20211109 en 1111- Notulen van de raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen van de raadsvergadering van 9 november 2021 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 15 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Tegenwoordig zijn 44 leden, namelijk: mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer F. Achbar, mevrouw N. Arsieni, de heer J.W. van Assendelft, de heer S.R.T. van Baarle, de heer E. Büyükçifci, de heer T. Cicek, de heer B. van Drunen, mevrouw E.H. Duijm-Wickerhoff, de heer M.G.J. van Elck, de heer G.J. Engberts, mevrouw J.A. Faber, mevrouw D.A. van Groningen, mevrouw T.C. Hoogwerf, mevrouw A. Kockelkoren, de heer G.F.E. Koster, de heer S.F. Lammering, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer S. Leewis, de heer B. van Noppen, de heer M.J.P. Meeuwissen, mevrouw N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein, de heer H. de Oude, de heer J.P. Postma, de heer J.W. van Putten, de heer R.C.J. de Roon, de heer T. Roskam, de heer B. van Schaik, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer R.A.C.J. Simons, de heer J. Smet, de heer D.P.A. Tak, de heer R.T.J. van der Velden, de heer J.W. Verheij, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer T.B. Versnel, de heer T.J. Vonk, mevrouw E.S. Walgenbach, mevrouw I. van Wifferen, de heer E. Yigit, mevrouw D. Yildirim, mevrouw B.C. Zandberg, mevrouw C.M. Zeegers en de heer A. van Zevenbergen Afwezig is 1 lid, namelijk: de heer N. Balwantsingh Griffier: mevrouw I.C.M.

Broeders, met dien verstande dat zij van 12.30 tot 12.40 uur is waargenomen door de heer A.C. de Bondt 1.

Opening en mededelingen

De VOORZITTER. Ik heet u allen van harte welkom, ook degenen die op afstand onze vergadering volgen. Ik heb geen berichten van verhindering ontvangen. 2.

Vaststelling van de agenda van de raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

De VOORZITTER. Ik zal als eerste de agenda met u doornemen. Als u dan nog andere opmerkingen heeft die niet aan de orde zijn geweest, zal ik u graag de gelegenheid geven om een punt te maken. Aangezien vandaag alleen de woordvoerders in de zaal zijn, stel ik voor dat bij de vaststelling van de agenda, bij andere ordevoorstellen de aanwezigen namens de fracties geacht worden te hebben gestemd. Als u dat goedvindt, dan kan met handopsteken dan iedereen geacht worden namens de gehele fractie te hebben gestemd. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Helemaal akkoord, als u het ook juridisch heeft afgedicht, want anders is het wat lullig. Ik zit er niet op te wachten dat we later te horen krijgen dat dit niet conform de regels was, want dan zitten we daar weer mee. Dus als het juridisch kan, prima.

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2497

De VOORZITTER. Het zijn vooral onze interne afspraken die wij hierover maken. Wij stellen nu de agenda vast, mijnheer Simons, voor vandaag en voor donderdag. Wel kunnen er vandaag tot 15.00 uur eventueel nog verzoeken van raadsleden worden ingediend voor donderdag. Deze zullen we dan donderdag bij de heropening van de vergadering aan de orde stellen, want vandaag sluiten we de vergadering niet, maar we schorsen. Er zijn twee verzoeken ontvangen voor een debat. 50PLUS heeft het verzoek ingediend voor een debat over 'Actuele ontwikkelingen Feyenoord City'. Vanmorgen heeft de indiener dit verzoek omgezet in een verzoek voor een interpellatiedebat. Mevrouw Verkoelen, wenst u hier iets korts over te zeggen? Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ja kort, het hoeft voor mij niet lang. Naar aanleiding van hetgeen waarmee we het weekend al geconfronteerd werden met betrekking tot dat Feyenoord toch zelf wilde stoppen met het ontwikkelen van het nieuwe stadion, en gisteren toch weer ziende dat daar dan weer van alles gebeurt waar wij als raad eigenlijk weinig of niet bij betrokken zijn, lijkt een interpellatiedebat mij op dit moment op zijn plaats, om te kijken: wanneer doen wij mee en waar staan we? Ik dacht: dan verschuiven we het van het einde van de vergadering naar de voorkant van de vergadering, dus vandaar.

Dat wordt overigens al ondersteund door een aantal partijen en ik heb het vanochtend ook naar alle coalitiepartijen gestuurd, dus het is bekend. Ik hoop ook steun van hen te krijgen. De VOORZITTER. Helder. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, voorstander van een interpellatiedebat ben ik niet. Als de enige reden van mevrouw Verkoelen is dat ze dan aan de voorkant als eerste over Feyenoord City kan praten, dan stel ik voor dat we het ordevoorstel zo interpreteren dat het gewoon een regulier debat is dat aan het begin van de vergadering plaatsvindt. Als dat de reden is van een interpellatiedebat, een verantwoordingsdebat, dat doorgaans leidt tot heel stevige moties, dan vind ik dat echt een devaluatie van het instrument. Dat zouden we onszelf niet moeten aandoen. Mijn voorstel zou dan dus zijn dat ik er prima mee kan leven dat het wat eerder op de agenda kan staan, maar niet via het middel van een interpellatiedebat. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ik begrijp dat u dat zegt. Van oorsprong was dat in eerste instantie de bedoeling. Maar u zegt er nog één bijzin bij. Als het niet kan dat er moties en dergelijke komen, dan zou het een punt zijn. Ik neem aan dat dat dan ook mag als we het aan de voorkant zetten. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd).

Voorzitter, het gaat mij om wat u uitstraalt met het woord interpellatiedebat. Dan weet u dat het een zware motie zal zijn. Maar een regulier debat geeft u altijd de mogelijkheid om een motie in te dienen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Wat dat betreft ben ik flexibel. Het gaat er mij om dat ik gewoon verschrikkelijk graag het debat wil voeren en dat wil ik niet 's avonds om 21.00 uur, wanneer iedereen nul minuten op de klok heeft. Het kan eerlijk gezegd wel leiden tot een zware motie. In mijn laatste alinea ziet u dat we het onacceptabel vinden dat het wederom via kranten en dergelijke wereldkundig gemaakt is. Het kan dus wel leiden tot een zware motie, maar het maakt mij eigenlijk niet uit om dat vanuit een regulier debat te doen, eventueel afhankelijk van de uitslag die het debat zal opleveren. Daar heb ik geen enkele

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2498

moeite mee. Als de raad zegt: oké, wij gaan dit debat op donderdagochtend als allereerste doen, kan ik me er ook in vinden. Dan zien we wel hoe we het op dat moment eventueel omzetten, mocht het uit de hand lopen. Daar heb ik geen enkele moeite mee, dus ik kom de heer Lansink daarin graag tegemoet. De VOORZITTER. Kan de raad zich vinden in een regulier agendapunt aan het begin van de raad op donderdag? Dat is de vraag die nu op tafel ligt. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Leefbaar Rotterdam kan zich daarin vinden. Ik heb me net zoals mevrouw Verkoelen en velen met mij denk ik, ontzettend geërgerd de afgelopen dagen, dat wij via de media en andere bronnen worden geïnformeerd. Dat is een beetje tekenend voor dit dossier. Ik heb dit dossier nu anderhalf, twee jaar onder mijn hoede. De enige keer dat ik goed en zorgvuldig door het college ben geïnformeerd, is met het Deloitterapport. De VOORZITTER. Dat kan allemaal donderdag mijnheer Simons. De heer SIMONS (lr). Nee, maar dat is de reden waarom wij dit debat van harte ondersteunen. Zo zou het niet moeten gaan. Het was een kleine moeite geweest voor de wethouder om ons even een berichtje te sturen, eventueel in de digitale kluis, over wat er aan de hand is. Wij moeten het maar allemaal raden. De VOORZITTER. Dat kunt u donderdag allemaal inbrengen. De heer SIMONS (lr). Het is gewoon niet goed zo. De VOORZITTER.

Prima, maar het kan allemaal donderdag. Het gaat hier over het proces. Het verzoek is om een debat te houden, zijnde niet een interpellatiedebat maar een gewoon debat. De raad vindt het goed om dat donderdag aan het begin van de raadsvergadering te agenderen. Ik zie geen bezwaren tegen dit voorstel en zo doen we het. De PVV heeft een verzoek ingediend, 'Geen hoofddoeken in reclame-uitingen raad'. Mijnheer Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Dank u wel voorzitter. Vanochtend vroeg zag ik een reclamevideo voor onze gemeenteraad en het leek eerder een promotiecampagne voor de islam dan voor onze gemeenteraad, vandaar dat ik daar zo spoedig mogelijk met onze raad over in debat wil, dat die video snel offline wordt gehaald en dat dit niet meer voorkomt. Ik had een tweeminutendebat aangevraagd, maar het moet een regulier debat zijn. Twee minuten geleden heb ik het als regulier debat bij de griffie ingeschoten en ik verzoek de raad om steun voor dit debat. De VOORZITTER. Het verzoek voor een reguliere beraadslaging op donderdag over het filmpje van de griffie op internet. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Nee, voorzitter, ik kan er kort over zijn. Ik vind het weer een stompzinnig voorstel, dus wat mij betreft is een tweeminutendebat hier eigenlijk al te veel voor. De VOORZITTER. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl).

Voorzitter, ik voel geen enkele behoefte om er een debat over te voeren of we de Grondwet wel moeten nakomen in Nederland. Dat lijkt mij ook eerlijk gezegd helemaal niet wenselijk in deze raad.

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2499

De VOORZITTER. De heer Cicek. De heer CICEK (sp). Voorzitter, wij zien ook geen aanleiding om dit debat te voeren. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Nul aanleiding. De VOORZITTER. Dan ga ik naar NIDA. De heer VAN NOPPEN (nida). Wij hebben nooit voor een debat gelegen, ook nu niet, al vinden wij het onzinnig, maar twee minuten vinden wij zeker absoluut het maximum. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, op het moment dat het past binnen ons Reglement van Orde om dit debat te voeren, volg ik eigenlijk de lijn van NIDA, hoe afschuwelijk ik het hele onderwerp ook vind. Ik zal niet voor een debat gaan liggen als het past binnen onze reglementen, maar mijn mening hierover moge duidelijk zijn. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Idem aan D66. De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ja, iedere volksvertegenwoordiger heeft hier het recht om een debataanvraag in te dienen en in het debat gaan we het over het onderwerp hebben, dus wij gaan in principe nooit voor een debat liggen, dus wij steunen deze aanvraag. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ik zie geen enkele aanleiding voor dit debat, maar wij zullen er ook niet voor gaan liggen.

Ik vraag me alleen wel iets af; de heer Meeuwissen heeft niet beargumenteerd waarom hij een regulier debat wil in plaats van twee minuten. Volgens mij is twee minuten veel meer op zijn plaats. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu-sgp). Ik sluit me eigenlijk aan bij de vraag van het CDA. Ik zie er ook echt geen aanleiding voor om dit debat te voeren, dus wat mij betreft voeren we het gewoon niet. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ik voer de lijn van het CDA. De VOORZITTER. Mijnheer Meeuwissen, ik heb het gevoel dat de raad kan leven met een tweeminutendebat. De heer MEEUWISSEN (pvv). Voorzitter, dat vind ik prima, maar ik had begrepen dat ik voor donderdag geen tweeminutendebat kan aanvragen, dus dan heb ik graag een regulier debat. Als er dus een andere oplossing voor is, vind ik het ook prima. Tot zover.

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2500

De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Nu vind ik het wat eigenaardig, want ik vind dat even iets anders of we nu een regulier debat gaan voeren of een tweeminutendebat. Dat laatste snap ik, en dan geven we de heer Meeuwissen zijn twee minuten, maar om nu in die lijn naar een regulier debat te gaan. Het maakt voor mij niets uit in tijd, maar ik vind het wel bijzonder. Als het kan liefst toch een tweeminutendebat. De VOORZITTER. Technisch gaan we het proberen te plooien naar een tweeminutendebat. Dan kunt u donderdag uw punt maken, akkoord. Er is één verzoek ontvangen voor een tweeminutendebat van DENK, 'Rotterdams koloniaal en slavernijverleden'. Wil iemand hier iets over zeggen? De heer Vonk. De heer VONK (cu-sgp). We hebben in de commissie eigenlijk besproken: gaan we het doorgeleiden naar de raad bijvoorbeeld in de vorm van een tweeminutendebat? Ik hoef die discussie in de commissie niet over te doen, maar de conclusie was bij meerderheid: we gaan het niet doen. Dat was de conclusie in de commissie. Nu staat hij er weer op. Ik blijf uiteraard gewoon bij die conclusie van de commissie, dus daarom ben ik ook gewoon tegen agendering. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ik kan het niet beter verwoorden dan collega Vonk. De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk).

Voorzitter, misschien een korte toelichting waarom hij aan de agenda is toegevoegd. Dat is om er een motie over in te dienen, vandaar dat hij op de agenda staat. Hopelijk wordt er wel ruimte gegeven om überhaupt een motie in te dienen over het slavernijverleden. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Wij volgen het advies van de commissie. Ik denk dat het belangrijk is dat wij er ruimte aan geven hoe er in de commissie wordt gesproken, dus ik volg de heer Vonk. De VOORZITTER. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl). Voorzitter, wij volgen ook de heer Vonk. Ik zou daar nog aan willen toevoegen dat ik de behoefte snap van de fractie van DENK om moties in te dienen, maar het is juist besproken in de commissie dat er input is opgehaald en dat het college met een voorstel komt. Het college komt dus nog met een voorstel onze kant op, en dan is ook het goede moment om moties of amendementen in te dienen op het voorstel. Voor nu hecht de fractie van GroenLinks er waarde aan om dit proces goed en zorgvuldig af te lopen zoals we dat ook hebben afgesproken. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Dank. Aanvullend op wat de heer Leewis zegt, zou ik de heer Achbar ook in overweging willen geven dat je juist ook het best recht doet aan

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2501

een motie op dit onderwerp wanneer je het hier ook echt over hebt na een voorstel van het college. U doet denk ik zelf ook geen recht aan wat u met een motie wilt doen. U weet dat u hem daarna niet opnieuw kunt indienen. Ik zou u dat ook echt ter overweging willen meegeven. De VOORZITTER. De heer Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja voorzitter, dit is al de zoveelste keer dat DENK hier over het niet-bestaande slavernijverleden van Rotterdam wil praten. Ik heb daarover een groot opiniestuk op TPO geschreven. Ik raad iedereen aan om dat eens even goed te lezen. Ik vind het onzinnig om voor de tiende keer hierover te gaan debatteren. De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ja opmerkingen en argumentatie hoorde ik net, maar Leefbaar Rotterdam gaat voor geen enkel debat liggen. Zoals we dat niet doen voor een debataanvraag van de PVV, doen we dat ook niet naar DENK. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Steun voor de aanvraag van DENK. Als zij een motie willen indienen, vind ik dat zij daartoe het recht hebben. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Leewis van GroenLinks. Een zorgvuldig proces in dit delicate onderwerp is heel erg belangrijk. We hebben daar afspraken over gemaakt en die volgen we dan nu. De VOORZITTER. De heer Van Noppen. De heer VAN NOPPEN (nida).

We denken dat het nuttig is, zowel het indienen van een motie als om het erover te hebben. Het kan een pijnlijk onderwerp zijn, je ziet ook dat het soms ontkend wordt. Ik denk dat het helemaal geen probleem is om het daar nog eens over te hebben, en zeker voor het indienen van een motie is het belangrijk. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). 50PLUS gaat ook nooit voor een debat liggen, en zeker niet als een fractie een motie wil indienen. De VOORZITTER. De heer Cicek. De heer CICEK (sp). Voorzitter, in de commissie is besproken welk proces het best past bij dit onderwerp. Volgens mij heeft DENK daar ook kennis van genomen. Ondanks dat feit voelen zij de urgentie om een debat aan te vragen en een motie in te dienen, dus bij dezen onze steun. De VOORZITTER. Ik breng het voorstel in stemming. DENK vraagt om dit agendapunt te agenderen. Gaat u ermee akkoord of gaat u er niet mee akkoord? De heer Segers.

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2502

De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ik heb de heer Achbar eigenlijk een vraag gesteld. De VOORZITTER. Maar we hebben afgesproken dat we geen eindeloze debatten moeten voeren over de orde. Het standpunt is toegelicht en de standpunten zijn ook helder en gaan niet veranderen. We hebben niet voor niets in het presidium afgesproken dat we dit soort ordedebatten zo kort mogelijk gaan houden en dat wil ik ook graag doen. Er is een toelichting gegeven. We gaan stemmen. Als u voor stemt, dan stemt u voor het behandelen van het punt zoals door DENK is gevraagd. Handen omhoog graag voor het behandelen. Eén hand voor Leefbaar Rotterdam is genoeg. Er is geen meerderheid voor het behandelen van het stuk. Er zijn geen verzoeken voor het indienen van een motie vreemd aan de orde van de dag. Zijn er nog aanwezigen die iets willen zeggen over de agenda van vandaag of donderdag? De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, bij de begroting is het gebruikelijk dat alle fractievoorzitters aanwezig zijn. Dat vind ik ook heel erg goed en mooi. Alleen kan ik er zelf tussen 11.00 en 12.30 uur niet bij zijn vanwege een afspraak die ik echt niet kan verzetten, dus dan weet in ieder geval de heer Simons dat. De VOORZITTER. We nemen er kennis van. Dank dat u het aanmeldt. De spreektijd voor de begrotingsbehandeling is vier uur, zoals eerder afgesproken.

Deze geoormerkte tijd is voor de begroting en kan dus niet meegenomen worden naar donderdag. Het is de bedoeling dat we vandaag de begrotingsdiscussie afronden. De besluitvorming is donderdagavond. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ja voorzitter, aangezien we zojuist een best zwaar onderwerp aan de agenda van donderdag hebben toegevoegd, wilde ik verzoeken om de vier uur geoormerkt toch te laten optellen bij donderdag. Als mensen dus tijd over hebben, zoude ze dat alsnog donderdag kunnen inzetten. De VOORZITTER. U denkt dat u vandaag tijd overhoudt? Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ik houd echt tijd over vandaag. Dat meen ik serieus. De VOORZITTER. Een grapje mag ik maken, mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ik check altijd mijn tijd en het klopt altijd, maar als u allemaal gaat interrumperen wordt het wat moeilijker. De VOORZITTER. Helder. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Het zou echt mijn verzoek zijn, en anders doe ik natuurlijk donderdag het verzoek om het op te hogen. De VOORZITTER. Ook hier een ordedebat. Ik breng het gelijk maar in stemming. Overgehouden tijd overnemen naar donderdag. U mag daarover stemmen. Als u hiervoor bent, gaan de handen omhoog. Er is een meerderheid om mevrouw Verkoelen in dezen tegemoet te komen. Heel goed. Het werkt, het kan snel. We nemen donderdag slaapbedjes mee.

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2503

De sprekersvolgorde voor de begrotingsbehandeling is zoals altijd. Als eerste Leefbaar Rotterdam, dan VVD, DENK, D66, NIDA, GroenLinks, SP, PvdA, PVV, CDA, PvdD, ChristenUnie-SGP en 50PLUS. Dan is de spreektijd voor de reguliere onderwerpen op donderdag drie uur en we hebben net afgesproken dat eventuele overgehouden tijd van vandaag meegaat naar donderdag. Omdat vandaag alleen de woordvoerders in de zaal aanwezig zijn is wisselen uiteraard toegestaan. Ik verzoek allen zoveel mogelijk rekening te houden met de nieuwe coronaregels die we met elkaar hebben na te leven. Rond 12.45 uur is er hier een bescheiden lunch beschikbaar. Die kunt u ook eventueel op een andere plek nuttigen. Rond 18.30 uur is er een warme maaltijd beschikbaar en dan proberen wij u zo goed mogelijk gevoed te hebben voor de resterende tijd voor vanavond. 3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergaderingen van 30 september 2021

De VOORZITTER. Dan heb ik de vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 30 september. Wenst iemand iets te zeggen over de notulen? Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ja voorzitter, ook al maak ik heel wat uren in dit huis, ben ik ook nog weleens moe. Ik kwam er tot mijn schrik achter dat ik dus verkeerd gestemd had bij het agendapunt 4, het voorstel Nota van uitgangspunten ten behoeve van de ontwikkeling van het project RISE. Na de achttien moties ging u zo snel door. Het liep wat fout, dus ik herstelde nog, maar zag te laat dat dat niet lukte en heb er eigenlijk ook op dat moment geen aandacht meer aan besteed. Door mijn vergissing is het 31-9, dus het zal niets uitmaken, want dan wordt het nu 30-10, dus het zal op het resultaat niets uitmaken. Maar ik vind het wel belangrijk voor de notulen vastgelegd te hebben dat ik geacht word te hebben tegengestemd te hebben tegen de Nota van uitgangspunten en met dank aan de heer Achbar die me er nog wel op wees, maar het lukte mij op dat moment niet meer. Dus helaas. De VOORZITTER. Wij nemen nota van uw mededeling. Dat zal ook aan de annalen worden toegevoegd, al zal de uitslag ook materieel niet wijzigen. Het blijft dus 31-9. 4.

Mededeling van ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2021 week 41 t/m 44

De VOORZITTER. Dan de mededeling van ingekomen stukken voor raad en commissies zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst voor het lopende jaar de weken 41 t/m 44. Kunt u zich vinden in de voorgestelde wijze van afdoening? Dat is het geval. 5.

Bekrachtiging van de geheimhouding overeenkomstig artikel 25 van de Gemeentewet;

De VOORZITTER. Er zijn geen documenten tot bekrachtiging van geheimhouding, dus dit punt passeren wij. BEGROTINGSBEHANDELING 6.

Vaststelling welke moties en amendementen die vooraf zijn ingediend, onderdeel zijn van de beraadslagingen bij de begrotingsbehandeling

De VOORZITTER. Dan komen we bij de vaststelling welke moties en amendementen al zijn ingediend onderdeel zijn van de beraadslagingen bij de begrotingsbehandeling. Bij de griffie zijn inmiddels een aantal moties ingediend, dacht ik. De moties 1 tot en met 19 zijn reeds ingediend. Die zullen straks gewoon deel uitmaken van de beraadslagingen. U kunt ook

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2504

gewoon terloops nog nieuwe moties en amendementen indienen. Die mogelijkheid is er altijd. Als de beraadslagingen afgelopen zijn en ik heb de hamer laten vallen, dan kunnen er geen moties en amendementen meer worden ingediend, behalve dan eventueel gewijzigde moties met anders gestelde handtekeningen of soortgelijke zaken. Als u over een motie spreekt die reeds ingediend is, mag ik u dan ook verzoeken naar een motienummer te verwijzen. Dan is het voor de collega's navolgbaar in het systeem. 7. Begrotingsdebat omvattende: 7.1 Het voorstel tot vaststelling van de Tweede herziening van de begroting 2021 7.2 Het voorstel tot vaststelling van de Begroting 2022 7.3 Het voorstel tot vaststelling van de belastingverordeningen voor 2022 7.3.1 Verordening onroerendezaakbelastingen 2022 7.3.2 Verordening belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten 2022 7.3.3 Verordening precario- en reclamebelasting 2022 7.3.4 Algemene legesverordening 2022 7.3.5 Verordening logiesbelasting 2022 7.3.6 Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2022 7.3.7 Verordening afvalstoffenheffing 2022 7.3.8 Verordening bedrijfsreinigingsrecht 2022 7.3.9 Verordening rioolheffing 2022 7.3.10 Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting 2022 7.3.11 Verordening rechten markten 2022 7.3.12 Verordening precario standplaatsen 2022 7.3.13 Retributieverordening Openbare werken 2022 7.3.14 Verordening

lijkbezorgingsrechten 2022 7.3.15 Verordening leges Publiekszaken Rotterdam 2022 7.3.16 Verordening liggeld woonschepen 2022 7.3.17 Verordening leges Omgevingsvergunning 2022 7.4 Het voorstel tot vaststelling van het Meerjarenperspectief Grond en Vastgoed 2021 De VOORZITTER. Dan gaan we nu daadwerkelijk een aanvang nemen met het begrotingsdebat, omvattende de voorstellen ook genoemd onder 7.1 tot en met 7.4, namelijk al die verordeningen die daaronder liggen. Als eerste geef ik het woord aan de heer Simons van Leefbaar Rotterdam. De heer SIMONS (lr). Dank u voorzitter. Anderhalve week geleden, op een regenachtige zaterdag, was de voltallige fractie van Leefbaar Rotterdam op het mooie Recreatieoord Hoek van Holland. Vorig jaar rond deze tijd kregen de recreanten namelijk een shitbericht. De gemeente wilde namelijk van de houten kampeerstad af. Dit was een flinke schok voor de mensen die al tientallen jaren in de 900 houten huisjes en 200 stacaravans vakantie vierden. Leefbaar Rotterdam-raadslid Benvenido van Schaik was de eerste die voor ze op de barricaden sprong. Dit ontketende een storm van aandacht voor het oord in de vorm van talloze brieven, vergaderingen, inspreekbijdrages, moties, krantenartikelen en ga zo maar door. Helaas is er nog veel onzekerheid. Die zaterdag had Leefbaar Rotterdam dan ook één boodschap.

Wij blijven strijden voor het behoud van het oudste recreatieoord van Nederland. Het ontroerde mij om te zien hoe blij de recreanten waren met al deze aandacht en acties van de politiek. Een aantal van jullie zijn ook langs geweest. Wij kregen een beschilderde kerstbal en twee bewoners zongen zelfs speciaal voor ons een strijdlied. Dit heeft mij echt diep geraakt. Hier doe je het voor als volksvertegenwoordiger. Wat een warme en prachtige mensen. Wat is onze stad toch mooi. Bestaat er een mooiere plek op de aardbol dan Rotterdam? Ik denk het niet. San Francisco staat bekend om de Golden Gate Bridge. Wij hebben de oogverblindende Erasmusbrug.

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2505

De VOORZITTER. Mijnheer Meeuwissen wil u een vraag stellen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja, dank u wel voorzitter. De heer Simons is nu vanuit laf Leefbaar een mooi campagnepraatje aan het houden. We hebben een paar weken geleden allemaal met het debat in de commissie over Pompenburg gezien dat zijn collega Van Putten de gewone Rotterdammer maar een beperkte categorie mensen noemde. Hij vond het raar dat de PVV wel keihard opkomt voor de gewone Rotterdammer, dus is dit niet gewoon alvast een beetje verkiezingsretoriek en laat u eigenlijk die gewone Rotterdammer op het recreatieoord gewoon stikken? Kijk naar Pompenburg en uw collega Van Putten, wat een schandalig betoog hij daar hield. Ik heb dat ook veelvuldig gedeeld op sociale media. Gaat u dus straks de Rotterdammer laten stikken als het er echt op aankomt om maar gewoon te deugen en mee te doen met de vaste groep bobo's van de VVD, D66 en de linkse kliek? Tot zover. De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Waarvan akte. New York staat bekend om haar Empire State Building. Wij hebben sinds kort de prachtige Zalmhaventoren. Dublin staat bekend om haar gezellige pubs. Nou, in De Ballentent is het veel gezelliger. Kortom, Rotterdam is de mooiste stad van de wereld. Hier zijn we trots op. Maar ook in de mooiste stad van de wereld komen veel grote problemen voor, vooral op het gebied van veiligheid.

Hier maakt Leefbaar Rotterdam zich grote zorgen over. De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Voorzitter, ik ben het niet heel snel eens met de PVV, maar ik vond toch eigenlijk dat hij een terechte vraag stelde aan Leefbaar Rotterdam en dat Leefbaar Rotterdam hem wegdeed als 'waarvan akte'. Maar als u een vurig pleidooi houdt voor de bewoners van Hoek van Holland, waarom doet u dat niet voor de bewoners van Pompenburg? Kijk, u bent er niet geweest, want anders was u misschien ook wel geraakt door hun verhaal en hun strijdlied. Ik zou het dus erg gepast vinden als u daar antwoord op geeft. De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ik heb met u een verhaal gedeeld dat indruk op mij heeft gemaakt en ik heb ook gezegd dat een aantal van u daar ook een bijdrage aan geleverd hebben. Dat leek mij mooi. U kunt er van alles bij halen. Over Pompenburg hebben we recent een heel uitgebreid debat gevoerd, waarvan het voor ons belangrijk is dat er woningen bij komen. Dat willen alle partijen, behalve dan natuurlijk op die plek waarover het debat gaat. Wij hebben natuurlijk ook ooit gezegd dat het voor ons heel belangrijk is dat de mensen goed worden geholpen naar een andere woning en dergelijke. Dat is allemaal keurig geregeld, dus ik snap uw vergelijking helemaal niet. De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk).

Voorzitter, ik hoor de heer Simons zeggen: wat is Rotterdam toch mooi. Klaarblijkelijk is het al echt verkiezingsretoriek. Als ik naar Hoek van Holland ga, dan is het een mooi Rotterdam en als ik niet naar Pompenburg ga, dan is dat niet mooi Rotterdam en komen er allerlei argumenten die ineens wel voor Pompenburg gelden.

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2506

De heer SIMONS (lr). Maar mijnheer Achbar, vindt u Rotterdam dan niet mooi? Bent u niet trots op onze stad? De VOORZITTER. Nee, maar mijnheer Simons, u doet er verstandig aan om de heer Achbar fatsoenlijk te laten uitspreken en daarna heeft u alle zendtijd. De heer ACHBAR (denk). Daarmee wil ik zeggen voorzitter, dat dit gewoon een heel eenzijdig gekleurd verhaal is. De VOORZITTER. De heer Simons. U kunt beter mij aanspreken. De heer SIMONS (lr). Ik ben echt verbaasd over deze reactie. Ik laat zien hoe mooi Rotterdam is en dat wij daar trots op zijn. Mijn vraag aan u, mijnheer Achbar, is: vindt u Rotterdam niet mooi? Bent u niet trots op de stad zoals Leefbaar Rotterdam? De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Ja voorzitter, de heer Simons vindt het een beetje een moeilijke vraag, vandaar dat hij niet weet tot wie hij zich moet richten. Zo erg dat hij nu zelfs de ambtenaren gaat verzoeken om een antwoord te formuleren op de simpele vraag: waarom komt u op voor Hoek van Holland en niet voor Pompenburg? Dat is de vraag. En niet met een onzinargument komen van: vind je Rotterdam niet mooi? Dat is niet de vraag. Waarom is Hoek van Holland belangrijker dan de Pompenburg? De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ik heb u net al antwoord gegeven. We willen ook allemaal meer huizen voor onze Rotterdammers die dringend op zoek zijn.

Er komen er 1100 bij, dus wie kan daar nu op tegen zijn? Daarom hebben we er dus ook van harte mee ingestemd, zeker omdat de huidige bewoners netjes worden geholpen. Dat is het antwoord. Mooier kan ik het niet maken voor u, mijnheer Achbar. De VOORZITTER. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl). Voorzitter, ik wil even een stukje terug in de bijdrage van de heer Simons. U kent GroenLinks als een partij die aan uw kant staat als het gaat over de discussie over het recreatieschap, maar toch viel me op dat u zei: Leefbaar Rotterdam zal altijd waken voor het bestaan van het recreatieschap. Maar het was toch uw wethouder Pastors die in oorsprong is begonnen met de verkoop van dit recreatieoord? De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ik heb best een goed geheugen, maar wat de heer Pastors twintig jaar geleden heeft gedaan, dat weet ik echt niet en ik heb daar ook nog nooit van gehoord. Ik zou niet weten hoe ik hier antwoord op moet geven over wat de heer Pastors twintig jaar geleden in deze raad of in het college heeft gedaan. De VOORZITTER. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl). Ja, kijk voorzitter, het verbaast me een beetje gezien de enorme looptijd die de heer Simons al doormaakt in de Rotterdamse politiek, maar goed, dit is hem blijkbaar ontschoten. Dat kan de beste gebeuren. Maar het is natuurlijk wel belangrijk. Want

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2507

als de heer Simons zegt: Leefbaar Rotterdam zal altijd staan voor het behoud van het recreatieschap, behalve dan die ene keer, en dan ook gelijk de eerste keer, dat we gingen proberen om dit recreatieoord te verkopen. Weet je, dan is zo'n uitspraak natuurlijk ook niets meer waard. De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ja, ik kan zeggen dat onze Benvenido van Schaik nu op de barricaden staat en daarvoor was het zestien jaar Dries Mosch die op dezelfde barricaden heeft gestaan. Ik weet dus echt niet waarover u het heeft mijnheer Leewis. De heer Mos en de heer Van Schaik hebben zo'n beetje alles bij elkaar achttien jaar op de barricaden gestaan voor het recreatieoord in Hoek van Holland. De mensen kennen Dries Mosch ook heel goed en inmiddels ook Benvenido van Schaik, dus ja, wat heb ik hier dan nog aan toe te voegen? U heeft het over iets van daarvoor, de vorige eeuw. Ik weet het niet meer. De VOORZITTER. De heer Cicek. De heer CICEK (sp). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, wat duidelijk is, is dat ondanks het feit dat wij het heel fijn vinden dat Leefbaar Rotterdam ook op de barricaden springt om sommige groepen Rotterdammers in verdediging te nemen, dat we wel zien, en dat komt ook in de beantwoording van de heer Simons naar voren, dat er totale willekeur achter zit.

Maar omdat ik de heer Simons daar ook over hoor spreken, zou ik in het bijzonder willen vragen hoe de heer Simons kijkt naar de crisis op de woningmarkt. Want dat is een van de grootste uitdagingen waar Rotterdam vandaag de dag voor staat. Wat heel duidelijk is, is dat we van Leefbaar Rotterdam weten dat zij de afgelopen decennia lang flink hebben bijgedragen aan het onttrekken van de sociale voorraad. Maar inmiddels, en dat bleek ook uit de cijfers van de evaluatie van de Woonmonitor, blijkt dat die sociale voorraad van de stad, toch een stuk lager ligt dan ook Leefbaar Rotterdam dacht. Ik zou dus graag van Leefbaar Rotterdam willen horen, gezien de natuurlijke prijsontwikkeling, gezien het feit dat heel veel woningen inmiddels onbetaalbaar zijn geworden, hoe de verdeelsleutel van Leefbaar Rotterdam er tegenwoordig uitziet. De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). U stelt heel veel vragen en u doet heel veel aannames. Ik wil er toch even eentje weerleggen. Die kunt u zelf even googelen op de CBS-cijfers. Tien, vijftien jaar geleden werden er 2000 woningen per jaar gesloopt in Rotterdam voor andere woningen. In het afgelopen jaren waren het er 300. Dus dat hele verhaal van alleen maar slopen, er zijn alleen maar huizen bij gekomen in Rotterdam mijnheer Cicek. Wat ik met u deel, is de zorg van de ontwikkeling van de woningmarkt en de prijs.

Dat is natuurlijk een belachelijke, maar daar moeten we ook gewoon eerlijk in zijn. Dat is een landelijke trend, omdat we een kabinet hebben zitten dat tien jaar heeft verzaakt, dat alleen maar heeft aangestuurd op binnenstedelijk bouwen. Dat is duur en dat duurt lang. Dus ja, je moet ook gewoon zo eerlijk zijn dat we op deze prijsontwikkeling helaas maar heel weinig invloed hebben als Rotterdam. Ik ben het eens met uw analyse dat het alle spuigaten uitloopt en daar gaan we ook wat aan doen. Dat kunt u lezen in ons verkiezingsprogramma, dat eind van deze maand naar buiten komt. De VOORZITTER. De heer Cicek. De heer CICEK (sp). Ja voorzitter, twee vragen. Juist gezien die ontwikkelingen op de woningmarkt moeten we toch gaan nadenken hoe wij als partijen kijken naar de

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2508

verdeelsleutel 20-30-30-20? Mijn vraag is hoe de verdeelsleutel van Leefbaar Rotterdam er gezien de huidige macro-omstandigheden uitziet. Daar heb ik nog geen antwoord op gehad. Het tweede wat u zegt, is: een aantal jaar geleden werden er 2000 woningen onttrokken, deze collegeperiode zijn het er 300 geweest. De cijfers liegen niet mijnheer Simons. Er zijn de afgelopen periode 14.500 woningen onttrokken aan de sociale voorraad. Hoe komt u aan die cijfers? De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ik heb het over de sloopcijfers, dus dan moet u ook even luisteren naar wat ik zeg. De verdeelsleutel is heel simpel. Leefbaar Rotterdam gaat zich de komende vier jaar keihard inzetten voor de starters en de middeninkomens. Nogmaals, die verdeelsleutel komt in ons verkiezingsprogramma. Dat kan ik nu natuurlijk nog niet verklappen. Ik zie dat u erg benieuwd bent, maar we gaan inzetten op de starters en op de middeninkomens. Wij vinden ook dat er voldoende sociale woningen moeten zijn, maar daarbij moet ook de regio een beetje helpen. Want het kan toch niet zo zijn dat wij er 70% hebben en een Lansingerland geloof ik 20% of 30%. De regio zal dus ook wat meer sociaal moeten bouwen, zodat er meer balans komt tussen de stad en de randgemeenten. De VOORZITTER. De heer Cicek. De heer CICEK (sp). Voorzitter, ik hoor toch wel een opmerkelijke reactie van Leefbaar Rotterdam.

Want Leefbaar Rotterdam geeft nu aan: wij vinden ook dat er meer sociale woningen moeten komen, voldoende sociale woningen. Maar Leefbaar Rotterdam heeft zich de afgelopen periode vooral tentoongesteld door aan te geven dat de sociale voorraad in de stad veel te hoog is, 70%, we moeten wijken gaan diversificeren. Nu zegt u dat er voldoende sociale woningen moeten komen. Wat is volgens Leefbaar Rotterdam dan voldoende? De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ondanks dat markt is veranderd, staan wij nog voor 100% achter de kern van de Woonvisie. Dat is namelijk dat wij willen voorkomen dat de Rotterdamse sociale stijgers, bijvoorbeeld jongens en meiden in Rotterdam-Zuid die een opleiding hebben afgemaakt, die gaan samenwonen, die een gezin willen stichten, die natuurlijke rolmodellen zijn voor zo'n wijk, naar Barendrecht of Lansingerland gaan, zoals ze tot voor kort deden. Dat willen wij voorkomen, dus wij willen ook meer divers bouwen. Dat willen we nog steeds. Alleen zijn wij ook niet blind voor de marktontwikkeling. Die is nu zo ontspoord dat we ook gewoon daar mogelijk een pas op de plaats moeten doen. Wat ik zeg, er moeten voldoende sociale woningen zijn, daar hoort ook de regio bij, maar die neemt geen enkele verantwoording daarvoor. Ik vind dat dus een lijn die wij altijd hebben voorgestaan en die zullen wij ook gewoon voortzetten. De VOORZITTER.

De heer Cicek nog eenmaal en dan ga ik naar andere collega's van u. De heer CICEK (sp). Ja voorzitter, het feit dat de regio onvoldoende verantwoordelijkheid neemt klopt niet. De regiogemeenten geven aan: onze sociale voorraad is ook te hoog. Maak een Rotterdams probleem niet ons probleem. Wij hebben al te veel sociale voorraad en spreek ons niet aan om die op te plussen terwijl u daartoe zelf niet in staat bent. Dus de verantwoordelijkheid bij de regiogemeenten leggen vind ik nogal een passieve en laffe houding in dezen.

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2509

De heer SIMONS (lr). Weet u hoeveel de sociale woningvoorraad in Lansingerland is? Weet u dat? Ik kan het zeggen. U heeft het over voldoende. Gemiddeld gezien is het zo'n 30% in de regiogemeenten ten aanzien van 70% van Rotterdam. Ik vind die balans dus gewoon scheef. Daar moet wat mij betreft gewoon meer balans in komen. Daar heb ik me ook hard voor gemaakt als wethouder en daar staan we nog steeds voor. De VOORZITTER. Het debat gaat nog lang duren. Mijnheer Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Dank u wel voorzitter en dank aan collega Achbar van DENK voor zijn steun. Ik ga heroverwegen om de blokkade op Twitter van hem weg te halen. Voorzitter, Leefbaar Rotterdam, deze eeuw begonnen als brede volkspartij, voor de gewone Rotterdammer, onder Pim Fortuyn. Het vrije woord, daar merken we al helemaal niets meer van. Ik begin mij steeds meer af te vragen, en de Rotterdammer met mij, zeker de gewone Rotterdammer, wat nog het verschil is tussen Leefbaar Rotterdam en de VVD? Leefbaar Rotterdam begint gewoon een compleet overbodig partijtje te worden hier in de raad. Mijnheer Simons, ik heb graag dat u mij aankijkt als ik tegen u spreek. Goed, mijnheer Simons, ik zal het makkelijk maken want ik wil wel serieus genomen worden als PVV. Ik vertegenwoordig hier een heel grote groep die volstrekt ontevreden is. Ik heb de stelling: VVD is Leefbaar, of: Leefbaar is de VVD.

Mijnheer Simons, kunt u zeggen: is Leefbaar Rotterdam inmiddels exact de VVD? U kunt zeggen: a, ja. U kunt zeggen: b, nee. Of c: dat wil ik niet zeggen. Waarvan akte. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. Ik vind het natuurlijk prima dat het debat alle kanten op gaat, maar ik zou het wel fijn vinden als we het debat houden bij de begroting van vandaag. Maar het is goed om uw tijd te gebruiken zoals u dat wenst. Mijnheer Simons. De heer SIMONS (lr). Mijnheer Meeuwissen van de PVV spreekt ons aan over het vrije woord. We hebben net zijn voorstel gesteund en wat doet de PVV vervolgens zelf? DENK komt met een ander voorstel en dat steunt de heer Meeuwissen niet. Dus wie staat er nu voor het vrije woord? Dat hebben wij consequent al in deze raadsvergadering bewezen. U winkelt selectief en u heeft het over Twitter. Want daar bent u, op Twitter. In de stad zien we u nooit. Ik vraag me af en toe weleens af of u in deze stad woont, dus volgens mij leeft u in uw Twitterbubbel en u verkondigt allemaal onwaarheden. Want over het vrije woord heeft u zelf net laten zien dat u daar helemaal niet voor staat in uw daden. Misschien in uw woorden op Twitter, maar niet in uw daden hier in deze raadzaal. De VOORZITTER. Mijnheer Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja voorzitter, we kennen Leefbaar Rotterdam ook als droomcoalitiepartner van DENK, zoals Eerdmans dat heeft gezegd.

Verder begint de heer Simons erover dat ik nooit in de stad zou zijn. Ik zou zeggen, mijnheer Simons, u kijkt iedere ochtend toch al mijn video's? Ik zou zeggen: scrollt u nog eens door mijn tijdlijn. Ik ben gisteren nog in het stadsinformatiecentrum geweest. Ik ben meer in de stad dan u. U bent volgens mij alleen maar in een villawijk aan de rand van Rotterdam. U heeft helemaal niets met deze stad en niets meer met de gewone Rotterdammer. Ik zou het dus ook onbegrijpelijk vinden dat er nog gewone Rotterdammers op u gaan stemmen en op uw laffe Leefbaar Rotterdam. Tot zover. De VOORZITTER. Wenst u daar iets over te zeggen mijnheer Simons? Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Ik wil eigenlijk terug naar het betoog van de heer Simons. U had het over het bouwen in de stad en hoe mooi Rotterdam is en hoe

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2510

belangrijk het is dat we voldoende woningen hebben, zeker voor de middeninkomens en de starters. Dat is mij uit het hart gegrepen. Maar toen zei u iets waarvan ik dacht: dat kan hij toch niet menen. U zei: we worden te veel aangespoord om binnenstedelijk te bouwen. Dus dan rijst bij mij gelijk de vraag of Leefbaar Rotterdam dan voornemens is om bijvoorbeeld Recreatiepark Rottemeren vol te bouwen of rond Rhoon en het groen daaromheen? Dat u zegt: nee, we moeten niet binnenstedelijk bouwen, we moeten dat vooral doen in het groen rondom de steden. Ik zie u nee schudden. Als u nee zegt, waar vindt u dan wel dat die woningen moeten komen? De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Die opmerking heb ik een grotere context geplaatst van het regeringsbeleid, dat de afgelopen tien jaar de steden de opdracht heeft gegeven: gij zult niet in de buitengebieden bouwen. Nou, daar hebben we van gezien dat daardoor een groot deel van het huizentekort is veroorzaakt. Waar wij dus voor pleiten zijn gewoon grote Vinexwijken. Dat kunnen wij zelf niet. Een voorbeeld is natuurlijk Utrecht. Daar heb je een klein poldertje en daar gaan ze 24 windmolens neerzetten. Ze kunnen er ook 24.000 huizen neerzetten. Dat soort locaties, dat kunnen wij in Rotterdam niet beslissen, maar dat haalt de druk van de woningmarkt af. En wat betreft binnenstedelijk bouwen, het is én, én.

Als je dus alleen binnenstedelijk gaat bouwen, dan gaat juist gebeuren wat u zegt. Dan is er straks geen groen meer over. Dan hebben we geen sportveldjes meer en geen voetbalclubs. Want als je alleen maar binnenstedelijk mag bouwen, hoe je het ook wendt of keert, is op een gegeven moment de ruimte op. Gewoon gezien het enorme woningtekort van een miljoen gaan we dat in Rotterdam niet oplossen. Dat bent u toch met mij eens? De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ik ben het zeker met u eens dat wij hier geen miljoen woningen kwijt kunnen. Tegelijkertijd zijn wij er voorstander van dat je dat toch zoveel mogelijk binnenstedelijk en in de havengebieden oplost. Om te voorkomen dat we buitenstedelijk groen inderdaad moeten opofferen voor Vinex-wijken. Dat is echt een gruwel in onze ogen. Mijn vraag is dus dan: wij moeten toch in deze regio nog een hoop woningen realiseren, is het dan, vraag ik u nogmaals, de gedachte van Leefbaar Rotterdam dat dat vooral moet in de buitenstedelijke groengebieden? Want als het niet binnenstedelijk kan, waar dan wel? De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ik zei dat het én, én is. Volgens mij zit uw partij in de regering. Uw partij heeft gewoon laten zien dat door het beleid dat nu al tientallen jaren wordt gevoerd, we nu in een wooncrisis zitten. Daar kunnen wij moeilijk hier aansprakelijk voor worden gesteld.

Dus als je daarover nadenkt, ontkom je er gewoon niet aan om gewoon ook nieuwe Vinexwijken neer te zetten. Er is een mooi onderzoek van Vinex-wijken. Dat is al een paar jaar oud. De mensen die in Vinex-wijken wonen zijn ongeveer de gelukkigste burgers van dit land. Volgens mij is er ook wel een enkele D66-stemmer die in een Vinex-wijk woont. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Gelukkige bewoners, dat willen we natuurlijk allemaal graag, dus daar vindt u mij aan uw zijde. Ik wil u even corrigeren. D66 zit nog niet tientallen jaren in de regering, was het maar zo zou ik zeggen, maar dat is niet zo. Er is ook een onderzoek gedaan waaruit blijkt dat er nog heel veel binnenstedelijk mogelijk is in leegstaande kantoorpanden, winkelstraten, zelfs brandstofpunten et cetera. Daar is recentelijk ook een

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2511

onderzoek naar gedaan. Mijn pleidooi is dus om daar vooral je energie op te richten, zodat we het groen behouden, dat zo ontzettend belangrijk is, voor recreatie, voor de natuur, voor dieren, maar ook gewoon om te wandelen, dat groen rondom steden is ontzettend belangrijk voor mensen in de stad, ik ben het helemaal met u eens, maar ook om de stad. Als u zegt: wij willen allemaal Vinex-wijken hier ook in Zuid-Holland, ook rond Rotterdam, dan moeten we dus de Rottemeren opofferen, en Zuid, bij het groen rond Rhoon. Dat zou wat D66 betreft echt extreem zonde zijn. De VOORZITTER. Ik hoor geen vragen. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, ik heb moeite om het verhaal van de heer Simons te begrijpen, want ik hoor hem eigenlijk alleen maar vertellen hoe het voor hem onmogelijk is om aan de bouwproductie vorm te geven. Hij verwijst naar omringende steden, hij verwijst naar rijksbeleid. Maar wat kan Leefbaar Rotterdam zelf doen? Ik ga het mijnheer Simons eens uitleggen. Bij hoeveel bestemmingsplannen bent u tegen geweest gedurende deze raadsperiode? De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). De VVD ging de verkiezingen in met bouwen, bouwen. Ze gingen 40.000 huizen bouwen. In het coalitieplan werden het er 18.000. Inmiddels staat de teller op ongeveer 12.000, waarvan er 2500 door het vorige college zijn gebouwd.

Dus ja, ga eerst gewoon uw werk doen dat u hebt afgesproken met uw collega's voordat u mij gaat aanspreken. Wij zitten in de oppositie. U zit in het bestuur. U kunt gewoon elke dag laten zien dat u de slogan 'Bouwen, bouwen, bouwen' waarmaakt. Maar u maakt het niet waar, zelfs nu niet, nu alles gewoon meezit kunt u het niet waarmaken als VVD. Dus ja, ga mij nu niet aanspreken over bestemmingsplannen of zo. Daar hebben we een aparte commissie voor. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Dit is Leefbaar zoals we het eigenlijk niet kennen, want ik ga het u vertellen mijnheer Simons, hoe vaak u voor de plannen bent gaan liggen. U heeft namelijk tegen 4628 woningen gestemd. Dan heeft u hier een groot woord, het moet allemaal anders en er moet veel meer gebouwd worden. 4628 woningen zou Leefbaar minder hebben gebouwd als zij hier aan het roer hadden gestaan. 4628 woningen mijnheer Simons, in deze periode worden er bijna 17.000 woningen gebouwd. 17.000 woningen. Dat is ongekend. Nog nooit zoveel woningen. Die 2500 die wij van u hebben gekregen uit de vorige periode, dank daarvoor, maar dat staat in schril contrast met de 17.000 die wij deze periode bouwen. 17.000, u wilde er sowieso 4600 minder mijnheer Simons.

Nu moet u eens de vraag beantwoorden hoe belangrijk u bouwen vindt in deze stad en hoeveel Rotterdammers u aan een woning wilt helpen mijnheer Simons. De VOORZITTER. Mijnheer Simons. De heer SIMONS (lr). In tegenstelling tot wat de VVD doet, vinden wij het ook belangrijk om de Rotterdammers te betrekken bij bouwprojecten en hun mening te vragen, zoals recent in IJsselmonde. U kunt daar natuurlijk allemaal hoge torens gaan zetten en dan halen we onze bouwproductie, maar ondertussen staat alles daar al stil. Dan zeggen wij: kan dat niet een tandje minder? Een ander voorbeeld is natuurlijk het park waar u gaat bouwen. Wij hebben gezegd: prima dat u op die rand gaat bouwen, maar gaat u dan geen torens hoger maken dan de Euromast, want dat past niet op die plek. Ik denk dus dat wij een aantal kritische

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2512

punten hebben meegegeven. Het is uw keuze geweest om daar niets mee te doen, want anders had u ons gewoon aan uw zijde gehad. Maar per saldo maakt het niets uit, want u heeft 23 zetels. Er is geen enkel bouwplan gesneuveld omdat wij op een aantal bouwplannen de stem van de Rotterdammers hebben laten horen. Ik weet niet waar u het over heeft. Die 17.000 huizen moet u eerst nog maar eens even zwart-op-wit aantonen. Ik heb het nog nergens gezien. Ik denk dat het vooral verkiezingsretoriek van u is. Kom maar gewoon met de cijfers zwart-op-wit en dan zal het denk ik toch weer een beetje tegenvallen, maar daar kunt u natuurlijk ook niets aan doen. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja voorzitter, dat is zo typisch hè. We kunnen allemaal verzinnen waarom iets niet zou moeten. Dat is de makkelijke weg. Maar willen wij in deze stad bouwen en Rotterdammers een dak boven hun hoofd geven, dan zullen we alles moeten inzetten om juist die woningen te produceren. Het is heel grappig, u heeft de Parkhaven afgekeurd op één puntje, namelijk het feit dat er een toren stond die wat te hoog was. Daar hebben wij met u nog nagedacht over een motie om dat wat minder te laten zijn, maar u wilde gewoon de populistische partij zijn die gewoon een groep bewoners naar de mond wilde praten. U wilde die moeilijke keuzes niet maken om te bouwen in deze stad.

Dat is wat er gebeurt, want als u tegen hoge torens was geweest, had u bij de Zalmhaventoren, die tien keer groter is dan de Euromast en die de Euromast nu al verdrukt, daar dan ook tegen moeten zijn, maar dat heeft u ook niet gedaan. Daar waren wij tegen. Dat zal ik u gelijk… De heer SIMONS (lr). Ja, ik zal het maar even zeggen mijnheer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Daar waren wij tegen, omdat we precies zien wat we nu zien, namelijk dat dat echt uit de klauwen was. Dat was pas een hoge toren. Dat torentje dat op de Parkhaven komt, dat is geen torentje, dat is een flatje. Dat is nog niet eens hoogbouw mijnheer Simons, maar u vond het reden genoeg om tegen te stemmen. Eén torentje in een programma van 650 woningen en u streepte het gewoon van de tafel af mijnheer Simons. Zo belangrijk is bouwen voor mijnheer Simons. Zo belangrijk is het. Als het erop aankomt, drukt u op nee. De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Mijnheer Lansink, hoeveel woningen heeft de Zalmhaventoren? Dat is de eerste vraag. En de tweede, als u met populistisch bedoelt dat Leefbaar Rotterdam ook gewoon de bewoners wil betrekken bij grote ingrijpende bouwplannen in hun buurt, dan mag u ons zo noemen.

Want wij doen het uiteindelijk niet voor de grote bouwondernemers of alleen voor een target van de wethouder, wij willen ook gewoon een mooie stad houden waar we trots op zijn en dat mensen ook over tien jaar nog zeggen dat het een goed besluit was. De VOORZITTER. Mijnheer Lansink, ik ga het debat toch ook even een wat andere invalshoek geven, want ik vermoed dat de heer Achbar u een vraag wil stellen. De heer ACHBAR (denk). Ja voorzitter, wat een borstklopperij van de VVD als het gaat om bouwen, bouwen, bouwen. Ik heb eigenlijk een heel simpele vraag. Als u weet hoeveel bestemmingsplannen er zijn afgegeven, van hoeveel van die bestemmingsplannen is er daadwerkelijk een paal in de grond geslagen en zijn dat dan die 17.000 woningen waar u het

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2513

over heeft die in deze periode gerealiseerd worden? En zo ja, ten koste van wat gaan die woningen gerealiseerd worden? De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, bestemmingsplannen zijn onderdelen van de bouw en dat loopt in fases. Daarmee zijn de bestemmingsplannen goed voor de bouw in deze periode en goed voor de bouw die toekomstige gemeentebesturen nog op zich af gaan krijgen. Dit college, deze coalitie werd geconfronteerd met een leegloop aan planvorming. Dus wat hebben wij gedaan? Bestemmingsplannen door de raad heen gejaagd, bestemmingsplannen om mensen te laten wonen. Daarmee hebben wij aan het einde van deze collegeperiode bijna ons target van 18.000 woningen gehaald. En we doen meer. 50.000 woningen ten opzichte van 2029 in voorraad. 50.000 woningen. Wij laten een legacy achter zoals nog geen gemeentebestuur in het verleden heeft gedaan. Alles wat daarbij bijdraagt zijn bestemmingsplannen, masterplannen, inrichtingsplannen, de hele shebang, dat ligt allemaal klaar om vervolgens te starten. En al die cijfers die ik noem, zijn gestarte woningen, start bouw, deze collegeperiode mijnheer Achbar. De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Exact voorzitter, borstklopperij op basis van lucht.

Wat hebben de bewoners van Rotterdam eraan? Wat hebben woningzoekenden in Rotterdam er op dit moment, deze collegeperiode aan? Niets, letterlijk niets. Dat is wat ik bedoel. Niet goochelen met cijfers. Geef exact aan: wat is er gebeurd, wat heb je gerealiseerd, en niet zeggen: bijna ons collegetarget van 18.000 gerealiseerd. Het is lucht. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja, ik snap dat de heer Achbar een toverstafje heeft waarin hij gelijk op één dag één huis bouwt. Het bouwen van een huis, projectontwikkeling, kost gewoon jaren. Het idee dat u nu suggereert is omdat er nog geen huizen zijn om in te wonen, dat we dan vervolgens maar niets doen. Nee, wat hebben wij gedaan? Wij zijn gestart met bouwen en overal waar we bouwen wordt het opgeleverd. En overal waar wij opleveren, komen mensen weer in een huis te wonen. Een huis voor Rotterdammers, voor al die mensen die aan de zijlijn staan en geen huis krijgen in Rotterdam. 17.000 aan het eind van deze periode mijnheer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Voorzitter, ik hoor inderdaad een nuance in het verhaal. Gestart is wat anders dan gerealiseerd. Als de heer Lansink die nuance continu kan maken, dan ben ik het met hem eens. De VOORZITTER. De heer Lansink, kort graag. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, dat staat in ons coalitieakkoord.

Wij hebben altijd het nummer start bouw gecommuniceerd, omdat wij ook begrijpen dat je met een toverstafje niet morgen ineens allemaal huizen en appartementen en flats hebt staan. Daar zit planvorming voor. Dat moet allemaal door de raad. Daar moet inspraak op worden geregeld en vervolgens, op het moment dat wij omgevingsvergunningen, bouwvergunningen afgeven, telt die als een gestarte bouw, als de heipaal met onze Bas Kurvers naast de heipalen gewoon die start van die bouw woningen opent. Dat is het moment. De VOORZITTER. Helder. De heer Engberts.

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2514

De heer ENGBERTS (pvda). Dank u wel voorzitter. Ik wil terug naar de heer Simons. De VOORZITTER. Ja, graag. De heer SIMONS (lr). Voorzitter, ik heb nog een vraag openstaan bij de heer Lansink. De VOORZITTER. Jazeker. De heer SIMONS (lr). De vraag is hoeveel woningen er in de Zalmhaventoren zijn. Kunt u dat even opzoeken? Laat het zo maar weten, dan zullen we dat aftrekken van die vermeende 17.000 mijnheer van de VVD van bouwen, bouwen, bouwen. De VOORZITTER. De heer Lansink? Oké, dan gaan we naar de heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Dan kan ik ondertussen mijn reactie geven aan de heer Simons, want hij was natuurlijk net even zijn geheugen kwijt toen het ging over Hoek van Holland, maar hij is natuurlijk niet zijn geheugen kwijt over de vorige periode waarin hij zelf ook als wethouder heeft meegedraaid. Hij refereerde daar zelf aan. Nu heeft u natuurlijk heel veel kritiek, via de voorzitter, op de bouwcapaciteit en het bouwvolume van dit college. Maar hoeveel zijn er in de vorige periode per jaar gebouwd? Dat waren er nog geen 2000 per jaar. Hoeveel start bouw realiseren we deze periode? 3400. Dat is veel en veel meer en dat in buitengewoon moeilijke omstandigheden, waar de bouwkosten stijgen.

Bovendien, de heer Lansink refereerde er ook al aan, toen wij begonnen en het doosje opendeden om te kijken hoeveel plannen er eigenlijk in zaten en waar me aan de slag konden, viel ons dat enorm tegen. De planvoorraad was ongeveer 20.000. Hoeveel hebben we er nu? Hoeveel laten wij achter voor de volgende periode? 30.000. Volgens mij doen wij het beter dan het vorige college. De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). U bent nu vier jaar verantwoordelijk geweest in dit college, daar heeft u het niet over, maar in de laatste anderhalf jaar van het vorige college zijn er ruim 6000 woningen gebouwd, de jaren daarvoor was het veel minder, maar toen kwamen we uit de financiële crisis. Ik weet niet of u dat nog weet. Volgens mij zat u daarvoor ook gewoon in het college. Wethouder Karakus heeft het absolute dieptepunt van de bouwproductie gehaald. Dat is hem ook niet helemaal aan te rekenen. Dus de omstandigheden zitten nu gewoon maximaal mee, dus ik begrijp uw opmerking niet zo goed, want het is appels met peren vergelijken. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Dat is ook zo. We vergelijken appels met peren en dat mogen we ook best. En inderdaad, onder wethouder Karakus waren het er 1000 per jaar. Dat weet ik ook, dat kan ik ook zo in de stukken opzoeken. Er zijn altijd omstandigheden. Toen kromp Rotterdam ook.

De prognose was dat de bevolking af zou nemen. Maar waar het mij om gaat, is dat u heel erg veel kritiek op het bouwvolume, via de voorzitter, op de VVD. En dat is gewoon niet waar. Uit de cijfers blijkt gewoon dat wij meer start bouw realiseren dan in de vorige periode. Nog geen 2000 gemiddeld in de vorige periode en nu gemiddeld 3400. In de omstandigheid waarbij het vorige college een lege doos heeft achtergelaten in de planvoorraad. De VOORZITTER. De heer Cicek.

raadsvergadering van 9 en 11 november 2021

Notulen pagina

2515

De heer CICEK (sp). Voorzitter, ik zou graag een vraag aan de PvdA willen stellen. Op het moment dat we gaan bouwen, 17.000 woningen, de start is gerealiseerd, prima. Maar de belangrijkste vraag is natuurlijk aan wie die 17.000 woningen nu worden verkocht? In welke categorie worden die nu gebouwd? Aan welke projectontwikkelaars worden ze verkocht? Wie zorgt nu dat er beheer voor is? Hoe hebben we nu toezicht op de private huursector straks? De belangrijkste vraag die ik wil stellen, juist als we gaan bouwen en de VVD geeft het zelf ook al aan, we moeten zorgen dat gezinnen in Rotterdam een plek kunnen krijgen. Maar wat we ook weten is dat 40% van de woningen in Rotterdam door beleggers wordt opgekocht. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Eens. Zoals u ook kunt lezen in de monitor die we hier aanstaande donderdag op de agenda hebben staan, hebben wij een enorm pakket aan maatregelen proberen te nemen, we hebben maatregelen genomen en we hebben er in voorbereiding om inderdaad meer grip te krijgen op die woonmarkt. Het is natuurlijk totaal geen nieuws dat die woonmarkt oververhit is, in crisis, en dat we met man en macht proberen daar grip op te krijgen. De vraag waar de woningen heengaan? 44% van de productie in 2020 is sociaal segment. De VOORZITTER. De heer Cicek. De heer CICEK (sp). Voorzitter, hier schrik ik wel een beetje van.