Bijlage 1 - Bestuursrapportage 2024.pdf
Tekst van het document
RAADSVERSIE Bestuursrapportage 2024 Peildatum 1 juni 2024
Bestuursrapportage 2024
1
Bestuursrapportage 2024
2
Inleiding Voor u ligt de bestuursrapportage 2024 van ons college. Deze rapportage maakt onderdeel uit van de Planning & Control cyclus van de gemeente Roosendaal. Dit rapport biedt een overzicht van de relevante beleidsmatige en financiële ontwikkelingen en afwijkingen ten opzichte van de Programmabegroting van de eerste helft van dit jaar. Door middel van deze rapportage legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan de gemeenteraad en de inwoners van onze gemeente. “Zij-aan-Zij” Het jaar 2024 staat in het teken van de verdere uitvoering van ons Collegeprogramma 2022-2026 “Zij aan zij in een gemeente met ambitie”. We blijven samen werken met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners om de kloof tussen gemeenschap en politiek te verkleinen. We richten ons op betrouwbare en gastvrije dienstverlening en het verbeteren van leefbaarheid en veiligheid in buurten. Het Nationaal Programma Roosendaal speelt hierin een belangrijke rol. We anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen zoals stijgende energiekosten en de opvang van Oekraïense vluchtelingen, en nemen preventieve maatregelen. We streven naar een gelijkwaardige samenleving met sociale verbondenheid, een aantrekkelijke buitenruimte en ambitieuze woningbouwplannen. Samen met ondernemers bevorderen we economische groei en innovatie.
We ondersteunen een breed onderwijsaanbod, sportevenementen, en culturele activiteiten. Verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit staan hoog op de agenda. Ons doel is om in 2050 energieneutraal en klimaatbestendig te zijn. Samen werken we aan een veelbelovende toekomst voor Roosendaal, met vastberadenheid en ambitie. We zijn ons ervan bewust dat transparantie en betrokkenheid cruciaal zijn voor het vertrouwen van onze inwoners en partners. Daarom hebben we deze rapportage met de grootste zorg samengesteld. Wij danken alle medewerkers, inwoners en partners voor hun bijdrage aan het realiseren van onze gemeentelijke doelen. Samen bouwen we aan een sterke, veerkrachtige en toekomstbestendige gemeente. Zo bereiken we meer, zeker in tijden met grote maatschappelijke vragen en verschuivingen. Voor ons liggen belangrijke keuzes voor de toekomst en tegelijkertijd moeten we blijven sturen op een gezond financieel beleid. Dat is belangrijk in een wereld die zo veranderlijk is. De keuzes zullen we dan ook weloverwogen maken; zij-aan-zij met onze inwoners, ondernemers en partners in Roosendaal en in de regio. In deze rapportage vindt u per programma van de Programmabegroting een overzicht en uitgebreide analyse van de voordelen en nadelen per programma. De budgetneutrale wijzigingen die gevolgen hebben voor reserves en/of over programma’s heen gaan zijn in een apart overzicht weergegeven.
Tot slot is er ook een uitgebreid overzicht opgenomen met betrekking tot financiële afwijkingen op kredieten en investeringen.
Bestuursrapportage 2024
3
Financieel perspectief Primitieve Begroting 2024 Aanbiedingsnota 2024 Overige besluiten Begrotingssaldo vóór Bestuursrapportage 2024
2024 (x € 1.000) 3.031 V -3.031 N -76 N -76 N
Programma 1 Besturen & Samenwerken Programma 2 Leren & Ontwikkelen Programma 3 Werken & Ondernemen Programma 4 Wonen & Verblijven Programma 5 Zorgen & Stimuleren Programma 6 Betalen & Financieren Saldo van mutaties Bestuursrapportage Mutatie reserves Saldo Bestuursrapportage incl. reserves mutaties
385 V 649 V -736 N 1.088 V -7.082 N 3.407 V -2.289 N 140 V -2.149 N
Begrotingssaldo na Bestuursrapportage 2024
-2.225 N
Het nadelig saldo van de Bestuursrapportage wordt met name veroorzaakt door het tekort op Jeugd en jeugdzorg. In de afgelopen jaren is gebleken dat de nadelige saldi van de bestuursrapportage, als gevolg van ontwikkelingen later in het jaar, bij de jaarrekening veranderen in positieve saldi. Het nadeel op de Bestuursrapportage bedraagt 0,7% van de totale lasten van de primitieve begroting 2024.
Bestuursrapportage 2024
4
RAAD Exploitatie
Bestuursrapportage 2024
5
Programma 1 Besturen & Samenwerken Salarissen (portefeuillehouder Van der Star) + € 109.000 Dit verwachte voordeel bestaat uit sociale uitkeringen ontvangen op grond van de compensatieregeling transitievergoeding (€ 76.000) en een toerekening van salarissen aan investeringen (€ 33.000). Tevens worden de salarislasten (inclusief de CAO-verhoging) die ten laste van een voorziening komen opgenomen in de begroting. Afdrachten Rijk – Leges Burgerzaken (portefeuillehouder Van der Star) - € 265.000 Doordat de eerste paspoorten en identiteitskaarten met de nieuwe geldigheid van 10 jaar verlopen in 2024 wordt een stijging van het aantal aanvragen in 2024 verwacht. Dit heeft hogere kosten in de vorm van afdrachten aan het Rijk (€ 204.000) en kosten inhuur personeel (€ 61.000) tot gevolg. Afdrachten Rijk – Leges Burgerzaken (portefeuillehouder Van der Star) + € 467.000 Doordat de eerste paspoorten en identiteitskaarten met de nieuwe geldigheid van 10 jaar verlopen in 2024 wordt een stijging verwacht van het aantal aanvragen in 2024. Dit heeft hogere opbrengsten tot gevolg. Faciliteiten beheer (portefeuillehouder Van der Star) - € 120.000 De professionaliseringsslag op het gebied van het inzetten van audiovisuele middelen bij de plaza, het vergadercentrum en op de verdiepingen brengt jaarlijkse licentie- en onderhoudskosten met zich mee (€ 30.000). Deze lasten zijn niet begroot.
De deelnemende gemeenten in het Werkplein hebben vorig jaar gezamenlijk besloten de kosten voor het gebruik van werkplekken niet meer in rekening te brengen bij het Werkplein. Hierdoor zijn de opbrengsten voor het gebruik van werkplekken € 90.000 lager dan begroot. ICT (portefeuillehouder Van der Star) + € 126.000 Een deel van het krediet ICT Werkplek 2024 is onbedoeld opgenomen in de exploitatiebegroting. Het budget voor 2024 (€ 175.000) wordt daarom overgeheveld naar het krediet. Daarnaast is een ophoging van het krediet in 2024 met € 35.000 nodig. Het krediet wordt in 4 jaar afgeschreven. De overheveling en ophoging van het krediet hebben extra kapitaallasten tot gevolg (€ 49.000). HRM (portefeuillehouder Van der Star) - € 100.000 In 2024 wordt het contract voor arbodiensten uitgebreid. Dit zorgt voor een nadeel van € 60.000 op het budget verzuimbegeleiding. Ook worden dit jaar interventies uitgevoerd vanuit dit budget vanwege een aantal langdurig ziektedossiers (€ 40.000) OMWB (portefeuillehouder Koenraad) (portefeuillehouder Burgemeester) + € 221.000 Op basis van het vastgestelde werkprogramma OMWB 2024 vindt een herschikking van de budgetten plaats in programma 1 en 4. Voor programma 1 betreft het een voordeel van € 221.000.
Producten in programma 1 met financiële afwijking < € 100.000 De overige voordelen en nadelen tellen in totaal op tot een nadelig bedrag van € 53.000.
Bestuursrapportage 2024
- € 53.000
6
Programma 2 Leren & Ontwikkelen Onderwijs algemeen (portefeuillehouder Koenraad/van Ginderen) + € 100.000 Voor het vaststellen van verleende subsidies over 2023 binnen onderwijs en kinderopvang zijn eindverantwoordingen ontvangen. Tijdens de beoordeling bleek dat in enkele gevallen het subsidiebedrag niet volledig is besteed en dat het restant terugbetaald moet worden. De lagere besteding is bijvoorbeeld ontstaan door een lagere bezettingsgraad van kinderen of personeelstekort bij de stichting. Naar verwachting ontstaat hier een voordeel van € 100.000. Afschrijvingslasten (portefeuillehouder Koenraad) + € 126.000 De Baayaert wordt niet dit jaar, maar pas volgend jaar opgeleverd. Hierdoor ontstaat een voordeel op de afschrijvingslasten van € 126.000. Openbaar voortgezet onderwijs (portefeuillehouder Koenraad) - € 158.000 De leerlingbijdrage aan het JTC, op basis van de doordecentralisatie-overeenkomst, stijgt vanwege groeiende leerlingaantallen en indexatie. Het in de begroting opgenomen budgeet dient verhoogd te worden met € 158.000. Zwembad de Stok (portefeuillehouder Vermeulen) - € 125.000 Begin 2024 is het energiecontract afgelopen voor de exploitatie van de binnensportaccommodaties. Er is een nieuw contract afgesloten tegen de huidige, hogere tarieven.
Binnen de huidige exploitatie, met name voor het zwembad, zijn organisatorische keuzes gemaakt en besparingsmaatregelen getroffen om de impact op inwoners en verenigingen te minimaliseren. Ondanks deze inspanningen blijft er echter een tekort van € 125.000 bestaan. Gezonde leefstijl (portefeuillehouder Vermeulen) + € 706.000 Het Rijk heeft € 522.000 toegekend voor de Regeling Specifieke Uitkering Sport 2024. Dit bedrag was nog niet in de begroting opgenomen. De bijdrage voor de combinatiefuncties vanuit het Rijk is sinds 2024 hoger en mede op basis van cofinanciering. De meerjarenbegroting is hier nog niet op aangepast. Zowel de lasten (€ 274.000) als de baten (€ 458.000) worden aangepast.
Bestuursrapportage 2024
7
Programma 3 Werken & Ondernemen Voorzieningen minima (portefeuillehouder Van Ginderen) + € 177.000 Bij de septembercirculaire 2023 is door het Rijk € 227.000 beschikbaar gesteld voor voorzieningen minima om stapeling van problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen en tegen te gaan. Dit is bovenop de al beschikbaar gestelde middelen vanuit het collegeprogramma gekomen. Dit betreft dus extra middelen voor activiteiten die al in de begroting opgenomen waren. Van de aanvullende rijksmiddelen wordt € 50.000 ingezet binnen schuldhulpverlening, maar voor het restant is nog geen bestemming gevonden. Een budget van € 177.000 kan vrijvallen. Hierbij wordt wel de kanttekening gemaakt dat het Werkplein later dit jaar met een bijgestelde begroting komt waarin een nadeel is voorzien. Participatievoorzieningen (portefeuillehouder Van Ginderen) + € 175.000 Het merendeel van de activiteiten op het gebied van re-integratie wordt in regionaal verband via het Werkplein uitgevoerd. Daardoor is het beschikbare eigen budget voor re-integratie niet volledig nodig in 2024 en wordt dit verlaagd met € 175.000. Werkvoorzieningschap (portefeuillehouder Van Ginderen) - € 1.088.000 In de Meicirculaire 2024 is de rijksbijdrage Wsw gestegen met € 1.088.000. Conform afspraak wordt deze rijksbijdrage overgeheveld naar WVS. Zie de toelichting op de Algemene Uitkering in Programma 6.
Bestuursrapportage 2024
8
Programma 4 Wonen & Verblijven Afschrijvingen (meerdere beleidsvelden) + € 790.000 Grondexploitaties Door aanpassingen in de planning van de kredieten binnen Stadsoevers en Spoor C worden de afschrijvingslasten voor 3 kredieten in 2024 lager. Dit eenmalige voordeel bestaat uit lagere afschrijvingslasten van € 81.000 voor Westelijke Havendijk, Aanleg Spoorlaan en Zitlandschappen-meubilair. Wegen • De aanleg van de snelfietsroute F58 wordt naar verwachting in 2025 afgerond. De voorbereidingen voor onder andere tracés 2 en 3 vragen meer tijd, omdat met externe partijen moet worden afgestemd wanneer welke werkzaamheden uitgevoerd kunnen worden. Dit betreft bijvoorbeeld het onderbreken van de verbindingsboog A17-A58 welke pas in kwartaal 1 van 2025 kan plaatsvinden. Ook vinden in 2025 nog diverse grondverwervingen voor tracés 7 en 8 plaats. De begrote afschrijvingslast van € 124.000 valt in 2024 daardoor vrij. • Vanuit de beheerkalender zijn de kredieten geactualiseerd en waar nodig bijgestuurd. Dit heeft effect op de afschrijvingslasten. Per saldo heeft deze bijsturing een voordelig effect op de afschrijvingslasten van € 85.000. Kapitaallasten beheerkalender Jaarlijks worden de verwachte investeringen in de gemeentelijke gebouwen en de buitenruimte van Roosendaal in het Investeringsplan opgenomen.
Via de bestuursrapportage wordt hierop bijgestuurd, bijvoorbeeld bij het ophogen van kredieten of het faseren ervan. Zo ook in dit document. De ervaring leert dat in het najaar blijkt dat niet alle geplande projecten in het verwachte jaar van realisatie al kunnen worden afgerond. Deze projecten schuiven dan door naar het volgende jaar. In Roosendaal vindt in het jaar van afronding de eerste keer afschrijving plaats. Als de afronding een jaar opschuift dan ook de kapitaallasten. In de Najaarsbrieven van afgelopen drie jaren is zichtbaar dat dit bedrag tussen de € 400.000 en € 600.000 lag. Gedeeltelijk betreft dit overigens investeringen die gedekt worden uit reserves (met name riolering), die hebben geen effect op het resultaat. Op basis van de ervaringscijfers van de afgelopen jaren, wordt in deze bestuursrapportage € 500.000 vrijval van kapitaallasten opgenomen. Strategisch bezit (portefeuillehouder Van Gestel) + € 160.000 De verkoop van Philipslaan 63 heeft net niet meer in 2023 plaatsgevonden, maar in het eerste kwartaal 2024. Door vertraging in de procedures is het bestemmingsplan in 2023 niet meer onherroepelijk vastgesteld. Dit heeft in het eerste kwartaal van 2024 plaatsgevonden en daarmee ook de verkoop (€ 100.000). In 2024 worden diverse grondpercelen verkocht waardoor er een hogere opbrengst wordt verwacht van € 60.000.
Dit komt onder andere door de opbrengst van de verkoop aan de Venpoorten in Wouw. OMWB (portefeuillehouder Koenraad) - € 181.000 Op basis van het vastgestelde werkprogramma OMWB 2024 heeft een herschikking van de budgetten plaatsgevonden in programma 1 en 4. Voor programma 4 betreft het een nadeel van € 181.000. Ruimtelijke ordening (portefeuillehouder Van Gestel) + € 181.000 De verwachte opbrengsten uit de anterieure overeenkomsten zijn € 181.000 hoger dan begroot. De grootste posten hierin zijn Philipslaan, Valeriuslaan, President Kennedylaan, Norbartlaan en de Parabaan. Straatreiniging (portefeuillehouder Van Gestel) + € 272.000 Zowel de bijdrage aan zwerfafvalverwijdering alsmede de prullenbakvergoeding, die Roosendaal per inwoner ontvangt, is hoger dan vooraf is ingeschat. Openbare verlichting (portefeuillehouder Van Gestel) - € 100.000 Er wordt een inspectie uitgevoerd om het areaal weer volledig juist in beeld te brengen en op te nemen in het beheerssysteem. Een juist beeld van het areaal draagt bij aan het efficiënt overgaan naar ledverlichting van de openbare verlichting en het efficiënt onderhouden van de openbare verlichting (€ 100.000). De kredieten voor de Bestuursrapportage 2024
9
verledding worden opgenomen in het investeringsplan van de begroting 2025. De dekking vindt plaats binnen de bestaande budgetten. Onkruidbestrijding (portefeuillehouder Van Gestel) - € 125.000 In de nieuwe aanbesteding van het integrale bestek (boven A58, groen maaien, schoffelen van de buitenruimte) is het onderdeel onkruidbestrijding € 125.000 duurder uitgevallen. De gehanteerde prijzen liggen door inflatieontwikkelingen afgelopen jaren hoger dan de jaren daarvoor. Veegwerk (portefeuillehouder Van Gestel) - € 200.000 Bij Saver wordt dit jaar een extra veegwagen ingehuurd. Er wordt meer gestort in verband met het opvegen en afvoeren van onkruidbestrijdingsresten inclusief bijkomend veegzand. Waterkering en afwatering (portefeuillehouder Van Gestel) - € 240.000 In de vijver van het Emile van Loonpark worden baggerwerkzaamheden uitgevoerd. Het doel van de werkzaamheden is de oorspronkelijke diepte van de vijver te bereiken om hiermee de waterkwaliteit te verbeteren en zo blauwalg terug te dringen (€ 125.000). Vanwege de langere voorbereidingstijd zijn deze werkzaamheden niet in 2023 uitgevoerd. Het budget dat daarvoor beschikbaar was in 2023 is afgeraamd in de Najaarsbrief 2023. Gemeente is eigenaar van de brandkranen. Hiertoe is Roosendaal verplicht. De afgelopen jaren is het onderhoud niet opgepakt.
Het onderhoud en beheer wordt nu regionaal met hulp van Brabant Water opgepakt, zodat de brandkranen bij calamiteiten goed vindbaar en werkend zijn. Het areaal wordt stapsgewijs gecontroleerd. Bij de eerste inspectieronde kunnen meer onvoldoende functionerende brandkranen worden geconstateerd (€ 115.000). Openbaar groen (portefeuillehouder Van Gestel) - € 403.000 Een aantal van de groenbestekken is dit jaar opnieuw aanbesteed. De gehanteerde prijzen liggen door inflatieontwikkelingen afgelopen jaren hoger dan de jaren daarvoor. In de nieuwe contracten zijn de wensen vanuit het collegeprogramma over belevend beheer en duurzaamheid opgenomen (€ 246.000). Daarnaast worden enkele onderhoudswerkzaamheden -die gepland stonden in 2023, maar destijds vanwege weersomstandigheden niet uitgevoerd konden worden- in 2024 verder opgepakt (€ 157.000). Momenteel worden ook andere werken opnieuw aanbesteed. Betaald parkeren inclusief opbrengsten (portefeuillehouder Vermeulen) + € 392.000 In het werkprogramma ParkeerUitvoeringsPlan (PUP) wordt voor 2024 een tekort verwacht van € 135.000. Dit komt doordat het begrote bedrag de afgelopen jaren niet jaarlijks geïndexeerd is. Per 1 januari 2024 is een tariefsverhoging voor het straatparkeren ingevoerd (zie Verordening op de heffing en invordering van parkeerbelastingen 2024, d.d. 21-12-2023).
De verwachting is dat dit op jaarbasis € 215.000 extra opbrengsten oplevert. Daarnaast zijn er een aantal andere voordelen van in totaal € 312.000. Zo zijn de verruimde parkeertijden (uitbreiding in de avonduren) omgezet van pilot naar definitief, waardoor ook extra opbrengsten worden verwacht. Ook bij de vergunningen van werkers en burgers wordt een hogere opbrengst verwacht. Deze extra opbrengsten is de laatste jaren al terug te zien en naar verwachting is dat ook voor 2024 zo. Tot slot is nog een voordeel te verwachten op de naheffingen, door de uitbreiding van de parkeertijden in de avonduren. Omgevingsvergunning (portefeuillehouder Vermeulen) + € 500.000 Op het moment van in behandeling nemen van een aanvraag voor een omgevingsvergunning ontstaat een legesplicht. De exacte hoogte hiervan en dus het effect op de legesopbrengsten is dan nog niet altijd bekend. Op dit moment spelen er meerdere grote projecten die mogelijk nog tot een aanvraag leiden in 2024. Voor de raming van de baten wordt in deze bestuursrapportage rekening gehouden met de gerealiseerde opbrengsten van de afgelopen drie jaar. Dat is € 500.000 hoger dan initieel begroot voor 2024 (namelijk € 1,4 miljoen). Hiermee wordt de begroting opgehoogd. Producten in programma 4 met financiële afwijking < € 100.000 Bestuursrapportage 2024
+ € 42.000 10
De overige voordelen en nadelen tellen in totaal op tot een voordeel van € 42.000.
Bestuursrapportage 2024
11
Programma 5 Zorgen & Stimuleren Clientondersteuning en mantelzorg subsidie (portefeuillehouder Van der Star) + € 150.000 De subsidiepartner voor clientondersteuning en mantelzorg heeft haar taken volgens de verordening uitgevoerd. De uitvoering over de afgelopen vier jaar kostte minder dan vooraf was begroot, waardoor er nu € 150.000 teruggevorderd wordt. Maatwerkvoorziening in natura (materieel) (portefeuillehouder Van Ginderen) - € 535.000 Binnen Wmo hulpmiddelen is een toename zichtbaar van het aantal indicaties ten opzichte van afgelopen jaar. Dit geldt ook voor de woningaanpassingen. Beiden zijn het gevolg van het rijksbeleid om inwoners zo lang mogelijk thuis te laten wonen. Vanwege de krapte op de woningmarkt moeten meer woningen aangepast worden om ze geschikt te maken. Naast een stijging in het aantal indicaties zijn ook de prijzen gestegen. Maatwerkvoorziening in natura (immaterieel) (portefeuillehouder Van Ginderen) + € 200.000 Door de geplande nieuwe overeenkomst is een voordeel ontstaan op Kleinschalig Collectief Vervoer van € 200.000. Het inkoopproces is uitgesteld. Maatwerkvoorziening in natura (huishoudelijke hulp) (portefeuillehouder Van Ginderen) - € 1.600.000 Als gevolg van het rijksbeleid om inwoners zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen is een toename zichtbaar van het aantal inwoners dat huishoudelijke ondersteuning ontvangt.
Daarnaast is de gemeente vanuit de Wmo 2015 verplicht om reële tarieven te betalen voor de Wmo. Deze tarieven zijn meegenomen in de overbruggingsovereenkomst die in 2023 is gesloten. Daarin zit onder andere de CAO voor de huishoudelijke hulpen, die afgelopen jaar al aanzienlijk is gestegen en ook in 2024 blijft stijgen. Dit resulteert in een nadeel van € 1.800.000. Door een daling in het aantal afgegeven voorzieningen is een voordeel ontstaan in het Persoonsgebonden budget van € 200.000. Eigen bijdrage Wmo (portefeuillehouder Van Ginderen) + € 100.000 Door de toename van het aantal mensen dat ondersteuning ontvangt en de landelijke ophoging van de eigen bijdrage in 2024 is een voordeel zichtbaar van € 100.000. Opvang en Beschermd Wonen (portefeuillehouder Van Ginderen) + € 200.000 Op dit product is een voordeel zichtbaar € 200.000. Dit komt doordat de winteropvang eind 2024 regionaal wordt opgepakt. Ook zijn de kosten voor de transformatie van het Theresiahofje naar een Beschermd Thuis voorziening lager. De reden hiervoor is de uitstroom van een aantal cliënten die onder de transformatieregeling vallen. Regionale uitvoering Jeugd (portefeuillehouder Van Ginderen) - € 1.000.000 Voor de inzet van jeugdprofessionals is in 2024 in totaal € 1.000.000 meer nodig dan begroot. Het aantal fte’s is in de loop der jaren een aantal keer uitgebreid op basis van incidentele middelen.
Het effect van deze inzet (de beweging naar voren, toename van kortdurende interventies in onder meer onderwijs en voorliggend veld) is structureel van aard. Ook wordt jaarlijks een CAO-indexering toegepast op het contract. Individuele voorzieningen in natura Jeugd (portefeuillehouder Van Ginderen) - € 4.300.000 Een deel van de jeugdzorg is zodanig specialistisch dat hiervoor landelijke arrangementen (LTA) en afspraken gemaakt zijn. De kosten van deze arrangementen zijn niet door gemeenten te beïnvloeden, maar worden net als andere jeugdzorg door gemeenten betaald. Deze kosten zijn daardoor moeilijk te voorspellen. De uitnutting van het budget 2024 is hoger dan voorgaande jaren, waardoor een tekort wordt verwacht van € 800.000. Het budget voor Zorg in Natura (ZIN) zal naar verwachting een tekort laten zien van € 3.500.000. Met de onvermijdelijke bezuinigingen van de hervormingsagenda in het vizier, is evenals voorgaande jaren scherp begroot, maar wordt de beoogde daling in kosten ten opzichte van 2023 niet behaald. De kosten voor maatwerkvoorzieningen blijven als gevolg van het in 2022 ingevoerde woonplaatsbeginsel drastisch hoger dan de voorgaande jaren. Een rijkscompensatie biedt hierin geen soelaas, omdat deze gericht blijkt op een zeer specifieke doelgroep, anders dan de situatie van Roosendaal. Hierdoor blijft Roosendaal een zogenaamde Bestuursrapportage 2024
12
nadeelgemeente. Hoewel de beweging naar kortdurend, laagcomplex en voorliggend veld duidelijk zichtbaar is, levert dit op de totale kosten nog geen financieel effect op. De beweging naar voren betekent ook dat een steeds grotere groep steeds vroeger in beeld komt. Hierdoor neemt het aantal arrangementen na een initiële daling weer toe, naar verwachting is dit een tijdelijke piek. Met name in de laagcomplexe kindgebonden zorg en de zorg voor jeugdigen én ouders met psychische problematiek en complexe thuissituatie is in het eerste deel van 2024 sterk toegenomen. Een meer integrale aanpak, waarbij jeugd- en volwassenzorg passend worden ingezet, is in ontwikkeling en uitvoering, maar vraagt vooralsnog veel afstemming, waarbij de toegenomen zorg overwegend in het jeugddomein wordt geboden, zodat kinderen én hun ouders kunnen blijven rekenen op ondersteuning als het henzelf niet meer lukt. Algemene voorzieningen Jeugd en Jeugdzorg (portefeuillehouder Van Ginderen) + € 100.000 Voor 2024 wordt het budget voor Algemene voorzieningen Jeugd subsidies niet volledig ingezet (€ 100.000). Ook vanuit de middelen jeugdzorg is een breed scala aan activiteiten en interventies. Deze voordelen worden ingezet om het tekort op reguliere jeugdzorg te verlagen.
PGB Jeugd (portefeuillehouder Van Ginderen) + € 250.000 Op het Persoonsgebonden Budget (PGB) jeugd ontstaat een voordeel van € 250.000 door een daling in het aantal beschikte voorzieningen PGB Jeugd. Het beleid is om PGB alleen in te zetten wanneer ZIN niet mogelijk is. Bij elk aflopend PGB arrangement wordt hier kritisch naar gekeken. Veiligheid, Reclassering en opvang Jeugd (portefeuillehouder Van Ginderen) - € 693.000 VeiligThuis en Safegroup De 14 gemeenten van West-Brabant hebben hun samenwerking voor Veilig Thuis (VT) en Safegroup geregeld door middel van de Gemeenschappelijke Regeling Geweld in Afhankelijkheidsrelaties en Meldpunt Crisiszorg (GR GIA en MCZ). Hierin zijn afspraken gemaakt over de financiering van de uitvoering van regionale GIA-taken en van het Meldpunt Crisiszorg. Het regionale uitgangspunt is om het huidige niveau aan taken te behouden; dit heeft financiële consequenties. De onderbouwing van dit uitgangspunt is dat wanneer regionale taken wegvallen het een lokale verantwoordelijkheid wordt voor 14 gemeenten, waardoor te veel versnippering ontstaat. Uit onderzoek blijkt ook dat dit uiteindelijk voor gemeenten duurder uitpakt. Al eerder is aangegeven dat naast de knelpunten in het primaire proces en de overhead beide organisaties ook zijn geconfronteerd met substantieel hogere CAO- en materiële kosten.
Als gevolg hiervan is ook de subsidie in 2023 al verhoogd. Met de gemeentelijke bijdrage kunnen VT en de Safegroup hun taken conform wettelijke richtlijnen en landelijk vastgestelde kwaliteitskaders uitvoeren. Voor de Safegroup geldt tevens dat sinds 2023 niet meer op basis van resultaatfinanciering wordt bekostigd maar met een totaalbedrag op voorzieningenniveau (€ 293.000). Jeugdbescherming De tarieven voor jeugdbescherming en jeugdreclassering zijn op basis van landelijke afspraken aanzienlijk verhoogd. De kosten hiervan worden deels door het Rijk gecompenseerd, deels zullen deze door een daling in aantal maatregelen door de gemeenten kunnen worden opgevangen. In Roosendaal laat het aantal maatregelen echter een lichte stijging zien. Investeringen in de proeftuin toekomstscenario zullen op termijn ook in Roosendaal leiden tot een daling in het aantal maatregelen, maar de stijging van kosten en maatregelen leiden in 2024 tot een tekort van € 400.000. Producten in programma 5 met financiële afwijking < € 100.000 De overige voordelen en nadelen tellen in totaal op tot een voordeel van € 46.000.
Bestuursrapportage 2024
+ € 46.000
13
Programma 6 Betalen & Financieren Rente (portefeuillehouder Van der Star) + € 282.000 De verwachting is dat het financieringstekort over 2024 lager uitvalt dan begroot. Dit heeft tot gevolg dat het begrote budget voor rentekosten verlaagd kan worden met € 112.000. De rente op de schatkist-bankrekening geeft een hogere rente dan verwacht. Daarnaast wordt getracht het creditsaldo op de BNG-rekening rond de nullijn te houden. De gelden boven de nullijn worden afgestort naar de schatkist-bankrekening waardoor rente over het banksaldo wordt ontvangen (€ 170.000). Algemene uitkering (portefeuillehouder Van der Star) + € 1.825.000 De decembercirculaire 2023 en de meicirculaire 2024 zijn voor het uitkeringsjaar 2024 nog niet in de begroting verwerkt. De meicirculaire 2024 geeft voor 2024 een hogere algemene uitkering van € 1.825.000 ten opzichte van de begroting. Grootste veroorzaker van het voordeel is de hogere afrekening van het BTW-compensatiefonds. Integratie-uitkering participatie (portefeuillehouder Van der Star) + € 1.260.000 De decembercirculaire 2023 en de meicirculaire 2024 zijn voor het uitkeringsjaar 2024 voor wat betreft de IU Participatie nog niet in de begroting verwerkt. De meicirculaire geeft voor 2024 een hogere uitkering van € 1.260.000 ten opzichte van de begroting. Een deel van deze uitkering betreft de rijksbijdrage Wsw.
Deze wordt 1op-1 overgeheveld naar de WVS. Dit is een bedrag van € 1.088.000 (zie programma 3). Het overige deel (€ 172.000) blijft binnen Roosendaal. Onvoorzien (portefeuillehouder Van der Star) + € 150.000 Op basis van de besteding van deze post in de afgelopen jaren is de verwachting dat dit budget niet benut wordt. OZB gebruik en eigendom (portefeuillehouder Van der Star) - € 110.000 Bij het opstellen van de begroting 2024 is de basis de raming van de opbrengsten over 2023 geweest. De werkelijke opbrengsten over 2023 voor woningen waren lager dan geraamd, omdat de gerealiseerde waardeontwikkeling van de woningen lager was dan van tevoren ingeschat. Deze lagere realisatie werkt door in 2024, waardoor de opbrengsten nu € 290.000 te hoog zijn opgenomen in de begroting. De werkelijke opbrengsten over 2023 voor niet-woningen waren hoger dan geraamd, omdat de gerealiseerde waardeontwikkeling van de niet-woningen hoger was dan van tevoren ingeschat. Deze hogere realisatie werkt door in 2024, waardoor de opbrengsten nu € 180.000 te laag zijn opgenomen in de begroting. Bestemmingsreserve Riolering (portefeuillehouder Van der Star) + € 140.000 In 2016 is de bestemmingsreserve Bestemmingsreserve Riolering gevormd. Hierin is eenmalig € 140.000 gestort op basis van efficiencyvoordelen in dat jaar. Tot op heden heeft geen andere mutatie plaatsgevonden.
Conform het Besluit Begroting en Verantwoording is het toegestaan om eenmalige efficiëncy- of aanbestedingsvoordelen niet binnen het gesloten systeem te houden, maar te laten vrijvallen in het resultaat. Voorgesteld wordt de reserve op te heffen ten gunste van het begrotingsresultaat. Jaarlijks worden verschillen tussen begroting en jaarrekening verrekend met de voorzieningen riolering, dat blijft.
Bestuursrapportage 2024
14
Budgetneutrale wijzigingen
Bestuursrapportage 2024
15
Budgetneutrale wijzigingen met dekking uit bestemmingsreserve of voorziening Algemene reserve Compensatie energielasten Naar aanleiding van de motie “Beleidsregels Investeringsfonds in relatie tot energiecompensatie” is voor de eenmalige compensatie van energielasten van sport- en cultuurverenigingen, culturele instellingen en samenlevingsorganisaties een budget ten laste van de Algemene reserve beschikbaar gesteld van € 325.000. De verwachting is dat de totale aangevraagde compensatie in 2024 ongeveer € 50.000 zal bedragen. Hierdoor wordt de onttrekking aan de Algemene reserve € 275.000 lager. Stedelijke vernieuwing In 2022 is de decentralisatie-uitkering Stedelijke vernieuwing van het Rijk ontvangen, als voorloper van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Het bedrag van € 100.000 is niet eerder ingezet, maar wordt in 2024 opnieuw beschikbaar gesteld vanuit de Algemene reserve voor de uitwerking en uitvoering van de projecten uit het Volkshuisvestingsfonds. Doorontwikkeling buitenspeelplaatsen Naar aanleiding van de moties over de doorontwikkeling van buitenspeelplaatsen is gestart met een pilot in de wijk Kroeven. De bedoeling is om daar in samenspraak met omwonenden een nieuwe buitenspeelplaats te realiseren.
Het budget dat beschikbaar is voor deze doorontwikkeling (€ 423.000) is bij het opheffen van de Bestemmingsreserve Onderhoud speelgelegenheden overgebracht naar de Algemene reserve (Aanbiedingsnota 2023). De kosten van de pilot voor 2024 (€ 190.000) kunnen ten laste van de Algemene reserve gebracht worden. Afhankelijk van de uitkomsten van de pilot bepaalt het college het vervolg en komt dan ook bij de Raad terug op de dekking van de kosten. Cultuur Een deel van de nog niet bestede middelen die via een raadsmotie in 2022 gelabeld waren voor cultuur zijn via de jaarrekening 2023 terechtgekomen in de Algemene reserve. Toen is de verwachting gedeeld dat in 2024 met betrekking tot de cultuurnota voorstellen worden gepresenteerd om het culturele veld te versterken. Dit wordt nu opgevolgd. Vanuit de gelabelde middelen wordt € 100.000 toegevoegd aan het budget voor cultuur. Evenementen Bij de Kadernota 2024 is € 1.000.000 beschikbaar gesteld voor evenementen. Dit budget wordt in 3 jaar besteed. Via de Algemene reserve wordt € 325.000 doorgeschoven naar 2025 en € 350.000 naar 2026. Verfraaien toegangswegen stad en dorpen Om uitvoering te geven aan de motie van de Raad “Verfraaien toegangswegen stad en dorpen” wordt € 30.000 uit de Algemene reserve beschikbaar gesteld.
Strategische verwerving locatie KCT In een commissievergadering in juli 2023 heeft de Raad het college mandaat gegeven om over te gaan tot een strategische verwerving tot een maximum van € 2.000.000 ten behoeve van een ontwikkeling van maatschappelijk nut ten behoeve van een mede-overheid. Op verzoek van de verkopende partij is de levering doorgeschoven naar 2024. Tot 18 april 2024 gold op aandrang van het ministerie van Defensie een geheimhoudingsplicht over de achtergrond hiervan. Inmiddels is bekend dat het Ministerie van Defensie een locatie nabij de Antwerpseweg in Nispen als voorkeurslocatie ziet voor het ontwikkelen van een nieuwe kazerne voor het Korps Commandotroepen. Vooruitlopend op deze bekendmaking heeft de gemeente begin 2024 een aan de locatie grenzend pand plus kavel verworven ten behoeve van het Rijksvastgoedbedrijf, die namens het Ministerie van Defensie verantwoordelijk is voor verwervingen ten behoeve van dit project.
Bestuursrapportage 2024
16
Het ministerie van Defensie heeft Roosendaal een volledige garantstelling voor alle met deze verwerving samenhangende kosten gegeven. Naar verwachting neemt het Rijksvastgoedbedrijf deze verwerving in mei of juni 2024 van de gemeente over tegen vergoeding van alle gemaakte kosten. De totale kosten bedragen € 1.700.000 voor verwerving en bijkomende kosten. Deze kosten worden gedekt uit de Algemene Reserve. Conform de afspraak met Defensie zijn de te ontvangen baten gelijk aan de gemaakte kosten en bedragen € 1.700.000. Bij verkoop vloeit de opbrengst weer terug in de Algemene reserve. Bestemmingsreserve Nieuw- en verbouw Stadskantoor Het krediet “HUIS van Roosendaal tijdelijke huisvesting” loopt vanuit voorgaande jaren door in 2024. De kosten hiervan (€ 322.000) komen ten laste van de Bestemmingsreserve Nieuw- en verbouw stadskantoor. Bestemmingsreserve Huisvesting onderwijs IKC en IKP Voor de ontwikkeling van een visie op Integrale Kindcentra en het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan onderwijs is geen budget opgenomen in de begroting. De kosten voor de advisering bedragen € 75.000 en komen ten laste van de Bestemmingsreserve Huisvesting onderwijs. Onderwijs algemeen Op basis van de DDC-overeenkomst van het Voorgezet Onderwijs (2017) heeft OMO recht op een Kwaliteitsimpuls van € 2.800.000 en een vergoeding voor tijdelijke huisvesting van € 1.300.000.
Op basis van de huidige stand van zaken van de (ver-) bouw van de Mavo en het Norbertus-Gertrudiscollege is de verwachting dat deze vergoedingen dit jaar beschikbaar worden gesteld. Deze vergoedingen komen ten laste van de Bestemmingsreserve Huisvesting onderwijs. Onderwijshuisvesting De kosten van het onderhoud aan de dakafvoeren van ’t Kwadrant bedragen € 46.000. Deze kosten worden ten laste gebracht van de Bestemmingsreserve Huisvesting Onderwijs. Bestemmingsreserve Flankerend personeelsbeleid Sinds een aantal jaren is Roosendaal eigen risicodrager voor de Ziektewet (ZW) en Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA). Tot 2024 waren daarvoor geen kosten, maar vanaf dit jaar wel. Deze kosten vallen – net als de WW – onder het flankerend personeelsbeleid, maar zijn niet in de begroting opgenomen. De kosten hiervan (€ 50.000) worden ten laste gebracht van de Bestemmingsreserve Flankerend personeelsbeleid. Bestemmingsreserve Investeringsfonds Prioriteit 1 Betrouwbare en gastvrije gemeente Een bedrag van € 627.000 vloeit terug naar de Bestemmingsreserve Investeringsfonds en wordt gereserveerd voor 2025 en 2026 voor prioriteit Betrouwbare en Gastvrije Gemeente. Het bedrag is als volgt opgebouwd: • Wet Open Overheid: Er is een voordeel op de lasten ontstaan van € 156.000.
Dit komt onder andere door een optimale uitvoering van huidige WOO-projecten en een aanbesteding die naar verwachting pas in 2025 tot uitvoering komt. • Informatiehuishouding op orde: Er is een voordeel ontstaan van € 294.000. Dit wordt gereserveerd voor 2025 en wordt onder gebracht bij het budget voor Dynamisch Archief. De verwachting is dat de deelprojecten pas in 2025 afgerond worden. • Inwonersinitiatieven: Om het budget voor inwonersinitiatieven gelijkmatiger in de tijd weg te zetten en inwoners voldoende ruimte te bieden voor initiatieven, wordt vanuit 2024 € 102.000 over geheveld naar 2025 (€ 51.000) en 2026 (€ 51.000) • Participatie: Ter stimulering van de participatieve democratie wordt dit jaar prioriteit gegeven aan onderzoek over de optimale uitvoering van een democratisch dialoog in 2025. Een bedrag van € 75.000 wordt hiervoor overgeheveld naar 2025. Prioriteit 2 Leefbare en veilige buurten en dorpen Bestuursrapportage 2024
17
Bij het collegeprogramma is voor 2023 voor het Nationaal Programma Roosendaal € 1.500.000 beschikbaar gesteld uit de Bestemmingsreserve Investeringsfonds. Deze middelen zijn in 2023 niet volledig ingezet. Het resterende bedrag van € 69.000 wordt in 2024 opnieuw beschikbaar gesteld vanuit de Bestemmingsreserve Investeringsfonds voor de uitwerking en uitvoering van de projecten uit het Volkshuisvestingsfonds. Prioriteit 4 Bestaanszekerheid voor alle inwoners Het budget voor renovatieplan en kleine duurzaamheidsmaatregelen Huis van Bestaanszekerheid is in 2023 niet volledig benut. Daarom wordt het restant van € 43.000 weer voor 2024 beschikbaar gesteld ter verdere invulling van renovatie en verduurzaming Huis van Bestaanszekerheid. Prioriteit 6 Zichtbaar beter onderhoud • Van het beschikbare budget van € 100.000 voor onderzoek naar Kwaliteitsslag openbaar gebied is in 2023 € 40.000 uitgegeven. Het onderzoek wordt in 2024 afgerond (€ 60.000). Deze kosten komen ten laste van de Bestemmingsreserve Investeringsfonds. • Afgelopen jaar is het winkelcentrum Tolberg opgeknapt. Begin 2025 gaat de gemeente het parkeerterrein en de aangrenzende omgeving opnieuw vormgeven. Zo wordt meer groen en een veiligere inrichting gerealiseerd. Tevens wordt zoals vastgelegd met de ondernemers een aantal parkeerplaatsen toegevoegd. Hiervoor wordt vanuit een ondernemer ook € 75.000 bijgedragen.
Planvorming vindt in 2024 plaats en hierbij wordt afgestemd met betrokkenen. In 2024 is € 60.000 benodigd en in 2025 € 340.000. Dekking vindt plaats vanuit de gereserveerde middelen in het collegeprogramma voor de kwaliteitsslag openbare ruimte. Hiervoor wordt het beschikbare budget van € 325.000 uit de Bestemmingsreserve Investeringsfonds gehaald en gestort in de Bestemmingsreserve Kapitaallasten ter dekking van deze kapitaallasten. Prioriteit 10 Versnellen energietransitie en klimaatadaptatie • In de begroting 2024 staat beschreven dat in 2024 voor minimaal drie wijken of dorpen wijkuitvoeringsplannen worden opgesteld, waarin samen met inwoners de alternatieve warmtebron wordt bepaald. Op dit moment blijkt het niet haalbaar te zijn. Er worden dit jaar nog geen wijkuitvoeringsplannen opgesteld. Wel worden voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd zoals het opleveren van de lokale bronnenstrategie. Er wordt ook gestart met het participatietraject in één van de beoogde wijken: Westrand. • In 2024 is voor aanpakken top 10 hittestress en wateroverlast € 600.000 beschikbaar. Voorgesteld wordt om € 450.000 via de Bestemmingsreserve Investeringsfonds door te schuiven naar 2025. Uitvoeringsplannen klimaatadaptatie worden momenteel opgesteld en naar verwachting uitgevoerd in 2025, dit als onderdeel van de Beheerkalender (€ 350.000).
Daarnaast wordt een gedeelte van het over te hevelen budget ingezet voor het Nationale Programma Roosendaal. Voor het Nationale Programma Roosendaal is een eerste inventarisatie gemaakt om te komen tot een verbetering van de leefbaarheid van de Brugstraat, de Hoogstraat en de Molenstraat. Hiervoor zal ook het openbare gebied worden aangepakt. Aangezien hittestress en wateroverlast hier speelt is de gedachte om hier middelen voor beschikbaar te stellen vanuit klimaatadaptatie. Hiervoor wordt € 100.000 gereserveerd. Prioriteit 11 Perspectief Landelijk Gebied • In 2023 is het budget voor het 'Uitvoeren provinciale bossenstrategie' niet volledig uitgegeven. Voor 2024 wordt voorgesteld om het bedrag van € 30.000 opnieuw uit de Bestemmingsreserve Investeringsfonds te halen. In 2024 is dan €120.000 beschikbaar. Dit wordt besteed aan het inplanten als bos van een perceel op de Bergsebaan in Heerle. • In 2023 is het budget voor het ‘Opstellen gebiedsvisie grensovergang Essen’ niet uitgegeven. Voor 2024 wordt voorgesteld om het bedrag van € 20.000 opnieuw beschikbaar te stellen ten laste van de Bestemmingsreserve Investeringsfonds. Er is nog geen gezamenlijke opdracht verstrekt om te komen tot een gebiedsvisie. De onderhandelingen verlopen moeizaam en lopen daarom door in 2024.
• Omdat het opstellen van de gebiedsvisie grensovergang Essen vertraging oploopt is de verwachting dat de uitvoering van de gebiedsvisie in 2025 plaats gaat vinden. Voorgesteld wordt om het beschikbare budget van € 50.000 over te hevelen naar 2025. Bestuursrapportage 2024
18
•
•
Het visiedocument Brabantse Wal is in 2024 bestuurlijk vastgesteld. Na de zomer worden deelgebieden uitgewerkt tot uitvoeringsplannen. Realisatie van die plannen vindt op zijn vroegst in 2025 plaats. Er wordt voorgesteld om de helft van het budget voor Uitwerking en realisatie GGA Brabantse Wal (aandeel Roosendaal) (€ 60.000) over te hevelen naar 2025. Momenteel wordt het visiedocument voor ontwikkeling 650 ha. natuur opgesteld. Uitvoering van de plannen in dit document vindt naar verwachting in 2025 plaats. Voorgesteld wordt om de helft van het budget (€ 125.000) over te hevelen naar 2025.
Prioriteit 12 Stimulans voor Kunst en Cultuur • Kunst in de openbare ruimte: aanjagen en aanschaf Het restantbudget, dat vanuit 2023 is overgeheveld, bedraagt € 300.000. Dit wordt naar verwachting niet geheel besteed in 2024. Van het restantbedrag wordt daarom € 200.000 overgeheveld naar 2025. In het collegeprogramma is uitgegaan van realisatie binnen vier jaar. • Transitie erfgoed en museum In 2023 is het budget voor 'Transitie erfgoed en museum’ niet besteed. In 2024 wordt dit budget dat bedoeld is voor de transitie van de collectie bij het Tongerlohuys ingezet en hiertoe wordt € 90.000 onttrokken aan de Bestemmingsreserve Investeringsfonds. Prioriteit 13 Werkbudget sportaccommodaties Het budget voor de uitvoering van prioriteit 13, eenmalig werkbudget sportaccommodaties, is overgeheveld van 2023 naar 2024. In 2023 is minder uitgegeven waardoor in 2024 € 5.000 meer budget beschikbaar is vanuit de Bestemmingsreserve Investeringsfonds. Daarnaast is voor het opstellen van het beleidskader sportaccommodaties € 16.000 beschikbaar in 2024. Dit wordt onttrokken aan de Bestemmingsreserve Investeringsfonds. Prioriteit 15 Op reis naar de stad en dorpen van de toekomst • Verhaal van Roosendaal In 2023 is het budget voor het 'Verhaal van Roosendaal' niet volledig uitgegeven.
In 2024 wordt dit restant ingezet en wordt het bedrag van € 130.000 aan de Bestemmingsreserve Investeringsfonds onttrokken. De activiteiten voortvloeiend uit het advies van het ingeschakelde adviesbureau worden in 2024 uitgevoerd. Naar verwachting is het gehele restantbudget nodig. • Schaalsprong; reparatie Bij de Najaarsbrief 2023 is een budget vanuit prioriteit 15 voor woningmarktonderzoeken en voor bijdrage stedelijke regio West-Brabant West doorgeschoven naar 2024. Dit zijn echter exploitatiebudgetten en kunnen niet via de Bestemmingsreserve Investeringsfonds lopen. Een bedrag van € 50.000 dient gecorrigeerd te worden. Door deze reparatie is het budget voor 2024 € 50.000 lager. Bij de uitvoering van de plannen was ook geen rekening gehouden met dit te hoge budget. • Schaalsprong; budget 2023 In 2023 is het budget voor het Regiofonds van € 40.000 niet ingezet. Deze kosten worden in 2024 verwacht. Voorgesteld wordt om dit bedrag in 2024 weer beschikbaar te stellen via de Bestemmingsreserve Investeringsfonds. Daarnaast is in 2023 een deel van het budget opstellen Nota 2040 niet besteed. Voorgesteld wordt om voor 2024 een bedrag van € 113.000 beschikbaar te stellen via de Bestemmingsreserve Investeringsfonds. Om onze trekkersrol goed te kunnen vervullen, reserveren we ruimte in het Investeringsfonds.
Daarmee kunnen we regionale ontwikkelingen en initiatieven ondersteunen en regiodeals met de provincie Noord-Brabant en het Rijk maken. • Regiofonds budget naar 2025 In 2024 staat een bedrag van € 400.000 begroot voor Regiofonds als onderdeel van de Schaalsprong. De verwachte kosten in 2024 bedragen € 60.000. Voorgesteld wordt om het resterende budget van € 340.000 over te hevelen naar 2025 en voor 2025 opnieuw beschikbaar te stellen via de Bestemmingsreserve Investeringsfonds. Bestemmingsreserve Roosendaal Spreekt Roosendaal Doet Bestuursrapportage 2024
19
Aanvullende inzet middelen doorontwikkeling vitale wijken en dorpen In de jaren 2021 tot en met 2023 hebben diverse projecten plaatsgevonden binnen de doorontwikkeling vitale wijken en dorpen. Het laatste project, de promenade bij de Lindenburg, is afgerond in het 1e kwartaal van 2024. De hiervoor in 2024 benodigde middelen (€ 9.000) worden evenals voorgaande jaren beschikbaar gesteld uit de Bestemmingsreserve Roosendaal Spreekt Roosendaal Doet. Bestemmingsreserve Kapitaallasten • Rotondes Gezellelaan/Plantagebaan De kruispunten Schneiderlaan-Gezellelaan en Plantagebaan-Westelaarsestraat maken onderdeel uit van de Top10 meest onveilige locaties in Roosendaal. Op beide locaties is een rotonde als oplossing voorzien. De Rotonde Schneiderlaan-Gezellelaan wordt in de zomer van 2024 aangelegd, de rotonde SchneiderlaanPlantagebaan wordt later dit jaar opgepakt. Vanuit het Rijk is voor beide locaties een subsidie verkeersveiligheid ontvangen. Het exploitatiebudget voor deze rotondes dat beschikbaar is bedraagt € 1.400.000. Dit budget wordt in de Bestemmingsreserve Kapitaallasten gestort. Omdat de rotonde Schneiderlaan-Gezellelaan dit jaar wordt aangelegd, begint in 2024 de afschrijving voor deze rotonde (€ 16.000). Vanaf 2025 start de afschrijving van de rotonde Plantagebaan-Westelaarsestraat (€ 30.000).
Beide afschrijvingen worden ten laste gebracht van de Bestemmingsreserve Kapitaallasten. • Bushaltes schaalsprong Bij het collegeprogramma is een exploitatiebudget van € 300.000 ter beschikking gesteld voor het aanleggen van bushaltes. Het aanleggen van de haltes zijn investeringen. Het bedrag van € 300.000 wordt daarom in de Bestemmingsreserve Kapitaallasten gestort. Jaarlijks worden vanaf 2025 hiervan de kapitaallasten (€ 20.000) gedekt. • Opvang vluchtelingen uit Oekraïne Het totale normbedrag (€ 61 per dag) dat wordt ontvangen vanuit het Rijk, is gebaseerd op het gemiddeld aantal opgevangen Oekraïense vluchtelingen. Op dit moment heeft Roosendaal plaats voor maximaal 267 Oekraïense vluchtelingen. Op basis van de huidige aantallen wordt een bedrag ontvangen van € 5,9 miljoen. Dit bedrag wordt als bate opgenomen in de begroting. Ten tijde van het opstellen van de begroting 2024 was niet duidelijk hoe de oorlog en bekostiging zich zouden ontwikkelen en is ervoor gekozen niets op te nemen. De verwachte kosten voor het onderhoud en gebruik van het gebouw, beveiliging, catering en dergelijke liggen naar verwachting lager dan de vergoeding vanuit het Rijk. De huidige prognose is dat hier € 4,8 miljoen voor nodig is. Het verwachte voordeel van € 1,1 miljoen kan hierdoor ingezet worden ter dekking van het nadeel op de transitiekosten, omdat het Rijk die niet volledig vergoedt.
Dit voordeel wordt gestort in de Bestemmingsreserve Kapitaallasten. Hieruit worden de afschrijvingslasten van het krediet transitiekosten de komende 15 jaar (afschrijvingstermijn) volledig gedekt. De transitiekosten betreffen de kosten om het pand aan het Mill Hillplein geschikt te maken voor huisvesting van ontheemden uit Oekraïne. De inhoudelijke toelichting hierop staat onder kredieten. • Aankoop Poolse supermarkt Op 16 mei jl. heeft uw gemeenteraad besloten om over te gaan tot aankoop van de Poolse supermarkt aan de Gastelseweg. Deze aankoop is gedekt door een bedrag van € 5 miljoen van het jaarrekeningresultaat 2023 hiervoor beschikbaar te stellen. Dit bedrag is gestort in de Bestemmingsreserve Kapitaallasten. De afschrijvingslasten van de panden en de bijbehorende gronden worden gedekt uit de Bestemmingsreserve Kapitaallasten. Een bedrag van € 1,6 miljoen heeft niet direct betrekking op de te activeren panden en gronden en wordt daarom in één keer ten laste van de Bestemmingsreserve Kapitaallasten gebracht. Bestemmingsreserve Sanering Vlietpark Voor 2024 worden geen kosten verwacht voor sanering Vlietpark. Het begrote budget van € 575.000 blijft in de Bestemmingsreserve Sanering Vlietpark beschikbaar. Voorgesteld wordt dit budget voor 2025 opnieuw beschikbaar te stellen. Voorziening Resultaten rioolexploitatie Gesloten financiering riolering Bestuursrapportage 2024
20
Bij het vaststellen van het VGRP 2020-2023 is een budget opgenomen voor klimaatadaptieve maatregelen en bijdragen hiervoor in projecten. Deze kosten zijn in het WRP2024-2027 onderdeel van de projectkredieten, omdat klimaatadaptieve maatregelen een vast onderdeel uitmaken van de projecten (€ 330.000). De softwarekosten voor ondersteuning van de beheerprocessen zijn € 110.000. In de meerjarenbegroting is hier rekening mee gehouden. Het areaal (de pompen en de werktuigbouwkundige delen) is op bepaalde punten verder versleten dan voorzien. Er worden aanvullende onderhoudskosten gemaakt voor het bestrijden van calamiteiten (€ 170.000). Op meerdere producten binnen dit beleidsveld zijn kleinere verschillen ontstaan (€ 22.000). Riolering betreft een gesloten financiering. Bovenstaande mutaties (€ 72.000) resulteren per saldo in lagere exploitatielasten en leveren een storting op in de Voorziening Resultaten rioolexploitatie van € 72.000. Voorziening Exploitatie reinigingssector Gesloten financiering reiniging In de begroting is € 200.000 te veel opgenomen voor de plaatsing van de GFT-E containers bij hoogbouw. Daarnaast is het reizend grondstoffencentrum niet ingezet vanaf januari, maar vanaf de zomer. De voorbereidingen hebben langer geduurd waardoor niet het volledige bedrag nodig is in 2024 (€ 50.000).
In de begroting is uitgegaan van een hoger tarief dan uiteindelijk is vastgesteld. De Raad heeft besloten om het tarief afvalstoffenheffing niet te laten stijgen ten opzichte van 2023 waardoor de opbrengsten € 300.000 lager uitvallen. Reiniging betreft een gesloten financiering. Bovenstaande mutaties (€ 50.000) resulteren per saldo in hogere exploitatielasten en leveren een onttrekking op aan de Voorziening Exploitatie reinigingssector van € 50.000.
Bestuursrapportage 2024
21
Budgetneutrale wijzigingen over programma’s heen Jeugd- en onderwijsagenda Het budget van € 190.000 voor de Jeugd en onderwijsagenda wordt vanwege een verschuiving van accent naar onderwijs overgeheveld van programma 5 “Zorgen & Stimuleren” (Regionale uitvoering jeugd) naar programma 2 “Leren & Ontwikkelen” (Onderwijs algemeen). Rentes Door aanpassingen in kredieten voor zowel hoogte van het bedrag als verschuivingen in de tijd zijn de rentekosten op programma 1, 2 en 4 aangepast (in totaal lagere toegerekende rente van € 601.000). Hier tegenover staat een ook lagere toerekening vanuit treasury op programma 6 Betalen & Financieren. Pand Mill Hillplein Het pand aan Mill Hillplein wordt voor het grootste deel ingezet als opvang voor Oekraïense vluchtelingen. Het pand wordt met bijbehorende exploitatiebegroting wordt, gezien het gebruik overgezet van programma 4 “Wonen & Verblijven” (Strategisch vastgoed) naar programma 3 “ Werken & Ondernemen” (Participatievoorzieningen). Openbare toiletten (onderdeel prioriteit 3 Inclusieve samenleving) Bij het collegeprogramma 2023 is € 45.000 beschikbaar gesteld voor openbare toiletten. Hiervan wordt € 18.000 ingezet voor de bijdrage aan de horeca voor het gratis openstellen van hun toiletten. Het restant wordt structureel toegevoegd aan het budget voor de 6 themalijnen op het gebied van inclusie.
Dit budget wordt daarom structureel overgeheveld van programma 3 “Werken en Ondernemen” (Economische ontwikkeling) naar programma 5 “Zorgen & Stimuleren” (Algemene voorzieningen welzijn). Sociaal Vitaal in Kleur In 2023 is gestart met een pilot van het project Sociaal Vitaal in Kleur. Dit project richt zich erop dat ouderen met een migratieachtergrond meer bewegen en minder eenzaam zijn. Vanwege de goede resultaten wordt het project vanaf 2024 structureel ingevuld. Vanuit de middelen voor statushouders wordt jaarlijks € 15.000 ter beschikking gesteld voor de uitvoering van het project. Het bedrag wordt daartoe overgebracht van programma 3 “Werken & Ondernemen” (Participatievoorzieningen) naar programma 5 “Zorgen & Stimuleren” (Actieplan ontmoeten en verbinden).
Bestuursrapportage 2024
22
Budget neutrale wijzigingen binnen een programma Programma 1 Integrale Veiligheid Vanuit de Taskforce-RIEC zijn versterkingsgelden toegekend aan de acht gemeenten in het politiedistrict De Markiezaten. Hiermee wordt als district een bestuurlijk uitvoeringsspecialist aangetrokken, waarbij Roosendaal als werkgever fungeert. Werving en selectie moet nog starten, verwacht wordt dat de betreffende medewerker per 1 september 2024 in dienst treedt. In totaal wordt € 125.000 verdeeld over 2024 (€ 42.000) en 2025 (€ 83.000). Vanuit de Taskforce-RIEC zijn eenmalige middelen aan de acht gemeenten in het politiedistrict De Markiezaten toegekend (totaal € 123.000, waarvan € 41.000 voor 2024 en € 82.000 voor 2025). Hiermee wordt als district een opdracht uitgezet voor het vervaardigen van een preventieplan (samenhangend lespakket voor scholen). Werving en selectie moet nog starten, verwacht wordt dat de werkzaamheden voor deze opdracht per 1 september 2024 starten. Fysieke Veiligheid Voor twee huurders in het pand Laan van Brabant 60-64 is de huur beëindigd (nadeel € 72.000). De vergoeding voor de servicekosten voor dit pand is nog niet in de begroting opgenomen, dit levert een voordeel op van € 22.000. Het tekort op deze opbrengsten bedraagt € 50.000 en kan gedekt worden uit het budget dat via de Kadernota 2022 beschikbaar gesteld is voor nieuwbouw brandweerkazerne Roosendaal.
Programma 2 Onderwijsachterstanden Vanuit het Rijk zijn middelen ontvangen om samen met scholen en lokale partijen maatregelen te treffen om de onderwijsvertragingen als gevolg van corona in te lopen, het zogenoemde Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Voor de uitvoering van het NPO wordt de begroting voor de lasten en baten verhoogd met € 561.000 tot het niveau van de extra middelen voor 2024. Tevens worden de lasten en baten voor onderwijsachterstandenbeleid (OAB) verlaagd met € 430.000 tot het niveau van de voorlopige rijksbijdrage. Vanuit de opgebouwde reserve wordt de begroting voor de lasten en baten aangepast met een bedrag van € 540.000. Bibliotheekwerk Vanuit het Rijk is een Specifieke Uitkering Lokale Bibliotheekvoorzieningen ontvangen van € 146.000 voor 2024 en € 74.000 voor 2025. Doel hiervan is het doorontwikkelen van de bibliotheekvoorziening. De middelen worden ingezet om een interne verhuizing binnen de bibliotheek te realiseren. De jeugdbieb wordt hierbij verplaatst naar de begane grond. Hierdoor kan personeel efficiënter worden ingezet voor zowel het houden van toezicht als het verstrekken van informatie aan bezoekers. Voorwaarde voor de subsidie is dat Roosendaal een deel cofinanciering inzet. Het gaat om € 37.000 in 2024 en € 19.000 in 2025. De begroting voor de lasten en baten wordt met deze bedragen verhoogd.
Daarnaast is vanuit het Rijk een Specifieke Uitkering Informatiepunt Digitale Overheid ontvangen van € 78.000. Het opzetten van dit informatiepunt is een nieuwe (landelijke) taak van de bibliotheek. De begroting voor de lasten en baten wordt met deze bedragen verhoogd. Onderwijshuisvesting Eerder ontving de gemeente van het Rijk een specifieke uitkering voor maatregelen aan schoolgebouwen om de ventilatie te verbeteren (SUVIS). De Klimroos heeft de plannen gerealiseerd en doet aanspraak op het bedrag. Voor deze school betreft het € 210.000. Dit bedrag stond gereserveerd op de balans. Hierdoor is de betaling per saldo neutraal. De bedragen voor andere scholen blijven gereserveerd op de balans. Gezonde leefstijl De begroting voor de lasten en baten voor gezonde leefstijl wordt met € 80.000 verhoogd tot het niveau van de rijksbijdragen. Deze bijdrage is ten behoeve van de uitvoering van de SPUK Brede regeling sportakkoord. Bestuursrapportage 2024
23
Podiumkunsten In 2024 is van het Rijk een SPUK Impuls Jongerencultuur ontvangen van € 295.000. Dit is een regeling van het ministerie voor extra activiteiten voor jongeren van 14 tot en met 27 jaar. Deze bijdrage is weggezet bij CultuurCompaan ten behoeve van de uitvoering van het budget. De rijksbijdrage en de bijdrage worden in de begroting opgenomen. Programma 3 Voorzieningen minima De rijksmiddelen 2023 van de SPUK Breed / GALA-middelen voor het onderdeel “Terugdringen gezondheidsachterstanden” zijn in 2023 niet volledig ingezet. Overeenkomstig de bepalingen uit de regeling is 20% (€ 19.000) van de toegekende rijksbijdrage doorgeschoven naar 2024. Dat wordt budgetneutraal in de begroting verwerkt en toegevoegd aan de rijksbijdrage 2024. Inburgeringsvoorzieningen Begin 2024 is de voorlopige rijksbijdrage voor inburgeringsvoorzieningen middels een toekenningsbeschikking bekend gemaakt. Deze bijdrage wordt 1-op-1 doorbetaald aan het Werkplein. De baten en lasten in de begroting worden overeenkomstig aangepast met € 538.000. Daarnaast heeft het Rijk begin 2024 de rijkbijdrage over 2023 definitief vastgesteld. De definitieve bijdrage is € 211.000 hoger dan waar in de jaarrekening 2023 rekening mee is gehouden. Omdat dit bedrag ook weer 1-op-1 doorbetaald wordt aan het Werkplein wordt ook deze bijdrage budgetneutraal in de begroting verwerkt.
Hotel- en accommodatie regeling inburgering Om de druk op de opvangcapaciteit van het COA te verkleinen is de Hotel- en accommodatieregeling (HAR) voor vergunninghouders in het leven geroepen. Vergunninghouders, woonachtig in de asielopvang en in afwachting van definitieve huisvesting, kunnen binnen deze regeling alvast tijdelijk (maximaal 6 maanden) in hun toekomstige gemeente gaan wonen. Bijvoorbeeld in een hotel of recreatiewoning. Roosendaal heeft in 2024 de regeling uitgebreid naar 8 plaatsen en ontvangt op basis daarvan € 250.000. Dit bedrag wordt ingezet om de kosten van overnachting, eten en begeleiding van vergunninghouders te vergoeden aan Vluchtelingenwerk en het hotel in de binnenstad te bekostigen. Programma 4 Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie Voor het project “Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie’ is van het Rijk een subsidie ontvangen van € 194.000, waarvan in 2022 en 2023 al 3 projecten zijn uitgevoerd. Dit project heeft als doel maatregelen te nemen ter voorkoming/beperking van wateroverlast en droogte. In 2024 wordt het project aan De Meeten/Driehoekstraat opgepakt. Voor 2024 worden de lasten en baten met € 62.000 verhoogd. Roosendaal Isolatieprogramma Met het Roosendaal Isolatieprogramma wordt energiearmoede aangepakt, maar het betreft ook verduurzaming van slecht geïsoleerde woningen.
Plannen die dit jaar nog ten uitvoer komen zijn collectieve actie glas, ondersteunende werkzaamheden zoals activatie VVE en een soorten management plan. Om deze plannen te kunnen realiseren dient het budget verhoogd te worden met € 106.000. Hiertegenover staat een subsidie van het Rijk om deze plannen te bekostigen. Deze subsidie is al ontvangen. CDOKE middelen Vanuit het Rijk worden CDOKE middelen toegekend. Daarmee kan de capaciteit binnen de gemeente vergroot worden voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. In 2024 is een budget beschikbaar van € 1.415.000. De verwachting is dat in 2024 van deze subsidie € 693.000 niet wordt ingezet. Zowel de lasten als de baten worden met dit bedrag verlaagd. Stedelijke Regio West-Brabant West Bestuursrapportage 2024
24
Met ingang van 2024 is Roosendaal penvoeder voor de bestuurlijke samenwerking Stedelijke regio West-Brabant West. Vanuit deze samenwerking is een budget van € 104.000 nog beschikbaar om in te zetten. De begroting voor de lasten en baten wordt met dit bedrag verhoogd. Versnelling voorfase woningbouwplan Vanuit Provincie Noord-Brabant is een Specifieke Uitkering “Versnelling voorfase Woningbouwplan” van € 250.000 ontvangen. Hiervan is € 152.000 bestemd voor de gebiedsvisie Laan van Brabant. De begroting voor de lasten en baten wordt met dit bedrag verhoogd. De rest van de subsidie is bestemd voor de projecten Dunanstraat (grondexploitatie) en de Geerhoek in Wouw. Bestuursopdrachten Woondeal Door de Provincie Noord-Brabant worden 2 subsidies beschikbaar gesteld om bestuursopdrachten versneld uit te voeren. Dit betreft een subsidie van € 100.000 voor Bestuursopdracht uit de Woondeal West-Brabant-West en een subsidie van € 63.000 voor Bestuursopdracht Woon-Zorg. Deze worden in de begroting opgenomen en daar staan voor dezelfde bedragen de lasten tegenover. Programma 5 Nationaal programma Roosendaal Voor het Nationaal Programma Roosendaal worden verschillende specifieke uitkeringen ontvangen van het Rijk. De bijdragen Preventie met Gezag voor 2024, 2025 en 2026 (€ 3.601.000) en Kansrijke Wijk voor 2024 en 2025 (€ 5.570.000) worden budgetneutraal in de begroting opgenomen.