Bijlage 08. VRMWB begroting 2022 en jaarstukken 2020.pdf
Tekst van het document
€ 1.612 € 9.533 € 29 € 32 € 613 € 11.819
€ € -91 € € € -13 € -104
€
1.361
€
Rijksbijdrage BTW Subtotaal box Rijk
€ €
1.213 2.574
Totaal
€ 14.392
Box Rijk / overig Rijksbijdrage strategische projecten
1-1-2023
€ 1.612 € 9.443 € 29 € 32 € 600 € 11.715 €
1.311
€ -140 € -190
€ €
1.073 2.384
€ -294
€ 14.098
-50
Mutatie reserve
€ € € € € €
-901 -13 -913
€
-50
€ €
-140 -190
1-1-2024 Mutatie reserve
€ 1.612 € 8.542 € 29 € 32 € 587 € 10.801
€ € € € € €
43 -13 30
€
-50
€
1.261
€ €
933 € -140 2.194 € -190
€ -1.103 € 12.995
€ -160
1-1-2025
€ 1.612 € 8.585 € 29 € 32 € 574 € 10.831 €
1.211
€ €
793 2.004
€ 12.835
Bovenstaande reserves geven de stand van de reserves weer voor resultaatbestemming jaarrekening 2020. De voorgestelde toevoegingen vanuit het resultaat zijn hier nog niet in verwerkt.
Voorzieningen Omschrijving (bedragen x 1.000)
1-1-2022 Mutatie reserve
1-1-2023
Mutatie reserve
1-1-2024 Mutatie reserve
1-1-2025
Voorzieningen Voorziening onderhoud kazernes Regelingen reorganisatie
€ €
2.043 € -347 178 € -116
€ €
1.696 62
€ €
-367 -62
€ €
1.329 -
€ 170 € -
€ €
1.499 -
Totaal
€
2.220
€
1.758
€
-429
€
1.329
€ 170
€
1.499
€ -463
51
4.3 Tariefvaststelling Tarievenbesluit personeel Veiligheidsregio 2022 Ten behoeve van, onder andere, de verantwoording van personele inspanningen bij projecten is het noodzakelijk dat het DB hiervoor een uurtarief vaststelt. Op basis van begroting, rekening houdend met een opslag voor bemiddeling, begeleiding, risico en administratieve verwerking e.d., zijn de volgende uurtarieven bepaald voor 2022: Laag (schaal 5/6/7) Middel (schaal 8/9/10) Hoog (schaal 11/12/13)
€ 80 € 103 € 139
Deze tarieven zijn met name bedoeld voor de verantwoording van projectmatige zaken en subsidies. Ten behoeve van individuele afspraken wordt de mogelijkheid van maatwerk open gehouden. Voor dienstverlening binnen het werkingsgebied BMWB op een niveau boven schaal 13 worden op individuele basis maatwerkafspraken gemaakt. Zo nodig dienen deze tarieven nog te worden verhoogd met 21% BTW. In principe is het beschikbaar stellen van personeel belast met BTW. Alleen in gevallen waarbij sprake is van een individueel contract in het kader van ‘arbeidsmobiliteit’ (= individueel opleidings- / ontwikkelingstraject), dan wel er expliciet vrijstelling is verleend door de inspecteur (in ons geval voor de brandweercentralisten bij de GMK), kan heffing van BTW buiten beschouwing blijven. De in rekening te brengen BTW is overigens voor gemeenten compensabel in het kader van het BTW compensatiefonds.
52
4.4 Lijst van veelgebruikte afkortingen Afkorting Betekenis
Afkorting
AB ANBO AOW Arbo AVG
Algemeen Bestuur Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen Algemene Ouderdomswet Arbeidsomstandigheden Algemene verordening gegevensbescherming
HSL IBGS ICT KBO KPI
Hogesnelheidslijn Incidentbestrijding Gevaarlijke Stoffen Informatie- en Communicatie Technologie Katholieke Bond van Ouderen Key Performance Indicator
BBV
Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten Brede Doeluitkering Rampenbestrijding Bank voor Nederlandse gemeente Besluit Risico´s Zware Ongevallen Buitenlandse zaken Calamiteiten Coördinator Collectieve Arbeidsovereenkomst Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Plan Bureau Dagelijks Bestuur Document Management Systeem Digitaal stelsel Omgevingswet Electronische LeerOmgeving
LMS
Landelijke Meldkamer Samenwerking
LPO MJOP MWB OMWB OOV OvD PPS RCC SAR SBM TAS TNO
Europees Monetaire Unie Financiering Decentrale Overheden Functioneel Leeftijdsontslag Financiën, Planning & Control Full Time Equivalent Gemeentelijke Gezondheidsdienst Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure Human Resource Management
VBS VEt VIK VRZ WA Wnra WOB
Loon- en prijsontwikkeling Meerjaren Onderhoudsplan Midden- en West-Brabant Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant Openbare Orde en Veiligheid Officier van Dienst Publiek-Private Samenwerking Regionaal Crisiscentrum Search & Rescue Stichting Bedrijfsbrandweerzorg Moerdijk Tankautospuit Nederlandse Organisatie voor toegepastnatuurwetenschappelijk onderzoek Veiligheidsbeheersysteem Veilige Energietransitie Veiligheid Informatie Knooppunt Veiligheidsregio Zeeland Wettelijke Aansprakelijkheidsverzekering Wet normalisering rechtspersoon ambtenaren Wet Openbaarheid van Bestuur
Wvr
Wet veiligheidsregio's
WVSV
Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s
BDuR BNG BRZO BZK CaCo CAO CBS CPB DB DMS DSO ELO EMU FIDO FLO F,P&C FTE GGD GHOR GRIP HRM
Betekenis
53
54
Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Postbus 3208, 5003 DE Tilburg Bezoekadres Doornboslaan 225-227, Breda Telefoon 088 22 50 000 info@vrmwb.nl / www.vrmwb.nl
1. Begrotingswijziging VRMWB 2021 Het Dagelijks Bestuur heeft op 25 maart 2021 besloten om: 1. De administratieve begrotingswijziging 2021 vast te stellen, zodat beheersbegroting 2021 als basis kan dienen voor de begroting 2022. 2. In te stemmen met de actualisatie en votering van de investeringskredieten 2021 à € 18.811.200 met als basis het geactualiseerde investeringsplan 2021 inclusief overloop vanuit 2020. 3. In te stemmen met het voorstel om de gevolgen van de BBV-wijziging omtrent SAAS-oplossingen vanaf 2021 op te nemen in de begroting van de Veiligheidsregio door middel van een egalisatiereserve SAAS. 4. In te stemmen de wijzigingen omtrent de FLO (intekentaak) in jaarschijf 2021 ad. € 457.980 (nadelig) opgenomen in de ontwerpbegroting 2022 goed te keuren als formele wijziging op de begroting 2021. 5. Verzocht wordt de mutatie van intekentaak kazernes in jaarschijf 2021 ad. € 171.083 (voordelig) opgenomen in de ontwerpbegroting 2022 goed te keuren als formele wijziging op de begroting 2021. 6. In te stemmen met het voorstel om de weggevallen IOV-subsidie vanaf jaarschijf 2021 te compenseren middels gemeentelijke bijdrage. Het kostenverdeelmodel op te hogen met € 169.000 voor de uitvoering van de structurele lokale adviestaken voor wat betreft de Besluiten Externe Veiligheid Inrichtingen. 7.
De begrotingswijzigingen voor een zienswijze voor te leggen aan de deelnemende gemeenten.
TOELICHTING Ad 1) Begrotingswijziging Bij het opstellen van de beheersbegroting 2021 zijn er op basis van een geactualiseerd inzicht aanpassingen gedaan in de te verwachte onttrekkingen en stortingen in reserves en voorzieningen, alsmede de BDUR-bijdrage. Als gevolg hiervan is het totaal van de lasten en baten van het programma Veiligheid veranderd, wat leidt tot een administratieve begrotingswijziging. Daarnaast hebben er door het verder concretiseren van de inhoud van de pijlers een aantal budgetverschuivingen tussen pijlers plaatsgevonden. Dit is mede het gevolg van de organisatieontwikkeling welke per 1 januari 2021 is verwerkt in de begroting. Bij goedkeuring van deze wijzigingen (bijlage 1), wordt deze beheersbegroting 2021 gebruikt als basis voor de Beleidsbegroting 2022. Ad 2) Investeringsplan Het Investeringsplan (IP) 2021 is verder uitgewerkt en geactualiseerd. Hierbij is gekeken naar de levensduur en de noodzakelijkheid van vervanging. Dit zorgt voor aanpassingen van het IP en de hieruit voortkomende kapitaallasten. Tevens zijn er diverse verschuivingen van investeringsprojecten van 2020 naar 2021. De geactualiseerde investeringskredieten zijn opgenomen in bijlage 2 met als basis het geactualiseerde investeringsplan 2021 inclusief de overloop van 2020. De primitieve begroting 2020 (beleidsbegroting 2020) was € 14,7 mln.
Het voor 2020 vastgestelde investeringsplan bedroeg € 8,9 mln. Daarvan is € 6,8 mln. gerealiseerd in 2020. Uit de toelichting op de investeringen valt op te maken dat als gevolg van corona problemen met de levering zijn ontstaan waardoor investeringen niet zijn gerealiseerd en zijn doorgeschoven naar 2021. Dit betreft een bedrag van ca. € 1,60 mln. en verklaard daarmee grotendeels de afwijking van in totaal € 2,1 mln.
Het investeringsplan 2021 is tot stand gekomen onder andere o.b.v. afgesloten contracten zoals voor de vervoermiddelen. Dit betreft meteen het grootste investeringsbedrag met een totaal bedrag van € 12,9 mln. ten opzichte van het totale investeringsvolume van € 18,9 mln.. Bij het opstellen van het investeringsplan is nut en noodzaak van de vervangingsinvesteringen goed nagegaan. Mede door de genoemde hoge investeringen in vervoermiddelen, uitgestelde en naar 2021 verplaatste investeringen en doorgeschoven investeringen (zoals o.a. grootschalig- en kleinschalig watertransporten) van 2020 naar 2021 is het totale investeringsvolume zo hoog. Vanuit de organisatie wordt strakker en beter gestuurd op de voortgang en realisatie van het investeringsplan. De verwachting is dat het investeringsplan wordt gerealiseerd, tenzij door corona leveringsproblemen gedurende dit jaar ontstaan. Ad 3) SAAS Conform BBV voorschriften dienen de ICT kosten voor software in de vorm van SaaSoplossingen met ingang van 2020 anders verwerkt te worden. Als gevolg hiervan worden deze kosten voortaan in de exploitatie verwerkt in plaats van als investering. Omdat de SaaS kosten een grillig uitgavepatroon kennen over de jaren verspreid, wordt voorgesteld om dit vanaf de begroting 2021 te gaan dekken uit een egalisatiereserve SaaS. Hierdoor ontstaat een evenwichtige spreiding van de lasten.
Deze reserve kent hetzelfde principe als de egalisatiereserve kapitaallasten. De reserve wordt jaarlijks gevuld met de gemiddelde jaarlijkse besparing op kapitaallasten voor software de komende 10 jaar. Het gemiddelde bedrag per jaar benodigd ligt hoger doordat het SaaS platform al niet meer in de investeringsbegroting was opgenomen voor 2021 en verder. Onderstaand het financiële gevolg:
Voorgesteld wordt om naast de jaarlijkse storting een initiële storting in de reserve SaaS te maken vanuit het resultaat 2020 van € 450.000. Dit geeft dekking aan het jaarlijkse tekort van € 90.000 voor de komende 5 jaar. De tijdsperiode is gebaseerd op de vervangingscyclus van 5 jaar voor deze software. Tevens wordt er rekening mee gehouden dat een 100% realisatie normaliter niet bereikt wordt. Aanpassingen t.l.v. gemeentelijke bijdrage Het Algemeen Bestuur hanteert als uitgangspunt dat hogere, noodzakelijke uitgaven als (in)direct gevolg van wet- en regelgeving en/of onvermijdbaar zijn op grond van de wettelijk vastgestelde beleidsdocumenten verrekend kunnen en mogen worden via het kostenverdeelmodel, dat de basis vormt voor de gemeentelijke bijdrage aan Veiligheidsregio MWB. De hieronder staande punten komen voort uit gewijzigde wet- en regelgeving. Ad 4) FLO (intekentaak) In 2020 is een meerjarenprognose gemaakt voor de kosten van het FLO-overgangsrecht. Eind 2020 heeft een aantal wijzigingen in wet- en regelgeving gezorgd voor een noodzakelijke aanpassing van de prognose met als gevolg een verwachting van hogere kosten. Daarnaast zorgen wijzigingen op medewerkersniveau voor een verandering/verschuiving van kosten. Algemeen Wetsvoorstel tot aanpassing duur toepassing levensloop, Prinsjesdag 2020.
Het onlangs aangenomen wetsvoorstel regelt dat de levenslooptegoeden niet langer tot 1-1-2022 kunnen worden uitbetaald, maar tot 1 november 2021. Concreet betekent dit dat er eerder moet worden gestart met een reguliere FLO-uitkering met hogere uitkeringskosten tot gevolg. Herziening toepassing boete Regeling Vervroegd Uittreden (RVU). Voorheen diende over elke euro aan bruto FLO-uitkering 52% RVU boete te worden betaald. Een aanpassing van de zienswijze vanuit de Belastingdienst maakt dat vanaf heden niet alleen over de bruto uitkering een RVU-boete is verschuldigd, maar ook op alle werkgeversbijdragen en -afdrachten, zoals werkgeversbijdrage pensioenpremie etc. Dit heeft een aanzienlijke verhoging van de kosten tot gevolg.
-
Hogere loonkosten per 1 januari 2021. Ondanks dat er geen cao-stijging heeft plaatsgevonden zijn de loonkosten en daarmee de FLO-kosten per 1 januari 2021 gestegen. Doordat het FLOrecht is gebaseerd op een 75% netto garantie, hebben de veranderingen (onder andere hogere pensioenpremies en verandering in het fiscale regime) direct invloed op de FLO-rechten en de kosten.
Individueel Het verlaten van de bezwarende functie door een medewerker met recht op FLO-overgangsrecht heeft een vermindering en verschuiving (afkoop) van de FLO-kosten tot gevolg. Uitvoering van de rechtspositie heeft voor het leeuwendeel van de medewerkers met recht op FLO-overgangsrecht tot gevolg dat zij, tijdelijk in 2020 of 2021, bij bijzondere en eenmalige betalingen dienen te worden belast via een hoger percentages bijzonder tarief. Dit percentage ligt 6% hoger dan het gangbare tarief. Doordat deze medewerkers in 2020 en 2021 recht hebben op een te bruteren netto versneld spaarbedrag (afspraak cao-partijen) liggen de kosten van deze getrapte uitbetaling in 2021 circa 6% hoger dan in 2020. Bovengenoemde wijzigingen ten opzichte van beleidsbegroting 2021 veroorzaken de volgende aanpassingen in jaarschijf 2021.
Ad 5) Kazerne (intekentaak) Basis voor de begroting voor de intekentaak beheer kazernes vormt de realisatie boekjaar 2020. Op grond daarvan zijn o.a. de kapitaallasten 2021 en verder aangepast. Ten opzichte van de beleidsbegroting 2021 betekent dit voor jaarschijf 2021 het volgende.
In de initiële beleidsbegroting 2021 was abusievelijk rekening gehouden met een bedrag van € 586.953 voor de intekentaak kazernes. Dit is ook zo in het volume van de baten en lasten verwerkt destijds, Dit bedrag diende echter € 515.224 te zijn zoals in de tabel Actualisatie kazernes beleidsbegroting 2021 was opgenomen. In deze begrotingswijziging 2021 is uitgegaan van het originele bedrag van € 586,953 voor de wijziging. Dit is ook opgenomen in de specificatie. Na begrotingswijziging resteert een bedrag van € 413.851 voor de betreffende gemeenten.
Ad 6) IOV
Sinds 2006 worden structurele lokale adviestaken voor wat betreft de Besluiten Externe Veiligheid Inrichtingen, Externe Veiligheid Buisleidingen en Externe Veiligheid Transport met incidenteel geld uitgevoerd. Hiervoor ontvingen de veiligheidsregio’s zogenaamde impulsgelden (IOV) van het ministerie van I&W. Voor veiligheidsregio MWB is dit in de begroting 2020 een bedrag van €169.000. Na lange onderhandelingen met het ministerie van I&W, IPO en de VNG is besloten deze gelden vanaf 2021 over te hevelen naar zowel het provinciefonds als het gemeentefonds. Van de € 4,5 mln. voor lokaal omgevingsveiligheid wordt € 0,675 mln. toegevoegd aan het provinciefonds en € 3,825 aan het gemeentefonds. Gemeenten zijn hierover geïnformeerd in het septembercirculaire gemeentefonds 2020, compensatie voor gemeenten MWB is € 284.000. De middelen worden middels een landelijke verdeelsleutel structureel in het gemeentefonds gestort, om tegemoet te komen aan de werkelijke bestuurslasten op gebied van externe veiligheid. Door de invoering van de omgevingswet neemt het aantal bedrijven met milieubelastende activiteiten toe waardoor meer inzet voor externe advisering nodig is. In 2021 werken wij aan een notitie waarin deze ontwikkeling en de definitieve personele en financiële gevolgen nader worden uitgewerkt. BIJGEVOEGD Bijlage 1: begrotingswijziging 2021 Bijlage 2: investeringsplan 2021
Bijlage 1: begrotingswijziging 2021 Programma Veiligheid
Begroting Primitief 2021
(bedragen x € 1.000)
Lasten
Begrotingswijziging
Baten
Lasten
Begroting na wijziging
Baten -363
€
407
Baten
1. Stimuleren redzaamheid in de samenleving
€
723
€
-
€
-316
€
-363
2. Bijdragen aan een veilige leefomgeving
€
7.615 €
-299
€
1.322 €
-8.022 €
8.937 €
-8.321
3. Leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet
€
59.811
-7.296 €
1.303 €
-56.047
€
61.114
€
-63.343
4. Wendbare en duurzame organisatie
€
1.976 €
-125
€
-807
€
-873
€
1.169 €
-998
5. Algemene opbrengsten
€
-
€
-75.990
€
-
€
75.990
€
-
€
-
Subtotaal Programma Veiligheid
€
70.125
€
-83.710
€
1.502 €
10.685
€
71.627
€
-73.025
Algemene dekkingsmiddelen
€
447
€
-447
€
0
€
0
€
447
€
-447
Overhead
€
14.672
€
-
€
-1.692 €
-11.757
€
12.980
€
-11.757
Vennootschapsbelasting
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
€
85.243
€
-84.157
€
-190
€
-1.071 €
85.053
€
-85.228
1. Stimuleren redzaamheid in de samenleving
€
-
€
-50
€
-
€
-
€
-
€
-50
2. Bijdragen aan een veilige leefomgeving
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
3. Leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet
€
7.023 €
-7.430 €
-759
€
1.172 €
6.264 €
-6.258
4. Wendbare en duurzame organisatie
€
536
€
-1.025 €
662
€
46
€
1.198 €
-979
5. Algemene opbrengsten
€
-
€
-140
€
-
€
140
€
-
Subtotaal mutaties reserves
€
7.559 €
-8.645 €
-97
€
Gerealiseerde resultaat
€
92.802
-92.802
-287
€
€
€
Lasten
Mutaties Reserves
€
€
€
-
1.358 €
7.462 €
-7.287
287
92.515
-92.515
€
€
De primaire begroting 2021 was ingedeeld in 5 pijlers. De pijler algemene opbrengsten is met ingang van de BURAP 2020 komen te vervallen en is in bovenstaande administratieve begrotingswijzing aangepast. Tevens zijn diverse andere wijzigingen verwerkt op het gebied van o.a. de BDUR-ontvangsten en de reserves en voorzieningen.
Bijlage 2: investeringsplan 2021 Meerjarig investeringsplan Gronden en terreinen Woonruimten Bedrijf sgebouwen Grond weg en bouwkundige werken Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
2021
€
265.600
€ 12.897.100 € 2.222.600 € 3.425.900 € 18.811.200
Het jaar 2020 in één oogopslag
PRESTATIES
69
2100 km
1.200.000
1,2 miljoen inwoners
2.100 km2 oppervlakte
Pijler 1 Stimuleren redzaamheid in de samenleving Grote stappen gezet voor realisatie Risk Factory in 2021 1.200 geanalyseerde home safety checks Gouden Rookmelder gewonnen voor Steffie.nl
24 gemeenten
69 brandweerkazernes
Corona
1.259 brandweer vrijwilligers
Pijler 2 Bijdragen aan een veilige leefomgeving
216 beroepsbrandweer
Pijler 3 Leveren van hulpvaardige en slagvaardige inzet
83 BRZO inspecties
7.998 uitrukken
4.172 adviezen risicobeheersing 450 controles brandveilig gebruik
Bluswatervisie in uitvoering: 6 nieuwe watercontainers en 1 tankwagen
Voorbereiding komst Omgevingswet
Ingebruikname Safety Village Tilburg
10 social media campagnes voor risicocommunicatie
356 ondersteunend personeel
Waarborgen continuïteit organisatie
Bestrijden van de crisis
Paraat en vakbekwaam blijven voor een hulpvaardige en slagvaardige inzet
Als speler en verbinder in de crisisorganisatie
Cijfers Corona
18
11.000
uren gemeenten voor werk op regionaal niveau
Wob verzoeken behandeld
2
1
vrijwel alle
tussentijdse verantwoording aan gemeenten
Vrijwilligheid: ambities bepaald, proeftuinen en Bureau Vrijwilligheid gestart
evaluatie functioneren regionale crisisorganisatie
Totaal resultaat 2020 Lasten
Nieuwe dashboards met operationele, financiële en personele prestaties
Plan van aanpak duurzame inzetbaarheid medewerkers
Concept tweede loopbaanbeleid
Missie & ambitie We zijn een betrouwbare partner in veiligheid en veerkracht. Samen maken we de regio veiliger. We werken hecht samen met hulpverleners, bestuurders, ondernemers en inwoners aan een veilige en veerkrachtige samenleving. We houden risico’s voorspelbaar en hanteerbaar door de samenleving erop voor te bereiden, de juiste middelen in te zetten en bij te dragen aan herstel.
5
fte per maand t.b.v. de coronacrisis
Nieuwe meldkamer en RCC Bergen op Zoom
Wendbare en duurzame organisatie Realisatie nieuwe organisatiestructuur
ONZE MENSEN
ONZE REGIO
Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
Redzame Samenleving
0,035 mln
Veilige Leefomgeving
8,3 mln
Hulpvaardige en Slagvaardige Inzet
63,0 mln
Wendbare en duurzame organisatie
12,9 mln
Corona
1,4 mln
Reserves
7,0 mln
Totaal
92,7 mln
Baten Gemeenten
65,2 mln
Rijk
9,7 mln
Overig
11,1 mln
Reserves
10,0 mln
Totaal
96,0 mln
Resultaat
3,3 mln
inzet GHOR medewerkers voor crisis
Jaarstukken Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 2020
Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Vastgesteld door het Algemeen Bestuur per 06-04-2021
Jaarstukken 2020
Jaarstukken Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 2020
3
Jaarstukken 2020
4
Jaarstukken 2020
Inhoudsopgave 1 Algemeen ........................................................................................................................................................7 1.1 Inleiding.............................................................................................................................................8 1.2 Bestuur..............................................................................................................................................8 1.3 Samenvatting Resultaat....................................................................................................................9 1.4 Reservepositie ............................................................................................................................... 11 2 Jaarverslag: Verantwoording Programma Veiligheid ............................................................................. 12 2.1 CORONA ....................................................................................................................................... 14 2.2 Stimuleren van een redzame samenleving ................................................................................... 18 2.3 Bijdragen aan een veilige leefomgeving ........................................................................................
20 2.4 Hulpvaardige en slagvaardige inzet .............................................................................................. 23 2.5 Wendbare en duurzame organisatie ............................................................................................. 33 3 Jaarverslag: Paragrafen ............................................................................................................................. 38 3.1 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................... 39 3.2 Financiering ................................................................................................................................... 41 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen en investeringen ............................................................................ 45 3.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................... 47 3.5 Verbonden partijen ........................................................................................................................ 52 4 Jaarrekening ...............................................................................................................................................
55 4.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ...................................................................... 56 4.2 Balans ............................................................................................................................................ 57 4.3 Toelichting op de balans ................................................................................................................ 58 4.4 Baten en lasten .............................................................................................................................. 67 4.5 Toelichting baten en lasten: verschillenanalyse ............................................................................ 68 4.6 Overzicht van de aanwending van het bedrag onvoorzien ........................................................... 72 4.7 Overzicht incidentele baten en lasten en structurele toevoegingen en onttrekkingen .................. 73 4.8 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ......................... 74 4.9 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen .................................................................. 75 4.10 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SISA) ..........................................................
76 4.11 Financieel overzicht op taakvelden ............................................................................................. 76 4.12 Verantwoording IOV-gelden ........................................................................................................ 77 5 Overige gegevens ....................................................................................................................................... 78 5.1 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................... 79 5.2 Controleverklaring .......................................................................................................................... 79 6 Bijlagen ........................................................................................................................................................ 80 6.1 Intekentaken .................................................................................................................................. 81 6.2 Gemeentelijke bijdrage en Rijksbijdrage ....................................................................................... 82 6.3 Conversie van thema naar pijlers ..................................................................................................
83 6.4 Lijst van veelgebruikte afkortingen ................................................................................................ 84
5
Jaarstukken 2020
Leeswijzer De jaarstukken 2020 bestaan uit het jaarverslag, de jaarrekening en overige gegevens. Het jaarverslag is opgenomen in hoofdstuk 2 en 3 en de jaarrekening in hoofdstuk 4. De jaarstukken hebben de volgende indeling: Hoofdstuk 1 Algemeen Dit hoofdstuk bevat een korte samenvatting van het jaar 2020, een beschrijving van het bestuur, een analyse van het behaalde resultaat 2020 en een overzicht van de reservepositie. Hoofdstuk 2 Verantwoording Programma Veiligheid Hoofdstuk 2 beschrijft de realisatie van de doelstellingen en de inzet van de financiële middelen per thema. Hoofdstuk 3 Paragrafen In hoofdstuk 3 zijn de paragrafen opgenomen conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Dit betreft een verantwoording over de beheersmatige aspecten. Hoofdstuk 4 Jaarrekening De jaarrekening bestaat onder andere uit de balans, de toelichting hierop en een overzicht van baten en lasten. Hoofdstuk 5 Overige gegevens In dit hoofdstuk staan de overige gegevens van de jaarstukken; gebeurtenissen na balansdatum en de controle verklaring van de accountant. Hoofdstuk 6 Bijlagen In de bijlagen is de lijst met gebruikte afkortingen en een overzicht van de intekentaken Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) en kazernes opgenomen.
6
Jaarstukken 2020
1 Algemeen
7
Jaarstukken 2020
1.1 Inleiding Het jaar 2020 stond in het teken van twee grote thema's; De coronacrisis en de interne organisatieontwikkeling. De coronacrisis kwam onverwacht. Veiligheidsregio MWB zou Veiligheidsregio MWB niet zijn als we daar niet mee om kunnen gaan. We doen waar we goed in zijn: onze crisisorganisatie staat paraat en zet zich met man en macht in om deze ongekende crisis te bestrijden en de veiligheid in onze regio zo goed als mogelijk te borgen. Behalve de coronacrisis, wat een GRIP 4 incident is, hadden we nog 12 andere GRIP incidenten. C2000 zorgde twee keer voor een GRIP 2 situatie: bij de migratie in januari en een uitval in september. Onder strenge maatregelen stonden we paraat en zijn we onze adviesfunctie succesvol blijven vervullen. Door onze inzet voor de coronacrisis is het ons echter niet gelukt alle beleidsvoornemens en going concern werkzaamheden te realiseren. In een speciale coronaparagraaf en in de beleidsverantwoording staan we hier uitgebreid bij stil. We zijn vakbekwaam geworden en gebleven, weliswaar voornamelijk op afstand. Een groot aantal realistische trainingen heeft geen doorgang gevonden vanwege de beperkende maatregelen. Ook bij opleidingen is een achterstand opgelopen, met name omdat de planning vanwege de maatregelen een aantal keren is bijgesteld.
Hoewel het effect op langere termijn nog niet bekend is, maken wij ons zorgen over de vakbekwaamheid van onze repressieve medewerkers. In 2020 hebben we flinke stappen gezet in de organisatie ontwikkeling. De structuur staat en het grootste deel van de medewerkers is geplaatst. Maar we zijn zeker nog niet klaar. Om ons toekomstbeeld te realiseren focussen we ons komende jaren op cultuur- en gedragsontwikkeling. Bijzonder was de succesvolle verhuizing van de meldkamer. Na een lange periode van voorbereiding zijn in juni 2020 de politie, brandweer, ambulancediensten en de afdelingen beheer van de regio’s Midden- en West-Brabant en Zeeland samengegaan in de nieuwe meldkamer in Bergen op Zoom. Een ander hoogtepunt was de bijzondere multidisciplinaire voorbereiding op oud en nieuw. Een bijzondere jaarwisseling met het oog op de verwachtte onrusten door de strenge coronamaatregelen. En toeval of niet: in oktober woedde een brand in een parkeergarage in Oosterhout, net vóór het succesvolle webinar over branden in parkeergarages en elektrisch aangedreven voertuigen.
1.2 Bestuur Het bestuur is verantwoordelijk voor een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening, de gemeenschappelijke meldkamer en de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het Algemeen Bestuur (AB) van Veiligheidsregio MWB bestaat uit de burgemeesters van de 24 deelnemende gemeenten. Het Dagelijks Bestuur (DB) is samengesteld uit een voorzitter, een plaatsvervangend voorzitter en vier portefeuillehouders: Situatie per 31-12-2020
8
Burgemeester
Functie
Portefeuille
Th. L.N. Weterings
Voorzitter
P.F.G. Depla J.F.M. Janssen
Plv. voorzitter Lid
J.P.M. Klijs M.W.M. de Vries M. Buijs F.A. Petter
Lid Lid Lid Lid
Crisisbeheersing, Grensoverschrijdende samenwerking en Nucleair Brandweerzorg Personeel en Financiën, Interregionale samenwerking en Presterend vermogen Waarborging verbinding VR – Omgevingsdienst Veiligheid en zorg Bevolkingszorg Portefeuillehouder GMK en C2000
Jaarstukken 2020
1.3 Samenvatting Resultaat Veiligheidsregio MWB heeft over het boekjaar 2020 een positief resultaat behaald van ca. € 3,3 miljoen. Het resultaat is als volgt opgebouwd: (bedragen x € 1.000)
Begroting 2020 Begroting 2020 na wijziging
Rekening
Verschil (begroting -/rekening)
Stimuleren redzaamheid in de samenleving Bijdragen aan een veilige leefomgeving Leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet Wendbare en duurzame organisatie
€ € € €
10 7.422 52.701 -72.218
€ € € €
82 1.658 1.435
€ € € €
-175 -703 -873 920
€ € € €
175 786 2.531 515
Totaal programma Veiligheid
€
-12.086
€
3.175
€
-832
€
4.008
Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting
€ € €
14.745 -
€ € €
-36 -
€ € €
493 -1
€ € €
-528 1
Gerealiseerde totaal saldo van lasten en baten
€
2.659
€
3.140
€
-340
€
3.480
Subtotaal mutaties reserves
€
-2.659
€
-3.140
€
-2.986
€
-154
Gerealiseerde resultaat
€
-
€
-
€
-3.326
€
3.326
Het gerealiseerde resultaat wordt op hoofdlijnen als volgt verklaard: Verschillenverklaring (x € 1.000)
Verschil
Effect op resultaat
Loonkosten en reorganisatie Opleiden en oefenen Vrijwilligers Corona Programma's GHOR GMK ICT Bedrijfsvoering Overige verschillen
€ € € € € € € € € €
552 2.192 523 -1.347 130 494 114 -710 893 487
positief positief positief negatief positief positief positief negatief positief positief
Totaal
€
3.326
positief
Loonkosten en reorganisatie In 2020 hebben diverse vacatures opengestaan. Deze vacatures zijn terughoudend ingevuld, aangezien de organisatieontwikkelingen nog niet waren afgerond. Vacatures op sleutelposities zijn veelal ingevuld door de inhuur van derden. Overige vacatures zijn vaak niet ingevuld. Hoofdzakelijk vanwege deze niet ingevulde vacatures is op het onderdeel loonkosten een positief resultaat behaald van € 1,5 miljoen. Op inhuur is een nadeel behaald in 2020. Naast de inhuur van derden voor het vervullen van sleutelfuncties is de inhuur gedeeltelijk ook ter ondersteuning van de organisatieontwikkeling. Diverse inhuurcontracten zijn met het oog op de organisatieontwikkelingen verlengd. De inhuur en advieskosten laten een overschrijding zijn van ruim € 0,5 miljoen. Per 1 januari 2021 is de nieuwe structuur van start gegaan. Medewerkers zijn grotendeels geplaatst. Voor een aantal medewerkers is een voorziening getroffen om de kosten van vaststellingsovereenkomsten en de werk-naar-werk trajecten te dekken. De meerkosten hiervoor bedragen € 0,5 miljoen. Opleiden en oefenen De maatregelen vanwege Corona hebben een groot effect gehad op het opleiden en oefenen van al onze medewerkers. Opleidingen zijn de gedurende 2020 veelal stopgezet of niet gestart. Ook de oefenmomenten zijn sinds maart 2020 beperkt.
Ondanks de inspanningen om gedurende het jaar de oefenmomenten weer op te starten is het oefenbudget slechts beperkt ingezet. Onze repressieve medewerkers zijn vakbekwaam geworden en gebleven, weliswaar voornamelijk op
9
Jaarstukken 2020
afstand. Een groot aantal realistische trainingen heeft geen doorgang gevonden vanwege de beperkende maatregelen. Ook bij opleidingen is een achterstand opgelopen, met name omdat de planning vanwege de Corona maatregelen een aantal keren is bijgesteld. Vrijwilligers Het positieve resultaat op de vrijwilligersvergoedingen heeft een tweetal oorzaken. Enerzijds is de bezetting van de vrijwilligers lager dan de formatie, waardoor er minder vergoedingen worden uitbetaald. Ook is een dagdienst die met vrijwilligers werd bemenst opgeheven. Ook zijn als gevolg van de Coronacrisis de oefenmomenten vanaf maart teruggelopen. Corona Gedurende 2020 hebben we kosten moeten maken als crisisorganisatie om de Coronacrisis te bestrijden. Deze kosten hebben betrekking op de inhuur van personeel, adviesopdrachten en meerkosten van de eigen crisisorganisatie. Ook zijn binnen de organisatie tal van maatregelen geïmplementeerd om onze continuïteit te garanderen, soms met meerkosten als gevolg. In totaal betreft het € 1,35 miljoen aan gedefinieerde meerkosten. Daar staat tegenover dat er aanzienlijke minderkosten zijn geboekt doordat reguliere bedrijfsvoering veel minder vaak doorgang heeft kunnen vinden. Het gaat hier met name om de reeds genoemde opleiden en oefenen. Dit gaat over een totaal van € 3,15 miljoen waardoor gesaldeerd een positief resultaat ontstaat van € 1,8 miljoen.
Zie paragraaf 2.1 in deze jaarstukken voor een specificatie. Programma Via een aantal programma’s pakken wij speerpunten uit ons beleidsplan integraal op. De uitvoering van deze programma’s is, mede door de Corona, vertraagd. Hierdoor is een positief resultaat op dit onderdeel behaald. GHOR De GHOR heeft een positief resultaat behaald in 2020, met als hoofdoorzaak de COVID-19 crisis. Diverse werkzaamheden op het gebied van opleidingen, automatiseringsonderzoeken en bijeenkomsten zijn hierdoor uitgesteld. Ook zijn er diverse vacatures geweest die niet of pas later dan begroot zijn ingevuld. GMK Het beheer van de meldkamer is vanwege wetswijziging per 1 januari 2020 overgegaan van de Veiligheidsregio MWB naar de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS). Gedurende 2020 heeft de overdracht van de activa en de financiële afwikkeling hiervan plaatsgevonden. Door de verwerking van de financiële afwikkeling is een boekwinst gerealiseerd. ICT De ICT kosten voor SaaS oplossingen dienen met ingang van 2020 anders te worden verwerkt volgens de BBV. Als gevolg hiervan zijn deze kosten in de exploitatie verwerkt in plaats van als investering, met een negatief resultaat tot gevolg. De implementatie van het SaaS platform heeft in 2020 ook tot extra kosten geleid. Bedrijfsvoering Op het gebied van bedrijfsvoering is een positief resultaat behaald.
Met name door het thuiswerken is een aanzienlijk resultaat behaald op de reiskosten en overige personele kosten. Daarnaast zijn tal van bijeenkomsten en voorlichtingsactiviteiten niet doorgegaan. Naast de gevolgen van de COVID-19 maatregelen zijn besparingen gerealiseerd door het efficiënter inrichten van de organisatie, op het gebied van correctief onderhoud, telefonie en brandstof. Overige verschillen Op diverse andere gebieden worden resultaten behaald. Deze resultaten zijn in veel gevallen ook het gevolg van de mindere bestedingen als gevolg van de Coronacrisis. In paragraaf 4.5 wordt is een uitgebreide verschillenanalyse opgenomen.
10
Jaarstukken 2020
1.4 Reservepositie We hebben alleen reserves met een specifieke bestemming. Algemene reserves zijn niet aanwezig. De omvang van de reserves vertoont over het boekjaar 2020 het volgende verloop: (bedragen x 1.000)
Algemene reserve Bestemmingsreserves Nog te bestemmen exploitatieresultaat Totaal
Stand per 31-12-2019 € € € €
16.908 2.622 19.531
Stand per 31-12-2020 € € € €
15.506 3.326 18.832
Verschil
€ € € €
-1.403 704 -699
Het AB heeft in januari 2018 besloten om de omvang van enkele reserves gedurende een aantal jaren af te bouwen. De toelichting van de individuele reserves is opgenomen in paragraaf 4.3 Toelichting op de balans.
11
Jaarstukken 2020
2 Jaarverslag: Verantwoording Programma Veiligheid
12
Jaarstukken 2020
Verantwoording programma Veiligheid In het Beleidsplan 2019-2023 hebben we onze voornemens uitgewerkt langs drie pijlers, met als basis een wendbare en duurzame organisatie.
Indeling jaarrekening De indeling van de jaarrekening heeft een herkenbare relatie met ons Beleidsplan en daarmee de pijlers. We hanteren één lijn in onze beleidsdocumenten. Hiermee vergroten we het inzicht in welke activiteiten bijdragen in het bereiken van onze doelen. De beleidsbegroting 2020, waarover we in deze jaarrekening verantwoorden, is nog conform ‘oude stijl’ opgesteld en bevat naast de speerpunten van de pijlers ook nog speerpunten per organisatieonderdeel. Een deel van die speerpunten betreft going concern activiteiten. Deze komen niet terug in deze verantwoording, tenzij er grote afwijkingen zijn. In hoofdstuk 6.3 is wel nog een vergelijking te zien tussen de oude en nieuwe structuur. In deze jaarrekening werken we de pijlers en speerpunten concreter uit door de W-vragen te beantwoorden: • Wat willen we bereiken? • Wat hebben we gerealiseerd? • Wat zijn de kosten? Met een kleur (groen, oranje en rood) geven we aan wat de status van de doelstelling is. Kleur
Betekenis Doelstelling is gereed/behaald Doelstelling wijkt af van planning, maar wordt naar verwachting volgend jaar behaald. Doelstelling is niet behaald.
Onderstaand een samenvatting van het financiële resultaat op programmaniveau. Een uitsplitsing van het resultaat per pijler is terug te vinden in 2.2 t/m 2.5 en een gedetailleerde verschillenverklaring in 4.4 (bedragen x 1.000)
Begroting
Begroting na wijziging
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
€ 65.954 € 800 € 14.868 € -
€ -78.039 € -800 € -123 € -
€ -12.086 € € 14.745 € -
€ 67.258 € 615 € 14.699 € -
€ -64.083 € -615 € -14.735 € -
Gerealiseerde totaal saldo van lasten en baten € 81.621
€ -78.962
€
€ 82.572
Mutaties Reserves Stimuleren redzaamheid in de samenleving Bijdragen aan een veilige leefomgeving Leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet Wendbare en duurzame organisatie
€ € € €
7.170 1.173
€ € € €
-8.562 -2.440
€ € € -1.392 € -1.267
€ € € €
Subtotaal mutaties reseves
€
8.343
€ -11.002
€ -2.659
€
Gerealiseerde resultaat
€ 89.965
€ -89.965
€
Programma Veiligheid Algemene Dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting
2.659
-
Rekening
begroting -/rekening
Saldo
Lasten
Baten
€ € € €
3.175 -36 -
€ 69.423 € 547 € 15.669 € -1
€ -70.255 € -547 € -15.176 € -
€ € € €
-832 493 -1
€ € € €
4.008 -528 1
€ -79.433
€
3.140
€ 85.638
€ -85.978
€
-340 €
3.480
6.560 501
€ € € €
-82 -8.218 -1.900
€ € -82 € -1.658 € -1.399
€ € € €
6.560 501
€ € € €
-82 -7.911 -2.054
€ € -82 € -1.350 € -1.553
€ € € €
7.061
€ -10.200
€ -3.140
€
7.061
€ -10.047
€ -2.986
€
-154
€ 89.633
€ -89.633
€
€ 92.699
€ -96.025
€ -3.326
€
3.326
-
Saldo
-308 154
13
Jaarstukken 2020
2.1 CORONA 2020 heeft grotendeels in het teken gestaan van corona. Door de uitbraak van het coronavirus en de verdere verspreiding over de hele wereld, ontstond een internationale (gezondheids)crisis. Op 27 februari 2020 werd de eerste besmetting in Nederland gemeld, in de regio Midden- en West-Brabant. Sindsdien wordt er in Nederland samengewerkt door het kabinet, de veiligheidsregio’s, GGD ’n, gemeenten en vele (zorg)partners, om het virus en de gevolgen te bestrijden. In onderstaande tabel worden de gevolgen voor onze organisatie weergegeven: Stand van zaken Continuïteit inzet
Na de uitbraak van het coronavirus hebben we een intern continuïteitsteam geformeerd, om de continuïteit van de organisatie te waarborgen. Hierbij is vooral gekeken naar de continuïteit voor repressie, vakbekwaamheid, kantoorpersoneel en meldkamercentralisten. Met name in maart en april is er heel veel werk verzet. Zo zijn preventieve maatregelen getroffen, om uitval van processen door ziekte te voorkomen. Ook zijn er continuïteitsplannen gemaakt om bij uitbraak van ziekte direct te anticiperen en de primaire dienstverlening te kunnen blijven bieden. Noodzakelijk en nuttige informatie is voor medewerkers terug te vinden op een speciale interne COVID-pagina. Met het beschikbaar komen van sneltesten is in september ook een COVID-loket ingericht. Enerzijds om, indien nodig, voor repressief personeel een sneltest te regelen. Anderzijds om voor medewerkers als vraagbaak te dienen voor vragen over corona in relatie tot gezondheid. Sinds de opstart van dit COVID-loket is hier meer dan 170 keer een beroep op gedaan. De paraatheid van onze posten is onveranderd gebleven. Doordat veel vrijwilligers vanuit thuis werken, was de paraatheid op sommige vrijwillige posten zelfs beter. De gevolgen voor de operationele onderdelen van onze organisatie zijn daardoor, én door het instellen en handhaven van coronamaatregelen op de kazernes, beperkt gebleven.
Echter, het nauwelijks of niet met elkaar kunnen oefenen en trainen brengt wel de nodige risico's voor de middellange en lange termijn met zich mee. De landelijke coronamaatregelen hebben op preventief gebied wel de nodige gevolgen gehad. Zo werden activiteiten op het gebied van risicobeheersing, bewustwording, toezicht en evenementen ingeperkt. Bezoeken aan verzorgingshuizen, horeca, woningbouwcoöperaties en bedrijfscontroles zijn niet of nauwelijks uitgevoerd, behalve voor hoog risicovolle bedrijven. Er is op alternatieve werkwijze toezicht gehouden (administratief/op afstand). Toezicht op Brzo-bedrijven is gerealiseerd conform planning, maar wel in een andere vorm. Brandpreventie activiteiten zijn, op afstand of administratief, uitgevoerd. Evenementen vonden beperkt doorgang, waardoor advisering minder capaciteit heeft gevraagd in de tweede helft van het jaar. Er is wel meer inzet gepleegd op de (landelijke en Brabantse) ontwikkeling van evenementenbeleid en de mogelijkheden om ondanks corona toch evenementen te kunnen organiseren.
Continuïteit beleidsvoornemens en going concern
Vanaf maart tot en met december is gemiddeld 18 fte per maand ingezet voor de coronacrisis. Deze capaciteit is niet vervangen door extra in te huren. Hierdoor is een aantal beleidsvoornemens niet gerealiseerd en een aantal going concern werkzaamheden niet uitgevoerd. Dit is verder toegelicht in de verantwoording per pijler. De gevolgen voor de bedrijfsvoering zijn beperkt gebleven. De thuiswerkfaciliteiten hebben voldoende mogelijkheden geboden, waardoor de belangrijkste
14
Jaarstukken 2020
ondersteunende processen doorgang hebben gevonden. Overig specifiek risico
In het belang van de continuïteit van de organisatie op langere termijn, zijn de opleidingen voor repressieve medewerkers zoveel als mogelijk doorgegaan. Waar nodig werden extra coronamaatregelen genomen. De (praktijk) oefeningen vonden zoveel mogelijk in aangepaste vorm plaats, onder andere via de Elektronische leeromgeving (ELO). Praktijkcomponenten voor de vakbekwaamheid werden georganiseerd in kleine groepjes, met extra aandacht voor de elementaire motorische oefeningen. Het kunnen oefenen met de gehele ploeg en het investeren in het team als geheel wordt op veel fronten als een gemis en een risico ervaren. Veel multidisciplinaire en/of bestuurlijke opleidingen, trainingen en oefeningen zijn niet doorgegaan. Dit heeft invloed op de vakbekwaamheid van multi-functionarissen. Wel doet een deel van hen praktijkervaring op tijdens de bestrijding van de coronacrisis. Voor 2021 proberen we nieuwe werkvormen in te zetten om de vakbekwaamheid weer op niveau te brengen en te houden. Ter ondersteuning en advisering van de bestuurders, colleges, raden en ambtenaren van de 24 gemeenten, zijn medewerkers vrijgemaakt voor de coördinerende rol van het projectteam Bevolkingszorg (BZ) en een Multidisciplinair Backoffice (MBO, of wel scenarioteam).
Vanuit de gemeenten is veel extra ondersteuning geleverd op het gebied van implementatie maatregelen, juridische ondersteuning, communicatie en informatiedeling. In totaliteit hebben de gemeenten circa 11.000 uur aan werkzaamheden op regionaal niveau verricht. Vrijwel alle medewerkers van het team Communicatie van de VR zijn vanaf aanvang van de crisis ingezet en zijn daarbij tot en met augustus 2020 ondersteund door de piketteams communicatie vanuit de gemeenten. Vanaf september 2020 opereert het projectteam Communicatie zelfstandig. Het projectteam adviseert bestuurders en ambtenaren over de communicatie strategie, de communicatie aanpak en de woordvoeringslijnen (landelijk en regionaal) en voert deze uit. Het projectteam Communicatie is van februari t/m december 2900 uur ingezet. Voor het bestrijden van de coronacrisis is vrijwel alle tijd van de GHOR-medewerkers ingezet. Hierdoor is er geen specifieke tijd besteed aan de voor 2020 geplande activiteiten. In verband met de coronacrisis zijn door de voorzitter van de veiligheidsregio en de burgemeesters van onze gemeenten (namens de voorzitter) handhavingsbesluiten genomen. Bezwaarschriften tegen besluiten die tot 1 december 2020 zijn genomen kwamen bij de veiligheidsregio terecht om hier te worden afgehandeld.
Er zijn tien COVID-19 gerelateerde bezwaarschriften ontvangen, waarvan een deel is ingetrokken, en één beroepschrift. Schadeclaims als gevolg van de handhaving zijn niet ontvangen. Op 1 december 2020 is de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (Twm) van kracht geworden. Hierdoor liggen de bevoegdheden niet meer bij de veiligheidsregio, maar op gemeentelijk niveau. De voorzitter van de veiligheidsregio houdt wel een taak op het gebied van informatiedeling.
Samenwerking
Voor het bestrijden van de coronacrisis, die zich niet aan geografische grenzen houdt, is een Brabant brede samenwerking gezocht. Samen met Brabant-Noord en BrabantZuidoost is een aanpak voor de coronacrisis en een regionale communicatie strategie ontwikkeld. Binnen het projectteam Bevolkingszorg, projectteam Communicatie, scenarioteam, multidisciplinaire backoffice (MBO) en een Interregionaal Beleidsteam werden kennis en kracht gebundeld. Ook zijn bestuurlijke en ambtelijke rollen duidelijker gedefinieerd en de samenwerkingsverbanden aangehaald. Met behulp van de Commissaris van de Koning werd ook periodieke afstemming met de bestuurders in België georganiseerd.
15
Jaarstukken 2020
Wob-verzoeken
Gerelateerd aan de crisis zijn er in 2020 vijf Wob-verzoeken binnengekomen. Deze zijn allemaal tijdig afgehandeld, behoudens één die met instemming van de verzoeker een week buiten termijn is afgehandeld. Daarnaast is aan een partij nog een groot aantal agenda’s en besluitenlijsten geleverd, zodat zij zich kunnen beraden op het indienen van nog een Wob-verzoek. Door de omvang en de aard van de vragen kostte de afhandeling van deze Wob-verzoeken veel meer tijd en capaciteit van de betrokken medewerkers, dan een gemiddeld Wob-verzoek. De Wob-verzoeken zijn allemaal afgestemd met de twee andere Brabantse regio's en de GGD'n.
Evaluaties
In de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) is geregeld dat de voorzitter van de veiligheidsregio, na afloop van een ramp of crisis van meer dan plaatselijke betekenis, verslag uitbrengt aan de gemeenteraden van de getroffen gemeenten in de regio. Een eerste tussentijdse verantwoording, over de eerste zes maanden van de coronacrisis, is in augustus jl. verschenen. Begin januari van dit jaar is een tweede tussentijdse verantwoording verschenen, over de periode 15 juli tot 1 december 2020. Vanaf 1 december zijn burgemeesters zelf verantwoordelijk om de gemeenteraden te informeren. Hiervoor krijgen zij periodiek informatie aangeleverd via het projectteam BZ. Het functioneren van de regionale crisisorganisatie is geëvalueerd, waarbij burgemeester Klijs de aangewezen opdrachtgever was. De evaluatie beslaat de periode vanaf de start tot en met juli 2020 en was gericht op de multidisciplinaire crisisstructuur en de samenwerking binnen die structuur. Met name de geleerde lessen, concrete verbeterpunten en de ervaringen tijdens de aanpak van deze crisis zijn in kaart gebracht, zodat deze gebruikt kunnen worden in de volgende fasen van de coronacrisis. Andere bevindingen worden meegenomen in de opdracht in het kader van modernisering van de Crisisbeheersing. De eindrapportage is aangeboden aan de leden van het Algemeen Bestuur van VRMWB.
Daarnaast zijn de belangrijkste bevindingen gedeeld met belanghebbenden, door middel van een Webinar. Door de Inspectie Justitie en Veiligheid en de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) zijn landelijke onderzoeken gestart over het functioneren van de landelijke en/of regionale crisisorganisatie tijdens de coronapandemie.
16
Jaarstukken 2020
Financiële Consequenties COVID-19 in 2020 Format Ministerie van VWS (bedragen x € 1.000)
Inkoop en distributie PBM Specifieke meerkosten Brandweerzorg repressie/incidentbestrijding Crisisbeheersing & rampenbestrijding Risicobeheersing Bevolkingszorg Bedrijfsvoering Overige taken/activiteiten Subtotaal
Opgave 2020
€
122
€ € € € € € €
125 352 4 653 2 12 1.148
Overige meerkosten Bedrijfsvoering Overige taken/activiteiten Subtotaal
€ € €
63 15 78
Minder inkomsten en uitgaven Brandweerzorg repressie/incidentbestrijding GHOR Preventie Crisisbeheersing & rampenbestrijding Risicobeheersing Bedrijfsvoering Subtotaal
€ € € € € € €
2.525 183 42 229 19 152 3.150
Totaal saldo
€
-1.803
Gedurende 2020 hebben we kosten moeten maken als crisisorganisatie om de Coronacrisis te bestrijden. Deze kosten hebben betrekking op de inhuur van personeel, adviesopdrachten en meerkosten van de eigen crisisorganisatie. Ook zijn binnen de organisatie tal van maatregelen geïmplementeerd om onze continuïteit te garanderen, soms met meerkosten als gevolg. In totaal betreft het € 1,35 miljoen aan gedefinieerde meerkosten. Daar staat tegenover dat er aanzienlijke minderkosten zijn geboekt doordat reguliere bedrijfsvoering veel minder vaak doorgang heeft kunnen vinden, met name in de sfeer van opleiden en oefenen. Dit gaat over een totaal van € 3,15 miljoen. Er is geen sprake geweest van minder inkomsten. Gesaldeerd resteert een positief resultaat ontstaat van € 1,8 miljoen. Hierdoor wordt er geen declaratie gedaan bij het Ministerie van VWS conform de brief Bestuurlijke en financiële afspraken COVID-19 verstuurd in juli 2020 aan alle voorzitters van de veiligheidsregio’s (kenmerk 208190-PG).
17
Jaarstukken 2020
2.2 Stimuleren van een redzame samenleving De basis van een veilige en veerkrachtige samenleving zijn de mensen die er wonen, werken, ondernemen en studeren. Samengevat zijn dit onze inwoners. In een redzame samenleving zijn inwoners zich bewust van (brand)veiligheid en weten zij wat zij daaraan kunnen bijdragen. Onze speerpunten voor het stimuleren van een redzame samenleving voor de komende vier jaar zijn: • Vergroten handelingsbekwaamheid bij specifieke doelgroepen. • Vroeg(er) signaleren verminderd zelfredzamen en ontwikkelen van maatwerkprogramma’s gericht op deze doelgroepen. • Vergroten inzicht in redzaamheid door onderzoek. • Verhogen redzaamheid van organisaties. We richten ons op de 1,2 miljoen inwoners in onze regio, waarbij we inspelen op de specifieke kenmerken en behoeften van verschillende doelgroepen. ‘One size fits all’ gaat hier niet op. Logisch, want niemand is hetzelfde. Wat willen we bereiken
Wat hebben we gerealiseerd
Het vergroten van de handelingsbekwaamheid bij specifieke doelgroepen
Risk Factory (RF) Er is een plan van aanpak ontwikkeld om commitment bij scholen te realiseren. Eind 2020 heeft 23% van de scholen toegezegd. - De stuurgroep RF heeft na afweging van diverse factoren een duidelijke voorkeur voor de Dongecentrale te Geertruidenberg uitgesproken als locatie voor de Risk Factory. - Een sluitende begroting is voorbereid, deze is ter besluitvorming voorgelegd in het AB van februari 2021.
Het vroeg(er) signaleren van minder redzamen en ontwikkelen maatprogramma’s Vergroten inzicht in redzaamheid door onderzoek Verhogen redzaamheid van organisaties
Brabant Veilig Week Door de coronacrisis is in overleg met de gemeenten besloten de Brabant Veilig Week door te schuiven naar 2021. De jaarlijkse Brandpreventie weken in het najaar hebben wel plaats gevonden. Meten & Onderzoek Bij een Home Safety check onderzoeken we via ambassadeurs bij mensen thuis hun brandveiligheidssituatie a.d.h.v. een vragenlijst. We hebben er zo’n 1.200 geanalyseerd en geduid. De bestaande vragenlijsten bleken niet eenduidig te zijn waardoor de gegevens niet volledig vergelijkbaar waren. Dit wordt aangepast. Daarnaast hebben we met de uitkomsten interventies ontwikkeld. Het geplande burgerpanel heeft vanwege corona nog geen doorgang gevonden. Gedragsverandering We zijn gestart met het inventariseren van de risico’s in en om huis, als input voor toekomstige gedragsinterventies. We participeren in een landelijk netwerk en bouwen op deze manier aan expertise om via op maat gedragsinterventies effectief gedrag te veranderen. Netwerken bouwen 85% van de dodelijke slachtoffers bij brand vallen in de woonomgeving. Accounthouders hebben een verbindende (externe) liaisonfunctie voor reguliere afstemming met woningbouwverenigingen. Hierdoor pakken zij vragen adequater op en voelen woningbouwverenigingen zich meer gehoord.
18
Jaarstukken 2020
In 2020 is de gouden rookmelder vanuit Brandweer Nederland toegekend aan de netwerksamenwerking tussen Steffie.nl en Brandweer MWB. Hierin wordt op zeer laagdrempelige manier uitwerking gegeven aan het onderwerp brandveiligheid. Daarnaast is het netwerk met Thebe Extra aangeboord waarbij het onderwerp brandveiligheid voor alle leden (105.000) in MiddenWest-Brabant ontsloten wordt. Risicocommunicatie
Veiligheid Community Risicocommunicatie is essentieel in coronatijd. Via de social media kanalen en inzet via meer traditionele middelen zijn de landelijke maatregelen en boodschappen versterkt en op maat gemaakt voor inwoners van onze regio. Daarmee is ingespeeld op de wensen van gemeenten. Bijkomstigheid is dat onze naamsbekendheid aantoonbaar is gegroeid in 2020. De uitbreiding van de veiligheid community vertaalt zich in de prestatie-indicatoren social media in paragraaf ‘Wendbare en duurzame organisatie’.
Minder kwetsbare burgers en meer zelfredzame samenleving
Minder kwetsbare burgers Vrijwel alle tijd van de medewerkers van de GHOR is gegaan naar het bedwingen van de coronacrisis. Daar hebben we veel van geleerd. Hoewel er in de eerste helft van 2020 geen specifieke aandacht is besteed aan het opzetten van programma’s voor de minder kwetsbare burgers, zijn de best practices en leerpunten uit deze bijzondere tijd vastgelegd om in de toekomst te gebruiken.
Prestaties
Taakveld bewustwording en maatschappelijke beïnvloeding* Voorlichting doelgroepen Voorlichting door ambassadeurs brandveiligheid Huisbezoeken door ambassadeurs brandveiligheid Verwerking en analyse Home Safety Checks Voorlichting na brand Projecten met maatschappelijke partners Aantal actieve ambassadeurs netwerken Aantal nieuwe netwerken om te komen tot gedragsverandering Brandweer op school (bereikte kinderen) Social media / Facebook campagnes Aantal pop-up-stores
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
83 -
20 300 600 -
1.200
4 22 -
20 30 -
4 4 5 1
2278 4
8.000 300 20
-** -
ELO brandveiligheid uitwerken en presenteren aan 25% eigen medewerkers * Vanwege de coronamaatregelen zijn zowel de eigen werkzaamheden als die van de netwerken (bijvoorbeeld scholen en ambassadeursnetwerken) stil komen te liggen. Door de vrijgevallen tijd kwam er ruimte om zaken die later gepland stonden eerder op te pakken (bijvoorbeeld de Elektronische leeromgeving voor brandveilig leven’). ** Deze indicator is vervangen door het aantal volgers op onze social media. Deze indicatoren zijn terug te vinden in de pijler ‘wendbaar en duurzaam’.
19
Jaarstukken 2020
Financieel overzicht Weergave van de kosten voor het stimuleren van de redzame samenleving: Stimuleren redzaamheid in de samenleving (bedragen x € 1.000)
Begroting 2020
Lasten Baten
€ €
10 -
Begroting Rekening Verschil 2020 2020 (begroting -/na wijziging rekening) € 210 € 35 € 175 € -210 € -211 € 1
Lasten overhead Baten overhead
€ €
-
€ €
-
€ €
-
€ €
-
Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting
€ €
-
€ €
-
€ €
-
€ €
-
Gerealiseerde totaal saldo van lasten en baten
€
10
€
-
€
-175 €
175
Onttrekking aan reserves Toevoegingen aan reserves
€ €
-
€ €
-
€ €
-
€ €
-
Gerealiseerde resultaat
€
10
€
-
€
-175 €
175
2.3 Bijdragen aan een veilige leefomgeving Inleiding De wereld waarin we leven verandert snel. Altijd zijn er aspecten in onze omgeving die bedreigend zijn of zo ervaren worden. We willen samen met onze gemeenten en partners bijdragen aan een veilige leefomgeving. Omdat de regio Midden- en West-Brabant divers is in leefgebieden, hebben we te maken met verschillende risico’s. Deze pakken we gebiedsgericht en themagericht aan. De regierol ligt daarbij bij de gemeenten en we adviseren over de beheersing van risico’s om incidenten, rampen en crises te voorkomen. Door de ervaring die we hebben op alle onderdelen van de veiligheidsketen, zijn we in staat om deze werelden te verbinden. Onze speerpunten voor het bijdragen aan een veilige leefomgeving voor de komende jaren zijn: 1. Vergroten van veiligheid en veerkracht in specifieke gebieden en op belangrijke thema’s. 2. In een vroeg stadium en op een eenduidige manier adviseren aan en samenwerken met gemeenten en partners. Wat willen we bereiken
Wat hebben we gerealiseerd
We zijn een deskundige partner en adviseren gemeenten en andere partners in een vroeg stadium
Omgevingswet Voorbereidingen op de inwerkintreding op 1 januari 2022 zijn in volle gang. Interne voorbereidingen vinden plaats door in te zetten op bijvoorbeeld kerninstrumenten, het ontwikkelen van formats, vakbekwaamheid en digitaliseringsprocessen. Daarnaast is er een communicatiemiddel voor in- en externen ontwikkeld wat in Q1 2021 wordt verspreid. Externe processen zijn van start in de vorm van regiobrede werkgroepen met gemeenten en ketenpartners waarin we actieve bijdrage leveren op onderwerpen als omgevingsvisie, omgevingsplan, omgevingstafel, DSO-samenwerking, toepasbare regels en bruidsschat. Hierin vindt afstemming plaats over het synchroniseren van processen en afstemming over behoeften van gemeenten en ketenpartners over de rol van partners in de omgevingswet en het momentum daarbij. Dit vindt plaats naast de diverse oefeningen die door gemeenten worden georganiseerd en waar we als Veiligheidsregio ook aanschuiven. Vanuit het project Omgevingswet is er een subonderdeel opgestart ten behoeve van het ontwikkelen van een middel om de verbinding te leggen tussen de Omgevingswet, het dynamische risicoproces en risicogericht en gebiedsgericht adviseren. Dit wordt in 2021 verder ontwikkeld.
Plan van aanpak dienstverlening risicobeheersing In verband met de organisatieontwikkelingen en corona heeft het voorstel om de dienstverlening op het gebied van risicobeheersing breder op te pakken, pas in juli een eerste vervolg gehad. In dit voorstel
20
Jaarstukken 2020
zijn vier ontwikkelingen benoemd waar risicobeheersing zijn aandacht op legt, namelijk de veiligheidscyclus, ontwikkeling naar multidisciplinaire risicobeheersing, organisatieontwikkeling en de vakbekwaamheid medewerkers. De ontwikkeling naar multidisciplinaire risicobeheersing is ingezet evenals de organisatieontwikkeling, maar nog niet afgerond. Voor vakbekwaamheid is een link gelegd met de Omgevingswet. We vergroten de veiligheid en veerkracht in specifieke gebieden en op belangrijke thema’s
Dynamisch risicoprofiel Er is een conceptproces opgesteld. Ten behoeve van de, met de Ambtenaren Orde & Veiligheid (AOV) opgestelde, vijf veiligheidscontainers (clustering van 23 risico’s) zijn risicotafels voorbereid, maar in verband met COVID-19 zijn deze verplaatst naar 2021. Themagerichte en gebiedsgerichte veiligheidsaanpak Er zijn stappen gezet in het ontwikkelen van scenariokaarten ten behoeve van de groei naar een flexibele inzet. Dit doen we in samenwerking met diverse partners, waaronder gemeenten. De scenariokaart voor legionella (Q1, Q2) en droogte (Q3, Q4) zijn afgerond. Als gevolg van het coronavirus zijn verdiepende gesprekken met partners uitgesteld. Dit thema is opgenomen in de doorontwikkeling van crisisbeheersing en in het AB van november bekrachtigd. Evenementen Geen evenementen, wel topdrukte. De coronacrisis heeft de hele eventindustrie plat gelegd, met enorme impact tot gevolg. Het gehele plan voor 2020 is daarmee veranderd. In plaats van advisering en voorbereiding, is er in 2020 veel tijd gestoken in landelijke en Brabantbrede samenwerking ten aanzien van evenementen en COVID-19. Door deze intensieve afstemming is de samenwerking op het gebied van evenementen met gemeenten en partners verbeterd.