89-2026 Collegeprogramma 2026-2030

— - | Raadsmededeling Gemeente Roosendaal Datum: | 28 september 2026 | Zaaknummer: | 1704695 Van: | Het college van burgemeester en wethouders, portefeuillehouder waarnemend burgemeester Van Merrienboer Aan: | De raad van de gemeente Roosendaal Onderwerp | Collegeprogramma 2026-2030 'We doen het samen!" Bijlage: | Collegeprogramma 2026-2030 'We doen het samen!" Kennisnemen van Het college heeft het Collegeprogramma 2026-2030 'We doen het Samen!" vastgesteld en deelt dit ter kennisname met uw raad. Dit programma is een uitwerking van het Coalitieakkoord dat de partijen VLP Roosendaal, VVD, Roosendaalse Lijst, PRO en CDA eerder sloten. Met dit programma geeft het college aan welke koers zij in deze bestuursperiode wil volgen en hoe zij invulling wil geven aan de ambities voor Roosendaal en haar dorpen. Inleiding In mei 2026 presenteerden de coalitiepartijen VLP Roosendaal, VVD, Roosendaalse Lijst, PRO en CDA het coalitieakkoord. Hierin zijn de visie, ambities en doelen voor Roosendaal en haar dorpen beschreven. Het college kondigde aan het Coalitieakkoord uit te werken in een Collegeprogramma. In dit Collegeprogramma geeft het college op hoofdlijnen aan hoe zij de ambities uit het Coalitieakkoord in de komende bestuursperiode wil realiseren.

Het Collegeprogramma vormt een verdiepingsslag ten opzichte van het Coalitieakkoord en vertaalt de koers naar bestuurlijke prioriteiten en hoofdlijnen van uitvoering. De gemeente staat voor grote maatschappelijke opgaven. In verschillende buurten staan de leefbaarheid en veilig- heid onder druk. Sommige gezinnen hebben geldzorgen of gezondheidsproblemen. Niet alle kinderen hebben evenveel kansen. Daarom moet de gemeente nu ruimte maken om te investeren in inwoners, buurten en de toe- komstkracht van Roosendaal. Want een sterke stad en sterke dorpen beginnen met inwoners die mee kunnen doen. Dat vraagt om actie en om keuzes. Die keuzes maken we vandaag. Omdat Roosendaal morgen sterker moet zijn. Voortbouwen op ingezette koers Met dit Collegeprogramma bouwen we voort op de koers die al is ingezet. Door middel van het NPR werken we verder aan een leefbare, veilige en aantrekkelijke gemeente en geven we invulling aan onze toekomstvisie RSD40. Dat doen we met een brede, samenhangende aanpak, met aandacht voor zowel de stad als de dorpen. Zo werken we aan een gemeente waar het goed wonen, werken en verblijven is voor onze huidige en toekomstige inwoners, ondernemers en bezoekers. Onze ambities In de komende bestuursperiode geeft het college verdere inhoud en uitvoering aan de ontwikkeling die met de Toekomstvisie RSD40 is ingezet.

In het Collegeprogramma beschrijven we op hoofdlijnen wat het college in de komende periode wil gaan doen om de volgende ambities te realiseren: a. | Leefbare stad en dorpen b. | Passende woningen sneller bouwen: tempo maken met kwaliteit en balans c. | Omzien naar elkaar: bestaanszekerheid, zorg en welzijn d. | Kwalitatieve economische groei en een gezonde arbeidsmarkt e. | Duurzaam en groen f. | Een verbindend verenigingsleven In het Collegeprogramma geeft het college ook aan hoe het de komende periode wil besturen en hoe het daarmee invulling wil geven aan een open en betrouwbare overheid. Goede dienstverlening, participatie, duidelijke communicatie en samenwerking met inwoners, raad, maatschappelijke en regionale partners en andere overheden vormen daarbij belangrijke uitgangspunten. Dit vraagt om duidelijke keuzes, een zorgvuldig samenspel vanuit ieders rol en aandacht voor gezonde gemeentefinanciën. Soms gaan investeringen vooraf aan zichtbare resultaten, maar juist daarmee neemt het college haar verantwoordelijkheid voor een sterke en toekomstbestendige gemeente. We doen het samen! Samen maken we Roosendaal, we kunnen het niet alleen. In de afgelopen bestuursperiode hebben we samen mooie resultaten bereikt en koers gezet voor de toekomst.

Dat is gelukt dankzij de betrokkenheid en inzet van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners die hebben meegedacht, meegebouwd en bijgedragen aan de ontwikkeling van Roosendaal. Deze koers zetten we in de komende bestuursperiode voort. We gaan graag samen met uw raad en samen met onze inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers verder aan de slag om te komen tot zichtbare resultaten. Resultaten die bijdragen aan het versterken van zowel de sociale als de ruimtelijk-economische ontwikkeling van onze stad en dorpen voor huidige en toekomstige inwoners. Vervolg(procedure) De verdere uitwerking van het Collegeprogramma volgt in inhoudelijke projectplannen. De verdere financiële doorvertaling komt terug in de Programmabegroting. Uiteraard gaan we graag met uw raad in gesprek over de diverse inhoudelijke ontwikkelingen, onder meer aan de hand van de producten uit de P&C cyclus. Afsluiting en ondertekening Wij vertrouwen erop U hiermede voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en~wetlo rs van Roosen, aal, De secret. ~ De waarnemend burgemeester, k Klaucke Efiknan/Vlerrienboer Bijlage: 1. Collegeprogramma 2026-2030 "We doen het Samen!".

COLLEGEPROGRAMMA 2026-2030 WE DOEN HET SAMEN! AMBITIES 13 HOE BESTUREN WE? FINANCIËN EN ORGANISATIE 33 37 BIJLAGE PORTEFEUILLE- VERDELING 40 ROOSENDAAL 2040: BOUWEN AAN EEN STERKE TOEKOMST 9 INLEIDING 5 INHOUD 2 3 11 INLEIDING Voor u ligt het collegeprogramma voor de bestuursperiode 2026-2030. In mei 2026 presenteerden de Roosendaalse coalitiepartijen VLP Roosendaal, VVD, Roosendaalse Lijst, PRO en CDA hun coalitieakkoord ‘We doen het samen!’. Hierin zijn de visie, ambities en doelen voor Roosendaal en haar dorpen beschreven. Dit collegeprogramma vertaalt het coalitieakkoord 2026-2030 naar de bestuurlijke koers voor de komende vier jaar. Het beschrijft hoe het college de ambities uit het coalitieakkoord wil realiseren. Hiermee geeft het programma richting aan de keuzes van het college en aan de inzet van de ambtelijke organisatie. Het college kiest voor focus. De gemeente staat voor grote maatschappelijke opgaven. In verschillende buurten staan de leefbaarheid en veiligheid onder druk. Sommige gezinnen hebben geldzorgen of gezondheidsproblemen. Niet alle kinderen hebben evenveel kansen. Daarom moet de gemeente nu ruimte maken om te investeren in inwoners, buurten en de toekomstkracht van Roosendaal. Want een sterke stad en dorpen beginnen met inwoners die mee kunnen doen. De financiële ruimte en uitvoeringscapaciteit zijn beperkt.

Daarom geven we prioriteit aan opgaven die aantoonbaar bijdragen aan de langjarige ontwikkeling van Roosendaal richting 2040, aan leefbare en veilige wijken en dorpen, aan voldoende en passende woningen, aan bestaanszekerheid en kansengelijkheid en aan een sterke economische basis. We geven daarbij voorrang aan investeringen die bijdragen aan meerdere doelen tegelijk, externe financiering mogelijk maken of toekomstige kosten helpen voorkomen. Het collegeprogramma vormt een verdiepingsslag ten opzichte van het coalitieakkoord. Tegelijkertijd laat het nadrukkelijk ruimte voor nadere invulling en bijsturing. Zo bevat het collegeprogramma geen gedetailleerd overzicht van de plannen of financiën per jaar voor de komende bestuursperiode. De inhoud wordt in projectplannen verder uitgewerkt en de financiële doorvertaling komt terug in de Programmabegroting. We kunnen het niet alleen. We vinden het belangrijk dat onze inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke) partners en betrokkenen tijdig en serieus betrokken worden bij plannen en besluiten die hen direct raken. We gaan graag samen met hen aan de slag om te komen tot zichtbare resultaten. Resultaten die bijdragen aan het versterken van zowel de sociale als de ruimtelijk-economische ontwikkeling voor huidige en toekomstige inwoners.

Ook blijven we in gesprek met de gemeenteraad over de voortgang van de uitvoering, zodat de raad zijn kaderstellende en controlerende rol kan blijven vervullen. Zo bouwen we met concrete resultaten in de komende periode gezamenlijk verder aan de toekomst van onze stad en dorpen. We doen het samen! 4 5 Het Verhaal van Roosendaal vormt het kompas voor de komende bestuursperiode. Vanuit onze kernwaarden ‘veerkracht’, ‘met elkaar’ en ‘sterk door eenvoud’ bouwen we verder aan een gemeente waar mensen naar elkaar omkijken, kansen krijgen om zich te ontwikkelen en trots zijn op hun omgeving. We benutten de kracht van onze gemeenschap en ondernemerschap om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Daarbij maken we bewuste keuzes om voorzieningen dichtbij te houden, de leefbaar- heid in wijken en dorpen te versterken en ervoor te zorgen dat iedereen kan meedoen. Zo blijft Roosendaal een gemeente die woont als een dorp, leeft als een stad en klaar is voor de toekomst. ROOSENDAAL. GEWOON. EN JUIST DAAROM BIJZONDER. Roosendaal is een stad die al eeuwenlang vooruit- gaat door gewoon te dóen. Ontstaan in de dertiende eeuw, gegroeid van dorp tot stad, gevormd door handel, turf, spoor en industrie. Hier werd niet gewacht tot kansen vanzelf kwamen, Roosendaal pakt ze.

De spoorlijn tussen Antwerpen en Rotterdam maakte ons tot knooppunt, de maakindustrie tot industriestad en het verenigingsleven tot hechte gemeenschap. Die geschiedenis heeft ons gemaakt tot wie we anno vandaag nog steeds zijn: veer- krachtig, nuchter en saamhorig. Die veerkracht zit diep in het DNA van Roosendaal. Als het meezit, bouwen we verder. Als het tegenzit, zetten we de schouders eronder. Roosendaal woont als een dorp en leeft als een stad: met ruimte, groen en saamhorigheid, maar ook met stedelijke dynamiek en een centrale positie in de regio. Dat unieke karakter is onze kracht en precies dát willen we behouden én versterken. 1 6 7 22 ROOSENDAAL 2040: BOUWEN AAN EEN STERKE TOEKOMST Roosendaal staat op een kantelpunt. We zien dat verschillen tussen mensen en wijken toenemen, dat niet iedere inwoner dezelfde kansen heeft. Onze stad en dorpen staan voor uitdagingen zoals ongewenste demografische ontwikkelingen, een achterblijvende leefkwaliteit en een eenzijdige sociaaleconomische structuur. Tegelijk beschikt Roosendaal over sterke kwaliteiten: een centrale ligging, betrokken inwoners, een ondernemende mentaliteit en volop ruimte om te groeien. De komende jaren benutten we deze kracht om Roosendaal verder te ontwikkelen tot een vitale, aantrekkelijke en toekomstbestendige centrumstad van West-Brabant.

De uitdagingen waar Roosendaal voor staat hangen nauw met elkaar samen. Wanneer kansen op onderwijs achterblijven, heeft dat invloed op werk, inkomen, gezondheid en leefbaarheid. Wanneer wijken minder aantrekkelijk worden, neemt het risico op sociale problemen toe. Daarom kiezen wij voor een integrale aanpak waarin we structureel werken aan verbetering van de omstandigheden waarin mensen wonen, werken en leven. Ons doel is helder: in 2040 is Roosendaal een gemeente die inwoners kansen biedt, talent aantrekt, economisch groeit en tegelijkertijd haar sociale karakter behoudt. Wij willen dat inwoners prettig wonen, gezond leven, zich veilig voelen, kansen krijgen op onderwijs en werk en trots zijn op hun leefomgeving. Om dat te bereiken investeren we niet alleen in o.a. gebouwen, wegen en woningen, maar juist ook in mensen en gemeenschappen. EÉN DUIDELIJKE KOERS Al eeuwenlang verbinden we werelden. Water met land, land met spoor en mensen met elkaar. Dat is wie we zijn. Maar het spoor dat Roosendaal groot maakte, verdeelt ons vandaag. Juist daar liggen grote kansen. We kunnen hier woningen bouwen, de economie versterken, de bereikbaarheid verbeteren en de stad vernieuwen. Daarom blijven wij inzetten op versmalling van de spoorbundel en de ontwikkeling van de Spoorzone. We geven voorrang aan projecten waarvoor het Rijk en de provincie al middelen beschikbaar hebben gesteld.

Op die manier benutten we externe financiering optimaal en vergroten we de kans op vervolgsubsidies en aanvullende investeringen. 98 2 DE GEZAMENLIJKE INZET VAN GEMEENTE, (MAATSCHAPPELIJKE) PARTNERS EN INWONERS DRAAGT BIJ AAN DRIE OVERKOEPELENDE DOELEN: 1. Meer kansen voor inwoners: iedereen moet zich kunnen ontwikkelen, meedoen en perspectief hebben op een goede toekomst. Daarbij investeren we in onderwijs, gezondheid, werkgelegenheid en bestaanszekerheid. 2. Meer kwaliteit van leven: we zorgen voor leefbare wijken, veilige buurten, aantrekkelijke openbare ruimtes, goede voorzieningen en een gezonde leefomgeving. 3. Een toekomstbestendig Roosendaal: we investeren in duurzame groei, een sterke economie, voldoende woningen, bereikbaarheid en klimaatbestendige voorzieningen. Met het Masterplan en NPR werken we via een brede integrale aanpak aan de toekomst van onze gemeente. Wij zien sociale, economische en ruimtelijke ontwikkelingen als één samenhangende opgave. Deze opgaven verbinden we met elkaar en met de over- koepelende doelen. Zo verstevigen we de basis voor het realiseren van onze ambities in de komende collegeperiode. De komende jaren bouwen we stap voor stap aan een Roosendaal dat klaar is voor morgen: met ruimte om te wonen, te groeien en thuis te komen. Samen bouwen we verder aan onze stad en dorpen, klaar voor de generaties na ons.

10 11 3 AMBITIES LEEFBARE STAD EN DORPEN AMBITIE Wij versterken de leefbaarheid, veiligheid en verbondenheid van onze stad en dorpen, waar inwoners zich thuis voelen en elkaar ontmoeten. We streven naar gemengde wijken, waarin verschillende inwonersgroepen naast elkaar wonen en waar sociale samenhang en veerkracht worden versterkt. Goede, nabijgelegen voorzieningen voor zorg, welzijn, sport, cultuur en ontmoeting vormen een onmisbare basis. Ook zetten we in op een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is. Dit vraagt om een samenhangende en wijkgerichte aanpak, waarin we samen met inwoners, partners en ondernemers werken aan leefbaarheid en veiligheid. Hierbij streven we naar een goede balans tussen preventie en handhaving. Handhaving is zichtbaar aanwezig en aanspreekbaar op straat, in de wijk en het dorp. We stellen duidelijke normen en treden op tegen overlast, verloedering, misstanden en criminaliteit. We vergroten het veiligheidsgevoel en het vertrouwen bij inwoners en ondernemers. Wat gaan we daarvoor doen? Om dit te bereiken zetten we in op: • Verbeteren van de fysieke leefomgeving • Versterken informele sociale structuren • Voorkomen van en handhaven op overlast Verbeteren van de fysieke leefomgeving Investeringen in de openbare ruimte dragen bij aan een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving, met meer plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, spelen en bewegen.

Een veilige fysieke leefomgeving vormt daarbij een belangrijke basis voor het veiligheidsgevoel van inwoners. • We geven uitvoering aan de vastgestelde gebiedsvisies van de NPR-wijken Kalsdonk, Westrand en Oude Centrum. Daarbij verbinden we sociale en fysieke investeringen met elkaar. We versterken de kwaliteit van de leefomgeving door investeringen in openbare ruimte, groen en klimaatadaptatie te verbinden aan gebiedsontwikkelingen en herinrichtingen. De inhoudelijke uitwerking van deze maatregelen is opgenomen in de ambitie Duurzaam en Groen. • We plegen interventies in de openbare ruimte die het veiligheidsgevoel van inwoners positief beïnvloeden en ongewenst gedrag ontmoedigen. Daarbij geven we extra aandacht aan een veilige omgeving voor vrouwen en bijvoorbeeld mensen met een beperking. We zijn blijvend op zoek naar creatieve en integrale oplossingen, waarbij alle (deel)belangen bij de besluitvorming worden gewogen. 3 12 13 Crisiszorg West-Brabant (triage, duiding en doorgeleiding van meldingen). Samen met Centrumgemeente Bergen op Zoom en NPR voeren we een landelijke lobby om te zorgen voor een sluitende zorgketen voor mensen met verward of onbegrepen gedrag. PASSENDE WONINGEN SNELLER BOUWEN: TEMPO MAKEN MET KWALITEIT EN BALANS AMBITIE Wij zetten in op voldoende, betaalbare en passende woningen in alle wijken en dorpen.

Bij het versnellen van de woningbouw zorgen we voor een goede balans tussen betaalbaarheid, duurzaamheid en woningdichtheid. We werken aan een goed en divers woonklimaat en hebben oog voor verschillende woonwensen. Van (hoog)stedelijk wonen voor wie dicht bij voorzieningen wil leven, tot ruim en rustig wonen voor wie daarvoor kiest. Hierbij is aandacht voor differentiatie, doorstroming en verduurzaming. In kwetsbare wijken benutten wij woningbouw en -verbetering expliciet als middel om leefbaarheid, gezondheid en veerkracht te versterken. Wonen is een basis voor een zeker bestaan en sociale stabiliteit. We hebben oog voor de huisvestingsvraag van bijzondere doelgroepen en maken in regionaal verband passende afspraken. Woonoverlast, overbewoning en leeg- stand worden actief aangepakt. Een goed woonklimaat omvat veel meer dan wonen alleen. Gemengde buurten met de juiste voorzieningen, ontmoetingsmogelijkheden, groen en goede bereik- baarheid zijn essentieel. Dat vraagt om maatwerk waarbij de aard van de woningen en voorzieningen aansluit op de sociale structuur van buurt, wijk of dorp. Versterken informele sociale structuren Een fijne leefomgeving vraagt niet alleen om een goede fysieke omgeving, maar juist ook om sociale samenhang en plekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. • We zetten in op ‘sociaal programmeren’ van wijken en dorpen.

Ontmoetingsplekken, voorzieningen, onderwijs, sport, cultuur en informele netwerken maken vanaf het begin onderdeel uit van gebiedsontwikkeling (zie voor de uitwerking de ambitie Omzien naar elkaar). • We waarderen bewonersbetrokkenheid. Inwonersparticipatie blijft een vast onderdeel van onze beleidsontwikkeling en -evaluatie. Daarnaast faciliteren we ideeën en inzet van bewoners voor hun directe leefomgeving waar we kunnen. Zo ondersteunen we buurtpreventieteams en andere vrijwilligers in de wijk. We zetten de regeling ‘Het begint met een idee’ deze periode voort, zodat inwoners ruimte blijven krijgen om hun eigen ideeën voor hun buurt te realiseren (zie ook ambitie Hoe besturen we). Voorkomen van en handhaven op overlast • We werken samen met partners binnen het NPR aan de uitvoering van ‘Preventie met Gezag’. We nemen als gemeente regie in de doorontwikkeling van de persoons- gerichte aanpak voor jongeren die (dreigen) af (te) glijden in criminaliteit en de inzet van extra jeugdboa’s met middelen vanuit dit programma. • De Pandbrigade is in 2025 in het Oude Centrum gestart met het aanpakken van de ergste misstanden, zoals uitbuiting, mensenhandel en ondermijning. De werkwijze van de Pandbrigade maken we onderdeel van onze reguliere manier van werken en breiden we stapsgewijs uit naar andere gebieden binnen de gemeente. De formatie maken we structureel.

• We geven uitvoering aan het beleid voor internationale werknemers. We stimuleren kwalitatief goede huisvesting voor arbeidsmigranten en maken hierover afspraken met werkgevers, uitzendbureaus, huisvesters en regionale partners. We onderzoeken de mogelijkheid van grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten op decentrale locaties die passen bij de draagkracht van de omgeving. • We onderzoeken de mogelijkheden om de registratie van arbeidsmigranten te verbeteren, zodat het aantal niet-ingeschreven arbeidsmigranten significant wordt verkleind. • We pakken woonoverlast, overbewoning, ongewenste verkamering en leegstand actief aan door toezicht, handhaving en gerichte beleidsinstrumenten. • We verlenen de komende vier jaar geen medewerking aan de vestiging van een coffeeshop in de gemeente Roosendaal. • We werken aan een weerbare samenleving via het bevorderen van kennis en handelingsperspectief rondom noodsituaties, zodat bij een crisis adequaat wordt gehandeld (zowel door inwoners als professionals) en de impact van verstoringen wordt beperkt. Hiervoor richten we fysieke noodsteunpunten in. • Onze toezichthouders en handhavers zijn zichtbaar aanwezig en aanspreekbaar in de buurt. Hier spreken zij mensen aan op hun verantwoordelijkheid en treden zij hand- havend op als dat nodig is. Hiermee zorgen we ervoor dat signalen vanuit de samen- leving ons eerder bereiken.

• In onze gemeente hebben we steeds vaker te maken met mensen met verward of onbegrepen gedrag, die zorg nodig hebben én soms ook overlast of onveiligheid veroorzaken. We willen problemen eerder zien en sneller hulp inschakelen, zodat situaties verbeteren voor het individu en zijn of haar omgeving. We zetten daarom in op het versterken van lokale teams en integrale samenwerking met zorg-, welzijns- en veiligheidspartners. Ook werken we aan de verdere ontwikkeling van het Meldpunt 3 14 15 • We actualiseren de Omgevingsvisie in lijn met de ambities van RSD40. • We werken met Rijk, provincie, corporaties, vervoerspartijen en marktpartijen aan een gezamenlijke ontwikkel- en investeringsagenda. Regie op woningbouw en uitvoeringskracht Wij versnellen de woningbouw door actieve regie, scherpe keuzes, voldoende uitvoerings- kracht en tijdige beschikbaarheid van randvoorwaarden. • Sturing op woningbouw en projectuitvoering We voeren regie op programmering, tempo, uitvoerbaarheid en realisatie van woning- bouwprojecten. We richten de startfase van projecten efficiënt in, hanteren een integrale aanpak voor snelle besluitvorming, maken duidelijke keuzes binnen de beschikbare capaciteit en sturen op realistische en uitvoerbare plannen.

• Prioritering en uitvoeringskracht We geven voorrang aan plannen die bijdragen aan de woningbouwopgave en de versterking van wijken en dorpen, met binnen de stad prioriteit voor het Masterplan en NPR-gebied, en zorgen voor voldoende uitvoeringskracht voor woningbouw- en gebiedsontwikkelingsprojecten. • Grondbeleid, investeringen en risicosturing We zetten grondbeleid in om publieke doelen te realiseren en woningbouw te versnellen. Daarbij voeren we een zorgvuldig financieel en risicobewust grondbeleid, versterken we de monitoring van projecten, houden we voldoende investerings- en cofinancierings- ruimte beschikbaar en wegen we maatschappelijke effecten, toekomstige inkomsten en vermeden kosten mee bij investeringsbeslissingen. Een evenwichtige en passende woningvoorraad Wij bouwen voldoende, betaalbare en passende woningen voor verschillende doelgroepen, levensfasen en woonwensen. Daarbij zorgen we voor een goede balans tussen betaal- baarheid, duurzaamheid, woningdichtheid en woonkwaliteit. • We realiseren een evenwichtige woningvoorraad met 30% sociale woningen, 40% middeldure woningen en 30% dure woningen en maken afspraken met corporaties, ontwikkelaars en andere partners over voldoende en langdurig betaalbaar aanbod.

• We zorgen per wijk en dorp voor een passend en divers woningaanbod, met balans tussen huur en koop, appartementen en grondgebonden woningen, verschillende woonmilieus en voldoende woningen voor gezinnen, jongeren, starters en ouderen. • We bevorderen de doorstroming op de woningmarkt door woningen te realiseren die aansluiten op veranderende woonwensen en levensfasen. • We bieden ruimte aan innovatieve woonvormen en collectief particulier opdracht- geverschap. Huisvesting van aandachtsgroepen en maatschappelijke opgaven Wij zorgen voor passende huisvesting van aandachtsgroepen via gemeentelijke regie, regionale samenwerking en een evenwichtige spreiding. • We realiseren passende huisvesting voor aandachtsgroepen zoals opgenomen in de Wet versterking regie volkshuisvesting. Daarbij sturen we op een evenwichtige spreiding over wijken en dorpen, met oog voor draagkracht en leefbaarheid. We maken regionale afspraken over opvang, huisvesting en spreiding en geven uitvoering aan wettelijke opgaven voor asielzoekers, statushouders en Oekraïense ontheemden, bij voorkeur met kleinschalige en goed ingepaste duurzame huisvestingsvoorzieningen.

Wat gaan we daarvoor doen Om dit te bereiken zetten we in op: • Kwaliteitssprong en gebiedsontwikkeling • Regie op woningbouw en uitvoeringskracht • Een evenwichtige en passende woningvoorraad • Huisvesting van aandachtsgroepen en maatschappelijke opgaven • Bereikbaarheid, mobiliteit en ruimtelijke randvoorwaarden Onze inzet op leefbare wijken en dorpen is uitgewerkt in de ambitie Leefbare stad en dorpen. Vanuit wonen dragen wij hieraan bij met een evenwichtige woningvoorraad, ge- mengde buurten, passende voorzieningen en kwalitatief goede woonomgevingen. Daar- bij zetten we woningbouw en woningverbetering gericht in om leefbaarheid, gezondheid en veerkracht van wijken en dorpen te versterken. Kwaliteitssprong en gebiedsontwikkeling Wij leveren een bijdrage aan de nationale woningbouwopgave en benutten woningbouw en gebiedsontwikkeling om de ruimtelijke, economische en sociale kwaliteit van Roosendaal duurzaam te versterken, jongeren aan Roosendaal te binden en mensen aan te trekken die met hun vakmanschap, ondernemerschap en expertise bijdragen aan de economische ontwikkeling van de stad. Daarbij zorgen wij met een gevarieerd woningaanbod, passende woonmilieus en verschillende bebouwingsdichtheden voor aantrekkelijke woonmogelijk- heden voor lagere-, midden- en hogere inkomensgroepen.

We investeren in een kwalitatief goede woonomgeving met voldoende ruimte voor groen, ontmoeting, bewegen en verblijven. Gebiedsontwikkeling • We werken in de NPR-wijken, de Spoorzone en andere stedelijke ontwikkelgebieden aan verdichting en een betere mix van wonen, werken en voorzieningen. Vergroening en verduurzaming maken daarbij integraal onderdeel uit van de gebiedsontwikkeling, conform de ambitie Duurzaam en Groen. We geven prioriteit aan strategische gebiedsontwikkelingen: Stationskwartier, Spoor C, Mariadal, Centrum-West, Hart van de Westrand, de Wouwse Weide, Geerhoekgebied en de Gebrande Hoef III. • We werken langetermijnontwikkelingen verder uit voor de Franciscusbuurt (rondom het oude Bravis), de Engelbrecht van Nassaukazerne en de uitbreiding van Weihoek. Woningbouw, voorzieningen en randvoorwaarden • We realiseren kansrijke woningbouwprojecten in de stad en dorpen en zorgen dat maatschappelijke voorzieningen, energie, water, riolering en mobiliteit tijdig beschik- baar zijn, zodat woningbouw en de kwaliteitssprong hand in hand gaan. • We ontwikkelen in de Spoorzone een aantrekkelijk hoogstedelijk woon- en werkmilieu met wonen, werken, voorzieningen en mobiliteit in samenhang. Het Stationskwartier rondom het huidige station en douaneloods is daarvan een eerste concrete uitwerking.

Kwaliteit van gebieden en kwaliteitskaders • We ontwikkelen gebieden per wijk en dorp op basis van heldere kwaliteitskaders en maatwerk, waarbij we gemeentelijk vastgoed en transformatielocaties actief inzetten om de kwaliteit en uitstraling van buurten en gebieden te versterken. • We verbeteren locaties die het aanzicht van de buurt of de stad ernstig verstoren, zoals panden in het Oude Centrum en delen van de Voorstraat en de Azaleastraat. 3 16 17 • We onderzoeken de mogelijkheden van een ‘Duurzame Gemeentelijke Opvanglocatie’ (DGO). Zo willen wij grip houden op de locatiekeuze en invulling daarvan. De inves- teringen en opdrachten die voortkomen uit het opvangvraagstuk organiseren wij waar mogelijk lokaal. • We voegen nieuwe woonwagenstandplaatsen toe en nemen deze mee in gebieds- ontwikkelingen. Bereikbaarheid, mobiliteit en ruimtelijke randvoorwaarden Wij verbinden woningbouw, voorzieningen, energie en mobiliteit zodat bestaande en nieuwe woongebieden bereikbaar, aantrekkelijk en toekomstbestendig blijven. Actieve mobiliteit staat centraal. Daarmee maken we lopen, fietsen, OV en deelmobiliteit aantrekkelijker.

• We koppelen woningbouwlocaties aan een toekomstbestendig mobiliteitssysteem, versterken het station als centraal mobiliteitsknooppunt, werken de hoofdwegen- structuur verder uit en zorgen voor een goede bereikbaarheid van voorzieningen, werkgebieden en woonlocaties. Daarbij onderzoeken we de mogelijkheid van een tweede NS-station bij het nieuwe ziekenhuis. • We investeren in stationsontsluiting, dwarsverbindingen en de bereikbaarheid van nieuwe woongebieden, waaronder de F58 en snelfietsverbindingen. • We verbeteren de kwaliteit van de openbare ruimte in wijken en centrumgebieden en voeren het nieuwe parkeerbeleid uit, waarbij efficiënt ruimtegebruik wordt gecombi- neerd met passende parkeervoorzieningen en collectieve oplossingen waar nodig. • We benutten beschikbare subsidies, cofinanciering en bijdragen van partners om investeringen in woningbouw, bereikbaarheid en gebiedsontwikkeling mogelijk te maken. Daarbij blijven we inzetten op een structurele bijdrage van het Rijk aan de groei van Roosendaal. Voor energie, klimaatadaptatie en verduurzaming verwijzen we naar de ambitie Duurzaam en Groen. 3 OMZIEN NAAR ELKAAR: BESTAANSZEKERHEID, ZORG EN WELZIJN AMBITIE Iedereen moet kunnen meedoen. Dit betekent dat we investeren in zelf- en samenredzaamheid, zodat inwoners, waar mogelijk, voor zichzelf en anderen kunnen zorgen.

Inwoners die dat nodig hebben helpen wij bij het creëren van een goede basis voor bestaanszekerheid in eerste plaats met werk en inkomen en, waar nodig, met passende ondersteuning. Wij investeren in een samenhangende aanpak van zorg, welzijn, armoedebestrijding, participatie, met nadruk op preventie, vroegsignalering en zorg dichtbij. De buurt, wijk of dorp is hierbij het uitgangspunt, met bijzondere aandacht voor kwetsbare inwoners en mantelzorgers. Wmo en jeugdzorg maken we toekomstbestendig. We vinden het belangrijk dat inwoners gezond ouder kunnen worden binnen een vertrouwde sociale omgeving. Daarom stimuleren we de ontwikkeling van geclusterde woonvormen. Ook bieden wij nadrukkelijk perspectief aan kinderen en jongeren. Ieder kind moet kansrijk kunnen opgroeien, ongeacht achtergrond of wijk. Wij versterken de verbinding tussen onderwijs, zorg, sport, cultuur en werk en zetten in op een goede start, talentontwikkeling en preventie. Zo bouwen wij aan toekomstkansen voor jongeren én aan de lange termijn veerkracht van de stad en dorpen. Wat gaan we daarvoor doen Samen met inwoners, maatschappelijke partners, onderwijs, verenigingen en werkgevers werken we aan een Roosendaalse samenhangende aanpak van gezondheid, welzijn, armoedebestrijding, participatie, wonen, onderwijs en werk.

Daarbij investeren we ongelijk voor gelijke kansen, met extra aandacht voor de NPR-gebieden en pakken we onderlig- gende oorzaken aan. Zo houden we zorg en ondersteuning toegankelijk voor wie deze nodig heeft. Om dit te bereiken zetten we in op: • Kansrijke start • Bestaanszekerheid en gelijke kansen • Sterke en sociale samenleving • Toekomstbestendige ondersteuning en zorg Kansrijke start We geven kinderen de best mogelijke start om gezond, veilig en kansrijk op te groeien. Kansrijk opgroeien vanaf het begin • We zetten de ‘1000 dagen-aanpak’ voort en verbreden deze met middelen vanuit het NPR naar een ‘2500 dagen-aanpak’. Daarmee investeren we vanaf de zwangerschap tot en met de eerste twee schooljaren in een kansrijke ontwikkeling van kinderen. 18 19 • We versterken de samenwerking tussen jeugd, onderwijs, kinderopvang, welzijn en ondersteuning, zodat ieder kind zich kansrijk kan ontwikkelen. Preventie en ondersteuning dichtbij gezinnen • We zetten in op vroegsignalering, preventie en passende hulp. Daarbij kijken we naar de brede leefomgeving, het hele gezin en de oorzaken van problemen om deze vroegtijdig te signaleren en aan te pakken.

Samen met ouders, onderwijs, welzijnsorganisaties en verenigingen werken we aan een positieve leef- en opgroeiomgeving en laagdrempelige en collectieve voorzieningen, zoals voor- en vroegschoolse educatie, groepsactiviteiten, naschools ontwikkelaanbod en zomerscholen. Perspectief op opleiding en werk • Samen met werkgevers en het onderwijs werken wij aan kansrijke opleidingen met baangarantie om de kwetsbaarste groepen toekomstperspectief en een goede start te geven. Bestaanszekerheid en gelijke kansen We versterken bestaanszekerheid, voorkomen schulden en verkleinen kansenongelijkheid. Daarbij hebben we extra aandacht voor kinderen en gezinnen in kwetsbare situaties, zo- dat achterstanden niet van generatie op generatie worden doorgegeven. Bestaanszekerheid door werk en inkomen Bestaanszekerheid begint met perspectief op werk en inkomen. Werk zorgt niet alleen voor financiële onafhankelijkheid, maar biedt ook structuur, sociale contacten en zingeving. • We gaan ervan uit dat er voor iedereen perspectief op werk is. We ondersteunen inwoners naar passend betaald werk of andere vormen van maatschappelijke inzet, zoals vrijwilligerswerk. Dit vraagt om een andere kijk op arbeid. Ook nieuwkomers, zoals statushouders en vluchtelingen, begeleiden we zo snel mogelijk naar participatie en werk. Via het programma WegWijzer sturen wij met onze keten- partners WVS en Werkplein hierop.

Integrale preventieve aanpak van armoede en schulden • Financiële problemen raken meerdere levensgebieden. Daarom werken we integraal aan wonen, werk, inkomen, gezondheid, schuldhulpverlening en minimabeleid, waarbij we huishoudens via één samenhangende aanpak helpen en belemmeringen om mee te kunnen doen wegnemen. • We zetten in op preventie en vroegsignalering, met prioriteit aan het voorkomen van problematische schulden en huisuitzettingen. • We werken nauw samen met partners en vrijwilligersorganisaties om het bereik van de regelingen en hulp zo dichtbij mogelijk bij de inwoners te brengen. Deze samenwerking versterken wij door de inzet van netwerkbijeenkomsten te intensiveren. • De huidige minimaregelingen moeten bijdragen aan gelijke kansen voor jongeren en de activatie, participatie en gezondheid van onze inwoners. In 2027 evalueren we effectiviteit en maatschappelijke impact van de regelingen en sturen we onze inzet bij. 3 Wonen als basis voor bestaanszekerheid en kwaliteit van leven Een passende en leefbare woning vormt de basis die mensen stabiliteit biedt om mee te kunnen doen in de samenleving. • We werken aan huisvestingsoplossingen die aansluiten bij de diversiteit aan inwoners en ondersteuningsbehoeften.

Samen met onze partners bieden we waar mogelijk actief huisvestingsoplossingen en begeleiding aan, waaronder ‘Housing First’ om dak- en thuisloze mensen weer terug te laten keren in de samenleving. • We vinden het belangrijk dat inwoners gezond en betekenisvol ouder worden in een vertrouwde omgeving, met ruimte voor ontmoeting, onderlinge steun en passende woonvormen (zie ambitie Passende woningen sneller bouwen). Sterke en sociale samenleving We investeren in de kracht van inwoners, gezinnen en gemeenschappen. Door talenten te benutten en belemmeringen weg te nemen en verschillen te waarderen, bouwen we aan een sterke samenleving. Een sterke sociale infrastructuur die past bij de opgave van de leefomgeving Aansluitend op het sociaal programmeren (zie ambitie Leefbare stad en dorpen) investeren we in de sociale infrastructuur van wijken en dorpen. Zo vergroten we kansen, verbondenheid, gezondheid en welzijn van inwoners. • We versterken en innoveren de sociale infrastructuur, gericht op maatschappelijke opgaven van wijken en dorpen. Dat kan bijvoorbeeld door op wijk- en/of dorpsniveau te investeren in mantelzorgers, verenigingen, vrijwilligersorganisaties, welzijns- voorzieningen zoals wijk- en dorpshuizen, sport en beweging. Het doel is een sterke sociale infrastructuur die hoort bij het Roosendaal van 2040, zodat mensen elkaar kunnen ontmoeten en zelf- en samenredzaam zijn.

We brengen mensen actief in verbinding door onder meer inzet van stamtafels, buurtsportcoaches, opbouw- en jongerenwerk. • We ontwikkelen de lokale toegang en (gebieds)teams verder door, zodat inwoners dichtbij huis passende ondersteuning krijgen. De sociale basis vormt hierbij het vertrekpunt. Toekomstbestendige ondersteuning en zorg Om zorg en ondersteuning toegankelijk en betaalbaar te houden, richten we ons op welzijn, preventie en het versterken van wat inwoners zelf en samen kunnen. Datagedreven en maatschappelijk rendement We willen beter zien wat werkt voor inwoners en waar bijsturing nodig is. Daarom sturen we op resultaten, kwaliteit en maatschappelijke waarde. • Datagedreven werken helpt ons de beweging van zorg naar gezondheid, welzijn, preventie en collectieve oplossingen te monitoren en ondersteunt het ontwikkelen, evalueren en bijsturen van beleid, het beheersen van kosten, het voorkomen van zorgfraude en het doelmatig organiseren van ondersteuning. • We sturen op maatschappelijke resultaten voor onze inwoners, niet alleen op zorg- gebruik. Daarbij maken we gebruik van (tijdelijke) landelijke middelen voor het realiseren van preventieve en collectieve oplossingen die passen bij de gewenste beweging. Dit moet ertoe leiden dat wij met minder geld een groter gezondheids- en welzijnseffect behalen.

20 21 Wat gaan we daarvoor doen Om dit te bereiken zetten we in op: • Economische speerpunten • Ruimte voor economie • Economische impulsen voor een aantrekkelijke leefomgeving • Gezonde arbeidsmarkt Economische speerpunten • Het economisch beleid is gericht op kwalitatieve economische groei in de sectoren zoals genoemd in de Economische visie: verduurzamingstechnologie, zorg & welzijn en vrijetijdseconomie. In de nabije toekomst wordt bovendien flink geïnvesteerd in defensie, dit biedt ook kansen voor Roosendaal. • We werken aan veilige, aantrekkelijke en toekomstbestendige ruimte voor bedrijven. In West-Brabant zien we de impact van witwaspraktijken en (drugs)criminaliteit terug op onze bedrijventerreinen. Ondermijning, verloedering en overlast leiden tot een negatief vestigingsklimaat. Door een gecoördineerde aanpak, samen met politie en justitie, worden hier nu al stappen in gezet. De gemeente Roosendaal maakt de komende jaren gebruik van de Wet Bibob bij het verlenen van vergunningen, stuurt met het omgevingsplan op gewenste ontwikkelingen en zet in op een transitie van de bestaande bedrijventerreinen om deze weer aantrekkelijk te maken. • De grote investering van de Rijksoverheid in de defensiesector biedt zowel in directe als in indirecte zin kansen voor onze inwoners, ondernemers en de gemeente Roosendaal.

We vervullen waar mogelijk en waar nodig een schakelfunctie tussen defensie enerzijds en regionale en lokale bedrijven en onderwijsinstellingen anderzijds. Wij betrekken hen actief bij triple helix initiatieven. • Agrofood, biobased innovatie en regionaal verbonden netwerken van agrarische en verwerkende bedrijven blijven belangrijk voor West-Brabant en Roosendaal. We onder- steunen de triple helix aanpak, werken samen met bedrijven en mede-overheden aan een Gebiedsgerichte Aanpak en staan daarbij naast de agrarische sector in hun transitie. We zijn niet voornemens om lokaal extra regels op te nemen. • Er zijn de komende jaren zeer grote investeringen gepland in West-Brabant. Met de investeringen van Defensie in Aviolanda (Hive) en het Korps Commandotroepen, het nieuwe Bravis Ziekenhuis, het agrofoodcluster bij Steenbergen en Powerport Moerdijk is minimaal vier miljard euro gemoeid. We benutten deze investeringen om de regio bij investeerders, ontwikkelaars en beleidsmakers verder te positioneren als een strategisch gelegen en interessant investeringsgebied, én om de triple helix samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheden een forse impuls te geven.

Ruimte voor economie • We versterken de economische structuur van Roosendaal door te investeren in toekomstbestendige werklocaties, vitale bedrijventerreinen en duurzame economische ontwikkeling, onder meer via de gebiedsgerichte samenwerking binnen Grote Oogst Roosendaal en de herijking van het bedrijventerreinenbeleid. • De ruimte voor nieuwe bedrijventerreinen in de regio is schaars. Om de gewenste economische ontwikkeling te bevorderen stellen wij daarom criteria op voor de uitgifte van bedrijventerreinen, maken wij plannen om grip te houden op bestaande bedrijven- terreinen en nemen op termijn locatie ‘De Wig’ in exploitatie. Passende ondersteuning • We gaan uit van de kracht van inwoners en hun omgeving. Samen bepalen we welke ondersteuning nodig is en hoe die georganiseerd kan worden, waarbij we eerst kijken naar mogelijkheden binnen de eigen omgeving, de sociale basis en collectieve voorzieningen. • Van lichte tot complexe ondersteuningsvraag bieden we passende ondersteuning die aansluit bij de mogelijkheden van de inwoner. Deze is gericht op herstel, ontwikkeling en duurzame deelname aan de samenleving. Om dit te ondersteunen, actualiseren en scherpen we gemeentelijke verordeningen voor de Wmo en Jeugdhulp aan.

• Met het oog op de vergrijzing en het toenemende aantal mensen dat steeds langer zelfstandig thuis woont, ondersteunen we inwoners om sociaal verbonden en veerkrachtig te blijven en zo lang mogelijk regie te houden over hun eigen leven. Daarbij maken we gebruik van innovatieve oplossingen, zoals zorgtechnologie en digitale ondersteuning. • Samen met onze maatschappelijke partners en binnen de regionale samenwerking van AZWA werken we vanuit een gezamenlijke koers aan een sterke sociale basis. We werken aan de beweging van zorg naar gezondheid en welbevinden onder meer via Mentale Gezondheid, Kansrijke Start en Zorgzame Buurt. KWALITATIEVE ECONOMISCHE GROEI EN EEN GEZONDE ARBEIDSMARKT AMBITIE Wij versterken de economie en het ondernemersklimaat als basis voor innovatie, werkgelegenheid, een goed voorzieningenniveau en talentontwikkeling. Hiermee zetten we in op een toekomstgerichte, duurzame en concurrerende economie, met een vitale binnenstad en wijkcentra. We bouwen voort op economische speerpunten zoals verduurzaming, zorg en welzijn, vrijetijdseconomie en defensie. Vakmanschap en innovatie zijn de basis voor economische ontwikkeling. Het mkb en dienstverlening vormen daarvoor een belangrijke banenmotor. Voldoende ruimte en een goede bereikbaarheid zijn belangrijke randvoorwaarden. We doen dit niet alleen.

Samen met lokale en regionale onderwijsinstellingen en bedrijfsleven bouwen we aan een sterke economie, een goed vestigingsklimaat en een gezonde arbeidsmarkt. Zo bieden we samen voor iedereen het perspectief om volwaardig mee te doen. De agrarische sector is volop in ontwikkeling naar meer toekomstbestendige vormen van landbouw en veeteelt. De gemeente Roosendaal wil in deze transitie naast de boeren staan en deze stimuleren en waar mogelijk faciliteren, ook wanneer dit een overgang betreft richting andere activiteiten. 3 22 23 • We maken ‘leven lang ontwikkelen’ bereikbaar voor meer inwoners, waaronder jongeren uit de NPR-gebieden, en stimuleren om- en bijscholing, zodat inwoners zich kunnen blijven ontwikkelen naar werk met toekomstperspectief. • We zetten in op eerlijke arbeidsomstandigheden voor internationale medewerkers door goed werkgeverschap te stimuleren en de druk op illegale praktijken op te voeren. DUURZAAM EN GROEN AMBITIE Wij werken aan een klimaatbestendige, gezonde en toekomstbestendige stad en dorpen. Duurzaamheid biedt kansen voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving en een sterke economie. We hebben oog voor energie, groen, natuur, water en klimaatadaptatie bij keuzes op het gebied van wonen, economie en gebiedsontwikkeling.

Hierbij zetten we in op een goede balans tussen duurzaamheid, leefbaarheid, betaalbaarheid en uitvoerbaarheid, met aandacht voor draagvlak onder inwoners en ondernemers. Wat gaan we daarvoor doen We geven opvolging aan de in de voorgaande raadsperiode ingezette koers, en we zien toe op een goede uitvoering van bestaand beleid. Om dit te bereiken zetten we in op: • Duurzame energie en netcapaciteit • Klimaatadaptatie, groen en water • Natuurontwikkeling en beleving • Duurzaamheid als economische kans • We zorgen voor aantrekkelijke en passende voorzieningen door heldere kaders voor retail en horeca, een sterke binnenstad en vitale wijkcentra die bijdragen aan leefbaar- heid, ontmoeting en een sterke lokale economie. • We benutten de kansen van het nieuwe Bravis ziekenhuis en de Spoorzone om innovatie, onderwijs en ondernemerschap sterker met elkaar te verbinden en bouwen aan economische clusters die bijdragen aan duurzame werkgelegenheid en de brede welvaartssprong. Economische impulsen voor een aantrekkelijke leefomgeving • Leisure (als onderdeel van de vrijetijdseconomie) draagt bij aan een aantrekkelijke leefomgeving en is daarmee een sterke pijler onder het Masterplan. West-R en de binnenstad ontwikkelen zich van ‘Place to buy’ naar ‘Place to buy, be and meet’ door samen te investeren in een goede verbinding, meer dan winkelen en een aantrekkelijke buitenruimte.

Daarnaast leggen we fysiek en in onze marketing van ons toeristisch product bewust de verbinding met de groene gebieden in de regio. • Wij versterken de binnenstad door leegstand terug te dringen en de verblijfskwaliteit te verbeteren. Een aantrekkelijke en groenere openbare ruimte nodigt uit tot langer verblijf, stimuleert bestedingen en draagt bij aan een sterker ondernemersklimaat. • We maken duidelijke keuzes in de plekken waar we retail en horeca toestaan door het Detailhandelsbeleid te actualiseren en te verdiepen. De binnenstad is de logische plek voor een bundeling van retail, horeca, cultuur en leisure. • We stimuleren de synergie tussen (urban) sport, cultuur en vrijetijdseconomie. Bij gebiedsontwikkelingen en –visies leggen we nadrukkelijk de verbinding tussen (urban) sport, cultuur en vrijetijdseconomie en zetten we gezamenlijk in op gedeelde activiteiten op het gebied van sport, cultuur, evenementen en recreatie om de beleving binnen de gemeente te vergroten (zie ook de ambitie Verbindend verenigingsleven). • We werken een gebiedsgerichte aanpak voor vitale wijkcentra uit. We willen een goede invulling van maatschappelijke-, commerciële- en ontmoetingsfuncties die passen bij de wijk, het dorp en de inwoners.

Gezonde arbeidsmarkt • We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt die past bij de kwaliteitssprong RSD40, met meer hoogwaardige banen, ruimte voor innovatie en een onderwijscluster in de Spoorzone als motor voor talentontwikkeling en economische vernieuwing. • We zetten in op een hoogwaardige arbeidsmarkt met vakmensen en slimme doeners. Onder een hoogwaardige arbeidsmarkt verstaan we werk waarvoor een gedegen opleiding nodig is, waarmee bedrijven waarde toevoegen aan de omgeving en werk- nemers hun boterham kunnen verdienen. • We versterken de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt door te investeren in gelijke kansen, een sterke doorlopende leerlijn en nauwe samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven, overheid en maatschappelijke partners. • We binden jong talent aan Roosendaal door onderwijsinstellingen aan de gemeente te verbinden, te zorgen voor passende huisvesting voor jongeren en afgestudeerden een aantrekkelijk perspectief te bieden op werk en ontwikkeling in de eigen gemeente of regio. 3 24 25 met de grootste risico’s en combineren we maatregelen zoveel mogelijk met onderhoud, herinrichting en nieuwe ontwikkelingen. Naast een klimaatadaptieve openbare ruimte zijn ook klimaatadaptieve gebouwen belangrijk. • We nemen klimaatadaptatie in de openbare ruimte vanaf de start mee bij gebieds- ontwikkelingen en investeringen.

• Nieuwe initiatieven (gebouwen, publieke en private buitenruimte) moeten voldoen aan de geldende nationale regels voor klimaatadaptatie en waterberging. Wij volgen hiervoor de landelijke bepalingen uit het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl, voorheen het bouwbesluit) en beoordelen bouwplannen onder meer op voldoende waterberging op eigen terrein. • We benutten onderhoudswerkzaamheden, gebiedsontwikkelingen en bouwprojecten van derden om gelijktijdig maatregelen voor water, groen en klimaatbestendigheid uit te voeren. • We vergroten waterberging en versterken groenstructuren om de leefomgeving aantrekkelijker, veiliger en klimaatbestendiger te maken. Hiertoe voeren we alle nieuwe beheerplannen klimaatadaptief uit, op het moment waarop deze volgens de beheer- kalender aan de beurt zijn. Hiertoe herijken we de beheerkalender. • Via gebiedsgerichte projecten zoals het Molenbeekdal, de Brabantse Wal en andere groenblauwe ontwikkelingen versterken we groen, water, natuur en landschap in samenhang met klimaatadaptatie, recreatie en ruimtelijke kwaliteit. Natuurontwikkeling en beleving Wij versterken natuur, landschap en biodiversiteit en verbinden deze met recreatie, gezondheid en een aantrekkelijke leefomgeving. Natuur en landschap • We realiseren natuurontwikkeling via gebiedsgerichte programma’s en koppelen deze aan biodiversiteit, water, landschap en recreatie.

• We stellen voor de Wouwse Heide een gebiedsvisie richting 2050 op, met aandacht voor natuur, water en recreatie in combinatie met mede-gebruik door Defensie. • We versterken de kwaliteit en beleefbaarheid van natuur en landschap, waardoor deze ook bijdragen aan de vrijetijdseconomie. We zorgen dat landschappelijke kwaliteit en landschappelijke inpassing een vast onderdeel zijn van grote projecten en gebieds- ontwikkelingen. • We willen (provinciaal verplichte) landschappelijke compensatie bij projecten lokaal inzetten voor natuur- en landschapsontwikkeling. We benutten deze bijdragen zoveel mogelijk als cofinanciering bij het vinden van andere fondsen/subsidies (van provincie, rijk, EU). Vergroening en bewonersinitiatieven • Met de uitvoering van de Parkenvisie verbinden we plekken, pleinen en parken met elkaar tot zogenaamde ‘groen-blauwe netwerken’. Daarmee versterken we de groen- structuren en zorgen we voor meer verkoeling, wateropvang en biodiversiteit én creëren we aantrekkelijke plekken die uitnodigen tot verblijf, ontmoeting, spelen en bewegen. De komende vier jaar geven we prioriteit aan het Vrouwenhof en de parken in Wouw. De elf overige parken, tuinen en begraafplaatsen pakken we vanaf 2028 gefaseerd aan. • We stimuleren particuliere en collectieve vergroening via Roosendaal Natuurstad.

Duurzame energie en netcapaciteit Wij zetten verder in op energiebesparing, verduurzaming van woningen en andere gebouwen en de ontwikkeling van lokale energie- en warmtesystemen. Tegelijk werken we samen met partners aan voldoende netcapaciteit, zodat woningbouw, economische ontwikkeling en de energietransitie mogelijk blijven. Energiebesparing en verduurzaming • We stimuleren energiebesparing en woningisolatie via het Roosendaals Isolatie- programma en het Volkshuisvestingsfonds. • We verduurzamen gemeentelijk vastgoed, te beginnen met het zwembad, Tongerlohuys, Raadhuis en de Sint Jan. • We volgen landelijke wet- en regelgeving en voorkomen waar mogelijk extra lokale verplichtingen. We houden hierbij oog voor de haalbaarheid en betaalbaarheid voor onze inwoners. Warmtetransitie en lokale energiesystemen • We stellen een warmteprogramma en wijkuitvoeringsprogramma’s op en bepalen per wijk een passende route richting aardgasvrij. • We ontwikkelen lokale energie- en warmtesystemen in samenwerking met net- beheerders en partners, verkennen daarbij onder meer aquathermie en riothermie en sluiten geschikte nieuwbouwlocaties, waaronder Spoorzone en de Westrand, aan op duurzame warmtevoorzieningen. • We verkennen of we het concept Energiekring uit kunnen bouwen tot een netwerk voor samenwerking en innovatie rond duurzame energie.

De Energiekring als lokaal energiesysteem versterkt de energietransitie en creëert nieuwe mogelijkheden voor woningbouw en het verminderen van netcongestie. Netcapaciteit en netcongestie • We combineren energiebesparing, lokale opwekking, warmtesystemen en netbewust bouwen om de belasting van het elektriciteitsnet te beperken. • We pakken netcongestie gebiedsgericht aan en werken daarbij samen met netbeheerders, bedrijventerreinen en initiatiefnemers aan slimme lokale oplossingen, zodat woning- bouw en economische ontwikkeling doorgang kunnen blijven vinden. • We ondersteunen uitbreiding van de energie-infrastructuur en blijven inzetten op netverzwaring. • We verbinden energie-infrastructuur, warmtenetten en netbewuste bouwconcepten tijdig aan woningbouw en gebiedsontwikkeling. • We zetten ons samen met regionale partners in om grote (Rijks-)investeringen met een nationaal belang, zoals Powerport en de ontwikkeling van Defensieplannen, en de bijbehorende energie-infrastructurele maatregelen te versnellen en zoveel mogelijk te koppelen aan de lokale energie-infrastructuur voor bedrijventerreinen en woningbouw- locaties. Klimaatadaptatie, groen en water Wij werken aan een klimaatbestendige en gezonde leefomgeving door klimaatadaptatie, vergroening, waterberging en natuurontwikkeling een vast onderdeel te maken van beheer, investeringen en gebiedsontwikkeling.

Daarbij richten we ons eerst op locaties 3 26 27 Wat gaan we daarvoor doen We stimuleren een actieve leefstijl en ondersteunen daarbij met name kinderen en inwoners waarvoor sporten of bewegen niet vanzelfsprekend is. (Sport)verenigingen spelen hierin een belangrijke rol, maar ook niet-georganiseerd sporten en bewegen is belangrijk. Ook cultuur is een belangrijke factor met grote bindende, vormende en economische waarde. We versterken de culturele basisinfrastructuur, stimuleren “cultuur dichtbij” en investeren in cultuur voor iedereen als belangrijke pijler onder de toekomstvisie RSD40. Om dit te bereiken zetten we in op: • Verbindend verenigen • Toekomstbestendige basis voor sport en cultuur Verbindend verenigen • Wij investeren gericht in onze verenigingen en vrijwilligers. Dit doen wij door regelingen eenvoudiger en laagdrempeliger te maken, en onze vrijwilligers vanuit vertrouwen de ruimte te bieden en waar gewenst te ondersteunen. • Wij geven vrijwilligersinitiatieven van inwoners, verenigingen of stichtingen die zelf een significante eigen financiële bijdrage leveren voor concrete projecten of initiatieven graag een laatste steuntje in de rug, mits de financiën en regels dit toelaten. • We bevorderen sporten, bewegen en actief meedoen voor al onze inwoners, zowel in verenigings- en groepsverband als individueel.

Hiervoor ondersteunen wij activiteiten en accommodaties en richten we de openbare ruimte speel- en beweegvriendelijk in. • We blijven in gesprek met onze jongeren over opgroeien, uitgaan en het leven als jongere in Roosendaal. Waar mogelijk ondersteunen wij hen in nieuwe initiatieven die dit aantrekkelijker maken. Samen laten we zien wat Roosendaal allemaal te bieden heeft. • In de NPR-gebieden versterken we de samenwerking tussen scholen, verenigingen, culturele organisaties, buurtcoaches en welzijnspartners, zodat meer inwoners worden bereikt en ze makkelijker kunnen deelnemen aan activiteiten in hun eigen wijk. Toekomstbestendige basis voor sport en cultuur Met sterke sport- en culturele voorzieningen, ruimte voor verenigingen en nieuwe initiatieven bouwen we aan een aantrekkelijk Roosendaal en de regio en geven we invulling aan de kwaliteitssprong in stad en dorpen. • Kunst in de openbare ruimte levert een bijdrage aan de kwaliteitssprong. • We ondersteunen het traditionele verenigingsleven en bieden tegelijk ruimte aan nieuw flexibel aanbod van sport en cultuur. ‘(Urban) sports & street culture’ is belangrijk voor het bieden van perspectief aan jongeren en voor de aantrekkelijkheid van Roosendaal. (Tijdelijke) initiatieven hiervoor ondersteunen de gebiedsontwikkelingen, bijvoorbeeld in de Spoorzone.

• Evenementen dragen bij aan een levendige en aantrekkelijke stad en dorpen en brengen mensen samen. Samen met hulpdiensten zoeken we naar mogelijkheden om organi- satoren beter te ondersteunen bij het voldoen aan de eisen en het gemakkelijker en/of sneller doorlopen van procedures. • We laten het voorzieningenniveau op het gebied van sport en cultuur kwalitatief en kwantitatief meegroeien met de kwaliteitssprong. Hiervoor wordt onder andere theater De Kring gemoderniseerd, is de Sint Jan herontwikkeld, wordt het Tongerlohuys gerenoveerd, bouwen wij aan een (top)sporthal en investeren we in de kwaliteit van het zwembad. Daarbij onderzoeken we ook mogelijke bijdragen vanuit het bedrijfsleven. • Samen met scholen en maatschappelijke partners stimuleren we de vergroening van schoolpleinen. • We ondersteunen initiatieven die bijdragen aan biodiversiteit, natuurbeleving en een aantrekkelijke leefomgeving door kennis, advies en netwerkverbindingen te bieden. Natuurbeleving en educatie • We bundelen maatregelen, acties en beleid met betrekking tot dierenwelzijn, -opvang, -ambulance en -educatie in een integraal dierenwelzijnsbeleid. Het behouden en versterken van de stadsboerderij De Minnebeek als locatie voor natuurbeleving, recreatie en educatie is daarvan een belangrijk onderdeel. • We verbinden natuurontwikkeling nadrukkelijk aan gezondheid, recreatie en educatie.

Duurzaamheid als economische kans Wij benutten de energietransitie en verduurzaming om de economische positie van Roosendaal te versterken. Daarbij richten we ons op voldoende energie-infrastructuur voor bedrijven en woningbouw, de verdere ontwikkeling van verduurzamingstechniek als economisch speerpunt en het benutten van regionale investeringen en subsidie- mogelijkheden. • We versterken verduurzamingstechniek als economisch profiel van Roosendaal en ondersteunen samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en kennisinstellingen. • We benutten regionale programma’s, subsidies en investeringen voor innovatie, verduurzaming en circulaire economie. • We benutten kansen voor circulair ondernemen (waaronder de productie van (bouw) materialen, recycling, upcycling, duurzaam bouwen, duurzame technologie en methoden) en sluiten aan bij regionale initiatieven op het gebied van circulaire economie en innovatie. VERBINDEND VERENIGINGSLEVEN AMBITIE Onze gemeente wordt gekenmerkt door een sterk verenigingsleven. Dit vormt de basis voor sociale samenhang en een veerkrachtige samenleving. We zetten daarom in op sport, cultuur en de verbindende kracht van ons verenigingsleven. Waar mogelijk en wenselijk zorgen we voor de nodige stimulans en ondersteuning. Hierbij vinden we het belangrijk dat er een divers aanbod is, zodat iedereen mee kan doen.

Wij koesteren vrijwilligers als de drijvende kracht van onze verenigingen en de samenleving. Zij zorgen vanuit passie en betrokkenheid voor de onderlinge verbinding. Wij staan als overheid naast onze vrijwilligers en ondersteunen hen waar mogelijk. Dat doen wij niet alleen in woorden, maar vooral in daden. Tradities en evenementen die Roosendaal kenmerken blijven we koesteren en versterken. Daarnaast geven we ook ruimte aan vernieuwende initiatieven, zoals activiteiten voor jongeren, en ondersteunen we voorzieningen en locaties die bijdragen aan de levendigheid van Roosendaal. 3 28 29 • De behoefte aan ruimte voor sportvelden groeit mee met de ontwikkeling van Roosendaal. Deze ruimtevraag nemen we mee in de uitwerking van de gebiedsvisie voor het gebied ten zuiden van de A58. • Door het beheer en onderhoud van accommodaties en velden in eigen beheer uit te voeren, hebben sportverenigingen de mogelijkheid met hetzelfde budget méér te realiseren. We zetten het beleid voort dat sportverenigingen een gemeentelijke vergoeding ontvangen voor beheer en onderhoud, en zelf verantwoordelijk blijven voor de uitvoering daarvan. • Waar mogelijk benutten we schoolpleinen en schoolomgevingen beter als ontmoetings-, speel-, beweeg- en cultuurplek voor de buurt.

Door onderwijs, kinderopvang, cultuur- en sportaanbieders meer met elkaar te verbinden, stimuleren we talentontwikkeling, ontmoeting en een actieve leefstijl, ook buiten schooltijd. • We stimuleren dat pleinen, parken, schoolomgevingen en andere openbare plekken actief worden gebruikt voor sport, cultuur, ontmoeting en beweging dicht bij huis. Daarbij werken we samen met verenigingen, buurtcoaches, scholen en maatschappelijke organisaties. In de NPR-gebieden geven we hier extra prioriteit aan. • We betrekken sport en cultuur vanaf het begin bij ruimtelijke- en gebiedsontwikkelingen, zodat nieuwe gebieden volop ruimte bieden voor (urban) sport, (street)cultuur en ontmoeting. De fysieke uitwerking hiervan is onderdeel van de ambities Passende woningen sneller bouwen en Duurzaam en Groen. • Wij zetten ons in voor het behoud van ons bestaande (immateriële) erfgoed. We inventariseren het naoorlogse erfgoed en beoordelen aan de hand daarvan welke uitbreiding van het erfgoed in tweede instantie mogelijk is. 30 31 4 HOE BESTUREN WE In de vorige hoofdstukken hebben we onze inhoudelijke ambities voor de komende vier jaar gepresenteerd. In dit hoofdstuk gaan we in op de vraag hoe we besturen. Als gemeente werken we samen met en voor onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en mede-overheden. We hechten belang aan een transparant en betrouwbaar bestuur.