Bijlage 13 Ecologische beoordeling stikstof

Dit kan leiden tot het verdwijnen van kenmerkende soorten van voedselarme omstandigheden omdat zij juist zijn aangepast aan een lage stikstofbeschikbaarheid (Smits & Bal, 2014). Wanneer de hoeveelheid stikstof in de bodem toeneemt, neemt de concurrentiekracht van deze soorten ten opzichte van snelgroeiende soorten af. Verzuring, oftewel afname van de buffercapaciteit, is een langetermijnproces dat ook van nature plaatsvindt door carbonzuur of organische zuren, maar wat (zeer sterk) versneld kan worden door de toevoer van zure of verzurende stoffen uit de atmosfeer. Afhankelijk van de bodemsamenstelling kan dit complexe proces leiden tot een lagere pH, verhoogde uitspoeling van kationen, verhoogde concentraties aan toxische metalen (vooral van aluminium) en veranderingen in de verhouding tussen nitraat en ammonium in de bodem (Smits & Bal, 2014). Plantensoorten van kalkrijke of licht zure habitattypen zijn aangepast aan nitraat als stikstofbron, of een combinatie van nitraat en ammonium, terwijl dat onder zure omstandigheden juist ammonium is. Verzuring leidt dan ook tot een verandering in de soortensamenstelling en vormt een bedreiging voor kenmerkende soorten van zwak gebufferde systemen, vooral Rode-lijstsoorten. Algemene of dominante plantensoorten worden niet beïnvloed of juist gestimuleerd.

In zeer sterk gebufferde systemen speelt verzuring geen rol, wat niet wegneemt dat ze gevoelig zijn voor het vermestende effect van stikstof en doorwerking in de voedselketen (Bobbink & Weijters, 2018). De verhoogde stikstofniveaus kunnen verder leiden tot een hogere gevoeligheid voor droogte en ziekten. Verhoogde stikstofniveaus kunnen ook leiden tot een verandering van het stikstofgehalte in de plant, wat de gevoeligheid voor (plaag)insecten kan vergroten en doorwerkt in de voedselketen (Wallis De Vries & Bobbink, 2017; Smits & Bal, 2014). ECOLOGISCHE BEOORDELING STIKSTOF WOUWSE WEIDE, WOUW TOETSING EFFECTEN OP BESCHERMDE NATURA 2000-GEBIEDEN IN HET KADER VAN DE OMGEVINGSWET 27 ed Ontwikkeling | stikstofdepositie Rond | 1900, | aan | het | begin | van | de | vorige | eeuw, | lag | de | achtergronddepositie | (ADW) | in Nederland | onder | de | 500 | mol | N/ha/jaar, | en | daarmee | onder | de | kritische | depositiewaarde (KDW) | van | de | voor | stikstof | zeer | gevoelige | habitattypen. | Vanaf | 1900 | is de | stikstofdepositie toegenomen, | eerst | gestaag | en | vanaf | 1960 | steeds | sneller. | In de | jaren | negentig | werden | de hoogste | waarden | bereikt. | In | 1990 | bedroeg | de | gemiddelde | stikstofdepositie | in Nederland ruim | 2.700 | mol | N/ha. | In 2010 | daalde | de | stikstofdepositie | tot | rond | de | 1.600 | mol | N/ha.

| Na enkele | jaren | van | stagnatie | is de | depositie | inmiddels | weer | gestegen | tot | 1.730 | mol | N/ha/jr (situatie | 2018). | Dit | komt | doordat | de | depositie | van | gereduceerd | stikstof | sinds | 2005 | niet verder | is gedaald | en | sinds | 2010 | weer | toegenomen | (bron | www.clo.nl). | De | stagnatie | van | de daling | sinds | 2005 | en | de | stijging | sinds | 2009 | in | ammoniakdepositie | zijn | vooral | toe | te schrijven | aan | hogere | ammoniak | uitstoot | door | uitbreiding | van | de | veestapel | (www.clo.nl). Kritische | depositiewaarde | voor | stikstof | (KDW): | de | grens | waarboven | het | risico | bestaat | dat | de kwaliteit | van | het | habitat | significant | wordt | aangetast | als | gevolg | van | de | verzurende | en/of vermestende | invloed | van | atmosferische | stikstofdepositie. | Beneden | deze | grens | treden | geen significant | schadelijke | effecten | op | (Van | Dobben | et al, 2012). Beheer- | en | herstelmaatregelen | bij stikstofdaling Het | spontaan | herstel | van | habitattypen | verloopt, | ook | bij een | afname | van | de | depositie, | in het algemeen | traag. | Dit | kan | een | gevolg | zijn | van | het | feit | dat | de | stikstofdepositie, | hoewel afgenomen, | nog | steeds | te | hoog | is, | of | doordat | een | geschikte | zaadbank | of | andere zaadbronnen | ontbreken.

| Ook | kunnen | vegetaties | in | een | overbelaste | situatie | in | een alternatieve | stabiele | staat | komen | wat | voorkomt | dat | eerder | verdwenen | en | kenmerkende soorten | weer | terug | kunnen | komen | (Stevens, | 2016). | In | dergelijke | gevallen | zijn | actieve herstelmaatregelen | nodig | om | de | kwaliteit | te | verbeteren | en | uitbreiding | te realiseren. Herstelmaatregelen Verzuring | en | vermesting | staan | niet | los | van | elkaar, | maar | versterken | elkaar. | Om | de verzurende | en | vermestende | effecten | van | een | te hoge | stikstofdepositie | het | hoofd | te bieden bestaan | er | twee | herstelstrategieën: | het | verwijderen | van | de | extra | geaccumuleerde | stikstof en | het | vergroten | van | de | buffercapaciteit | in verzuurde | systemen | (Smits | & Bal, | 2014). e | Verwijdering | van | geaccumuleerde | stikstof | kan | op | verschillende | manieren | gebeuren | en is afhankelijk | van | het | type | habitat. | Voorbeelden | van | herstelmaatregelen | zijn: | extra maaien | en | afvoeren, | plaggen, | drukbegrazing | of | baggeren. | Met | deze | maatregelen wordt | een | aanzienlijke | hoeveelheid | stikstof | uit | het | systeem | verwijderd. | Deze maatregelen | zijn | uitvoerbaar | in half-natuurlijke | ecosystemen. | Ze | kunnen | het | best | op kleine | schaal | worden | toegepast.

| Het | succes | van | herstelmaatregelen | kan | bij continuering | van | hoge | depositieniveaus | een | beperkt | effect | hebben, | wat | betekent | dat op | termijn | opnieuw | moeten | worden | ingegrepen. | Dit | is wederom | ingrijpend | voor | flora en | fauna. | Ook | intensivering | van | het | beheer | met | als | doel | het | afvoeren | van | extra | stikstof kan | een | negatief | effect | hebben | op | de | biodiversiteit | en | leiden | tot | ongewenste | verstoring van | de | nutriëntenbalans | in | de | bodem | (Jones | et | al, 2017; | de | Keersmaeker | et al, 2016; ECOLOGISCHE | BEOORDELING | STIKSTOF | WOUWSE | WEIDE, | WOUW | 28 TOETSING | EFFECTEN | OP BESCHERMDE | NATURA | 2000-GEBIEDEN | IN HET | KADER | VAN | DE OMGEVINGSWET ed Nijssen | et | al., | 2014). | Voor | bepaalde | habitattypen | leidt | het | verwijderen | van | organisch materiaal | tot | een | dusdanige | verarming | van | het | systeem | dat | dit type | maatregel | geheel onwenselijk | is (/angansbeke | et | al, 2015; | De | Keersmaeker | et | al, 2016). e | Een | maatregel | om | verzuring | te | gaan | in | droge | ecosystemen | is | bekalking | (na tegen plaggen). | Een | andere | maatregel | is het | herstellen | van | de | toestroom | aan | bicarbonaatrijk, basisch | en | kationenrijk | grond- | of | oppervlaktewater.

| Afhankelijk | van | de | situatie | kan | dit door | herstel | van | kwel, | overstroming | met | gebufferd, | schoon | oppervlaktewater | of bekalking | van | het | inzijgingsgebied | (Smits | & | Bal, | 2014). Duurzaam | herstel | van | ecosystemen | vraagt | om | een | aanpak | op | landschapsschaal. | Als | de kenmerkende | plantensoorten | niet | in | de | zaadbank | aanwezig | zijn, | is | de | kolonisatie afhankelijk | van | groeiplaatsen | uit de | omgeving. | Bij dieren | is het | van | belang | dat | binnen | een ecosysteem | de | verschillende | levensfase | worden | ondersteund. | Natuurlijke | landschappen zijn | afwisselend | door | de | dynamiek | via | wind, | vuur, | grond- | en | oppervlaktewater, | grote herbivoren | en | hun | predatoren. | In | onze | halfnatuurlijke | landschappen | is deze | sturende | rol grotendeels | door | de | mens | overgenomen | (Smits | & | Bal, | 2014). Beheermaatregelen Om | een | versnelde | successie | in | half-natuurlijke | landschappen | tegen | te | gaan | is actief beheer | nodig. | Met | regulier | beheer | kan | op | regelmatige | basis | een | grote | hoeveelheid | stikstof worden | afgevoerd | (Van | den | Berg | et | al, | 2014). | Door | maaien | en | afvoeren | kunnen hoeveelheden | stikstof | worden | afgevoerd | die | vergelijkbaar | zijn | met | de | orde | van | de plaatselijke | achtergronddepositie.

| De | afgevoerde | hoeveelheid | stikstof | kan | daarbij plaatselijk | enkele | honderden | mol | per | hectare | verschillen. | Ook | tussen | de | jaren | kunnen grote | verschillen | optreden. | Dit | is onder | andere | afhankelijk | van | hoelang | het | maaisel | blijft liggen | voor | het | wordt | afgevoerd | (Schaffers | et al., | 1998; | Socher | et | al., 2013). | Het | beheer | in half-natuurlijke | landschappen | is maatwerk | en | afhankelijk | van | het | habitattype | en | de | lokale situatie. | Hooilanden | zijn, | zoals | de | naam | aangeeft, | afhankelijk | van | een | regulier | maaien terwijl | graslanden | en | heide | veelal | afhankelijk | zijn | van | begrazing. Is het | beheer | op | orde, | dan | is intensivering | van | het | beheer | met | tot | doel | stikstof | af te | voeren als | vorm | van | mitigatie | niet | wenselijk. | Het | reduceren | van | stikstofemissies | is | de | enige duurzame | oplossing | om | de | schade | als | gevolg | van | een | te | hoge | stikstofbelasting | te verminderen | (Jones | ef | al, | 2017; | Van | der | Bij | et | al., 2017, | Schoukens | & | Cliquet, | 2016; Stevens, | 2016; | Wallis | de | Vries | & | Bobbink, | 2017). Uit veldstudies | blijkt dat | habitattypes | gevoeliger | zijn voor | een | structurele | toename | in depositie als | de | achtergronddepositie | rond | de | KDW | ligt.

| Bij | een | depositie | rond | de | KDW | kan | een structurele | toename | van | 20 | mol | N/ha/jaar | of hoger | bij verlies | van | soorten | optreden | (Caporn | et al., 2016; | Bobbink | & Hettelingh, | 2011). | Effecten | als | gevolg | van | een | te | hoge | stikstofdepositie, boven | de | KDW, | zijn | meestal | pas | na | enkele | jaren | en | soms | pas | na | tientallen | jaren | zichtbaar. Omgekeerd | kan | ook | bij verlaging | van | de | depositie | pas | na | jaren | verbetering | optreden, | of treedt dit pas | op | na | actief | herstelbeheer | (Stevens, | 2016). ECOLOGISCHE | BEOORDELING | STIKSTOF | WOUWSE | WEIDE, | WOUW | 29 TOETSING | EFFECTEN | OP BESCHERMDE | NATURA | 2000-GEBIEDEN | IN HET | KADER | VAN DE | OMGEVINGSWET ed Effecten | van | een | verhoogde | stikstofdepositie Temporele | en | ruimtelijke | variatie | in | depositie Het | is | gebruikelijk | om | de | stikstofdepositie | uit te | drukken | in molen | stikstof | per | hectare | per jaar. | Dit | betreft | een | middeling | over | een | jaar, | terwijl | er | feitelijk | sprake | is | van | allerlei temporele | en | ruimtelijke | variatie.

| De | mate | van | depositie | verandert | in | de | loop | van | de | tijd afhankelijk | van | de | omvang | van | uitstoot | uit | de | verschilende | bronnen, | de weersomstandigheden | (turbulentie, | neerslag) | en | de | ruwheid | van | de | vegetatie. | Bij vegetatie gaat | het | om | de | hoogte | en | het | bladoppervlak | (Leaf | Area | Index/LAl; | Heil | et | al, | 1988 | in: Schaffers | et | al., | 1998). | Bladeren | vangen | stikstof | in | en | het | bladoppervlak | (LAI) | is | in | de zomer | groter | dan | in | de | winter | en | kan | ook | veranderen | als | gevolg | van | (maai)beheer. | In publicaties | over | de | effecten | van | stikstofdepositie | wordt | weinig | of | geen | aandacht | gegeven aan | de | variatie | in depositie | (Bal, | 2014). Ook | de | beschikbaarheid | van | stikstof | is variabel Depositie | in een | ecosysteem | betekent | niet | dat | alle | stikstofverbindingen | in | het | systeem aanwezig | blijven. | In droge | ecosystemen | vindt | uitspoeling | plaats | van | stikstof | dat | niet | door de | vegetatie | wordt | opgenomen. | In | natte | systemen | treedt | vooral | afbraak | op | van stikstofverbindingen | via | denitrificatie | door | bacteriën. | In | sommige | gevallen | wordt | daarmee de | volledige | stikstoftoevoer | in | een | bepaalde | periode | tenietgedaan.

| In | bossystemen | kan stikstof | echter | ook | lange | tijd | aanwezig | blijven | doordat | er | geen | uitspoeling | plaatsvindt (Johnson | & | Turner, | 2014). | Ook | bij | het | verwijderen | van | stikstof | uit | het | systeem | als | regulier beheer | kunnen | tussen | jaren | grote | verschillen | optreden, | bijvoorbeeld | als | gevolg | van | de productie | van | het | hooiland | en | wijze | van | afvoeren | van | het | maaisel | (Schaffers | et al, | 1998). Referenties Aggenbach, | C., Cirkel, | G., | Cusell, | C., | Dijk., G. | van, | Kooijman, | A.M. | (2021). | Trilveenvegetatie | herstellen | met oppervlaktewaterbevloeiing, | De | Levende | Natuur, | 122(3): | 96-101. Bal, | D. 2014. | Temporele | variatie | in stikstofdepositie: | effecten | op | natuurwaarden. | Notitie | t.b.v. | de Programmatische | Aanpak | Stikstof. | Programmadirectie | Natura | 2000, | Ministerie | van | Economische Zaken, | Den | Haag.Bobbink | R. & JP. | Hettelingh, | (eds.) | (2011). | Review | and | revision | of empirical | critical loads | and | dose- | response | relationships, | Coordination | Centre | for Effects, | National | Institute | for Public Health | and | the Environment | (RIVM), | www.rivm.nl/cce. Bobbink, | R. | and | M. | Weijters, | (2018). | Verschil | in effecten | op | natuur | van | gereduceerd | versus | geoxideert | stikstof. Lucht | (2018): | 23-27.

Caporn, | S., Field, | C., | Payne, | R., Dise, | N., Britton, | A., Emmett, | B, | Jones, | L., Phoenix, | G., S | Power, | S., Sheppard, | L. & Stevens, | C. (2016). | Assessing | the effects | of small | increments | of atmospheric | nitrogen deposition | (above | the | critical load) | on | semi- | natural | habitats | of conservation | importance. | Natural England De | Keersmaeker, | L., Cosyns, | H., Thomaes, | A., & | Vandekerkhove, | K., (2016). | Kan | houtoogst | stikstofdepositie mitigeren? | Landschap | Tijdschrift | Voor | Landschapsecologie | en Milieukunde, | (4), 4-13. | Retrieved | from http://edepot.wur.nl/413120 Johnson, | D.W. | & | J. Turner | (2014). | Nitrogen | budgets | of forest | ecosystems: | A review. | Forest | Ecology | and Management, | 318 | (2014), | 370-379. Jones, | L., C. Stevens, | E.C. | Rowe, | R. | Payne, | S.J.M. | Caporn, | C.D. | Evans, | C. | Field, | & S. Dale, | (2017). | Can | On- site | Management | Mitigate | Nitrogen | Deposition | Impacts | in Non-wooded | Habitats? | Biol. Conserv. | 212, 464-475. ECOLOGISCHE | BEOORDELING | STIKSTOF | WOUWSE | WEIDE, | WOUW | 30 TOETSING | EFFECTEN | OP BESCHERMDE | NATURA | 2000-GEBIEDEN | IN HET | KADER | VAN | DE OMGEVINGSWET ed Kooijman, | A.M., | Cusell, | C., | Aggenbach, | C. | Dijk, G. | van | (2021).

| Risico's | en | kansen | bij behoud | en | herstel | van basenrijke | trilvenen, | De | Levende | Natuur, | 122(3): | 80-83. Lamers, | L.P.M., | J. Sarneel, | J. Geurts, | M. | Dionisio | Pires, | E. Remke, | H. van | Kleef, | M. | Christianen, | L. Bakker, | G. Mulderij, | J. Schouwenaars, | M. | Klinge, | N. Jaarsma, | S. van | der | Wielen, | M. | Soons, | J. Verhoeven, | B. Ibelings, | E. | van | Donk, | W. | Verberk, | H. | Esselink | & | J. Roelofs | (2010). | Onderzoek | ten behoeve | van | het herstel | en | beheer | van | Nederlandse | laagveenwateren. | Eindrapportage | 2006-2009 | (Fase | 2). Lamers, | L.P.M., | Vile, | M.A., | Grootjans, | A.P., | Acreman, | M.C., | Diggelen, | R. van, | Evans, | M.G., | Richardson, | C.J., Rochefort, | L., Kooijman, | A.M, | Roelofs, | Smolders, | A.J.P., | (2015). | Ecological | restoration | of rich fens | in Europe | and | North | America: | from | trial and | error | to an | evidence-based | approach, | Biological | Reviews, | 90: 182-203. Michielsen, | B, | Lamers, | L.P.M. | & Smolders, | A.J.P. | (2007). | Interne | eutrofiering | van | veenplassen | belangrijker | dan voorheen | erkend? | H20, | 8: 51-54. Nijssen, | M., | J. Bouwan, | & | H. Siepel, | 2014. | Hoe | zijn negatieve | effecten | van | stikstofdepositie | op | diersoorten | te mitigeren? | De | Levende | Natuur, | 115(4), | 167-171. Schaffers | A.P., | M.C.

| Vasseur | & K.V. | Sykora, | (1998). | Effects | of delayed | hay | removal | on | the | nutrient | balance | of roadside | plant | communities, | Joumal | Applied | Ecology, | 35: | 349-364. Socher | S.A., | D. | Prati, | S. | Boch, | J. Müller, | H. | Baumbach, | S. Gockel, | A. | Hemp, | Il. Schöning, | K. | Wells, | F. Buscot, E‚K.V. | Kalko, | K.E. | Linsenmair, | E-D. | Schulze, | W.W. | Weisser, | M. | Fischer, | (2013). | Interacting | effects | of fertilization, | mowing | and | grazing | on | plant | species | diversity | of 1500 | grasslands | in Germany | differ between | regions. | Basic | and | Applied | Ecology, | Volume | 14, | Issue | 2, March | 2013, | Pages | 126-136. Schoukens, | H., & | Cliquet, | A, | (2016). | Biodiversity | offsetting | and | restoration | under | the | European | Union | Habitats Directive: | Balancing | between | no | net | loss | and | deathbed | conservation? | Ecology | and | Society, | 21(4). https://doi.org/10.5751/ES-08456-210410 Smits, | N.A.C. | & D. Bal | (red.), | (2014). | Herstelstrategieën | stikstofgevoelige | habitats. | Ecologische | onderbouwing van | de Programmatische | Aanpak | Stikstof | (PAS). | Deel | 1 Algemene | inleiding | herstelstrategieën: | beleid, kennis | en | maatregelen. | Ministerie | van | EZ | & | Alterra. Steunpunt | Natura | 2000, | 2010. | Leidraad | bepaling | significantie.

| Nadere | uitleg | van | het | begrip | ‘significante gevolgen’ | uit de | Natuurbeschermingswet. | Steunpunt | Natura | 2000, | Ede. Stevens, | C. | J. (2016). | How | long | do | ecosystems | take | to recover | from | atmospheric | nitrogen | deposition? Biological | Conservation, | 200, | 160-167. | https://doi.org/https://doi. | org/10.1016/j.biocon.2016.06.005 Van | den | Berg | L., R. | Loeb | & | R. | Bobbink, | (2014). | Mitigatie | N-depositie | Zeetoegang | IJmond: | inschatting stikstofafvoer | door | PAS- | herstelmaatregelen. | Onderzoekcentrum | B-WARE | Radboud | Universiteit Nijmegen, | Nijmegen. Van | den | Elzen, | E., | Kox, | M.A.R., | Harpenslager, | S.F., | Hensgens, | G., | Fritz, C., | Jetten, | M.S.M., | Ettwig, | K.F. | & Lamers, | L.P.M. | (2016). | Symbiosis | revisited: | phosphorus | and | acid | buffering | stimulate | N2 | fixation | but | not Sphagnum | growth, | Biogeosciences, | 14, | 1111-1122. Van | der | Bij, A.U., | Pawlett, | M., | Harris, | J.A., | Ritz, | K., van | Diggelen, | R., | (2017). | Soil | Microbial | Community Assembly | Precedes | Vegetation | Development | After | Drastic | Techniques | to Mitigate | Effects | of Nitrogen Deposition. | Bíol. | Conserv. | 212, | 476-483. Van | Dobben, | H.F, | R. | Bobbink, | D. | Bal | en | A. van | Hinsberg, | 2012.

| Overzicht | van | kritische | depositiewaarden | voor stikstof, | toegepast | op | habitattypen | en | leefgebieden | van | Natura | 2000., | Rapport | 2397, | Alterra, Wageningen. | Laurijsse, | R.F.J.A., | (2015). | Stikstofdepositie | ten | gevolge | van | woningbouwontwikkeling Lange | Weeren | te Volendam. | Rapport | O | 15635-1-RA-001. | Peutz, | Zoetermeer. Vangansbeke, | P., A. | De | Schrijver, | P. | De | Frenne, | A. | Verstraeten, | L. Gorissen | & | K. Verheyen | 2015. | Strong negative | impacts | of whole | tree | harvesting | in | pine | stands | on | poor, | sandy | soils: | a long-term | nutrient budget | modelling | approach. | Forest | ecology | and | Management | 356: | 101-111.Veer, | R. | van | 't, (2011). Beheer | van | botanisch | waardevolle | rietlanden | in de | Zaanstreek. | CDROM- | Bijlage | Natuuratlas | Zaanstad. - Ecologisch | Adviesbureau | Van | 't Veer | & De | Boer, | Jisp | & | Stichting | Natuur | & Milieu | Educatie Zaanstreek. WallisDeVries, | M. | F., | & Bobbink, | R., 2017. | Nitrogen | deposition | impacts | on biodiversity | in terrestrial | ecosystems: Mechanisms | and | perspectives | for restoration. | Biological | Conservation, | 212, | 387-389.

https://doi.org/10.1016/j.biocon.2017.01.017 ECOLOGISCHE | BEOORDELING | STIKSTOF | WOUWSE | WEIDE, | WOUW | 31 TOETSING | EFFECTEN | OP | BESCHERMDE | NATURA | 2000-GEBIEDEN | IN HET | KADER | VAN | DE | OMGEVINGSWET Bijlage Il _Instandhoudingsdoelen Brabantse Wal Habitattypen Habitattype Ì_ Habitatsubtype | H2310 - Stuifzandheiden met struikhei H2330 - Zandverstwivingen M3130 - Zwakgebufferde vennen H3150 - Zure vennen H4O10A - Vochtige heiden hogere zandgronden H4030 - Droge heiden H7150 - Pioniervegetaties met snavelbiezen H97 20 » Beuken-zikenbossen met hulst Habitatrichtlijnsoorten Statusdoel Ì Oppervlakte Ì Kwaliteit | Relatievebijdrage Î Kernopgave | definitief > > B 6,08; 6,09 definitief > > Ld 6,08; 6,09 definitief > > B definitief = > € definitief > > c 509 definitief , id c 509 definitief E = € definitief - > c Omwang leefgebied 1 Kwallteitleefgebied 1 Relatieve bijdrage L_ Kernopgaven | Omvang leefgebied Kwaliteitleefgebied Î Relatieve bijdrage Kernopgaven Î H1166 - Kamsalamander definidef > HI831 - Drijvende waterweegbrae _ definsief > Broedvogels Statusdoel Î _ Aantalbroedparen Î Aoon - Dodaars definitief «0 AOOB - Geoorde fuut definivef «0 AOT? - Wespendief definitief 13 A224 - Nachtzwaluw definitief BO A236 - Zwarte specht definitief 60 A24 - Boumiieeuwerik gefinivef 100 ECOLOGISCHE BEOORDELING STIKSTOF WOUWSE WEIDE, WOUW > c > B2 = B .

ar , Eil er TOETSING EFFECTEN OP BESCHERMDE NATURA 2000-GEBIEDEN IN HET KADER VAN DE OMGEVINGSWET 608 32 % Bijlage Ill AERIUS Berekening aanlegfase ECOLOGISCHE BEOORDELING STIKSTOF WOUWSE WEIDE, WOUW TOETSING EFFECTEN OP BESCHERMDE NATURA 2000-GEBIEDEN IN HET KADER VAN DE OMGEVINGSWET 33 A AERIUS Projectberekening Dit document geeft een overzicht van de invoer en rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen Natura 2000- gebieden, op rekenpunten die overlappen met stikstofgevoelige habitattypen en/of leefgebieden, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste situatie voor stikstofdepositie. = Overzicht = Detailgegevens per emissiebron = Resultaten = Samenvatting situaties Deze PDF is een digitaal bestand dat weer in te lezen is in AERIUS. Meer toelichting over de PDF en AERIUS kunt u vinden in de handleidingen of op onze website. A Projectberekening AERIUS Contactgegevens Rechtspersoon | Rho | Adviseurs Inrichtingslocatie | Bulkstraat | e.o., - Wouw Activiteit Omschrijving | Bulkstraat | te Wouw Toelichting | Bouwfase Berekening AERIUS | kenmerk | RNTBv6ofZ2tU Datum | berekening | 18 | december | 2025, | 13:38 Rekenconfiguratie | OwN2000-rekengrid | incl.

eigen | rekenpunten Totale | emissie | Rekenjaar | Emissie | NHs | Emissie | NOx - Bouwfase | Beoogd | 2026 | 14,5 | kg/j | 399,7 | ke/i Resultaten | Hoogste | bijdrage | Hexagon | Gebied Bouwfase | - Beoogd | 0,02 | mol/ha/j | 2673115 | Brabantse | Wal Gekarteerd | oppervlak | met toename | (ha) | 1.533,44 | ha Gekarteerd | oppervlak | met afname | (ha) | 0,00 | ha Grootste | toename | 0,02 | mol/ha/j Grootste | afname RNTBv6ofZ2tU | (18 | december | 2025) | 2/8 A Projectberekening AERIUS CALCULATOR Bouwfase | (Beoogd), | rekenjaar | 2026 Emissiebronnen | Emissie | NH3 | Emissie | NOx Mobiele | werktuigen | | Mobiele | werktuigen | 13,7 | kg/j | 356,9 | kg/j EB | ancer. | | Stationaire | emissies | 0,3 | kg/j | 23,4 | kg/j Verkeer | | Koude | start: | overig | | Koude | starts | bouwpersoneel | 0,2 | kg/j | 1,3 | kg/j Ee | Verkeersnetwerk | 0,3 | kg/j | 18,0 | ke/j RNTBv6ofZ2tU | (18 december | 2025) | 3/8 A Projectberekenin 8 ) 8 AERIUS Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden.

EG Ve ks Warerswaar Wouw Vinkenbrag hd Akke Hai Westelaars er Sesrraal Zaomvhet & Wauwse Plantage Hoevéste 5 4 Pl D as Le] a ij a le fee | zl jes Nd Sen £ en nn vleet Te „© OSM & Kadaster 0 Habitatrichtlijn Grootste toename (projectberekening) Vogelrichtlijn Grootste afname (projectberekening) @) m Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn @) Niet bepaald Hoogste totaal (achtergrond + @) @) projectberekening) @) @) De letters bij de bronlabels op de kaart geven bij welke type situaties de bronnen horen: @) @) beoogde situatie (B), referentiesituatie (R) en/of salderingssituatie (S). @) @) RNTBv6ofZ2tU (18 december 2025) 4/8 @) @) A Projectberekening AERIUS Resultaten | stikstofgevoelige | Natura | 2000 | gebieden | situatie | "Bouwfase" (Beoogd) | incl.

| saldering | e/o | referentie Berekend | (ha | Hoogste | totale | Met | toename | (ha | Grootste | Met afname | (ha | Grootste | afname gekarteerd) | depositie | (mol | gekarteerd) | toename | (mol | gekarteerd) | (mol | N/ha/jr) N/ha/jr) | N/ha/jr) Totaal | 1.533,44 | 3.584,33 | 1.533,44 | 0,02 | 0,00 Per gebied | Berekend | (ha | Hoogste | totale | Met | toename | (ha | Grootste | Met afname | (ha | Grootste | afname gekarteerd) | depositie | (mol | gekarteerd) | toename | (mol | gekarteerd) | (mol | N/ha/jr) N/ha/jr) | N/ha/jr) Brabantse | Wal | 1.533,44 | 3.584,33 | 1.533,44 | 0,02 | 0,00 (128) RNTBv6ofZ2tU | (18 december | 2025) | 5/8 A Projectberekenin ) | 8 8 AERIUS Per eigen | Naam | Coördinaat | Projectbijdrage | (mol rekenpunt | N/ha/jr) - 1 | Kalmthoutse | Heide | (10 km) | X:87946 Y:382575 - 2 | Kalmthoutse | Heide | (10 km) | X:88985 Y:382350 - 3 | De | Maatjes, | Wuustwezelheide | en | Groot | Schietveld | (13 | km) | _X:94697 Y:382487 - 4 | Klein | en | Groot | Schietveld | (17 | km) | X:92472 Y:375869 - 5 | Historische | fortengordels | van | Antwerpen | als | X:87940 vleermuizenhabitat.

| (19 | km) | Y:373745 - 6 | Schelde- | en | Durmeëstuarium | van | de | Nederlandse | grens | X:75465 tot Gent | (19 | km) | Y:376800 - 7 | Schorren | en | Polders | van | de Beneden-Schelde | (19 | km) | X:75453 Y:376802 - 8 | Kuifeend | en | Blokkersdijk | (24 | km) | X:82694 Y:368725 RNTBv6ofZ2tU | (18 | december | 2025) | 6/8 A Projectberekening AERIUS Bouwfase, | Rekenjaar | 2026 Mobiele | werktuigen Naam | Mobiele | werktuigen | NOx | 356,9 | ke/i Locatie | X:86292 | V:392456,1 | NH3 | 13,7 | ke/i Oppervlakte | 12,42 | ha Naam/Stageklasse | Brandstof- | Draaiuren | Uittreedhoogte/Warmteinhoud | Spreiding/Temporele | Stof | Emissie verbruik/AdBlue | variatie verbruik Mobiele | 56.947 | l/j | 5.326u/j | 2,9 | m | 0,7m | NOx | 334,1 | kg/j werktuigen | >75 | kW | 3.417 | l/j | 0,027 | MW | Standaard | Profiel | _NHs | 13,7 | kg/j Stage-IV, | 2014- | Industrie 2018, | 75-560 | kW, diesel, | SCR: | ja Aggregaat | 1.076 | l/j | 269u/j | 10m | 03m | NOx | 22,9 | kg/j Stage-IV, | 2014- | 0 l/j | 0,006 | MW | Standaard | Profiel | _NHs | 8,1 | g/j 2018, | <= 56 | kW, | Industrie diesel, | SCR: | nee Verkeer | | Rijdend | verkeer Naam | Bouwverkeer | Links | Rechts | NOx | 3,8 | kg/j - | - Locatie | X:85985,81 | Y:392246,47 | Type | scherm | NOz2 | 1,0 | kg/j - | - Lengte | 254,53 | m | Hoogte | NHs | 0,1 | kg/j - | - Wegtype | Binnen | bebouwde | kom | (doorstromend) | Afstand |

totdeweg Rijrichting | Beide | richtingen Tunnelfactor | 1 Type | hoogteligging | Normaal Weghoogte | t.o.v. maaiveld | Om Verkeer | Maximum | snelheid | Aantal | voertuigbewegingen | In file Licht | verkeer | Voorgeschreven | factoren | 10.000,0 | /jaar | 0,0 | % Middelzwaar | vrachtverkeer | Voorgeschreven | factoren | 1.000,0 | /jaar | 0,0 | % Zwaar | vrachtverkeer | Voorgeschreven | factoren | 3.000,0 | /jaar | 0,0 | % Busverkeer | Voorgeschreven | factoren | 0,0 /jaar | 0,0 | % Verkeer | | Rijdend | verkeer Naam | Bouwverkeer | (op | terrein) | Links | Rechts | NOx | 14,2 | kg/j - | - Locatie | X:86231,46 | Y:392410,09 | Type | scherm | NO2 | 3,4 | kg/j - | - Lengte | 523,70 | m | Hoogte | NH3 | 0,2 | kg/j - | - Wegtype | Binnen | bebouwde | kom | (stagnerend) | Afstandtotdeweg Rijrichting | Beide | richtingen Tunnelfactor | 1 Type | hoogteligging | Normaal Weghoogte | t.o.v.

maaiveld | Om Verkeer | Maximum | snelheid | Aantal | voertuigbewegingen | In file Licht | verkeer | Voorgeschreven | factoren | 10.000,0 | /jaar | 0,0 | % Middelzwaar | vrachtverkeer | Voorgeschreven | factoren | 1.000,0 | /jaar | 0,0 | % Zwaar | vrachtverkeer | Voorgeschreven | factoren | 3.000,0 | /jaar | 0,0 | % Busverkeer | Voorgeschreven | factoren | 0,0 /jaar | 0,0 | % EB | Anders Naam | Stationaire | Uittreedhoogte | 1,0 m | NOx | 23,4 | kg/j emissies | Warmteinhoud | 0,000 | MW | NH3 | 0,3 | kg/j Locatie | X:86292 | Y:392456,1 | Spreiding | 0,5 | m Oppervlakte | 12,42 | ha Wijze | van | ventilatie | Niet | geforceerd Temporele | variatie | Zwaar | Verkeer RNTBv6ofZ2tU | (18 | december | 2025) | 7/8 A Projectberekenin ) | 8 8 AERIUS Verkeer | | Koude | start: | overig Naam | Koude | starts | NOx | 1,3 kg/j bouwpersoneel | NH3 | 0,2 kg/j Locatie | X:86292 | Y:392456,1 Oppervlakte | 12,42 | ha Type voertuig | Koude | starts Licht verkeer | 5.000,0 | /jaar Middelzwaar | vrachtverkeer | 0,0 /jaar Zwaar | vrachtverkeer | 0,0 /jaar Busverkeer | 0,0 /jaar Disclaimer Hoewel | verstrekte | gegevens | kunnen | dienen | ter onderbouwing | van | een | vergunningaanvraag, kunnen | er geen | rechten | aan | worden | ontleend. | De eigenaar | van | AERIUS | aanvaardt | geen aansprakelijkheid | voor | de | inhoud | van | de | door | de | gebruiker | aangeboden | informatie.

Bovenstaande | gegevens | zijn | enkel | bruikbaar | tot | er een | nieuwe | versie | van | AERIUS | beschikbaar | is. AERIUS | is een | geregistreerd | handelsmerk | in Europa. | Alle | rechten | die | niet | expliciet | worden verleend, | zijn voorbehouden. Rekenbasis Deze | berekening | is tot stand | gekomen | op | basis | van AERIUS | versie | 2025.0.1_ | 20251007 | _db4f14956b Database | versie | 2025.0.1_db4f14956b_calculator_nl_stable Voor | meer | informatie | over | de | gebruikte | methodiek | en | data | zie: https://link.aerius.nl/website RNTBv6ofZ2tU | (18 december | 2025) | 8/8 % Bijlage IV AERIUS-berekening gebruiksfase ECOLOGISCHE BEOORDELING STIKSTOF WOUWSE WEIDE, WOUW TOETSING EFFECTEN OP BESCHERMDE NATURA 2000-GEBIEDEN IN HET KADER VAN DE OMGEVINGSWET A AERIUS Projectberekening Dit document geeft een overzicht van de invoer en rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen Natura 2000- gebieden, op rekenpunten die overlappen met stikstofgevoelige habitattypen en/of leefgebieden, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste situatie voor stikstofdepositie. = Overzicht = Detailgegevens per emissiebron = Resultaten = Samenvatting situaties Deze PDF is een digitaal bestand dat weer in te lezen is in AERIUS.

Meer toelichting over de PDF en AERIUS kunt u vinden in de handleidingen of op onze website. A Projectberekening AERIUS Contactgegevens Rechtspersoon | Rho | Adviseurs Inrichtingslocatie | Bulkstraat | e.o., - Wouw Activiteit Omschrijving | Bulkstraat | te Wouw Toelichting | Gebruiksfase Berekening AERIUS | kenmerk | RmS5HPjX1dmSN Datum | berekening | 18 december | 2025, | 13:38 Rekenconfiguratie | OwN2000-rekengrid | incl. eigen | rekenpunten Totale | emissie | Rekenjaar | Emissie | NHs | Emissie | NOx Gebruiksfase | - Beoogd | 2030 | 13,8 kg/j | 132,8 | kg/j Resultaten | Hoogste | bijdrage | Hexagon | Gebied Gebruiksfase | - Beoogd | 0,01 | mol/ha/j | 2673115 | Brabantse | Wal Gekarteerd | oppervlak | met | toename | (ha) | 661,83 | ha Gekarteerd | oppervlak | met | afname | (ha) | 0,00 | ha Grootste | toename | 0,01 | mol/ha/j Grootste | afname RmS5HPjX1dmSN | (18 december | 2025) | 2/8 7 Projectberekening AERIUS ULATOR Gebruiksfase | (Beoogd), | rekenjaar | 2030 Emissiebronnen | Emissie | NH» | Emissie | NOx - | - Wonen | en | Werken | | Woningen | | Woningen | (gasloos) Verkeer | | Koude | start: | overig | | Koude | starts | gebruiksfase | 9,7 kg/j | 66,7 | kg/j E& | Verkeersnetwerk | 4,1 kg/j | 66,1 | kg/j RmS5HPjX1dmSN | (18 december | 2025) | 3/8 A AERIUS Projectberekening Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden.

Ien aan mn | Ì Fe hartge L [_zooom sl l 0 ) OSM,& Kadaster ï L] Habitatrichtlijn Grootste toename (projectberekening) Vogelrichtlijn PB, Grootste afname (projectberekening) @) m Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn e) @) Niet bepaald @) Hoogste totaal (achtergrond + @) @) projectberekening) @) @) De letters bij de bronlabels op de kaart geven bij welke type situaties de bronnen horen: @) @) beoogde situatie (B), referentiesituatie (R) en/of salderingssituatie (S). @) @) RmS5HPjX1dmSN (18 december 2025) @) @) 4/8 @) @) A Projectberekening AERIUS Resultaten | stikstofgevoelige | Natura | 2000 | gebieden | situatie | “Gebruiksfase" (Beoogd) | incl.

| saldering | e/o | referentie Berekend | (ha | Hoogste | totale | Met | toename | (ha | Grootste | Met afname | (ha | Grootste | afname gekarteerd) | depositie | (mol | gekarteerd) | toename | (mol | gekarteerd) | (mol | N/ha/jr) N/ha/jr) | N/ha/jr) Totaal | 661,83 | 2.223,03 | 661,83 | 0,01 | 0,00 Per gebied | Berekend | (ha | Hoogste | totale | Met | toename | (ha | Grootste | Met afname | (ha | Grootste | afname gekarteerd) | depositie | (mol | gekarteerd) | toename | (mol | gekarteerd) | (mol | N/ha/jr) N/ha/jr) | N/ha/jr) Brabantse | Wal | 661,83 | 2.223,03 | 661,83 | 0,01 | 0,00 (128) RmS5HPjX1dmSN | (18 december | 2025) | 5/8 A Projectberekenin ) | 8 8 AERIUS Per eigen | Naam | Coördinaat | Projectbijdrage | (mol rekenpunt | N/ha/jr) - 1 | Kalmthoutse | Heide | (10 km) | X:87946 Y:382575 - 2 | Kalmthoutse | Heide | (10 km) | X:88985 Y:382350 - 3 | De | Maatjes, | Wuustwezelheide | en | Groot | Schietveld | (13 | km) | _X:94697 Y:382487 - 4 | Klein | en Groot | Schietveld | (17 | km) | X:92472 Y:375869 - 5 | Historische | fortengordels | van | Antwerpen | als | X:87940 vleermuizenhabitat.

| (19 | km) | Y:373745 - 6 | Schelde- | en | Durmeëstuarium | van | de | Nederlandse | grens | X:75465 tot | Gent | (19 | km) | Y:376800 - 7 | Schorren | en | Polders | van | de | Beneden-Schelde | (19 | km) | X:75453 Y:376802 - 8 | Kuifeend | en | Blokkersdijk | (24 | km) | X:82694 Y:368725 RmS5HPjX1dmSN | (18 | december | 2025) | 6/8 A Projectberekening AERIUS Gebruiksfase, | Rekenjaar | 2030 Wonen | en | Werken | | Woningen Naam | Woningen | (gasloos) | Uittreedhoogte | 10m Locatie | X:86292 | Y:392456,1 | Warmteinhoud | 0,002 | MW Oppervlakte | 12,42 | ha | Spreiding | 0,5m Wijze | van | ventilatie | Niet | geforceerd Temporele | variatie | Continue | Emissie @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ Verkeer | Koude start: overig Naam | Koude | starts | NOx | 66,7 | kg/j gebruiksfase | NH | 9,7 kg/i Locatie | X:86292 | Y:392456,1 Oppervlakte | 12,42 | ha Type | voertuig | Koude | starts Licht | verkeer | 793,0 | /etmaal Middelzwaar | vrachtverkeer | 0,0 /etmaal Zwaar | vrachtverkeer | 0,0 /etmaal Busverkeer | 0,0 /etmaal Verkeer | | Rijdend | verkeer Naam | Verkeer | gebruiksfase | (100%) | Links | Rechts | NOx | 60,4 | kg/j - | - Locatie | X:86245,54 | Y:392292,9 | Type | scherm | NOz | 5,6 kg/j - | - Lengte | 777,86 | m | Hoogte | NHs | 3,7 kg/j - | - Wegtype | Binnen | bebouwde | kom | (doorstromend) | Afstand | totde | weg

Rijrichting | Beide | richtingen Tunnelfactor | 1 Type | hoogteligging | Normaal Weghoogte | t.o.v. maaiveld | Om Verkeer | Maximum | snelheid | Aantal | voertuigbewegingen | In file Licht | verkeer | Voorgeschreven | factoren | 1.585,0 | /etmaal | 0,0 % Middelzwaar | vrachtverkeer | Voorgeschreven | factoren | 5,5 /etmaal | 0,0 % Zwaar | vrachtverkeer | Voorgeschreven | factoren | 0,0 /etmaal | 0,0 % Busverkeer | Voorgeschreven | factoren | 0,0 /etmaal | 0,0 % EB | verkeer | | Rijdend | verkeer Naam | Verkeer | gebruiksfase | (25%) | Links | Rechts | NOx | 1,2 kg/j - | - Locatie | X:85869,44 | Y:392203,23 | Type | scherm | NOz | 0,1 kg/j - | - Lengte | 60,94 | m | Hoogte | NHz | 73,3 | g/j - | - Wegtype | Binnen | bebouwde | kom | (doorstromend) | Afstand | totde | weg Rijrichting | Beide | richtingen Tunnelfactor | 1 Type | hoogteligging | Normaal Weghoogte | t.o.v.

maaiveld | Om Verkeer | Maximum | snelheid | Aantal | voertuigbewegingen | In file Licht | verkeer | Voorgeschreven | factoren | 396,0 | /etmaal | 0,0 % Middelzwaar | vrachtverkeer | Voorgeschreven | factoren | 1,4 /etmaal | 0,0 % Zwaar | vrachtverkeer | Voorgeschreven | factoren | 0,0 /etmaal | 0,0 % Busverkeer | Voorgeschreven | factoren | 0,0 /etmaal | 0,0 % RmS5HPjX1dmSN | (18 december | 2025) | 7/8 A Projectberekenin ) | 8 8 AERIUS Verkeer | | Rijdend | verkeer Naam | Verkeer | gebruiksfase | (75%) | Links Rechts | NOx | 4,5 kg/j - | - Locatie | X:85905,86 | Y:392145,75 | Type | scherm | NO2 | 0,4 kg/j - | - Lengte | 76,40 | m | Hoogte | NHs | 0,3 kg/j - | - Wegtype | Binnen | bebouwde | kom | (doorstromend) | Afstand | tot de weg Rijrichting | Beide | richtingen Tunnelfactor | 1 Type | hoogteligging | Normaal Weghoogte | t.o.v. maaiveld | Om Verkeer | Maximum | snelheid | Aantal voertuigbewegingen | In file Licht verkeer | Voorgeschreven | factoren | 1.189,0 | /etmaal | 0,0 % Middelzwaar | vrachtverkeer | Voorgeschreven | factoren | 4,2 /etmaal | 0,0 % Zwaar | vrachtverkeer | Voorgeschreven | factoren | 0,0 /etmaal | 0,0 % Busverkeer | Voorgeschreven | factoren | 0,0 /etmaal | 0,0 % Disclaimer Hoewel | verstrekte | gegevens | kunnen | dienen | ter onderbouwing | van | een | vergunningaanvraag, kunnen | er geen | rechten | aan | worden | ontleend.

| De | eigenaar | van | AERIUS | aanvaardt | geen aansprakelijkheid | voor | de | inhoud | van | de | door | de | gebruiker | aangeboden | informatie. Bovenstaande | gegevens | zijn | enkel | bruikbaar | tot | er een | nieuwe | versie | van | AERIUS | beschikbaar | is. AERIUS | is een | geregistreerd | handelsmerk | in | Europa. | Alle | rechten | die | niet | expliciet | worden verleend, | zijn | voorbehouden. Rekenbasis Deze | berekening | is tot | stand | gekomen | op | basis | van AERIUS | versie | 2025.0.1_ | 20251007 | _db4f14956b Database | versie | 2025.0.1_db4f14956b_calculator_nl_stable Voor | meer | informatie | over | de | gebruikte | methodiek | en | data | zie: https://link.aerius.nl/website RmS5HPjX1dmSN | (18 december | 2025) | 8/8