GETEKEND-5a-Jaarstukken 2023 DEFINITIEF 14062024.pdf
Tekst van het document
CONCEPT JAARSTUKKEN 2023
1
Inhoudsopgave
CONCEPT...................................................................................................................................... 1 JAARSTUKKEN 2023 ...................................................................................................................... 1 Aanbiedingsnota .......................................................................................................................... 4 Rekeningresultaat ................................................................................................................... 6 Resultaatbestemming 2023...................................................................................................... 6 Vaststellingsbesluit .................................................................................................................. 8 Gecomprimeerde balans .......................................................................................................... 9 TOTAALOVERZICHT BATEN EN LASTEN 2023 ........................................................................... 12 Begrotingsrechtmatigheid...................................................................................................... 13 Deel I: Jaarverslag ...................................................................................................................... 15 Programma 1.
Besturen & Samenwerken ............................................................................... 16 Algemene bestuurlijke zaken ................................................................................................. 16 Regionale representatie en samenwerking ............................................................................. 17 Betrouwbare gemeente ......................................................................................................... 19 Openbare orde, veiligheid en preventie ................................................................................. 23 Financieel overzicht Besturen & Samenwerken ...................................................................... 27 Programma 2. Leren & Ontwikkelen....................................................................................... 28 Onderwijsbeleid .................................................................................................................... 29 Onderwijshuisvesting ............................................................................................................ 34 Sport .....................................................................................................................................
35 Cultuur .................................................................................................................................. 38 Financieel overzicht Leren & Ontwikkelen .............................................................................. 40 Programma 3. Werken & Ondernemen .................................................................................. 41 Ondernemerschap ................................................................................................................. 41 Bestaanszekerheid................................................................................................................. 44 Financieel overzicht Werken & Ondernemen .......................................................................... 49 Programma 4. Wonen & Verblijven ........................................................................................ 50 Ruimtelijke ordening ............................................................................................................. 51 Openbare ruimte ................................................................................................................... 54 Vergunningen ........................................................................................................................
56 Mobiliteit .............................................................................................................................. 57 Energie en warmte ................................................................................................................ 60 Natuur, landbouw en milieu .................................................................................................. 62 Financieel overzicht Wonen & Verblijven ............................................................................... 65 Programma 5. Zorgen & Stimuleren ....................................................................................... 66 2
Leefbare buurten en dorpen .................................................................................................. 66 Welzijn .................................................................................................................................. 68 Zorg en ondersteuning ........................................................................................................... 70 Jeugd en jeugdzorg ................................................................................................................ 72 Financieel overzicht Zorgen & Stimuleren............................................................................... 74 Programma 6. Betalen & Financieren ..................................................................................... 75 Lokale heffingen .................................................................................................................... 75 Algemene Uitkering Gemeentefonds ...................................................................................... 75 Vennootschapsbelasting ........................................................................................................ 75 Verbonden partijen ...............................................................................................................
76 Financieel overzicht Betalen & Financieren............................................................................. 76 Paragrafen ............................................................................................................................ 77 Paragraaf 1. Lokale Heffingen ................................................................................................ 77 Paragraaf 2. Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ......................................................... 85 Paragraaf 3. Financiering ....................................................................................................... 94 Paragraaf 4. Onderhoud Kapitaalgoederen ............................................................................101 Paragraaf 5. Verbonden partijen ...........................................................................................108 Paragraaf 6. Grondbeleid ......................................................................................................128 Paragraaf 7. Bedrijfsvoering ..................................................................................................132 Paragraaf 8. Subsidies ...........................................................................................................137 Paragraaf 9.
Wet Open Overheid (Woo) ................................................................................140 Deel II: Jaarrekening ..................................................................................................................142 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ...............................................................143 Balans met toelichting per 31 december 2023 .......................................................................149 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen...........................................................180 Gebeurtenissen na balansdatum ...........................................................................................182 WNT-verantwoording 2023 ...................................................................................................183 Rechtmatigheidsverantwoording 2023 ..................................................................................185 Overzicht baten en lasten 2023 met toelichting per programma ............................................187 Overzicht BBV wetgeving ......................................................................................................237 Overzicht indicatoren BBV ....................................................................................................240 Overzicht indicatoren
...........................................................................................................242 BBV onderdeel bedrijfsvoering..............................................................................................242 Single Information Single Audit .............................................................................................243 Bijlage: Afkortingenlijst .............................................................................................................257 3
Aanbiedingsnota
ZIJ AAN ZIJ IN EEN GEMEENTE MET AMBITIE In 2023 hebben we samen weer stappen gezet in het realiseren van onze ambities die vastgelegd zijn in de 15 prioriteiten van ons collegeprogramma Zij aan Zij. In een tijd waarin de wereld geconfronteerd wordt met toenemende onrust, conflicten en natuurrampen is het van cruciaal belang dat we als gemeenschap veerkrachtig blijven en ons richten op het welzijn en de stabiliteit van onze lokale samenleving. Deze mondiale ontwikkelingen hebben ook een effect op onze lokale gemeenschap. Zo heeft de stijging van de prijzen een impact gehad op zowel onze inwoners als op onze gemeentelijke financiën. Schaarste op de arbeidsmarkt heeft onze capaciteit om bepaalde projecten uit te voeren beïnvloed. Daarnaast hebben we in 2023 - en naar verwachting ook de komende jaren nog - te maken gehad met knelpunten op het elektriciteitsnet, zoals netcongestie. Ook hebben de uitdagingen rondom de stikstofuitstoot zijn weerslag gehad. Al deze ontwikkelingen zijn van invloed geweest op de verschillende aspecten van ons beleid en de uitvoering daarvan. Ondanks deze uitdagingen zijn we vastbesloten om onze gemeente veerkrachtig te laten zijn en ons in te zetten voor een bloeiende toekomst voor al onze inwoners. Het jaar 2023 heeft ons uitgedaagd, maar heeft tevens kansen geboden om vooruitgang te boeken en onze inwoners en ondernemers te versterken.
We zijn begonnen met het 'Verhaal van Roosendaal', een belangrijk project dat onze identiteit als stad en onze verbondenheid met onze dorpen en inwoners benadrukt. Door nauwe samenwerking met alle betrokken partijen hebben we de voorbereidingen getroffen om ons verhaal te vertellen, te voelen en vast te leggen. Onze ambitie om een vooraanstaande rol te spelen binnen regionale samenwerkingsverbanden krijgt steeds meer vorm. We hebben actief gewerkt aan het versterken van onze positie in de regio WestBrabant door strategische partnerships aan te gaan. Een belangrijke stap hierin is de aansluiting bij BrabantStad. Daarnaast hebben we een leidende rol gepakt in de vorming van een nieuwe governancestructuur voor de Stedelijke Regio West-Brabant West (SRWBW) en zijn we bezig met de uitwerking van een Regionale Investeringsagenda (RIA SRWBW). De afstemming met provincie en de Regio West-Brabant speelt hierin een belangrijke rol. In het Integraal Zorg Akkoord (IZA) zijn afspraken gemaakt om in samenwerking met gemeenten, zorgaanbieders, zorgverzekeraars en zorgkantoren de gezondheid van inwoners te bevorderen. We willen passende zorg verlenen door processen goed op elkaar aan te laten sluiten en regionaal afspraken te maken over de samenwerking. Vanuit de regio West-Brabant-West is de gemeente Roosendaal aangewezen als mandaathouder.
Binnen het programma voor een betrouwbare en gastvrije gemeente hebben we gewerkt aan de randvoorwaarden voor de verdere stappen. In 2023 zijn we gestart met het actief openbaar maken van Woo-verzoeken. We hebben ingezet op projecten die voor een goede dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers moeten zorgen. Een mooi resultaat hiervan is bijvoorbeeld MijnRoosendaal.nl.
4
Ook op het gebied van openbare orde, veiligheid en preventie hebben we niet stilgezeten. Samen met onze inwoners en partners hebben we gewerkt aan het versterken van onze buurten en dorpen, door te investeren in preventie én een daadkrachtige aanpak van criminaliteit en overlast. De uitdagingen zijn er, maar dit geldt ook voor onze vastberadenheid om te zorgen voor een veilige leefomgeving voor iedereen. In 2023 is in het bestuurlijk overleg de Jeugdagenda voor de komende jaren vastgesteld. We focussen ons daarin op gelijke kansen voor iedere jongere. Iedere jongere moet een goede start kunnen maken met zijn of haar leven als volwassene. Op het gebied van Jeugdzorg heeft de jeugdhulp in het teken gestaan van deproblematiseren, normaliseren en de beweging naar voren. We hebben ingezet op meer samenwerking met de partners in het voorliggend veld, een andere betrokkenheid van zorgaanbieders en professionals en tegelijk investeren waar dat nodig is, zodat we de kwaliteit van zorg kunnen behouden voor wie dat nodig heeft. Hierin is zowel lokaal als regionaal door alle partners geïnvesteerd. Op het gebied van onderwijsachterstanden is weer een nieuwe basis gelegd om de onderwijsachterstanden van kinderen te verkleinen en hun kansen te vergroten. In 2023 hebben we ons verder gericht op het versterken en verbinden van de cultuur in Roosendaal.
We spraken met veel mensen, verzamelden informatie en pasten ons cultuurbeleid aan om het culturele aanbod toegankelijk te houden en beter te laten aansluiten op de behoeften van inwoners en bezoekers. We hebben gewerkt aan het verbinden van cultuur met het sociale domein, het bedrijfsleven en de creatieve sector, omdat we geloven dat cultuur bijdraagt aan levendigheid en ontwikkeling in onze gemeenschap. Onze inspanningen zijn beloond met de aansluiting van het kasteel van Wouw bij de Zuiderwaterlinie en de West Brabantse Waterlinie. Ook de ontvangst van de BNG-publieksprijs voor ons project "Kasteel van Wouw" in de categorie erfgoed en groen was een mooie opsteker. In 2023 hebben we gewerkt aan een gevarieerd evenementenprogramma voor onze gemeente, waarbij we hebben ingezet op een mix tussen lokale evenementen en (topsport)evenementen met een groter regionaal of (inter)nationaal bereik. Een voorbeeld van een lokaal evenement is het Roosendaals Treffen, dat in september na 8 jaar weer heeft plaatsgevonden. Een evenement met een groter bereik dat we naar Roosendaal hebben gehaald is de ZLM-Tour. De planologische procedure voor de Gebiedsvisie Leisurepark Roosendaal is in 2023 afgerond. We hebben voorbereidingen getroffen voor parkmanagement voor het Leisurepark.
Dit parkmanagement zetten we op in samenwerking met de Ondernemersverenging De Stok inclusief Designer Outlet en de Stichting Ondernemers Fonds. We hebben ons ingezet op het verbeteren van de bestaanszekerheid van onze inwoners, zodat iedereen een gelijke kans krijgt om mee te doen in de maatschappij. We hebben stappen gezet in de uitvoering van de collegeprioriteit ‘Bestaanszekerheid voor alle inwoners’. Aan de hand van de speerpunten preventie, interventie en perspectief hebben we ons vangnet verbreed en vergroot, hebben we nieuw aanbod onderzocht en de implementatie hiervan voorbereid. In nauwe afstemming met collegeprioriteiten ‘Een goede toekomst voor onze kinderen’ en ‘Talenten, gouden handen en knappe koppen’ is gewerkt aan onderwerpen waarmee we elkaar versterken, zoals het kansrijk opgroeien van kinderen en aansluiten van (beroeps)onderwijs op de arbeidsmarkt. Het realiseren van woningen met de daarbij behorende voorzieningen is één van onze grootste opgaven. Een belangrijk onderdeel hiervan is de uitwerking van de regionale Woondeal met negen bestuursopdrachten die versnelling heeft gebracht in de woningbouwopgave tot en met 2030. 5
Op het gebied van mobiliteit is verkeersveiligheid een belangrijk aandachtspunt geweest, met maatregelen op verschillende locaties. We hebben hierin samengewerkt met partners als de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland. Met het oog op de toekomst en voortbouwend op de resultaten van 2023, blijven we ons inzetten voor samenwerking vanuit onze ambities voor onze inwoners. Een gezond, solide financieel perspectief Er zijn zorgen over de financiële situatie van onze gemeente voor de toekomst. Vanaf 2026 verslechtert de financiële positie van onze gemeente door een fors lagere uitkering uit het Gemeentefonds. Dit leidt bij nagenoeg alle gemeenten in Nederland tot een negatief begrotingssaldo vanaf 2026. Er is momenteel nog grote onzekerheid over hoe dit zich zal ontwikkelen. Gemeenten en Rijk zijn hier al lang met elkaar over in overleg, maar dit heeft nog niet tot een concreet resultaat geleid. De komende jaren monitoren we de ontwikkelingen nauwgezet.
Rekeningresultaat
Het gerealiseerde positieve rekeningresultaat 2023 voor resultaatbestemming bedraagt € 9,2 miljoen en wordt veroorzaakt door diverse mee- en tegenvallers. Hieronder volgt een overzicht van de vooren nadelen die groter zijn dan € 250.000: Voordelen Participatievoorzieningen (m.n. opvang Oekraïners) Decembercirculaire 2023 Specifieke uitkeringen (IZA, Versterking Sport en Bewegen, Brede SPUK) Kinderopvangtoeslagaffaire Kapitaallasten Personeelskosten Sociale werkvoorziening (WVS) Uitvoering uitkeringsregeling Participatiewet Riolering Precariobelasting Opbrengst bouwleges Betrouwbare en gastvrije gemeente Voorziening APPA Energielasten openbare verlichting
€ 3.285.000 € 1.359.000 € 1.200.000 € 974.000 € 740.000 € 725.000 € 630.000 € 496.000 € 331.000 € 324.000 € 308.000 € 297.000 € 284.000 € 270.000
Nadelen Individuele voorzieningen in natura voor jeugd Vorming voorziening Regeling Vervroegd Uittreden Duurzaam Energiebedrijf Roosendaal Reiniging
€ 2.225.000 € 660.000 € 565.000 € 314.000
In deel II Jaarrekening is een verschillenanalyse opgenomen met daarin een overzicht van deze en overige afwijkingen (zie pagina 183 - 188 van de Jaarstukken 2023). Resultaatbestemming 2023 Het gerealiseerde resultaat over 2023 bedraagt € 9,2 miljoen. Wij stellen voor om dit bedrag als volgt te bestemmen: 6
•
Om budgetten beschikbaar te houden voor een later jaar, kunnen we budgetten overhevelen naar 2024. Bij deze jaarrekening stellen we voor om één budget over te hevelen naar 2024, namelijk de bijdrage aan de sanering en inpassing van het gasstation op Stadsoevers/Vlietpark voor een bedrag van € 180.000. In de aanbiedingsnota 2023 is voor de jaarschijf 2023 een bedrag opgenomen van € 180.000 voor de bijdrage aan de sanering/inpassing van het gasstation op Stadsoevers/Vlietpark. Als gevolg van de noodzakelijke afstemming met en de benodigde instemming van de eigenaar van het gasstation zijn de werkzaamheden niet in 2023 uitgevoerd. De verwachting is dat de bijdrage in 2024 wordt voldaan. Een bedrag van € 1,5 miljoen te storten in de Bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting. De komende twee jaar is de omvang van de Bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting onvoldoende om de verwachte lasten te kunnen dekken. Het tekort ontstaat vanwege noodzakelijke tijdelijke huisvesting van de Kameleon en de Zilverlinde, sloopkosten en wegvallende verkoopopbrengsten. Dat betekent dat er óf een extra storting in de reserve moet plaatsvinden óf dat de lasten vanuit de reguliere begroting gedekt moeten worden. Omdat er in de reguliere begroting op dit moment geen ruimte is, is storting in de reserve ten laste van het jaarrekeningresultaat de beste optie.
Een deel van het positieve jaarrekeningresultaat, ca. € 400.000, is veroorzaakt door voordelen op onderwijshuisvesting. De Kroevendonk was financieel namelijk nog niet afgewikkeld, waardoor er nog geen kapitaallasten waren. Op 16 mei jl. heeft de gemeenteraad besloten om tot aankoop van de Poolse supermarkt aan de Gastelseweg over te gaan. Hiermee is een bedrag van ca. € 5 miljoen gemoeid. We stellen voor om dit bedrag in de Bestemmingsreserve Kapitaallasten te storten, zodat we daarmee de afschrijvingslasten van het pand kunnen dekken. Er resteert dan nog een bedrag van € 2.525.000. Dit bedrag storten we in de algemene reserve.
Overige besluiten bij de Jaarrekening Het college stelt voor om de Bestemmingsreserve Grondexploitaties aan te wenden voor het vormen of ophogen van verliesvoorzieningen van grondexploitaties. In het kader van de jaarrekening worden de vastgestelde grondexploitaties (grexen) herzien. Dat betekent dat de kosten en opbrengsten in de plannen worden geactualiseerd. Hierdoor kan ook het saldo van een grex veranderen. Voor een negatieve grex moeten we, conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), een voorziening vormen ter hoogte van het saldo (verlies) van de grex. Momenteel vormen we deze verliesvoorzieningen ten laste van de exploitatie, m.u.v. de voorzieningen voor Stadsoevers en Vlietpark. Deze worden gevormd ten laste van de bestemmingsreserve grondexploitaties. Indien sprake is een positieve grex moeten we op basis van het BBV een tussentijdse winstneming doen. Deze tussentijdse winstnemingen storten we in de bestemmingsreserve grondexploitaties. Op het moment dat een grex wordt afgesloten valt het positieve resultaat vervolgens vrij ten gunste van de exploitatie (het saldo). We doen nu het voorstel om de bestemmingsreserve grondexploitaties aan te wenden om alle verplichte verliesvoorzieningen te vormen of op te hogen.
De voorzieningen worden dan niet meer ten laste van de exploitatie gevormd of opgehoogd, waardoor dit geen effect heeft op de exploitatie (het saldo). Op die manier kunnen de winsten van positieve grexen beschikbaar blijven voor de verliezen van negatieve grexen.
7
Gecomprimeerde balans BALANS (x 1.000) Activa
Passiva
31-12-2023
31-12-2022
Vaste activa Immaterieel
31-12-2023
31-12-2022
Vaste passiva 166
202
Eigen vermogen
94.882
97.756
Materieel
216.193
201.575
Voorzieningen
45.100
40.039
Financieel
19.919
18.190
Langlopende schulden
86.875
98.000
236.278
219.967
226.857
235.795
Vlottende activa
Vlottende passiva
Voorraden
39.871
39.823
Kortlopende schulden
33.566
36.425
Vorderingen
14.070
10.207
Overlopende passiva
53.442
29.869
Liquide middelen
383
12
Overlopende activa
23.263
32.079
77.587
82.121
87.008
66.294
313.865
302.088
Totaal passiva
313.865
302.088
Gegarandeerde geldleningen
440.165
401.624
Totaal activa
In deel II Jaarrekening 2023 is de voorgeschreven uitgebreide balans conform BBV regelgeving opgenomen inclusief de volledige toelichting. Onderstaand volgt een verkorte toelichting. Immateriële vaste activa Hier worden de bijdragen aan activa in eigendom van derden verantwoord. Deze hebben betrekking op investeringen in welzijnsaccommodaties. Materiële vaste activa Dit zijn uitgaven met meerjarig nut die in meerdere jaren worden afgeschreven. De belangrijkste investeringen in 2023 met economisch nut zijn de renovatie en inrichting van het Huis van Roosendaal en de nieuwbouw van de Klimroos. Daarnaast hebben investeringen in maatschappelijk nut plaatsgevonden. De belangrijkste zijn de snelfietsroute en de Bosstraat. 9
Financiële vaste activa Dit betreft kapitaalverstrekkingen en leningen (onder andere deelnemingen). Roosendaal neemt deel in diverse rechtspersonen en gemeenschappelijke regelingen (kapitaalverstrekkingen). De belangrijkste vermeerderingen zijn de Startersleningen Roosendaal via SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting). Voorraden (onderhanden werk) Onderhanden werk zijn in exploitatie genomen bouwgronden. Vorderingen Dit zijn vorderingen met een looptijd korter dan één jaar. Liquide middelen Dit zijn de kas- en banktegoeden, opgenomen tegen nominale waarde. Overlopende activa Dit betreft de nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen. De belangrijkste post heeft betrekking op de btw-vorderingen (met name BCF-declaratie bij het Rijk). Eigen vermogen Reserves zijn vermogensbestanddelen die als eigen vermogen aan te merken zijn en die na besluitvorming door de gemeenteraad vrij te besteden zijn. Er zijn twee soorten reserves: algemene reserves en bestemmingsreserves (BR). Roosendaal heeft twee algemene reserves met ieder een eigen doel: algemene reserve en algemene saldireserve. Van de bestemmingsreserves zijn verschillende reserves aanwezig. Een aantal voorbeelden hiervan is: nieuwbouw stadskantoor en beheerkalender kapitaallasten. Verder wordt het eigen vermogen ook bepaald door het resultaat van de jaarrekening.
Voorzieningen Voorzieningen geven een schatting aan van ‘voorzienbare’ lasten, waarvan de omvang en/of het tijdstip van afwikkeling nog onzeker zijn, maar wel voldoende zijn in te schatten. De voorzieningen zijn verdeeld over vier categorieën: - Verplichtingen, verliezen en risico’s - Ter egalisering van kosten - Bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen waarvoor een heffing wordt geheven. - Voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is. Langlopende schulden Deze schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer. De langlopende schulden bestaan uit alleen onderhandse geldleningen van binnenlandse banken. Kortlopende schulden Deze schulden hebben een rentetypische looptijd korter dan één jaar. De schulden bestaan uit crediteuren en overige kortlopende schulden, zoals waarborgsommen, onderhanden werken en de tussenrekeningen. Overlopende passiva De overlopende passiva betreffen verplichtingen die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen, vooruit ontvangen bedragen van het Rijk en overige overheidsinstellingen en overige vooruit 10
ontvangen bedragen. De overlopende passiva hebben voornamelijk betrekking op de vooruit ontvangen bedragen van het Rijk en overige overheidsinstellingen. Gegarandeerde geldleningen Door de gemeente worden garanties gegeven voor betaling van rente en aflossing van bepaalde geldleningen. Deze betreffen leningen aangegaan door woningbouwverenigingen, instellingen in de gezondheidszorg en overige ten behoeve van de financiering van vaste activa. Het totale gegarandeerde bedrag is per saldo gestegen en is conform de voorschriften buiten de telling van de balans gehouden.
11
TOTAALOVERZICHT BATEN EN LASTEN 2023 (x € 1.000) Lasten 1. Besturen & Samenwerken (excl. overhead) 2. Leren & Ontwikkelen 3. Werken & Ondernemen 4. Wonen & Verblijven 5. Zorgen & Stimuleren Totaal lasten programma’s
Primitieve Gewijzigde begroting 2023 begroting 2023 15.399 23.581 68.064 59.166 66.558
16.680 33.202 86.582 78.245 79.248
Rekening 2023 16.552 26.707 82.477 69.288 80.516
Verschil rekening t.o.v. begroting 128 6.495 4.105 8.957 1.268
232.768
293.957
275.540
18.417
1.137 5.931 34.373 40.076 12.086 93.603
1.497 8.959 43.161 44.156 13.041 110.814
1.814 7.211 44.089 43.602 14.734 111.450
317 1.748 928 554 1.693 636 Voordeel
14.262 17.650 33.691 19.090 54.472 139.165 Nadeel
15.183 24.243 43.421 34.089 66.207 183.143 Nadeel
14.738 19.496 38.388 25.686 65.782 164.090 Nadeel
445 4.747 5.033 8.403 425 19.053 Voordeel
22.788 150 10
31.051 0 35
29.491 0 32
1.560 0 3
4.230 185.354 181.124
2.970 193.200 190.230
4.606 195.345 190.738
1.636 2.144 508
19.011 Voordeel 20.304 22.669 16.646 Voordeel
23.999 Nadeel 90.428 66.345 84 Voordeel
2.875 Nadeel 79.492 67.412 9.205 Voordeel
21.124 Voordeel 10.936 1.067 9.121 Voordeel
Voordeel
Baten 1. Besturen & Samenwerken (excl. overhead) 2. Leren & Ontwikkelen 3. Werken & Ondernemen 4. Wonen & Verblijven 5. Zorgen & Stimuleren Totaal baten programma’s Saldi 1. Besturen & Samenwerken (excl. overhead) 2. Leren & Ontwikkelen 3. Werken & Ondernemen 4. Wonen & Verblijven 5. Zorgen & Stimuleren Totaal saldi programma’s Overige lasten 1. Ondersteuning organisatie (overhead) 6. Onvoorzien 6. Vennootschapsbelasting Algemene dekkingsmiddelen 6. Betalen & Financieren (excl. reserves) Lasten Baten Saldo programma 6 (excl. reserves) Gerealiseerd totaal saldo baten/lasten Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen aan reserves Gerealiseerd resultaat
12
Begrotingsrechtmatigheid
Analyse voor de begrotingsrechtmatigheid Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. In de toelichting op het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) wordt begrotingsrechtmatigheid omschreven als: ‘Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). In de begroting zijn maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van belang zijn’. Er is een aantal verschillende begrotingsoverschrijdingen te onderscheiden. Bij de toetsing van begrotingsafwijkingen zijn er volgens de commissie BBV diverse categorieën. Exploitatie Lasten (x € 1.000) Programma 1. Besturen & Samenwerken 2. Leren & Ontwikkelen 3. Werken & Ondernemen 4. Wonen & Verblijven 5. Zorgen & Stimuleren 6. Betalen & Financieren Stortingen reserves Totaal lasten Baten (x € 1.000)
Begroting 2023 51.724 33.202 86.582 78.245 79.248 3.006 66.345 398.352
Rekening 2023 46.456 26.707 82.477 69.288 80.516 4.639 67.412 377.495
Verschil 5.268 6.495 4.105 8.957 -1.268 -1.633 -1.067 20.857
Programma 1. Besturen & Samenwerken 2. Leren & Ontwikkelen 3. Werken & Ondernemen 4. Wonen & Verblijven 5. Zorgen & Stimuleren 6. Betalen & Financieren Onttrekkingen reserves Totaal baten Saldi
Begroting 2023 5.490 8.959 43.161 44.156 13.041 193.201 90.428 398.436 V 84
Rekening 2023 2.227 7.211 44.089 43.602 14.734 195.345 79.492 386.700 V 9.205
Verschil -3.263 -1.748 928 -554 1.693 2.144 -10.936 -11.736 V 9.121
V = voordeel N = nadeel V V V V N N N V V = voordeel N = nadeel N N V N V V N N
De analyse op de overschrijdingen op de exploitatie worden meegenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering.
13
Kredieten Er loopt 1 krediet door in 2024 en volgende jaren met een overschrijding hoger dan € 250.000. Omschrijving (x € 1.000) Herhuisvesting Oekraïners Transitiekosten
Totaal geraamd bedrag
Uitgaven vorige dienstjaren
Uitgaven in 2023
Bijdragen in 2023
5.300
0
7.258
0
Restant -1.958
Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar deel ll Jaarrekening 2023 – het onderdeel Kredieten – waar een uitgebreidere toelichtingen op de overschrijdingen is opgenomen.
14
Deel I: Jaarverslag
15
Programma 1. Besturen & Samenwerken Overzicht beleidsvelden en portefeuillehouders Algemene bestuurlijke zaken - burgemeester Han van Midden Regionale representatie en samenwerking - wethouder Arwen van Gestel Betrouwbare gemeente - wethouder Evelien van der Star-Deijkers Openbare orde, veiligheid en preventie - burgemeester Han van Midden Terugblik 2023 In 2023 hebben we samen weer stappen gezet in de diverse beleidsvelden van het programma Besturen & Samenwerken. We zijn begonnen met het 'Verhaal van Roosendaal', een belangrijk project dat onze identiteit als stad en onze verbondenheid met onze dorpen en inwoners benadrukt. Door nauwe samenwerking met alle betrokken partijen hebben we de voorbereidingen getroffen om ons verhaal te vertellen, te voelen en vast te leggen. Onze ambitie om een vooraanstaande rol te spelen binnen regionale samenwerkingsverbanden krijgt steeds meer vorm. We hebben actief gewerkt aan het versterken van onze positie in de regio WestBrabant, door strategische partnerships aan te gaan. Een belangrijke stap hierin is de aansluiting bij de BrabantStad. Hierdoor kunnen nu de verdere stappen worden gezet voor een regionale marketingstrategie en het aanpakken van gemeenschappelijke uitdagingen. Binnen het programma voor een betrouwbare en gastvrije gemeente hebben we gewerkt aan de randvoorwaarden.
Door projecten gericht op dienstverlening, open overheid en participatie hebben we ook de nodige voorbereiding getroffen om in 2024 de volgende stappen te zetten die bijdragen aan het vergroten van het vertrouwen van inwoners, ondernemers en instellingen. Dit is essentieel voor een veerkrachtig Roosendaal. Ook op het gebied van openbare orde, veiligheid en preventie hebben we niet stilgezeten. Samen met onze inwoners en partners hebben we gewerkt aan het versterken van onze buurten en dorpen, door te investeren in preventie en een daadkrachtige aanpak van criminaliteit en overlast. De vaststelling van het 'Integraal Veiligheidsplan De Markiezaten 2023-2026' en de uitvoering ervan tonen onze vastberadenheid om te zorgen voor een veilige leefomgeving voor iedereen.
Algemene bestuurlijke zaken Wat willen we bereiken? Verhaal van Roosendaal Door het verhaal van Roosendaal op te stellen, bouwen we aan onze gemeente en aan de trots op onze mooie stad, dorpen en mensen. Het verhaal van Roosendaal vertelt ons verhaal, wie wij zijn als stad, de dorpen en de mensen die er wonen en werken. Roosendaal is een gemeente in beweging, waar veel mogelijk is. De stad en de dorpen zijn een fijne plek om te wonen, werken, recreëren, ondernemen en studeren. In Roosendaal heerst een ondernemerscultuur, zijn wij hartelijk en voelen we ons verbonden met onze omgeving, dit is immers onderdeel van ons DNA. Wij willen gaan bouwen aan trots in Roosendaal. Trots op Roosendaal, haar dorpen, haar inwoners en ondernemers en dat verhaal willen wij gaan vertellen. Wij werken samen met alle partijen in en om de gemeente en daarbuiten om het verhaal van Roosendaal te vertellen.
16
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Waar het Verhaal van Roosendaal aanvankelijk bedoeld was om trotser op onze stad en dorpen te worden, is het in 2023 in een breder perspectief geplaatst: het streven is dat het verhaal van Roosendaal de kapstok wordt van alles wat we in Roosendaal doen en willen bereiken (met aandacht voor het verleden en het DNA van Roosendaal). Het verhaal van Roosendaal is dan ook nog in ontwikkeling. We hebben een (extern) adviesbureau de opdracht gegeven om het Verhaal van Roosendaal op te tekenen met een passende communicatiestrategie. Om hiertoe te komen is de nodige afstemming en consensus tussen veel partijen nodig. De verwachting is dat het bureau in het 2e kwartaal van 2024 de opdracht afgerond heeft. Er is een nieuw ontwerp van de Roosenspeld geïntroduceerd en er is ook al een aantal spelden in 2023 uitgereikt door de burgemeester. We hebben daarbij ook een bijeenkomst voor de ontvangers van de Jongerenroos en Bruggenbouwer georganiseerd. Deze bijeenkomst gaan we ieder jaar voortzetten. Tot slot is een start gemaakt met de voorbereiding voor een film over het verleden en heden van de gemeente Roosendaal gericht op de jeugd, deze video wordt eind mei 2024 opgeleverd.
Wat heeft dit gekost? X € 1.000 Lasten Algemene bestuurlijke zaken Baten Algemene bestuurlijke zaken Saldo
Rekening 2022
Primitieve BegrotingsGewijzigde begroting 2023 wijzigingen 2023 begroting 2023
Rekening 2023
3.324
3.185
290
3.475
3.678
504
0
0
0
299
2.820
3.185
290
3.475
3.379
Regionale representatie en samenwerking Wat willen we bereiken?
We zetten de ontwikkeling van onze gemeente en de regio stevig voort. De potentie is groot en Roosendaal wil zich dan ook goed positioneren en een trekkersrol vervullen binnen de regionale samenwerkingsverbanden. Er zijn provinciale en landelijke ontwikkelingen waarin (sub)regionale overlegtafels de basis vormen voor toekomstige ontwikkelingen. De koers die we hierin aanhouden maken we weloverwogen en zij aan zij met onze inwoners, ondernemers en partners in Roosendaal én met essentiële partners in de regio. De bovenlokale belangen van andere gemeenten in de regio zijn in goed overleg verweven met de belangen van Roosendaal. We werken toe naar een toekomst van mogelijke groei en het toekomstbestendig maken van onze voorzieningen. Dat vergroot onze weerbaarheid en geeft ons slagkracht om toekomstige uitdagingen aan te pakken vanuit een solide basis. Door een trekkersrol te pakken binnen de westflank van de regio West-Brabant nemen we verantwoordelijkheid voor onze positie en rol in de regio. We zijn partner binnen samenwerkingsverbanden en we trekken samen met andere gemeenten en partners op bij de aanpak van majeure opgaven en noodzakelijke lobby richting andere overheden. Ook binnen het sociaal domein en andere samenwerkingsverbanden pakken we onze rol om voldoende slagkracht te organiseren op diverse thema’s.
Regionaal zetten we de eerste stappen in het uitwerken van een regionale marketingstrategie. Door de ligging tussen Rotterdam en 17
Antwerpen en dat we grenzen aan Zeeland als één van de grootste toeristische provincies van Nederland, kent West-Brabant een enorme potentie, onder meer op het gebied van leisure. Roosendaal is daarbij open, uitnodigend en constructief om deze positie en trekkersrol te vervullen bij regionale bijeenkomsten en overleggen. Daarbij is het HUIS van Roosendaal toegankelijk voor regionale bijeenkomsten om te werken aan gemeenschappelijke uitdagingen.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
In 2023 hebben zich op het gebied van regionale samenwerking belangrijke ontwikkelingen voorgedaan. Zo zijn wij in 2023 toegetreden tot het samenwerkingsverband BrabantStad. Voor Roosendaal is dit gremium een belangrijke overlegtafel om haar positie binnen Brabant te verstevigen en collegeambities waar te maken om meer bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen in de opgaves die spelen op provinciaal, regionaal en vooral grootstedelijk niveau. Verder hebben we ook in 2023 weer actief deelgenomen aan diverse landelijke en regionale netwerken en samenwerkingsverbanden zoals de Regio West-Brabant (RWB), Stedelijke Regio WestBrabant-West, G40 en VNG. Met het toetreden tot BrabantStad is Roosendaal ook deel gaan nemen aan de diverse bestuurlijke en ambtelijke themagroepen. De thema's waarop samengewerkt wordt zijn: digitale stad, sport & cultuur, duurzame verstedelijking, mobiliteit en sociaal-maatschappelijk. Roosendaal heeft zich als aanjager van de Stedelijke Regio West-Brabant West ingezet om de verstedelijkingsopgave in de vierde stedelijke regio vorm en inhoud te geven. Voor de SRWBW is een werkorganisatie opgericht op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau. Er is gewerkt aan de afronding van de Verstedelijkingsvisie SRWBW en gestart met het opstellen van een Regionale InvesteringsAgenda (RIA SRWBW) voor de 7 gemeenten en Waterschap.
Tevens wordt er een governancestructuur uitgewerkt om de samenwerking verder te formaliseren. Roosendaal heeft deels geparticipeerd in de focusverlegging van de Strategische Agenda van de RWB en het Actieprogramma RWB 2024-2028. Dit is gebeurd via onze bestuurlijke deelname in het Strategisch Beraad en het Algemeen Bestuur. Op ambtelijk niveau via strategisch en adjudantenoverleg. Het proces over de uitwerking van het accent op de nieuwe economie en afstoten van taken moet in 2024 zijn afgerond. Roosendaal heeft hiervoor vanuit het college via de gemeenteraad een zienswijze ingediend. We nemen deel aan relevante nationale netwerken, zoals het G40 stedennetwerk en de VNG. Deze netwerken helpen ons om de maatschappelijke opgaven, waar we voor staan, te realiseren en/of het provinciaal of Rijksbeleid mogelijk te beïnvloeden. In De6-verband hebben we in 2023 weer kennis en ervaring uitgewisseld op het gebied van bedrijfsvoering. In 2023 heeft er een collegeconferentie De6-gemeenten plaatsgevonden te Sprundel, waarbij centraal stonden de thema’s “Toekomstige duurzame stad” en “dienstverlening”. Samen met de gemeenteraad sturen we op onze gemeenschappelijke regelingen. De regionale Nota Verbonden Partijen helpt ons daarbij. In 2023 is ambtelijk verder gewerkt aan het actualiseren van de Nota verbonden partijen.
Dit heeft geresulteerd in een geactualiseerde Nota verbonden partijen die ter besluitvorming kan worden voorgelegd aan de raden van de WestBrabantse gemeenten.
18
Wat heeft dit gekost? X € 1.000
Rekening 2022
Lasten Regionale representatie en samenwerking Baten Regionale representatie en samenwerking Saldo
Primitieve BegrotingsGewijzigde begroting 2023 wijzigingen 2023 begroting 2023
Rekening 2023
853
786
90
876
926
96
110
0
110
146
757
676
90
766
780
Betrouwbare gemeente Wat willen we bereiken?
In de gemeente Roosendaal kunnen inwoners, ondernemers en instellingen erop rekenen dat de lokale overheid samen met hen optrekt. Zij kunnen rekenen op een betrouwbare gemeente; als dienstverlener, als partner, als vergunningverlener, als uitkeringsverstrekker en als beleidsmaker. Zij verdienen een partner die luistert, uitlegt, duidelijk is en haar afspraken nakomt. Die gelooft in de kracht van mensen en handelt vanuit vertrouwen. Onze belangrijkste ambitie is om zij aan zij te staan met onze partners om zo het vertrouwen in de politiek en het bestuur te vergroten en de betrokkenheid bij de samenleving te stimuleren. Om deze betrokkenheid te vergroten, maken we zelf de eerste stap door het goede voorbeeld te geven. We maken dingen mogelijk waar het kan; maatwerk is daarbij het uitgangspunt. We leggen uit wat we doen en waarom, vooral als iets niet kan of tegen iemands belangen ingaat. We streven naar maximale openheid en transparantie. Dat doen we door de manier waarop we als organisatie handelen en door het inrichten van ons beleid, onze processen en onze systemen. Samen werken we aan de toekomst van Roosendaal.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Programma betrouwbaar & gastvrij Het jaar 2023 kenmerkt zich door de start van het programma betrouwbaar & gastvrij, zoals opgetekend in het collegeprogramma. De programmastructuur is opgezet, het programmaplan is geschreven en de groep Open & Gastvrij is gevormd en mensen zijn geworven om de projectlijnen dienstverlening, participatie en open overheid extra kracht bij te zetten. Omdat de bezetting op cruciale posities in de projectlijnen dienstverlening en participatie niet op korte termijn te realiseren was, met het oog op de juiste persoon op de juiste plek, zijn niet alle budgetten volledig ingezet. Het programma richt zich op zowel een versterking van kennis, eigenaarschap en verbinding binnen en buiten de organisatie en heeft als strategie ‘binnen beginnen om buiten te winnen’. Op programmaniveau zijn in 2023 daarom de eerste projecten ‘binnen’ gestart. De organisatie heeft de serious game ‘expeditie BuitensteBinnen’ gespeeld. Hierin hebben medewerkers, directie en college de thema's betrouwbaarheid, vertrouwen, buiten naar binnen en gastvrijheid verkend als voorbereiding op het verdere ontwikkeltraject in 2024 met betrekking tot betrouwbaarheid en gastvrijheid. De ontwikkeling van een Roosendaalse visie op gastvrijheid en plan van aanpak voor het ontwikkeltraject voor de organisatie is in 2023 opgestart. Tevens is de monitoring van het 19
programma opgezet voor zowel het meten van effecten in de samenleving als voor het inzichtelijk maken van de resultaten op projectniveau. Dienstverlening In 2023 hebben wij gewerkt aan veelomvattende projecten, waaronder MijnRoosendaal.nl. Onze inwoners kunnen op dit portaal voor hen relevante informatie bij elkaar vinden. Het platform is uitvoerig getest onder verschillende groepen, waaronder inwoners. In januari 2024 is dit platform live gegaan, daarna vindt nog doorontwikkeling plaats. We digitaliseren waar dat kan, zodat onze inwoners en ondernemers tijd- en plaatsonafhankelijk aanvragen kunnen doen of diensten af kunnen nemen. We digitaliseren, maar bieden altijd de mogelijkheid voor persoonlijk contact. Om te zorgen dat er samenspel is tussen de digitale kanalen en persoonlijke kanalen, zijn wij gestart met een onderzoek en het opstellen van een aanpak hierop. Dit noemen we ook wel een omnichannelstrategie. Het in lijn brengen van mensen, systemen en processen is van belang om ervoor te zorgen dat de inwoners via alle wegen hetzelfde antwoord krijgen en op eenzelfde manier geholpen worden. Verder zijn we aan de slag gegaan met: Evaluatie samenwerking in de publieksplaza; We evalueren hoe de samenwerking tussen de verschillende organisaties in de publieksplaza van het HUIS van Roosendaal loopt.
Uit deze eindevaluatie, die in 2024 wordt opgeleverd, komen gericht verbeteracties. Ook de pilot vraagadviseurs die in 2023 is gestart, wordt hierin meegenomen. Continu tevredenheid over dienstverlening meten. We hebben medio 2023 een medewerker klantreizen aangesteld om vanuit de ervaringen van inwoners en ondernemers onze dienstverlening te monitoren en te verbeteren. Er is gestart met de klantreizen in de publieksplaza. Er volgt daarna een plan over structurele monitoring. Nog toegankelijkere website. We werken continu aan het verbeteren van digitale inclusie. In 2023 is daarvoor gewerkt aan een update van de website, waardoor ook de toegankelijkheid weer vergroot. De oplevering heeft begin 2024 plaatsgevonden. De website is gebruiksvriendelijker en technisch is de toegankelijkheid verbeterd door o.a. een groter lettertype en icoontjes bij belangrijkste taken. Ook is in 2023 een audit uitgevoerd waaruit bleek dat we voldoen aan de eisen vanuit de wetgever. Hierbij hebben wij ook verbeterpunten meegekregen die wij in het vervolg weer oppakken. Telefonische bereikbaarheid. Om onze telefonische bereikbaarheid te verbeteren hebben we 140165 uitgefaseerd. Zo krijgen inwoners direct een medewerker van de gemeente aan de lijn.
Ook hebben we automatische handtekeningen in Outlook gerealiseerd met directe nummers van collega’s en hebben we gesprekken gevoerd met de organisatie over hoe de bereikbaarheid verbeterd kan worden. Dit is tevens onderdeel van ieder groepsplan geworden. Van klacht naar kracht. De werkgroep ‘Van klacht naar kracht’ kijkt anders naar klachten en zien deze als ongevraagd en onbedoeld advies. Zo leren we en voeren we verbeteringen in onze dienstverlening direct door. Met uiteindelijk als doel; het continu verbeteren van onze dienstverlening, kansen om te zetten in concrete acties en daardoor dus ook minder klachten. Eind 2023 is een klachtencoördinator geworven, die hiermee actiever aan de slag gaat en de werkgroep aanstuurt. Direct duidelijk. We hebben de Direct Duidelijk Deal ondertekend. Daarmee zetten we als gemeente in op direct duidelijke taal voor onze inwoners en ondernemers (voorheen heldere taal). In 2023 zijn we gestart met het aanpassen van onze website. Deze heeft meer dan 1300 pagina’s, die allen herschreven worden. Dit loopt nog door in 2024. Verder waren er nog acties als trainingen voor nieuwe medewerkers, standaardbrieven herschrijven en meer inzetten op onze taalcoaches. Daarnaast zijn we een pilot gestart met 50 collega’s met ondersteunende software, deze heet ‘Klinkende taal tool’. Deze software doet automatisch een check op B1 20
taalniveau in Word en Outlook. Als deze pilot naar tevredenheid loopt, gaan we het aantal licenties uitbreiden. Participatie Als betrouwbare gemeente staan we open voor onze samenleving. We willen een partner zijn die luistert, meedenkt en beleid maakt mét mensen in plaats van over mensen. We hebben in 2023 hard gewerkt om deze houding meer kracht te geven. Daarvoor hebben we de kaders geschetst: de participatievisie en de participatiebrug zijn in december 2023 als overkoepelende documenten vastgesteld door de raad. Onder deze overkoepelende documenten hebben we meer houvast ontwikkeld voor medewerkers. Door continu intern, met partners en andere belangrijke stakeholders zoals de Jongerenraad en Bewonersplatforms in gesprek te zijn ontwikkelden we een leidraad; een checklist die ondersteunt bij het starten van een participatief proces. Vanuit deze checklist wordt de organisatie ondersteund in de stappen die horen bij een transparant participatieproces; een laagdrempelig overzicht dat inzicht geeft in waar je allemaal aan moet denken bij het opstarten van een participatieproces. Ook is er een start gemaakt met het ontwikkelen van een toolkit met gespreksmethodieken en instrumenten, zoals methodieken ontwikkeld vanuit #RSRD.
Het is belangrijk om in de organisatie van elkaar te leren en in verbinding met elkaar te staan, om dubbelingen richting inwoners en ondernemers te voorkomen. Daarom ontwikkelden we in 2023 een start van de Participatiekaart: een kaart waarop alle middel- en grote participatietrajecten worden vastgelegd. Deze wordt in 2024 intern gelanceerd in samenhang met alle bovenstaande handvatten. In 2023 hebben we drie participatieadviseurs in dienst genomen. Deze uitbreiding maakt het mogelijk om binnen de gemeente trajecten te gaan ondersteunen/adviseren. We zijn in 2023 al gestart met kleine en grote trajecten, zoals de ontwikkeling van ‘Hartje West’, de visie op Westrand en vanuit het Nationaal Programma Roosendaal (NPR) en Schaalsprong zijn jongeren actief betrokken. Tot slot hebben we waardevolle gesprekken gevoerd met bewonersplatforms/dorpsraden. Open Overheid De inzet op openheid en transparantie is cruciaal, om een betrouwbare gemeente te kunnen zijn. Dit begint bij ons eigen handelen: we moeten ons bewust zijn van de rol die we als individu hebben en hoe dit bijdraagt aan onze ambities. Hiervoor hebben we in 2023 verder gewerkt aan onze doelstellingen op het gebied van openheid en transparantie, en daarmee aan de implementatie van de Wet open overheid (Woo).
Door het verder aanpassen van onze processen en systemen in 2023 werken we verder aan het gemakkelijk en snel vindbaar en openbaar maken van informatie. De eerste resultaten hiervan zijn in 2023 geboekt met aanpassen van processen in meerdere informatiecategorieën uit de Woo, namelijk Woo-verzoeken, convenanten en vergaderstukken van de gemeenteraad. Daarnaast is de landelijke Woo-index gevuld. In 2023 zijn we gestart met het actief openbaar maken van Woo-verzoeken op een tijdelijk platform, zodat voor iedereen inzichtelijk is welke informatie is opgevraagd bij de gemeente. Ook hebben we gewerkt aan de route naar een definitief publicatieplatform, dat betrouwbaar, toegankelijk en begrijpelijk is voor inwoners. Hierbij hebben we ook rekening gehouden met onze dienstverlening, om zo de diverse gemeentelijke websites zo goed mogelijk op elkaar aan te laten sluiten en het voor de inwoner zo duidelijk mogelijk te maken welke informatie waar teruggevonden kan worden. Daarnaast hebben we in 2023 binnen de ambtelijke organisatie een thema verder uitgewerkt als pilot, om te kijken hoe we meer kunnen doen dan de Woo van ons vraagt. Hierbij hebben we ook bij politiek-bestuurlijk gevoelige dossiers gekeken hoe actieve informatieverstrekking kan bijdragen aan 21
wederzijds vertrouwen. We volgen dus de landelijke ontwikkelingen en deadlines die gelden voor de implementatie van Woo, en sorteren daar waar mogelijk op voor. We werken samen met De6 Gemeenten en volgen we de ontwikkelingen in het VNG-project ‘Grip op Informatie’. Het proces van Woo-verzoek is verder geoptimaliseerd en de rol van de Woo-contactpersoon is verder uitgebreid. De Woo-contactpersoon heeft nu actief contact met iedereen die een verzoek om informatie doet bij de gemeente, en is bereikbaar voor iedereen die vragen heeft. Contactgegevens van de Woo-contactpersoon zijn ook te vinden op de gemeentelijke website en op de landelijke Woo-index. Daarnaast is in 2023 gewerkt aan informatiehuishouding op orde, om informatie bij een Woo-verzoek ook makkelijker terug te kunnen vinden. Tot slot hebben we in 2023 gewerkt aan bewustwording bij de ambtelijke organisatie en het college van B&W, vanuit het belang van openheid en transparantie en het invulling geven aan de rol van een open en transparante gemeente. Dit raakt ook aan de actieve openbaarmaking van informatie en het behandelen van Woo-verzoeken.
Wat heeft dit gekost? X € 1.000 Lasten Betrouwbare gemeente Baten Betrouwbare gemeente Saldo
Rekening 2022
Primitieve BegrotingsGewijzigde begroting 2023 wijzigingen 2023 begroting 2023
Rekening 2023
24.644
25.009
10.879
35.888
30.750
1.696
1.442
3.479
4.921
1.364
22.948
23.567
7.400
30.967
29.386
22
Openbare orde, veiligheid en preventie Wat willen we bereiken?
Samen met onze inwoners werken we aan een sterke gemeente Roosendaal, met sterke buurten en dorpen, waar mensen prettig en veilig wonen, werken en recreëren. Een gemeente waar inwoners, ondernemers en organisaties weerbaar zijn en zich beschermd weten en veilig voelen. Een gemeente waar criminaliteit zo veel als mogelijk voorkomen wordt en waar aanwezige overlast en criminaliteit stevig aangepakt worden. We investeren in de veiligheid van onze inwoners. Soms nemen we hierin de leiding en soms ondersteunen we. In onze aanpak staat preventie voorop, waarbij we doorpakken daar waar het nodig is. Veiligheid is geen rustig bezit. Ze is één van de belangrijkste aandachtsgebieden van de overheid. Ook de gemeente heeft hierin een cruciale rol. Dat doen we niet alleen, maar samen met onze veiligheids- en zorgpartners en onze inwoners, ondernemers en organisaties. Door gezamenlijk en integraal op te trekken wordt hinder, overlast, onveiligheid en criminaliteit in onze regio, in ons district en onze gemeente effectief en doortastend aangepakt. In het district De Markiezaten werken we op het gebied van veiligheid op veel thema’s nauw samen. Op 9 februari 2023 heeft de gemeenteraad het 'Integraal Veiligheidsplan De Markiezaten 2023-2026' vastgesteld. Dit plan benoemt de prioriteiten en strategische thema’s op het gebied van veiligheid voor de periode van 2023 tot en met 2026.
Nadere uitwerking heeft plaatsgevonden in het Uitvoeringsprogramma 2023.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Veiligheidsrisicogebieden aangewezen In de eerste vier maanden van 2023 waren er vier grote geweldsincidenten met (vuur)wapens in de openbare ruimte, waarbij (onschuldige) omstanders betrokken waren. De gemeenteraad werd op 25 april, 5 mei en 27 september 2023 geïnformeerd over deze ontwikkelingen. Op 5 mei 2023 heeft de burgemeester veiligheidsrisicogebieden aangewezen voor de periode van 5 mei tot en met 4 augustus 2023, vanwege verstoring van de openbare orde door de aanwezigheid van (vuur)wapens. Dat gebeurde in nauw overleg met de politiechef en de officier van Justitie. Deze maatregel was een reactie op toenemend wapenbezit en -misbruik na enkele gewelddadige incidenten die onrust veroorzaakten. De aangewezen gebieden lagen rond de belangrijkste toegangswegen van Roosendaal. Deze keuze kwam voort uit de analyse dat de daders voornamelijk van buiten Roosendaal leken te komen. Een verhoogd gevoel van veiligheid werd bereikt door een gerichte aanpak op specifieke locaties en tijdstippen, naast andere maatregelen zoals analyse, onderzoek en verscherpt toezicht op wapenbezit en -geweld. Concept Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024' vastgesteld Op 19 december 2023 hebben we de concept 'Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024' vastgesteld en vrijgegeven voor inspraak. Met deze strategie sluiten we aan op de wettelijke plicht uit de Omgevingswet.
De strategie beschrijft de prioriteiten, doelen en strategieën op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. De strategie vervangt het ‘Vergunningen-, Toezicht- en Handhavingsbeleid Roosendaal’ (uit 2018). Casuïstieken op het gebied van veiligheid en zorg behandelen We pakken casuïstiek integraal aan met partners als zorg- en veiligheidshuis, OGGZ, politie, jeugdzorg, reclassering en OM. Hierbij benut iedere partij zijn eigen bevoegdheden en instrumenten om casuïstiek aan te pakken en adequate zorg en passende ondersteuning aan kwetsbare inwoners te bieden. We merken een toename in het aantal dossiers (ggz/personen met onbegrepen gedrag/arbeidsmigranten/verslavingsproblematiek) op het snijvlak van zorg en veiligheid. We hebben het dan over 220 zaken met hierin complexe en risicovolle casuïstiek. Jongeren ondersteunen en coachen In het kader van Preventie met Gezag zijn diverse activiteiten ontplooid. 23
Er zijn 12 jongeren aangemeld bij de jeugdprofessionals. Deze jongeren hebben ondersteuning en coaching nodig om te voorkomen dat zij door verkeerde netwerken worden beïnvloed. We moeten hen daarom perspectief bieden. Twee jongeren/jongvolwassenen zijn teruggekeerd naar het onderwijs. Zij ontvangen begeleiding en een stageplek, die vanuit de gemeente is gefaciliteerd. Door Halt zijn er in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs in totaal 132 lessen gegeven. We hebben de hotspots jeugdoverlast in kaart gebracht. Deze hotspots zijn in de zomer van 2023 meegenomen door jongerenwerk, straathoekwerk, jeugdboa's en politie. Dit om zodoende overlast zo veel mogelijk te voorkomen. Om ervoor te zorgen dat de omstandigheden voor criminelen ongunstig zijn om zich in onze gemeente te vestigen hebben we: De 'Beleidsregel voor de toepassing Wet Bibob gemeente Roosendaal 2024' vastgesteld (trad in werking op 1 januari 2024). Hiermee stellen we ons in staat om onszelf te beschermen tegen het risico dat criminele activiteiten worden gefaciliteerd door het verlenen van beschikkingen, het aangaan van vastgoedtransacties en het gunnen van overheidsopdrachten. Bovendien wordt hiermee de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd.
We hebben 47 aanvragen om vergunning getoetst aan de Wet Bibob De vergunningplicht voor afhaal- en bezorgbedrijven (maaltijden en catering) is opgenomen in de Algemene plaatselijke verordening. Zo dienen afhaal- en bezorgzaken voor de exploitatie over een vergunning te beschikken. Ondernemingsvormen zijn fluïde en de APV dient deze ontwikkeling te volgen. De wijziging van de APV was noodzakelijk in het kader van openbare orde en veiligheid en een leefbaar woon- en ondernemersklimaat in Roosendaal. Actiepunten van de "Brabantse norm weerbare overheid' zijn opgepakt. Inmiddels voldoen we aan een groot aantal punten uit de norm. In december 2024 moeten we aan de gehele norm voldoen, zoals op het gebied van informatiepositie en -beveiliging, bewustwording, organisatie, beleid en handhaving. Cameratoezicht We hebben het rapport 'Cameratoezicht in Roosendaal' opgesteld en hebben hiervoor de benodigde middelen beschikbaar gesteld. Inmiddels zijn voorbereidingen getroffen om de beoogde samenwerking tussen politie en gemeente vast te leggen in een overeenkomst en worden medewerkers opgeleid om camera's te kunnen bedienen en (live) mee te kijken e.d. In 2024 worden nog twee sporen gelopen: Bezien wat de mogelijkheden zijn tot het verruimen van het gebied waar cameratoezicht kan worden toegepast; Voorbereidingen treffen (mede op basis van de uitkomsten van spoor 1) m.b.t.
aanbesteding vervanging/vernieuwing/uitbreiding camera's/infrastructuur e.d. In 2023 zijn de voorbereidingen getroffen voor een samenwerkingsovereenkomst voor de uitvoering van het cameratoezicht. Deze overeenkomst ligt er inmiddels. Voor de gebieden Rembrandtgalerij en Kalsdonk is besloten cameratoezicht voor een bepaalde periode in te stellen. Het inzetten van camera’s is noodzakelijk in het belang van de handhaving van de openbare orde en moet een bijdrage leveren aan het verhogen van de veiligheid en de leefbaarheid. Jaarverslag VTHV In het Jaarverslag VTHV 2023 wordt nader ingegaan op de vele kwantitatieve indicatoren. Hieruit volgt een dwarsdoorsnede: We hebben drie zaken met betrekking tot radicalisering behandeld c.q. in behandeling. 24
Er lopen drie casussen die integraal (met meerdere ketenpartners) onder de vlag van het RIEC worden aangepakt. Twee met betrekking tot mensenhandel en een met betrekking tot huurauto's. Deze casussen lopen door in 2024. Er zijn negentien panden gesloten vanwege overtreding van de Opiumwet. In het kader van overtreding van de Opiumwet zijn acht waarschuwingen verzonden. Er zijn zeven rapportages met betrekking tot het dealen van drugs ontvangen. Naar aanleiding van deze rapportages is een last onder dwangsom opgelegd. We hebben voor 191 adressen subsidie toegekend voor de aanschaf van gecertificeerd hang- en sluitwerk.
Digitale veiligheid In samenwerking met politie zijn er het hele jaar door diverse avonden georganiseerd met buurtpreventie over cybercrime (digitale veiligheid). Onder andere in de dorpen en diverse bijeenkomsten in de Roosendaalse wijken. Tijdens voorlichtingsdagen, zoals op scholen is gewerkt met de mobiele escaperoom cybercrime. Drie basisscholen zijn samen met Halt, politie, jongerenwerk en boa’s bezocht in het kader van de ‘Cybertour’. In oktober is er een grote bijeenkomst in de bibliotheek van Roosendaal geweest, het Veilig Online Evenement met o.a. Kees van der Spek. Het hele jaar door kan iedereen de online cybercrime challenge doen, die te vinden is via https://markiezaten.dataexpert.academy/ Vuurwerkoverlast We hebben met de politie, het Openbaar Ministerie en de brandweer samengewerkt aan de aanpak van illegaal vuurwerk en (vuurwerk)overlast. Qua preventie en bewustwording zijn onder andere: Op de gemeentelijke website: uitleg (in meerdere talen) over hoe ervaren vuurwerkoverlast kan worden gemeld en is de ‘button’ vertrouwenspersoon toegevoegd. Via deze button kunnen inwoners anoniem hun meldingen doorgeven; Kluisjescontroles gehouden op alle scholen voor voortgezet onderwijs; Voorlichting gegeven door Halt op basis- en voortgezet onderwijs. Daarnaast zijn scholen (voortgezet onderwijs) bezocht door de (jeugd)boa’s.