Bijlage 1 Programmabegroting 2026.pdf

We brengen in kaart wat er vanaf 2027 structureel nodig is voor het onderhoud van (nieuwe) kunstwerken. ❖ 2B. Gebiedsontwikkeling: We geven ruimte aan cultuur bij gebiedsontwikkeling en doen een beroep op de vernieuwingskracht van creatieve makers en culturele partijen bij gebiedsontwikkeling waaronder Spoor C en Stadsoevers. Met kunst en cultuur geven we betekenis aan een gebied (placemaking) en dragen we de identiteit van Roosendaal uit. De inzet van cultuur en kunst bij gebiedsontwikkeling is maatwerk, zodat kan worden ingespeeld op de actuele vraag/behoefte zoals in de Spoorzone. (Voorbeelden: input vanuit de culturele sector bij planvorming, het realiseren van Public Art, het betrekken van kunstenaars en culturele organisaties in wijken en buurten). ❖ 2C. Culturele makersplaats: We gaan aan de slag met regelluwe experimenteerruimtes (broed/-makersplaatsen). Via een tijdelijke plek en een actieve rol voor jongeren onderzoeken we wat er nodig is om een structurele makersplaats in Roosendaal te realiseren. 3. Cultuur voor iedereen We investeren in cultuur voor iedereen en dragen zo bij aan een inclusieve samenleving. Activiteiten: ❖ 3A. Cultuurparticipatie: We stimuleren laagdrempelige en toegankelijke cultuurparticipatie voor jong en oud met extra aandacht voor cultuuraanbod voor jongeren. ❖ 3B.

Talentontwikkeling en cultuureducatie: We stimuleren dat alle inwoners van de gemeente hun talenten kunnen ontdekken en ontwikkelen en bevorderen cultuureducatie. ❖ 3C. Landelijke gedragscodes: We moedigen ‘culturele en creatieve spelers’ aan om de landelijke gedragscodes te volgen: de Governance Code Cultuur, de Fair Practice Code en de Code Diversiteit en Inclusie.

28

4. We stimuleren cultuur dichtbij in de wijken, dorpen en stad en dragen dit uit in onze provinciale en landelijke samenwerking. Activiteiten in 2026: ❖ 4A. Cultureel netwerk op wijk- en dorpsniveau: We hebben oog voor een netwerk aan culturele voorzieningen, activiteiten en faciliteiten in de haarvaten van de samenleving op wijk- en dorpsniveau en blijven dit (samen met partners) stimuleren. ❖ 4B. Inzet cultuur bij sociaal-maatschappelijke vraagstukken: In 2026 verkennen we welke bijdrage cultuur kan leveren aan de opgaven in wijken en buurten. Hierbij is het NPR Nationaal Programma Roosendaal/Voor Ons Roosendaal een belangrijk focuspunt. Daarnaast faciliteren we minimaal één proefproject om via community art/buurtcultuur bij te dragen aan de opgaves van Roosendaal, dit betreft een sociaal-maatschappelijk cultuurproject. (Zo kan cultuur bijvoorbeeld worden ingezet voor het vergroten van job skills, pakt het ingewikkelde maatschappelijke thema’s op creatieve wijze aan of geeft het inwoners een andere kijk op hun wijk zoals het project Wij(k)gezichten). Daarbij onderzoeken we of/hoe de opbrengsten een duurzaam vervolg krijgen. ❖ 4C. Samenwerking regio en provincie: We werken actief samen binnen regionale en provinciale verbanden, waaronder B7 (BrabantStad), om het culturele ecosysteem in Brabant te versterken.

Als gemeente Roosendaal zetten we deze samenwerking om in kansen en initiatieven die onze eigen wijken en dorpen verrijken en versterken. 5. We verbinden met cultuur. Activiteiten in 2026: ❖ 5A. Via cultuur verbinden we doelgroepen, domeinen, organisaties en netwerken: We intensiveren de samenwerking tussen de beleidsvelden cultuur, sport en leisure. ❖ 5B. Data en cultuur: We monitoren hoe we voordeel halen uit kwantitatieve en kwalitatieve data om zo de waarde van cultuur meetbaar te maken en hierop te kunnen sturen.

29

Wat mag dit kosten? Cultuur X € 1.000 Lasten Baten Saldo

2024 rekening 6.681 591 6.090

2025 begroting 9.074 320

2026 begroting 8.786 247

2027 begroting 8.271 249

2028 begroting 8.152 250

2029 begroting 8.330 252

8.754

8.538

8.022

7.901

8.078

Gemeenschappelijke regelingen Als gemeenten samen een organisatie oprichten om voor diezelfde gemeenten taken uit te voeren, noemen we dat een Gemeenschappelijke Regeling (GR). De deelnemende gemeenten bepalen het beleid en de GR voert dit beleid uit. Ook Roosendaal besteedt een aantal taken uit. In het kader van dit programma hebben we taken belegd bij de onderstaande GR’en. Voor een nadere toelichting op de GR’en verwijzen we naar Paragraaf 5 Verbonden partijen.

30

Financieel overzicht Leren & Ontwikkelen 2024 rekening 8.682 6.547 5.184 6.681 27.094

2025 begroting 8.671 13.965 6.403 9.074 38.112

2026 begroting 6.829 6.799 7.135 8.786 29.548

2027 begroting 6.865 6.214 6.393 8.271 27.743

2028 begroting 6.931 6.614 6.460 8.152 28.156

2029 begroting 7.032 7.257 6.551 8.330 29.170

Totaal

4.185 612 2.124 591 7.512

4.322 1.036 2.538 320 8.216

3.681 415 1.959 247 6.302

3.685 476 1.584 249 5.993

3.691 476 1.609 250 6.026

3.695 479 1.635 252 6.061

Saldo

19.582

29.896

23.246

21.750

22.130

23.109

2024 rekening 1.566 901

2025 begroting 67 8.049

2026 begroting 663 2.093

2027 begroting

2028 begroting

2029 begroting

373

73

73

X1.000

Beleidsveld

Lasten

Onderwijsbeleid Onderwijshuisvesting Sport Cultuur

Totaal Baten

Onderwijsbeleid Onderwijshuisvesting Sport Cultuur

X1.000 Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves

Bovengenoemde stortingen in en onttrekkingen aan de reserves hebben betrekking op programma 2, de daadwerkelijke wijzigingen en budgettering worden uitgevoerd in programma 6.

31

PROGRAMMA 3. WERKEN & ONDERNEMEN Overzicht beleidsvelden en portefeuillehouders Ondernemerschap – wethouder Robin Heij Bestaanszekerheid – wethouder René van Ginderen

Ondernemerschap Beoogd maatschappelijk effect Het versterken van de lokale en regionale economie door het creëren van een aantrekkelijke, toekomstbestendige werk- en leefomgeving.

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten De economische visie ‘Slimme doeners maken de toekomst’ kent drie strategische doelen : • Van lineaire naar circulaire economie • Slim, meervoudig ruimtegebruik • Een leven lang leren Deze drie strategische doelen vertalen zich naar vier subdoelen : 1. Basis op orde 2. Arbeidsmarkt en onderwijs 3. Ruimte voor economie 4. Gezond woon-, werk- en leefklimaat De economische visie is in samenspraak met de stakeholders in 2025 nader uitgewerkt in een meerjarige uitvoeringsagenda, die jaarlijks wordt geëvalueerd en waar nodig aangepast. De activiteiten voorzien voor 2026 worden in de begroting opgenomen. 1. Basis op orde We sluiten geen sectoren uit maar stimuleren wel verduurzaming en innovatie. Daarbij zijn onze speerpunten gezondsheids-en welzijnszorg, verduurzamingstechniek en vrijetijdseconomie. Zowel de binnenstad als de bedrijventerreinen dienen schoon, heel, veilig en bereikbaar te zijn. Activiteiten: ❖ Organisatiegraad werklocaties continueren en verhogen door middel van ondernemersfonds (reclamebelasting of bedrijfsinvesteringszone) ❖ Aandacht voor veiligheid door stimulering Keurmerk Veilig Ondernemen ❖ Voldoende economische invulling bij gebiedsontwikkelingen (aandacht voor wijkeconomie) 2.

Arbeidsmarkt en onderwijs We zetten in op een sterke samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijs- en kennisinstellingen voor een goed aansluitende, innovatieve arbeidsmarkt. We willen het arbeidsaanbod vergroten en tegelijk de arbeidskwaliteit verbeteren. Daarbij leggen de focus op een excellent beroepsonderwijs in de bovengenoemde speerpuntsectoren. De bijhorende activiteiten worden hieronder toegelicht bij het onderwerp Arbeidsmarkt. 3. Ruimte voor economie We willen werk behouden en creëren in de nabijheid van onze inwoners en streven daarom naar voldoende en passende ruimte voor bedrijvigheid. Daarbij stimuleren we zuinig en meervoudig ruimtegebruik. Bedrijventerreinen dienen energie-efficiënt te worden, klimaatbestendig en voorzien

32

van voldoende groen. Daarbij is er ook aandacht voor grondstoffentransitie en –hergebruik (circulaire economie). We faciliteren bedrijven met een lokale en regionale meerwaarde. Activiteiten: ❖ Economisch ontwikkeling Spoorzone ❖ Vitaliteit Binnenstad ❖ Voorbereiding uitplaatsing emplacement ❖ Onderzoek ruimtelijke ontwikkeling de WIG ❖ Uitgiftecriteria en start uitgifte De Meeten 2 ❖ Energietransitie waaronder energiehubs en laadinfra bedrijventerreinen 4. Gezond woon-, werk- en leefklimaat We stimuleren vrijetijdseconomie en trekken meer recreanten naar Roosendaal. Daarbij ligt de focus op het gehele grondgebied, dus zowel binnenstedelijk als de dorpen en het buitengebied. Activiteiten: ❖ Organiseren en faciliteren van evenementen en markten ❖ Stimuleren synergie sport, cultuur en vrijetijd ❖ Continueren binnenstad van place to buy naar place to be ❖ Opstellen beleid voor verblijfsrecreatie

33

Wat mag dit kosten? Ondernemerschap X € 1.000

2024 rekening

2025 begroting

2026 begroting

2027 begroting

2028 begroting

2029 begroting

Lasten Baten

5.551 719

5.463 1.327

4.803 782

4.618 798

4.562 814

4.507 831

Saldo

4.832

4.136

4.021

3.820

3.748

3.676

Bestaanszekerheid Beoogd maatschappelijk effect • • •

In 2040 krijgt iedere inwoner gelijke kansen. In 2040 groeien jeugdigen op tot veerkrachtige inwoners. In 2040 is Roosendaal een veerkrachtige samenleving.

Alle inwoners ervaren zekerheid in hun bestaan en sociale inclusie, hebben toegang tot ondersteuning en ontwikkeling, kunnen zichzelf redden en kunnen terugvallen op een netwerk, en hebben daardoor een menswaardig bestaan. We zetten daarbij in op preventie, interventie en perspectief als hoofdlijnen in onze benadering en aanpak om onze doelen te bereiken.

34

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten 1. Inkomen & Ondersteuning Het verkleinen van inkomensachterstanden en bevorderen dat inwoners zichzelf financieel kunnen redden. Activiteiten: ❖ Om mensen met vragen rondom inkomen en financiën beter te kunnen helpen, investeren we in de vraagbaak-, toegangs- en toeleidingsfunctie van Inwonersondersteuning Roosendaal (IOR). ❖ We verbeteren de samenwerking tussen maatschappelijke partners die zich bezighouden met de thema's armoede, schulden en gelijke kansen, zodat we financiële problemen eerder signaleren en inwoners sneller gepaste ondersteuning krijgen. ❖ We monitoren en evalueren onze regelingen ter ondersteuning in armoedesituaties op bereik en gebruik. Waar nodig sturen we bij en passen we deze aan. ❖ De voorzieningenwijzer is geïmplementeerd bij Werkplein in samenwerking met De6-gemeenten; we monitoren gebruik en effecten. Ook vindt er in 2026 een evaluatie plaats en maken we op basis van deze evaluatie een keuze over de voortzetting van de voorzieningenwijzer. 2. Vroegsignalering & Schuldhulpverlening Het voorkomen van en duurzaam oplossen van schuldenproblematiek. Activiteiten: ❖ Op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening blijven we inzetten op o.a. vroegsignalering, schuldhulpverlening en hebben we aandacht voor specifieke doelgroepen, zoals ondernemers.

Gedurende het jaar zijn we daarbij continu bezig met verbetering van de kwaliteit van onze dienstverlening. ❖ In 2026 stellen we een nieuw beleidsplan schuldhulpverlening op, waarbij we voortbouwen op de ervaringen van de afgelopen jaren en nieuwe trends en ontwikkelingen meenemen.

3. Gelijke Kansen voor Jongeren Het bieden van gelijke ontwikkelkansen voor jongeren, ongeacht de financiële situatie waarin zij opgroeien. Activiteiten: ❖ We versterken het netwerk, en de samenwerking binnen het netwerk, van partners rondom kindarmoede. We geven daarin ruimte en vertrouwen aan partners om beter aan te sluiten op lokale ontwikkelingen en behoeftes, zodat problemen en uitdagingen slimmer, sneller en samen kunnen worden opgepakt in het belang van de jongeren. ❖ Om jongeren die opgroeien in een financieel lastige situatie mee te kunnen laten doen in de maatschappij en hen dezelfde ontwikkelkansen te geven zetten we in op regelingen om onderwijs, sport, cultuur en sociale activiteiten toegankelijk te maken. ❖ We investeren in de financiële weerbaarheid van jongeren door onder andere financiële educatie, het jeugd perspectief fonds, ondersteuning en vragenuurtjes. 4. Asielketen & Statushouders Het flexibel, verantwoord en humaan opvangen en huisvesten van vluchtelingen en statushouders. Activiteiten: ❖ Binnen de Regionale Regietafel (RRT) De Markiezaten wordt informatie uitgewisseld en samengewerkt bij verschillende opgaven op gebied van asiel en migratie. Daarbij wordt gestreefd

35

afspraken te maken om zo de realisatie van opgaven binnen het district te bevorderen. Daarnaast is er aansluiting met de Provinciale Regietafel (PRT) en daarmee de nationale overlegen beslisstructuur op gebied van asiel en migratie. We spannen ons in om aan de opgelegde taakstelling voor huisvesting van statushouders te voldoen. ❖ Als gemeente Roosendaal hebben we een taakstelling op grond van de Spreidingswet en willen we eveneens de verantwoordelijkheid nemen voor de realisatie van een (structurele) opvanglocatie voor vluchtelingen. ❖ We spannen ons in om de opgelegde taakstelling voor huisvesting van statushouders in ons gemeente te behalen.

Arbeidsmarkt Beoogd maatschappelijk effect • • •

In 2040 is Roosendaal een toekomstbestendige en economisch sterke regio die aantrekkelijk is voor (jong) talent. In 2040 is de arbeidsmarkt in Roosendaal veerkrachtig en vitaal, doordat is ingezet op brede welvaart: inwoners in alle lagen van de samenleving hebben het gevoel dat ze ertoe doen en ervaren geen drempels om zichzelf te ontwikkelen op het voor hun best haalbare niveau. In 2040 is er in Roosendaal een aantrekkelijk opleidingsaanbod dat toe leidt naar kansrijk werk en er wordt duurzaam samengewerkt, waarbij goed werkgeverschap een van de sleutels tot succes is.

36

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten 1. Roosendaal Studentenstad We binden en boeien jong talent, door studeren, leven, wonen en werken in Roosendaal aantrekkelijker te maken. Activiteiten: ❖ We zetten ons in voor een dynamische en toekomstbestendige leer-, leef- en werkomgeving waarin jongeren en studenten zich optimaal kunnen ontwikkelen en waarbij we ze weten te binden aan de stad. ❖ We creëren goede studiefaciliteiten en inspirerende plekken waar studenten elkaar en werkgevers kunnen ontmoeten en een lokaal netwerk kunnen opbouwen. ❖ We heten nieuwe studenten bij aanvang van het nieuwe schooljaar van harte welkom met het jaarlijks terugkerende introductie event: INTROOsendaal. 2. Kwetsbare doelgroepen op de arbeidsmarkt Inwoners kunnen naar vermogen participeren op de arbeidsmarkt en in de samenleving. Activiteiten: ❖ Voor kwetsbare doelgroepen of mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt nemen we drempels weg, zodat zij mee kunnen doen in de samenleving met een zinvolle invulling van hun dag. ❖ We sturen op de ketensamenwerking tussen Werkplein Hart van West-Brabant, ISD Brabantse Wal en de WVS, zodat inwoners in kwetsbare arbeidsmarktpositie of met een afstand tot de arbeidsmarkt toe geleid kunnen worden naar het arbeidsproces. ❖ We ondersteunen mensen bij het maken van de juiste keuzes op de arbeidsmarkt, passend bij de vraag en hun eigen kwaliteiten.

❖ We sturen op de menselijke maat bij de uitvoering van de participatiewet. 3. Aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt We stimuleren om te kiezen voor kansrijk werk dat bijdraagt aan onze brede welvaart, zoals beroepen in de zorg & welzijn en techniek Onderwijs en opleiden is kansengelijk; iedereen die wil kan het hoogst haalbare uit zichzelf halen. We werken in de multi-helix aan de ontwikkeling, het behoud en het welzijn van aankomend talent, huidige arbeidskrachten en arbeidsmigranten. We verslimmen de arbeidsmarkt door gebruik te maken van robotiseren, automatiseren, AI en jobcarving. We zetten in op een sterke verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt in Roosendaal, met extra aandacht voor kansrijke sectoren zoals de techniek en zorg en welzijn. Activiteiten: ❖ We stimuleren duurzame beroepskeuzes die leiden tot financiële zelfredzaamheid. Daarvoor zetten we in op loopbaanoriëntatie en zij-instroomtrajecten voor kansrijke beroepen zoals in de techniek, zorg en welzijn. ❖ We continueren de initiatieven ‘Roosendaal on Stage’ en ‘Kijk binnen bij bedrijven’ als aanjaagfunctie voor de aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt.

37

❖ We werken toe naar duurzame samenwerkingen binnen de Triple helix (Onderwijs-bedrijvenoverheid) ❖ We zorgen voor een scholingsaanbod dat aansluit op wat jongeren en volwassenen nodig hebben. 4. Arbeidsmigranten Arbeidsmigranten zijn nodig om onze economie draaiende te houden. We willen eerlijke fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden stimuleren en overlast voorkomen. Activiteiten: ❖ We ontwikkelen een convenant met concrete afspraken met werkgevers.

Wat mag dit kosten? Bestaanszekerheid

lasten Baten

2024 rekening 81.244 49.374

2025 begroting 80.787 44.495

2026 begroting 80.603 40.854

2027 begroting 80.883 41.326

2028 begroting 81.992 42.127

2029 begroting 82.586 43.147

Saldo

31.870

36.292

39.749

39.557

39.865

39.439

X € 1.000

38

Gemeenschappelijke regelingen Als gemeenten samen een organisatie oprichten om voor diezelfde gemeenten taken uit te voeren, noemen we dat een Gemeenschappelijke Regeling (GR). De deelnemende gemeenten bepalen het beleid en de GR voert dit beleid uit. Ook Roosendaal besteedt een aantal taken uit. In het kader van dit programma hebben we taken belegd bij de onderstaande GR’en. Voor een nadere toelichting op de GR’en verwijzen we naar Paragraaf 5 Verbonden partijen.

39

Financieel overzicht Werken & Ondernemen 2024 rekening 5.551 81.244 86.795

2025 begroting 5.463 80.787 86.249

2026 begroting 4.803 80.603 85.407

2027 begroting 4.618 80.883 85.501

2028 begroting 4.562 81.992 86.554

2029 begroting 4.507 82.586 87.093

Totaal

719 49.374 50.093

1.327 44.495 45.822

782 40.854 41.637

798 41.326 42.124

814 42.127 42.941

831 43.147 43.978

Saldo

36.702

40.428

43.770

43.377

43.613

43.115

2024 rekening 10.432 10.347

2025 begroting 9.270 10.131

2026 begroting 10.298 11.314

2027 begroting 11.086 12.241

2028 begroting 11.086 12.146

2029 begroting

X1.000

Beleidsveld

Lasten

Ondernemerschap Bestaanszekerheid

Totaal Baten

Ondernemerschap Bestaanszekerheid

X1.000 Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves

90

Bovengenoemde stortingen in en onttrekkingen aan de reserves hebben betrekking op programma 3, de daadwerkelijke wijzigingen en budgettering worden uitgevoerd in programma 6.

40

PROGRAMMA 4: WONEN & VERBLIJVEN Overzicht beleidsvelden en portefeuillehouders Ruimtelijke ordening – wethouder Paul de Beer Openbare ruimte – wethouder Evelien van der Star-Deijkers Vergunningen – wethouder Robin Heij Mobiliteit – wethouder Robin Heij Energie en warmte – wethouder Klaar Koenraad Natuur, landbouw en milieu – wethouder Klaar Koenraad

Ruimtelijke ordening Beoogd maatschappelijk effect Roosendaal bouwt aan een duurzame, leefbare en inclusieve gemeente waar iedereen prettig kan wonen, werken en verblijven. We creëren ruimte voor groei, versterken de leefomgeving en zetten in op klimaatbestendigheid, bereikbaarheid en sociale samenhang – samen met inwoners en partners.

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten Roosendaal ontwikkelen tot een vitale, leefbare en evenwichtige gemeente met een leidende positie in de regio 1. Regionale samenwerking Versterken van regionale samenwerking Activiteiten: ❖ Deelname aan de Stedelijke Regio West-Brabant (SRWB). ❖ Afspraken maken met rijk en provincie via NOVEX Stedelijk Brabant. ❖ Bijdragen aan de Regionale Ontwikkelstrategie en Investeringsagenda. ❖ Uitvoering van de SRWB door de governance-afspraken te operationaliseren. 2. Omgevingsvisie en verdere uitwerking Beleidsintegratie Activiteiten: ❖ Uitwerken van vier kerninstrumenten: o Omgevingsvisie o Omgevingsplan o Programma’s o Omgevingsvergunningen ❖ Opstellen van regels voor het omgevingsplan. ❖ Verlenen van BOPA’s (Buitenplanse omgevingsplanactiviteiten). ❖ Uitvoeren van voorbeeldproject ‘Dit is Plek’ aan de Wouwseweg. 3. Woningbouw Het realiseren van meer woningen en voorzieningen in de gemeente Roosendaal Activiteiten: ❖ Vaststellen en uitvoeren van het Volkshuisvestingsprogramma als opvolger van de Woonagenda 2021-2025. ❖ Actualiseren van de Woningbouwprogrammering, waarbij gestuurd wordt op de realisatie van 600 woningen. ❖ Samenwerken met ontwikkelaars en corporaties. 41

❖ Onderzoeken van de mogelijkheden voor het versneld realiseren van flexwoningen. ❖ Uitvoeren van de Versnellingsagenda 2024–2028. o Het uitvoeren van de 100-dagen aanpak binnen twee projecten o Het monitoren van de bestaande 100-dagen aanpak binnen lopende projecten ❖ Vaststellen en uitvoeren van een nieuw grondbeleid. ❖ Het vaststellen van een Masterplan als uitvoeringsstrategie van de Kwaliteitssprong 2040. o Het uitvoeren van de actielijnen die in het Masterplan worden gepresenteerd 4. Speciale en urgente doelgroepen ❖ Uitvoeren van de Regionale Woonzorgvisie en bijbehorende regionale opgaven. ❖ Samenwerken met zorg- en welzijnspartijen, corporaties en zorgverzekeraars voor het komen tot een toekomstbestendige woningvoorraad. ❖ Voldoen aan taakstellingen voor statushouders, asielzoekers, Oekraïners en arbeidsmigranten. ❖ Implementatie van beleid voor woonwagenbewoners.

Wat mag dit kosten? Ruimtelijke ordening X € 1.000 Lasten Baten Saldo

2024 rekening 19.646 12.167 7.479

2025 begroting 31.629 21.981

2026 begroting 29.136 22.848

2027 begroting 14.402 13.285

2028 begroting 20.401 14.242

2029 begroting 17.896 10.237

9.648

6.288

1.118

6.159

7.659

Openbare ruimte Beoogd maatschappelijk effect We gaan zorgvuldig om met onze kapitaalgoederen in de openbare ruimte en met onze accommodaties. Het beheer en het onderhoud is gericht op duurzame instandhouding. In het beheer van de openbare ruimte streven we naar een hybride buitenruimte, waar het onderhoud zichtbaar beter is en aansluit bij de opgaven van deze tijd. Deze kwalitatieve verbeterslag vraagt om een brede transitie, waarin klimaatadaptatie, veiligheid en sociale samenhang centraal staan.

42

Klimaatveranderingen dwingen ons om onze omgeving klimaatbestendig in te richten. Om het gewenste kwaliteitsniveau te behalen, is méér en slimmer onderhoud noodzakelijk. Deze noodzaak zien we ook als een kans: we benutten de opgave om onze leefomgeving groener, gezonder en aantrekkelijker te maken. Onze focus ligt op: - Het bestrijden van droogte, hittestress en wateroverlast; - Het versterken van biodiversiteit, lucht- en waterkwaliteit; - Het toevoegen van groen en waterpartijen, waardoor de leefomgeving mooier en gezonder wordt. We betrekken inwoners, ondernemers en partners actief bij de inrichting van de openbare ruimte en delen publieksgericht informatie over de ontwikkeling van buurten, dorpen en straten. Zo bouwen we samen aan een schoon, heel, veilig en klimaatadaptief Roosendaal. Daarnaast investeren we in een robuust groen netwerk en goede verbindingen tussen buurten en dorpen, met nadruk op ruimte voor wandelaars en fietsers. In 2026 is er een fijnmazig fietspadennetwerk gerealiseerd en worden aantrekkelijke wandelpaden aangelegd. Onze ambitie: - 2030: halverwege een klimaatbestendige inrichting; - 2050: alle buurten en dorpen zijn volledig klimaatbestendig en goed te onderhouden, ook tijdens extreme droogte, hitte en regen. Roosendaal is en blijft een aantrekkelijke gemeente om te wonen, werken, recreëren en elkaar te ontmoeten.

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten Schoon, heel, veilig & klimaatadapief Een buitenruimte die inspeelt op uiteenlopende behoeften én veranderende weersomstandigheden. Een hybride buitenruimte biedt Roosendaal volop kansen om het onderhoudsniveau van de openbare ruimte te verhogen. Daarmee versterken we niet alleen de kwaliteit van onze leefomgeving, maar ook de leefbaarheid, veiligheid en sociale samenhang in onze buurten en dorpen. Zo ervaren inwoners hun omgeving positiever en voelen zij zich veiliger en meer verbonden. Beheer en onderhoud openbare ruimte en accommodaties We verschuiven de focus van puur technisch onderhoud naar de beleving en gebruikskwaliteit van de openbare ruimte. Hiermee creëren we aantrekkelijke, gastvrije en veilige plekken waar inwoners en bezoekers graag verblijven. Bij elke ruimtelijke ontwikkeling stellen we een Plan Openbare Ruimte (POR) op, waar we ons steeds meer richten op wat specifiek nodig is aan de hand van een planmatige aanpak. Onze inwoners, ondernemers en partners denken mee en integreren gemeentelijke opgaven in hun initiatieven. In 2026 gaan we door met het werken met integrale onderhoudsbestekken, gericht op beleving en kwaliteit, zowel binnen de organisatie als bij aannemers. In het groenonderhoud handhaven we het huidig onderhoudsniveau en het efficiënt afhandelen van meldingen.

Samenwerking met het Leerwerkbedrijf WVS en het bieden van werkgelegenheid aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of vanuit leerwerktrajecten is en blijft een sterke focus. Bij de vervanging van beplanting met kruidenmengsels, grasvelden en extra bomen om biodiversiteit te vergroten. Inspelen op klimaatverandering droogte, hitte, wateroverlast en snelle onkruidgroei vragen om een andere inrichting en flexibeler onderhoud. Inspelen op deze klimaatveranderingen en anders kijken naar onze inrichting van de groene gebieden.

43

Ons onderhoud en planning voor het grijsonderhoud (zoals wegen, trottoirs en verharding) gaat via de Beheerkalender. Dit stemmen we nauwgezet af met onze nutsbedrijven. Nadrukkelijk combineren we onze planning en uitvoering met andere werkzaamheden zoals rioolvervanging, klimaatmaatregelen en vormt het hergebruik van materialen een streven in onze klimaataanpak. In onze aanpak blijven we ons ook focussen op onkruidbestrijding en aanpak van zwerfafval per gebied. Voorzetten van de acties uit 2024 om de beeldkwaliteit van trottoirs te verhogen w.o. het herstraten en doorvoeren van technische aanpassingen. Voorzetting van het Uitvoering van het Water- en Rioleringsprogramma (WRP) 2024–2027, opvolger van het VGRP. Uitvoering aan onze wettelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater staan centraal. Het WRP sluit aan op de Omgevingswet en biedt ruimte voor klimaatadaptieve aanpassingen. In 2026 komen we met ons Waterstructuurplan. Vervanging van conventionele verlichting door slimme ledverlichting wordt ook in 2026 voortgezet.

Wat mag dit kosten? Openbare ruimte X € 1.000 Lasten Baten Saldo

2024 rekening 38.351 16.823 21.528

2025 begroting 43.279 15.863

2026 begroting 44.069 20.256

2027 begroting 45.839 20.167

2028 begroting 43.399 16.253

2029 begroting 44.570 16.449

27.416

23.812

25.671

27.146

28.121

Vergunningen Beoogd maatschappelijk effect Een gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers prettig kunnen wonen, werken en recreëren in een veilige, groene en toegankelijke omgeving. Door duidelijke regels, open communicatie en samenwerking met partners maken we ruimte voor ontwikkeling, terwijl we de kwaliteit van onze leefomgeving waarborgen.

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten Vergunningverlening inzetten als instrument om maatschappelijke ontwikkeling mogelijk te maken, met behoud van leefkwaliteit, duurzaamheid en cultuurhistorische waarden. 44

1. Ruimte creëren voor ontmoeting, beweging en ontwikkeling Activiteiten: ❖ Samen met partners besluiten over evenementen en bouwprojecten - Toepassen van de Omgevingswet als kader voor ruimtelijke afwegingen en het opstellen van praktisch uitvoerbaar beleid ❖ Stimuleren van ruimtelijke initiatieven die bijdragen aan een gezonde, veilige en sociaal verbonden leefomgeving 2. Duidelijke en tijdige communicatie richting inwoners en partners Activiteiten: ❖ Actieve en toegankelijke informatievoorziening over vergunningen ❖ Open houding en bereikbaarheid van medewerkers voor vragen en feedback ❖ Communicatie in begrijpelijke taal via brieven en digitale kanalen 3. Samenwerking en integrale aanpak van ruimtelijke vraagstukken Activiteiten: ❖ Samenwerken met inwoners en partners aan toekomstgerichte plannen ❖ Integrale beoordeling van aanvragen met oog voor duurzaamheid en klimaatadaptatie ❖ Vertrouwen geven aan initiatiefnemers en ruimte bieden voor maatwerk 4. Zorgvuldige en tijdige afhandeling van vergunningaanvragen Activiteiten: ❖ Afhandelen van aanvragen binnen wettelijke termijnen (bij voorkeur binnen 8 weken) ❖ Toepassen van ketendenken en vroegtijdige betrokkenheid van relevante partijen ❖ Gebruik van nieuwe digitale instrumenten zoals een klantenportaal voor statusinzicht

Wat mag dit kosten? Vergunningen X € 1.000 Lasten Baten Saldo

2024 rekening 3.395 2.149 1.246

2025 begroting 3.697 1.812

2026 begroting 3.032 2.565

2027 begroting 2.981 2.615

2028 begroting 2.966 2.586

2029 begroting 3.047 2.590

1.884

466

367

380

457

Mobiliteit Beoogd maatschappelijk effect De grote ambities en transformatie van de stad zijn benoemd in het programma Kwaliteitssprong. De omvangrijke opgaven doen een beroep op de beschikbare openbare ruimte. Ruimte die schaarser wordt, geeft spanning in het openbaar gebied. Dit vraagt ook om een transitie op gebied van zowel de rijdende als stilstaande (parkerende) mobiliteit. In de Mobiliteitsvisie 2040 is de koers voor mobiliteit vastgesteld voor de stad en dorpen; een transitie naar het STOMP-principe is noodzakelijk. De Mobiliteitstransitie houdt in dat bewuster en anders wordt nagedacht over de wijze waarop we ons verplaatsen. Dit is nodig om stad en dorpen bereikbaar en leefbaar te houden. Richting wordt gegeven in Mobiliteitsvisie Roosendaal 2040, ‘Roosendaal zet in op actieve mobiliteit!’ Verdere concretisering is opgenomen in de mobiliteitsagenda. 45

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten Een goede mobiliteitsstructuur is faciliterend aan de beoogde groei van de stad. We stimuleren actieve vormen van mobiliteit en houden onze voorzieningen optimaal bereikbaar. Ook in 2026 zetten we dit door en gebruiken de mobiliteitsagenda 2025-2040 als leidraad 1. De Voetganger Centraal Verbeteren toegankelijkheid van de buitenruimte Activiteiten: ❖ Aanleg veilige en eenduidig ingerichte schoolomgevingen ❖ Toetsingskader toegankelijkheid en begaanbaarheid 2. Roosendaal fietsstad Toenemend fietsgebruik zorgt voor actievere en gezondere bewoners. Meer fietsgebruik legt een minder grote claim op de openbare ruimte, waardoor er meer ruimte ontstaat voor andere functies. Fietsen moet veilig, aantrekkelijk en toegankelijk zijn. Activiteiten: ❖ Herijken Fietsplan ❖ Haalbaarheidsanalyse fietspad Leemstraat ❖ Verkennen voorkeurstracé snelfietsroute Etten Leur en Essen ❖ Fietsstimulering met werkgeversaanpak ❖ Onderzoek fietstunnel H.v.Vosstraat en Nispensestraat ❖ Haalbaarheid bewaakte fietsenstalling centrum 3. Kwaliteitssprong OV (incl. gedeelde mobiliteit) Mobiliteitstransitie ten behoeve van verdichtingsopgaven Activiteiten: ❖ Stimuleren Bravo Flex ❖ Beleidsnota deelmobiliteit ❖ Onderzoek dubbelzijdige bereikbaarheid station ❖ Robuust bus routenetwerk 4.

Van rondjes door het centrum naar gericht bereiken van voorzieningen en gebieden Roosendaal blijft goed toegankelijk, maar dwars door het centrum rijden om de bestemming te bereiken wordt ontmoedigd. Op deze manier ontstaat meer ruimte voor andere modaliteiten. Activiteiten: ❖ Haalbaarheid Westelijke entree Nieuwe Markt garage ❖ Circulatieplan Brugstraat ❖ Variantenstudie Cityring 5. Geclusterde parkeervoorzieningen aan de randen Efficiënt ruimtegebruik Activiteiten: ❖ Verkenning HUB's ❖ Doorontwikkeling Parkeerbeleidsplan ❖ Nota Parkeernormen ❖ Onderzoek truckparking 46

6. Kwaliteitssprong als kans Verbeteren bestaande leefomgeving Activiteiten: ❖ Aanpak top 20 verkeersonveilige locaties ❖ Onderzoek ongelijkvloerse kruising Spoorstraat-Borchwerf 7. Regionale samenwerking Versterken van regionale samenwerking Activiteiten: ❖ Deelname werkgroepen mobiliteit SRWB ❖ Deelname (strategische) werkgroepen B7 mobiliteit ❖ Implementatie MMMP/RMP STOMP: Lopen (Stappen), Fietsen (Trappen), Openbaar vervoer (OV), Samenreizen (Mobility as a Service), Auto (Prive auto)

Wat mag dit kosten? Mobiliteit X € 1.000 Lasten Baten Saldo

2024 rekening 3.247 2.697 550

2025 begroting 2.881 3.017

2026 begroting 3.533 3.380

2027 begroting 3.542 3.409

2028 begroting 3.599 3.409

2029 begroting 3.658 3.409

-136

153

133

190

249

47

Energie en warmte Beoogd maatschappelijk effect Roosendaal bouwt aan een duurzame, leefbare en inclusieve gemeente waar iedereen prettig kan wonen, werken en verblijven. We zetten in op de doelen uit het Klimaatakkoord, waaronder de transitie van fossiele brandstoffen naar duurzame bronnen. De energietransitie en warmtetransitie zijn beide gericht op het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen en het tegengaan van klimaatverandering. De komende tientallen jaren moet worden ingezet op energiebesparing, isoleren, aardgasalternatieven en duurzame opwek. Dit doen we samen met inwoners en partners.

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten De warmtetransitie richt zich op het verduurzamen van de warmtevoorziening in gebouwen. De belangrijkste doelen zijn: • Aardgasvrij maken van gebouwen • Reductie van CO₂-uitstoot • Verbeteren van energie-efficiëntie 1. Roosendaals Isolatieprogramma Het bevorderen van verduurzaming van slecht geïsoleerde woningen in heel Roosendaal. Activiteiten: ❖ Inzetten op alle 4 de programmalijnen: 1. lokale aanpak koopwoningen incl. VvE activatie 2. particuliere verhuurders, gespikkeld bezit en erfgoed 3. lange termijnmaatregelen energiearmoede 4. ondersteunende activiteiten) De uitvoering van de verschillende tranches loopt door. ❖ Uitvoering geven aan het compensatieplan Natuurvriendelijk isoleren. ❖ Aanvragen benodigde vergunningen voor het SoortenManagementPlan (SMP) om tot een gemeentebrede vergunning te komen. ❖ We werken samen met partners en stakeholders: we ondersteunen (inwoners-)initiatieven zoals het Nispens Energie Collectief (NEC) en de Stichting Energietransitie Roosendaal (StER). In samenwerking met onder andere StER blijft de groene Weet Keet door de gemeente ingezet worden, waarmee we inwoners actief informeren over de verduurzaming van hun woning. ❖ We zetten in op bewustwording en communicatie: we blijven Duurzaam RSD gebruiken als het platform voor alle informatie rondom duurzaamheid.

❖ Binnen het Roosendaals Isolatieprogramma wordt er bij voorkeur gewerkt met CO2-neutraal en biobased materialen. Het nieuwe normaal waarin circulair bouwen verder wordt uitgebouwd. 2. Volkshuisvestingsfonds verduurzamen en differentieren Het verduurzamen en renoveren van de meest kwetsbare woningen in de focusgebieden van het Nationaal Programma Roosendaal. Activiteiten: ❖ In 2025 wordt dit aanbesteed, in 2026 zetten we in op de uitvoering en samenwerking met de opdrachtnemer die de aanbesteding wint. ❖ Het renoveren en isoleren van maximaal 465 koopwoningen en particuliere huurwoningen.

48

3. Aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving Het verduurzamen van de gebouwde omgeving door verwarmen op aardgas te vervangen door duurzamere opties. Activiteiten: ❖ Het project “De EnergieKring” uitvoeren. ❖ Afhankelijk van de besluitvorming inzetten op het verder voorbereiden van het warmtenet Westrand. ❖ Het opstellen van een Warmteprogramma. De belangrijkste doelen van de energietransitie zijn: • Verminderen van CO₂-uitstoot. • Duurzaamheid: een duurzamer en milieuvriendelijker energiesysteem. • Energieonafhankelijkheid. Activiteiten: ❖ In de RES-regio werken aan een uitvoeringsprogramma RPE. ❖ Stimuleren Bedrijventerreinen (bijdrageregeling Provincie voor de Groeps Transport Overeenkomst (GTO)). ❖ Aanpak Netcongestie uitwerken. 4. Verduurzaming eigen vastgoed In 2026 gaan we verder met het verduurzamen van ons eigen vastgoed. Naast de routekaart komt er een C02 reductietool. Activiteiten: ❖ Het uitwerken van een CO2 reductietool. De CO2 reductietool helpt inzicht te krijgen op het effect van verduurzamingsmaatregelen op de CO2-footprint en het energieverbruik van de betreffende panden. ❖ Het verduurzamen van 3 panden. ❖ Sturen op het energieverbruik via kwartaalrapportages.

49

Wat mag dit kosten? Energie en warmte X € 1.000 Lasten Baten Saldo

2024 rekening 2.665 2.031 634

2025 begroting 4.779 3.666

2026 begroting 3.517 1.935

2027 begroting 2.128 1.415

2028 begroting 2.324 1.415

2029 begroting 2.473 1.415

1.113

1.583

713

909

1.058

Natuur, landbouw en milieu Beoogd maatschappelijk effect De leefomgeving van gemeente Roosendaal wordt gezonder, groener, duurzamer en klimaatbestendig en nodigt meer uit om in te verblijven. Roosendaal kent in 2030 meer groen in de stad, en meer stad in het groen. Wandelaars en fietsers krijgen meer ruimte, er komen meer groene verbindingen binnen de stad en de dorpen en naar het buitengebied. Bodem, oppervlakte en lucht zijn schoon en de leefomgeving kent een grote biodiversiteit. In de toekomst is Roosendaal klimaatadaptief. Er is een goede balans tussen het bebouwde gebied, landbouw, natuur en recreatie.

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten We zorgen voor een goede balans tussen de bebouwde woon- en werkgebieden, de ecologische waarde en natuur en recreatie. We zetten in op de terugdringen van CO2, het voorkomen van bodemuitputting en –verdroging en het versterken van de biodiversiteit. 1. Versnelling klimaatadaptatie Roosendaal is voorbereid op de ontwikkelingen op het gebied van hoge neerslagpieken, temperatuurstijgingen, langere periodes van droogte en de impact hiervan op mens en natuur. Activiteiten: ❖ De grootste klimaatproblemen worden in beeld gebracht via de Roosendaalse maatlatten, die een vertaling van de Landelijke maatlat zijn. ❖ Er worden uitvoeringsplannen opgesteld waarmee een vervolg wordt gegeven aan de realisatie van de uitvoeringsplannen die als extra zijn opgenomen in de Beheerkalender. ❖ Er wordt een vervolg gegeven aan de uitvoeringsplannen die gekoppeld zijn aan de Beheerkalender. ❖ De klimaatmaatregelen uit het vastgestelde Water en Riolerings Plan 2024-2028 worden gerealiseerd. ❖ De gevolgen van de klimaatverstoring voor de gemeente Roosendaal worden gemonitord en waar nodig wordt de Roosendaalse maatlat aangepast. 2. Vergroenen gemeentelijk vastgoed Het vergroenen van gemeentelijk vastgoed heeft een positief effect op de leefomgeving. Activiteiten: ❖ Het vergroenen van 7 locaties. Het plaatsen van groen tegen of voor de gevel en groen op daken.

3. Natuur en landschap Ruimte voor duurzame landbouw en nieuwe natuur, verbeteren van de natuurkwaliteit van bestaande natuur in de stad en dorpen en in het buitengebied en een robuust watersysteem voor mens en natuur. 50

Activiteiten: ❖ Uitvoering geven aan het plan van aanpak ‘Mooi Roosendaal’ 1. Ontwikkelopgave 650 ha natuur 2. Realisatie groene binnenstad 3. Realisatie groene schoolpleinen 4. Versterken van recreatieve mogelijkheden voor inwoners ❖ Participeren in de Gebiedsgerichte Groenblauwe Aanpak (GGA) waarbij we met de regionale partners samenwerken aan het realiseren van de wettelijke doelen voor natuur en water en tegelijkertijd met boeren(partijen) werken aan de transitie naar duurzame landbouw. ❖ We gaan verder met het vergroenen van de buitenruimte door natuurwaarden te borgen bij de inrichting van het openbare gebied: 1. Onnodige verharding maakt plaats voor groen en waar kan wordt halfverharding toegepast 2. Uitvoering geven aan plan van aanpak voor het vergroenen van het eigen vastgoed. 4. Dierenwelzijn In 2026 zetten we in op het verbeteren van de dierennoodopvang. 5. Milieu Om een goed woon- en leefklimaat te garanderen wordt milieu geborgd in de ontwikkelingen van de kwaliteitssprong. Activiteiten: ❖ In 2026 ontwikkelen we een Roosendaals milieubeleid dat geïmplementeerd zal worden in het Omgevingsplan. ❖ We bestendigen onze samenwerking met de Omgevingsdienst Midden-en West-Brabant (OMWB). De OMWB is een regionale uitvoeringsdienst en zet zich in voor een schone, duurzame en veilige leefomgeving.

Zelf gaan we in 2026 ook aan de slag met het intensiever onderzoeken en inzichtelijk maken van het woon- en leefklimaat in Roosendaal. ❖ In samenwerking met Regio West-Brabant (RWB) en Stedelijke Regio West-Brabant (SRWB) blijven we ons inzetten voor een gecoördineerde regionale lobby richting het Rijk voor een gezonde balans tussen spoor, wonen en leefbaarheid. ❖ In 2026 bewaken we de ontwikkeling van het geluid met betrekking tot de basisgeluidemissie (bge). De basisgeluidemissie is het referentieniveau van het geluid door lokale (spoor)wegen. ❖ Wij nemen deel aan de overleggen van Breda International Airport bij de Commissie Regionaal Overleg Seppe (CROSE) en Vliegbasis Woensdrecht bij de Commissie Overleg & Voorlichting Milieu Woensdrecht (COVM) om zo duurzaam mogelijk gebruik van de luchthavens te bevorderen. ❖ De Milieuadviesraad (MAR) Roosendaal ondersteunt ons bij de ontwikkelingen rondom natuur, landbouw en milieu. Binnen deze thema’s liggen verschillende spanningsvelden met diverse belanghebbenden; het integrale advies van de MAR Roosendaal helpt ons bij deze ontwikkelingen en het maken van keuzes daarin. ❖ Verkeerslawaai is een grote bron van geluidshinder en dit proberen we zoveel mogelijk te voorkomen dan wel op te lossen. Ook in 2026 geven we uitvoering aan de saneringslijst wegverkeerslawaai.

51

6. Circulariteit en grondstoffentransitie In 2030 wil gemeente Roosendaal: a. 50% minder primaire grondstoffen in 2030 gebruiken ten opzichte van het jaar 2014 b. 20% fossiele grondstoffen vervangen door biobased grondstoffen c. 50% minder voedselverspilling d. 2000 nieuwe banen in de Agrofood & Biobased sector Deze doelen zijn tussenstappen richting de uiteindelijke ambitie om tot een 100% circulaire economie en circulaire samenleving te komen in 2050. Daarnaast hebben alle G40 gemeenten toegezegd dat zij in 2030 al hun eigen inkopen en aanbestedingen circulair willen doen. Activiteiten: ❖ In 2025 en 2026 schalen we de productie en het gebruik van biobased materialen op en standaardiseren we dit. ❖ Monitoringssysteem voor Circulaire Economie implementeren, zodat de hoeveelheid grondstoffen gemeten kan worden. ❖ Onderzoek naar de oprichting van materialendepots voor het hergebruik van materialen in de openbare ruimte. Samen met RWB, buurgemeenten en Provincie winnen we informatie over andere materialendepots in het land en het proces dat daar doorlopen is. ❖ Uitvoering geven aan de ondertekening van Het Nieuwe Normaal, waarbij we het Nieuwe Normaal stap voor stap gaan borgen binnen Roosendaal. Hierbij trekken we op met buurtgemeenten, o.a. Bergen op Zoom. ❖ Participeren in de Regiodeal Van Plant tot Pand.

❖ Het maken van de ‘Human Capital Agenda’ met scholen en ondernemers Hierin staat wat we gaan doen om circulaire bedrijven aan personeel te helpen, en Roosendalers aan een baan die bijdraagt aan de circulaire economie. ❖ We verkennen de mogelijkheden voor de oprichting van een materialenbieb. Dit is een bibliotheek voor spullen zoals gereedschap in plaats van boeken. ❖ In 2026 stellen we een Circulaire Kwartiermaker voor de wijk Westrand aan, een wijkambassadeur die via contact met bewoners en initiatieven een circulaire wijkaanpak onderzoekt. ❖ In 2026 zetten we in op communicatie rondom circulaire economie, door onder andere een duurzame routekaart te ontwikkelen die bewoners laat zien waar ze in Roosendaal circulaire producten kunnen ruilen, repareren of inleveren. Daarnaast zetten we een campagne op omtrent elektronische apparaten, met als doel de mogelijkheden te laten zien en samenwerking in de keten te initiëren.

52

Wat mag dit kosten? Natuur, landbouw en milieu X € 1.000 Lasten Baten Saldo

2024 rekening 10.746 12.037 -1.291

2025 begroting 12.495 13.398

2026 begroting 12.773 13.680

2027 begroting 12.480 13.937

2028 begroting 12.450 14.250

2029 begroting 12.683 14.570

-903

-907

-1.456

-1.800

-1.887

Gemeenschappelijke regelingen Als gemeenten samen een organisatie oprichten om voor diezelfde gemeenten taken uit te voeren, noemen we dat een Gemeenschappelijke Regeling (GR). De deelnemende gemeenten bepalen het beleid en de GR voert dit beleid uit. Ook Roosendaal besteedt een aantal taken uit. In het kader van dit programma hebben we taken belegd bij de onderstaande GR. Voor een nadere toelichting op de GR’en verwijzen we naar Paragraaf 5 Verbonden partijen.

53

Financieel overzicht Wonen & Verblijven 2024 rekening 19.646 38.351 3.395 3.247 2.665

2025 begroting 31.629 43.279 3.697 2.881 4.779

2026 begroting 29.136 44.069 3.032 3.533 3.517

2027 begroting 14.402 45.839 2.981 3.542 2.128

2028 Begroting 20.401 43.399 2.966 3.599 2.324

2029 begroting 17.896 44.570 3.047 3.658 2.473

10.746 78.050

12.495 98.760

12.773 96.060

12.480 81.373

12.450 85.140

12.683 84.327

12.167 16.823 2.149 2.697 2.031

21.981 15.863 1.812 3.017 3.666

22.848 20.256 2.565 3.380 1.935

13.285 20.167 2.615 3.409 1.415

14.242 16.253 2.586 3.409 1.415

10.237 16.449 2.590 3.409 1.415

Totaal

12.037 47.904

13.398 59.737

13.680 64.664

13.937 54.827

14.250 52.156

14.570 48.670

Saldo

30.145

39.023

31.395

26.546

32.985

35.657

2024 rekening 8.586 9.819

2025 begroting 750 7.329

2026 begroting

2027 begroting 4.379 1.124

2028 Begroting 307 745

2029 begroting

X1.000

Beleidsveld

Lasten

Ruimtelijke ordening Openbare ruimte Vergunningen Mobiliteit Energie en warmte Natuur, landbouw en milieu

Totaal Baten

Ruimtelijke ordening Openbare ruimte Vergunningen Mobiliteit Energie en warmte Natuur, landbouw en milieu

X1.000 Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves

2.183

745

Bovengenoemde stortingen in en onttrekkingen aan de reserves hebben betrekking op programma 4, de daadwerkelijke wijzigingen en budgettering worden uitgevoerd in programma 6.

54

PROGRAMMA 5: ZORGEN & STIMULEREN Overzicht beleidsvelden en portefeuillehouders Leefbare buurten en dorpen – wethouder Evelien van der Star-Deijkers Welzijn – wethouder Evelien van der Star-Deijkers Zorg en ondersteuning – wethouder René van Ginderen Jeugd en jeugdzorg – wethouder René van Ginderen

Leefbare buurten en dorpen Beoogd maatschappelijk effect • •

In 2040 heeft iedere Roosendaalse inwoner gelijke kansen In 2040 voelen inwoners zich thuis in Roosendaal

In 2040 leven inwoners van Roosendaal in buurten en dorpen waar ze zich veilig, gezond en thuis voelen. Iedereen doet mee naar vermogen en voelt zich verbonden met de eigen leefomgeving. Door integrale inzet op wonen, veiligheid, gezondheid en participatie bouwen we aan sterke gemeenschappen waarin onderlinge betrokkenheid vanzelfsprekend is en bewoners samen hun buurt of dorp vormgeven.

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten 1. Voor Ons Roosendaal We pakken kwetsbare wijken integraal en gebiedsgericht aan Activiteiten: ❖ Gerichte uitvoering en participatie in alliantie “Voor Ons Roosendaal” met focus op wijken: Kalsdonk, Westrand, Kroeven, Langdonk, Fatima, Centrum-Oud, Hulsdonk op zes pijlers: o wijkveiligheid verbeteren (aanpak leegstand/verloedering); o woningvoorraad verduurzamen en differentiëren; o werktoeleiding via Aan de Bak garanties; o versterking van samenwerking met bewonersnetwerken; o ondersteuning in de eerste 2500 dagen van kinderen; o aanpak jeugdproblematiek met “Preventie met gezag”; ▪ Er belanden minder jongeren in de criminaliteit ▪ Jongeren die in aanraking zijn gekomen met criminaliteit glijden daarin niet verder af. ▪ Jongeren die in de criminaliteit zijn beland, re-integreren beter in de maatschappij. ▪ We combineren het preventieve beter met het repressieve ❖ Het faciliteren van het programmabureau met middelen en formatie ❖ Uitvoeringsprogramma Kansrijke Wijk “Naar een kansrijke toekomst”. ❖ Grotere bekendheid, toegankelijkheid en bereik van ondersteuning (tenminste één buurtpunt in twee/drie focuswijken ❖ “basisvoorzieningen” zijn toegankelijk en van hoge kwaliteit 2. Gebiedsnetwerken We verstevigen de gebiedsnetwerken en vergroten de betrokkenheid en sociale cohesie

55

Activiteiten: ❖ We breiden de gebiedsnetwerken in alle focuswijken uit en we ontwikkelen deze (in samenwerking met bewonersgroepen) verder door. ❖ Gebruik van wijkagenda’s als basis voor afstemming tussen gemeente, woningcorporatie Alwel en welzijnsorganisatie WijZijn (het voorkomen van "waterbedeffecten" door afstemming tussen wijken bij nieuwe investeringen). ❖ We bevorderen betere samenwerking tussen professionals/maatschappelijke partners zodat veerkracht van bewoners toeneemt. 3. Ondersteunen van inwonersinitiatieven en participatievormen Inwoners dragen naar vermogen bij aan hun leefomgeving. Activiteiten: ❖ We stimuleren de bewonersbetrokkenheid van inwoners bij hun leefomgeving ❖ We passen nieuwe vormen van inwonersparticipatie toe ❖ We versterken, faciliteren en ondersteunen bewonersinitiatieven die bijdragen aan de veerkracht en weerbaarheid in de buurt. Daardoor hebben inwoners actief invloed op de inrichting van hun buurt, dorp of wijk

Wat mag dit kosten? Leefbare buurten en dorpen X € 1.000 Lasten Baten Saldo

2024 rekening 2.755 1.650 1.105

2025 begroting 14.415 9.620

2026 begroting 5.968 796

2027 begroting 1.662 26

2028 begroting 1.742 26

2029 begroting 1.884 26

4.795

5.172

1.635

1.716

1.858

56

Welzijn Beoogd maatschappelijk effect • • •

In 2040 is Roosendaal een vitale samenleving In 2040 voelen inwoners zich thuis in Roosendaal In 2040 is Roosendaal een veerkrachtige samenleving

In 2026 bouwen we verder aan een inclusieve, gezonde en verbonden samenleving waarin alle inwoners – jong, oud, kwetsbaar of vitaal – zich welkom, veilig en betrokken voelen. Door in te zetten op ontmoeting, een gezonde leefstijl en toegankelijke ondersteuning versterken we de sociale samenhang en mentale veerkracht van inwoners. Zo bevorderen we gelijke kansen en verminderen we eenzaamheid, zorgvragen en uitsluiting.

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten 1. Ontmoeting & Verbinding Inwoners ontmoeten elkaar en voelen zich verbonden met elkaar en hebben een netwerk om op terug te vallen (versterken van sociale samenhang en ontmoeting) Activiteiten: ❖ We subsidiëren de wijk- en dorpshuizen. Bovendien zetten we in op de doorontwikkeling van de wijk- en dorpshuizen naar inclusieve ontmoetingsplaatsen. De Broedplaats is een mooi voorbeeld van hoe het wijkhuis van de toekomst eruit kan zien. Ook in Kalsdonk zijn we volop in beweging. Deze doorontwikkeling zetten we in 2026 voort met een focus op duurzame verankering van de nieuwe werkwijze. ❖ We geven uitvoering aan het Actieplan Ontmoeten & Verbinden tegen eenzaamheid. 2. Toegang & Voorzieningen We bieden toegankelijke ondersteuning en (collectieve) voorzieningen aan, zodat inwoners zo snel en passend mogelijk geholpen zijn met hun ondersteuningsvraag. Activiteiten: ❖ Via het platform ‘RoosendaalVoorJou’ zetten we in op de bekendheid van voorzieningen en activiteiten in de buurten en dorpen. ❖ We investeren in de dienstverlening van Inwonersondersteuning Roosendaal door de bekendheid van het dienstenaanbod onder inwoners te vergroten en de vindbaarheid van professionals, verwijzers en het professionele netwerk in de buurten en dorpen te vergroten. ❖ We versterken de samenwerking en het lerend vermogen in de gebiedsnetwerken.

Dit geldt nadrukkelijk voor de overgang van 18- naar 18+ (van Jeugdwet naar Wmo). Ook zorgen we voor een betere verbinding tussen gebiedsnetwerken en het informele ondersteuningsaanbod door vrijwilligers(organisaties). 3. Gezonde Leefstijl We bevorderen een gezonde leefstijl vanuit het gedachtengoed van positieve gezondheid en pakken ‘dreigende’ gezondheidsproblemen aan Activiteiten: ❖ We implementeren het gedachtegoed Positieve Gezondheid breder binnen de organisatie. ❖ Gezondheidsbevordering door onder andere gehoorschadepreventie, UV-straling aanpak, Generatie Rookvrij, uitvoering van het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en het RSD FIT!akkoord. 57

❖ Brede preventie voor jongeren via onder andere programma’s zoals JOGG, Kansrijke Start en PauzePunt (mentale gezondheid). ❖ Stimuleren van gezond ouder worden via onder andere valpreventie en welzijnsinterventies, waarbij zo lang mogelijk mee kunnen doen in het normale leven het uitgangspunt is. ❖ Uitbreiding Welzijn op Recept in samenwerking met huisartsen en welzijnswerk. ❖ Verbreden van AED-netwerk voor directe hulpverlening bij hartstilstanden door onder andere subsidiëring van AED's en trainingen burgerhulpverlening. ❖ We werken aan een gezonde en veilige leefomgeving die een gezonde leefstijl bevordert. ❖ We voeren de Wet Publieke Gezondheid uit en specifiek voegen we in 2026 suïcidepreventie toe aan deze taken. 4. Inclusie Inwoners hebben gelijke kansen om mee te doen in de samenleving, zijn weerbaar en kunnen omgaan met veranderingen en kunnen zijn wie ze willen zijn Activiteiten: ❖ De gemeente Roosendaal zet verder in op inclusief werken, met de inzet van ervaringsdeskundigen en deskundige partners. ❖ We zetten het programma Meedoen en Gelijke Kansen voort, met onder andere acties tegen discriminatie op school, de sportclub en werk. ❖ Het aantal inwoners met dementie stijgt in de aankomende jaren fors. We richten ons daarom op kennisvergroting en bewustwording en hoe je om kunt gaan met mensen met dementie.

Maar ook op de vindbaarheid van vrij toegankelijke ondersteuning zodat inwoners in staat worden gesteld om zo lang mogelijk mee te doen op alle terreinen van het leven maar ook de mantelzorger ondersteund wordt. ❖ We investeren in een toegankelijke openbare ruimte, onder andere door de inzet op inclusieve samenspeelplekken. We sluiten hierbij aan bij natuurlijke vervangmomenten en andere ontwikkelingen in de wijk. ❖ We zetten in op inclusieve en toegankelijke evenementen en maken daarbij gebruik van een lokaal Rebellenteam.

58

Wat mag dit kosten? Welzijn X € 1.000 Lasten Baten Saldo

2024 rekening 8.194 371 7.823

2025 begroting 9.673 385

2026 begroting 9.297 345

2027 begroting 8.911 96

2028 begroting 9.141 97

2029 begroting 9.138 98

9.288

8.952

8.815

9.044

9.040

Zorg en ondersteuning Beoogd maatschappelijk effect In het Integraal Zorgakkoord (IZA) staat benoemd dat gemeenten een (wettelijke) taak hebben in het bieden van passende ondersteuning in de zelfredzaamheid van mensen en het bevorderen van een gezond en actief leven. Hierdoor leveren gemeenten een belangrijke bijdrage aan het realiseren van een gezonde samenleving en daarmee een belangrijke bijdrage aan het aanpakken van nietzorggerelateerde vraagstukken. In 2026 blijven we investeren in preventie in het sociaal domein via een sterke sociale basis en streven we naar structurele financieringen. We benutten waar mogelijk hiervoor de (rijks)financieringen. We zorgen voor passende zorg en ondersteuning voor inwoners die het niet (volledig) op eigen kracht redden om zelfstandig te functioneren, zodat in 2040 Roosendaal een vitale en veerkrachtige samenleving is.

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten We willen gezond leven zo gemakkelijk mogelijk maken en zo de focus van ziekte en zorg ombuigen naar het bevorderen van een positieve gezondheid. 1. Het ondersteunen van inwoners bij het zelfstandig functioneren in de eigen leefomgeving en hen stimuleren om actief deel te nemen aan de samenleving. Activiteiten: ❖ In 2026 wordt op zes locaties vrij toegankelijke ontmoetingsplekken georganiseerd waarbij inwoners zonder indicatie een zinvolle dag kunnen beleven. We werken daarbij zoveel mogelijk domeinoverstijgend en vanuit de visie Zorgzame Buurt. ❖ We bouwen de samenwerking met professionals in het veld verder uit. We onderzoeken de inzet van beweging en leefstijl in relatie tot het Wmo aanbod. ❖ In 2026 worden de ambities binnen de regionale woonzorgvisie geconcretiseerd/uitgewerkt in een uitvoerings- en huisvestingsprogramma op basis waarvan er lokaal prestatieafspraken worden gemaakt. 2. Het bieden van toegankelijke en betaalbare ondersteuning en zorg dichtbij Activiteiten: ❖ In 2025 is het nieuwe beleid “Huishoudelijke ondersteuning zoals dat bedoeld is” door de gemeenteraad vastgesteld. Het aanbestedingstraject volgt in het derde en vierde kwartaal van 2025 en de verdere uitwerking vindt plaats in 2026.

❖ We werken met woningcorporatie en leverancier van hulpmiddelen aan een pilot voor een voorliggende voorziening voor scootmobielen waarbij inwoners gebruik maken van deelscootmobielen. ❖ We verkennen een integratie van het leerlingenvervoer in het lopende contract kleinschalig collectief vervoer (KCV) 59

3. We werken samen aan een krachtige/robuuste regio om passende ondersteuning te kunnen (blijven) bieden aan onze inwoners Activiteiten: ❖ We stellen in 2026 (op regionale schaal van De9) een visie op voor de kwaliteit en rechtmatigheid van Wmo toezicht. ❖ We realiseren op De9 niveau een plan van aanpak voor het formaliseren van de samenwerking binnen de Wmo. Zowel op inhoud als op governance. ❖ Roosendaal is binnen het Integraal zorgakkoord (IZA) dé vertegenwoordiger van de regio WestBrabant West. De uitwerking van het (IZA) vindt onder andere plaats binnen de samenwerking ‘Grip op Kwetsbaarheid'. We dienen in 2025 transformatieplannen in op de actielijnen kwetsbare ouderen nu en in de toekomst en mentale gezondheid om deze in 2026 uit te voeren. In afwachting van het aanvullend zorg en welzijnsakkoord (AZWA) krijgt het sociaal domein een prominentere plaats binnen de samenwerking tussen zorg en preventie en op het snijvlak van medisch-sociaal domein. Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen We bieden kwetsbare inwoners de juiste ondersteuning op de juiste plek. Activiteiten: ❖ We geven door middel van het Uitvoeringsprogramma Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen uitvoering aan de regiovisie. ❖ We maken afspraken over huisvesting voor mensen die extra zorg nodig hebben, zoals mensen uit maatschappelijke opvang en beschermd wonen.

Deze afspraken volgen de richtlijnen van de regionale Woonzorgvisie, zoals benoemd in de Wet Regie Volkshuisvesting. ❖ In 2026 monitoren we de uitstroom vanuit Maatschappelijke Opvang en Beschermd wonen loopt via het Regionaal Transferpunt of het lokaal matchingspunt. ❖ In 2026 monitoren en evalueren we regionaal met zorg- en veiligheidspartners de geïmplementeerde persoonsgerichte designerdrugaanpak. ❖ We organiseren (voor de regio) opvang van dakloze arbeidsmigranten als goede opmaat naar de juiste hulpverlening. Hierdoor worden mensen eerder geholpen naar nieuw perspectief en wordt voorkomen dat mensen steeds verder afglijden. Door het bieden van opvang kan de politie effectiever optreden in plaats van veelvuldiger. ❖ In 2026 neemt onze regio voor Maatschappelijke opvang en beschermd wonen deel aan de ETHOS-telling. Dit is een methode om dak- en thuisloosheid in kaart te brengen, waarbij de nadruk ligt op het inzichtelijk maken van de diversiteit van deze groepen en het blootleggen van verborgen vormen van dak- en thuisloosheid. ❖ Er wordt actief gezocht naar een locatie voor een Maatschappelijke dag- en nachtopvang in de gemeente Roosendaal, aanvullend op de Maatschappelijke opvang in Bergen op Zoom. ❖ We organiseren een ‘bodemvoorziening inloop’ voor inwoners van West-Brabant West in de regio voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang.

❖ In 2026 komen we binnen de regio op basis van vastgestelde locatiecriteria tot een locatiekeuze(s) voor realisering van Skaeve Huse.

60

Wat mag dit kosten? Zorg en ondersteuning X € 1.000 Lasten Baten Saldo

2024 rekening 32.247 2.592 29.655

2025 begroting 33.425 1.453

2026 begroting 35.332 1.457

2027 begroting 35.750 2.023

2028 begroting 36.538 2.031

2029 begroting 37.285 2.031

31.972

33.875

33.728

34.507

35.255

Jeugd en jeugdzorg Beoogd maatschappelijk effect In 2040 groeien jeugdigen op tot veerkrachtige inwoners In 2026 streven we naar een samenleving waarin jeugdigen gezond en veilig opgroeien in hun eigen omgeving, met zoveel mogelijk steun uit hun eigen netwerk en zo min mogelijk professionele hulp. Door versterking van de normale ontwikkeling en het voorkomen van problematisering en uithuisplaatsingen, willen we de inzet van zwaardere zorg reduceren. We zetten stevig in op preventie, samenwerking en snelle, passende ondersteuning.

61

Hoofddoelen en subdoelen met activiteiten 1. We versterken de basis van integrale en vroegtijdige ondersteuning Landelijk is er een verschuiving gaande richting normalisering en domeinoverstijgende samenwerking, o.a. vanuit de Hervormingsagenda Jeugd. We zetten in op een sterke lokale toegang en teams, en opvroegsignalering, onder andere binnen het onderwijs. Activiteiten: ❖ De aandacht voor en investering in het versterken van ouders en kinderen in de eerste 2500 dagen van het kind, wordt nog verder uitgebreid. Hierbij worden verbindingen tussen verschillende partners en domeinen versterkt. ❖ De mogelijkheden van collectieve zorgarrangementen, in het onderwijs, maar ook bij andere partners wordt naast de in 2023 opnieuw aanbesteedde werkwijze met individuele arrangementen verder ontwikkeld en na pilots structureel ingebed. ❖ We treffen voorbereidingen op de aanbesteding van de inzet van toegangsprofessionals jeugd per 2027, met nadruk op kwaliteit en samenwerking. ❖ Structurele samenwerking in lokale, multidisciplinaire teams met o.a. onderwijs, huisartsen en wijkteams. ❖ Preventie van kindermishandeling, armoede en sociale uitsluiting. ❖ Kwalitatief goede Kinderopvang wordt gestimuleerd vanuit het in 2025 vastgestelde beleidskader. ❖ Voor wie dat nodig heeft is er passende jeugdzorg en/of mentale ondersteuning. ❖ Bevordering van een gezonde leefstijl .