Bijlage 1 gebiedsvisie.PDF

Een kansrijk en compleet Westrand in 2040 Gebiedsvisie Maart 2024

Voorwoord Op sociale media kun je, als je lid bent van zo’n nostalgische groep, regelmatig foto’s voorbij zien komen van het Roosendaal van vroeger. Foto’s van de Westrand laten een beeld zien van de wijk uit de beginjaren ’60. Moderne woningen voor jonge gezinnen, nieuwe flats voor de pasgetrouwden en andere starters. Een open buitenruimte met brede straten, veel speelruimte en groen. Je kunt je voorstellen dat het fijn was om daar te wonen. Kinderen konden lopend naar school via een veilige route en oudere bewoners voelden zich gezien. Dat gevoel zijn we in de loop van de jaren kwijtgeraakt, maar als je goed kijkt zie je dat de basis er nog steeds is. De Westrand is een krachtige wijk, met vele kansen en mooie uitdagingen. Eén van die uitdagingen wil ik hier alvast benoemen. We moeten ‘iets’ met parkeren en het autoverkeer door de wijk. Want auto’s, die zag je nauwelijks op de oude plaatjes. Aan het begin van deze bestuursperiode heeft dit college - zij aan zij - besloten de Westrand tot één van de belangrijkste speerpunten te benoemen. Omdat we geloven in de kracht van de wijk. Daarin staan we niet alleen, want ook onze (sociale) partners én investeerders zien vele kansen om van de Westrand een wijk te maken waar iedereen wil wonen. Daarbij is het belangrijk dat we ook de mensen die er nu wonen niet kwijt willen. De Westrand is een thuis voor iedereen.

Ook voor kwetsbare inwoners die ondersteuning nodig hebben om zich in deze wijk veilig, vertrouwd en gezien voelen.

B C

Met duurzaamheid als vliegwiel, een collectieve warmtevoorziening en een klimaatadaptieve buitenruimte maken we een wijk met een gedifferentieerde woningvoorraad en met veilige fietsen wandelroutes. We bouwen straks aan een hedendaags winkelcentrum en scholen voor de toekomst. Aan een wijk verbonden met haar omgeving: het centrum van de stad, maar zeker ook met Stadsoevers en het nieuwe Spoor C. Deze gebiedsvisie is een belangrijke mijlpaal op weg naar een compleet en kansrijk Westrand. De gebiedsvisie is het ruimtelijk fundament waarop we de komende jaren verder kunnen bouwen. Deze visie is bedoeld voor alle huidige en toekomstige bewoners van Roosendaal en onze ambitie is dat we van de Westrand de allermooiste wijk van Nederland maken. Dank aan iedereen die heeft bijgedragen aan het tot stand komen van deze visie. Ik roep iedereen vanuit de grond van mijn hart op om actief deel te nemen aan de verdere ontwikkeling ervan. Namens het college van burgemeester en wethouders, Wethouder Klaar Koenraad

2

Leeswijzer Hoe deze interactieve pdf te gebruiken? De gehele gebiedsvisie is interactief gemaakt. Dit betekent dat u het document niet pagina voor pagina hoeft te lezen, maar dat u makkelijk kan scrollen tussen onderdelen die voor u interessant zijn. Op deze manier is het gebruik van de visie eenvoudiger en komt u snel bij de informatie waar u naar op zoek bent. De balk onder in het document die op elke pagina terugkomt, bevat een snelkoppeling naar het inhoudsmenu, de visiekaart en de colofon van deze gebiedsvisie. Het is mogelijk om op deze verschillende hoofdstukken uit de balk te klikken zodat u snel door de gebiedsvisie kunt scrollen. Door middel van de pijltjes rechtsonder op de pagina kunt u gemakkelijk naar de vorige en volgende pagina gaan. Op de visiekaart verderop in het document zijn ook interactieve elementen aanwezig waardoor u naar een verwezen onderdeel wordt geleid. Dit is herkenbaar doordat de locaties op de kaart oplichten wanneer u er met de muis overheen gaat. Wanneer er een pop-up scherm verschijnt, met bijvoorbeeld extra uitleg of referentiebeelden, kunt u deze na het lezen weer sluiten door op het kruisje rechtsboven het element te klikken.

B C

aanklikbare elementen

snelkoppeling naar visiekaart

snelkoppeling naar maatregelen per sector

vorige en volgende pagina

snelkoppeling naar inhoudsmenu

snelkoppeling naar sleutellocaties

snelkoppeling naar ontwikkellocaties

B

C

snelkoppeling naar bijlage

snelkoppeling naar colofon

3

Inhoud P.

Inleiding

05

De opgave

07

Ambities Een fijn (t)huis Geef de wijk een kloppend hart Investeren in toekomstige generaties

09 10 11 12

Visiekaart

13

Structuurdragers 1. Entree van de stad 2. Centrale as 3. Energieke en veerkrachtige buurten 4. Ommetje Westrand

14 18 20 25

Sleutel en ontwikkellocaties 1. Hart van de wijk 2. Scholencampus 3. Ontwikkellocaties 4. Permekeplein 5. BDO locatie 6. Liebau locatie 7. Beeldkwaliteitseisen ontwikkellocaties

28 33 36 38 41 42 44

Maatregelen per sector

54

Colofon

56

Bijlagen Bronnen Strategisch kader en Stedebouwkundig Programma van Eisen (SPvE) Participatieverslag Gebiedsvisie Westrand Sociale Pijler Onderbouwing hoogte-accent BDO locatie

57 59 62 82 88 89

B C

4

Inleiding Waarom een gebiedsvisie? Een groot deel van de huishoudens in Westrand moeten vaak verschillende uitdagingen tegelijkertijd het hoofd bieden. Helaas heeft de wijk zich de afgelopen decennia ontwikkeld tot een wijk waar diverse factoren elkaar versterken. Meer armoede, slechtere gezondheid, een lager opleidingsniveau, lagere arbeidsparticipatie, problemen rondom huisvesting arbeidsmigranten en minder sterke maatschappelijke participatie. Daarnaast is in verschillende gevallen de bebouwing in slechte staat, zijn koopwoningen doorgaans slecht geïsoleerd en is er veel vuil op straat. Risico op armoede en een gebrek aan bestaanszekerheid leidt tot onzekerheid en zet inwoners in de overlevingsstand. Mensen die zich altijd zorgen maken over geld hebben geen ruimte om zich bezig te houden met ontwikkeling en het opbouwen van een sociaal netwerk. Ondanks de problematieken is er ook veel kracht in Westrand en heeft de wijk enorm veel te bieden. Bewoners zijn nog steeds trots op de wijk, zien kansen, en zijn bereid mee te werken aan een betere toekomst. Er zijn veel inwoners met talloze initiatieven om iets te betekenen voor hun buurt en hun buurtgenoten. De verbondenheid maakt Westrand een wijk waar het goed wonen is, met veel groen en een centrum met voldoende basisvoorzieningen.

in afkomst en levensstijl geven de wijk karakter en wonen in harmonie samen. Buurtbewoners beslissen met elkaar hoe hun eigen straat en buurt aansluit op de behoeften van vandaag en morgen. Er is volop ruimte om te sporten, spelen en elkaar te ontmoeten. Op hete en zonnige dagen vindt je in Westrand verkoeling in de groene parken onder een boom. Een fijn thuis begint bij de woningen door ze te verduurzamen waar dat nog niet gebeurt en door te zorgen voor een goede warmtevoorziening. Kortom een wijk waar iedereen wil wonen, waar huidige bewoners wee trots zijn en nieuwe bewoners graag een nieuw thuis vinden.

Wat is een gebiedsvisie De gebiedsvisie beschrijft wat de ambities en het te voeren beleid op het gebied van de fysieke leefomgeving in Westrand. Het nationaal programma en de omgevingsvisie van Roosendaal vormen hiervoor de basis. Dit is waar nodig aangescherpt en verder uitgewerkt. Daarnaast bevat de gebiedsvisie maatregelen voor verschillende gebieden in Westrand zowel per thema als per gebied. Deze kunnen als doel hebben het bereiken van een of meer andere doelstellingen voor de fysieke leefomgeving.

met vertrouwen in de toekomst.’ Het Nationaal Programma wordt samen met alliantie partners komende jaren vormgegeven en uitgevoerd. De hoofdambitie van het Nationaal Programma Roosendaal is als volgt: ‘Over 20 jaar voelen inwoners zich thuis in Roosendaal en hebben zij het gevoel van betekenis te zijn. Je thuis voelen en het gevoel hebben van betekenis te kunnen zijn kan voor iedere inwoner iets anders betekenen. Het programma schrijft dan ook niet voor wat dit gevoel precies is. Wel is een aantal basisbehoefte te noemen die hieraan bijdraagt, deze zijn gevat in de drie inhoudelijke pijlers van het programma: - Een zeker bestaan - Vergroten van het veiligheidsgevoel - Vertrouwen in de toekomst In het kader van het Nationaal Programma Roosendaal is eerder een impactanalyse uitgevoerd voor Westrand (Decisio 2022) voor een integrale wijkaanpak. Deze analyse laat zien welke investeringen en maatschappelijke waarde nodig zijn om Westrand steviger te ondersteunen en in de toekomst de leefbaarheid een forse impuls te geven Dit vormt gezamenlijk met de omgevingsvisie, het collegeprogramma en de toekomstperspectieven Westrand, de basis voor de gebiedsvisie.

Nationaal Programma Roosendaal De gemeente gaat samen met de bewoners en ondernemers van In juli 2022 is Roosendaal en daarmee Westrand toegevoegd aan Westrand, Alwel, ontwikkelaars en andere partners aan de slag in het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) van Westrand. Westrand ontwikkelt zich tot een veilige, schone en duurzame het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het Nationaal Programma buurt, waar het bovenal prettig wonen is. Een wijk met een eigen nieuw Roosendaal is er voor wijken waar de veiligheid en leefbaarheid onder en hoogwaardig wijkwinkelcentrum en de school van de toekomst, die druk staan en om die reden extra aandacht vragen. De missie van het er niet alleen is voor de kinderen in de wijk maar ook voor jongeren programma luidt: ‘Leven en wonen in een mooie en veilige stad waar en ouders. Bestaande en nieuwe bewoners met een grote diversiteit iedereen zich thuis voelt: met een zeker bestaan, in veilige buurten en

B C

5

Inleiding Omgevingsvisie Roosendaal De gebiedsvisie is ook een doorvertaling van de omgevingsvisie ‘De verbonden stad’ (2022) met voorstellen voor verbetering, transformatie en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. De leidende principes uit de omgevingsvisie, stad van menselijke maat, balans tussen mens en natuur en ruimte voor talent en ondernemerschap, worden in de gebiedsvisie verder ingekleurd en concreet gemaakt. De gebiedsvisie beschrijft welke richting de wijk zich de komende jaren gaat ontwikkelen, wat de kansen zijn en wat daarvoor van belang is. De gebiedsvisie gaat in op ruimtelijke kansen voor de wijk gekoppeld aan de sociale, maatschappelijke en economische opgave. Door de opgaven integraal samen te voegen geeft het de gemeente, bewoners en ondernemers een handvat en stimulans om die dingen te doen, die helpen om de doelstellingen te halen. Sommige uitdagingen in Westrand laten zich niet (alleen) oplossen in de wijk. Op die punten is een strategische, stedelijke ondersteuning gewenst om met voldoende kracht uitvoering te geven aan het maatregelenpakket ín de wijk. Dit pakken we dan ook zij aan zij op met onze partners en in samenhang met ontwikkelingen elders in de stad.

Gebiedsvisie als kader voor ontwikkellocaties

deelplannen en andere toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Na vaststelling is de gebiedsvisie de basis voor nieuwe omgevingsplannen of een buitenplanse omgevingsactiviteit (BOPA) onder de omgevingswet.

Totstandkoming van de gebiedsvisie Voor het opstellen van de gebiedsvisie is geparticipeerd met inwoners, ondernemers en partners uit de wijk. Zo is middels interviews, gesprekken op straat en ateliers input verzameld uit de wijk Westrand als input voor de gebiedsvisie. Voor het opstellen van de impactanalyse konden inwoners aangeven wat de pluspunten zijn van de wijk, maar ook waar ze tegenaan lopen. Om de inwoners ook terug te koppelen welke input we verzameld hebben én om te kijken of we nog iets missen, is met de WeetKeet door de wijk getrokken. Hiermee is het net opgehaald voor de laatste input vanuit de wijk om dit vervolgens te verwerken in de gebiedsvisie. In de bijlage zijn de uitkomsten van participatie met de wijk terug te lezen. Ondernemers, Alwel, ontwikkelaars en andere partners zijn middels gesprekken en ateliers meegenomen in de totstandkoming van de gebiedsvisie.

Om uitvoering te kunnen geven aan een aantal ontwikkellocaties in Westrand, Liebau locatie, BDO Locatie en het Permekeplein zijn in de gebiedsvisie ruimtelijke ontwikkelkaders uitgewerkt. In de ruimtelijke kaders worden uitspraken gedaan over het programma voor deze locaties, stedenbouwkundige opzet en beeldkwaliteit. Met het vaststellen van de gebiedsvisie spreekt de gemeenteraad haar commitment uit over deze uitwerking. De gebiedsvisie legt de basis voor de juridisch planologische borging voor de realisatie van de Particiaptie met de ‘Weetkeet’

B C

6

De opgave

‘Wijk is niet ingericht op veiligheid voor fietsers en voetgangers, onvoldoende ruimte op de trottoirs en groen heeft lage gebruikswaarde’

Voor Westrand is, in het kader van het Nationaal Programma Roosendaal, een impactanalyse voor een integrale wijkaanpak uitgevoerd (Decisio 2022) waarbij onderzocht is wat de maatschappelijke en ruimtelijke problemen zijn in Westrand en wat de benodigde investeringen en maatschappelijke waarde zijn om Westrand steviger te ondersteunen en in de toekomst de leefbaarheid op een hoger niveau te brengen. Middels interviews in de wijk is opgehaald hoe bewoners over de wijk denken. Westrand heeft op dit moment een slecht imago en de bewoners voelen nog te weinig vertrouwen in een betere toekomst voor de wijk. Toch wonen mensen er ook fijn. De quotes van enkele wijkbewoners zijn verwerkt in de tekst. Ruimtelijke opbouw Westrand ligt geografische gezien tegen de binnenstad en het stationsgebied. De wijk is goed ontsloten voor autoverkeer richting zowel snelweg, het centrum als andere delen van de stad. Deze goede ontsluiting zorgt er tegelijkertijd ook dat er veel verkeer door de wijk gaat richting snelweg en binnenstad. De randen van de wijk worden gevormd door snelweg, spoor en water waardoor de wijk met name voor langzaamverkeer een geïsoleerde ligging kent. In de wijk zelf zorgen ook de Burgemeester Freijterslaan en Jan Vermeerlaan voor grote barrières voor langzaamverkeer. Door inwoners wordt aangegeven dat het niet veilig is deze drukke straten over te steken.

Het vrachtverkeer richting Borchwerf rijdt ondanks het verbod nog regelmatig door de wijk. De nabijheid van de snelweg beïnvloedt tevens de luchtkwaliteit in het gebied. De wijk is planmatig gebouwd en kent een groene opzet met daarin diverse hofjes en buurten. De robuuste en grote groenstructuren liggen echter met name aan de randen van de wijk. In de wijk zelf zijn veel

plantsoenen, groenstroken en perkjes, maar deze kennen een sobere inrichting en hebben geen verblijfs- of gebruikskwaliteit. Door de vele dichte plinten en schuttingen aan het groen is er weinig zicht en sociale controle en veel hofjes zijn doodlopend. De druk op het groen is groot door parkeeroverlast in de straten en buurten. Op verschillende plekken staan auto’s op de stoep of in het groen. Westrand is in het beleid van ‘Roosendaal Natuurstad’ tevens aangewezen als wateroverlastlocatie . Westrand is laag gelegen en de grondwaterstand is hoog.

Eenzijdig woningaanbod De wijk kent een eenzijdig aanbod van grondgebonden rijwoningen, en appartementen. Het aanbod met name in de westelijke delen bestaat uit veel sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen, nagenoeg allemaal in dezelfde tijdsperiode gebouw. Uit een vitaliteitsanalyse blijkt dat de Westrand een oververtegenwoordiging heeft van etagewoningen (portiekflats zonder lift), die 50% van de woningvoorraad uitmaken. De leeftijdsopbouw van de Westrand

De ruimtelijke structuur van de wijk en sobere uitstraling van de openbare ruimte verminderen de mogelijkheden tot sociale controle. Hierdoor ontstaat er een grotere kans op overlastgevend gedrag en het leidt tot gevoel van onveiligheid. Sobere centrale plekken Westrand heeft een eigen wijkwinkelcentrum. De nabijheid van functies is aantrekkelijk, maar de kwaliteit van de voorzieningen en het aanbod staan onder druk. De voorzieningen in het centrum zijn niet optimaal afgestemd op de behoefte van de wijk. De wijk heeft daarnaast weinig bedrijvigheid of verenigingsleven. Centrale plekken in de wijk zoals de Rembrandtgalerij, Lucasplein en Permekeplein zijn ontworpen als hart van de wijk waar ontmoeting plaats moet vinden. Echter in deze centrale gebieden vindt volgens de impactanalyse (Decisio 2022) weinig ontmoeting plaats tussen de verschillende groepen bewoners in de wijk. Ruimtelijke gezien is het centrum sterk verouderd, introvert en kent een beperkt beheer van openbare ruimte. Dit zorgt voor een sobere uitstraling. De architectuur is gedateerd, sober en doelmatig en kent geen hoogtepunten in vormgeving en uitstraling.

Positie Westrand in Roosendaal

B C

7

‘Binnen de veranderde bevolkingssamenstelling is het soms moeilijk op een goede manier met elkaar samen te leven.’

De opgave verschilt niet significant van de rest van Roosendaal of de G40, maar er is een relatief hoog percentage alleenstaanden, namelijk 52%. Alwel heeft een groot deel van het bezit al gerenoveerd, maar het overige deel van de woningvoorraad kent ook een grote opgave op het gebied van verduurzaming. Daarnaast is er vraag naar meer levensloopbestendigheid. Dat laatste is vooral een opgave gezien de vergrijzing . Er naast de beperkte duurzaamheid van de woningen op gebied van energie- en warmtevraag en isolatiewaarde ook een gebrek aan circulaire en hernieuwbare materialen. De beperkte financiële draagkracht van de woningeigenaren vormt een obstakel voor de verduurzaming van met name de goedkope koopwoningen. De eenzijdige woningvoorraad zorgt ervoor dat er een concentratie is van kwetsbare inwoners met een laag inkomen, slechte gezondheid en lage arbeidsparticipatie. Veel bewoners leven in ‘overlevingstand’ met diverse problematieken. Volgens de impactanalyse (Decisio 2022) is er een hoge instroom van arbeidsmigranten met een nietNederlandse achtergrond. Daarnaast wonen er veel alleenstaanden en alleenstaande ouders met beperkte financiële draagkracht in de wijk. De betrokkenheid van deze bewoners bij de wijk en de woonomgeving is laag. De wijk draagt nu niet of nauwelijks bij aan sociale stijging.

Het eenzijdige aanbod van woningen zorgt er ook voor dat bewoners die door willen stromen in de wijk geen nieuwe plek kunnen vinden en de wijk verlaten. Voor senioren is er ook geen mogelijkheid binnen de wijk te verhuizen.

Hoog percentage sociale woningen

Winkelcentrum met rug naar de wijk

Doorgaande routes vormen barrières

Veel groen met lage gebruikswaarde en zicht

Hoge parkeerdruk

Sobere centrale plekken

Door de combinatie van een relatief grote groep kwetsbare bewoners en een hoge score op onveiligheid in de wijk, staat de veerkracht onder druk. Om dit te verbeteren moeten er de komende periode van 15 tot 20 jaar verschillende instrumenten ingezet worden voor zowel individuele bewoners als het collectief. Op gebied van leefbaarheid en woningprogramma.

B C

8

De ambitie Westrand wil het negatieve imago achter zich laten en de bestaande kwaliteiten behouden en versterken. De bewoners kunnen straks weer trots zijn op hun wijk. Daarvoor is het belangrijk dat de opgaven integraal en gelijkwaardig opgepakt worden. De ambities voor de wijk zijn samengevat in drie speerpunten. Hierin zijn zowel de ruimtelijke als sociaal maatschappelijke ambities (uit de sociale pijler) met elkaar verknoopt.

Fijn (t)huis Geef de wijk een kloppend hart

Investeren in toekomstige generaties

Schetmatische weergave ambities Westrand

B C

9

Terug naar ambities

Ambities Fijn (t)huis Samen groeien naar een duurzaam Westrand. Hier zetten we de eerste grote stap vooruit, we werken aan een collectieve warmtevoorziening en de inzet van het Roosendaals Isolatie Programma (RIP). Zo wordt het fijn wonenin de Westrand. Een fijn huis is gericht op verduurzamen en differentiatie van de bestaande woningvoorraad. Samen met particuliere eigenaren worden de woningen geïsoleerd en waar mogelijk aangesloten op een collectieve warmtevoorziening, zodat het weer prettig wonen is. Een fijn thuis speelt zich niet alleen binnen af maar ook op straat. Een gezonde, veilige en klimaatadaptieve leefomgeving maakt, dat je prettig thuiskomt in Westrand. De Omgevingsvisie Roosendaal, ‘Verbonden stad’ (2022) heeft als speerpunt “Balans tussen mens en natuur. Meer groen in de wijk, meer wijk in het groen”. Daarin wordt aangegeven dat “Wat er nu al goed is en waaraan we willen werken voor de toekomst?” Er wordt uitgegaan van de kracht van Roosendaal, ook op wijkniveau. De groene openbare ruimte wordt getransformeerd zodat het weer een kwalitatieve en positieve bijdrage levert aan de wijk. De eentonige inrichting maakt plaats voor afwisselende en klimaatadaptieve inrichting, diversiteit aan planten en bomen voor een hogere biodiversiteit en meer gebruikswaarde.

De buitenruimte wordt weer aantrekkelijk voor een ommetje, sport en spel en stimuleert ontmoetingen en contact tussen bewoners. De inrichting zorgt dat buien van 70 mm/ uur zonder wateroverlast wordt verwerkt en dat er tijdens warme dagen voldoende koele plekken zijn. Ook nieuwe woningbouwplannen worden zo ontworpen dat elkaar ontmoeten vanzelfsprekend is. Bij nieuwbouw wordt verdicht in combinatie met hoogbouw, om zo ruimte te maken voor meer groen in de wijk en meer groene verbindingen binnen de wijk. Het groen komt niet alleen terug in de openbare ruimte maar ook op gevels en daken. Om de parkeerdruk te verlagen en de wijk veilig en aantrekkelijk te maken voor fietsers en voetgangers wordt ingezet op duurzame en deelmobiliteit. Dit vraagt om anders nadenken over mobiliteit en parkeren. Meer ruimte voor fietsers en voetgangers en groen. De auto is te gast.

Verder naar visie kaart

B C

10

Terug naar ambities

Ambities Geef de wijk een kloppend hart Bij een wijk waar je trots op bent hoort een aantrekkelijk, vitaal en veilig hart van de wijk. Het centrale gebied rondom de Rembrandtgalerij, Lucasplein tot aan het Permekeplein vormt het voorzieningen gebied voor de gehele Westrand inclusief de nieuwe ontwikkelingen in Stadsoevers en Spoor C. Het huidige centrum is toe aan een ruimtelijke en functionele impuls. Het kloppend hart biedt straks een divers en aantrekkelijke aanbod dat zowel in kwalitatieve als kwantitatieve zin aansluit op behoefte van de huidige en toekomstige bewoners en bezoekers. In het centrale hart krijgt ook het Huis van Westrand een plek en draagt een groene en klimaatadaptieve openbare ruimte en programmering van diverse activiteiten bij aan ontmoeting tussen diverse doelgroepen. Westrand draagt bij aan de groeiopgave van de stad, door extra ruimte te bieden voor woningen op ontwikkellocaties in de wijk. Dit zijn het Permekeplein, de BDO- en Liebau locatie en ontwikkelingen rondom de Rembrandtgalerij. In de buurten is ruimte voor kleinschalige verdichting, vergroten van sociale controle en differentiatie van de woningvoorraad door bijvoorbeeld samenvoegen van woningen en openbreken van de plinten en garageboxen. Met het toevoegen van nieuwe woningen kan aangesloten worden op de behoefte van bestaande bewoners en nieuwkomers.

Zo worden kansen gecreëerd voor doorstroming en het kan de Westrand helpen om te komen tot een meer gebalanceerde mix van woningen en huishoudens. Dit kan gerealiseerd worden door het toevoegen van kwalitatieve en ruimere woningen vanaf de sociale huurgrens. De huidige bewoners in de wijk kunnen daar ook van profiteren doordat nieuw aanbod van woningen binnen de wijk hen in staat stelt ‘wooncarrière’ te maken. Het aandeel sociaal wordt daarmee in Westrand niet per ontwikkeling maar voor de wijk als totaal bekeken. Het aandeel in de totale wijk mag dalen tot minimaal 30% in de sociale huurklasse. Differentiatie van de voorraad hoeft niet alleen in nieuwbouw te zitten. Dit kan ook in de bestaande bouw worden gerealiseerd door het samenvoegen of splitsen van woningen.

Verder naar visie kaart

B C

Schetmatische weergave ambities Westrand

11

Terug naar ambities

Ambities Investeren in toekomstige generaties We werken aan een wijk waar iedereen zich thuis voelt en waar alle bewoners kansen krijgen om zich te ontplooien. De wijk biedt iedereen perspectief op een betere toekomst. Zoals beschreven in de omgevingsvisie wil Roosendaal ruimte bieden aan talent en ondernemerschap middels bedrijven, opleidingen en studenten. Daarnaast wil de gemeente de jeugd perspectief bieden, ondermijning aanpakken, zorgen voor genoeg betaalbare en duurzame woningen, investeren in (zorg) voorzieningen en zorgen voor een veilige leefomgeving. De ambitie investeren in de toekomstige generaties borduurt daarop voort. Wij doen dat uiteraard in goede samenspraak met de alliantietafel Nationaal Programma Roosendaal. Het gaat om individuele ontwikkeling, ontplooien, groeien, bloeien, zelfredzaamheid en eigen regie. Het buurtwerk 2.0, een netwerk van professionals en bewoners samen, speelt hier een grote rol in door als vertrouwd gezicht te fungeren voor bewoners. Zij werken samen met andere stakeholders in de wijk om verbinding te leggen tussen verschillende bewoners, in te zetten op community building en een sterke infrastructuur van maatschappelijke dienstverlening te creëren. Het Huis van Westrand speelt hierin een belangrijke schakel in het hart van de wijk, op een centrale en zichtbare plek. De School van de Toekomst is hierin een veilige haven voor de wijk.

Deze krijgt een plek centraal in de wijk. In de wijk is ruimte voor werk en economie wat bijdraagt aan het tegengaan van (individuele) achterstanden en het vergroten van maatschappelijke kansen. Op deze manier wordt de sociaaleconomische positie van Westrand verbeterd. De sociaal maatschappelijke ingrepen worden middels de sociale pijler verder vormgegeven.

Verder naar visie kaart

B C

Schetmatische weergave ambities Westrand

12

aanklikbare locaties op kaart

Visiekaart

Structuurdragers

Sleutellocaties

In de visiekaart wordt onderscheid gemaakt tussen twee verschillende elementen: - Structuurdragers - Sleutel- en ontwikkellocaties In deze vier structuurdragers komen de belangrijkste thema’s terug die de ruimtelijke kansen van Westrand koppelen aan de maatschappelijke en economische opgave.

Entree van de stad

In Westrand zijn vijf sleutel- en ontwikkellocaties te vinden. Deze locaties verschillen van elkaar in grootte en functie, maar spelen allen een belangrijke rol in het functioneren van Westrand. Dit zijn het hart van de wijk, de scholencampus en de drie ontwikkellocaties aan het Permekeplein, de BDO en Liebau locatie. Voor de ontwikkeling van deze locaties zijn eisen en randvoorwaarden opgesteld zodat ze bijdragen aan het verbeteren van de Westrand.

Scholen campus

Ontwikkellocaties Centrale as

Legenda

Permeke plein

Hart van de wijk, centrum met maatschappelijke commerciële voorzieningen Scholencampus Concrete ontwikkellocaties woningbouw Zoekgebied herstructurering en verdichting Wijkpark ontmoeten en verblijven

Energieke en veerkrachtige buurten

Centrale ontmoetingsplaats Energieke en veerkrachtige buurten

BDO locatie

Westrandpark met ruimte voor natuur en water Fietsroutes

Liebeau locatie

Snelfietsroute Wandelroutes Veilige voetgangersoversteek Hoofdroute auto

Ommetje Westrand

Collectieve parkeervoorziening

B C

13

Entree van de stad

Terug naar visiekaart Westrand als hoogwaardige entree van de stad

Legenda Hart van de wijk, centrum met maatschappelijke commerciële voorzieningen Concrete ontwikkellocaties woningbouw Zoekgebied herstructurering en verdichting Fietsroutes

Westrand ligt op een goed bereikbare plek in de stad, ingekaderd tussen de snelwegen A17 en A58, bedrijventerrein Borchwerf en de ontwikkeling van Stadsoevers. De wijk is een entree van de stad, maar tegelijkertijd een schakel naar sport en leisurefuncties op De Stok en het buitengebied. De Burgemeester Freijterslaan speelt een cruciale rol in de rol van Westrand als entree van de stad. Hier presenteert de wijk zich aan de voorbijgangers. Ook de Jan Vermeerlaan vormt een belangrijke schakel in Westrand als ontsluitingsroute voor de bestaande buurten.

Gezicht van de wijk

Veilige voetgangersoversteek

De stadsentree van Roosendaal krijgt een nieuw gezicht. Aan de Burgemeester Freijterslaan en Jan Vermeerlaan vindt transformatie en verdichting plaats. Grauwe gevels en straatprofielen worden groen en nieuwe bebouwing heeft een hoogwaardige uitstraling . De transformatie van de stadsentree start op de ontwikkellocaties BDO en Liebau. Bebouwingswanden met een hoogwaardige architectonische uitstraling begeleiden de routes. De nieuwbouw op de BDO locatie vormt een nieuw landmark op de route tussen A17 en binnenstad. Bij nieuwbouw aan de stadsentree is extra veel aandacht voor de plinten, die de levendigheid moeten gaan versterken. De kwaliteitsslag wordt niet alleen op de ontwikkellocaties gemaakt. Bij herstructurering van bebouwing aan de twee assen wordt gekeken naar verdichtingskansen en het verbeteren van de uitstraling van de gebouwen. Er is ruimte voor verduurzaming, verbetering en vergroening van de gevels, openbreken van de plinten en het eventueel optoppen van gebouwen, zodat er meer levendigheid aan de straten ontstaat. Het hart van de wijk ligt verscholen en staat met de rug naar de Jan Vermeerlaan. In de toekomst krijgt het een meer open karakter. Het nieuwe centrum krijgt een voorkant naar de Jan Vermeerlaan. Daarnaast wordt de oversteekbaarheid van de Jan Vermeerlaan verbeterd waardoor het centrum beter en veilig bereikbaar is voor langzaamvekeer.

Hoofdroute auto

Van barrière naar groene stadsstraten De Burgemeester Freijterslaan blijft een belangrijke ontsluitingsfunctie houden. Dit is niet alleen de route voor de auto, maar ook voor het openbaar vervoer en fietsers. Daarnaast is het voor Westrand van belang dat het verkeer, en met name het vrachtverkeer, richting Borchwerf niet meer door de wijk rijdt en er gehandhaafd wordt op het verbod. Ook dat de Westranders geen hinder ondervinden van het (toenemende) verkeer, door onder andere de ontwikkelingen buiten de wijk. Verder onderzoek zal hiernaar nog plaatsvinden, onder andere in het kader van de nog op te stellen visie #RSD2040. Zowel voor de bestaande woningen als de ontsluiting van de nieuwe ontwikkellocaties en de bereikbaarheid van het hart van de wijk is ook goed openbaar vervoer van belang. In een nader onderzoek zal stilgestaan worden bij de openbaar vervoerverbinding in en door de Westrand. Dit gaat in eerste instantie om een verbinding tussen de Stok en het centrum/ station Roosendaal. Deze route kan via de Burgemeester Freijterslaan lopen. In de huidige situatie rijden hier regionale bussen via de Stok naar Bergen op Zoom en Hoogerheide. Het profiel van de Burgemeester Freijterslaan en Jan Vermeerlaan worden, in relatie tot de uitkomst van deze onderzoeken, zoveel mogelijk vergroend.

Het is wenselijk, op termijn, als er openbaar vervoer voor handen is of het parkeren ergens anders opgelost kan worden de parallelroutes te transformeren tot groene straten. Parallelroutes bieden dan ruimte voor klimaatadaptatie en een diversere aanplant van bomen, struiken met verschillend drachtseizoen en of kruiden- en bloemrijke grasmengsels om de biodiversiteit te verhogen. Voor insecten, vogels en andere diersoorten wordt gekeken naar verblijfsvoorzieningen langs deze groene route. Dit vergroot niet alleen de waarde voor de natuur maar ook de belevingswaarde voor fietsers en voetgangers. Op een aantal belangrijke punten wordt onderzocht hoe de oversteekbaarheid van de Burgemeester Freijterslaan en Jan Vermeerlaan verbeterd kan worden, zodat het alle delen van de Westrand met elkaar en ook met het middengebied verbonden zijn.

Bekijk referenties

B C

14

Entree van de stadReferenties - Entree van de stad Legenda Centrum met maatschappelijk commerciele voorzieningen Concrete ontwikkellocaties woningbouw Zoekgebied herstructurering Langzaam verkeersroute Voetgangersoversteek Hoofdroute auto

afb. 02

Toekomstperspectieven MVRDV afb. 01

afb. 03

B C

afb. 04

15

Entree van de stadBurgermeester Freijterslaan Legenda Centrum met maatschappelijk commerciele voorzieningen Concrete ontwikkellocaties woningbouw Zoekgebied herstructurering • Op een aantal belangrijke punten is het wenselijk de Langzaam verkeersroute Voetgangersoversteek Hoofdroute auto

oversteekbaarheid van de Burgemeester Freijterslaan te verbeteren, zodat het zuidelijk deel van de Westrand ook met het middengebied verbonden wordt. Wenselijke oversteekpunten zijn de kruising met de Rubenslaan, Jan Vermeerlaan en aan de oostzijde. Bij verder onderzoek naar de verkeersbelasting van de route en eventuele alternatieven voor openbaar vervoer worden deze oversteken meegenomen. • Goede OV-verbinding voor verbinding tussen de wijk, stad en station worden onderzocht, vanuit Westrand is het wenselijk de bereikbaarheid met openbaar vervoer te vergroten. Dit zal nader onderzocht worden, waarbij ook het Roosendaals fietsplan een onderdeel is. • Het profiel wordt in relatie tot de uitkomst van deze onderzoeken Burgemeester Freijterslaan wordt zoveel mogelijk vergroend, dit kan zowel in het openbaar gebied als tegen de gevels en op de daken. • Het is wenselijke op termijn als er alternatieve mobiliteit voor handen is of het parkeren ergens anders opgelost kan worden de parallelroutes te transformeren. Parallelroutes bieden dan ruimte voor klimaatadaptatie en verhoging van de biodiversiteit. • De begeleiding van de Burgermeester Freijterslaan (vanaf A17 en tot aan de stadsring) wordt door drie bomenrijen gedragen; differentiatie in boomsoorten.

B C

16

Entree van de stadJan Vermeerlaan Legenda Centrum met maatschappelijk commerciele voorzieningen

• Onderzocht wordt hoe de Jan Vermeerlaan als barrière Concrete ontwikkellocaties woningbouw tussen westelijk en oostelijk Westrand een andere Zoekgebied herstructurering verkeersfunctie kan krijgen (30 km/h weg) • Op de Jan Vermeerlaan ter hoogte van het Sint Langzaam verkeersroute Lucasplein komt een belangrijke oversteekplaats voor het langzaamverkeer in de wijk, zodat fietsers Voetgangersoversteek en voetgangers veilig kunnen oversteken richting de Hoofdroute auto Wethouder Lanenstraat en scholenlocatie. • De begeleiding van de Jan Vermeerlaan wordt door twee bomenrijen gedragen; differentiatie in boomsoorten en de breedte van de beplantingszone varieert afhankelijk van de breedte van de ruimte tussen gevels van bestaande en eventueel nieuwe gebouwen. • De parallelroutes bieden dan ruimte voor klimaatadaptatie en een diversere aanplant van bomen, struiken met verschillend drachtseizoen en of kruidenen bloemrijke grasmengsels om de biodiversiteit te verhogen. • Voor insecten, vogels en andere diersoorten wordt gekeken naar verblijfsvoorzieningen langs deze groene route. Dit vergroot niet alleen de waarde voor de natuur maar ook de belevingswaarde voor fietsers en voetgangers.

B C

17

Centrale as

Terug naar visiekaart

Legenda Hart van de wijk met maatschappelijk commerciele voorzieningen Scholencampus Concrete ontwikkellocaties woningbouw Lokaal programma om ruimte te activeren voor de wijk Centrale ontmoetingsplaats

Centrale as verbindt voorzieningen In de toekomstige Westrand ligt de focus op voetgangers en fietsers. Door het aanleggen van nieuwe doorgaande routes kunnen zij veilig door het gebied bewegen. De centrale as doorkruist Westrand en verbindt de wijk van Stok tot station via de Wouwseweg, via de Rubenslaan en Anthonie van Dijckstraat, richting Wethouder Lanenstraat. Vanuit alle delen van de wijk is deze centrale as snel te bereiken. Zo ontstaan logische en veilige fietsroutes door de wijk verbonden met de omgeving.

Wijkpark als ontmoetingsplek

Wijkpark ontmoeten en verblijven

De centrale as rijgt diverse programma’s aan elkaar zoals parken, ontmoetingsruimtes, speelplekken, het centrumgebied, maatschappelijke voorzieningen en de scholen. Het centrale wijkpark tussen Permekeplein en Lucasplein wordt, als uitloper van het Westrandpark, ingericht als actief stedelijk groengebied. Hier vindt een inrichting plaats met hoogwaardig groen en blauw, zoals vaste planten boomgroepen en aantrekkelijke verblijfs- en speelruimtes. Bij de inrichting worden aangesloten op de opgaven vanuit de stresstesten en klimaatadaptatieplannen. Er is hier voor jongeren ruimte voor sporten. Voor ouderen wordt er blijven en ontmoeten gestimuleerd en kinderen kunnen er spelen of picknicken met de familie. Om de parken tot een succes te maken en aan te laten sluiten bij de wensen vanuit de wijk worden de bewoners middels participatie betrokken. Door meerdere doelgroepen te betrekken kan uitgezocht worden welke diverse functies voor verschillende leefdtijdsgroepen passend zijn.

Centrale fietsroute Voetgangersoversteek

Verbinden van voorzieningen Het voorzieningencentrum in het Hart van de Wijk dient als centrale ontmoetingsplaats voor bewoners en bezoekers met dagelijkse en niet-dagelijkse, en commerciële, maatschappelijke en eventuele zorgvoorzieningen. Door het programma te intensiveren en parkeren gebouwd op te lossen ontstaat hier ruimte op maaiveld voor een plein waar de activiteiten voor de wijk plaatsvinden, jongeren elkaar ontmoeten en ouderen op een bankje neerstrijken. Aan de route ligt ook de nieuwe bebouwing op het Permekeplein. Deze bebouwing staat in het groen en vormt een gezicht aan het park. Eventueel kan kleinschalig programma voor de wijk in de plint zorgt levendigheid in het park. Aan de Wethouder Lanenstraat is in de toekomst de scholencampus met de School van de Toekomst te vinden. Het gebied ontwikkeld zich tot een campus waar leren, sporten, spelen en ondersteuning samengaan. De bestaande school wordt uitgebreid met een intergraal Kindcentrum. De school richt zich naar de Wethouder Lanenstraat, die wordt getransformeerd tot groene ‘auto te gast’ straat waar de fietser domineert.

Fietsers en voetgangers voorrang Om de verkeersveiligheid in de wijk te waarborgen en lopen en fietsten te stimuleren worden korte autoritten binnen de wijk teruggedrongen. Om dit te bevorderen worden autoverbindingen tussen buurten minder aantrekkelijk gemaakt. Met name in het groene middengebied rondom de centrale as krijgen fietsers en voetgangers voorrang. Doormiddel van een lusstructuur wordt iedere buurt afzonderlijk ontsloten op de twee hoofdverbindingen de Burgemeester Freijterslaan of de Jan Vermeerlaan. Duidelijke voetgangersoversteken zorgen bij de Burgemeester Freijterslaan en Jan Vermeerlaan voor overzichtelijkheid en veiligheid in het verkeer. Aan de randen van het Westrandpark is aandacht voor erfafscheidingen. Continuïteit en eenheid in uitstraling zijn daarbij van belang, waar mogelijk wordt zicht op de openbare ruimte gerealiseerd.

Bekijk referenties

B C

18

Referenties

Centrale as Legenda

Structuur 1: Centrale groene voorzieningen as

Centrum met maatschappelijk commerciele voorzieningen Scholencampus Concrete ontwikkellocaties woningbouw Lokaal programma om ruimte te activeren voor de wijk Hart van de wijk Wijkpark ontmoeten en verblijven Langzaam verkeersroute Voetgangersoversteek

afb. 08

afb. 09

Toekomstperspectieven MVRDV afb. 05

afb. 06

afb. 07

B C

afb. 10

19

Energieke en veerkrachtige buurten

Terug naar visiekaart

Legenda

Energieke en veerkrachtige buurten

Backbone energie

Westrand bestaat uit verschillende buurten. Over het algemeen zijn ze in dezelfde periode gebouwd en kennen ze eenzelfde maar ook eenzijdige mix aan woontypologie. Dat maakt dat de opgaven in de meeste buurten vergelijkbaar zijn. In de buurten vindt differentiatie plaats en de buurten worden in samenspraak met de bewoners weer toekomstbestendig gemaakt. Private woningeigenaren worden ondersteund in het verduurzamen van hun woning middels het Roosendaals Isolatie Programma (RIP).

Bestaand groen verrijken en benutten Toekomstbestendig maken van de buurten Collectieve parkeervoorziening Loopafstand collectieve parkeervoorziening (maximaal 150 meter voor bewoners, 250 meter voor bezoekers)

Volkshuisvesting: differentiatie en doorstroming De wijk kenmerkt zich in de huidige situatie door een hoog percentage sociale huurwoningen, namelijk 41%, waardoor de veerkracht van de wijk onder druk staat. Dit sluit niet aan bij de ambities zoals verwoord in de Woonagenda 2021-2025. Daarin wordt gestreefd naar een aantrekkelijke woningmarkt die toegankelijk is voor alle Roosendalers, met speciale aandacht voor diverse doelgroepen. Om dit te realiseren, richt de Woonagenda zich op differentiatie, doorstroming en duurzaamheid. Die drie opgaven zijn doorvertaald naar de gebiedsvisie voor de situatie in Westrand. Het vergroten van de differentiatie in het woningaanbod kan de leefbaarheid van de wijk verbeteren. Door een gedifferentieerd aanbod binnen de wijk aan te bieden kan er doorstroming binnen de wijkgrenzen plaatsvinden. Dit voorkomt dat bewoners die zich verbonden voelen met de wijk, deze moeten verlaten bij veranderingen in hun persoonlijke situatie. Daarnaast ontstaat de mogelijkheid om bewoners van buiten de wijk een wooncarrière in de Westrand te bieden. Op dit moment biedt de Westrand weinig mogelijkheden voor doorstroming naar betaalbare koopwoningen of woningen in de middeldure huursector.

Dit kan worden bereikt door kwalitatieve en ruimere woningen toe te voegen met een prijsklasse net boven de sociale huurgrens, door in de bestaande woningvoorraad meer woningen in de middeldure huursector en betaalbare koop te creëren, bijvoorbeeld door samenvoegen van woningen, bestaande vrijgekomen huurwoningen in te zetten en andere woonvormen te onderzoeken zoals tiny-houses. Hierdoor zal de wijk Westrand een bredere doelgroep aantrekken en voor de huidige bewoners meer kansen bieden op een veerkrachtige wijk. Voor de Westrand is volkshuisvestelijk nog een verdiepingsslag nodig. De focus ligt daarbij op de bestaande woningvoorraad, met aandacht voor programma, typologieën, vierkante meters en toekomstige ontwikkelingen van de stad. De verdiepingsslag moet plaatsvinden in nauwe samenwerking met de woningbouwcorporatie. Bovendien zal de woningbouwcorporatie worden betrokken bij de uitwerking van maatschappelijke, mobiliteits- en onderwijsvraagstukken, ten behoeve van de leefbaarheid in de wijk voor haar huurders en alle bewoners van de Westrand.

Collectieve warmtevoorziening Het energievraagstuk speelt ook in Westrand een belangrijke rol. In de warmtetransitie visie worden voor Westrand kansen gezien in een aardgasvrije wijk. Een mogelijkheid hiervoor is het uitbreiden van het warmtenet. Van de ruim 2500 woningen in Westrand zijn circa 1000 woningen in bezit van Alwel. De hoge dichtheid aan woningen en veel sociaal bezit maken een warmtenet kansrijk. Het warmtenet van Stadsoevers kan uitgebreid worden richting de Westrand. Dit is een laag temperatuur warmtenet wat voor woningen die hoge temperatuur nodig hebben verhoogd kan worden door middel van warmtepompen. De Burgemeester Freijterslaan en Jan Vermeerlaan gaan een cruciale rol spelen in de transitie doordat deze ontwikkeld worden tot zogenaamde ‘energie backbone’. Vanuit daar wordt de warmte verdeeld in de buurten. In de buurten moet rekening gehouden worden met ruimte voor warmte overdrachtstations, extra transformatoren en batterijen. Op het moment dat de straten open moeten voor het warmtenet of vervanging van riool ontstaat de kans om de straat een update te geven. Om collectieve warmtevoorzieningen te kunnen realiseren moeten de woningen voldoende worden geïsoleerd. Dit biedt ook kansen op het gebied van energiearmoede, comfort en waardestijging van de woning.

Meer over de buurten

B C

20

Energieke en veerkrachtige buurten

Terug naar visiekaart

Legenda Backbone energie

Collectieve (parkeer)voorzieningen

Bestaand groen verrijken en benutten Toekomstbestendig maken van de buurten Collectieve parkeervoorziening Loopafstand collectieve parkeervoorziening (maximaal 150 meter voor bewoners, 250 meter voor bezoekers)

Buiten Westrand wordt onderzocht of op schaal van de stad parkeerhubs gerealiseerd kunnen worden. Deze gedachte van collectief parkeren wordt ook in Westrand doorgezet. Op een aantal plekken in Westrand is ruimte gereserveerd voor een collectieve parkeervoorziening (of parkeerhub) voor de wijk en de buurt. De parkeerdruk in de huidige buurten is hoog waardoor de leefbaarheid onder druk staat. Door collectieve voorzieningen te realiseren neemt de parkeerdruk in de buurten af en ontstaat er ruimte om te vergroenen en te verdichten. Er is meer ruimte voor ontmoeting, groen en verhoging van de biodiversiteit, bomen voor verkoeling en ruimte voor het opvangen van water. Het concentreren van parkeren zorgen ervoor dat de voetganger- en fietser weer voorrang krijgen in de wijk. De parkeervoorzieningen kunnen bovendien gecombineerd worden met andere voorzieningen voor de buurt zoals energie-infrastructuur en opslag, laadpleinen voor auto’s en fietsen en pakketophaalpunten. Er zijn verschillende soorten collectieve parkeervoorzieningen die alle net een andere functie en schaal hebben voorzien. Op de grote ontwikkellocaties BDO en Liebau voorziet de parkeervoorziening met name in parkeeroplossing voor de toe te voegen woningen. De ontwikkelaars zijn verantwoordelijk voor het realiseren, financieren en in stand houden.

In het hart van de wijk zorgt geclusterd parkeren dat er verdicht kan worden zonder de druk op maaiveld te vergroten. Alleen door het parkeren te concentreren en te stapelen is het mogelijk de ambities met betrekking tot het kerngebied te realiseren. Dit maakt het mogelijk meer voorzieningen en woningen te realiseren. Parkeren vindt hier plaats in een parkeerhub gecombineerd met voorzieningen, woningen en andere functies. Het parkeren zal voornamelijk gebruikt worden voor de winkels, maatschappelijke voorzieningen en nieuw toe te voegen woningen. Wie het beheer en onderhoud van deze hub gaat doen zal tijdens het uitwerken van de ontwikkeling van het hart van de wijk verder onderzocht worden. Randvoorwaardelijk voor het functioneren van deze hub en het collectieve parkeren op de Liebaulocatie is dat de grens voor betaald parkeren opgerekt wordt van binnenstad naar de oostzijde van Westrand en rondom het centrumgebied. De overige collectieve parkeervoorzieningen liggen in de wijken en hebben vooral een functie voor de huidige buurten. Dit zijn geclusterde parkeerterreinen functioneren als laadplein voor auto’s en fietsen.

Ook hier geldt dat ze uit kunnen groeien naar buurthub als ze gecombineerd worden met andere voorzieningen voor de buurt zoals energie-infrastructuur en opslag, repairshops en pakketophaalpunten De gemeente neemt hiervoor zelf het initiatief en zal deels moeten bijdragen aan de financiering. Daarvoor zijn nu twee locaties aangewezen die nader bekeken moeten worden, de huidige SWD locatie en de huidige locatie van de Appel. Kijken naar acceptabele loopafstand is het wenselijk ook in de buurt van de Frans Halslaan nog een locatie voor collectief parkeren te vinden. Naast het parkeren dienen er in de buurten plekken voor fietsparkeren en -laden voor de portiekflats ingepast te worden.

Groen en voorzieningen met waarde voor de buurt De wijk wordt ge-update in samenspraak met de omwonenden. Door meerdere doelgroepen te betrekken kan uitgezocht worden wat nodig is. Conform Roosendaal Natuurstad worden eisen gesteld aan klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit. Op dit moment worden er ook per gebied klimaatplannen opgesteld waaraan voldaan moet worden. In de klimaatadaptatieplannen is een actievere invulling per gebied beschreven. In Westrand is extra aandacht voor wateroverlast en luchtkwaliteit. Rondom het centrumgebied is er extra aandacht voor droogte. In de buurten wordt gekeken naar mogelijkheden voor kleinschalige economische functies om de plinten te activeren en beroepen aan huis mogelijk te maken.

Bekijk referenties

B C

21

Energieke en Referenties - energieke en veerkrachtige buurten veerkrachtige buurten Legenda Backbone energie

Woongebied

Bestaand groen verrijken en benutten Ambities per buurt bepalen

De woonbuurten krijgen een update, bijvoorbeeld bij de aanleg van het warmtenet, de aanpak van het riool of bij een verdichtingsopgave. Alle nieuwe benodigde programma’s worden zorgvuldig ingepast. Samen met de bewoners wordt gekeken hoe de inrichting aansluit op hun wensen en behoeften. Belangrijke thema’s zijn: • Leefkwaliteit verbeteren door het groen in de wijk meer gebruikswaarde en verblijfskwaliteit te geven. Dit kan door aan het groen beweeg- en speelaanleiding, zitgelegenheden en eetbaar groen toe te voegen of door het verbinden van ommetjes. • Onderzoeken van kansen voor verdichting of transformatie van woningen en garageboxen. • Onderzoeken levendiger en open maken van de dichte plinten voor meer sociale controle. • Inzetten op duurzame mobiliteit door realiseren van fietsparkeren, deelauto’s, collectief parkeren en andere maatregelen. • Voorkomen van (grond)wateroverlast. Al het regenwater wordt in principe in het gebied gehouden door opslag of volledige infiltratie naar het grondwater. Opvang op daken kan daaraan bijdragen. De mogelijkheden hiervoor worden onderzocht. • Verminderen van hittestress door het toevoegen van structureel groen zoals bomen die bijdragen aan verdamping en significant schaduw creëren, groene daken en gevels die zorgen voor isolatie van de woningen.

• Verminderen droogte door het regenwater van een profiel in het gebied gehouden wordt door opslag (ondergronds of vijver). Soms moet hiervoor de bodem geschikt gemaakt worden. • Versterken biodiversiteit door divers groen dat een groenstructuur vormt (bomenlaan), of groenstructuren aan elkaar verbindt (verbinden van twee bomenlanen, watergangen bovengronds aan elkaar koppelen, doorlopende bermen of groenstroken maken) en door vergroenen van daken en gevels • Verbeteren luchtkwaliteit door zoveel mogelijk auto’s te weren. In de nieuwe ontwikkelingen worden verkeersbewegingen beperkt wordt door ‘auto te gast’ of door autovrije straten te maken.. • Inpassen van voorzieningen voor de energietransitie zoals warmtestations, middenspanningsruimtes, buurtbatterijen en alle kabels en leidingen die er naar toe lopen.

Bekijk legenda

B C

22

Energieke en Energieke en veerkrachtige buurten- legenda veerkrachtige buurten Legenda

Legenda

Backbone energie

5

1

Bestaand groen verrijken en benutten Ambities per buurt bepalen

Klimaatadaptatie

1 2 3 4 5 6 7 8 9

7

Voldoende schaduwplekken door toevoegen bomen Groen voor wateropvang Onnodige verharding opruimen Groene gevels samen met Alwel en particulieren Groene en blauwe daken met duurzame energie Geveltuin/vergroenen tuinen Klimaatadaptief parkeermateriaal Biodiversiteit vergroten Afkoppelen hemelwater

4

2 3 4 5 6 7

6

3

5

3

Appartementen samenvoegen of splitsen Toevoegen (buurt)batterijen en middenspanningsruimtes Opwek vergroten Verduurzamen particuliere woningen Garageboxen vervangen door woningen Aansluitingen collectieve warmtevoorziening Kleinschalige nieuwbouw (waar dit de stedenbouwkundige structuur ten goede komt)

Ontmoeten stimuleren & duurzame mobiliteit Wegen eruit t.p.v. wijkpark 2 Deelauto’s, laden en fietsvoorzieningen 3 Straatbeeld verbeteren door muurschilderingen 4 Verblijfskwaliteit voor alle leeftijden (in wijkgroen) 5 Herkenbare langzaam verkeersroutes 6 Ondersteunen en uitbreiden van (bestaande bewonersinitiatieven) 7 Plinten activeren en faciliteren fietsparkeren 8 Weg versmallen en transformeren tot duidelijke fietsstraat langs het park 9 Sporten in groene rand 10 Spelaanleiding voor kleinste kinderen in buurtgroen 11 Aantrekkelijke erfafscheiding (aan openbare ruimte) 12 Weg versmallen en transformeren tot onopvallende weg door het park d.m.v. toepassen karrespoor 1

B C

2

3

Wonen 1

8

4 1

6

2 12

7

7 10

2 1

5 4

6

11 9 8

23

Energieke en Referenties - energieke en veerkrachtige buurten veerkrachtige buurten Legenda Backbone energie

Collectieve parkeervoorziening

Bestaand groen verrijken en benutten Ambities per buurt bepalen

De collectieve parkeervoorziengen leveren niet alleen een bijdragen aan het oplossen van de parkeerdruk maar kunnen ook een centraal punt in de buurt vormen waar pakketpunt, fietsparkeren, energievoorziening zoals warmteoverdrachtstation, transformatoren of batterijen voor de buurt opgesteld staan. Denk aan een lokaal energiesysteem. Door het parkeren in de wijk deels in collectieve voorzieningen op te lossen blijft er voldoende ruimte voor groen, water wat bijdraagt aan de leefbaarheid van de wijk en ontmoeten, sporten en spelen stimuleert of ruimte voor verdichting. Mocht de parkeervoorziening in de toekomst geen waarde meer hebben voor de wijk vanwege veranderingen in het mobiliteitsgedrag kunnen deze gebouwde voorzieningen getransformeerd worden naar andere functies en voorzieningen.

afb. 14 Groene gevels en levendige plint

afb. 11 Parkeren onder pergola met zonnepanelen

Om de collectieve parkeervoorzieningen goed op te laten gaan in de omgeving is het van belang dat ze zorgvuldig worden vormgegeven. Dit is straks de plek waar mensen letterlijk en figuurlijk thuiskomen en elkaar treffen. Dat thuisgevoel zit in de levendigheid in de plint, de uitstraling van het gebouw, entrees en aangename looproutes in het gebouw. De volgende eisen worden gesteld aan de collectieve parkeervoorzieningen. • De parkeerplaatsen of gebouwen krijgen een herkenbare vormgeving en worden met groen, energie en andere voorzieningen gecombineerd. Een actieve plint is daarbij van belang en ook het dak biedt mogelijkheden voor groen, spelen of wonen. • Als het gebouwen zijn, worden ze voorzien van een kwalitatieve gevel. Aandacht is nodig voor geluidsoverlast voor de directe omgeving. Gevels zullen om die reden veelal gesloten moeten zijn. Hiermee ontstaat de kans om deze gevels sterk te vergroenen. • De parkeergebouwen moeten in maat, schaal en vormgeving aansluiten op de andere gebouwen in de omgeving.

B C

afb. 12 Parkeren onder groene pergola

afb. 15 Functies op het dak

afb. 13 Parkeergebouw met actieve gevel

afb. 16 Laadplein voor auto’s en fietsen

24

Ommetje Westrand

Terug naar visiekaart

Legenda Ecologische beek oostzijde van de wijk

Ommetje Westrand, groen voor recreatie, luchtkwaliteit en wateropvang.

Westrandpark met ruimte voor natuur en water Fietsroutes Snelfietsroute en oud lint

Ommetje Westrand bestaat uit een aaneenschakeling van groengebieden en wandelroutes. Aan de noord- en westzijde tegen de snelweg ligt een brede parkrand, het Westrandpark. De parkrand wordt waar nog ruimte is ecologisch ingericht met natuurlijke beplanting en er is ruimte voor het vergroten van het waterbergend vermogen. Aan de rand ligt intensieve en dichte beplanting die bijdraagt aan de biodiversiteit en – ivm eventuele geluidschermen – aan de bescherming van de buurt tegen de geluidshinder van de snelweg. Een langzaam verkeersroute meandert door de groene zoom en stimuleert om te wandelen of fietsen. Het Westrandpark kan niet los gezien worden van ontwikkelingen in de centrale groenstructuur in het midden van de wijk. Dit centrale groengebied biedt optimale kansen voor het realiseren van kortere en langere wandelroutes vanuit de aangrenzende wijk Westrand. Verder biedt de ontwikkeling van de wijk Stadsoevers de mogelijkheid om het park op grotere schaal door middel van een groenblauw netwerk met de omgeving te verbinden.

Waterstructuur

De westelijke rand biedt ook ruimte voor sport zoals ruimte voor een bootcamp-route, bijvoorbeeld in combinatie met de sportschool. Vanuit het gebied worden verbindingen gemaakt naar het buitengebied. In de rand liggen diverse voorzieningen zoals school en kinderdagverblijf. Het is wenselijk maatschappelijke functies te behouden en waar mogelijk te intensiveren. Aan de zuidkant loopt de snelfietsroute F58, die de verbinding legt met Bergen op Zoom. Via de Wouwseweg is deze route verbonden met de stad. Aan het einde van de Wouwseweg is het straks mogelijk de snelweg te kruisen richting de Stok en recreatievoorzieningen. De Wouwseweg vormt als historisch lint een aantrekkelijke afwisseling in het ommetje Westrand. Via de Turfberg en Wethouder Lanenstraat is het ommetje verbonden met Stadsoevers. Aan de oostzijde van de wijk grenst een groenzone die Stadsoevers en het westelijk deel van Westrand met elkaar verbindt. Door deze zone loopt de beek. Deze beek ligt niet alleen in Westrand maar loopt door het hele westelijke deel van de stad. Een visie op de beek wordt uitgewerkt in de stadsvisie 2040. De zone ter hoogte van Westrand wordt opnieuw ingericht tot ecologisch park met diverse routes. Een brug door de ecologische zone verbindt de twee buurwijken met elkaar. Westrand staat op dit moment nog met de rug naar het groen.

Het is wenselijk dit in de toekomst om te keren zodat er meer sociale controle ontstaat. Vanuit het rondje om de wijk lopen diverse routes de wijk in zodat alle buurten verbonden zijn en er grote en kleine ommetjes ontstaan.

Luchtkwaliteit en leefkwaliteit verbeteren Meer bomen zorgen dat de luchtkwaliteit in Westrand verbeterd. De uitstoot van vervuilende gassen en fijnstof kan het beste bij de bron aangepakt worden. Groene bomenrijen filteren in beperkte mate fijnstof uit de lucht. Een groenere leefomgeving waar gewandeld en gesport kan worden heeft veel voordelen. De wijk blijft in hitteperioden enkele graden koeler Onderzoek toont aan dat volwassenen en kinderen meer buiten bewegen in een groenere wijk. Mensen worden in een groenere wijk minder vaak depressief en herstellen sneller van ziektes.

Bekijk referenties

B C

25

Ommetje Westrand Referenties Legenda Lokaal programma om ruimte te activeren voor de wijk Ecologische park rand Langzaam verkeersroute Snelfietsroute

afb. 17

afb. 18

afb. 19

Toekomstperspectieven MVRDV afb. 20

afb. 21

B C

afb. 22

26

Sleutellocaties

B C

27

Terug naar visiekaart

Hart van de wijk Het centrumgebied krijgt een ruimtelijke en functionele impuls. In plaats van een introvert en verscholen gebied keert het centrum zich om. Het centrum heeft een alzijdig karakter en is naar buiten gekeerd met levendige plinten. Het Lucasplein wordt het nieuwe middelpunt van de wijk met in de kerk voorzieningen voor de buurt. Hier komen jong en oud samen. Er is specifiek aandacht voor een ontmoetingsplek voor jongeren in het centrumgebied. Divers en aantrekkelijk aanbod sluit in kwalitatieve als kwantitatieve zin aan op behoefte huidige en toekomstige bewoner en bezoekers. De Rembrandtgalerij wordt herontwikkeld met ruimte voor voorzieningen, kleinschalig werken en daghoreca. Het centrum kan doorontwikkelen tot een klein wijkwinkelcentrum met een omvang van circa 2.000 - 3.000 m2 vwo in de dagelijkse sector. Onderzocht moet worden of dat ruimte biedt voor twee complementaire supermarkten. Er is ook ruimte voor 500- 1.000 m2 vwo in de niet-dagelijkse sector. Daarbij is nog ruimte voor ca. 1900 m2 aan stadverzorgende economie (Op basis SPVE, Miraf 2023). Daarbij valt te denken aan financieel juridische diensten, persoonlijke verzorging en reparatiedetail. Het is ook wenselijk kleinschalige bedrijvigheid aan te trekken die zich inzet voor de wijk door het beschikbaar stellen van leerplekken, werkplekken voor bewoners in Westrand.

De voorzieningen worden gecombineerd met wonen. Voor het winkelcentrum wordt voorzien in een bandbreedte tussen de 100 en 200 woningen. Ook hier is differentiatie en variatie ten opzichte van de huidige woningvoorraad gewenst. Door te bouwen voor middel- en hogere inkomens ontstaat ruimte voor doorstroming maar ook het aantrekken van bewoners van buiten de wijk. In het centrumdeel is specifiek ruimte voor seniorenwoningen dicht bij de voorzieningen. Het parkeren voor de voorzieningen en het wonen vindt plaats in een collectieve gebouwde parkeervoorziening. Zo kan het maaiveld maximaal ingezet worden op vergroening en is er ruimte om het Lucasplein om te toveren tot een aantrekkelijke verblijfsplek. Het is van belang Westrand toekomstbestendiger te maken zodat de (ontmoetings-)functie wordt versterkt. Het gaat hier om het aantrekkelijk, sociaal veilig en toegankelijk maken van, in het bijzonder, het gebied rondom het Lucasplein. Dit gebied is te zien als het kloppend hart van de wijk. In het kloppend hart wordt ruimte gecreëerd voor ontmoeting door middel van een centrale ontmoetingsplek voor bewoners in de wijk. Naast activiteiten voor de buurt krijgen professionals in het hart van de wijk een centrale plek waar ze kunnen werken, elkaar ontmoeten en bewoners spreken. Het biedt basis voor korte lijnen tussen maatschappelijk, medisch en veiligheidsdomein.

In het Huis van Westrand is plek voor alle doelgroepen, speciale aandacht voor de jeugd met jongerenwerkers en jeugdhulpverlening. De bestaande Lucaskerk is van cultuurhistorische waarde en wordt waar mogelijk ingepast in de ontwikkeling van het hart van de wijk. Fysieke aanpassingen in zowel de buitenruimte als het gebouw zijn nodig om het transparant en uitnodigend te maken. Bij aanpassingen is er aandacht voor de cultuurhistorische waarde van het gebouw.