber van groen. Er gaat heel veel groen voor terugkomen, dat is ook belangrijk om te weten. Het Museumpark wordt hier en daar zelfs verbeterd met die quick wins die we gaan doen.

Ook daarvan bent u op de hoogte, dus het is ook echt een verbetering van het

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3199

Museumpark. Ten aanzien van de bomen waarover u het heeft gehad, mevrouw Zeegers gaf het net al terecht aan, het gaat om bomen die sowieso gekapt zouden worden omdat ze niet meer helemaal gezond zijn. Dus nogmaals, ik snap de pijn, maar als je het allemaal tegen elkaar afweegt, is dit echt de juiste keuze. Dus denk nog eens na over uw keuze straks, zou ik zeggen. Dan mevrouw Zandberg, ik snap heel goed uw zorgen, via de voorzitter. Een terechte vraag over die € 20 miljoen en extra bijdrage. Ik heb daar net al iets over gezegd in de beantwoording als reactie op de motie die de heer Verheij gaat indienen. Daarnaast wil ik ook zeggen dat het museum echt een goed trackrecord heeft op het gebied van het werven van externe financiering, dus wij hebben er wel vertrouwen in, samen met dat plan dat ze dan gaan laten zien, dat dat gewoon te doen is. Voorzitter, voor mijn deel houd ik het nu even hierbij. Volgens mij heb ik de meeste vragen beantwoord. De VOORZITTER. Heeft u ook de moties gedaan of komt u daarop terug? De heer KASMI (d66) (wethouder). Daar kom ik zo even op terug. De VOORZITTER. Oké. Dan gaan we naar wethouder Kurvers. De heer KURVERS (vvd) (wethouder). Dank u wel voorzitter. Geen moties die ik zal afdoen of zal appreciëren van advies, maar ik zal enige woorden willen wijden als reflectie op het debat dat is geweest.

Ieder kiest zijn eigen bewoordingen, ook wel de worsteling die we hebben doorgemaakt met elkaar. Volgens mij zei de heer Engberts: vandaag zou eigenlijk het startpunt moeten zijn en de heer Smet heeft in de commissie meerdere keren gevraagd: hoe zit nu met dat structuurontwerp en hoe zit het in de volgorde die we gaan doen? Mevrouw Zandberg zei: stapje voor stapje. Vandaag nemen we een belangrijke stap, namelijk dat we dat in de goede volgorde gaan doen. Eindelijk, zou ik willen zeggen. Op last van de brandweer ooit gesloten, geen ontwerp, normaal doe je dat altijd zolang een museum nog open is en dan ga je aan de slag en dan sluit je even en dan et cetera et cetera. Dat is niet gelukt, dat is niet gebeurd. Maar vandaag brengen we met de hulp van de verkenning alles in die goede volgorde terug, en ik smacht als bouwwethouder naar een heldere opdracht die uitvoerbaar is, waarvan we weten wat de risico's zijn en die eigenlijk alles weer naar een reëel en helder planproces terugbrengt, zoals het met andere grote projecten ook gaat. Dat is eigenlijk de stap die we vandaag moeten gaan zetten met elkaar. Ik wil kort iets zeggen over de bouwkosten. Daar zijn niet echt vragen over gesteld, maar het is wel meerdere keren aangestipt. Die zijn op dit moment zo goed als we kunnen geraamd met behulp van een externe kostendeskundige die ook in het planteam zit.

We hebben dat laten bekijken door ons ingenieursbureau en ze worden ook geïndexeerd. Wat er niet in zit, en dat vind ik belangrijk om te zeggen, is de exponentiële kostenstijging die we op dit moment zien wegens corona. Het stoppen van productielijnen, materiaalkosten die omhoogschieten, die zijn op dit moment niet te indexeren. Dat betekent, en dat is eigenlijk bij alle grote projecten op dit moment zo, dat we dat de komende tijd heel goed in de gaten gaan houden. Dat gaan we monitoren. Wij gaan ook, als uw raad vandaag een besluit neemt, u steeds via de voortgangsrapportage op de hoogte brengen van de voortgang van het project, van de risico's, met een nieuwe brugstaat, met een nieuwe begroting erachter. We zullen dit ook in de gaten houden en uiteindelijk bij het vaststellen van het definitief ontwerp zal er ook een investeringskrediet gevraagd worden en dan zal blijken wat die bouwkosten definitief gedaan hebben. De VOORZITTER. De heer Van Zevenbergen. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Dank u voorzitter. Ik wil eerst even mijn respect uitspreken voor de wethouder dat hij het zo openlijk zegt. Want dat is inderdaad een twijfel

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3200

die ontzettend leeft en niemand vraagt erom want het is natuurlijk de roze olifant. Maar heeft het college een grens in zijn gedachten? Want de prijzen zijn op dit moment sky high. De VOORZITTER. Wethouder. De heer KURVERS (vvd) (wethouder). Wat we nu doen, is werken met de reguliere indexering die we hebben. Dat is iets meer dan 2%. Dat is ongeveer wat je kunt prognosticeren als bouwkosten op een normale manier stijgen. In deze fase van planvorming zeggen we ook, je weet het nog niet precies, we zitten nog in de fase van bouwstenen. Dat gaan we naar een voorlopig en definitief ontwerp brengen, dus er zit een bandbreedte in van plus en minus € 15 miljoen als alles op een normale manier verloopt. Hoe het verloopt wegens corona, dat weet ik niet. Dat weet ik niet. Maar dat is even op dit moment een onderdeel van ons leven geworden. Dat geldt bij alle grote projecten. Daar hebben we ook mee te maken als we praten over de bouw van scholen. Het stadion is ook wel eens aan de orde geweest in deze zaal. En daarom is het zo belangrijk dat we dat via die voortgangsrapportage ook gewoon gaan monitoren en bij een definitief ontwerp volgt een kredietaanvraag bij uw raad. Dan zullen we zien wat het echt gedaan heeft, maar dan zijn we ook alweer twee jaar verder. Dat is wat we doen vandaag. Hopelijk een besluit nemen met heldere keuzes, zodat we ook echt aan de slag kunnen.

Eerst een tijdje de definitiefase om een programma van eisen en een nota van uitgangspunten. Die zal dan half volgend jaar klaar zijn. En dan ga je richting voorlopig ontwerp en definitief ontwerp en dat zal dan medio 2023 naar uw raad terugkomen. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Dank u. Dan de verkenner. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Ook maar een paar dingen denk ik. Volgens mij heeft collega Kurvers er net al iets over gezegd. Er is goed gekeken, in antwoord op de heer Engberts, naar wat die Belvédère dan kost en of het hier voor uit kan. Naar huidig inzicht ja. Het is allemaal doorgerekend en er is overeenstemming tussen zowel de architect als van de kant van de gemeente dat dit een deugdelijk ontwerp is, zowel functioneel als financieel haalbaar, met de kanttekening dat hele gekke macroontwikkelingen op de bouwmarkt daar niet in zitten. Dus dat kan. Eens met het pleidooi, dat is wel gebleken in die verkenning, dat er heel veel opties voortdurend spelen. Wat nu echt nodig is om te zeggen: we gaan nu werken aan dit plan. Daar ligt nu naar het oordeel van mij als verkenner met de mensen die het gedaan hebben en ook naar het oordeel van het museum een goed plan, dat het museum echt naar een hoger plan brengt en de mogelijkheid heeft om er later mee verder te gaan. Het is nu van belang om ook dat signaal af te geven om dat nu te doen.

Investeringskredieten en de uitwerking, ja, zo gaat dat in dit soort dingen, die komen later. Daar kun je nooit zekerheden over geven, maar naar huidig inzicht is dat het beste allemaal gedaan van wat er nodig was. Van één motie zou je kunnen zeggen: wie regardeert die, en dat is motie 2. Cultuurgeld naar cultuur, vastgoedgeld naar vastgoed. Ik zou met enige duiding geneigd zijn om die te omarmen. Waar het om gaat is volgens mij, dat zeg ik dan eerder als wethouder van Financiën en niet als verkenner, dat we de afgelopen jaren heel precies hebben gekeken naar de totale investeringssystematiek. RIM in MPOF, daar is het veel over gegaan. Dat gaat over vervangingsinvesteringen en uitbreidingsinvesteringen die we de komende jaren gaan doen. Niettemin hebben we nog het oude systeem waarin die kostprijsdekkende huur op dit moment zit. En waar het nu over gaat is, en dat merk je bij de bibliotheek, dat merk je bij deze en wellicht bij nog een paar andere, waar renovaties aan de orde zijn, dat je zegt: die systematiek kan ertoe leiden dat dat grote schommelingen geeft. Breng nu eens in beeld waar die problemen op dit moment spelen en hoe we die denken te gaan tackelen, dan zou dat prima zijn samen met wethouder, ik kijk primair naar wethouder Kurvers voor vastgoed, want hetzelfde kan af en

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3201

toe spelen bij onderwijs, sport, cultuur of ons eigen vastgoed. Dat is er eentje die we nu van geval tot geval oplossen. Maar ik kan me voorstellen dat we zeggen: wij schrijven een brief hoe wij denken dat we de komende tijd daarmee omgaan en het lijkt me handig dat die brief nog door dit college en deze bestuursperiode af komt. De VOORZITTER. Helder. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, ik kan me vinden in zo'n vertaling van deze motie. Wel stond er ook nog de vraag in om het te vergelijken met andere steden, mochten we leren van andere steden, of dat dan ook wel meegenomen wordt. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Het antwoord is ja. Dat doen we en dat hebben we al gedaan bij de bieb, maar dat doen we dus ook zeker. De VOORZITTER. Dank. Wethouder Kasmi nog over de moties. De heer KASMI (d66) (wethouder). Ja, dank u voorzitter. Ik heb ze net allemaal snel door kunnen nemen. Motie 1, ondertekend door GroenLinks, SP en 50PLUS, het Museum Boijmans Van Beuningen met ambitie en behoud van het paviljoen van Henket renoveren. Daar ben ik uitgebreid op ingegaan, deze moet ik ontraden vanwege alle redenen die ik eerder al heb genoemd. Dan de moties van de heer Meeuwissen. De eerste motie, 'Extra investering Boijmans linksom of rechtsom, terug!' U heeft het over een bedrag van € 23 miljoen. Het is overigens € 20 miljoen. Ik snap de geest van uw motie heel goed.

We hebben daar ook duidelijke afspraken over gemaakt met het museum, met handtekeningen en al. In die zin is deze motie op dit moment overbodig. De tweede moet ik helaas echt ontraden. Daarin vraagt u gewoon om met Boijmans een traject voor de nabije toekomst te ontwikkelen waarin het museum winstgevend wordt zodat de gemeentesubsidie uiteindelijk gereduceerd kan worden tot nul. Ja, dat kan niet. Zij beheren voor ons een collectie. Zij zitten in een gebouw van ons waar ze huur over moeten betalen. Het lijkt me logisch dat we daar via de subsidie ook in tegemoetkomen. Dus ook die moet ik ontraden. Dan de motie van PvdA en CDA over het benutten van de renovatietijd, om in overleg met het Museum Boijmans Van Beuningen te bekijken wat de mogelijkheden zijn voor een versterking en voortzetting van Boijmans in de Stad. Ik kan die omarmen met één grote mits. Als we dat kunnen doen binnen de middelen die we nu beschikbaar hebben gesteld met elkaar, even nog eens een keer daarnaar kijken, is daar iets van creativiteit toe te passen? Met die opmerking kan ik hem omarmen, want anders zou het gewoon weer extra geld kosten en u weet wat voor zware opgave we nu al met elkaar hebben te behappen ten aanzien van wat er nu voorligt. Om dan Boijmans weer met iets, zonder daar ook geld bij, dat wordt heel lastig.

Dus met die opmerking, als u daar akkoord mee bent, kan ik deze op die manier omarmen. Als dat geen extra middelen kost. Dan motie 6, 'Kaartjes verkopen niet vanzelf'. Ook daar ben ik uitgebreid op ingegaan. Ik heb ook al het een en ander opgemerkt over dat aantal van die 500.000 bezoekers per jaar. Het is de intentie om daar sowieso naar de toekomst naartoe te groeien. Vandaar dat we ook nu die opening hebben naar ambitie in de toekomst. Dus op die manier kan ik deze motie ook omarmen. Dan Leefbaar Rotterdam. Deze motie zoals die nu hier voorligt moet ik helaas echt ontraden. Met name ook om die laatste bullet: voor die tijd geen onomkeerbare beslissingen te nemen inzake de investeringen en het financiële commitment vanuit de gemeente. Ja, dat doen we met dit besluit overduidelijk wel. Als ik deze motie zou overnemen, dan ga ik in tegen het eigen voorstel dat nu voorligt. Dat lijkt me niet zo heel handig. Dank u zeer voorzitter. De VOORZITTER. Is er behoefte aan een korte tweede termijn? Er is veel gezegd. De heer Smet.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3202

De heer SMET (gl). Dank u voorzitter. Ik moet even heel snel schakelen in mijn hoofd. Ik had in de eerste termijn inderdaad ook opgemerkt dat ik eigenlijk ook op zoek ben naar een raadsuitspraak over hoe we omgaan met onze vastgoedgebouwen en zeker ook de cultuurpanden. De motie die we samen met D66 hebben ingediend is daar een aanzetje toe. Maar ik ben eigenlijk ook nog op zoek naar een antwoord over hoe die Investeringsmotor, dat had ik ook gevraagd, ingezet kan worden, ook voor de renovatie van Boijmans in de toekomst. Ik heb niet echt een duidelijk antwoord daarop. Daarom ga ik toch een motie indienen om het college te vragen om te onderzoeken op welke wijze de Investeringsmotor ingezet kan worden voor beheer, onderhoud en eventueel aanpassingen van Boijmans Van Beuningen en daartoe voorstellen te doen aan de gemeenteraad welke mogelijkheden dat zijn en welke consequenties dat heeft. Het kan zijn dat dat overmorgen al wordt afgedaan met inderdaad het voorstel dat u dan kan doen. Dan kan het heel snel. Maar het is in ieder geval voor onze fractie belangrijk dat we dit voor de toekomst goed regelen, dus dat we onze opvolgers niet met problemen opzadelen. We weten niet hoe de toekomst eruitziet, maar oplossingen bieden hoe we dat kunnen aanpakken en wij zien hierin mogelijkheden. Dank. De VOORZITTER. De heer Smet heeft de volgende motie ingediend. Motie 8.

Zet de investeringsmotor aan voor Museum Boijmans Van Beuningen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 16 december 2021 ter bespreking van het voorstel met betrekking tot de renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen; constaterende dat: - er een Integraal Huisvestingsplan (IHP) Cultuur is opgesteld met als doel om op planmatige basis huisvesting van gemeentelijk cultureel vastgoed op peil te houden en/of op peil te krijgen; - het IHP Cultuur tevens als doel heeft de voorspelbaarheid van benodigde investeringen in gemeentelijk cultureel vastgoed op een overzichtelijke en transparante manier te vergroten om de noodzakelijke kwaliteitsslag te maken, die nu en in de toekomst in het gebouwbestand van culturele voorzieningen nodig is; - het IHP Cultuur helpt om huisvestingsvraagstukken systematisch en planmatig op te lossen met een financiële planning afgezet in tijd; - daarnaast de Rotterdamse Investeringsmotor (RIM) is opgericht en ingericht om structurele investeringsruimte te creëren, voor de stad en haar inwoners; - zowel het gebouw als de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen gemeentelijk eigendom is, van en voor de stad en haar inwoners; overwegende dat: - de gemeente Rotterdam, als eigenaar en verhuurder van het museumgebouw, een grote verantwoordelijkheid heeft om zowel het gebouw zelf als de collectie voor de toekomst te behouden, beschikbaar

te stellen en te beheren; - beheer en onderhoud van gemeentelijk vastgoed ook voorspelbare en benodigde financiële consequenties kent; - de gemeente in de begroting hiermee rekening dient te houden; - met betrekking tot het beheer en onderhoud van Museum Boijmans Van Beuningen het gerechtvaardigd is om vanuit het IHP Cultuur ook de Rotterdamse Investeringsmotor in te zetten; van mening dat:

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3203

- nadat de gemeenteraad eind 2018 besloten heeft de renovatie van Museum Boijmans Van Beuningen te starten gebleken is dat het financiële vraagstuk op zijn minst moet worden herzien; besluit: - het college de opdracht te geven om te onderzoeken op welke wijze de Rotterdamse Investeringsmotor ingezet kan worden voor beheer, onderhoud en eventuele aanpassingen van Museum Boijmans Van Beuningen; - voorstellen te doen aan de gemeenteraad welke mogelijkheden het inzetten van de RIM biedt, inclusief de eventuele consequenties voor de gemeentelijke begroting; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. J. Smet De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Andere leden van de raad voor een korte tweede termijn? Niet? Voordat de motie rondgaat, zullen we eerst even de wethouder ernaar laten kijken. De heer Van Gils? Excuses, ik keek de verkeerde kant uit. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). De Rotterdamse Investeringsmotor is in wezen een begrip waarop je zegt: we maken gewoon een begroting en daar zitten spelregels achter hoe we zeg maar omgaan met meevallers, tegenvallers, hoe we die vullen en hoe je je daaraan onttrekt. Dat is voor Eneco-middelen anders dan voor vervangingsinvesteringen. En we hebben een model waarop we ramen hoe we uitbreidingsinvesteringen bij groei van de stad gaan doen. Dat is de Investeringsmotor.

Het is niet een potje geld waarvan je zegt: zal ik het luikje openmaken en kan ik dat hiervoor gaan gebruiken? Dat zou in zijn systematiek per project heel merkwaardig zijn. Dus in die zin moet ik hem echt ontraden. Ik denk dat ik tegemoetkom in de motie die net volgens mij door u ook ondertekend is, om te zeggen: hoe zit het nu dat we in vastgoed in de consequentie komen dat we iedere keer als we iets doen dat eigenlijk achterstallig eigenaarsonderhoud is, dat ineens leidt tot een enorme aanslag op het cultuurbudget of sportbudget. Daar komt hij in terug, maar het is niet zo dat de RIM een luikje is waarvan je zegt: als wij besluiten om het open te zetten, kunnen we daaruit dingen mogelijk maken die we anders niet kunnen doen. Het is allemaal één begroting van Rotterdam, dus dat is, vrees ik, als ik hem zou aannemen dan krijgt u ongeveer per kerende post na de kerst terug dat dat niet zo werkt. Ik snap uw probleem, maar ik stel voor om het langs die andere motie, die ik net omarmd heb, te doen. Maar deze moet ik echt ontraden. De VOORZITTER. Akkoord. Zijn er nog andere vragen blijven liggen? Dan is het onderwerp afdoende behandeld. De motie kan worden rondgestuurd. De wethouder wilde hem meenemen, maar hij moet nog rondgaan. Dan is het denk ik een logisch tijdstip om u aan te geven dat nu misschien een korte lunchpauze nuttig is.

Ik was van plan om nu te gaan schorsen voor een lunchpauze. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Even een punt van orde, dat was nu mijn precies mijn verzoek. Ik moet in die lunchpauze echt even naar het ziekenhuis. Ik had gevraagd: kunnen we het niet openen, zodat ik in ieder geval mijn bijdrage kan doen. Ik moet om 14.00 uur in het ziekenhuis zijn. Dat is in het kader van corona al vier keer verplaatst, dus dat vind ik echt dramatisch.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3204

De VOORZITTER. Het is lastig om met alles rekening te houden. Ik heb twee voorstellen. We kunnen nog even doorgaan dat u als eerste spreker bij agendapunt 15 kan, daar hebben we het over hè? Dat is een mogelijkheid. Een andere mogelijkheid is dat we dat punt verdagen in de agenda totdat u terugkomt. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Dat mag. Dat vind ik ook goed hoor. Als u dat prettiger vindt, vind ik dat ook goed. De VOORZITTER. Dat heb ik liever, want anders breken we het debat over één punt zo. Dan verdagen we het agendapunt tot een logisch tijdstip waarop u terug bent vandaag. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Helemaal top, dan doen we dat. Dank u wel. De VOORZITTER. Tot vanmiddag. Dan schors ik tot 13.30 uur. De vergadering is geschorst. (De vergadering is geschorst.)

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3205

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3206

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen van de raadsvergadering van 16 december 2021 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 18 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb met dien verstande dat het voorzitterschap van 14.50 tot 15.50 uur is waargenomen door de heer J.W. Verheij en van 16.00 tot 16.20 uur door de heer R.A.C.J. Simons Voor de presentielijst van deze vergadering wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering Namens het college zijn tegenwoordig mevrouw J. Bokhove, de heer A. Bonte, de heer V.P.G. Karremans, de heer S. Kasmi en de heer S.A. Kurvers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders Heropening De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering. Mag ik u verzoeken uw plaatsen in te nemen? Mag ik u erop wijzen dat op uw tafel het verslag ligt van de griffier, Gemeenteraad in actie, over het jaar 2020/2021. Wellicht dat u daar nog in kunt bladeren. Voor de rest wil ik u ook nog melden dat we besloten hebben agendapunt 15 iets later in de tijd te zetten in verband met de afwezigheid van mevrouw Verkoelen. Die had daar vriendelijk om gevraagd. We gaan punt 15 straks proberen samen te laten vallen met andere onderwerpen die ruimtelijke ordening als uitgangspunt hebben. Dat brengt met zich mee dat dan alle woordvoerders in één keer kunnen blijven zitten.

Daarnaast had ik u willen melden dat de heer Cicek van de SP verplicht in quarantaine zit, om redenen van aanwezig te zijn geweest in de buurt van iemand die besmet was. Dus hij mag hier niet zijn. Hij is zelf niet besmet, maar hij moet in quarantaine, om redenen van regels die we met elkaar gesteld hebben, dus hij is vandaag niet aanwezig. 16.1

Debat over 'Oliewinning door de NAM onder Charlois', aangevraagd door de leden Leewis en Van Groningen

De VOORZITTER. Ik ga met u naar agendapunt 16.1, het debat 'Oliewinning door de NAM onder Charlois'. Ik mis hier een wethouder. Ik had vanochtend ook aan de wethouders gevraagd om in de buurt beschikbaar te zijn. Dit kost ons veel tijd. Goed, we gaan beginnen. Ik geef graag het woord aan de heer Leewis. De heer LEEWIS (gl). Voorzitter, vorige week kreeg ik een kaartje doorgestuurd van een lid van ons dat in Charlois woont. Ze kreeg het bericht dat ze uitgenodigd was voor een informatieavond van de Nederlandse Aardolie Maatschappij om haar te informeren over het feit dat er opnieuw olie wordt geboord onder haar woning in Charlois, maar ook onder de Waalhaven en in Schiemond. Voorzitter, toen ik dit kaartje zag dacht ik dat het ging om een grap. Maar het bleek niet om een grap te gaan, het bleek zelfs niet te gaan om een slechte nachtmerrie, het is de realiteit. De NAM is van plan om opnieuw naar aardolie te gaan boren

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3207

onder de woningen van 70.000 Rotterdammers. Dat kun je niet menen. Ik kan me echt niet voorstellen dat iemand dit eigenlijk echt een goed idee vindt. In ieder geval is de GroenLinksfractie hier mordicus op tegen en wel om twee redenen. Ten eerste het klimaat. Voorzitter, we zitten midden in een klimaatcrisis. Elke druppel olie die we oppompen gaat de atmosfeer in en we hebben vorige week weer een rapport gehad van de Verenigde Naties over het winnen van olie. Als wij onder de 1,5 graad willen blijven, als wij de ergste consequenties van klimaatopwarming willen tegenhouden, dan moeten we onmiddellijk stoppen met het aanboren van nieuwe olievelden. Nou voorzitter, dat gaan we hier doen. We gaan een bestaand olieveld weliswaar extra uitnutten met een nieuwe techniek. Dat moeten we dus niet doen. Dat is waanzin. We gaan dat zelfs doen tot 2050, is de aanvraag. 2050, het moment waarop ons land zich heeft gecommitteerd om totaal klimaatneutraal zijn. Tot op dat moment is de NAM van plan om aardolie op te gaan boren. En dan natuurlijk voorzitter, die 70.000 Rotterdammers die wonen in Charlois en in Schiemond, en al die mensen die in Barendrecht wonen, die ook nog onder dit gebied vallen. Die weten straks dat onder hun huis olie vandaan wordt gehaald. Ik denk dat ze niet eens naar Groningen hoeven te bellen om te weten dat dat niet per se een prettig idee is.

Want in de stukken kunnen we ook zien dat dat kan leiden tot bodemdaling, tot seismische activiteit. Dat het veld eigenlijk versterkt moet worden, maar dat dat niet gaat gebeuren. En dat in een stad waar we al te maken hebben met een groot aantal funderingsproblemen. Ja, voorzitter, ik weet niet wie hier gelukkig van wordt, maar het zal vast geen Rotterdammer zijn. Nu weet u, de GroenLinksfractie is hierop tegen, want dat heb ik hier net uitgebreid beargumenteerd, maar ik heb nog wel een aantal vragen aan het college. Ten eerste, wat kan het college zeggen over de klimaateffecten van deze boringen? Weten we al iets over de hoeveelheid CO2 die hier vrijkomt uit de boring zelf en wellicht uit de olie die gewonnen wordt? Maar ook van de hoeveelheid methaan en andere gassen die vrijkomen bij dit type boringen. Kunnen we iets zeggen over de milieuschade, want we gaan onder hoge druk heet water de grond in pompen. Heeft dat effect op het grondwaterniveau? Kunnen we daar al iets over zeggen? En zijn er andere schadelijke stoffen die hierbij vrijkomen en in het milieu terechtkomen? En kan het college iets zeggen over de juridische aansprakelijkheid? Want we hebben in Groningen gezien hoe dat misging toen het onduidelijk was wie er aansprakelijk was op het moment dat mensen schade hadden.

Ja voorzitter, wat betreft GroenLinks komt die mijnbouwvergunning, want daar gaat het over, die Economische Zaken en Klimaat moet gaan afgeven, er niet. Ik heb gezien dat het college al in een eerder stadium een negatief advies heeft gegeven, net als de gemeente Barendrecht en het hoogheemraadschap. Desalniettemin wil EZK doorgaan, dus wat mij betreft is het nu in ieder geval tijd om daar een negatieve zienswijze tegenover te zetten, om te kijken of we het ministerie nog op andere gedachten kunnen brengen voordat deze vergunning definitief wordt afgegeven. Maar daarnaast zou ik het college ook willen vragen om direct in contact te treden met de minister om te kijken of op direct niveau de minister op andere gedachten gebracht kan worden. Daarom ook deze motie: 'Nee tegen nieuwe olieboringen in Charlois en Schiemond', mede ondertekend door de PvdA, NIDA, ChristenUnie-SGP, VVD, 50PLUS en de SP. Ik zou zeggen, een grote schare van partijen die zich hier al achter scharen. De VOORZITTER. De heer Leewis heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Nee tegen nieuwe olieboringen onder Charlois en Schiemond "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 16 december 2021, bij de bespreking van het beleid Rotterdam Internationaal 2021-2024; constaterende dat:

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3208

- de Nederlandse Aardoliemaatschappij Maatschappij (hierna: NAM) voornemens is om langer, met andere technieken naar olie te boren onder het gebied Charlois, de Waalhaven en de wijk Schiemond; - het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (hierna: EZK) hiervoor een vergunning moet afgeven; - TNO heeft aangegeven dat deze vorm van olieboring kan leiden tot scheurvorming en seismische activiteit; overwegende dat: - het opboren van meer olie terwijl het klimaat al snel verandert onder druk van alle fossiele uitstoot zeer onverstandig is; - er ruim 70.000 Rotterdammers wonen in het gebied waaronder de NAM wil boren; - veel Rotterdammers nu al te maken hebben met funderingsproblemen; - de gemeente Rotterdam direct betrokken is bij dit besluit en daarmee ook recht heeft om een zienswijze in te dienen; verzoekt het college: - bij het ministerie een negatieve zienswijze in te dienen op het voorgenomen besluit om een nieuwe mijnbouwvergunning af te geven voor deze boringen; - direct in contact te treden met de minister en deze te verzoeken deze vergunning niet af te geven; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S. Leewis, T.J. Vonk, D.A. van Groningen, D.P.A. Tak, P.J.H.D. Verkoelen, A. van Zevenbergen en B. van Noppen, R.G.C. Segers-Hoogendoorn De motie is breed ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER.

Zo te zien was het printerpapier bijna op hè, mijnheer Leewis? Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja, dank u voorzitter. Zoals u al hoorde ontvingen afgelopen week diverse Rotterdammers in Charlois, Delfshaven en zelfs Schiemond een brief van het ministerie van Economische Zaken op hun deurmat. Het was geen vervroegde kerstboodschap, maar een bericht dat de NAM haar oliewingebied wil uitbreiden onder jouw eigen huis welteverstaan. Daarbij stond ook dat verzakking of wellicht bevingen niet zijn uitgesloten. Nou, met Groningen in je achterhoofd breekt het zweet je dan wel uit. En die lekkere nachtrust is ook verdwenen in de wetenschap dat jouw huis al funderingsproblemen heeft of sterker nog, nauwelijks fundering heeft. Bewoners maken zich dus grote zorgen en de Rotterdamse VVD vindt dat elke Rotterdammer het verdient om veilig te kunnen wonen. Ze verdienen het overigens ook om goed geïnformeerd te zijn over wat er staat te gebeuren en wat nu de echte risico's zijn. Voorzitter, wij vragen ons af welk probleem we nu aan het oplossen zijn. Wat gaat dit ons als Rotterdam nu opleveren en wat is nu de kostenbatenanalyse? Hoe relevant is dit nu voor onze energievoorziening? Helemaal, als we toch in een transitie zitten.

De historie lijkt zich te herhalen, want in 2016 werd er inderdaad ook gesproken en de heer Leewis refereerde daar al aan, naar de olieboringen in Charlois. Ook nu ontbreekt er veel informatie en zijn er zorgen over verzakkingen en het effect op de fundering. Wanneer komt die informatie boven tafel? Voorzitter, wat wij willen is dat wij de echte gevolgen van die oliewinning voor de bewoners van Rotterdam inzichtelijk krijgen. Dus gaan we een nulmeting doen om bijvoorbeeld te zien of panden echt verzakken. Wij vinden het in ieder geval ongelofelijk belangrijk dat iedereen goed betrokken wordt en daarom twee

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3209

vragen. Allereerst, verloopt de communicatie naar de Rotterdammers goed en hoe gaan we ervoor zorgen dat die goed blijft? En ten tweede, waar kunnen ze terecht met klachten over boringen of als er schade is ontstaan? Tot slot wil ik gezegd hebben dat ik heel goed weet dat wij hier niet over gaan, maar dat wil niet zeggen dat we ons geen zorgen maken en dat wil ook niet zeggen dat we geen duidelijk signaal kunnen afgeven en daarom dienen wij met GroenLinks deze motie in. De VOORZITTER. De heer Van Zevenbergen. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Ja, dank u voorzitter. Ik wil even een vraag stellen aan mevrouw Van Groningen. Ik ben het helemaal met u eens hoor mevrouw Van Groningen, dus het is echt een vraag. Bent u er nu tegen dat er in bewoond gebied geboord wordt of zegt u, überhaupt, ook in Groningen moeten ze nu stoppen met het winnen van fossiele brandstof? Dat wil ik nog even van u weten. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Alhoewel ik Van Groningen heet, ga ik echt niet over wat er in Groningen gebeurt, dus laat ik het in Rotterdam houden. Natuurlijk gaat het ons om die zorgen die de bewoners hebben over hun huis, dus de oliewinningen in dit bewoonde gebied. De VOORZITTER. De heer Van Zevenbergen. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Dank u voorzitter. U zei terecht, hier gaan wij niet over. Maar nu we toch over iets praten waar we niet echt over gaan, vroeg ik die mening van u.

Vandaar dat ik het u even vroeg. Maar u wilt hem niet geven begrijp ik. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Ik wil die motie wel graag zien. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Dat was de motie van de heer Leewis. Ik dacht dat er een tweede motie was. Excuses. De heer Van Zevenbergen, tijd om een mening te uiten. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Vandaag hebben we het over het nieuws dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij van plan is om in Rotterdam-Zuid olie te winnen. Bewoners van Zuid, Rotterdammers, en eigenlijk alle mensen, zijn hier de dupe van. Wij zijn allemaal verliezers als we zo doorgaan met het winnen van fossiele brandstof, want dat is een breed probleem in heel Nederland. Wat mij betreft laten we vooral de destructieve kracht van het kapitaal zien. Gewoon het negeren van al die mensen. Wij zijn faliekant tegen nieuwe oliewinning in Rotterdam. We zijn zeer ongerust over eventuele gevolgen van die oliewinning. Bizar dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij deze wens heeft. Aan de ene kant verkopen ze binnenkort alle gas- en olievelden. Aan de andere kant starten ze nu opeens met oliewinning overal, waaronder dus Rotterdam-Zuid. Dat betekent dus dat als we een vergunning geven, we dat aan een heel vreemde maatschappij zouden kunnen geven na verkoop. Dan hebben we helemaal geen controle meer. Wat mij betreft stoppen we in heel Nederland, dus ook in Groningen.

Vanuit puur winstbejag is de NAM nu van plan om de laatste olie uit het veld onder de Waalhaven te halen. Met alle gevolgen van dien. Wij tekenen de motie mee om bij het ministerie een negatieve zienswijze in te dienen op het voorgenomen besluit om een nieuwe mijnbouwvergunning af te geven voor deze boringen. Vragen aan de wethouder. Is de wethouder het met ons eens dat het aanpassen van de vergunningen waardoor oliewinning mogelijk wordt, zeer onwenselijk is? Klopt het dat er binnenkort een informatiebijeenkomst gaat plaatsvinden? Is de wethouder voornemens een verslag van deze avond met ons te delen? Waarom wil de NAM bestaande vergunningen aanpassen, terwijl de velden in de verkoop staan? Wat is de reactie van de wethouder hierop? Zijn er in de omgeving al gevolgen bekend van bodemdaling? Zo ja, welke? Welke

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3210

acties zijn daarop ondernomen? Klopt het dat de bewoners is verteld dat de oliewinning tot maximaal 2 centimeter bodemdaling zal leiden? Is in Rotterdam ook sprake van vergelijkbare afvalwaterinjectie, zoals in Schoonebeek? Wat gebeurt er in Rotterdam met het afvalwater als dat niet gebeurt? Wanneer zijn de injectieputten in Rotterdam voor het laatst gecontroleerd, door wie en wat waren de uitkomsten? Kortom, om de traditie hoog te houden beëindig ik mijn betoog met een toepasselijke quote van Marx: "Zelfs een hele samenleving, een natie, of alle naast elkaar bestaande samenlevingen samen, zijn niet de eigenaren van de aarde, maar kunnen haar slechts in pacht hebben en het vruchtgebruik ervan genieten en haar in een betere staat aan de volgende generatie nalaten." Tot zover. De VOORZITTER. Ik stel voor dat de heer Tak straks afsluit met het zingen van De Internationale. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). Ik heb maar een paar korte zinnen. Wij maken ons ook zorgen over de situatie. We zijn heel benieuwd naar de rol van de gemeente. Wat kunnen we precies doen en is er een mogelijkheid om de boringen ook daadwerkelijk te voorkomen, of is die mogelijkheid er niet? We hebben vandaag stukken van de NAM ontvangen en daaruit begrijpen we dat het echt bij de minister ligt, dus ik ben wel heel benieuwd wat we kunnen doen. Er werden net wat opmerkingen gemaakt over funderingsschade.

Dat speelt natuurlijk heel veel in Rotterdam. Ik heb altijd begrepen dat het aan het type grond ligt dat hier in Rotterdam aanwezig is. Maar begrijp ik ook dat oliewinning dus ook toch invloed op de fundering kan hebben? Dat hoor ik graag van de wethouder. Dank. De VOORZITTER. Dank. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, ook D66 is geschrokken van dit bericht en we zijn er ook tegen dat er olie wordt gehaald onder ons eigen dichtbewoonde gebied. Ik wil me eigenlijk aansluiten bij de vraag van de heer Koster, en dat is eigenlijk de concrete vraag wat we nu nog kunnen doen. Wat hebben wij in handen als gemeente Rotterdam om dit tegen te kunnen houden? De VOORZITTER. De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, deze quote van de heer Van Zevenbergen kan ik helaas niet overtreffen, ik zal de verwachtingen maar vast even naar beneden bijstellen. Voorzitter, dank voor het agenderen van dit zeer belangrijke agendapunt. Ook voor de fractie van de PvdA is het onbestaanbaar dat er nu olie gewonnen gaat worden in onze stad. Wat vooral niet te verklaren is, is hoe dit in vredesnaam in lijn kan zijn met de klimaatambities, ook zojuist weer verwoord door het nieuwe coalitieakkoord in het kabinet.

We zouden graag van de wethouder willen weten: creëren wij niet eigenlijk ons eigen probleem als we nu een vergunning gaan afgeven tot 2050? Want als u in 2030 de Shell opbelt en zegt: u moet toch stoppen met die oliewinning, dan krijgen wij een dikke vette prent gepresenteerd. Ik zag een mail voorbijkomen van de lobbyist van Shell. Die zei, maakt u zich geen zorgen, we gaan waarschijnlijk voor 2050 al stoppen. U weet allemaal hoe dat werkt. Als we ze vragen om eerder te stoppen, krijgen wij een heel dikke rekening. Ik zou u dus heel graag willen vragen om dat in de zienswijze expliciet te benadrukken, dat we volgens mij een heel dure fout begaan door een vergunning af te geven tot 2050. Daarnaast is in meerdere onderzoeken naar voren gekomen dat de winningsmethode waarover het gaat, tot milieu- en natuurschade zou leiden. Volgens mij heeft de NAM nog niet gezegd dat ze een andere winningsmethode gaat toepassen. Dus ik zou ook graag van de wethouder willen horen of hij dat dan ook in die zienswijze zou willen opnemen. Verder blijkt uit een onderzoek van de universiteit in Wageningen dat bodemdaling ook een negatieve impact heeft op de klimaatweerbaarheid

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3211

van een stad. Het ging met name over gebieden aan de zee, maar ik kan me ook zo voorstellen dat dat voor een wijk aan het water niet anders geldt. Die 2 centimeter kan cruciaal blijken over vijftig of honderd jaar. Ik zou graag van de wethouder willen horen hoe hij daarnaar kijkt. En als laatste wil ik ook nog even aangeven, dat blijkt dat dit gebied ook is aangewezen als een kansrijk gebied voor geothermie. Ik begrijp dat de gemeente dit in haar eigen brief eerder ook al had aangegeven, dat dat misschien wel een veel betere toepassing zou kunnen zijn. Ik zou graag van de wethouder willen horen wat voor kansen hij ziet om hier toch geothermie te laten plaatsvinden in plaats van deze onzalige oliewinning. Ik vind het verder erg mooi om te zien dat de VVD ook naar links is gekomen op dit dossier. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu-sgp). Ja, dank u wel voorzitter. Ik houd het kort. Bij ons begon het ook met een brief van de bewoners naar ons toe: kijk wat er in onze brievenbus komt, dit kan toch niet waar zijn? Wij schrokken daar enorm van. Het volgende dat we hoorden, was: de gemeente gaat er niet over. Ook dat geluid kregen wij. Ik maak altijd onderscheid tussen de bevoegde overheid en de betrokken overheid.

De bevoegde overheid is het orgaan dat natuurlijk de besluiten direct neemt, maar de betrokken overheid is de overheid die vanuit haar eigen verantwoordelijkheid wel degelijk betrokken is op het onderwerp en ook op de besluitvorming. Ik denk dat wij als betrokken overheid in ieder geval een heel duidelijk signaal moeten afgeven. Veel mensen hebben vragen, veel mensen hebben zorgen en stellen echt hun vraagtekens bij de wenselijkheid om in deze tijd nog te willen boren in deze stad. Een stad die nota bene op kop wil lopen als het gaat over de energietransitie. Dan is dit nu toch wel een heel raar signaal. Daar moeten we wat mee en daarom staat onze handtekening ook onder die motie om dat signaal af te geven. En ook, en die vraag is al meerdere malen gesteld maar toch ook vanuit onze kant die vraag: wat kan dan onze rol zijn vanuit onze rol als betrokken overheid naar die burgers die nu die zorgen en vragen hebben? Wat kan de gemeente daarin doen en hoe worden wij als raad daarover ook verder geïnformeerd? Want wij willen echt vinger aan de pols houden op dit dossier, want dit laten we nog niet los. Dat zeggen we dus niet omdat we er direct over gaan, maar wel vanuit onze rol als betrokken overheid. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk).

Voorzitter, de NAM wint sinds 1984 aardolie uit een olieveld in Rotterdam en het loopt van Charlois tot Schiemond. En de NAM wil door blijven boren. En ja, nu willen ze mogelijk 1: meer putten, 2: een nieuwe techniek uitproberen, en 3: in elk geval meer productievolume uit hetzelfde olieveld. Voorzitter, ook wij willen meer duidelijkheid voor de Rotterdammers die hierdoor geraakt worden. Ik ben dan ook benieuwd of de wethouder ons informatie kan geven over de te gebruiken nieuwe techniek, de mogelijkheid dat dit seismische activiteit teweegbrengt en dat de bodem zal dalen. Voorzitter, oftewel, kunnen we hier aardbevingen krijgen, gaat de grond nog verder onder onze funderingen wegzakken? En voorzitter, een vraag aan de wethouder: hoe staan andere buurgemeenten hier in? Met name Barendrecht. Is er overleg geweest? Wordt er gezamenlijk een zienswijze ingediend? Is er daarover al overleg geweest? Voorzitter, kan de wethouder de Rotterdammer zorgvuldig en zuiver hierover informeren? We weten dat het een taak is vanuit het EZK. Tegelijkertijd zien we dat de Rotterdammers behoefte hebben aan informatie en ook aan informatie over hun recht op inspraak. Voorzitter, komt er nog een publicatie in de wijken hierover en/of een bijeenkomst? Voorzitter, ik sluit aan bij de vragen van GroenLinks over de juridische gevolgen, met name de aansprakelijkheid bij schade.

En voorzitter, wordt er in het bijzonder hierover geclusterd met informatie op het moment dat er sprake is van funderingsproblemen in wijken? Dus voorzitter, dit zijn de punten die ik van