toelichting bestemmingsplan.pdf

Toelichting

bestemmingsplan “Buitengebied Wouw 2020” Planstatus: vaststelling Datum: 2022-07-05 Plan identificatie: NL.IMRO.1674.2100BUITENGEBIEDW-0401

2

Hoofdstuk 1 INLEIDING _______________________________________________________ 6 Hoofdstuk 1.1 Aanleiding __________________________________________________________ 6 Hoofdstuk 1.2 Doel _______________________________________________________________ 6 Hoofdstuk 1.3 Ligging plangebied ___________________________________________________ 7 Hoofdstuk 1.4 Geldende bestemmingsregelingen ______________________________________ 8 Hoofdstuk 1.5 Leeswijzer __________________________________________________________ 9

Hoofdstuk 2 BELEIDSKADER __________________________________________________ 10 Hoofdstuk 2.1 Europees beleid ____________________________________________________ 11 Paragraaf 2.1.1 Europese Kaderrichtlijn Water ______________________________________________ 11 Paragraaf 2.1.2 Natura 2000 ____________________________________________________________ 11

Hoofdstuk 2.2 Rijksbeleid _________________________________________________________ 12 Paragraaf 2.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte _______________________________________ 12 Paragraaf 2.2.2 Nationaal bestuursakkoord water ___________________________________________ 14 Paragraaf 2.2.3 Waterwet ______________________________________________________________ 15 Paragraaf 2.2.4 Structuurvisie Buisleidingen ________________________________________________ 17 Paragraaf 2.2.5 Besluit externe veiligheid buisleidingen _______________________________________ 18

Hoofdstuk 2.3 Provinciaal beleid ___________________________________________________ 20 Paragraaf 2.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant _____________________________________________ 20 Paragraaf 2.3.2 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant ________________________________ 23

Hoofdstuk 2.4 Beleid waterschap __________________________________________________ 40 Paragraaf 2.4.1 Keur waterschap Brabantse Delta ___________________________________________ 40 Paragraaf 2.4.2 Waterbeheerplan 2016-2021 _______________________________________________ 41 Paragraaf 2.4.3 De Keur en de Legger _____________________________________________________ 42

Hoofdstuk 2.5 Gemeentelijk beleid _________________________________________________ 42 Paragraaf 2.5.1 Structuurvisie Roosendaal 2025 _____________________________________________ 42 Paragraaf 2.5.2 Landschap van Allure _____________________________________________________ 46 Paragraaf 2.5.3 Landschapsontwikkelingsplan Bergen op Zoom & Roosendaal (2004/2005) __________ 47 Paragraaf 2.5.4 Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan 2015 - 2025 'Knooppunt Roosendaal' ________ 49 Paragraaf 2.5.5 Notitie nieuwe landgoederen in Roosendaal (2005) _____________________________ 50 ___________________________________________________________________________________ 51 Paragraaf 2.5.6 Notitie kamperen in Roosendaal na 1 januari 2008 ______________________________ 51 Paragraaf 2.5.8 Welstandsnota __________________________________________________________ 51 Paragraaf 2.5.9 Beleidsnota Toekomst voor het verleden______________________________________ 53 Paragraaf 2.5.10 Erfgoedkaart gemeente Roosendaal ________________________________________ 55 Paragraaf 2.5.11 Waterplan Roosendaal ___________________________________________________ 57 2.5.12 Verbreed Gemeentelijke rioleringsplan 2020–2023 _____________________________________ 58 Paragraaf 2.5.13 Beoordelingskader initiatieven buitengebied _________________________________ 59

Hoofdstuk 3 Bestaande situatie plangebied _____________________________________ 60 Hoofdstuk 3.1 Ruimtelijke en landschappelijke karakteristiek ___________________________ 60 3

Paragraaf 3.1.1 Landschap: geomorfologie en bodem ________________________________________ 60 Paragraaf 3.1.2 Bodemkundige situatie ____________________________________________________ 63 Paragraaf 3.1.3 Ruimtelijke hoofdstructuur _________________________________________________ 66 Paragraaf 3.1.4 Landschapsstructuur en landschappelijke waarden______________________________ 68 Paragraaf 3.1.5 Aardkundige waarden _____________________________________________________ 70 Paragraaf 3.1.6 Cultuurhistorie, archeologie en monumenten __________________________________ 72

Hoofdstuk 3.2 Functionele analyse _________________________________________________ 82 Paragraaf 3.2.1 Agrarisch _______________________________________________________________ 82 Paragraaf 3.2.2 Recreatie en toerisme _____________________________________________________ 83 Paragraaf 3.2.3 Wonen en niet-agrarische bedrijven _________________________________________ 84 Paragraaf 3.2.4 Natuur _________________________________________________________________ 85

Hoofdstuk 3.3 Verkeer en infrastructuur _____________________________________________ 85 Hoofdstuk 3.4 Water _____________________________________________________________ 86 Hoofdstuk 3.5 Overige functies ____________________________________________________ 87

Hoofdstuk 4 ONDERZOEKEN __________________________________________________ 89 Hoofdstuk 4.1 Bedrijven- en milieuzonering __________________________________________ 89 Hoofdstuk 4.2 Luchtkwaliteit ______________________________________________________ 91 Hoofdstuk 4.3 Geur ______________________________________________________________ 93 Hoofdstuk 4.4 Externe veiligheid ___________________________________________________ 95 Hoofdstuk 4.5 Geluid ___________________________________________________________ 110 Hoofdstuk 4.6 Bodem ___________________________________________________________ 111 Hoofdstuk 4.7 Flora en fauna _____________________________________________________ 112 Paragraaf 4.7.1 Inleiding _______________________________________________________________ 112

Hoofdstuk 4.8 Milieueffectrapportage (M.e.r.) _______________________________________ 114 Paragraaf 4.8.1 Aanleiding _____________________________________________________________ 114 Paragraaf 4.8.2 M.e.r.-toetsing _________________________________________________________ 114

Hoofdstuk 4.9 Water ____________________________________________________________ 115 Paragraaf 4.9.1 Aanleiding ___________________________________________________________ 115 Paragraaf 4.9.2 Proces ______________________________________________________________ 115 Paragraaf 4.9.3 Beleid ______________________________________________________________ 115 Paragraaf 4.9.4 Huidige situatie ______________________________________________________ 117 Paragraaf 4.9.4 Randvoorwaarden naar aanleiding van waterparagraaf _________________________ 121

Hoofdstuk 5 Planbeschrijving ________________________________________________ 122 Hoofdstuk 5.1 Algemene beleidslijn bestemmingsplan ________________________________ 122 Hoofdstuk 5.2 Functionele ontwikkelingen __________________________________________ 126 Paragraaf 5.2.1 Landbouw _____________________________________________________________ 126 Paragraaf 5.2.2 Ontwikkelingsmogelijkheden veehouderijen: nader verklaard ____________________ 129 Paragraaf 5.2.3 Overige ontwikkelingsmogelijkheden________________________________________ 133 Paragraaf 5.2.4 Nieuwe economische dragers - plattelandsvernieuwing _________________________ 135 Paragraaf 5.2.5 Niet-agrarische bedrijvigheid ______________________________________________ 138

4

Paragraaf 5.2.6 Wonen ________________________________________________________________ 139 Paragraaf 5.2.7 Waterberging __________________________________________________________ 140

Hoofdstuk 5.3 Natuur ___________________________________________________________ 140 Hoofdstuk 5.4 Verkeer en infrastructuur ____________________________________________ 154 Hoofdstuk 5.5 Cultuurhistorie, monumenten en archeologie ___________________________ 155

Hoofdstuk 6 JURIDISCHE ASPECTEN ___________________________________________ 157 Hoofdstuk 6.1 Standaard Vergelijkbare BestemmingsPlannen (SVBP) ____________________ 157 Hoofdstuk 6.2 Opzet van de nieuwe bestemmingsregeling _____________________________ 157 Paragraaf 6.2.1 Doelstellingen en uitgangspunten __________________________________________ 157 Paragraaf 6.2.2 Opzet regels ___________________________________________________________ 158 Paragraaf 6.2.3 Flexibiliteitsregels _______________________________________________________ 158

Hoofdstuk 6.3 Regeling bestemmingen _____________________________________________ 159 Paragraaf 6.3.1 Agrarisch (met waarden) _________________________________________________ 159 Paragraaf 6.3.2 Bedrijf ________________________________________________________________ 159 Paragraaf 6.3.3 Bedrijventerrein ________________________________________________________ 159 Paragraaf 6.3.4 Bos / Natuur ___________________________________________________________ 160 Paragraaf 6.3.5 Horeca - 4 _____________________________________________________________ 160 Paragraaf 6.3.6 Recreatie ______________________________________________________________ 160 Paragraaf 6.3.7 Sport _________________________________________________________________ 160 Paragraaf 6.3.8 Verkeer / water _________________________________________________________ 160 Paragraaf 6.3.9 Wonen - 2 _____________________________________________________________ 160 Paragraaf 6.3.10 Leiding _______________________________________________________________ 161 Paragraaf 6.3.11 Waarde – Archeologie___________________________________________________ 161 Paragraaf 6.3.12 Waarde - Ecologie ______________________________________________________ 161 Paragraaf 6.3.13 Algemene aanduidingsregels _____________________________________________ 161 Paragraaf 6.3.14 Voorrangsregeling ______________________________________________________ 163

Hoofdstuk 7 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ________________________________ 164 Hoofdstuk 8 OVERLEG EN INSPRAAK __________________________________________ 165 Hoofdstuk 8.1 Overleg __________________________________________________________ 165 Hoofdstuk 8.2 Inspraak __________________________________________________________ 165 Hoofdstuk 8.3 Inspraak-en overlegrapportage _______________________________________ 165

5

Hoofdstuk 1 INLEIDING Hoofdstuk 1.1 Aanleiding Het ruimtelijk beleid van de gemeente Roosendaal is erop gericht dat het bestemmingsplanbestand van de gemeente zo actueel mogelijk blijft, ook al komt binnen afzienbare tijd, naar verwachting op 1 januari 2022, de Omgevingswet eraan. Het buitengebied van de gemeente Roosendaal is opgenomen in twee verschillende bestemmingsplannen, namelijk het oostelijke deel van de gemeente, het gebied dat deel uitmaakte van de voormalige gemeente Roosendaal en Nispen en het westelijke deel dat deel uitmaakte van de voormalige gemeente Wouw. Voor het buitengebied van het oostelijk deel (Roosendaal- Nispen) is in 2016 een nieuw bestemmingsplan onherroepelijk geworden. Het bestemmingsplan voor het westelijk deel van het buitengebied van de gemeente Roosendaal (buitengebied Wouw) is vastgesteld in 2010 en onherroepelijk geworden in 2012. Wel is op 6 juni 2019 nog het bestemmingsplan 'Herziening 1 Buitengebied Wouw vastgesteld. Dit plan voorziet in een up-to-date planologische regeling voor een aantal onderdelen uit het plan van 2010, die niet konden wachten op de algehele herziening en die niet als controversieel worden beschouwd.

Vanwege de uniformiteit in gemeentelijke regelgeving is ernaar gestreefd om de systematiek en de regelgeving van het bestemmingsplan buitengebied Roosendaal-Nispen uit 2016 richtinggevend te laten zijn voor het thans voorliggende bestemmingsplan Buitengebied Wouw. Dit is maar beperkt gelukt. Daarvoor zijn de volgende redenen. Na 2016 hebben namelijk veel beleidswijzigingen plaatsgevonden op zowel rijks-, provinciaal als gemeentelijk niveau die toch weer op onderdelen noodzaken tot een andere regeling dan die van 2016. Verder is het karakter van het Brabantse platteland in enkele decennia tijd drastisch veranderd. De bevolking is sterk gegroeid en het Brabantse platteland is door een toename van het bedrijfsleven op sommige plaatsen fors verstedelijkt. De groei van de steden en de mobiliteitsbehoefte leggen forse ruimteclaims op het landelijk gebied. In de landbouw tekende zich een sterk dalende arbeidsbehoefte af, mede door mechanisering van de agrarische bedrijven. De trend van schaalvergroting en een afnemend aantal bedrijven in de landbouw zal - zo het zich laat aanzien - verder doorzetten. Dit heeft gevolgen voor de ruimtelijke kwaliteit van het landelijk gebied. Een deel van de bedrijven zoekt naar nevenfuncties, bijvoorbeeld in de recreatie, de zorg of de verkoop van landbouwproducten. De ruimtelijke gevolgen blijven dan vaak beperkt.

Het gebeurt ook dat bedrijven stoppen, waarbij de vrijkomende grond wordt verkocht aan een boer die schaalvergroting zoekt. Maar dan rijst de vraag wat er gebeurt met de stallen, de woning, de kassen en de schuren. Nieuwe eigenaren kloppen dan met de meest uiteenlopende plannen aan bij de gemeente. Zonder goede regelingen kan de ruimtelijke kwaliteit in het geding komen. Dat betekent dat zich diverse nieuwe ruimtevragen voordoen en dat de concurrentie tussen behoeften en de diverse te realiseren en te handhaven waarden toeneemt. Op het niveau van het bestemmingsplan is het daarom belangrijk om goede randvoorwaarden en prioriteiten te stellen, zodat daarmee de ruimtelijke kwaliteit optimaal is gediend.

Hoofdstuk 1.2 Doel Doel van dit bestemmingsplan is het bieden van een actuele juridische regeling voor het buitengebied Wouw. Het bestemmingsplan heeft twee hoofddoelstellingen:

6

• •

het veiligstellen en vastleggen van de bestaande waarden en belangen; het mogelijk maken van gewenste ontwikkelingen.

Het nieuwe bestemmingsplan wil – binnen de randvoorwaarden die gelden vanuit onder meer landschap, natuur en cultuurhistorie – aan de bestaande (gewenste) functies ontwikkelingsruimte bieden en daarnaast inspelen op toekomstige ontwikkelingen. Het bestemmingsplan geeft aan waar zich welke functies mogen ontwikkelen. Nieuwe grootschalige ontwikkelingen zijn in dit bestemmingsplan niet voorzien. Bij het toestaan van ontwikkelingen gaat het primair om kleinschalige ontwikkelingen op perceelsniveau. Het bestemmingsplan is dan ook in belangrijke mate te beschouwen als een conserverend bestemmingsplan, waarin nieuwe beleidsinzichten zijn doorvertaald, maar waar voor het overige geen ingrijpende zaken worden geregeld. Gevolg gevend aan de inhoud van het provinciaal beleid en de tekst van de Interim omgevingsverordening in het bijzonder is in dit bestemmingsplan aandacht besteed aan zorgvuldig ruimtegebruik, lagenbenadering, meerwaarde-creatie, gebiedsgerichte benadering en het aspect van sloop en effecten van leegstand van voormalige agrarische bedrijfsgebouwen. Hoofdstuk 1.3 Ligging plangebied Het plangebied Buitengebied Wouw is gesitueerd ten westen van Roosendaal en komt overeen met het gebied dat wordt vastgelegd in het bestemmingsplan Buitengebied Wouw.

Het plangebied Buitengebied Wouw is als volgt begrensd: In het oosten loopt de plangrens tot aan de grens van de voormalige gemeente Wouw en sluit hiermee aan op de grens van bestemmingsplan Buitengebied Roosendaal-Nispen; Het westen sluit aan op de gemeentelijke grens met Bergen op Zoom en sluit daarmee aan op bestemmingsplan Buitengebied Oost 2012; Het zuiden wordt begrensd door de rijksgrens/gemeentegrens met de Belgische gemeente Essen; In het noorden wordt het plangebied begrensd door de gemeentegrens met de gemeente Steenbergen. Hiermee sluit het plan aan op het huidige bestemmingsplan Buitengebied Steenbergen; De kernen Wouw, Heerle, Wouwse Plantage en Moerstraten en de bebouwde kern van Wouwse Plantage maken geen deel uit van het bestemmingsplan.

7

Afbeelding 1 Plangebied bestemmingsplan Buitengebied Wouw

Hoofdstuk 1.4 Geldende bestemmingsregelingen In het gebied waarop dit bestemmingsplan betrekking heeft, gelden op dit moment de volgende bestemmingsplannen: • • • •

het bestemmingsplan Buitengebied Wouw, vastgesteld op 8 juli 2010, onherroepelijk op 21 augustus 2012; het bestemmingsplan 'Westelaarsestraat 54', vastgesteld op 8 juli 2015; het bestemmingsplan 'Camping Herelseheide', vastgesteld op 15 maart 2018; het bestemmingsplan 'Herziening 1 Buitengebied Wouw', vastgesteld op 6 juni 2019.

8

Hoofdstuk 1.5 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt het beleidskader geschetst, waarbinnen de planvorming plaatsvindt. Het planologisch beleid op Rijks- provinciaal en gemeentelijk niveau komt achtereenvolgens aan bod. De beschrijving van het beleid is steeds beperkt tot die delen die relevant zijn voor het plangebied en de onderwerpen die hierop van toepassing zijn. Steeds eindigt de beschrijving van het (deel)beleid met een conclusie in hoeverre en op welke punten het beschreven beleid van belang is voor het plangebied. In hoofdstuk 3 wordt de bestaande situatie in het plangebied beschreven. In hoofdstuk 4 wordt nader ingegaan op de uitgevoerde onderzoeken. De beschrijving in hoofdstuk 2 van het relevante beleid, de relevante beschrijving van de bestaande situatie in hoofdstuk 3 en de conclusies uit de uitgevoerde onderzoeken in hoofdstuk 4 vormen de input voor hoofdstuk 5. Hoofdstuk 5 bevat een beschrijving van het plan waarbij de planologische keuzes en de visie ten aanzien van de ontwikkeling van het plangebied aan de orde komen. Hoofdstuk 6 bevat de juridische planbeschrijving waarin de juridische aspecten van het bestemmingsplan worden beschreven en waarin wordt aangegeven hoe de gemaakte keuzes in hoofdstuk 5 juridisch vorm hebben gekregen. In hoofdstuk 7 wordt kort ingegaan op de economische uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan.

In hoofdstuk 8 is plaats ingeruimd voor een korte toelichting op het overleg ex. artikel 3.1.1 Bro en de inspraak op het voorontwerp bestemmingsplan.

9

Hoofdstuk 2 BELEIDSKADER

Beleidsniveau

Kader

Europees

Europese Kaderrichtlijn Water, Verdrag van Malta.

Nationaal

Wetten: Wet op de ruimtelijke ordening, Wet milieubeheer, Wet bodembescherming, Wet geluidhinder, Erfgoedwet, Wet natuurbescherming, Wet luchtkwaliteit, Waterwet, Wet vervoer gevaarlijke stoffen, Wet geurhinder en veehouderij, Wet ammoniak en veehouderij. Besluiten: Besluit externe veiligheid inrichtingen, Besluit externe veiligheid buisleidingen, Besluit externe veiligheid transportroute, Nationaal Bestuursakkoord Water, Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), NSL, PAS. Nota's: Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte, Nationaal Milieubeleidsplan, Nota waterbeleid 21e eeuw, Nationaal Waterplan.

Provinciaal en regionaal

Interim Omgevingsverordening Omgevingsvisie Ruimtelijke Ordening Provinciaal Milieu en Waterplan Natuurbeheerplan provincie Noord-Brabant Cultuurhistorische Waardenkaart Handreiking Kwaliteitsverbetering Landschap

Lokaal

Structuurvisie Roosendaal 2025 Lokaal beleid op het gebied van landschap, natuur, erfgoed, bodem, water, veiligheid

Tabel 1 Overzicht beleidskaders

10

Hoofdstuk 2.1 Europees beleid Paragraaf 2.1.1 Europese Kaderrichtlijn Water De Europese Kaderrichtlijn Water stelt eisen aan de chemische kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater en de ecologische kwaliteit van oppervlaktewater. In West-Brabant is onder regie van Waterschap Brabantse Delta per waterlichaam bepaald wat de knelpunten en de KRW-doelen zijn. Vervolgens zijn de maatregelen bepaald om die kwaliteitsdoelen te bereiken. Van elke Regionale Watersysteem Rapportage (RWSR)-gebied in het waterschap wordt een rapport gemaakt waarin de KRW-maatregelen vastgelegd zijn. Waterschap en gemeenten leggen de KRW-maatregelen in bestuurlijke besluiten vast. Na de besluitvorming worden de maatregelen opgenomen in de "deelstroomgebiedsbeheersplannen” voor de Maas en de Schelde. De KRW is in 2005 geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving en al vanaf 2000 in Europa van kracht. Van belang is dat bij initiatieven tenminste voldaan wordt aan het stand-still principe. Dit houdt in dat een ingreep (uitvoering van het ruimtelijk plan) de toestand van het watersysteem niet mag verslechteren, tenzij beargumenteerd kan worden dat dit wegens 'een hoger doel' niet anders kan. Om dit te bereiken dienen in relatie tot de KRW de volgende vragen te worden beantwoord; 1. Is het project riskant? 2. Zijn er relevante chemische gevolgen? 3.

Biedt de ontwikkeling kansen om het ecologisch doel dichterbij te brengen? Conclusie voor bestemmingsplan: Bij de ontwikkelingen die in dit plan mogelijk worden gemaakt, zal bij het onderdeel “water” worden geborgd dat aan de KRW-doelstellingen wordt voldaan Voor de resultaten wordt verwezen naar hoofdstuk 4 van deze toelichting.

Paragraaf 2.1.2 Natura 2000 Natuur heeft een belangrijke plek in Nederland en in Europa. Door waardevolle en mooie natuurgebieden te beschermen kunnen zeldzame dier- en plantensoorten beter overleven. Bovendien kunnen Nederlanders daardoor ook in de toekomst genieten van mooie natuur en bijzondere landschappen. Om de natuur te behouden, heeft de Europese Unie het initiatief genomen voor Natura 2000: een netwerk van Europese natuurgebieden. Dit netwerk vormt de hoeksteen van het beleid van de EU voor behoud en herstel van biodiversiteit. Nederland kent een internationale verantwoordelijkheid voor de Nederlandse Natura 2000-gebieden. Een Natura-2000-gebied is gebaseerd op de Vogelrichtlijn of de Habitatrichtlijn. Dit zijn twee richtlijnen van de Europese Unie die in Nederland zijn verwerkt in de Wet natuurbescherming. De Vogelrichtlijn heeft als doel de bescherming van alle in het wild levende vogelsoorten en hun leefgebied binnen het gebied van de EU. Het doel van de Habitatrichtlijn is het behoud van de totale biologische diversiteit van natuurlijke en halfnatuurlijke habitats en wilde flora en fauna in de EU. Nederland kent 166 Natura 2000-gebieden. Activiteiten gelegen in of in de omgeving van Natura 2000-gebieden kunnen een negatief effect hebben op de natuurwaarden.

Informatie over de ligging van Natura 2000-gebieden is te vinden op de website van het ministerie van LNV (gebiedendatabase). De Gebiedendatabase bevat alle informatie over de beschermde natuurgebieden van Nederland. De Natura 2000-gebieden (Vogelrichtlijn en

11

Habitatrichtlijn), Wetlands en Beschermde Natuurmonumenten, Nationale parken, Nationale landschappen en het Natuurnetwerk Nederland. Ook activiteiten die zich (ver) buiten een Natura 2000-gebied afspelen, kunnen mogelijk schade aanbrengen. Sommige ingrepen, zoals grondwateronttrekkingen, kunnen zelfs over een grote afstand invloed uitoefenen. In het meest zuidwestelijk deel van het plangebied bevindt zich het Natura 2000 gebied Brabantse Wal. Het gebied ten westen van de Plantagebaan tot aan de gemeentegrens van Bergen op Zoom en Woensdrecht. Dat betekent dat in dit gebied de doelstelling van het Natura 2000 gebied voorop staan. Iedere vorm van aantasting of negatief effect moet worden vermeden. Conclusie voor het bestemmingsplan: Het plangebied bevat voor een deel gronden die als Natura 2000-gebied zijn aangewezen. Het betreft het Natura 2000-gebied De Brabantse Wal. De ontwikkelingen in het plangebied mogen geen significante gevolgen hebben voor het Natura 2000 gebied. In de milieueffectrapportage wordt nader ingegaan op eventuele effecten op dit gebied van dit bestemmingsplan. In de regels worden waarborgen opgenomen om deze significante effecten te voorkomen.

Hoofdstuk 2.2 Rijksbeleid Paragraaf 2.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Inleiding Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte vastgesteld. Deze structuurvisie geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau en is de ‘kapstok’ voor bestaand en nieuw rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de MobiliteitsAanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Tevens vervangt het de ruimtelijke doelen en uitspraken in de volgende documenten: PKB Tweede structuurschema Militaire terreinen, de agenda landschap, de agenda Vitaal Platteland en Pieken in de Delta. Samenhangende visie Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig. Daar streeft het Rijk naar met een krachtige aanpak die ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen scherp prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. Dit doet het Rijk samen met andere overheden. Bij deze aanpak hanteert het Rijk een filosofie die uitgaat van vertrouwen, heldere verantwoordelijkheden, eenvoudige regels en selectieve rijksbetrokkenheid. Een actualisatie van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid is nodig om die nieuwe aanpak vorm te geven.

Voor een aanpak die Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig maakt, moet het roer in het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid om. Er is nu te vaak sprake van bestuurlijke drukte, ingewikkelde regelgeving of een sectorale blik. Daarom brengt het Rijk de ruimtelijke ordening zo dicht mogelijk bij diegene die het aangaat (burgers en bedrijven) en laat het meer over aan gemeenten en provincies (‘decentraal, tenzij…’). Dit betekent minder nationale belangen en eenvoudige regelgeving. Ontwikkelingen en ambities 2040

12

Het Rijk stelt heldere ambities voor Nederland in 2040, die inspelen op de (inter)nationale ontwikkelingen die de ruimtelijke en mobiliteitsopgaven bepalen richting 2040. Het Rijk zet het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid in voor een concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig Nederland. Rijksdoelen en nationale belangen Het Rijk formuleert drie hoofddoelen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028): •

Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijkeconomische structuur van Nederland;

•

Het verbeteren, in stand houden en ruimtelijk zeker stellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat;

•

Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn.

Toezicht Het Rijk zal bestemmingsplannen niet (tijdens de vaststellingsprocedure) toetsen op een correcte doorwerking van nationale ruimtelijke belangen. Wel zal het Rijk door middel van systeem- of themagerichte onderzoeken achteraf nagaan of bestemmingsplannen aan nationale wet- en regelgeving voldoen.

Conclusie voor het bestemmingsplan: Het beleid in de Structuurvisie Infrastructuur en ruimte is gelet op het abstractieniveau nauwelijks relevant voor het voorliggende bestemmingsplangebied

Afbeelding 2 Kaart nationale hoofdstructuur

13

Afbeelding 3 Kaart Brabant en Limburg

Paragraaf 2.2.2 Nationaal bestuursakkoord water Op basis van het rapport van de Commissie Waterbeheer 21e eeuw en het kabinetsstandpunt 'Anders omgaan met water' hebben het rijk, de provincies, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Unie van Waterschappen het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) ondertekent. Het NBW is doorgevoerd in de provinciale en regionale beleidsplannen. Relevante aspecten uit het NBW zijn: •

•

Toepassen van de watertoets als procesinstrument op alle waterhuishoudkundig relevante ruimtelijke plannen en besluiten. Het doel van de watertoets is waarborgen dat waterhuishoudkundige doelen expliciet en op evenwichtige wijze in beschouwing worden genomen. Toepassen van de trits vasthouden-bergen-afvoeren, met als eerste insteek het vasthouden van water.

14

•

•

Toepassen van de trits schoon houden - zuiveren - schoon maken, met als eerste insteek het voorkomen van vermenging van schoon hemelwater van dakvlakken en afvalwater en het gebruik van bijvoorbeeld een bodempassage voor hemelwater van druk bereden straatvlakken, Wateropgave (de benodigde bergingscapaciteit voor het opvangen van pieken in neerslag) bepalen aan de hand van de NBW normen regionale wateroverlast. Voor stedelijk gebied geldt een norm van T=100 (bui die eens in de 100 jaar voorkomt). Voor glastuinbouw geldt een norm van T=50 (bui die eens in de 50 jaar voorkomt). En voor akkerbouw en grasland geldt respectievelijk T=25 en T=10

In het kader van het NBW dient in de toekomst ondermeer de wateropgave (zowel in het stedelijk als ook in het landelijk gebied) te worden uitgewerkt. Hierbij zijn de genoemde werknormen, de kans dat voor een bepaald grondgebruik het peil van het oppervlaktewater het maaiveldniveau mag overschrijden, maatgevend. Ten behoeve van deze wateropgave kan in de toekomst ruimte voor waterberging benodigd zijn binnen de bestemmingsplangrenzen. Op basis van de thans beschikbare informatie is echter hiervoor nog geen ruimtelijke reservering voorzien. In voorkomende gevallen kan de gemeente deze mogelijke functieveranderingen (bijvoorbeeld dubbelbestemming) door middel van een nieuw bestemmingsplan of een projectbesluit wijzigen. De watertoets zal dan worden doorlopen, het betreffende 'plangebied' zal worden besproken in het waterpanel en er zal een waterparagraaf worden opgesteld. Op deze wijze is het aspect water ook in de toekomst op een zorgvuldige wijze ingebed in het bestemmingsplan. Indien sprake is van nieuw verhard oppervlak, wordt op basis van de werknormen in het 'Nationaal Bestuursakkoord Water' voor het stedelijk gebied T=100 geëist. Het is het meest voor de handliggend (vaak eenvoudig mogelijk door toestaan van peilstijging tot aan het maaiveld) dat deze wordt meegenomen in de aan te leggen infiltratie / retentievoorziening.

Het is echter toegestaan om deze retentie te realiseren in groenstroken en op straat, indien er geen afwenteling plaatsvindt op andere gebieden en geen wateroverlast optreedt in woningen en bedrijven. Dit laatste is vaak alleen mogelijk als er sprake is van een nieuwe ontwikkeling. Conclusie voor het bestemmingsplan: Bij de uitvoering van het bestemmingsplan is de Keur van het waterschap belangrijk. Deze is naast het bestemmingsplan volledig van toepassing. Bij het toestaan van ruimtelijke ontwikkelingen dient steeds afstemming plaats te vinden met de waterbeheerder als de waterbelangen daartoe noodzaken. Om die reden is in het bestemmingsplan zowel bij het vastleggen van bestemmingen en overige zones als in de regels een waarborg opgenomen dat de belangen van de waterhuishouding een nadrukkelijk onderdeel uitmaken van de beslissing om tot vergunningverlening of ruimtelijk besluit te komen. Voor een verdere uitwerking hiervan in relatie tot het voorliggende bestemmingsplan, wordt verwezen naar hoofdstuk 4 van deze plantoelichting.

Paragraaf 2.2.3 Waterwet

Inleiding Op 22 december 2009 is de Waterwet in werking getreden. Acht bestaande wetten voor het waterbeheer in Nederland worden vervangen door deze Waterwet en de zes verschillende vergunningen worden opgenomen in één vergunning. Met de Waterwet hebben het rijk, waterschappen, provincies en gemeenten moderne wetgeving in handen om integraal waterbeheer te

15

realiseren, om te zorgen voor waterveiligheid en om watervervuiling, wateroverlast en watertekorten tegen te gaan. Ook verplicht de Waterwet waterschappen en gemeenten om hun taken en bevoegdheden onderling af te stemmen, in het bijzonder voor de riolering en de zuivering van afvalwater. De Waterwet regelt het beheer van oppervlaktewater en grondwater, en verbetert ook de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening. Daarnaast levert de Waterwet een flinke bijdrage aan kabinetsdoelstellingen zoals vermindering van regels, vergunningstelsels en administratieve lasten. Een belangrijk gevolg van de Waterwet is dat de huidige vergunningstelsels uit de afzonderlijke waterbeheerwetten worden gebundeld. Dit resulteert in één vergunning, de Watervergunning, die met een wettelijk vastgesteld aanvraagformulier kan worden aangevraagd. Verder kunnen waterbeheerders via waterakkoorden afspraken maken met andere overheden over het te voeren waterbeheer. Dit akkoord is vormvrij en kan over alle onderwerpen van waterbeheer gaan. Ook biedt de wet de mogelijkheid om tot bestuurlijke afspraken te komen tussen een waterschap en een gemeente. Deze laatste mogelijkheid is procedureel eenvoudiger. Een belangrijke verandering na het in werking treden van de Waterwet is de onderverdeling in het bevoegde gezag met betrekking tot directe en indirecte lozingen.

Alle indirecte lozingen vallen onder het Wm bevoegde gezag (gemeente en provincie). Alle directe lozingen vallen onder het gezag van de Waterwet (waterschappen voor de regionale wateren en Rijkswaterstaat voor de rijkswateren). De directe lozingen vallen onder de Waterwet (Wtw). De indirecte lozingen zijn opgegaan in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Organisatie waterbeheer De Waterwet kent formeel slechts twee waterbeheerders: het rijk, als de beheerder van de rijkswateren, en de waterschappen, als de beheerders van de overige wateren. Deze laatsten zijn daarnaast ook verantwoordelijk voor het zuiveringsbeheer. Provincies en gemeenten zijn formeel geen waterbeheerder, maar hebben wel waterstaatkundige taken. Zo blijft de provincie voorlopig bevoegd gezag voor drie categorieën grondwateronttrekkingen en infiltraties: de openbare drinkwaterwinning, ondergrondse energieopslag en industriële onttrekkingen van meer dan 150.000 m3 per jaar. Op gemeenten rust een hemel- en grondwaterzorgplicht, zoals deze in januari 2008 via de Wet gemeentelijke watertaken is vastgelegd in de Wet op de waterhuishouding. De Waterwet regelt daarnaast ook de onderlinge toezichtverhoudingen van de verschillende betrokken overheden. Provincies houden toezicht op waterschappen en gemeenten en waar nodig kan de provincie gebruik maken van instructies of aanwijzingen.

Een provincie of het rijk kan met besluiten of handelingen optreden in plaats van een waterschap of een gemeente. In situaties waarin bovenregionale belangen of internationale verplichtingen spelen, kan de minister van Verkeer en Waterstaat de toezichtinstrumenten benutten. Waterwet in Europees verband Nederland maakt deel uit van vier Europese stroomgebieden: de Rijn, de Eems, de Schelde en de Maas. De Waterwet sluit hierop aan. In Nederland wordt onderscheid gemaakt tussen rijkswateren en niet-rijkswateren (regionale wateren). Voor beide categorieën worden via het nationale waterplan respectievelijk de regionale waterplannen, strategische structuurvisies vastgesteld, waarin de hoofdlijnen van het waterbeleid en de maatregelenprogramma's zijn vastgelegd. Deze zijn richtinggevend voor het ruimtelijke ordeningsbeleid en zorgen zo voor een versterking van de relatie tussen waterbeheer en ruimtelijke ordening. De plannen worden een keer per zes jaar herzien. De waterschappen en de diensten van Rijkswaterstaat stellen vervolgens operationele waterbeheerplannen vast, waarin wordt aangegeven welke maatregelen zij in de komende periode zullen uitvoeren.

16

Conclusie voor het bestemmingsplan: Her regime van de Waterwet werkt indirect door bij de keuze van de bestemmingen in het bestemmingsplan en bij het vormgeven van flexibiliteitsbepalingen.

Paragraaf 2.2.4 Structuurvisie Buisleidingen 2012-2035 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M) heeft een structuurvisie met betrekking tot buisleidingen opgesteld in in procedure gebracht. De Structuurvisie moet het vervoer van gevaarlijke stoffen op (inter)nationaal niveau door buisleidingen faciliteren, met een zo beperkt mogelijke aanspraak op de ruimte. In de Structuurvisie wordt een hoofdstructuur vastgelegd van ruimtelijke reserveringen (buisleidingstroken) voor vervoer van gevaarlijke stoffen in Nederland. De Structuurvisie bevat een integrale ruimtelijk-economische visie op duurzaam buisleidingentransport voor de periode tot 2035. Daarmee wil de overheid duidelijkheid verschaffen aan zowel het bedrijfsleven dat daarmee kan rekenen op goede verbindingen voor buisleidingtransport, als aan provincies en gemeenten die hierop hun ruimtelijke plannen kunnen afstemmen. De Structuurvisie buisleidingen wordt de opvolger van het Structuurschema buisleidingen uit 1985. In het Structuurschema waren ook leidingstroken gereserveerd. De doorwerking van de ruimtereservering in ruimtelijke plannen was destijds echter niet wettelijk geregeld.

Gezien de ruimtelijke ontwikkelingen die in de laatste decennia hebben plaatsgevonden (grotere ruimtedruk) en die in de toekomst zullen voortgaan, heeft met name de borging van het beleid in de plannen van andere overheden en in het leidingenbeheer bij leidingexploitanten een zwaarder accent in de Structuurvisie. De buisleidingenstraat maakt deel uit van leidingstroken zoals genoemd in de Structuurvisie Buisleidingen 2012-02035, maar de specifieke voorwaarden zijn niet van toepassing op deze buisleidingenstraat (zie besluitdocument van het Rarro van 1 oktober 2015, onderdeel Q). De leidingstroken zullen doorvertaald moeten worden in bestemmingsplannen om een onbelemmerde doorgang bij de toenemende ruimtedruk te garanderen. Gemeenten zullen wettelijk worden verplicht om in hun bestemmingsplannen rekening te houden met de buisleidingstroken. Het ruimtelijk borgen van leidingstroken in bestemmingsplannen geeft initiatiefnemers de zekerheid van een ongestoorde ligging. Er is en komt geen bebouwing op of bij de leidingstrook. Voor gemeenten geeft het vastleggen van de nieuwe hoofdstructuur duidelijkheid en zekerheid over waar wel en geen ruimte moet worden vrijgehouden. Dit kan betekenen dat ruimte vrijkomt die oorspronkelijk werd vrijgehouden op grond van de stroken en veiligheidscontouren in het oude Structuurschema.

Het kan ook leiden tot ruimtelijke beperkingen waar nieuwe reserveringen worden neergelegd. In vrijwel alle gevallen geldt echter dat reeds één of meerdere leidingen aanwezig waren. De nieuwe leidingstroken zijn zoveel mogelijk zo gekozen, dat knelpunten worden vermeden, zoals overlap met geplande nieuwbouw. Waar toch knelpunten optreden, wordt bovendien ruimte gegeven aan lokaal maatwerk. Conclusie voor het bestemmingsplan: De leidingstroken op Roosendaals grondgebied worden opgenomen op de verbeelding van het bestemmingsplan en beschermd door middel van de regels.

17

Afbeelding 4 Hoofdverbindingen buisleidingen op Roosendaals grondgebied, de meest noordelijke de

buisleidingenstraat en de zuidelijke de leidingenstrook

Paragraaf 2.2.5 Besluit externe veiligheid buisleidingen Het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb), dat op 1 januari 2011 in werking is getreden, en de bijbehorende regelingen, zijn van toepassing op buisleidingen met een extern veiligheidsaspect, zoals hogedruk aardgasleidingen, brandstofleidingen van bepaalde categorieën en overige leidingen met gevaarlijke stoffen. De buisleidingen waarop het Bevb van toepassing is, zijn aangewezen bij ministeriële regeling. Het Bevb is gebaseerd op het externe veiligheidsbeleid. Regelgeving m.b.t. buisleidingen In 2007 is het Registratie-besluit externe veiligheid in werking getreden op basis waarvan risicogegevens van buisleidingen worden geregistreerd en vrijgegeven. In het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) zijn regels opgenomen waarmee het toezicht op, de registratie van en de afweging van veiligheidsrisico's nabij buisleidingen moet verbeteren. Tevens wordt via een nieuwe Structuurvisie Buisleidingen het strategisch beleid inzake buisleidingen verder uitgewerkt (zie 2.2.4). Het Bevb bevat regels voor de exploitant, regels voor gemeenten over het opnemen van buisleidingen in bestemmingsplannen en regels voor het melden van ongewone voorvallen. De afweging van de externe veiligheidssituatie van buisleidingen heeft op deze manier een grondslag in de Wet milieubeheer (Wm) en in de Wro.

18

Het Bevb gaat uit van grens- en richtwaarden voor het plaatsgebonden risico (PR) en een verantwoordingsplicht van het groepsrisico (GR). De regeling voor buisleidingen is hiermee vergelijkbaar met de regeling voor inrichtingen zoals vastgelegd in het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi).

Het Bevb is niet van toepassing op: • • •

•

leidingen zijn gelegen op het continentaal plat of in de territoriale zee; gasleidingen die deel uitmaken van het gasdistributienet onder de Gaswet (< 16 bar); andere mogelijk planologisch relevante leidingen zoals elektriciteits-, afvalwater- en rioolwaterleidingen (deze leidingen kennen geen waarden voor het PR en GR, dus zijn niet relevant vanuit het oogpunt van externe veiligheid); leidingen voor vervoer van gevaarlijke stoffen binnen een inrichting, tenzij de inrichting geen zeggenschap heeft over deze leidingen.

Regels voor de exploitant en de risiconormering Voor de exploitant geldt een zorgplicht. Dit betekent dat hij alle maatregelen treft die redelijkerwijs van hem gevergd kunnen worden om de risico's voor de omgeving te beperken. Bij het in (her)gebruik nemen, uit gebruik nemen of wijzigen van de stof en druk van de leiding geldt een meldingsplicht voor leidingexploitanten. Daarnaast moet bij een wijziging van de leidinggegevens of het in hergebruik nemen van een leiding onderzoek worden verricht naar de invloed van die wijziging op het PR en het GR. Bij een negatieve invloed van de voorgenomen wijziging op het plaatsgebonden risico of het groepsrisico kan deze wijziging slechts worden doorgevoerd, indien deze in overeenstemming is met het geldende bestemmingsplan. De exploitant zal actuele gegevens en berekeningen beschikbaar moeten hebben omtrent het PR van zijn buisleidingen. Bij aanleg van een nieuwe leiding zijn bij de exploitant ook actuele gegevens over het GR aanwezig. Bij een ruimtelijke ontwikkeling in de nabijheid van leidingen kan altijd bij de exploitant naar actuele gegevens worden gevraagd. De verantwoordelijkheid voor het berekenen van het GR ligt echter bij de initiatiefnemer. Wanneer de leiding niet voldoet aan de eisen uit het besluit, is het verboden om een leiding in werking te hebben (zie artikel 3 Bevb).

Op basis van het overgangsrecht heeft de exploitant drie jaar na inwerkingtreding van het besluit de tijd om te zorgen dat de leidingen voldoen aan het PR. Buisleidingen in bestemmingsplannen Op basis van het Bevb is het voor gemeenten verplicht om bij de vaststelling van een bestemmingsplan, op basis waarvan de aanleg van een buisleiding of een kwetsbaar object of een risicoverhogend object mogelijk is, de grenswaarde voor het PR in acht te nemen en het GR te verantwoorden. Bij de vaststelling van een bestemmingsplan, op basis waarvan de aanleg van een buisleiding of de vestiging van een beperkt kwetsbaar object mogelijk wordt gemaakt, moet in de Conclusie voor het bestemmingsplan: De buisleiding inclusief de belemmeringenstrook wordt bestemd. Binnen de belemmeringenstrook wordt een bouwverbod behoudens ontheffing opgenomen en een aanlegvergunningenstelsel voor het uitvoeren van werken en werkzaamheden die van invloed kunnen zijn op de ongestoorde ligging van de leiding.

19

plantoelichting door het bevoegd gezag worden verantwoord hoe met de richtwaarde voor het PR rekening is gehouden en moet het GR worden verantwoord. Overgangsrecht Het bestemmingsplan bevat de ligging van de leidingen die onder de werkingssfeer van het Bevb vallen. Uiterlijk 5 jaar na inwerkingtreding van het Bevb moeten buisleidingen conform de regels van het Bevb zijn opgenomen in bestemmingsplannen. Dit betekent dus onder meer dat de belemmeringenstrook op de verbeelding en in de planregels is opgenomen en dat op grond van de planregels binnen deze strook een verbod voor het oprichten van bouwwerken en een aanlegvergunningstelsel geldt om graafschade te voorkomen. Ook bij een consoliderend plan dienen buisleidingen op de juiste wijze in het bestemmingsplan geregeld te zijn. Van een consoliderend plan kan in dit geval gesproken worden als geen nieuwe (beperkt) kwetsbare functies mogelijk worden gemaakt en geen nieuwe functies met een externe veiligheidscontour. Het is voor bestemmingsplanmakers van belang zich bewust te zijn van de vereisten die onder andere het Bevb aan bestemmingsplannen gaan stellen. Ook een consoliderend plan bevat een toetsingskader voor ontwikkelingen die zich (op grond van afwijkingen van het plan) mogelijk in een later stadium voordoen. Daarnaast kunnen zich bij consoliderende plannen knelpunten voordoen die nog niet eerder naar voren zijn gekomen.

In hoofdstuk 4 wordt bij de onderzoeken met betrekking tot het plangebied bij het milieu aspect externe veiligheid eveneens getoetst aan dit besluit.

Hoofdstuk 2.3 Provinciaal beleid Paragraaf 2.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant In december 2018 heeft de provincie de Omgevingsvisie vastgesteld, de opvolger van de Structuurvisie. De Omgevingsvisie anticipeert op de Omgevingswet en geeft een visie op Brabant in 2050 met doelstellingen en ambities voor 2050 en als tussenstap 2030 en geeft een visie op de manier waarop de provincie de doelstellingen en ambities wil verwezenlijken. Hoofddoelstelling is dat Brabant in 2050 welvarend, verbonden en klimaatproof is en dat Brabant ook in 2050 een provincie is waar het goed wonen, werken en recreëren is (het motto van de “oude” Structuurvisie).

20

Afbeelding 5 Thama's provinciaal beleid

Welvarend • • • • • • • • • • • • • • • •

Een versterkte internationale concurrentiepositie; Goed vestigingsklimaat; Voortrekkkersrol in de transitie naar een innovatieve en duurzame economie; Belangrijke rol voor Brainport; Met ondernemerschap, kennis en innovatie oplossen van complexe maatschappelijke vraagstukken op het gebied van zorg, energie, klimaat en mobiliteit; Een economie die inclusief en duurzaam is, een optimum van economische groei met zoveel mogelijk positieve synergieeffecten; Voorbeeldfunctie agrofoodsector; Duurzame en circulaire landbouw; Energietransitie; Veerkrachtige en aantrekkelijke natuur en landschappen; Gezonde bodem, water en luchtkwaliteit; Schone mobiliteit; Verbetering van de leefomgeving voor mens en flora en fauna; Robuust natuurnetwerk; Klimaatadaptief; Sociaal inclusief.

Verbonden • • • • •

Goede verbindingen zowel sociaal-maatschappelijk als fysiek; Koploper in smart mobility; Contrastrijk en eigen identiteit; Stad en land complementair; Aantrekkelijk leefomgeving.

21

Klimaatproof • • • •

Energie- en CO2 neutraal; Circulaire economie en landbouw; Gezond en klimaatbestendig bouwen; Klimaatadaptief.

Meerwaardecreatie en participatie zijn sleutelwoorden bij de verwezenlijking van doelstellingen en ambities. De provincie wil dit bereiken door “diep, rond en breed” te kijken: • • •

Diep: niet alleen de bovengrond, maar ook de ondergrond; Rond: niet sectoraal, maar integraal; Breed: vanuit meerdere gezichtspunten.

•

Afbeelding 6 Meerwaardecreatie

De provincie heeft één basisopgave en vier hoofdopgaven benoemd: •

Basisopgave: Basis op orde: Werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit;

22

• • • •

Werken aan de Brabantse energietransitie; Werken aan een klimaatproof Brabant; Werken aan de slimme netwerkstad; Werken aan een concurrerende duurzame economie.

Per opgave zijn doelen voor 2030 en 2050 en acties benoemd. De omgevingsvisie wordt in het vervolg nader uitgewerkt in programma’s en is doorvertaald in een nieuwe (interim) Omgevingsverordening (zie hieronder)

Conclusie voor het bestemmingsplan: Het beleid in de Omgevingsvisie wordt doorvertaald in dit bestemmingsplan. In de Interim omgevingsverordening is dit beleid nader geconcretiseerd.

Paragraaf 2.3.2 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant De provincie wil met haar regels aansluiten op de werkwijze van de Omgevingsvisie en de Omgevingswet. Daarom is gekozen om de verschillende provinciale verordeningen voor de fysieke leefomgeving samen te voegen tot één Interim omgevingsverordening. Provinciale Staten hebben op 25 november 2019 deze verordening vastgesteld. Het is een 'Interim' omgevingsverordening om zo te benadrukken dat dit een tussenstap is naar de definitieve omgevingsverordening gebaseerd op de Omgevingswet en moet aan de wettelijke bepalingen van die wetgeving voldoen. Dit is in eerste instantie nog 'beleidsneutraal', zonder nieuwe beleidsontwikkelingen. Dat betekent dat nieuwe mogelijkheden uit de Omgevingswet nog niet zijn verwerkt. Er is wel zo veel als mogelijk aansluiting gezocht bij de al vastgestelde Omgevingsvisie, de Omgevingswet en de voorwaarden voor een omgevingsverordening. De IOV vervangt de Verordening ruimte, de provinciale milieuverordening, de verordening natuurbescherming, de verordening ontgrondingen, de verordening water en de verordening wegen. De IOV bevat rechtstreeks werkende regels die voor 'iedereen' gelden: gemeenten, burgers, ontwikkelaars, bedrijven en instructieregels die gemeenten en waterschappen aangeven waar hun ruimtelijke plannen en besluiten aan moeten voldoen.

In de omgevingsverordening staan onderwerpen uit de provinciale omgevingsvisie, waarbij is aangegeven welke belangen de provincie wil behartigen en hoe ze dat wil doen. Deze verordening bestaat uit kaartmateriaal en regels waarmee gemeenten rekening moeten houden bij het opstellen van ruimtelijke plannen. De Interim omgevingsverordening is beleidsarm. Daarin wordt een gebiedsgerichte benadering voorgestaan, waarbij het instandhouden en bevorderen van omgevingskwaliteit voorop staat. Er is meer maatwerk mogelijk. Belangrijk daarbij is het principe van zorgvuldig ruimtegebruik, de lagenbenadering en meerwaardecreatie. Hiermee wordt meervoudig ruimtegebruik, koppeling van maatschappelijke doelen en opgaven bedoeld. Daarnaast is het van belang dat bij nieuwe ontwikkelingen bekeken wordt welke effecten deze hebben op het voorkomen van leegstand en in welke zin wordt bijgedragen aan sloop. Op 11 maart 2022 heeft een laatste wijziging van de Interim omgevingsverordening plaatsgevonden. Alle wijzigingen sinds de vaststelling op 25 november 2019 zijn verwerkt in de geconsolideerde verordening d.d. 15 april 2022. Dit houdt in dat de gebiedsaanduiding “complex van cultuurhistorisch belang” is komen te vervallen. Deze was opgenomen in het ontwerp bestemmingsplan voor Plantage centrum en is daarmee komen te vervallen in het vastgestelde bestemmingsplan.

Verder zijn de regels voor het toestaan van grondgebonden teeltbedrijven in het landelijk gebied aangepast. Die betekenen dat voor grondgebonden teeltbedrijven een teeltondersteunende kas is toegestaan tot maximaal 5000 m2 en

23

de bouw van permanente teeltondersteunende voorzieningen is toegestaan tot maximaal 3 hectare. Ook is het toegestaan onder voorwaarden meer dan 3 hectare permanente teeltondersteunende voorzieningen toe te staan. Tenslotte is het onder voorwaarden toegestaan om buiten het bouwperceel maar wel aansluitend daarop permanente teeltondersteunende voorzieningen mogelijk te maken. De aanpassingen hebben betrekking op grondgebonden teeltbedrijven en zijn dus niet van toepassing op glastuinbouwbedrijven. Het onderscheid tussen gemengd landelijk gebied en groen blauwe mantel dat nog wel bestond voor de wijziging van de Interim omgevingsverordening is komen te vervallen. Verder zijn extra mogelijkheden opgenomen voor maatwerk voor nieuwvestiging, verplaatsing en zijn mogelijkheden opgenomen voor collectieve woonvormen. Als de gemeente hiervan gebruik wil maken in het bestemmingsplan dan moet dat worden onderbouwd aan de hand van een beschrijving van de ontwikkelingsrichting van het gebied. Gezien de op handen zijnde inwerkingtreding van de Omgevingswet, een nieuwe provinciale Omgevingsverordening in verband daarmee en het doel van dit bestemmingsplan om primair de bestaande planologische situatie te actualiseren, is besloten van deze extra mogelijkheden die de laatste wijziging van de Interim omgevingsverordening biedt, geen gebruik te maken.

Algemene regels In de Interim omgevingsverordening zijn algemene instructieregels opgenomen: zorgplicht goede omgevingskwaliteit (3.5), zorgvuldig ruimtegebruik (3.6), lagenbenadering (3.7), meerwaardecreatie (3.8) en kwaliteitsverbetering landschap (3.9). Thematisch belangrijke aspecten, naast landbouw, zijn water (paragraaf 3.2.2), Natuurnetwerk Brabant (paragraaf 3.2.3), aardkundige, cultuurhistorische en landschappelijke waarden (paragraaf 3.2.4), klimaat (afdeling 3.3.) en Duurzame energie (afdeling 3.4). Hierna zal allereerst aandacht worden besteed aan de algemene instructieregels, daarna aan het thema landbouw en tenslotte aan de overige thema’

Conclusie voor het bestemmingsplan: Om uitvoering te geven aan deze algemene regels, is een goede planbeschrijving en een verantwoording van een juiste planologische keuze van groot belang. In hoofdstuk 3,4 en 5 is hieraan aandacht besteed. Algemene instructieregels Zorgplicht goede omgevingskwaliteit (paragraaf 3.5) De provincie wil de omgevingskwaliteit van Brabant bevorderen, de kwaliteit van een plek of gebied, die bepaald wordt door een goed samenspel van herkomstwaarde, belevingswaarde, gebruikswaarde en toekomstwaarde. De karakteristiek van een plek of gebied bestaat uit herkomst- en belevingswaarden. Herkomstwaarde gaat onder andere over verbondenheid, eigenheid en herkenbaarheid, cultuurhistorische verscheidenheid en leesbaarheid van de omgeving in tijd en ruimte. Voorbeelden van belevingswaarde zijn uitstraling en aantrekkelijkheid, de schoonheid van de omgeving en een omgeving met contrasten, diversiteit, rust en ruimte. De gebruiks- en toekomstwaarden van een plek of gebied zijn vooral verbonden met de maatschappelijke en ruimtelijke dynamiek. Actuele maatschappelijke opgaven en vraagstukken zijn veelal in grote mate bepalend voor de toekomstige kwaliteit van de leefomgeving. Gebruikswaarde heeft onder andere

24

betrekking op een goede bereikbaarheid en functionaliteit van locaties, effectiviteit en productiviteit, externe veiligheid, een schoon milieu en een goede waterhuishouding. Bij toekomstwaarde gaat het bijvoorbeeld om stabiliteit en flexibiliteit, duurzaamheid, draagvlak voor een betekenisvolle toekomst, erfgoed, rekening houden met ecologische voorraden en duurzame ecosystemen. De zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit is opgenomen om een bijdrage te leveren aan een juiste balans tussen beschermen en benutten. Bij de zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit gaat het zowel om het beschermen van waarden als het bijdragen aan de ontwikkeling van waarden en functies in een gebied. De zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit omvat een aantal basisprincipes in combinatie met een diepe en ronde manier van kijken, die afkomstig zijn uit de Brabantse omgevingsvisie: • • •

zorgvuldig ruimtegebruik toepassing van de lagenbenadering meerwaardecreatie

Conclusie voor het bestemmingsplan: Gemeenten geven invulling aan een goede omgevingskwaliteit op lokaal niveau door een afweging te maken in een concreet geval. Vanuit provinciaal belang zijn er naast de basisprincipes ook specifieke regels voor onderwerpen opgenomen in deze verordening. Sommige regels zijn gericht op bescherming van waarden, zoals natuur-, landschappelijke en cultuurhistorische waarden. Soms zijn de regels gericht op ontwikkeling, bijvoorbeeld door ontwikkelruimte te koppelen aan een versterking van kwaliteit door groenontwikkeling of sloop van leegstaande bebouwing. Dat is verder uitgewerkt in de kwaliteitsverbetering landschap, dat onderdeel is van het basisprincipe meerwaardecreatie.

Zorgvuldig ruimtegebruik (paragraaf 3.6) Doel van zorgvuldig ruimtegebruik is om bestaand bebouwd gebied zo goed mogelijk te benutten. Dat draagt bij aan het behoud van de openheid en kwaliteit van het buitengebied. Het voorkomen van onnodig nieuw ruimtebeslag in het landelijk gebied door nieuwvestiging, is hierbij een belangrijk uitgangspunt. Het voorkomen van onnodig nieuw ruimtebeslag krijgt ook vorm door eerst de mogelijkheden binnen bestaande bebouwde omgeving optimaal te benutten. Een ander aspect van zorgvuldig ruimtegebruik is het uitgangspunt dat gebouwen, bouwwerken en andere permanente voorzieningen worden geconcentreerd binnen het bouwperceel. Conclusie voor het bestemmingsplan: Bij het toestaan van nieuwe ontwikkelingen die leiden tot extra bouwactiviteiten, wordt eerst bezien in hoeverre de activiteiten binnen bestaande gebouwen eventueel elders kunnen plaatsvinden. Daarnaast wordt leegstand zo veel mogelijk voorkomen Lagenbenadering (paragraaf 3.7) De toepassing van de lagenbenadering is een hulpmiddel om de effecten van een ontwikkeling in beeld te brengen. Het gaat daarbij om het effect op de lagen in wisselwerking met elkaar waarbij de factor tijd actief wordt benut. Het is van belang om te weten hoe de omgeving in elkaar steekt en te kijken naar alle lagen: de ondergrond, de netwerklaag, de bovenlaag en de tijdsdimensie.

Tussen deze lagen bestaat een wisselwerking. Iedere laag kent zijn eigen dynamiek, verschillende veranderingssnelheid en mate van omkeerbaarheid bij ingrepen.

25

Voor een aantal aspecten die bij de lagenbenadering betrokken worden, bevat deze verordening specifieke regels, zoals het Natuur Netwerk, de groenblauwe mantel, cultuurhistorische- en aardkundige waarden, stiltegebied en delen van het watersysteem. Voor een aantal andere aspecten stelt de provincie informatie beschikbaar die benut kan worden bij de toepassing van de lagenbenadering, zoals: natuurgegevens, gebiedspaspoorten, Aardkundige waarden kaart en de cultuurhistorische waardenkaart, de bodemwijzer, de wateratlas, gezondheidsrisicokaarten, de atlas van de leefomgeving etc. Bij de afweging gaat het niet alleen om de effecten op de omliggende functies in het gebied maar ook op effecten van een ontwikkeling elders. Niet alleen de effecten nu maar ook de effecten naar de toekomst. Past een functie binnen de toekomstige (gewenste) ontwikkelingsrichting van een gebied; Is de functie toekomstbestendig of betreft het een tijdelijke functie. Als een functie onomkeerbare effecten heeft op een te beschermen belang, bijvoorbeeld een ernstige verontreiniging van het grondwater of de aantasting van niet vervangbare aardkundige waarden kan dat een reden zijn om zo’n ontwikkeling niet op die plek toe te laten maar een andere plek. De intensiteit van de afweging hangt af van het gebied en de ontwikkeling.

Naarmate een ontwikkeling minder inbreuk maakt op de leefomgeving of de omgevingskwaliteit, is ook de afweging minder indringend. Gemeenten hebben derhalve een bepaalde vrijheid hier invulling aan te geven. Conclusie voor het bestemmingsplan: De beschrijving in hoofdstuk 3 en 4 is de basis voor de keuzes voor dit bestemmingsplan die in hoofdstuk 5 worden gemaakt. De beschrijving van de lagen kan ervoor zorgen dat bepaalde mogelijkheden niet worden geboden danwel onder de voorwaarde dat voldoende wordt aangetoond dat de ontwikkeling niet ten koste gaat van de beschreven lagen. Meerwaardecreatie (paragraaf 3.8) Door ontwikkelingen niet enkel vanuit een economische, sociale of ecologische hoek te bekijken maar bij belangrijke ontwikkelingen met een grote impact op de leefomgeving al deze aspecten te betrekken, ontstaat meerwaarde voor Brabant. Rekening houdend met de plek van de ontwikkeling kunnen urgente kwesties aan andere opgaven gekoppeld worden, daarbij rekening houdend met de unieke identiteit en de landschappelijke kwaliteiten van een gebied. •

• •

People: wat betekent het initiatief voor de gemeenschap in termen van veiligheid en gezondheid, sociale samenhang (sociale inclusiviteit) en kwaliteit van de leefomgeving? Hebben mensen profijt van het initiatief in hun omgeving? Planet: hoe draagt het initiatief bij aan meer circulariteit en daarmee volhoudbaarheid van onze leefomgeving (minder energiegrondstofverspilling, minder klimaatbelasting)? Profit: wat levert het op voor een economisch sterke (top)positie van Brabant?

Conclusie voor het bestemmingsplan: Bij het toestaan van nieuwe ontwikkelingen, wordt een stimulans opgenomen om meerwaardecreatie toe te passen Kwaliteitsverbetering landschap (paragraaf 3.9) Vanuit het bereiken van een goede omgevingskwaliteit geldt in Brabant sinds 2014 de regeling Kwaliteitsverbetering landschap. Een bestemmingsplan dat een ontwikkeling mogelijk maakt in Landelijk gebied voorziet daartoe in een regeling. Om gemeenten te ondersteunen bij de uitvoering

26

van deze regeling is in 2011 een handreiking Kwaliteitsverbetering van het landschap opgesteld. Op diverse plaatsen in de verordening zijn verbijzonderingen van de kwaliteitsverbetering landschap opgenomen. De verplichtingen die daaruit voortvloeien, maken deel uit van de kwaliteitsverbetering landschap als bedoeld in dit artikel, zoals bijvoorbeeld verplichtingen tot sloop van bebouwing, het saneren van windturbines of de vastgelegde minimale verplichting voor een landschappelijke inpassing bij veehouderijen en mestbewerking. Conclusie voor het bestemmingsplan: De Nota kwaliteitsverbetering is van toepassing in de regels van het bestemmingsplan Landbouw (afdeling 2.7 rechtstreeks werkende regels) en afdeling 3.6 (instructieregels). In de Interim omgevingsverordening wordt een onderscheid gemaakt tussen stedelijk gebied, Natuurnetwerk Brabant en landelijk gebied. Het landelijk gebied wordt onderscheiden in het gemengd landelijk gebied en de groenblauwe mantel. De gebieden zijn alle als zodanig aangeduid op een bij de Interim omgevingsverordening behorende kaart. In het vervolg van deze tekst wordt bij het onderwerp Landbouw ingegaan op het beleid voor het landelijk gebied. Veehouderijen Voor veehouderijen zijn duidelijke regels opgenomen. Uitbreiding, vestiging en omschakeling naar een veehouderij tot maximaal 1,5 ha.