Bijlage 1.1 Programmabegroting 2023.pdf

PROGRAMMA BEGROTING 2023

INHOUDSOPGAVE

Paragraaf 1. Lokale heffingen

114

Paragraaf 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing

124

Aanbiedingsnota4

Paragraaf 3. Financiering

134

Vaststellingsbesluit10

Paragraaf 4. Onderhoud kapitaalgoederen

139

Begroting in één oogopslag (Infographic)

12

Paragraaf 5. Verbonden partijen

145

Totaal overzicht Meerjarenramingen 2023-2026

13

Paragraaf 6. Grondbeleid

168

Paragraaf 7. Bedrijfsvoering

172

Paragraaf 8. Subsidieverstrekkingen

174

PROGRAMMA 1

PROGRAMMA 2

PROGRAMMA 3

PROGRAMMA 4

PROGRAMMA 5

PROGRAMMA 6

BESTUREN & SAMENWERKEN 16

LEREN & ONTWIKKELEN 34

WERKEN & ONDERNEMEN 52

WONEN & VERBLIJVEN 64

ZORGEN & STIMULEREN 84

BETALEN & FINANCIEREN 110

17

Onderwijsbeleid35

Ondernemerschap53

Ruimtelijke ordening

65

Leefbare buurten en dorpen

Regionale representatie en samenwerking19

Onderwijshuisvesting39

Bestaanszekerheid58

Openbare ruimte

69

Welzijn98

Sport41

Financieel overzicht Werken & Ondernemen

Vergunningen74

Zorg en ondersteuning

101

Cultuur45

Mobiliteit76

Jeugd en jeugdzorg

104

Financieel overzicht Leren & Ontwikkelen

Energie en warmte

81

Financieel overzicht Zorgen & Stimuleren

108

Natuur, landbouw en milieu

85

Financieel overzicht Wonen & Verblijven

92

Algemene bestuurlijke zaken

Betrouwbare gemeente

21

Openbare orde, veiligheid en preventie25 Financieel overzicht Besturen & Samenwerken

08 2

Paragrafen114

85

Financieel overzicht Betalen & Financieren

112

63

50

32

3

AANBIEDINGSNOTA

1 5

Zij aan zij Voor u ligt de Programmabegroting 2023; onze eerste begroting van de collegeperiode 2022-2026. We zijn trots dat we het college mogen vormen van onze stad, onze dorpen en alle inwoners. Samen met u willen we werken aan de ontwikkelingen die we voor ons zien. Roosendaal biedt veel kansen. Dat komt onder meer door onze gunstige ligging,

met de provincie

direct invloed op, maar zijn we wel aan zet om hier zo goed mogelijk mee om te gaan.

en het Rijk.

Voor ons liggen belangrijke keuzes voor de toekomst. We maken deze weloverwogen en

14

zetten onze schouders eronder. We pakken de kans en tonen het lef om te groeien, te

Het uitspreken van onze ambitie schept duidelijkheid. In het Collegeprogramma 20222026 hebben we 15 prioriteiten benoemd die we het eerst gaan aanpakken. In deze

1

8

13

7 3

en zoekt actief de

schappelijke vraagstukken ook bij ons voor. Als lokale overheid hebben we daar niet altijd

2

4

op dat van een

te.

gelijke kansen en

5

voorzieningen-

100.000+

veilig. Iedereen heeft

15

niveau nu al aansluiten

gemeente.

Iedereen voelt zich

iedereen doet mee.

We laten ons

prioriteiten en projecten dragen allemaal bij aan een mooie toekomst voor onze gemeen-

2 welkom, thuis en

Zij aan Zij

Programmabegroting vindt u een weergave van alle projecten waaraan we werken. Deze

6

op een betrouwbare overheid.

voortouw in de regio samenwerking op

De reis naar de toekomst voor Roosendaal

partners kunnen rekenen

11

Roosendaal neemt het

onze rijke historie en onze goede voorzieningen. Tegelijkertijd komen de grotere maat-

veranderen en te verbeteren. We staan zij aan zij in een gemeente met ambitie.

Inwoners en

10

9

3

Roosendaal wordt een 100.000+ gemeente.

12

1.

Een betrouwbare en gastvrije gemeente

2.

Leefbare en veilige buurten en dorpen

3.

Een inclusieve samenleving

4.

Bestaanszekerheid voor alle inwoners

We werken vanuit vertrouwen en met respect voor mens, dier en natuur. We willen dat

5.

Een goede toekomst voor onze kinderen

iedereen zich gezond, welkom, thuis en veilig voelt in Roosendaal met gelijke kansen en

6.

Zichtbaar beter onderhoud

bestaanszekerheid voor iedereen. We zetten de ontwikkeling van onze gemeente en de

7.

Prettig en veilig de weg op

regio stevig voort en daarbij tonen we het leiderschap dat onze omgeving van ons

8.

Ruim baan voor fietsers

verwacht. We groeien verder naar meer dan 100.000 inwoners en ons voorzieningenni-

9.

Gezond leven zo gemakkelijk mogelijk maken

veau laten we daarop aansluiten. Goed wonen wordt nog meer een onderscheidende

10. Versnellen energietransitie en klimaatadaptatie

kwaliteit van Roosendaal. We zetten ons in voor leefbare en veilige buurten en dorpen

11. Perspectief landelijk gebied

met veel ruimte voor ontmoeting. Roosendaal is als focusgebied toegevoegd aan het

12. Stimulans voor kunst en cultuur

Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV). Dat is een programma van 20

13. Ruimte voor ontspanning en vermaak

jaar, waarbij het Rijk, de gemeente Roosendaal en andere lokale partijen samen de

14. Talenten, gouden handen en knappe koppen

leefbaarheid en veiligheid weer op orde brengen en de inwoners een nieuw perspectief

15. Op reis naar de stad en dorpen van de toekomst

bieden. Tussen de buurten en dorpen maken we onze groenstructuren meer robuust en zorgen we voor goede en veilige verbindingen. Op termijn is Roosendaal nagenoeg klimaatneutraal en heeft onze leefomgeving een grote biodiversiteit. Samen met u gaan we een nieuwe toekomst tegemoet van groeien en bloeien. Monitoring met een brede blik Om deze groei en bloei goed te kunnen monitoren, kiezen we voor het ontwikkelen van een monitor met een brede blik. Met een brede blik bedoelen we alles wat mensen van waarde vinden. Naast materiële welvaart gaat het dan ook om zaken als gezondheid, onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale verbondenheid, persoonlijke ontplooiing en veiligheid. Deze brede blik laten we terugkomen in de monitoring van onze stad en dorpen.

08 4

5

Het monitoren met een brede blik kan op verschillende manieren vorm krijgen, bijvoor-

daarom niet betalen van onze incidentele middelen, zoals het op te richten Investerings-

beeld aan de hand van brede welvaart. De onderstaande figuur toont de brede welvaart in

fonds. Dat is namelijk ons ‘spaargeld’.

Roosendaal volgens het Centraal Planbureau (CPB). We kiezen ervoor om de lokale

Daarbij is het ook belangrijk om geld achter de hand te houden om de consequenties van

Vitaliteitskaart door te ontwikkelen aan de hand van dit concept en de gebruikerservaringen.

de eventueel verder oplopende inflatie te kunnen beteugelen in 2023.

Op die manier kunnen we recht doen aan wat binnen de gemeente Roosendaal speelt. Deze monitor laten we vervolgens jaarlijks terugkomen in de Programmabegroting.

Incidenteel

Kwaliteit van leven in de regio

Gemeente Roosendaal in vergelijking met Nederland

2023

2024

Totaal Prioriteit 1: Een betrouwbare en gastvrije gemeente

1.555.000

250.000

Totaal Prioriteit 2: Leefbare en veilige buurten en dorpen

1.595.000 2.000.000 3.000.000 3.500.000

Subjectief welzijn

Inkomen

Arbeid

Inkomen & Arbeid

Samenleving

Onderwijs Gezondheid & Leefomgeving Toegang voorzieningen

100.000

-

-

-

150.000

-

-

-

175.000

-

-

Totaal Prioriteit 6: Zichtbaar beter onderhoud

2.995.000

-

-

-

Totaal Prioriteit 7: Prettig en veilig de weg op

1.505.000

100.000

-

-

Totaal Priotiteit 8: Ruim baan voor fietsers

120.000

35.000

-

-

Totaal Prioriteit 9: Gezond leven zo gemakkelijk mogelijk maken

50.000

-

-

-

2.395.000

80.000

-

-

Wonen

Totaal Prioriteit 11: Perspectief Landelijk Gebied

295.000

-

-

-

Totaal Prioriteit 12: Stimulans voor kunst en cultuur

865.000

50.000

50.000

-

Totaal Prioriteit 13: Ruimte voor ontspanning en vermaak

980.500

-

-

-

Totaal Prioriteit 14: Talenten, Gouden handen en knappe koppen

140.000

110.000

-

-

Totaal Prioriteit 15. Op reis naar de stad en dorpen van de toekomst

2.125.000

700.000

-

-

-

-

-

-

Totaal Op orde brengen fte's

Gezondheid

Totaal

15.045.500 3.325.000 3.050.000 3.500.000

Milieu Veiligheid

Structureel 2023

2024

2025

2026

Totaal Prioriteit 1: Een betrouwbare en gastvrije gemeente

385.000

350.000

255.000

240.000

Totaal Prioriteit 2: Leefbare en veilige buurten en dorpen

1.347.000

1.627.000

1.802.000

1.802.000

170.000

170.000

170.000

170.000

1.000.000

1.000.000

1.000.000

1.000.000 500.000

Totaal Prioriteit 3: Inclusieve samenleving Geen data

Veel slechter

-

Totaal Prioriteit 4: Bestaanszekerheid voor alle inwoners

Totaal Prioriteit 10: V  ersnellen energietransitie en klimaatadaptatie Samenleving & Subjectief welzijn

2026 -

Totaal Prioriteit 3: Inclusieve samenleving Totaal Prioriteit 5: Een goede toekomst voor onze kinderen Economie

2025

Slechter

Gemiddeld

Beter

Veel beter

Totaal Prioriteit 4: Bestaanszekerheid voor alle inwoners Totaal Prioriteit 5: Een goede toekomst voor onze kinderen

Bron: CPB, 2020 Opm.: Subjectief welzijn is de mate van tevredenheid met de financiële en maatschappelijke positie, de woonsituatie, de vrijetijdsbesteding, vrienden en kennissen, de maatschappij, het huwelijk en het gezin.

500.000

500.000

500.000

Totaal Prioriteit 6: Zichtbaar beter onderhoud

-

-

-

-

Totaal Prioriteit 7: Prettig en veilig de weg op

250.000

250.000

250.000

250.000

Totaal Priotiteit 8: Ruim baan voor fietsers

-

-

-

-

Totaal Prioriteit 9: Gezond leven zo gemakkelijk mogelijk maken

-

-

-

-

275.000

250.000

250.000

250.000

Totaal Prioriteit 10: V  ersnellen energietransitie en klimaatadaptatie

Financieel perspectief We vinden het belangrijk om voldoende middelen te reserveren voor de uitvoering van onze prioriteiten. Tegelijkertijd moeten we realistisch zijn. In het Collegeprogramma hebben we daarom aangegeven hoeveel geld we willen reserveren per prioriteit en welke fasering daarbij hoort. Voor veel zaken gaan we eerst aan de slag met planvorming en eventueel onderzoeken. Daarna komen we bij u terug met een goed voorstel.

-

-

-

-

Totaal Prioriteit 12: Stimulans voor kunst en cultuur

Totaal Prioriteit 11: Perspectief Landelijk Gebied

170.000

220.000

220.000

220.000

Totaal Prioriteit 13: Ruimte voor ontspanning en vermaak

57.000

59.500

73.000

73.000

Totaal Prioriteit 14: Talenten, Gouden handen en knappe koppen

55.000

55.000

55.000

55.000

Totaal Prioriteit 15. Op reis naar de stad en dorpen van de toekomst

210.000

210.000

210.000

210.000

Totaal Op orde brengen fte's

4.116.538

6.383.075

6.283.075

6.228.075

Totaal

8.535.538 11.074.575 11.068.075 10.998.075

Een samenvatting van hoeveel middelen we willen aanwenden per prioriteit voor de komende jaren vindt u hieronder. Daarbij maken we onderscheid tussen incidenteel geld en structureel geld. Dit doen we omdat een stevige en gezonde financiële positie van onze gemeente een basis uitgangspunt is om investeringen te kunnen doen. Daarom is het belangrijk dat we onze structurele uitgaven meerjarig kunnen blijven betalen. Die kunnen en mogen we

08 6

7

Zoals u kunt zien, willen we veel geld gaan investeren in onze stad en dorpen. In 2023

Investeringsfonds

willen we al veel zaken oppakken, maar daarnaast willen we de komende tijd ook veel

In ons Ambitie akkoord 2022-2026 hebben we aangegeven een Investeringsfonds op te

plannen maken die we vanaf 2024 zullen gaan uitvoeren. Daarom kiezen we ervoor in

willen richten van ten minste € 30 miljoen. Dit gaan we ook doen. In 2023 storten we

onze begroting een groot deel van onze structurele middelen vanaf 2024 beschikbaar te

vanuit onze reserves € 26,7 miljoen en vanuit ons begrotingssaldo 2023 (de financiële

houden. In de Kadernota 2024 en de programmabegroting 2024 zullen we u een voorstel

ruimte) de resterende € 3,3 miljoen, zodat het totale bedrag van € 30 miljoen direct

doen voor de uitvoering van plannen en de daarbij behorende inzet van onze structurele

beschikbaar is.

middelen. Op die manier kunnen we, samen met u, als raad, een integrale afweging

In het voorstel voor de prioriteiten wordt in totaal voor de jaren 2023-2026 voor € 24,9

maken waar we ons geld aan willen uitgeven.

miljoen aan incidentele middelen gevraagd. Het investeringsfonds geeft voldoende ruimte om dit te dekken.

Onze meerjarige structurele financiële ruimte ziet er als volgt uit:

In elk Planning & Control document uit onze cyclus zullen we aandacht geven aan het Investeringsfonds, zodat inzicht gegeven wordt.

2023 Financiële ruimte

2024

2025

2026

13.185.000 21.043.000 28.070.000 22.564.000

Naast de investeringsruimte, die we op deze manier creëren via het Investeringsfonds, reserveren we ook investeringsruimte in het structurele saldo van de begroting door een begroting met een begrotingsoverschot te presenteren.

Dit saldo wordt met name gevoed door de rijksbijdragen. Deze stoppen nooit, daarom noemen we dit structureel. Hiervan kunnen we dus de zaken betalen die elk jaar terugkomen. Zoals u kunt zien is er voldoende ruimte in het structurele saldo om de structurele kosten te betalen van de prioriteiten én een storting van € 3,3 miljoen in het Investeringsfonds te doen. We houden dan zelfs geld over - zoals eerder aangegeven - om toekomstige uitvoeringsplannen te betalen maar ook om risico´s op te vangen. Risico's zijn bijvoorbeeld de energielasten van de gemeentelijke gebouwen, overige prijsstijgingen en eventuele aanvullende acties in het kader van bestaanszekerheid voor onze inwoners. Structureel Financiële ruimte

08 8

2023

2024

2025

2026

13.185.000 21.043.000 28.070.000 22.564.000

Wat hebben we nodig? (prioriteiten)

8.535.538

Storting in Investeringsfonds

3.300.000

Overschot

1.349.463

11.074.575

11.068.075

10.998.075

9.968.425

17.001.925

11.565.925

9

VASTSTELLINGSBESLUIT

TOTAALOVERZICHT ­MEERJARENRAMINGEN 2023-2026

Vastgesteld door de gemeenteraad van de gemeente Roosendaal in zijn vergadering van 10 november 2022.

De griffier, De voorzitter,

E. van der Mark

J.M. van Midden

Lasten (X € 1.000)

2023

2024

2025

2026

1

Besturen & Samenwerken

38.701

39.186

39.862

40.561

2

Leren & Ontwikkelen

23.581

24.915

25.276

25.441

3

Werken & Ondernemen

68.064

69.282

70.264

71.192

4

Wonen & Verblijven

59.166

58.431

62.727

57.709

5

Zorgen & Stimuleren

66.558

65.491

65.976

66.593

6

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

4.390

4.703

5.017

5.257

Totaal

260.460

262.008

269.122

266.753

Baten (X € 1.000)

2023

2024

2025

2026

1

Besturen & Samenwerken

1.651

1.698

1.731

1.794

2

Leren & Ontwikkelen

5.931

5.459

5.498

5.537 36.803

3

Werken & Ondernemen

34.373

35.501

36.297

4

Wonen & Verblijven

40.076

38.529

41.421

35.472

5

Zorgen & Stimuleren

12.086

10.783

10.765

10.768

6

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

185.354

192.240

201.739

190.333

Totaal

279.471

284.210

297.451

280.707

Saldo (X € 1.000)

2023

2024

2025

2026

1

37.050 N

37.488 N

38.131 N

38.767 N

Besturen & Samenwerken

2

Leren & Ontwikkelen

17.650 N

19.456 N

19.778 N

19.904 N

3

Werken & Ondernemen

33.691 N

33.781 N

33.967 N

34.389 N

4

Wonen & Verblijven

19.090 N

19.902 N

21.306 N

22.237 N

5

Zorgen & Stimuleren

54.472 N

54.708 N

55.211 N

55.825 N

6

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

180.964 V

187.537 V

196.722 V

185.076 V

19.011 V

22.202 V

28.329 V

13.954 V

970 Saldo rekening lasten en baten Mutaties reserves: 980 Toevoegingen aan reserves

22.669

21.147

20.859

20.739

980 Onttrekkingen aan reserves

20.304

20.675

20.912

22.328

16.646 V

21.730 V

28.382 V

15.543 V

Resultaat rekening lasten en baten

08 10

11

uit

Begroting Begroting 2023 2023 in in één één oogopslag oogopslag

ZIJ ZIJ AAN AAN ZIJ ZIJ IN IN EEN EEN GEMEENTE GEMEENTE MET MET AMBITIE AMBITIE

Programma 1 Programma 1 Algemene bestuurlijke zaken

Algemene bestuurlijke zaken Regionale representatie en samenwerking Regionale representatie en samenwerking Betrouwbare gemeente Betrouwbare gemeente Openbare orde, veiligheid en preventie Openbare orde, veiligheid en preventie

Programma 2 Programma 2 Onderwijsbeleid

Onderwijsbeleid Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting Sport Sport Cultuur Cultuur

Aantal inwoners 2022: Aantal inwoners 2022:

in

Inkomsten Inkomsten 2022 2022

Lokale heffingen Lokale heffingen OZB

08

77.244 77.244

Programma 3 Programma 3 Ondernemerschap Ondernemerschap Bestaanszekerheid Bestaanszekerheid

Programma 4 Programma 4 Ruimtelijke ordening

58 28 209 45 + + + miljoen miljoen 58 = 28 miljoen miljoen 209 45 = + + + miljoen miljoen miljoen miljoen Rijksbijdragen Rijksbijdragen

OZB Rioolheffing Rioolheffing Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing Leges Leges Parkeerbelastingen en -vergunningen Parkeerbelastingen en -vergunningen Reclamebelasting Reclamebelasting Standplaatsen Standplaatsen Toeristenbelasting Toeristenbelasting Precariobelasting Precariobelasting

339 339 miljoen miljoen

Uitgaven Uitgaven 2022 2022

Lokale heffingen Lokale heffingen

45 45

miljoen miljoen

€ 14.465.000 € 14.465.000 € 13.464.000 € 13.464.000 € 10.909.000 € 10.909.000 € 2.544.000 € 2.544.000 € 1.930.000 € 1.930.000 € 618.000 € 618.000 € 278.000 € 278.000 € 193.000 € 193.000 € 117.000 € 117.000

Overige inkomsten Overige inkomsten

Onttrekkingen reserves en Onttrekkingen voorzieningen reserves en voorzieningen

Overige inkomsten Overige inkomsten

340 340 miljoen miljoen

Opbrengst grondexploitaties Opbrengst grondexploitaties Opbrengst vastgoed (huur en verkoop) Opbrengst vastgoed (huur en verkoop) Penvoerderschap Jeugd Penvoerderschap Jeugd Opbrengsten overheidsinstellingen Opbrengsten overheidsinstellingen Rente en dividendopbrengsten Rente en dividendopbrengsten Overige opbrengsten Overige opbrengsten

Ruimtelijke ordening Openbare ruimte Openbare ruimte Vergunningen Vergunningen Mobiliteit Mobiliteit Energie en warmte Energie en warmte Natuur, landbouw en milieu Natuur, landbouw en milieu

Programma 5 Programma 5 Leefbare buurten en dorpen Leefbare buurten en dorpen Welzijn Welzijn Zorg en ondersteuning Zorg en ondersteuning Jeugd en jeugdzorg Jeugd en jeugdzorg

28 28

miljoen miljoen

€ 8.229.000 € 8.229.000 € 2.959.000 € 2.959.000 € 8.225.000 € 8.225.000 € 1.927.000 € 1.927.000 € 818.000 € 818.000 € 6.025.000 € 6.025.000

Programma 6 Programma 6 Algemene lasten, treasury en belastingen Algemene lasten, treasury en belastingen Dotaties Reserves Dotaties Reserves

Bovenstaande cijfers zijn inclusief Bovenstaande cijfers(1e zijnbegrotingswijziging). inclusief de aanbiedingsnota de aanbiedingsnota (1e begrotingswijziging). Kijk voor de gehele begroting op Kijk voor de gehele begroting op www.roosendaal.nl/begroting www.roosendaal.nl/begroting

= = totaal totaal € 3.205.000 € 3.205.000 € 1.361.000 € 1.361.000 € 31.329.000 € 31.329.000 € 9.919.000 € 9.919.000

per inwoner per inwoner € 41

€ 41 € 18 € 18 € 406 € 406 € 128 € 128

€ 8.210.000 € 8.210.000 € 6.113.000 € 6.113.000 € 4.961.000 € 4.961.000 € 6.613.000 € 6.613.000

€ 106 € 106 € 79 € 79 € 64 € 64 € 86 € 86

€ 4.643.000 € 4.643.000 € 65.426.000 € 65.426.000

€ 60 € 60 € 847 € 847

€ 13.749.000 € 13.749.000 € 35.991.000 € 35.991.000 € 2.140.000 € 2.140.000 € 4.931.000 € 4.931.000 € 1.847.000 € 1.847.000 € 11.542.000 € 11.542.000

€ 178 € 178 € 466 € 466 € 28 € 28 € 64 € 64 € 24 € 24 € 149 € 149

€ 2.390.000 € 2.390.000 € 8.675.000 € 8.675.000 € 25.110.000 € 25.110.000 € 37.361.000 € 37.361.000

€ 31 € 31 € 112 € 112 € 325 € 325 € 484 € 484

€ 4.462.000 € 4.462.000 € 48.552.000 € 48.552.000

€ 58 € 58 € 629 € 629

Inkomsten Inkomsten

2022 2022

Uitgaven Uitgaven

2022 2022

Begroot Begroot resultaat resultaat

46 46

miljoen miljoen

+ +

26 26 + +

miljoen miljoen

70 70

miljoen miljoen

+ +

70 70

miljoen miljoen

+ +

74 74 + +

miljoen miljoen

53 53

miljoen miljoen

1 1

miljoen miljoen

PROGRAMMA BEGROTING 2023

08 14

PROGRAMMA 1

PROGRAMMA 2

PROGRAMMA 3

PROGRAMMA 4

PROGRAMMA 5

PROGRAMMA 6

BESTUREN & SAMENWERKEN

LEREN & ONTWIKKELEN

WERKEN & ONDERNEMEN

WONEN & VERBLIJVEN

ZORGEN & STIMULEREN

BETALEN & FINANCIEREN

15

PROGRAMMA 1

BESTUREN & SAMEN WERKEN

1

BELEIDSVELDEN EN PORTEFEUILLEHOUDERS Beleidsvelden

Portefeuillehouder

Algemene bestuurlijke zaken

burgemeester Han van Midden

Regionale representatie en samenwerking

wethouder Arwen van Gestel

Betrouwbare gemeente

wethouder Evelien van der Star-Deijkers

Openbare orde, veiligheid en preventie

burgemeester Han van Midden

ALGEMENE ­BESTUURLIJKE ZAKEN WAT WILLEN WE BEREIKEN? Verhaal van Roosendaal Door het verhaal van Roosendaal op te stellen, bouwen we indirect aan onze gemeente en aan de trots op onze mooie stad, dorpen en mensen. Het verhaal van Roosendaal vertelt ons verhaal, wie wij zijn als stad, de dorpen en de mensen die er wonen en werken. Roosendaal is een gemeente in beweging, waar veel mogelijk is. De stad en de dorpen zijn een fijne plek om te wonen, werken, recreëren, ondernemen en studeren. In Roosendaal heerst een ondernemerscultuur, zijn wij hartelijk en voelen we ons ­verbonden met onze omgeving, dit is immers onderdeel van ons DNA. Wij willen gaan bouwen aan trots in Roosendaal. Trots op Roosendaal, haar dorpen, haar inwoners en ondernemers en dat verhaal willen wij gaan vertellen. Wij werken samen met alle partijen in en om de gemeente en daarbuiten om het verhaal van Roosendaal te vertellen. In het verhaal van Roosendaal zal de roos een centrale rol spelen als symbool.

16

17

ALGEMENE BESTUURLIJKE ZAKEN

1

WAT GAAN WE DOEN? > Samen het verhaal van Roosendaal opstellen gericht op het leren kennen, erkennen en waarderen van Roosendaal, alsook Roosendalers die daaraan bijdragen. > Een plan van aanpak opstellen over hoe wij als gemeente het beste bij kunnen dragen

1

REGIONALE ­REPRESENTATIE EN ­SAMENWERKING

aan het opbouwen van trots in de stad en de dorpen. > Onderdeel van dit plan van aanpak is in ieder geval het opzetten van een grote

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

­campagne om bij te dragen aan het gevoel van trots op onze gemeente. > De symboliek van het verhaal van Roosendaal neerzetten en zichtbaar maken in de stad en de dorpen. > Het introduceren van een nieuw ontwerp van de Roosenspeld, daar meer promotie

We zetten de ontwikkeling van onze gemeente en de regio stevig voort. De potentie is

voor maken en ook een jaarlijkse bijeenkomst organiseren voor de inwoners, die ooit

groot en Roosendaal wil zich dan ook goed positioneren en een trekkersrol vervullen

een Roosenspeld hebben gekregen. Dat laatste als dank, maar ook om te helpen de

binnen de regionale samenwerkingsverbanden. Er zijn provinciale en landelijke

trots op onze gemeente mede uit te dragen.

­ontwikkelingen waarin (sub)regionale overlegtafels de basis vormen voor toekomstige ontwikkelingen. De koers die we hierin aanhouden maken we weloverwogen en zij aan zij met onze inwoners, ondernemers en partners in Roosendaal én met essentiële partners in de regio. De bovenlokale belangen van andere gemeenten in de regio zijn in goed overleg verweven met de belangen van Roosendaal. We gaan een toekomst tegemoet van groei en het toekomstproef maken van onze voorzieningen. Dat vergroot onze

WAT MAG DIT KOSTEN?

weerbaarheid en geeft ons slagkracht om toekomstige uitdagingen aan te pakken vanuit een solide basis. Door een trekkersrol te pakken binnen de westflank van de regio West-Brabant nemen we verantwoordelijkheid voor onze positie en rol in de regio.

X € 1.000 Lasten Algemene bestuurlijke zaken Baten Algemene bestuurlijke zaken Saldo

08 18

2021 rekening

2022 begroting

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

We zijn partner binnen samenwerkingsverbanden en we trekken samen met andere gemeenten en partners op bij de aanpak van majeure opgaven en noodzakelijke lobby richting andere overheden. Ook binnen het sociaal domein en andere samenwerkings-

2.788

3.139

3.185

3.155

3.198

3.197

verbanden pakken we onze rol om voldoende slagkracht te organiseren op diverse thema’s. Regionaal zetten we de eerste stappen in het uitwerken van een regionale marketingstrategie. Door de ligging tussen enkele wereldsteden en naast één van de grootste toeristische provincies van Nederland kent West-Brabant een enorme potentie,

88

0

0

0

0

0

onder meer op het gebied van leisure. Roosendaal is daarbij open, uitnodigend en constructief om deze positie en trekkersrol te vervullen bij regionale bijeenkomsten en

2.700

3.139

3.185

3.155

3.198

3.197

overleggen. Daarbij is het HUIS van Roosendaal toegankelijk voor regionale ­bijeenkomsten om te werken aan gemeenschappelijke uitdagingen.

19

REGIONALE REPRESENTATIE EN SAMENWERKING

1

WAT GAAN WE DOEN? > We zetten in op onze Stedelijke Regio ontwikkelingen in West-Brabant-West en dragen

1

BETROUWBARE ­GEMEENTE

zorg voor een ambitieus en realistisch woningbouwprogramma als hefboom voor verbetering van onze bereikbaarheid, voorzieningen, verduurzaming en landschapsontwikkelingen. > Om onze trekkersrol goed te kunnen vervullen, reserveren we ruimte in het

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

­investeringsfonds. Daarmee kunnen we regionale ontwikkelingen en initiatieven In de gemeente Roosendaal kunnen inwoners, ondernemers en instellingen erop rekenen

ondersteunen en regiodeals met provincie Noord-Brabant en het Rijk maken. > We nemen actief deel aan diverse landelijke en regionale netwerken, zoals G40 en de

dat de lokale overheid samen met hen optrekt. Zij kunnen rekenen op een betrouwbare gemeente; als dienstverlener, als partner, als vergunningverlener, als uitkeringsverstrekker

VNG. We blijven actief deelnemen aan de Regio West-Brabant (RWB).

en als beleidsmaker. Zij verdienen een partner die luistert, uitlegt, duidelijk is en haar afspraken nakomt. Die gelooft in de kracht van mensen en handelt vanuit vertrouwen. Onze belangrijkste ambitie is om zij aan zij te staan met onze partners om zo het ­vertrouwen in de politiek en het bestuur te vergroten en de betrokkenheid bij de ­samenleving te stimuleren. Om deze betrokkenheid te vergroten, maken we zelf de eerste

WAT MAG DIT KOSTEN?

stap door het goede voorbeeld te geven. We maken dingen mogelijk waar het kan; maatwerk is daarbij het uitgangspunt. We leggen uit wat we doen en waarom, vooral als iets niet kan of tegen iemands belangen ingaat. We streven naar maximale openheid en

X € 1.000

2021 rekening

2022 begroting

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

Lasten Regionale representatie en samenwerking

721

847

786

801

812

822

Baten Regionale representatie en samenwerking

97

103

110

112

114

117

Saldo

624

744

676

689

698

705

transparantie. Dat doen we door de manier waarop we als organisatie handelen en door het inrichten van ons beleid, onze processen en onze systemen. Samen werken we aan de toekomst van Roosendaal.

WAT GAAN WE DOEN? Open Roosendaal Een betrouwbare gemeente begint bij ons eigen handelen; het bewustzijn van de rol die je als individu hebt in het geheel en hoe je daarmee bijdraagt aan onze ambities op het thema betrouwbare gemeente. Om een betrouwbare gemeente te kunnen zijn, is het cruciaal dat we inzetten op openheid en transparantie. Een belangrijke voorwaarde voor het zijn van een betrouwbare gemeente is dat we onze informatie gemakkelijk en snel kunnen vinden en openbaar kunnen maken. We streven naar maximale transparantie en zetten in op verdere implementatie van de nieuwe Wet open overheid (Woo), voorheen Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

08 20

21

BETROUWBARE GEMEENTE

1

> In 2023 gaan we aan de slag met een organisatiebreed trainingsprogramma voor onze medewerkers op het gebied van betrouwbare gemeente.

1

­Participatie is niet een doel op zich maar een belangrijk middel om te doen wat nodig is en om aan te sluiten op de leefwereld van onze inwoners en ondernemers.

> Om een open Roosendaal te zijn, willen we onze informatie makkelijk vindbaar en toegankelijk maken. We gaan in 2023 verder met het aanpassen van onze processen

> In 2023 gaan we beleid ontwikkelen met een participatieleidraad voor onze organisa-

en systemen. We starten met een aantal pilots om informatie actief openbaar te maken

tie; we investeren op participatieadvies, we bedden dit in in onze huidige werkwijzen

en hiervan te leren.

en we bieden trainingen aan. We streven naar een lerende en zelfcorrigerende cyclus,

> We zetten in op een verdere implementatie van de Woo. Hierbij volgen we de ­landelijke ontwikkelingen en deadlines en sorteren we daar waar mogelijk op voor. > We optimaliseren het proces van Woo-verzoeken (de voormalige Wob-verzoeken). De

waarbij we continu evalueren en waarbij we ons richten op bewustwording. > We stellen ons open voor verschillende vormen en niveaus van participatie, waaronder overheidsparticipatie bij initiatieven van inwoners en ondernemers, inwoners­

rol van de Woo-contactpersoon breiden we uit, zodat onze inwoners, ­ondernemers en

participatie bij beleidsvorming en projecten én duurzame participatie door permanent

instellingen snel antwoord krijgen en onze medewerkers geholpen worden met het zo

in gesprek te zijn met inwoners en ondernemers.

transparant mogelijk werken.

> Vanuit duurzame participatie starten we met een vorm van continue dialoog; we verbreden de methodiek van Roosendaal Spreekt, Roosendaal Doet (#RSRD).

Dienstverlening

> Vanuit het Investeringsfonds stellen we middelen beschikbaar voor een participatie-

De gemeente Roosendaal is voor iedereen goed bereikbaar en benaderbaar; we zijn

budget om initiatieven te ondersteunen en zo betrokkenheid te vergroten en de

klantvriendelijk en gastvrij. Roosendaal gaat groeien en dat betekent dat we onze

leefbaarheid structureel te verbeteren. Voor ons als gemeente is participatie geen

­dienstverlening mee laten groeien. Dat doen we door sterk in te zetten op digitalisering.

vrijblijvendheid. Bij elke opgave denken we na en geven we aan hoe we betrokkenen

Daarmee kunnen onze inwoners en ondernemers tijd- en plaats-onafhankelijk aanvragen

optimaal gaan betrekken.

doen of diensten afnemen. Zo bereiden we ons ook voor op de generatie van de ­toekomst. We digitaliseren waar het kan, maar bieden altijd de mogelijkheid voor ­persoonlijk contact. We gaan inwoners en ondernemers actief betrekken bij de ­ontwikkeling van onze dienstverlening. Hun wensen staan centraal; we bewegen mee en stellen ons innovatief op. We hebben ook te maken met (nieuwe) wetten, regels en beleid. Daarom gaan we duidelijker en transparanter communiceren en verwachtingen meer helder maken. > Onze dienstverlening in de nieuwe Publieksplaza van het HUIS van Roosendaal gaan we na 100 dagen evalueren en verder verbeteren. Ook gaan we onderzoeken hoe we

Percentage inwoners dat geïnteresseerd is in lokale politieke onderwerpen Bron: Bewonersenquête

48%

45%

44%

2017

2019

2021

meer continu de tevredenheid over onze dienstverlening kunnen meten. > We gaan de kanalen waarmee inwoners en ondernemers contact kunnen opnemen met ons verbeteren, zoals ons telefoniekanaal en de digitale assistent op onze website. We gaan ook de mogelijkheden onderzoeken voor beeld- en videobellen. > De digitale toegankelijkheid gaan we verbeteren. Ook komt onder meer een ‘MijnRoosendaal’ portaal voor inwoners, waar we in 2023 functionaliteiten aan gaan toevoegen. > Onze dienstverlening verbeteren we ook door actief aanwezig te zijn in onze buurten en dorpen.

Percentage inwoners dat het contact met de gemeente met een ruime voldoende waardeert (8 of hoger) (meting sinds 2021) Bron: Bewonersenquête

GEMIDDELD RAPPORTCIJFER: 6,8

40% 8 OF HOGER

Participatie Als betrouwbare gemeente staan we open voor onze samenleving. We willen een partner zijn die luistert, meedenkt en beleid maakt mét mensen in plaats van over mensen. Aan de voorkant zijn we duidelijk over participatiemogelijkheden voor onze inwoners. Dit vraagt om een transparant participatieproces: wat is de invloedruimte en hoe ziet het proces eruit? Duidelijkheid zorgt voor een goede samenwerking - zij aan zij - en uiteindelijk voor een betrouwbare gemeente. Om hierop te investeren worden de thema’s vanuit ­betrouwbare gemeente integraal opgepakt. Door deze integrale aanpak ontstaat er meer slagkracht en daarmee een beter resultaat voor onze inwoners en ondernemers.

08 22

23

BETROUWBARE GEMEENTE

1

OPENBARE ORDE, ­VEILIGHEID EN ­PREVENTIE

WAT MAG DIT KOSTEN? 2021 rekening

2022 begroting

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

Lasten Betrouwbare gemeente

21.437

30.026

25.009

25.139

25.636

25.977

Samen met onze inwoners werken we aan een sterke gemeente Roosendaal, met sterke

Baten Betrouwbare gemeente

1.680

4.895

1.442

1.478

1.515

1.553

Saldo

19.757

25.131

23.567

23.661

24.121

24.424

X € 1.000

1

buurten en dorpen, waar mensen prettig en veilig wonen, werken en recreëren. Waarin inwoners, ondernemers en organisaties weerbaar zijn en zich beschermd weten en veilig voelen, waarin criminaliteit zo veel als mogelijk voorkomen wordt, waarin aanwezige overlast en criminaliteit stevig aangepakt worden. We investeren in de veiligheid van onze inwoners. Soms nemen we hierin de leiding en soms ondersteunen we. In onze aanpak staat preventie voorop, waarbij we doorpakken daar waar het nodig is.

WAT GAAN WE DOEN? Handhaving en Toezicht We houden toezicht en handhaven wet- en regelgeving met betrekking tot de bebouwde en onbebouwde leefomgeving. Wettelijke regels, normen en vergunningvoorschriften zijn gericht op het bieden van bescherming tegen gezondheids-, veiligheids- en milieurisico’s. De gemeente bevordert naleving van de regels en ziet erop toe. We richten ons op bescherming en verbetering van de leefomgeving.

08 24

25

OPENBARE ORDE, VEILIGHEID EN PREVENTIE

1

> We controleren horeca en andere verstrekkers van alcohol op naleving van de ­wettelijke regels en vergunningvoorschriften. Bij geconstateerde overtredingen van

Criminelen maken voor illegale activiteiten gebruik van legale bedrijven en diensten.

wet- en regelgeving handhaven we bestuursrechtelijk.

Hierdoor vervagen normen en neemt het gevoel van veiligheid en leefbaarheid af. Dit

> We maken gebruik van gastheren in het horecagebied. Zij maken bezoekers wegwijs,

1

Ondermijning

effect heet ook wel ondermijning. We richten ons op het in een vroeg stadium herkennen

maken contact met het uitgaanspubliek en proberen vervelende situaties te

van georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit door een stevige integrale aanpak en

­voorkomen. Het moet gezellig en veilig zijn en blijven.

een goede informatiepositie op te bouwen. Bij vroegtijdige onderkenning kan beter

> We houden toezicht op en handhaven bestuursrechtelijk met betrekking tot panden

worden voorkomen dat de samenleving en overheidsorganisaties criminelen faciliteren.

waar sprake is van prostitutie, huisvesting van arbeidsmigranten/ sociaal zwakkeren.

We doen er alles aan om ondermijnende criminaliteit te weren; we werpen barrières op

Het gaat hierbij niet alleen om bewoners waarvan wordt verwacht dat de regels

via bestuurlijke instrumenten, zoals het toepassen van de Wet Bibob.

worden overtreden, maar juist ook om bewoners die zorg mijden en/ of ondersteuning kunnen gebruiken. Dit doen we onder andere door adrescontroles in samenwerking met onze ketenpartners, zoals UWV, ISZW en de Belastingdienst.

> De Wet Bibob geeft de mogelijkheid om aanvragers en houders van vergunningen en subsidies te toetsen op integriteit. We passen, overeenkomstig ons beleid, deze wet toe.

(Sociale) Veiligheid

We passen de ‘Beleidsregel Bibob’ toe en gaan voor een zo breed mogelijke inzet van

Dit richt zich op het voorkomen en verminderen van overlast en onveilige situaties door

dit instrument. De bestuurlijke en ambtelijke bewustwording (weerbaarheid tegen

het integraal inzetten van goede zorg, passende ondersteuning en repressief optreden. Onze inwoners moeten zich goed en veilig voelen in hun buurt, hun alledaagse woon- en

ondermijning) vraagt hierbij de nodige aandacht. > We analyseren de kwetsbare processen binnen onze gemeentelijke organisatie en

leefomgeving; dat wil zeggen: onbedreigd, niet geïntimideerd en niet gehinderd door

versterken de kwetsbare schakels zodat we onze rol bij de aanpak van ondermijning

overlast van de omgeving. Verschijnselen die daar haaks op staan - zoals vormen van

goed en veilig kunnen uitvoeren.

geweld en (zware) overlast - pakken we aan.

> We werken regionaal samen - onder andere binnen de Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland - om als één georganiseerde overheid crimineel ondernemerschap

> We handelen daadkrachtig en nemen verantwoordelijkheid bij complexe en risicovolle casuïstiek, waarbij er zorgen over openbare orde en veiligheid zijn. We verminderen overlast en gevoelens van onveiligheid door een persoonsgerichte aanpak (PGA). Deze aanpak is gericht op de persoon die veiligheidsproblemen en/of overlast veroorzaakt.

effectief te verstoren. > We beperken de bewegingsruimte van (groepen) criminelen en zorgen voor ­omstandigheden die voor criminelen ongunstig zijn. > De handel in en het vervaardigen van drugs is sterk verbonden met georganiseerde

Een integraal op de persoon toegesneden (mix van) interventie(s) is onze manier om

criminaliteit. We pakken drugsoverlast, samen met onze ketenpartners, gericht aan.

deze persoon samen met onze ketenpartners (m.n. de politie, (de partners uit het)

> We voeren aangekondigde en onaangekondigde (integrale) controles uit in panden, op

Zorg- en Veiligheidshuis en de woningcorporaties) aan te pakken. Hierbij wordt ook

percelen, in voertuigen en in de openbare ruimte. Bij geconstateerde overtredingen

gebruik gemaakt van bestuursrechtelijke instrumenten.

van wet- en regelgeving handhaven we bestuursrechtelijk.

> We intensiveren onze aanpak met betrekking tot huiselijk geweld en leggen (waar

> We implementeren de ‘Brabantse norm weerbare overheid’. Het doel hiervan is dat alle

nodig) een tijdelijk huisverbod en (indien noodzakelijk) verlenging daarvan op. Daarbij

overtreders overal in Brabant dezelfde behandeling krijgen doordat de regels en de

bieden we de juiste hulp op het gebied van zorg en veiligheid. We willen tijdig ‘achter

controle op de regels in alle gemeenten hetzelfde zijn.

de voordeur komen’ om zorg en steun te geven. > We werken samen met de politie, het Openbaar Ministerie en de brandweer, planmatig

Preventie

aan de aanpak van illegaal vuurwerk en (vuurwerk)overlast. Gezamenlijk bepalen we

We zetten in op nauwe samenwerking op het gebied van preventie, netwerkvorming

acties om te komen tot een integrale aanpak en inzet.

en vroegtijdige signalering en interventie. Jongeren en mensen in een kwetsbare positie

> We werken aan een goede informatiepositie om maatschappelijke onrust, radicalisering

zijn gevoelig voor ondermijnende criminaliteit en daarvoor is extra aandacht nodig vanuit

en polarisatie inzichtelijk te maken, gericht op het voorkomen, signaleren en vermin-

een intensieve netwerksamenwerking. Er wordt ingezet op mensen met verward en

deren van onveilige situaties. Wanneer openbare orde verstoringen dreigen te ontstaan

onbegrepen gedrag om bijbehorende overlast te voorkomen en snel passende onder-

zetten we, samen met onze ketenpartners, de juiste interventies in om (verdere) onrust

steuning te bieden. Bewustwording van digitale risico’s in de online omgeving zijn voor

te voorkomen.

inwoners en ondernemers van belang om slachtofferschap te voorkomen. Bij preventie

> We maken, daar waar het noodzakelijk is voor handhaving van de openbare orde,

vervullen ook inwoners een belangrijke rol, bijvoorbeeld in de vorm van buurtpreventie en

gebruik van slimmer cameratoezicht. Hierbij wordt gebruik gemaakt van camera’s die

de signaalfunctie die ze vervullen op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Ook de

patronen herkennen, kunnen tellen en rekenen.

bestuurlijke weerbaarheid van de gemeente is cruciaal, zodat medewerkers, bestuur en politieke ambtsdragers zonder bedreiging, intimidatie of andere ondermijnende invloeden hun werk kunnen doen en om te voorkomen dat criminelen worden gefaciliteerd.

08 26

27

OPENBARE ORDE, VEILIGHEID EN PREVENTIE

1

Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit

1

> We bieden handelingsperspectieven aan de directe omgeving van mensen met

We investeren in onze toekomstige veiligheid door samen met onze partners jeugd­

onbegrepen gedrag, met extra aandacht voor de buurt/buren. Het Meldpunt Crisiszorg

overlast en -criminaliteit te voorkomen dan wel aan te pakken. We richten ons zowel op

West-Brabant kan hierin een bekender begrip worden. Dit komt ook ten goede aan de

groepen als op individuen. Dit doen we door samen te werken met het Zorg- en

bekendheid van het Meldpunt Crisiszorg West-Brabant.

­Veiligheidshuis De Markiezaten, het Openbaar Ministerie, de politie, de woningcorporaties en maatschappelijke organisaties.

High Impact Crimes

We willen dat kinderen en jongeren in Roosendaal veilig en gezond opgroeien, zich op

High Impact Crimes (HIC) is een verzamelnaam voor delicten als woninginbraak,

een gezonde manier ontwikkelen en actief deelnemen aan de samenleving. Echter, we

­overvallen, straatroof en geweldsmisdrijven. Een HIC-delict heeft grote impact op de

zien dat de jeugd op steeds jongere leeftijd in aanraking komt met criminaliteit. We willen

persoonlijke levenssfeer. Niet alleen voor het slachtoffer, maar ook voor de directe

jongeren zo jong mogelijk beschermen tegen (georganiseerde) criminaliteit en hen

omgeving. Onveiligheidsgevoelens kunnen door High Impact Crimes sterk vergroot

perspectief bieden en hiermee de ‘gouden roltrap’ die jongeren naar de georganiseerde

worden en langdurig aanhouden.

criminaliteit brengt, afbreken. > We geven (gericht) voorlichting over het voorkomen van mogelijk slachtofferschap. > We bieden tijdig laagdrempelige ondersteuning aan (kwetsbare) jongeren in hun ontwikkeling naar volwassenheid. > We hebben extra aandacht voor basisschoolleerlingen (groep 7/8); deze leeftijd is

> Daarnaast zetten we in op het voorkomen van woninginbraken door het verstrekken van subsidie aan particuliere woningeigenaren op de aanschaf van gecertificeerd ­hangen sluitwerk.

cruciaal voor de richting waarin hun verdere leven gaat. We bieden, o.a. via Halt, lessen aan op basis- en voortgezet onderwijs. > We richten ons door middel van een statusverlagende en/ of statusverleggende aanpak op jongeren die in de criminaliteit terecht zijn gekomen. > We zetten (meer) jongerenwerk en straathoekwerk in. > We brengen, binnen de wettelijke mogelijkheden, interne en externe informatie bij elkaar om onze (gezamenlijke) informatiepositie te verbeteren en op basis hiervan de

Digitale veiligheidsrisico’s > We bevorderen de digitale veiligheid om te voorkomen dat inwoners, ondernemers, organisaties en de gemeente zelf slachtoffer worden van cyber gerelateerde zaken. > We geven adviezen (voorlichting), gericht op het risicobewustzijn en op het zelf beschermend gedrag, om te voorkomen dat zij slachtoffer worden van cybercrime en digitale criminaliteit.

jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit nog gerichter aan te pakken. > We pakken casuïstiek integraal aan met partners als zorg- en veiligheidshuis, school,

Buurtpreventie

politie, jeugdzorg, reclassering en OM. Hierbij benut iedere partner zijn eigen bevoegd-

Buurtpreventie is een vorm van toezicht door bewoners in de eigen buurt, opgestart door

heden en instrumenten om jeugdoverlast en criminaliteit aan te pakken en/ of

de bewoners zelf en vanuit een gevoel zelf mede verantwoordelijk te zijn voor de veilig-

­jongeren en hun ouders zorg en passende ondersteuning te bieden om te voorkomen

heid in de buurt. Buurtpreventie vindt altijd plaats in samenwerking met politie, gemeente

dat ze afglijden in de criminaliteit.

en andere partners, zoals bijvoorbeeld woningbouwcoöperaties.

Mensen met onbegrepen gedrag en zorgmijders Het aantal incidenten met mensen met onbegrepen gedrag kent helaas een stijgende lijn.

> We ondersteunen de buurtpreventieteams en vergroten het aantal teams op ­voorwaarde dat er draagvlak is vanuit de buurt om aan de slag te gaan en blijven met buurtpreventie.

> We willen kwetsbare inwoners vinden, binden en toeleiden naar zorg, zodat ze, binnen hun mogelijkheden, kunnen participeren in de samenleving. Een passend ondersteunings­aanbod voor de brede(re) doelgroep van mensen met onbegrepen bedrag is nodig om hen de juiste hulp te kunnen bieden en de (door de omgeving) ervaren overlast te reduceren. > We willen, bij hulp- of zorgverleners, kortere wachtlijsten voor jeugd en volwassenen. Dit om tijdig en adequate hulp te bieden maar ook om langdurige druk op de ­veiligheidspartners of overlast in de buurt te voorkomen. > We pakken casuïstiek integraal aan met partners als zorg- en veiligheidshuis, OGGZ, politie en OM. Hierbij benut iedere partij zijn eigen bevoegdheden en instrumenten om casuïstiek aan te pakken en adequate zorg en passende ondersteuning aan kwetsbare inwoners te bieden. We bieden sneller de juiste hulp die nodig is door bijvoorbeeld de inzet van een wijk-GGZ’er en/of Barka (hulp aan dakloze en kwetsbare mensen) om op die manier langdurige situaties te vermijden en de druk op de veiligheidspartners te verminderen.

08 28

29

OPENBARE ORDE, VEILIGHEID EN PREVENTIEE

1

1

Gemeenschappelijke regelingen Om onze doelen te realiseren, werken we samen met anderen; zo nemen we deel in verbonden partijen. Een totaal overzicht en de financiële informatie van onze verbonden partijen is opgenomen in de Paragraaf Verbonden partijen. De (publiek)rechtelijke ­verbonden partijen die bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen in dit programma zijn hieronder weergegeven. Percentage inwoners dat zich wel eens onveilig voelt in hun eigen buurt of dorp

26%

31%

31%

Bron: Bewonersenquête

2017

2019

2021

Totaal aantal misdrijven per 10.000 inwoners

544

550

579

Bron: Waarstaatjegemeente.nl

2019

2020

2021

WAT MAG DIT KOSTEN? X € 1.000 Lasten Openbare orde, veilig­heid en preventie Baten Openbare orde, veilig­heid en preventie Saldo

08 30

2021 rekening

2022 begroting

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

11.457

11.439

9.721

10.091

10.216

10.565

238

325

99

108

102

124

11.219

11.114

9.622

9.983

10.114

10.441

24

5.119

AANTAL DEELNEMERS

BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2023 (x 1.000 euro)

5

2.326

AANTAL DEELNEMERS

BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2023 (x 1.000 euro)

16

2.130

AANTAL DEELNEMERS

BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2023 (x 1.000 euro)

25

3

AANTAL DEELNEMERS

BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2023 (x 1.000 euro)

31

FINANCIEEL ­OVERZICHT BESTUREN & ­SAMENWERKEN

1

BeleidsX € 1.000 veld

2022 2023 2024 2025 2026 begroting begroting begroting begroting begroting

Algemene bestuurlijke zaken

2.788

3.139

3.185

3.155

3.198

3.197

Regionale representatie en samen­ werking

721

847

786

801

812

822

Betrouwbare ­gemeente

21.437

30.026

25.009

25.139

25.636

25.977

Openbare orde, veiligheid en preventie

11.457

11.439

9.721

10.091

10.216

10.565

36.403

45.451

38.701

39.186

39.862

40.561

Algemene bestuurlijke zaken

88

0

0

0

0

0

Regionale representatie en samen­ werking

97

103

110

112

114

117

Betrouwbare ­gemeente

1.680

4.895

1.442

1.478

1.515

1.553

Openbare orde, veiligheid en preventie

238

325

99

108

102

124

Totaal

2.103

5.323

1.651

1.698

1.731

1.794

Saldo

34.300

40.128

37.050

37.488

38.131

38.767

Stortingen in reserves

1.061

1.189

1.208

1.227

1.246

1.265

Onttrekkingen aan reserves

2.048

5.708

1.670

1.417

1.360

1.370

Lasten

Totaal Baten

08 32

2021 rekening

1

33

PROGRAMMA 2

LEREN & ONTWIKKELEN

2

BELEIDSVELDEN EN PORTEFEUILLEHOUDERS Beleidsvelden

Portefeuillehouder

Onderwijsbeleid

wethouder Klaar Koenraad

Onderwijshuisvesting

wethouder Klaar Koenraad

Sport

wethouder Sanneke Vermeulen

Cultuur

wethouder Arwen van Gestel

ONDERWIJSBELEID WAT WILLEN WE BEREIKEN? We streven naar gelijke kansen voor kinderen en jongeren. Het is belangrijk dat kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen, zonder dat zij daarbij belemmerd worden door factoren die zij zelf niet kunnen beïnvloeden. Alleen het gezin waar je in geboren wordt, mag niet bepalen hoe je leven er uit gaat zien als het gaat om bijvoorbeeld inkomen, woonruimte en gezondheid. We willen onze inwoners inspireren en uitdagen het beste uit zichzelf te halen. In de ontwikkeling van een kind speelt het onderwijs een belangrijke rol. Dat begint bij een onderwijsaanbod dat excelleert in kwaliteit en diversiteit in een gezonde, t­ oekomstbestendige en duurzame leeromgeving. We hechten waarde aan de keuze­vrijheid van ouders en jongeren en koesteren daarom het brede palet van scholen als het gaat om grondslag, profiel en visie. In het kader van passend onderwijs mag verwacht worden dat de school er alles aan doet om voor het kind een passende vorm van ­onderwijs te organiseren. Als gemeente hebben we een belangrijke rol in het mogelijk maken van goede huisvesting en in het versterken van het pedagogisch klimaat door het stimuleren en faciliteren van voorzieningen, waaronder jeugdgezondheidszorg, onderwijsachterstanden, sport, cultuur en preventievoorzieningen.

Ook zorgt de toename van het aantal leerlingen op het MBO, Associate degrees Academie en andere HBO opleidingen voor de ontwikkeling naar Roosendaal Studentenstad.

34

35

ONDERWIJSBELEID

2

2

WAT GAAN WE DOEN? > De eerder vastgestelde Jeugdagenda wordt verder vormgegeven. We beginnen in 2023 met een analyse over wat we al doen vanuit onderwijsbeleid, wat dit oplevert en welke kansen hier nog liggen. Dwarsverbanden, zoals kinderarmoede, gezondheid, laaggeletterdheid en leefbaarheid en veiligheid (Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid), brengen we in beeld. Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen

5,1%

3,2%

3,2%

Bron: Waarstaatjegemeente.nl

2019

2020

2021

Tolberg en Langdonk/Kroeven zijn in het schooljaar 2022 – 2023 gestart en worden in

Percentage voortijdige schoolverlaters

2,9%

2,3%

2,5%

2023 verder vormgegeven.

Bron: Waarstaatjegemeente.nl

2019

2020

2021

22%

18%

11%

2017

2019

2021*

> De regionale ontwikkelagenda in samenwerking met het Passend Onderwijs en de Jeugdwet wordt voortgezet. In 2023 komt wederom de focus te liggen op het zorgen dat meer kinderen en jongeren kunnen blijven deelnemen aan het (regulier) o ­ nderwijs. Dit is nodig vanwege opgelopen vertragingen als gevolg van corona. Ook zal de ­ontwikkelagenda, Agenda van de Toekomst, in 2023 worden herzien. > Het jaar 2023 staat in het teken van het begin van een nieuw onderwijsachterstanden beleid voor een periode van vier jaar. Het onderwijsachterstanden beleid bestaat uit het aanbod voorschoolse educatie, in- en opstapje, het schakelproject en nieuwkomers­ onderwijs (NIP). > De activiteiten vanuit de Gelijke Kansen Alliantie, Art & Sport 2 Go, worden in de wijken Kortendijk en Westrand voortgezet. De activiteiten in de wijken Kalsdonk, Burgerhout,

> Om schoolverzuim en schooluitval te voorkomen zetten we, naast de wettelijke taken, in 2023 verder in op preventie en zorg. Door de inzet van leerplichtambtenaren en trajectbegeleiders kunnen we in een zo vroeg mogelijk stadium ingrijpen. Daarbij blijven we de samenwerking met jeugdprofessionals versterken. Het uitgangspunt van leerplicht is: iedere jongere op school. Basis voor de uitvoering is het vastgestelde Lokale Meld- en Coördinatiefunctie (LMC) Uitvoeringsplan met actiepunten voor de periode tot en met 2025. > Ook in 2023 worden verschillende scholingstrajecten en cursussen voor volwassenen aangeboden op het gebied van taal, rekenen en digitale vaardigheden. De scholingstrajecten zijn regionaal georganiseerd en worden uitgevoerd door Curio. De cursussen - gericht op meedoen in de samenleving - worden aangeboden door Bibliotheek

Percentage inwoners dat de afgelopen 12 maanden de bibliotheek bezocht Bron: Bewonersenquête

* De daling in 2021 hangt waarschijnlijk samen met coronamaatregelen

West-Brabant in samenwerking met verschillende regionale en lokale partners. Leidraad voor de uitvoering is het Taalakkoord De6 en het lokaal Jaarplan Laaggeletterdheid 2022 dat in 2023 wordt voortgezet. > Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) biedt gemeenten de mogelijkheid om in samenwerking met scholen en lokale partijen maatregelen te treffen om de onderwijsvertragingen bij kinderen als gevolg van corona in te lopen op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak in aanvulling op de interventies die scholen plegen. Overeenkomstig de uitspraak van minister Wiersma om de middelen zo snel mogelijk in te zetten, is met alle partijen afgesproken dat zoveel mogelijk interventies plaatsvinden in het schooljaar 2022-2023. Op deze manier wordt geprobeerd de middelen maximaal tot hun recht te laten komen bij de kinderen/jongeren die dit het hardst nodig hebben. > Voor de doorontwikkeling naar Roosendaal Studentenstad zorgen we voor goede studiefaciliteiten en is er bij aanvang van het schooljaar het introductie event: INTROosendaal. Er is aandacht voor de invulling van vrije tijd op het gebied van cultuur, evenementen en sport. Verder wordt ingezet op de koppeling tussen studeren, stage

08 36

lopen en werken in Roosendaal.

37

ONDERWIJSBELEID

2

2

ONDERWIJS­ HUISVESTING WAT MAG DIT KOSTEN?

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

2021 rekening

2022 begroting

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

Lasten Onderwijsbeleid

6.614

8.872

7.575

7.811

7.911

8.020

Baten Onderwijsbeleid

2.500

4.579

3.518

3.663

3.667

3.670

Saldo

4.114

4.293

4.057

4.148

4.244

4.350

X € 1.000

We streven naar een optimale huisvesting voor ons primair, voortgezet en speciaal onderwijs, van de juiste omvang, van goede kwaliteit en met flexibiliteit in het gebruik. Nu is gebleken dat de doordecentralisatie onderwijshuisvesting voor het primair onderwijs geen begaanbare route is, nemen we als gemeente weer nadrukkelijk de regie op verschillende processen. Deze nieuwe start biedt ons de mogelijkheid om duurzaam te investeren in onderwijshuisvesting en daarmee sluiten we aan op onze nieuwe ambities. Zo willen we groeien naar een 100.000+ gemeente en werken we toe naar een groenere gemeente. Ook de voorzieningen in de buurten en dorpen passen straks bij de ­toekomstige schaal. Waar we investeren, houden we rekening met groei. Deze ambities bieden kansen voor onderwijshuisvesting en die kansen willen we samen met de ­schoolbesturen benutten.

08 38

39

ONDERWIJSHUISVESTING

2

WAT GAAN WE DOEN?

SPORT

> Om de aanvragen voor het Huisvestingsprogramma Onderwijs (HPO) voor het jaar

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

2024 te kunnen toetsen, herzien we begin 2023 de verordening Onderwijshuisvesting. Deze verordening laten we aansluiten op de ontwikkelingen van nu en de visie op

2

onderwijs én op de noodzakelijke verduurzaming van onderwijsgebouwen. Zo krijgen we op een duidelijke manier meer sturing en regie op het huisvestingbeleid en blijven

Roosendaal is een gezonde en vitale stad. In 2030 hebben inwoners van Roosendaal

onze partners betrokken.

voldoende beweging en een vitale en actieve leefstijl. Met name kinderen en inwoners,

> Ook stellen we in 2023 een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op. Om aan te kunnen

waarvoor sporten of bewegen niet vanzelfsprekend is, worden gestimuleerd en onder-

sluiten bij onze ambities en om onze rol als gemeente in het huisvestingproces

steund. We zorgen voor een sterke basis waarbij sportaccommodaties en de buitenruimte

opnieuw vorm te geven, is het belangrijk om samen met onze partners tot een IHP te

op orde en toekomstbestendig zijn. Sport- en beweegvoorzieningen zijn gevarieerd van

komen. In dit plan leggen we voor de komende 10 tot 15 jaar de basis voor onderwijs-

aard en kwalitatief goed. De buitenruimte daagt uit om te bewegen en elkaar te

huisvesting in Roosendaal.

­ontmoeten. Sportaanbieders zijn vitaal en maatschappelijk betrokken. Zij dragen bij aan

> Een belangrijk element in de visie op onderwijs is de aansluiting van onderwijs op de

het welzijn en de participatie van onze inwoners. Er wordt nauw samen gewerkt om

doorlopende leerlijn van 0 tot 12 jaar. We zien dat schoolbesturen steeds vaker

iedereen in beweging te krijgen en te houden, op een voor hen passende manier.

aansluiten bij deze visie en dat ouders hun kinderen steeds vaker vanuit deze visie

We leven mee met Nederlandse en Roosendaalse topsporters en dit heeft een sterke

onderwijs willen laten volgen. We willen hier als gemeente in mee ontwikkelen en

inspirerende en verbindende waarde in onze samenleving. In Roosendaal starten veel

komen daarom met een visie op integrale kindcentra (IKC’s). Deze visie wordt in 2023

talenten hun weg naar de top en meerdere sporters hebben de (inter)nationale top

geëffectueerd.

bereikt. We zetten sport en bewegen in om Roosendaal op de kaart te zetten. Roosendaal

> In 2022 zijn door schoolbesturen aanvragen ingediend voor onderwijshuisvestings-

is in beweging!

voorzieningen. Om hieraan tegemoet te komen en continuïteit te bieden in afwachting van het IHP, stellen we voor het jaar 2023 een HPO op. In dit HPO worden de ­noodzakelijk te faciliteren onderwijshuisvestingsvoorzieningen opgenomen. > In 2023 behouden we aandacht voor de onderwijshuisvesting van het voortgezet onderwijs (VO), welke in 2017 gedecentraliseerd is en waarmee de verantwoordelijkheid voor huisvesting in handen is gekomen van de VO-scholen.

WAT GAAN WE DOEN?

WAT MAG DIT KOSTEN?

Gezonde inwoners 2021 rekening

2022 begroting

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

Lasten Onderwijshuisvesting

4.867

10.229

6.136

6.947

6.994

7.096

Baten Onderwijshuisvesting

186

496

936

289

293

297

4.681

9.733

5.200

6.658

6.701

6.799

X € 1.000

Saldo

De gezondheid van onze inwoners is een gezamenlijke verantwoordelijkheid en daarom hebben we met meerdere partners de handen ineen geslagen in het FIT! Akkoord. Onze gezamenlijke ambitie is dat onze inwoners voldoende beweging hebben en een gezonde en actieve leefstijl hebben. Het streven naar gezonde inwoners doen we vanuit het principe van positieve gezondheid; we gaan actief aan de slag voor een gezond Roosendaal. We bieden al onze inwoners de mogelijkheid om te sporten en bewegen op een voor hen passende manier. Drempels worden weggenomen. Inwoners die op enige wijze een drempel ervaren, zetten we centraal. Drempels kunnen fysiek of mentaal zijn, maar ook financieel. Sport en bewegen zetten we nadrukkelijk in om inwoners te betrekken en aangesloten te houden bij onze samenleving.

08 40

41

SPORT

2

2

Presteren in de top > We zijn een actieve partner binnen het FIT! Akkoord. Dit akkoord is enerzijds een

We vinden het belangrijk dat onze inwoners naar eigen keuze en op hun eigen niveau

samenvoeging van het Sportakkoord en het Preventieakkoord en anderzijds een

sporten en bewegen. Topsport vormt daarin een belangrijke waarde en we erkennen dan

uitwerking van de Sport- en Beweegvisie en de Ambitienota Lokaal gezondheidsbeleid.

ook dat topsport en talentonwikkeling een eigen positie verdient: als voorbeeldfunctie,

> We geven uitvoering aan de subsidieregeling Sportinitiatieven en de subsidieregeling

als inspiratiebron en als ontmoetingsplek. Onze inwoners die hun talenten willen

Gezonde Leefstijl, waarmee we willen bevorderen dat kinderen en jongeren gezond

­ontwikkelen en willen doorgroeien naar de topsport, ondersteunen we op de weg daar

opgroeien en inwoners een actieve gezonde leefstijl hebben.

naar toe. Ook sportverenigingen kunnen daarin ondersteunen net als diverse topsport­

> We continueren de inzet van buurtsport- en beweegcoaches. Zij stimuleren sporten en bewegen voor iedereen en maken ook verbinding met andere sectoren, zoals cultuur

regelingen. Topsporters zijn onze ambassadeurs en topsportfaciliteiten en -evenementen maken de stad en de regio aantrekkelijker.

en onderwijs. > Op basisscholen zetten we combinatiefunctionarissen in; dat zijn vakleerkrachten in het bewegingsonderwijs die onderwijs met sport verbinden. > Roosendaal is een JOGG gemeente, dat houdt in dat we zijn aangesloten bij de

> In 2023 formuleren we beleid op het gebied van Topsport en Talentontwikkeling gericht op ondersteuning(snetwerk), Topsportfonds en de promotionele waarde van topsport.

landelijke organisatie ‘Jongeren op Gezond Gewicht’. JOGG werkt vanuit de gedachte

> We intensiveren de samenwerking met (sport)opleidingen CIOS Zuidwest-Nederland,

dat een gezonde jeugd start bij de omgeving van een kind. Ook in 2023 zetten we in

Curio Sport en Bewegen en Fontys Sporthogeschool. Daarbij leggen we ook de

op JOGG.

verbinding tussen sport, onderwijs én het bedrijfsleven.

> We participeren binnen het provinciale netwerk Uniek Sporten Brabant. Dit netwerk wil

> We ondersteunen het initiatief Sportgala Roosendaal dat jaarlijks georganiseerd wordt

zoveel mogelijk Brabanders die niet mee kunnen komen in het reguliere sportaanbod

door Stichting Sportgala Roosendaal. Tijdens het Sportgala worden sporters die een

bewegen naar een passende sport.

mooie sportprestatie hebben geleverd in het zonnetje gezet en gehuldigd.

Sterke basis Verenigingen, accommodaties en de buitenruimte zijn op orde en toekomstbestendig. Sterke en vitale sportaanbieders zijn een belangrijke factor voor het bevorderen van een actieve leefstijl bij onze inwoners. Roosendaal kent een sterk verenigingsleven. Alle partners werken samen, wisselen onderling kennis en ervaringen uit en nemen hun verantwoordelijkheid om alle inwoners de mogelijkheid te geven om te kunnen sporten en bewegen. Roosendaal heeft een gevarieerd en kwalitatief goed aanbod van sport- en beweegvoorzieningen. De buitenruimte stimuleert onze inwoners om in beweging te

Percentage inwoners dat voldoende lichamelijke beweging heeft (ja, meestal wel)

66%

63%

65%

Bron: Bewonersenquête

2017

2019

2021

7,6

7,6

7,6

2017

2019

2021

komen; inwoners hebben op korte afstand toegang tot een wandel- of fietspad, een openbaar park, een speelplaats of een vrij toegankelijk schoolplein. > In 2023 stellen we een beleidskader voor sportaccommodaties op; een zogenaamd sporthuisvestingsplan. Dit plan geeft een meerjarig overzicht van de investerings­ opgave in sportaccommodaties. > We ondersteunen sportaanbieders door de inzet van buurtsportcoaches en ­beweegcoaches. Zij spelen een grote rol in de ondersteuning van deze organisaties en in het adviseren en begeleiden van sport- en beweegactiviteiten. > We stimuleren het aanbod van (nieuwe) sporten en we stimuleren initiatieven gericht op sporten en bewegen in de openbare ruimte. Het nieuwe Urban Sports Park in

Rapportcijfer inwoners voor sportvoorzieningen Bron: Bewonersenquête

Stadsoevers is daar een goed recent voorbeeld van. Het park heeft een duurzaam karakter en verbindt verschillende sportvoorzieningen met elkaar, zoals skaten, basketbal, freerunning en bootcamp.