BIJLAGE 4 bij toelichting Plan-MER.pdf
Tekst van het document
Plan-MER Buitengebied Wouw
projectnummer0436205.100 definitief 1 november 2020
Plan-MER Buitengebied Wouw
projectnummer 0436205.100 definitief revisie 1 november 2020
Auteurs Johnno Kuipers
1-11-2020 2020Bastian van Dijck
Opdrachtgever Gemeente Roosendaal Stadserf 1 4701 NK ROOSENDAAL
datumvrijgave
beschrijvingrevisie definitief
goedkeuring Bastian van Dijck
vrijgave Tim Artz
Inhoudsopgave 1 Inleiding.........................................................................................................................1 1.1 Aanleiding en context.......................................................................................................................................1 1.2 Plan-m.e.r.-procedure......................................................................................................................................5 1.2.1 Waarom een plan-m.e.r.?..............................................................................................................................5 1.2.2 Procedure en inhoudelijke eisen aan een plan-m.e.r....................................................................................7 1.3 De plan-m.e.r.-procedure.................................................................................................................................7 1.4 Leeswijzer.........................................................................................................................................................9
2 Beleidskader.................................................................................................................10 2.1 Overzicht beleidskader...................................................................................................................................10 2.2 Europees beleid..............................................................................................................................................11 2.2.1 Natura 2000.................................................................................................................................................11 2.3 Nationaal beleid..............................................................................................................................................11 2.3.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte......................................................................................................11 2.3.2 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) (Ontwerp)..............................................................................................13 2.3.3 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)................................................................................15 2.3.4 Wet natuurbescherming..............................................................................................................................15 2.4 Provinciaal
beleid............................................................................................................................................16 2.4.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant...................................................................................................................16 2.4.2 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant.........................................................................................18 2.4.3 Bestuursakkoord 2020-2023.......................................................................................................................32 2.4.4 Verordening en Beleidsregel natuurbescherming.......................................................................................32 2.5 Gemeentelijk beleid........................................................................................................................................33
3 Referentiesituatie.........................................................................................................38 3.1 Inleiding38 3.2 Plangebied en omgeving.................................................................................................................................39 3.3 Autonome ontwikkelingen.............................................................................................................................40 3.4 Landschap.......................................................................................................................................................41 3.4.1 Ontstaans- en bewoningsgeschiedenis van het landschap.........................................................................41 3.4.2 Reliëf 46 3.4.3 Landschapsstructuur en landschappelijke waarden...................................................................................48 3.4.4 Aardkundige waarden.................................................................................................................................50 3.4.5 Archeologische waarden.............................................................................................................................53 3.4.5.1 Erfgoedkaart Roosendaal / Archeologische verwachtingskaart..............................................................53 3.4.5.2 Archeologische
monumenten..................................................................................................................54 3.4.5.3 Archeologische verwachtingswaarde.......................................................................................................56 3.4.6 Cultuurhistorische waarden........................................................................................................................58 3.4.6.1 Cultuurhistorische waarden.....................................................................................................................58 3.4.6.2 Beschermde cultuurhistorische waarden.................................................................................................59 3.4.6.3 Overige niet beschermde cultuurhistorische waarden............................................................................65 3.5 Bodem en water.............................................................................................................................................67
3.5.1 Bodem..........................................................................................................................................................67 3.5.2 Water 69 3.6 Natuur 74 3.6.1 Inleiding.......................................................................................................................................................74 3.6.2 Natura2000-gebied......................................................................................................................................75 3.6.3 Natuurnetwerk Brabant (NNB)....................................................................................................................81 3.6.4 Wav-gebieden..............................................................................................................................................85 3.6.5 Beschermde soorten....................................................................................................................................86 3.7 Functionele structuur.....................................................................................................................................94 3.8 Leefomgeving / Hinder.................................................................................................................................100 3.8.1
Verkeer......................................................................................................................................................100 3.8.2 Geluid 102 3.8.3 Luchtkwaliteit............................................................................................................................................102 3.8.4 Geur 105 3.8.5 Licht 108 3.8.6 Externe veiligheid......................................................................................................................................109 3.8.7 Gezondheid................................................................................................................................................117 3.8.8 Overige hinderaspecten............................................................................................................................120
4 Voorgenomen activiteiten..........................................................................................121 4.1 Inleiding121 4.2 Algemene beleidslijn bestemmingsplan.......................................................................................................122 4.3 Uitgangspunten landbouw...........................................................................................................................125 4.4 Ontwikkelingsmogelijkheden veehouderijen...............................................................................................126 4.5 Overige ontwikkelingsmogelijkheden..........................................................................................................130 4.6 Uitgangspunt voor effectbepaling: maximale ontwikkeling.........................................................................131 4.7 Voorgenomen activiteit, alternatieven en scenario’s..................................................................................132
5 Effecten133 5.1 Beoordelingskader- en methodiek...............................................................................................................133 5.2 Landschap.....................................................................................................................................................136 5.3 Cultuurhistorie..............................................................................................................................................141 5.4 Archeologie...................................................................................................................................................143 5.5 Bodem 144 5.6 Water 145 5.7 Natuur 148 5.7.1 Natura 2000-gebieden...............................................................................................................................148 5.7.2 Wav-gebieden............................................................................................................................................155 5.7.3 NNB 155 5.7.4 Beschermde plant- en diersoorten............................................................................................................160 5.8 Verkeer 165 5.9 Geluid 167 5.10 Luchtkwaliteit.............................................................................................................................................168 5.11 Geur 169
5.12 Lichthinder..................................................................................................................................................170 5.13 Externe veiligheid.......................................................................................................................................173
5.14 Gezondheid.................................................................................................................................................174 5.15 Radar, straalpaden, hoogspanningsverbindingen......................................................................................176
6 Conclusie....................................................................................................................177 6.1 Effecten samengevat....................................................................................................................................177 6.2 Samenvatting van effecten en beoordelingen per milieuaspect..................................................................179 6.3 Samenvatting effecten en beoordelingen per ontwikkelingsmogelijkheid..................................................186 6.4 Aandachtspunten/afwegingen bestemmingsplan: mogelijke mitigerende maatregelen...........................187 6.5 Leemten in kennis en aanzet evaluatieprogramma.....................................................................................190 6.5.1 Leemten in kennis......................................................................................................................................190 6.5.2 Monitoring en evaluatie............................................................................................................................190
Samenvatting Aanleiding De gemeente Roosendaal is voornemens om voor het buitengebied aan de westzijde van Roosendaal, de voormalige gemeente Wouw een nieuw bestemmingsplan op te stellen, zijnde bestemmingsplan “Buitengebied Wouw 2020”. Dit bestemmingsplan dient als vervanging van het vigerende bestemmingsplan Buitengebied Wouw (2010 vastgesteld, 2012 onherroepelijk) en implementeert het bestemmingsplan 'Herziening 1 Buitengebied Wouw (2019, kleinere wijzigingen) en de 'Westelaarsestraat 54' (2015 vastgesteld) en “Camping Herelseheide” (2018 vastgesteld (beide postzegelplannen voor lokale ruimtelijke ontwikkelingen). Ondanks het gegeven dat de Omgevingswet eraan komt, kiest de gemeente voor het buitengebied van Wouw (nog) voor een “traditioneel” bestemmingsplan buitengebied. Dit om samen met het in 2016 vastgestelde Bestemmingsplan Buitengebied Nispen één gemeentebreed ruimtelijk-planologisch kader te hebben voor het buitengebied van Roosendaal en de verschillen in buitengebied regels tussen de voormalige gemeenten Wouw en RoosendaalNispen op te heffen. Het nu op te stellen bestemmingsplan Buitengebied Wouw is planologisch grotendeels consoliderend, het maakt geen wezenlijke/grootschalige nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk.
Wel maakt het bestemmingsplan reguliere uitbreiding van agrarische bedrijven planologisch opnieuw mogelijk, conform de mogelijkheden zoals deze al bestaan in het vigerende bestemmingsplan. De systematiek sluit zoveel als mogelijk aan op die van het Bestemmingsplan Buitengebied Roosendaal Nispen uit 2016, geactualiseerd naar veranderde wet- en regelgeving, beleidskaders en milieutechnische inzichten sinds 2016. Belangrijk gegeven is dat de randvoorwaarden voor uitbreiding van agrarische bedrijven sinds 2012 anders geworden zijn door veranderingen in het provinciale beleid, vertaald in regels in de Interim Omgevingsverordening (zie onderstaand kader) Daarnaast wordt het bestemmingsplan Buitengebied Wouw geactualiseerd aan de huidige weten regelgeving en het huidige gemeentelijke beleid. Belangrijk aandachtspunt is een bestemmingsplanregeling die én ruimte geeft voor agrarische ontwikkeling én past binnen het wettelijk kader van de Wet natuurbescherming (zie hiernavolgend kader).
Roosendaal Moerstraten
Heerle Spoorlijn
A58
Wouw
Bergen op Zoom
Wouwse Plantage
Landgoed Wouwse Plantage
Figuur S.1 Plangebied en omgeving MER Buitengebied Wouw (bron: gemeente Roosendaal, 2019)
Kader veehouderijbeleid provincie Noord-Brabant Sinds 2012 zet de provincie Noord-Brabant in haar ruimtelijk beleid ( Structuurvisie Ruimtelijke Ordening, Verordening ruimte, Omgevingsvisie en Interim Omgevingsvisie in “transitie naar zorgvuldige veehouderij”. Centraal in deze beleidslijn staat het motto “Ontwikkelruimte moet je verdienen en is niet onbegrensd”. Er wordt alleen nog ontwikkelruimte aan veehouderijen geboden als daarmee een ontwikkeling naar een zorgvuldige veehouderij in gang wordt gezet. Hieraan is een aantal voorwaardelijke bepalingen gekoppeld: o.a. voeren van dialoog met omgeving, landschappelijke kwaliteitsverbetering op minimaal 10% van het bouwvlak, voldoen aan (boven)wettelijke eisen ten aanzien van fijnstof en geur. Om te mogen uitbreiden moet een score van 7,25 gehaald worden op de zogenaamde “Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij” (BZV). Ontwikkelruimte blijft in principe beperkt tot 1,5ha. Veehouders die een overlastsituatie opruimen en/of een BZV-score van minimaal 8,5 scoren, kunnen aanspraak maken op een groter bouwblok (2 tot 2,5ha) dan normaal (1,5ha). Sinds juli 2017 is daar in Oost- en Midden Brabant het zogenaamde stalderingsbeleid aan toegevoegd.
In Oost- en Midden-Brabant mogen veehouderijen met “hokdieren” (varkens, pluimvee e.d.) alleen uitbreiden als tegelijk binnen het zogenaamde “stalderingsgebied” verouderde leegstaande stallen worden gesloopt. Daarnaast wil de provincie mestbewerking zoveel mogelijk concentreren op industrieterreinen, de regels voor lokale mestbewerking zijn aangepast. Het provinciale natuurbeleid is aangescherpt om de ammoniakuitstoot door de veehouderij sneller en vergaand terug te dringen. De emissieeisen voor nieuwe stallen worden stapsgewijs strenger. Veehouders met verouderde stallen moeten er versneld ) voor zorgen dat deze worden gemoderniseerd. In november 2019is de Verordening ruimte opgevolgd door de Interim Omgevingsverordening naar aanleiding van de in december 2018 vastgestelde Omgevingsvisie Brabant 2030 en vooruitlopend op de Omgevingswet. Het beleid ten aanzien van landbouw is in de Interim Verordening niet wezenlijk veranderd. In het bestemmingsplan worden de bepalingen van de Interim Omgevingsverordening doorvertaald in de regels.
Kader Veehouderij – stikstofdepositie – Natura 2000 Conform de Wet natuurbescherming mogen activiteiten geen significante negatieve effecten hebben op Natura 2000-gebieden. Bestemmingsplannen die deze activiteiten vastleggen mogen niet zondermeer worden vastgesteld. In de omgeving van het plangebied liggen Natura 2000-gebieden. Een deel van deze gebieden is gevoelig voor stikstofdepositie, al in de huidige situatie liggen de achtergrondwaarden hoger dan de kritische depositiewaarden. Uitbreiding van veehouderijen leidt zonder beperkende maatregelen, tot toename van stikstofemissie en daarmee tot toename van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden in de omgeving. Dit is, ook bij geringe toename, een significant negatief effect, gezien de "overbelaste" situatie van de Natura 2000gebieden ten opzichte van stikstof. Met (stal)technische maatregelen kan de stikstofdepositie worden verminderd, dan wel worden voorkomen. Maatregelen kunnen echter niet in het bestemmingsplan worden vastgelegd. Deze problematiek speelt in een groot deel van Nederland. Het Rijk had een landelijk dekkende oplossing voorbereid in de vorm van PAS, Programma Aanpak Stikstof (per 1 juli 2015 in werking getreden). Het PAS moest ertoe leiden dat EN tegemoet wordt gekomen aan de eisen van Natura 2000 EN er ontwikkelingsruimte blijft bestaan. Dit o.a.
door een stelsel van generieke maatregelen om de stikstofemissie terug te dringen (o.a. door afspraken met de agrarische sector) en het treffen van maatregelen in de Natura 2000-gebieden zelf. Echter de Raad van State heeft op 29 mei 2019 geoordeeld dat het PAS in de huidige vorm onvoldoende borgt dat er geen negatieve effecten op Natura2000-gebieden optreden. Daarmee vallen gemeenten terug naar de situatie voor inwerkingtreding van het PAS (maar met de nieuwe Wet natuurbescherming en voortschrijdende inzichten vanuit jurisprudentie). Gemeenten zijn al sinds 2010 op zoek naar een juridisch houdbare oplossing. De momenteel meest plausibele methode is het opnemen van een voorwaardelijke bepaling aan bouwen en/of gebruik dat uitbreiding niet mag leiden tot een toename van stikstofdepositie op Natura 2000-gebied., tenzij de toename onherroepelijk is vergund conform de Wet natuurbescherming.
Doel bestemmingsplan Doel van het bestemmingsplan is het bieden van een actuele juridische regeling voor het buitengebied Wouw. Het bestemmingsplan heeft twee hoofddoelstellingen: het veiligstellen en vastleggen van de bestaande waarden en belangen; het mogelijk maken van gewenste ontwikkelingen. Het nieuwe bestemmingsplan wil – binnen de randvoorwaarden die gelden vanuit onder meer landschap, natuur en cultuurhistorie – aan de bestaande (gewenste) functies ontwikkelingsruimte bieden en daarnaast inspelen op toekomstige ontwikkelingen. Het bestemmingsplan geeft aan waar zich welke functies mogen ontwikkelen. Nieuwe grootschalige ontwikkelingen zijn in dit bestemmingsplan niet voorzien. Bij het toestaan van ontwikkelingen gaat het primair om kleinschalige ontwikkelingen op perceelniveau. Plan-m.e.r.-procedure Het doorlopen van een plan-m.e.r.-procedure voor het Bestemmingsplan Buitengebied Wouw is verplicht. Dit omdat het bestemmingsplan mogelijkheden biedt voor en kaders (voorwaarden) stelt aan ontwikkelingen, waarvoor m.e.r.-verplichtingen bestaan. Daarnaast volgt de verplichting uit het feit dat voor het bestemmingsplan een passende beoordeling moet worden opgesteld. In een passende beoordeling worden de effecten van ontwikkelingen in het bestemmingsplan op Natura 2000-gebieden onderzocht.
Dit is verplicht, omdat niet op voorhand kan worden uitgesloten dat er negatieve effecten optreden op Natura 2000-gebieden. Onderzoek op gebiedsniveau, niet op locatie-/inrichtingsniveau In de plan-m.e.r.-procedure wordt het gehele plangebied en de effecten van ontwikkelingen binnen het Bestemmingsplan Buitengebied Wouw beschouwd. De focus ligt echter : op die gebieden, waar ontwikkelingen mogelijk zijn; alleen op de ontwikkelingen die in het bestemmingsplan mogelijk worden gemaakt; alleen op die aspecten waarop een (wezenlijk) effect verwacht wordt. 1. Het effectenonderzoek wordt gedaan op het niveau van het buitengebied als geheel en niet op locatie- / inrichtingsniveau. Dit gebeurt in vervolgprocedures voor individuele ontwikkelingen.
De gemeente publiceert dit plan-MER samen met het ontwerp van het bestemmingsplan en legt beide ter inzage. Iedereen kan in deze periode een reactie geven op het plan-MER en het ontwerpbestemmingsplan. Ook toetst de Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie m.e.r.) het plan-MER. De Commissie m.e.r. is een onafhankelijk instantie, die het plan-MER toetst op volledigheid en juistheid. De gemeente geeft in het vast te stellen bestemmingsplan aan, hoe zij omgaat met de inspraakreacties op het plan-MER en het toetsingsadvies van de Commissie m.e.r.
Referentiesituatie Referentiesituatie De effecten van de ontwikkelingsmogelijkheden in het bestemmingsplan zijn bepaald ten opzichte van de referentiesituatie. De referentiesituatie is de situatie in het plangebied tijdens de planperiode van het bestemmingsplan (10 jaar) zonder de ontwikkelingen in het bestemmingsplan zelf. De referentiesituatie is de huidige situatie en de autonome ontwikkeling van het plangebied.
Referentiesituatie = huidige situatie + autonome ontwikkeling Referentiesituatie: situatie in het plangebied tijdens de planperiode (10 jaar) zonder de ontwikkelingen in het bestemmingsplan Huidige situatie: bestaande / feitelijke situatie in het plangebied Autonome ontwikkelingen: andere ontwikkelingen in het plangebied dan de ontwikkelingen die deel uitmaken van het bestemmingsplan
De effecten van de ontwikkelingen van het bestemmingsplan zijn niet vergeleken met de huidige situatie (2020), maar met het eindjaar van de planperiode van het bestemmingsplan: 2030 (uitgaande van vaststelling van het bestemmingsplan in 2020). Uitzondering hierop is de bepaling van effecten op Natura 2000-gebieden. Deze effecten zijn bepaald ten opzichte van de huidige situatie (2020), zoals gesteld in de Wet natuurbescherming. Kenschets plangebied Het plangebied Buitengebied Wouw is gesitueerd ten westen van Roosendaal en komt overeen met het gebied dat wordt vastgelegd in het bestemmingsplan Buitengebied Wouw. Het plangebied Buitengebied Wouw is als volgt begrensd : In het oosten loopt de plangrens tot aan de grens van de voormalige gemeente Wouw en sluit hiermee aan op de grens van bestemmingsplan Buitengebied Roosendaal-Nispen; Het westen sluit aan op de gemeentelijke grens van Bergen op Zoom en sluit daarmee aan op bestemmingsplan Buitengebied Oost 2012; Het zuiden wordt begrensd door de rijksgrens/gemeentegrens met de Belgische gemeente Essen; In het noorden wordt het plangebied begrensd door de gemeentegrens met de gemeente Steenbergen. Hiermee sluit het plan aan op het huidige bestemmingsplan Buitengebied Steenbergen; De kernen Wouw, Heerle, Wouwse Plantage en Moerstraten en de bebouwde kern van Wouwse Plantage maken geen deel uit van het bestemmingsplan.
De landbouw is de belangrijkste grondgebruiker in het plangebied. In het plangebied zijn ca. 112 agrarische bedrijven gelegen, waarvan ca. 35 veehouderijen. Het aantal agrarische bedrijven is fors afgenomen de afgelopen decennia. In 1996 waren er nog 235 agrarische bedrijven in het gebied (de voormalige gemeente Wouw) gevestigd. Het cultuurlandschap en de natuurgebieden in combinatie met de cultuurhistorische trekkers als de Wouwse Plantage leggen een basis voor de recreatieve sector in het plangebied. De belangrijkste recreatieve trekpleister vormt de Wouwse Plantage. In de omgeving van de Wouwse Plantage ligt de golfbaan van de Wouwse Plantage. Het buitengebied wordt van oudsher ook gebruikt voor bewoning. Enerzijds in de vorm van agrarische bedrijfswoningen, anderzijds in de vorm van burgerwoningen. Deze zijn voornamelijk geconcentreerd in de kleine dorpen en buurtschappen. De navolgende figuren geven een impressie van het plangebied
Moerstraten
Wouw Heerle
Wouwse Plantage
Figuur S.2. Geomorfologische ondergrond (bron: Erfgoedkaart gemeente Roosendaal)
Oude veenontginning
Hoevelandschap met beken Hoevelandschap met beken
Hoevelandschap met beken
Jonge Heideontginning
Zoom/Turfvaart
Gesloten bos / landgoederen
Jonge Heideontginning / relicten veenontginning Figuur S.3. Landschapsontwikkelingsplan de Zoom van West-Brabant: kwaliteitsbeeld
Smalle Beek
Borgvlietsche Duinen
Figuur S.4. Aardkundig waardevol gebied (Provincie Noord-Brabant, www.kaartbank.brabant.nl)
Kasteel Altena
Kasteel Wouw
Figuur S.5. Archeologische verwachtingenkaart (bron: Erfgoedkaart gemeente Roosendaal)
Figuur S.6. Cultuurhistorische waardenkaart Roosendaal
Figuur S.7 Waterlopen en reserveringsgebied waterberging (paars) (bron: Provincie Noord-Brabant, kaartbank.brabant.nl, 2018)
Plangebied
Grens B-NL
Figuur S.8: Natura 2000-gebieden in de buurt van het plangebied (rode lijn vormt de plangrens) (bron: PDOK in QGIS).
Figuur S.9: Natuurnetwerk Brabant (bron: provincie Noord-Brabant, www.kaartbank.brabant.nl) (blauwe lijn is de plangrens).
Figuur S.20 Agrarische en agrarisch verwante bedrijven in plangebied buitengebied Roosendaal Wouw (bron gegevens agrarische veehouderijen: gemeente Roosendaal, 2020)
Voorgenomen activiteit Dit MER onderzoekt de effecten van de ontwikkelingsmogelijkheden in het Bestemmingsplan Buitengebied Wouw op de omgeving. Het Bestemmingsplan is een integrale herziening van de vigerende bestemmingsplannen in het buitengebied. Het nieuwe bestemmingsplan is overwegend consoliderend. Wel maakt het onder voorwaarden uitbreiding en omschakeling mogelijk van bestaande agrarische bedrijven, glastuinbouwbedrijven en recreatieve bedrijven. Daarnaast maakt het omschakeling mogelijk van agrarisch gebruik naar recreatief gebruik en biedt het mogelijkheden voor nevenfuncties, zoals bijvoorbeeld recreatie. Vertaling van dit uitgangspunt betekent dat de bestaande ruimtelijke en functionele structuur (opnieuw) wordt
vastgelegd waarbij op perceelsniveau de gebruikelijke kleinschalige ontwikkelingsmogelijkheden worden geboden. Grootschalige ontwikkelingen – zoals bijvoorbeeld de aanleg van landgoederen – zijn in het bestemmingsplan niet opgenomen. Deze kunnen alleen via een aparte planologische procedure gerealiseerd worden. Het betreft geen grootschalige nieuwe ontwikkelingen, maar "reguliere" planologische mogelijkheden conform de mogelijkheden uit de vigerende bestemmingsplannen. Ten aanzien van landbouw is met name de implementatie van de eisen van de provinciale Interim Omgevingsverordening aan de uitbreiding van en omschakeling naar veehouderijen van belang (zie kader in hoofdstuk 1). Daarnaast wordt in het bestemmingsplan geanticipeerd op de eisen vanuit de Wet natuurbescherming ten aanzien van Natura 2000-gebieden (zie kader in hoofdstuk 1). Voornemen en uitgangspunt van het bestemmingsplan is het behouden van vigerende planologische ruimte voor de landbouw, mits milieutechnisch inpasbaar. De (beperkte) ontwikkelingsmogelijkheden voor bestaande agrarische bedrijven worden opnieuw bestemd, rekening houdend met de eisen van de Interim Omgevingsverordening (transitie naar zorgvuldige veehouderij) en de Wet natuurbescherming.
Ontwikkelingsmogelijkheden veehouderijen Alleen bestaande veehouderijen Het bestemmingsplan voorziet niet in nieuwe of andere ontwikkelingsmogelijkheden dan de al planologisch vigerende in het bestemmingsplan buitengebied. Conform de vigerende bestemmingsplannen is nieuwvestiging van ( veehouderijen in het buitengebied niet toegestaan. Het bestemmingsplan gaat daarmee alleen over ontwikkelingsmogelijkheden voor bestaande veehouderijen. De planologische vertaling van de Interim Omgevingsverordeningen het rekening houden met de Wet natuurbescherming leidt wel tot een aanpassing van de ontwikkelingsmogelijkheden voor veehouderijen. Zorgvuldige veehouderij / onderscheid diersoorten Het bestemmingsplan Buitengebied geeft invulling aan de beleidslijn "Transitie Zorgvuldige Veehouderij" zoals verwoord in het provinciale beleid. In navolging van het provinciale beleid wordt geen onderscheid meer gemaakt in diersoorten. De gemeente Roosendaal maakt - in afwijking van de Verordening ruimte- nog wel een onderscheid tussen de (grondgebonden) veehouderij en de niet grondgebonden veehouderij (veehouderij die in gebouwen plaatsvindt). Dat betekent, dat alle, op het moment dat het onderhavige bestemmingsplan in ontwerp ter inzage wordt gelegd, aanwezige niet grondgebonden veehouderijen middels een aanduiding worden gefixeerd en daarmee worden onderscheiden van de andere veehouderijen.
Qua regeling sluit voor het overige het bestemmingsplan aan op wat in de Interim Omgevingsverordening ten aanzien van veehouderijen is vastgelegd. Voorwaarden aan uitbreiding Omdat de vastgestelde bouwkavel (op termijn) niet voor alle agrarische bedrijven voldoende ontwikkelingsperspectief met zich mee draagt is een verdere uitbreiding van het bouwvlak voor alle bedrijven mogelijk via een nadere afweging in de vorm van een wijzigingsprocedure. Bij de uitbreiding van het bouwvlak moet rekening gehouden worden met de aanwezige landschappelijke, natuurlijke en/of cultuurhistorische waarden. Dit betekent dat een bijdrage geleverd wordt aan de kwaliteitsverbetering van het landschap. De maximale uitbreidingsmogelijkheid van de bouwvlakken wordt begrensd tot maximaal 1,5 ha. Daarnaast geldt bij uitbreiding de verplichting advies te vragen van de Agrarische adviescommissie (AAB).
Generieke eisen aan uitbreiding veehouderij Voor een uitbreiding van een veehouderij gelden daarnaast vanuit de Interim Omgevingsverordening de volgende eisen en criteria. Uitbreiding is mogelijk tot maximaal 1,5 ha. Voordat een uitbreiding kan plaatsvinden dient een zorgvuldige dialoog plaatsgevonden te hebben met de omgeving. De achterliggende gedachte is dat zowel agrarische ondernemers als hun omgeving een belang hebben bij het onderhouden van een goede relatie. De dialoog is erop gericht om in een vroegtijdig stadium -nog voordat een concreet plan vastligt- kennis te nemen van eventuele bezwaren, wensen en belangen van omwonenden zodat die bij de uitwerking van de uitbreidingsplannen kunnen worden betrokken. Daarbij is het niet zo, dat alle partijen het met elkaar eens behoeven te worden; het gaat er om dat inzicht bestaat in de wensen van de omgeving in relatie tot de mogelijkheden die de ondernemer heeft. Ook gelden geen echte vormvereisten voor de wijze waarop het overleg feitelijk gestalte krijgt. Wel zal de gemeente per geval moeten bepalen of de dialoog op een (voldoende) zorgvuldige wijze heeft plaatsgevonden. Er zijn normen voor geur op gebiedsniveau opgenomen. Deze normen geven invulling aan de grenzen die vanuit gebiedsniveau aan individuele ontwikkelruimte gesteld worden.
De geurnormen zijn opgenomen om ervoor te zorgen dat op gebiedsniveau geen nieuwe overbelastingen voor geurhinder ontstaan en om bij te dragen aan een afname van de belasting waar deze cumulatief te hoog is. De landschappelijke inpassing bedraagt 10 % Ook bij uitbreiding van de veehouderij op het bestaande bouwvlak is de BZV van toepassing. Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij (BZV) De Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij (BZV) is opgebouwd rond diverse thema's. Om te voldoen aan het criterium 'zorgvuldig' moet een minimale score van 7,25 op de BZV worden gehaald. In de loop der tijd zal het aantal thema's worden uitgebreid en de scores worden bijgesteld. Ruimte voor excellerende bedrijven Veehouders die een overlastsituatie opruimen en/of een BZV-score van minimaal 8,5 scoren, kunnen aanspraak maken op een groter bouwblok (2 tot 2,5 ha) dan normaal (1,5 ha). Omschakelingsmogelijkheden Binnen de agrarische gebiedsbestemmingen kunnen agrarische bedrijven verder omschakelen naar elke agrarische bedrijfsvorm, behalve naar een niet grondgebonden (zorgvuldige) veehouderij en glastuinbouw. Omschakeling naar paardenhouderij is - gelet op de ruimtelijke impact die deze agrarische bedrijfsvorm kan hebben – wel mogelijk, gekoppeld aan een wijzigingsprocedure. Omschakeling naar recreatie is eveneens mogelijk middels een wijzigingsprocedure.
Omschakeling van een niet veehouderij (vollegronds)teeltbedrijf naar een (grondgebonden) veehouderij is mogelijk, mits voldoend aan de provinciale eisen aan een zorgvuldige veehouderij. Omschakeling van een niet grondgebonden veehouderij naar een (grondgebonden) veehouderij of naar een niet veehouderij (vollegronds)teeltbedrijf is mogelijk, omschakeling van een (grondgebonden) veehouderij naar een niet grondgebonden veehouderij is niet mogelijk. Op gemengde bedrijven, bijvoorbeeld een veehouderij in combinatie met vollegrondsteelt, mag wel worden gebouwd ten behoeve van de niet-veehouderijtak, zonder aan de voorwaarden uit de Interim Omgevingsverordening te voldoen. Deze bebouwing mag echter niet in gebruik worden genomen ten behoeve van de veehouderij, voordat voldaan wordt aan de voorwaarden.
Extra beperkingen / voorwaarden binnen gebied “Beperkingen Veehouderij” Een deel van het plangebied is in de Interim Omgevingsverordening aangeduid als “Beperkingen Veehouderij”. Het betreft natuurgebieden en gebieden om de kernen. Binnen deze aanduiding gelden extra beperkingen en voorwaarden ten aanzien van grondgebondenheid aan uitbreiding. In de praktijk betekent dit dat binnen de aanduiding “beperking veehouderij” niet grondgebonden veehouderijen de veetak niet uit kunnen breiden. Paardenhouderijen en maneges Een paardenhouderij is alleen toegestaan binnen die agrarische bouwvlakken die voorzien zijn van de aanduiding 'paardenhouderij' een paardenhouderij is blijkens de in de begripsbepalingen opgenomen, definitie gericht op het houden van paarden, het africhten van paarden, het fokken van paarden, het bieden van verblijf aan paarden en de handel in paarden. Een paardenhouderij is daarmee duidelijk te onderscheiden van een manege. De agrarische bestemmingen bieden de mogelijkheid in de vorm van een afwijkingsbevoegdheid een paardenhouderij als nevenactiviteit uit te oefenen bij een agrarisch bedrijf. Het gaat daarbij om tamelijk beperkte activiteiten. Aan deze afwijkingsmogelijkheid zijn diverse voorwaarden gekoppeld waaraan een daartoe inkomend verzoek getoetst zal worden.
Daarnaast bestaat ook de mogelijkheid in de vorm van een wijzigingsbevoegdheid een agrarische bedrijfsvorm geheel om te schakelen naar een paardenhouderij. Ook hieraan zijn diverse voorwaarden gekoppeld waaraan voldaan moet worden, alvorens wijziging ook daadwerkelijk kan plaatsvinden (waaronder de voorwaardelijke bepaling stikstofdepositie). Hierbij moet opgemerkt worden dat paardenhouderijen wel milieueffecten hebben. In dit MER worden ze in het effectenonderzoek daarom gezien als veehouderijen. Mestbe-/verwerking Mestverwerking en biovergisting is als agrarische nevenactiviteit toegestaan via een afwijkingsprocedure. Het dient te gaan om verwerking van mest, afkomstig van het eigen bedrijf. Daarbij geldt een maximum capaciteit van 25.000 ton op jaarbasis. Ook hiervoor gelden voorwaarden, waaronder de voorwaardelijke bepaling stikstofdepositie. Is een grotere capaciteit aan de orde, dan zal daarvoor een aparte planologische afweging worden gemaakt en zal bij honorering van een verzoek gebruik gemaakt worden van een buitenplanse procedure. Ontwikkelingsmogelijkheden Glastuinbouw Bestaande glastuinbouwbedrijven mogen hun bouwvlak (op maat) via wijziging uitbreiden tot maximaal 3,5 ha (waarvan 3 ha netto glas). Hierbij geldt dat een uitbreiding in overeenstemming moet zijn met de diverse omgevingskwaliteiten.
Teeltondersteunende voorzieningen Het gebruik van teeltondersteunende voorzieningen is aan regels gebonden omdat ze van invloed zijn op het landschapsbeeld, de natuur en de waterhuishouding. In het beleid wordt onderscheid gemaakt in tijdelijke voorzieningen (folies, insectengaas, schaduwhallen, hagelnetten etc.) en permanente voorzieningen (containerstellingenteelt etc.). Permanente teeltondersteunende voorzieningen mogen uitsluitend op het bouwvlak worden opgericht. Buiten het bouwvlak zijn teeltondersteunende voorzieningen binnen de bestemming Agrarisch bij recht toegestaan, binnen de overige agrarische bestemmingen enkel middels een afwijkingsbevoegdheid teneinde een nadere afweging ten aanzien van in het gebied aanwezige specifieke landschappelijke, cultuurhistorische en/of natuurwaarden.
Op basis van het provinciaal beleid gelden de volgende uitgangspunten: Permanente teeltondersteunende voorzieningen mogen alleen binnen het bouwvlak worden opgericht. In de bestemming agrarisch is het mogelijk om ten behoeve van permanente teeltondersteunende voorzieningen het bouwvlak te vergroten tot maximaal 3 ha. Permanente teeltondersteunende voorzieningen zijn alleen toegestaan voor grondgebonden teelt. Teeltondersteunende kassen mogen alleen binnen het bouwvlak worden opgericht tot een maximum van 5.000 m². Uitbreiding ten opzichte van de huidige situatie is niet mogelijk. In de ‘groenblauwe mantel/ ecologische hoofdstructuur’’ zijn geen teeltondersteunende kassen toegestaan. Binnen de gebiedsbestemming Agrarisch is op het bouwvlak van agrarische bedrijven 5000 m² aan teeltondersteunend glas toegestaan. Uitbreiding ten opzichte van de huidige situatie is niet mogelijk.
Werken in het vergunningenstelsel Het bestemmingsplan maakt, onder voorwaarden, werken mogelijk, zoals: het verlagen, vergraven, ophogen of egaliseren van de bodem; het diepploegen, diepwoelen of uitvoeren van andere ingrepen in de bodem, waaronder ook begrepen de aanleg van leidingen, alsmede de aanleg van drainage het graven, dempen, dan wel verdiepen, vergroten of anderszins verlagen van de waterstand; het vellen of rooien van bomen en houtopstanden; het verwijderen van landschapselementen; het verwijderen van onverharde wegen of paden; het aanleggen en of verharden van wegen of paden, dan wel het aanbrengen van andere niet -omkeerbare oppervlakteverhardingen groter dan 100 m²; het permanent (voor meer dan twee jaar aaneengesloten omzetten van grasland naar een andere bodemcultuur. Het wijzigen van de waterhuishouding door het dempen van sloten en waterlopen, danwel het graven ervan Deze werken zijn mogelijk onder de voorwaarde dat geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de in het bestemmingsplan genoemde waarden (landschappelijk, cultuurhistorisch, natuur, water). Recreatie De gemeente streeft in het gehele buitengebied een verdere uitbouw, verbetering en structurering van de recreatieve infrastructuur na, waarbij vooral op de regionale en plaatselijke behoeften wordt ingespeeld.
Het gaat hierbij vooral om voorzieningen als fiets- en wandelpaden, rust- en picknickbankjes, informatiepanelen etc. Daarbij is aandacht nodig voor een betere onderlinge afstemming van de routes onderling. De bestaande recreatieve dag- en verblijfsvoorzieningen zijn met het oog op het bovenstaande beleid positief bestemd. Voor nieuwe grootschalige of intensieve vormen van recreatie geldt een terughoudend beleid: het bestemmingsplan biedt hiervoor geen ruimte. Met betrekking tot de mogelijkheden voor kleinschalig kamperen sluit het bestemmingsplan aan bij de gemeentelijke Beleidsnota kleinschalige kampeervormen. Op basis van dit beleid is kleinschalig kamperen uitsluitend als nevenactiviteit mogelijk bij bestaande agrarische bedrijven. De aanwezige recreatiewoningen zijn als zodanig gehandhaafd en bestemd. Permanente bewoning van deze woningen is uitgesloten.
In het gehele buitengebied bestaat de mogelijkheid om bouwwerken van geringe omvang ten behoeve van het recreatieve medegebruik op te richten zoals bijvoorbeeld picknicktafels, speelen schuilgelegenheden, informatieborden en bewegwijzeringen. Bij plaatsing in bos- en natuurgebieden mogen de aanwezige natuurwaarden niet worden aangetast. Vakantieappartementen zijn toegestaan tot een maximum van vijf appartementen per agrarisch bedrijf, bed & breakfast tot een maximum van 5 kamers/10 personen. Duurzame energie De gemeente Roosendaal werkt separaat aan het Bestemmingsplan Buitengebied aan beleid op het gebied van duurzame energie. Het buitengebied biedt geen ruimte voor windturbines. De gemeente maakt een afwegingskader voor mogelijkheden voor zonneparken. De gemeente heeft een beleidsvisie zonne-energie gemaakt waarbij op basis van een omgevingsvergunning medewerking wordt verleend voor tijdelijke zonneparken. Vooralsnog maakt dit afwegingskader geen onderdeel uit van het Bestemmingsplan Buitengebied en daarmee ook niet van dit MER. Uitgangspunt voor effectbepaling: maximale ontwikkeling Er wordt in de effectenbepaling uitgegaan van de planologisch maximale ontwikkeling die het bestemmingsplan mogelijk maakt. Dit is inclusief nog niet benutte planologische ruimte, afwijkings- en wijzigingsbevoegdheden en mogelijkheden voor omschakeling.
Voorgenomen activiteit, alternatieven en scenario’s Conform de Wet milieubeheer dient in het plan-MER een motivatie te worden gegeven hoe met alternatieven is omgegaan. In het MER worden twee situaties beschreven en onderzocht: Feitelijke situatie = huidige situatie; Maximale plansituatie = de (theoretisch) maximale ontwikkelingen die in het bestemmingsplan planologisch-juridisch mogelijk worden gemaakt. Formeel dienen in een MER de effecten van het plan ten opzichte van de autonome situatie onderzocht te worden: de huidige situatie + autonome ontwikkelingen. In het buitengebied zijn er echter geen wezenlijke (zekere) autonome ontwikkelingen. De autonome situatie is gelijk aan de huidige situatie. Voor effecten op Natura 2000-gebieden dient conform de Wet natuurbescherming en jurisprudentie sowieso de huidige situatie als referentie voor de effectbepaling te worden gebruikt. Wet-, regelgeving, uitspraken van de Commissie m.e.r. en Raad van State vereisen de beschouwing van de effecten van de maximale plansituatie ten opzichte van de feitelijke situatie. Ook al is dit naar verwachting geen realistisch scenario: de gemeente verwacht gezien de ontwikkelingen in de agrarische sector en de bekende initiatieven niet dat de maximale uitbreidingsmogelijkheden benut zullen worden. Er is geen realistisch scenario onderzocht.
De gemeente ziet hiervoor geen meerwaarde, omdat keuzes in het bestemmingsplan op basis van het maximale scenario moeten worden gemaakt. Keuzes op basis van een realistisch scenario worden niet geaccepteerd door de Raad van State. Er worden in het plan-MER geen locatie- en/of inrichtingsalternatieven onderzocht. Voor de uitbreiding van bestaande veehouderijen bestaat over het algemeen geen locatiealternatief: het betreft "reguliere" uitbreidingsmogelijkheden van bestaande bedrijven, conform de planologische ruimte uit vigerende bestemmingsplannen.
Effecten en conclusies Samenvattend overzicht beoordelingen Tabel S.1 geeft een samenvattend overzicht van de beoordeling van de effecten van de ontwikkelingen binnen Bestemmingsplan Buitengebied Wouw, zoals beschreven in paragraaf 4.1 en uitgaand van de maximale planologische mogelijkheden, op de diverse aspecten conform het beoordelingskader beschreven in paragraaf 5.1 en de effectbeschrijvingen in de rest van hoofdstuk 5. De beoordeling is weergegeven in plussen en minnen ( ++ zeer positief effect, + positief effect, 0 positief noch negatief effect, 0/- neutraal tot enigszins negatief effect, - negatief effect, - - zeer negatief effect) ten opzichte van de referentiesituatie. In het vervolg van dit hoofdstuk worden de effecten en de beoordeling ervan kort samengevat. Tabel S.1: Samenvattend overzicht van de beoordeling van effecten van de ontwikkelingen in het Bestemmingsplan Buitengebied Wouw (maximaal scenario) ten opzichte van de referentiesituatie Thema
Aspect
Land schap
Landschappelijke structuren en elementen Ruimtelijk visuele kwaliteit
Veehoude rijen
Glastuin bouw
Kweke rijen/TOV
Werken stelsel
Recreatie
Cumulatief effect
0/-
0/-
-
-
0/-
-
0/-
0/-
-
-
0/-
Aardkundige waarden
0/-
0
-
-
0/-
-
Cultuur historie
Beschermde waarden
0
0
-
-
0
0/-
Overige waarden
0/-
0/-
-
-
0/-
-
Archeologie
Beschermde archeologische waarden Overige archeologische waarden
0
0
0
0
0
0
0/-
0/-
0/-
0
0/-
0/-
Bodem
Bodemopbouw/waarden
0
0
0
0
0
0
- of +
- of +
- of +
- of +
0
0
0/-
0/-
0
0/-
Bodemkwaliteit Water
Opper vlakte water
Ruimtebeslag
0
0
Infiltratie
0/-
0/-
-
-
0/-
-
Waterberging
0
0
0/-
0
0
0
Grond water
Waterwinning
0
0
0
0
0
0
0
0
0/-
0/-
0
0/-
0/-
0/-
0/-
0
0
0/-
Beschermingsgebieden Waterkwaliteit/KRW Natuur
Beschermde gebieden: N2000
--
-
-
-
0/0
--
Beschermde gebieden: NNB
0/-
0/-
0/-
0/-
0
0/-
Beschermde gebieden: Wav
0
0
0
0
0
0
Beschermde soorten
0/-
0/-
0/-
0/-
0
0/-
Verkeersafwikkeling
0/-
0/-
0/-
0
0/-
0/-
Verkeersveiligheid
0/-
0/-
0/-
0
0/-
0/-
Geluid
Geluidhinder en gehinderden
0/-
0/-
0/-
0
0/-
0/-
Lucht
Uitstoot stikstof en fijnstof
0/-
0/-
0/-
0
0/-
0/-
Geur
Geurhinder en gehinderden
0/-
0
0
0
0
0/-
Licht
Lichthinder en gehinderden
0/-
-
0
0
0/-
0
Externe veiligheid Gezondheid
Externe veiligheidsrisico’s
0
0
0
0
0
0
Gezondheid en leefklimaat
0/-
0/-
0
0
0/+
0/-
Radar e.d.,
Radar, straalpaden, hoogspanningslijnen
0
0
0
0
0
0
Verkeer
+ positief, + enigszins positief, 0 positief noch negatief, 0/- neutraal tot gering negatief,-enigszins negatief, - - negatief (1) zeer negatief zonder maatregelen, neutraal met maatregelen
Algemene conclusie Het Bestemmingsplan Buitengebied Wouw is grotendeels planologisch conserverend. Het maakt de uitbreiding van de bestaande veehouderijen, omschakeling naar (grondgebonden) veehouderijen, uitbreiding van glastuinbouw en kwekerijen mogelijk. Dit conform de mogelijkheden binnen het vigerende bestemmingsplan, de provinciale Interim Omgevingsverordening ruimte en de Wet natuurbescherming. Daarnaast maakt het recreatief mede- en nevengebruik mogelijk en biedt het mogelijkheden voor teeltondersteunende voorzieningen (TOV) en werken binnen het vergunningenstelsel. Deze ontwikkelingen hebben effecten op het buitengebied. De effecten moeten echter in perspectief beschouwd worden: de ontwikkelingen zijn niet grootschalig, geen wezenlijk nieuwe invullingen van het gebied (en geen nieuwe veehouderijen), sluiten aan op al bestaande ruimtelijke en functionele structuren en vinden niet plaats in “nog maagdelijk” gebied, maar vooral in van oudsher primair agrarisch gebied. Daar staat tegenover dat het plangebied ecologische, landschappelijke en cultuurhistorische waarden en potenties heeft, met name in het voormalige veenontginningengebied, de beekdalen van de Smalle Beek en het Loopje en het hoevenlandschap rondom Wouw, en de Wouwse Plantage.
Deze waarden en potenties zijn kwetsbaar en kunnen aangetast worden door ontwikkelingsmogelijkheden in het bestemmingsplan, met name door uitbreiding van (permanente) TOV en bepaalde werken in het vergunningenstelsel (zoals dempen van sloten, teeltwisseling), ontwikkelingen met een hydrologisch effect (verdroging), landschappelijk effect (verstoring openheid). Nu zijn de belangrijkste waarden op het gebied van natuur, landschap, cultuurhistorie, archeologie, water al planologisch beschermd in het bestemmingsplan. Binnen de bestemmingen Natuur en Agrarisch met landschapswaarden en Agrarisch met natuur en landschapswaarden gelden beperkingen en/of voorwaarden aan nieuwe ontwikkelingen die negatieve effecten moeten voorkomen dan wel beperken. Ontwikkelingen die ten koste van de waarden zijn niet of niet zondermeer mogelijk en moet vooraf worden getoetst en afgewogen (beschermingsregime middels vergunningenstelsel). Ook zijn in delen van het buitengebied beperkingen opgenomen ten aanzien van ontwikkelingen: in gebied met de provinciale aanduiding “beperkingen veehouderij” is uitbreiding van niet grondgebonden bedrijven niet toegestaan, in gebied met de aanduiding Groenblauwe mantel is (uitbreiding van) TOV niet toegestaan.
Ook hiermee worden negatieve effecten voorkomen, dan Conform m.e.r.-methodiek is in dit MER het effect onderzocht van de maximaal mogelijke ontwikkeling binnen het Bestemmingsplan Buitengebied Wouw. Het is echter hoogst onwaarschijnlijk dat deze ontwikkelingsruimte ook daadwerkelijk zal worden benut, niet op alle locaties en niet in de volle planologische omvang. Onderstaand is een samenvatting gegeven van de effecten en beoordelingen, eerst per milieuaspect, vervolgens per ontwikkelingsmogelijkheid en tot slot per deelgebied.
Samenvatting van effecten en beoordelingen per milieuaspect Landschap, cultuurhistorie en archeologie De ontwikkelingen in het Bestemmingsplan Buitengebied Wouw hebben wisselende effecten op het landschap. Hierbij dient onderscheid gemaakt te worden in: de landschappelijke hoofdstructuur en waarden de ruimtelijk visuele kwaliteit van het landschap. aardkundige waarden Qua landschappelijke hoofdstructuur tasten ontwikkelingen op plangebied niveau niet de kwaliteiten van de landschapsstructuur of van de landschapstypologie aan. In het noordelijk, oostelijk en centrale deel van het plangebied is sprake van een agrarisch landschap. Uitbreiding van veehouderijen en recreatie is een ontwikkeling die in principe in het een dergelijk functioneel agrarisch landschap past: er is al sprake van agrarische en recreatieve bedrijvigheid in het gebied. Het bestemmingsplan laat geen (nieuwe) gebiedsvreemde ontwikkelingen in het gebied toe. Ook gaat uitbreiding van bestaande veehouderijen, omschakeling naar (grondgebonden) veehouderijen en glastuinbouw en kleinschalige recreatie niet ten koste van landschappelijke hoofdstructuren. Het gaat om uitbreidingen van reeds bestaande voorzieningen. Daarbij liggen de uit te breiden agrarische bedrijven op historisch agrarisch gebruikte gronden en sluiten aan op bestaande woon/boerderijlinten.
Uitbreiding van de agrarische bedrijven leidt niet tot aantasting van aardkundige waarden. Lokaal kan uitbreiding van veehouderijen en omschakeling naar (grondgebonden) veehouderijen ten koste gaan van landschappelijke elementen en waarden. Tegenover het verlies van landschappelijke elementen staat de realisatie van nieuwe landschapselementen conform het provinciale beleid (kwaliteitsverbetering landschap). Uitbreiding van TOV/kwekerijen en bepaalde werken in het vergunningenstelsel (b.v. slootdemping, kappen van bomen en groenstructuren) kan wel ten koste gaan van landschappelijke structuren en elementen. Dit met name in de landschappelijk meest waardevolle gebieden: het oude veenontginningenlandschap ten westen van Moerstraten en de beekdalen. Qua ruimtelijk visuele landschapskwaliteiten kunnen uitbreidingen van de bestaande veehouderijen, omschakeling naar (grondgebonden) veehouderijen, uitbreiding van glastuinbouw en kleinschalige recreatie lokaal negatieve effecten hebben. Dit betekent dat bij agrarische uitbreidingen op deze locaties maatvoering en inpassing afgestemd dienen te worden op de omliggende visueel ruimtelijke landschappelijke waarden. Uitbreiding van kwekerijen / TOV, bepaalde werken in het vergunningenstelsel kunnen op grotere schaal negatieve effecten hebben op de ruimtelijke visuele kwaliteit. Dit met name in het landschappelijk waardevolle open gebieden.
TOV en opgaande gewasteelten gaan ten koste van de openheid in dit gebied. Het negatief effect op landschap kan worden voorkomen/beperkt door ontwikkelingen als TOV/werken in het vergunningstelsel te verbieden dan wel voorwaarden aan ontwikkeling te verbinden in de bestemmingsplanregeling. Dit voor het gehele buitengebied of in een zone rondom gebieden met landschappelijke waarden. Aandachtspunt hierbij zijn met name de ontwikkelingsmogelijkheden voor TOV en opgaande gewasteelten in de provinciaal aangeduide aardkundig waardevolle gebieden.
Er staat tegenover dat bestaande elementen kunnen worden versterkt dan wel nieuwe elementen kunnen worden gerealiseerd volgens de regels uit het document “Kwaliteitsverbetering landschap West-Brabant”. Uitbreiding van bestaande veehouderijen, omschakeling naar (grondgebonden) veehouderijen, uitbreiding van kwekerijen, TOV en werken in het vergunningenstelsel (bv. slootdemping) kunnen effect hebben op de provinciaal aangeduide aardkundig waardevol gebied Beekdalen van de Smalle Beek en het Loopje. Het open landschap van het Smalle Beek-beekdal is van betekenis door zichtbare beekdalinsnijdingen en beekdalglooiingen. Uitbreiding van stallen van veehouderijen is over het algemeen kleinschalig, aansluitend op de bestaande bedrijfsvoering en heeft geen wezenlijk effect op aardkundige waarden. Het kan lokaal ten koste de openheid van het beekdal. Door landschappelijke inpassing/afscherming kan de zichtbaarheid vanuit de omgeving worden beperkt. Uitbreiding heeft geen effect op het reliëf en verkavelingsstructuur in het gebied. Er zijn geen kassen in dit aardkundig waardevol gebied gelegen. Uitbreiding van bestaande kwekerijen, TOV en werken in het vergunningenstelsel kunnen wel een negatief effect hebben op aardkundige waarden. De waarden zijn beschermd in de bestemmingsplanregeling.
De ontwikkelingsmogelijkheden in het bestemmingsplan hebben geen wezenlijk ander negatief effect op cultuurhistorische waarden dan de dan de hierboven al beschreven effecten op (cultuurhistorisch) -landschap. De ontwikkelingsmogelijkheden in het bestemmingsplan hebben geen wezenlijk effect op archeologische monumenten. Deze zijn planologisch beschermd. Ontwikkelingen kunnen (nog) niet-bekende archeologische waarden verstoren. Nader onderzoek bij vergunningverlening zal dit moeten uitwijzen. De delen van het buitengebied met (hoge) archeologische waarde zijn planologisch beschermd met een dubbelbestemming. Als alle ontwikkelingsmogelijkheden voor uitbreiding van veehouderijen, glastuinbouw, kwekerijen, teeltondersteunende voorzieningen en maatregelen in het bestemmingsplan maximaal worden benut is er sprake van cumulatie van effecten en een extra negatief effect op landschappelijke en cultuurhistorische waarden. Dit geldt met name voor de aantasting van het veenontginningengebied. Bij uitbreiding buiten het bouwvlak borgen de al bestaande beschermingsregels binnen het bestemmingsplan, de zorgplicht ruimtelijke kwaliteit en de regels uit het document “Kwaliteitsverbetering landschap West-Brabant” dat effecten beperkt worden. Echter het voorkomt niet geheel dat cumulatieve negatieve effecten optreden.
Bodem en water Ontwikkelingsmogelijkheden kunnen ten koste gaan van de bodemopbouw ter plaatse. Er zijn echter geen waardevolle of zeldzame bodemtypen. Ter hoogte van de ontwikkelingsmogelijkheden kunnen lokaal bodemverontreinigingen aanwezig zijn als gevolg van bedrijfsactiviteiten in het verleden. Indien er graafwerkzaamheden plaatsvinden dient door middel van bodemonderzoek (verkennend onderzoek) te worden nagegaan of lokale bodemverontreinigingen aanwezig zijn. Indien een verontreiniging aanwezig is, zal bekeken moeten worden of deze dient te worden gesaneerd. Uitbreiding van agrarische bedrijvigheid kan gepaard gaan met een toename van gebruik van bemesting en gewasbeschermingsmiddelen. Dit kan leiden tot een verslechtering van de bodemkwaliteit. De ontwikkelingen binnen het bestemmingsplan gaan in principe niet ten koste van oppervlaktewater. De bestaande oppervlaktewateren zijn planologisch beschermd. In de werken binnen het vergunningenstelsel is het dempen van sloten in principe toegestaan, maar wel aan (o.a. hydrologische) voorwaarden gebonden.
De ontwikkelingsmogelijkheden in het bestemmingsplan kunnen negatieve effecten hebben op het grondwater. Uitbreiding van veehouderijen, glastuinbouw, en kleinschalige recreatie leidt tot toename van oppervlakteverharding en daarmee afname van de mogelijkheid voor water om in de bodem te infiltreren. Wet- en regelgeving borgt echter dat dit negatieve effect wordt gecompenseerd door aanleg van bevordering van infiltratie ergens anders. Uitbreiding van TOV, met name permanente TOV en werken in het vergunningenstelsel kunnen een negatief effect hebben op grondwaterstanden. Negatieve effecten op oppervlaktewater en infiltratie zijn met name nadelig voor de natte natuurgebieden in het plangebied: met name in het noordwestelijk deel van het plangebied ten westen van Moerstraten. Het negatief effect kan worden verminderd/voorkomen door ontwikkelingen met een negatief effect te verbieden dan wel voorwaarden aan ontwikkelingen op te nemen in de bestemmingsplanregeling. Dit voor het gehele buitengebied of in zones rondom gebieden, die gevoelig zijn voor verdroging. In het buitengebied is lokaal gebied aangewezen als reserveringsgebied waterbergingsgebied. Uitbreiding van bedrijven zonder maatregelen en bescherming leidt tot verharding en daarmee een negatief effect. Echter uitbreiding van stallen is in deze gebieden niet zondermeer toegestaan.
Het beschermingsregime in het bestemmingsplan borgt dat negatieve effecten niet optreden. In of nabij het waterwingebied en grondwaterbeschermingsgebied Roosendaal is een aantal agrarische bedrijven gelegen. Deze kunnen niet zondermeer uitbreiden en moeten aantonen dat uitbreiding geen negatief effect heeft op de waterwinning. Uitbreiding van teeltondersteunende voorzieningen en maatregelen binnen het vergunningenstelsel kunnen mogelijk wel binnen de beschermingsgebieden van beide waterwinningen worden gerealiseerd. Echter de eisen aan vergunningverlening voorkomen negatieve effecten. Als alle ontwikkelingsmogelijkheden in het bestemmingsplan maximaal worden benut is er sprake van cumulatie van effecten en een negatief effect op bodemwaarden, bodemkwaliteit en water. Dit geldt met name voor het verdrogende effect van TOV/kwekerijen en werken in het vergunningenstelsel. Natuur De ontwikkelingsmogelijkheden in het bestemmingsplan hebben negatieve effecten op natuurwaarden in en rond het plangebied.
In de passende beoordeling, die als bijlage aan dit plan-MER is toegevoegd, is beschreven of de ontwikkelingsmogelijkheden in het bestemmingsplan effecten hebben en zo ja welke effecten op: Natura 2000-gebieden (de Europees beschermde natuurgebieden); Wav-gebieden: de verzuringsgevoelige natuurgebieden (buiten de Natura2000-gebieden), die zijn aangewezen in de Wet ammoniak en Veehouderij; De overige beschermde natuurgebieden: de natuurgebieden die in de provinciale Interim Omgevingsverordening zijn aangeduid als Natuurnetwerk Brabant (NNB, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS) genoemd); Beschermde plant- en diersoorten.
Natuur: Natura 2000 Stikstof Uitbreiding van veehouderijen (incl. paardenhouderijen) en/of glastuinbouw in Buitengebied Wouw, conform de mogelijkheden in het bestemmingsplan, leidt zonder beperkende maatregelen, tot een toename van stikstofdepositie op omliggende Natura 2000-gebieden. Omdat in de huidige situatie al sprake is van een overbelaste situatie (hogere stikstofconcentraties dan de kritische depositiewaarde) is elke toename significant. Er kan niet uitgesloten worden dat de natuurlijke kenmerken worden aangetast. Het bestemmingsplan is daarmee, zonder planologische en/of andere mitigerende maatregelen, in strijd met de Wet natuurbescherming en daarmee onuitvoerbaar. Oplossing: voorwaarden aan uitbreiding veehouderijen De gemeente Roosendaal heeft daarom besloten om, in lijn met de bestemmingsplannen Buitengebied Nispen, uitbreiding van agrarische bedrijven met uitstoot met stikstof niet zondermeer planologisch toe te staan, maar mogelijk te maken in een wijzigingsbevoegdheid met voorwaardelijke bepaling: uitbreiding mag alleen als dit niet leidt tot nadelige effecten op Natura 2000-gebieden, m.a.w. geen toename van stikstofdepositie. Met de voorwaardelijke bepaling wordt geborgd dat geen enkele uitbreiding van agrarische bedrijven leidt tot toename van stikstofdepositie op Natura2000-gebieden. Gezien de ligging nabij het plangebied is de Brabantse Wal maatgevend.