221116 Eindrapport Rondje Roosendaal.pdf
Tekst van het document
Ouderen (vitaal)
Margreet is 68 jaar oud en woont met veel plezier in een voormalig winkelpand in de Molenstraat:“Het pand waarin ik woon is erg mooi gerenoveerd en in ere hersteld. Ik ben al wat ouder maar stilzitten is niets voor mij. Het station ligt hier dichtbij en ik reis graag met de trein. Vorig weekend ben ik nog een weekendje in Antwerpen geweest met een goede vriendin. Ik woon hier natuurlijk ook dicht bij het cultuurcluster en bezoek regelmatig een theater en muziek voorstellingen. De buurt ken ik goed en ik wandel iedere dag een ommetje. Wanneer ik met een vriendin ga wandelen dan drinken we vaak nog een kopje koffie op de Markt. De buurt is mooi groen en wanneer het zonnetje schijnt zit ik maar al te graag op dit bankje in de Molenstraat te zitten. Ik tref hier ook vaak buurtbewoners en maak dan een gezellig praatje. Ik waardeer de diversiteit hier in de buurt en vind het leuk om tussen de mensen te zijn”
Ouderen
Kees (76 jaar) woont sinds een paar jaar in het woonzorg complex aan de Laan van Brabant: “Het is prettig wonen hier omdat je hier dicht bij veel voorzieningen woont, er een gemeenschappelijke ruimte is waar ik mijn buren kan ontmoeten en omdat de zorg dichtbij is. Ik woon hier nu drie jaar en heb een redelijk vast dagschema. In de ochtend ga ik altijd naar de fysio om mijn oefeningen te doen. Mijn buurman Ron gaat vaak met me mee. Ron is al 93 jaar oud en hij vindt het, net als ik, belangrijk om in beweging te blijven. In de middag ga ik vaak met een groepje buren en een begeleider op stap. We drinken regelmatig een kopje koffie bij een lunchroom in winkelcentrum de Roselaar en soms eet ik daar ook een lekker gebakje of broodje bij.”
Forenzen
Emma woont in de omgeving van het station en reist voor haar werk veel met de trein: “Het hoofd- kantoor van het bedrijf waar ik werk is gevestigd in Breda maar ik werk als procescontroller ook twee dagen per week op onze productielocatie in Antwerpen. Hoewel ik in eerste instantie op zoek was naar een betaalbare woning in Breda ben ik nu ontzettend blij met deze woning in Roosendaal. Ik woon in de stationsomgeving en ben vanaf hier ben ik binnen een half uur in Breda en binnen een uur in Antwerpen. Ik woon hier prettig. De stationsomgeving ademt cultuurhistorie, de stoere sfeer van dit gebied past bij mijn leefstijl. Ik ben veel onderweg en heb niet zo veel verbinding met de rest van de stad. Naast de trein pak kan ik hier gebruik maken van deelauto’s en sinds kort pak ik ook vaak een deelstep wanneer ik in de stad moet zijn.
25
5. Deelgebieden en sleutelprojecten
C
PLEIN EET
KTPLEI AR
Keten van voorzieningen
TUURPLE UL
IN
26
K
Voorwaardelijk om dit te bereiken Voor het versterken van het cluster voor beleving, ontmoeten en vermaak is het van belang om strategische plekken in het wandelnetwerk met prioriteit op te waarderen. Een groene inrichting van de Bloemenmarkt vergroot de verblijfskwaliteit en draagt bij aan de aangrenzende voorzieningen en opwaardering van de openbare ruimte rondom de kerk zorgt voor een betere uitwisseling tussen Tongerloplein en de Markt.
TUURPAR UL
GROOT PLEIN EET
N
Hét cluster voor beleving, ontmoeten en vermaak Met de nieuwe invulling van de St. Jan wordt dit gebied een sterke culturele hotspot van betekenis met in de directe omgeving museum Tongerlohuys, regionale trekker schouwburg de Kring en de bioscoop. Dit cluster is goed verbonden met de Markt door een aantrekkelijke en groene invulling rondom de kerk en Bloemenmarkt. Het gebied is bereikbaar via aanloopstraten die op een duurzame manier zijn getransformeerd. De Dominéstraat is opgewaardeerd met aan weerszijden een aantrekkelijke gevel en groene inrichting van de straat. Het Emile van Loonpark is door de nieuwe inrichting en fraai terras in het park het geliefde stadspark van Roosendaal geworden. De vergroening van een aantal strategische plekken draagt bij aan een aantrekkelijk leef- en verblijfsgebied voor bewoners en bezoekers en zorgt voor een gebied wat bestendig is tegen extremere weersomstandigheden. Daarmee wordt het centrum weer het gebied (de huiskamer) waar het leven zich afspeelt en waar bewoners en bezoekers goed kunnen dwalen van fraaie pleinen naar het stadspark en diverse straatjes. De profilering van het cluster voor beleving, ontmoeten en vermaak draagt eraan bij dat bezoekers van Leisurepark Roosendaal combineren met een bezoek aan dit cluster.
LIJFSPA RB
RK
Onduidelijk profiel omgeving Markt In de omgeving van de Markt liggen voorzieningen die elkaar kunnen versterken. Op steenworp afstand ligt het cultuurkwartier rondom het Tongerloplein met theater de Kring Roosendaal, de Stadstuin Van Hasselt en het aangrenzende Emile van Loonpark. De verbindingen tussen deze gebieden zijn echter onaantrekkelijk of niet helder, waardoor uitwisseling minimaal is. Openbare ruimtes zijn stenig, hebben weinig verblijfskwaliteit en op plekken waar straten samenkomen zijn geen uitnodigende voorzieningen.
C
Kansen
VE
5.1 Het cultuurkwartier
Voor een goede aanhechting met het gemeentehuis en Emile van Loonpark is een toekomstige invulling met nieuw woonprogramma in de Dominéstraat essentieel. Dit verlevendigt het straatbeeld en draagt bij aan een sociaal veilige plekken in de stad. Aandachtspunt is hierbij het gelijktijdig kijken naar opwaarderen van de openbare ruimte, met voldoende parkeerplaatsen voor bezoekers en bewoners binnen handbereik. En bij de verdere uitwerking is het van belang om binnen de gemeente te bespreken hoe Vlietpark en het Leisurecentre elkaar kunnen versterken en hoe uitwisseling nog meer plaats kan vinden.
M
Rondje Roosendaal bestaat uit deelgebieden die complementair zijn aan elkaar maar gezamenlijk een krachtig palet aan kwaliteit, voorzieningen en woonmilieus vormen. Via groene verbindingen zijn de deelgebieden voor langzaam verkeer en natuur met elkaar verbonden. De gedetailleerde uitwerking van de deelgebieden is beschreven in dit hoofdstuk
3 2
3
1
4 2
1
1
4
1
2
3
2
1 1
4
1
1
2
1
1
2
4
1
1
2
2
Visiekaart compacte binnenstad
27
Sleutelprojecten
Sleutelproject: Molenstraat en Brugstraat (historische linten): In de Molenstraat zijn leegstaande winkelvoorzieningen getransformeerd naar woningen (tot op straatniveau), maatschappelijke dienstverlening (hulpverlening, consultatiebureau, buurthuis, (volwassenen) onderwijs en overige functies zoals paramedische zorg, rouwkamer(s) en kleine ambachtelijke bedrijvigheid. Een transformatie van winkelpanden in de Molenstraat naar wonen of andere voorzieningen betekent ook het herijken van de inrichting van de openbare ruimte. Een aantrekkelijke woonomgeving betekend een transformatie van de straat naar plekken om te verblijven en buren te ontmoeten. Vergroening van deze straten draagt bij aan een gewenst en aantrekkelijk leefklimaat. Voldoende parkeerplekken of openbaar vervoer binnen handbereik en een omgeving waar men veilig kan fietsen en wandelen. Inzet is daarom om de
Winkels naar wonen
Klimaatadaptief Fietsstraat
oude linten, aansluitend op de transformatie van de Wouwseweg, te transformeren in straten waar automobilisten te gast zijn. Hoe wordt deze transformatie bereikt Er zijn verschillende gemeentelijke instrumenten die deze transformatie ondersteunen en kunnen versnellen, zoals een bestemmingsplanwijziging,. Ruimtelijke kwaliteit kan gewaarborgd worden met inspirerende voorbeelden van duurzame transformaties, spelregels of een beeldkwaliteitsplan. De weg ernaar toe, de samenwerking met huidige pandeigenaren, is net zo belangrijk. Het goed monitoren van wat er speelt in het gebied (ontwikkeling van leegstand) is een belangrijke basis om het gesprek te voeren met ondernemers en gemeente. Daarnaast zijn reguliere gesprekken, met vast aanspreekpunt vanuit de gemeente, waarbij RO-afdeling is aangehaakt, met pandeigenaren, ontwikkelaars, bedrijfsmakelaars en omwonenden
Toevoegen verblijfskwaliteit Auto te gast
Inspiratiebeeld Molenstraat 28
Duurzame transformatie
Sleutelprojecten
Sleutelproject: nieuw programma De Biggelaar onderscheidend aanbod tov compacte binnenstad Het leegstaande complex van De Biggelaar krijgt een nieuwe bestemming. Voor de toekomstige invulling is het van belang dat het de programmering als winkelfunctie sterk teruggebracht wordt. De nieuwe invulling van de gevel aan de Raadhuisstraat past goed bij de pandjesstructuur van de monumentale panden en de gevels zijn uitnodigend en transparant. Aan de zijde van het Tongerloplein zijn hoogteverschillen in het gebouw opgelost en sluit de plint goed aan op het maaiveld. Het bouwvolume past goed bij de maat en schaal van de historische panden in de directe omgeving.
Nieuwe strategische verbindingen
Bij de transformatie van De Biggelaar is een strategische en rechtstreekse doorsteek van Tongerloplein naar de Raadhuisstraat gewenst, een uitnodigende verbinding met een open en aantrekkelijke plint aan weerszijden van deze nieuwe doorsteek. De doorsteek sluit goed aan op de entree van de Passage, waardoor gebieden nog beter met elkaar verbonden worden.
Activeren van hoeken van de straat
Verbinden looproutes Behouden winkelfunctie
Connectie cultuurplein
Locatie De Biggelaar 29
5.2 Winkelkwartier
A PASS GE
Voorwaardelijk om dit te bereiken Winkelen is een vrijetijdsbesteding. Dit vraagt om een groene aantrekkelijke openbare ruimte in het compacte winkelkwartier, een rijk assortiment, goede bereikbaarheid en parkeermogelijkheden en een uitgekiende routing (winkelcircuit). Voorwaarden scheppen voor ondernemers als kloppend hart van de binnenstad. Waarborgen van een goede comfortabele routing tussen winkelcentrum De Roselaar, Nieuwe Markt, De Biggelaar en Raadhuisstraat is hierbij van belang. Bezoekers behouden de keuzemogelijkheid om vanuit de Raadhuisstraat, via de Passage, Tussen de Markten of het ‘Jan Snelstraatje’ (verbindende straat tussen Nieuwe Markt en Raadhuisstraat) naar het plein van de Nieuwe Markt te lopen en De Biggelaar. Voorwaardelijk voor een aantrekkelijke routing is opwaardering van inrichting van de openbare ruimte van de verbindingsstraat de Nieuwe Markt en Tussen de Markten. Een belangrijk onderdeel is om bij het herijken van het mobiliteitssysteem, kansen te verkennen voor verbetering van de bereikbaarheid van de parkeergarage De Roselaar en onder de Nieuwe Markt. Deze kansen bieden weer mogelijkheden om de routing in het winkelcircuit verder te optimaliseren.
30
S
TU R
N
De verdere versterking van de identiteit en signatuur van het winkelkwartier blijft echter de belangrijkste opgave om leegstand te beperken. Het centrum van Roosendaal vervult vooral een functie voor de eigen bevolking en heeft een beperkte regionale functie voor de direct omliggende kernen. Om te komen tot een compacte binnenstad is een scherpere afbakening van het winkelkwartier nodig. En om een aantrekkelijk winkelcircuit te behouden en te versterken is een levendige plint met winkelvoorzieningen in een aantal strategische gelegen straten van belang. Hieronder valt het ‘Jan Snelstraatje’, Tussen de Markten en de Raadhuisstraat. Buiten deze zone is ruimte voor een gezonde functiemix van wonen, werken, winkelen, maatschappelijk en recreëren.
R
WE MARK EU NI
T
Compacter winkelkwartier Er zijn concrete plannen om de leegstand terug te dringen aan de westelijke zijde van het winkelgebied. Dit gebied krijgt een impuls door het verplaatsen van het busstation, herinrichting van het Roselaarplein, de realisatie van woningen, herbestemming van het oud V&D pand en herontwikkeling van Dr. Brabersstraat.
ISS DHU TRA AA
AT
Opgave voor het winkelkwartier Tot eind jaren tachtig had Roosendaal een sterke regionale functie op winkelgebied. Het verlies aan regionale binding van consumenten leidde tot lagere bezoekersaantallen en een groeiende leegstand. De opkomst van online winkelen versterkt deze tendens met een toenemende leegstand tot gevolg. De resultaten van het Koopstromenonderzoek 2021 laten dit ook zien.
N MARK
TE
Kansen
SE
Keten van winkelvoorzieningen
Impressie transformatie Dr. Brabersstraat
S ELAAR
3 2
2
1,3 1
2
3
2 2
1 3
3
2
2
4
3
3 3 1 1
3
Visiekaart kernwinkelgebied
31
Heldere afbakening van het kernwinkelgebied, binnen de compacte binnenstad
Legenda Kernwinkelgebied Aangrenzende plinten Afbakening kernwinkelgebied 32
Sleutelprojecten
Sleutelproject: ‘Jan Snelstraatje’, Het ‘Jan Snelstraatje’ in verval Het ‘Jan Snelstraatje’ is een belangrijke verbinding tussen het plein van de Nieuwe Markt en de Raadhuisstraat. In deze straat, bekend als ‘Jan Snelstraat’ vanwege de jarenlange vestiging van zijn ijzerhandelaar hier, raakt in verval. Een deel van de bebouwing heeft weinig uitstraling, er dreigt meer leegstand en de openbare ruimte is stenig en nodigt niet uit om te verblijven.
1
Activeren van hoeken van de straat
Integrale aanpak In samenwerking met pandeigenaren, ondernemers en omwonenden wordt besproken hoe de opwaardering vorm te geven. Een integrale herstructurering waarbij winkelplinten uitnodigender zijn en het straatbeeld niet wordt gedomineerd door geparkeerde fietsen.
3
2
Verdichting in de bestaande stad
Aantrekkelijke tussenstraatjes
1 2 3
Visiekaart ‘Jan Snelstraatje’
33
5.3 Historische buurten Kansen
Opwaarderen deel van de historische buurten tot aantrekkelijk woongebied De identiteit van Roosendaal wordt in grote mate bepaald door de opbouw van de stad. In eerste instantie ontwikkelt Roosendaal zich vanuit de Markt en de drie historische linten (Hulsdonksestraat, Kalsdonksestraat en Raadhuisstraat), met de Markt als centraal punt waar deze linten samenkwamen. Het gebied direct achter de Hoogstraat, Karlsdonksestraat en Brugstraat is begin jaren ’90 opnieuw ingericht. In de nieuwe stedenbouwkundige structuur zijn woningen met erfafscheidingen naar elkaar gericht, is de groene binnenruimte getransformeerd naar een groot parkeerterrein en is de verblijfskwaliteit achteruit gegaan. Inzet in het ontwikkelplan is om het binnengebied op termijn te ontwikkelen tot aantrekkelijk woongebied, met woningen naar elkaar gericht, een openbare ruimte die uitnodigt om te spelen, ontmoeten en verblijven en een logische aanhechting van de padenstructuur met de omgeving. Met gebiedspartijen en de corporatie kan dit gebied integraal opgepakt worden en ontwerpend verder verkend worden.
34
3
1 1
2
2 1
2
2
2 3
2 1 1 1
3
1
2
3
1
2
Visiekaart oude binnenstad
35
5.4 Spoorzone Kansen
Visitekaartje van Roosendaal De Spoorzone heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van Roosendaal. Het is een belangrijk knooppunt van spoorwegen, een voormalig en levendig grensstation en overstapplek tussen Nederland en België en een belangrijk station voor goederenoverslag. Dit rijke verleden is goed zichtbaar in de monumentale gebouwen en loodsen uit begin 20e eeuw en periode na de oorlog. En het is een belangrijke plek waar studenten overstappen en bewoners hun weg vervolgen naar een van de kleine kernen in de omgeving. De huidige inrichting is echter functioneel en stenig. En er is leegstand in een groot deel in het monumentale stationsgebouw. Al met al nodigt het niet uit om hier lang te verblijven en is deze plek niet het visitekaartje van de stad die het wel verdient. En een groot deel van het noordelijk deel van de spoorzone is niet toegankelijk en onbekend bij een groter publiek.
Spoorzone transformatie naar een inspirerende plek voor de stad De spoorzone wordt een plek van betekenis, waar gewoond en gewerkt wordt. Een plek waar reizigers aankomen op een aantrekkelijk stationsplein waar altijd levendigheid is en een plek waar bewoners en bezoekers eenvoudig kunnen overstappen of via goed vindbare, veilige en aantrekkelijke wandel- en fietspaden hun weg vervolgen in de stad. Hiervoor zijn 5 transformaties van belang:
1. Van stationsplein naar groen visitekaartje voor bewoners en bezoekers Het stationsplein is getransformeerd naar stationspark. Het stationsgebouw heeft een duurzame invulling gekregen en er is levendigheid in het stationspark en aangrenzende terras. Dit is getransformeerd naar een aantrekkelijke plek voor elke (trein)reiziger, een plek waar men eenvoudig kan overstappen en vanaf waar goed zichtbaar is hoe je via de verbeterde wandel en fietspaden richting het centrum kan. 2. Centrale mobiliteitshub Het station fungeert als transferium en hub voor stad en regio. In de spoorzone, direct achter de overdekte fietsenstalling, komt een verdeel-hub. Het busstation wordt verplaatst en gecombineerd met parkeervoorziening voor (deel) auto’s en (deel) fietsen. En er is ruimte voor nieuwe mobiliteitsconcepten die zich in de loop van de jaren aanbieden, zoals steps en scooters. Zo ontstaat een effectief overstappunt en wordt bij de centrale uitgang van het station ruimte gecreëerd om het stationsplein te transformeren tot aantrekkelijke en groene entree naar de stad. 3. Gehele spoorzone onderdeel van de stad De cultuurhistorische bebouwing en strategische ligging maakt de plek interessant te transformeren naar een levendig programma met mix aan functies met woningen , ruimte voor werken en innovatie in de monumentale gebouwen, mogelijk aangevuld met onderwijs.
De monumentale gebouwen zijn belangrijke dragers voor de 36
nieuwe identiteit en bieden een aantrekkelijke basis als vestigingslocatie voor vernieuwend ondernemerschap, start-ups en onderwijs. Dit sluit aan op de behoefte in de regio West-Brabant aan ontwikkellocaties voor vernieuwend ondernemerschap. Het gebied transformeert geleidelijk met ruimte voor place-making, experiment, tijdelijkheid en ook broedplaatsen. Een trekker op deze plek geeft een impuls aan de gebiedsontwikkeling, zoals ruimte voor congres, poppodium of sterrenrestaurant. Een sterk ruimtelijk raamwerk met een groene loper tussen de historische bebouwing langs het spoor tot aan de fiets-voetgangersbrug over het spoor zorgen voor een fraaie omgeving voor verdere ontwikkelingen en verankering van deze plek in de stad. 4. Opwaarderen belangrijkste fiets- en wandelverbindingen van station naar het centrum In het licht van de gestelde ambities (duurzaam, gezond, meer wonen, meer jongeren en ouderen) zal de fiets een steeds belangrijker vervoermiddel worden. De drukst bereden fietspaden in Roosendaal zijn de Brugstraat en de Stationsstraat. Op deze drukke 50 km/h wegen heeft de fietser weinig ruimte en comfort, mede doordat fietspaden (grotendeels) niet vrij liggend en te smal zijn. Hetzelfde geldt voor wandelaars. De wandelpaden langs deze straten zijn smal en onaantrekkelijk.
Ook kruisingen, zoals bij Stationsstraat-Kade of de situatie rondom het station zijn onveilig en voor voetgangers is het vanaf het station niet duidelijk hoe je richting het centrum loopt. De fiets- en wandelpaden worden aantrekkelijker gemaakt door deze breder te maken. Het tweerichtingenfietspad wordt aan de centrumzijde gelegd en gaat aansluiting vinden op het bestaande tweerichtingenfietspad langs de Laan van Brabant. Hierdoor wordt het comfort en de veiligheid voor fietsers verbeterd. Het instellen van eenrichtingsverkeer op de Burgemeester Prinsensingel moet meer ruimte geven voor een aantrekkelijke openbare ruimte en heldere looproutes richting station, het centrum en Mariadal. 5. Groene loper verbindt Vlietpark met de spoorzone Vanaf de voet-fietsbrug Passerelle komt een aantrekkelijk pad naar de spoorzone. De P&R bij deze brug wordt verplaatst naar Vlietpark, waardoor letterlijk ruimte ontstaat voor een aantrekkelijke en verkeersveilige route richting het station.
2
3 1
3
3
1 1
1
1
3
1 3
3
3
1
1
1
3
1
2
2
1
1 2
Visiekaart spoorzone
37
Sleutelprojecten
Opwaarderen Burgemeester Prinsensingel De routing van het station, richting het oude centrum wordt opgewaardeerd. De nieuwe inrichting van het Stationsplein en herinrichting van de Brugen Stationsstraat speelt hier een belangrijke rol in. Aantrekkelijke gebieden in de stad, zoals het op termijn getransformeerde Mariadal, worden eenvoudiger vindbaar door de route ernaar toe op te waarderen. Een groenere inrichting van de Burgemeester Prinsensingel speelt hier een belangrijke rol in.
Eenrichtingsverkeer
In de nieuwe inrichting wordt ruimte vrijgemaakt voor het langzaam verkeer. In de vervolguitwerking vindt overleg plaats met bewoners en ondernemers uit de directe omgeving, zodat de inrichting aansluit op belangrijke wensen en voldoende parkeerplekken wordt gewaarborgd.
Aantrekkelijke route richting Mariadal en centrum
Voorplein Mariadal Inspiratiebeeld Burgemeester Prinsensingel
38
5.5 Stadsoevers en Vlietpark
Stadsoevers en Vlietpark; Transformatie van industrieel gebied naar duurzame leef- en werkomgeving De huidige transformatie van Stadsoevers en Vlietpark van industrieel gebied naar mix van woon-, werk- en leefgebied zorgt ervoor dat het gebied onderdeel uit gaat maken van het binnenstedelijke gebied. In het gebied van Stadsoevers worden circa 500 woningen ontwikkeld en woon-werkkavels. Een gevarieerde dichtheid met zowel grondgebonden woningen tot appartementen van 4 lagen hoog, een rijke variatie aan architectuur en doelgroepen, een keur aan werkplekken en hoogwaardige openbare ruimtes aan de Vliet maken Stadsoevers tot een levendige stadswijk. Toekomstige hubs bij EKP en stadion. De aanhechting met de stad is een belangrijk aandachtspunt. De Passerelle is ondanks het iconische karakter gevoelsmatig een fysieke barrière om over te steken, de spoorwegovergang bij de Kade is een zwakke schakel en de tunnel voor langzaam verkeer is onaantrekkelijk. Gebieden in samenhang ontwikkelen, sterker profileren en verbinden met de stad; Het gebied is sterker verbonden met de stad. Met de NS en Prorail zijn vergevorderde gesprekken over hoe het treinstation zich meer richt naar het gebied en de fysieke barrières bij de Kade zijn ontwerpend verkend en aangepakt.
De ontwikkeling van Stadsoevers, Vlietpark en de Spoorstraatzone zijn integraal afgewogen, met afspraken over de positionering van een sterk onderwijscluster in het gebied, strategische positionering van mobiliteitshubs in combinatie met passende voorzieningen en een betere onderlinge verbondenheid. De verdichting in deze drie gebieden is verder verkend, afgestemd op de marktvraag en is passend bij het karakter van Roosendaal. Stadsoevers en Vlietpark is beter verbonden met het buitengebied door een directe langzaamverkeer-verbinding richting het Leisurepark Roosendaal en het nieuwe recreatieve fietspad erlangs. Vlietpark transformeert naar een stadswijk met eigen karakter. Ontwikkelingen vinden plaats volgens het groene campus principe, profiterend van de goede bereikbaarheid per spoor, met hierin ruimte voor woningen, kantoorruimte, ruimte voor onderwijs en recreatie in het urban sports park. Het EKP is de aantrekkelijke poort vanuit het centrum richting Stadsoevers en Vlietpark door de renovatie van het gebouw, onderscheidend innovatieve programma en aantrekkelijke openbare ruimte. Het Urban Sports Park wordt een belangrijke plek voor evenementen en festivals, maar ook voor dagelijks gebruik vanuit bewoners van deze wijk.
39
1
1
1
1
1
1
1
1,3
1
1
1 1
2
1
1
1,2
1
1
1
1
1
1
1
1 1
2
1 1 2
Visiekaart Stadsoevers en Vlietpark
40
2
1
Sleutelprojecten
Sleutelproject: EKP-gebouw EKP als inspirerend plek en entree naar Stadsoevers en Vlietpark Het EKP (voormalige Expeditie Knooppunt Post) ligt aan belangrijke verbindingswegen van de stad en vervullen een belangrijke poortfunctie naar aangrenzend gebied. Het is van belang om voor dit gebouw een nieuwe passende functies te geven op een wijze die hun positie in het stedelijke weefsel of het landschap versterkt. Deze plekken leveren een positieve kwaliteit van de openbare stedelijke ruimte (stadspodium).
Ruimte voor innovatie en ondernemen
Een aantrekkelijke inrichting van de openbare ruimte rondom deze gebouwen zorgt voor betekenisverlening van dit gebouw aan de omgeving en vergroot de verblijfskwaliteit. Gebruikers/ bezoekers ervaren dit als prettig en waardevol. Realisatie van een hub die betekenis heeft voor recente èn toekomstige ontwikkelingen omgeving Kade/Stadsoevers. En daarmee faciliteert in parkeervoorzieningen, waardoor elders meer ruimtelijke kwaliteit in de transformatie naar meer woningen kan worden gerealiseerd.
EKP terrein als aantrekkelijk verblijfsgebied en entree naar Vlietpark en Stadsoevers
Inspiratiebeeld EKP
41
5.6 Laan van Brabant en Luxemburg
Laan van Brabant en Limburg: geen helder profiel en ruimte voor ontwikkeling Het gebied ten westen van de Laan van Brabant is strategisch gelegen aan een belangrijke ontsluitingsweg en nabij het winkelkwartier van de stad. Na het vertrek in de jaren ’90 van o.a. voedingsfabriek Liga en machinefabriek de Vuurslag is het gebied deels aangewezen als locatie voor kantoren. Centraal in het gebied ligt een woonblok en aan de Laan van Brabant staan een aantal kantoren. En aan de Laan van Limburg staan een aantal grote kantoorpanden, gelegen tegenover de zuidelijke entree van de Roselaar. In een van de panden is een HBO-instelling tijdelijk gehuisvest. De openbare ruimte rondom deze gebouwen nodigt niet uit tot verblijf en de ontsluitingswegen van Laan van Brabant en Limburg zijn stenig ingericht. Laan van Brabant en Limburg: (zorg)wonen nabij dagelijkse voorzieningen In Rondje Roosendaal transformeert dit gebied naar een gebied waar de nadruk meer op wonen in combinatie met zorg komt te liggen. Er is ruimte om (zorg-) woningen toe te voegen. Hierdoor anticipeert Roosendaal op de effecten van de vergrijzing. Wonen en zorg is complementair aan de nabijheid van dagelijkse voorzieningen in de kern van Roosendaal. Programma en inrichting van het gebied is ingericht op versterken van zorg, het testen van nieuwe zorgconcepten en stimuleert ontmoeting in de openbare ruimte en bebouwing.
De brandweerkazerne moet worden vervangen. Onderzoek vindt plaats naar nieuwbouw op de huidige of een alternatieve locatie. Op deze strategische plek, waar twee ontsluitingswegen samen komen, is ruimte voor verdichting en een hoogteaccent. Door de toekomstige bebouwing verder van de Laan van Brabant af te plaatsen ontstaat ruimte om deze straat te transformeren in een groene boulevard/allee, meer ruimte te bieden aan wandelaars en fietsers en de oversteekbaarheid te verbeteren.
Wonen in combinatie met zorg
42
Hoe dit te bereiken: Een juiste prioritering - welke opgave pak je als eerste op - is van belang bij de herontwikkeling van dit gebied. Het tijdelijke huurcontract van de Avans Hogeschool Roosendaal, gelegen aan de Laan van Luxemburg en Mill Hillplein, loopt op korte termijn af. In deze visie zetten we in op een sterker onderwijscluster in de omgeving van Vlietpark of Spoorstraatzone. Daar zijn al onderwijsinstellingen gevestigd en de locatie ligt strategisch nabij het treinstation. Inzet is gericht op verplaatsing van functies (in overleg met scholenorganisaties). Grotere kantoren hebben een plek in de spoorstraatzone. Dit sluit aan bij het Nieuwe Werken, maximaal gebruik maken van het openbaar vervoer etc. Daardoor is het mogelijk om de gebouwen langs Laan van Limburg en nieuwe bebouwing aan Laan van Brabant in te vullen met wonen in combinatie met zorg. Om dit te concretiseren is het van belang om vraag en aanbod voor de woon/zorg-vraag goed af te stemmen, o.a. op de woonzorganalyse en met partijen als Bravis, woningcorporatie Alwel en eventueel een nieuwe zorgpartner. Het Mill-Hillplein vergroenen naar een parkruimte (aansluitend bij het nieuwe wonen in het gebied). Wanneer overige ontwikkelingen een stap verder zijn, zoals Stadsoevers en Vlietpark, dan is logische opvolging om concreter na te denken over herontwikkeling van panden in de Laan van Brabant en Limburg.
Om de aantrekkelijkheid van de Laan van Brabant en Limburg te vergroenen en oversteekbaarheid vergroten is het nodig om integraal naar het mobiliteitssysteem te kijken. Is het bijvoorbeeld mogelijk om deze wegen af te waarderen naar 30 km per uur? En kan er ruimte vrijgespeeld worden voor het vergroenen van deze straat?
Verkeersveilige verbinding naar het kernwinkelgebied
Vergroenen van Laan van Brabant
2 3
2
1
3
3
2 1
3 2 2
1
2
1
2
1
2 2
3
3
3
3
2
3 1
3
1
1 2
2 1 3
2 2
1
Inzoom Laan van Brabant en Laan van Luxemburg & legenda
43
6. Ontwikkelstrategie 6.1 Strategie
Het Ontwikkelplan Rondje Roosendaal geeft een beeld van de gewenste eindsituatie in 2030/2040. In zijn totaliteit mag gezegd worden dat de ontwikkelopgave groot is. De 3 grote transformaties vragen om een grote en langdurige inspanningen. We moeten onderkennen dat aanpassingen aan de openbare ruimte en ingrepen in het mobiliteitssysteem enige jaren zal vergen. Dit is een proces dat samen met bewoners, maatschappelijke partners en marktpartijen, doorlopen zal worden. De ontwikkelstrategie richt zich op een gerichte, geleidelijke ontwikkeling van het Rondje Roosendaal. De ontwikkelstrategie is een samenspel van diverse bouwstenen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Daadkracht en koersvastheid in de ontwikkeling Samenwerking met binnenstad organisaties en bewoners(organisaties) Marktbenadering (Voor)investeren in sleutelprojecten voor de ontwikkeling van het Rondje Roosendaal Ruimtelijke samenhang en beeldkwaliteit Gebiedspromotie Place making Aanpak, fasering en prioritering
•
Een duidelijke visie met bijbehorende aanpak te hebben en deze te volgen en te realiseren (koersvastheid). Met het voorliggende Ontwikkelplan met bijbehorende Beeldkwaliteitsplan wordt de visie op het gebied bestuurlijk (her)bevestigd. Hier hoort ook borging in de organisatie bij: een meerjarige projectorganisatie die hierop toeziet en stuurt.
•
De gemeente laat zien dat zijn de regie over de realisatie van het Ontwikkelplan, met concrete acties, organiseren proeftuinen, communicatie en (laten) uitvoeren van sleutelprojecten.
•
Te investeren in het openbaar gebied en meer specifiek in de sleutelprojecten die de stedelijke ontwikkeling versnellen. Met de vaststelling van het Ontwikkelplan en de bijbehorende (grond)-exploitaties en investeringen worden de gemeentelijke investeringen voor de komende jaren bestuurlijk bevestigd.
•
Planologische ontwikkelingsmogelijkheden vastleggen; de aankomende Omgevingswet biedt handvatten om juridisch planologische zekerheid te creëren. Voor ontwikkelaars en eindgebruikers is deze juridisch planologische zekerheid belangrijk. Niet alleen kan er snel tot realisatie over gegaan worden, er is ook definitieve zekerheid over de planologische uitgangspunten waarmee risico’s zijn weggenomen en er duidelijkheid is over de planologische (on) mogelijkheden. Wel zal er sprake zijn van een trendbreuk met het verleden. Het huidige uitgangspunt tot op heden is “de markt moet het doen” en is er sprake van een verregaande planologische vrijheid in het centrum. Dit maakt sturing op bestemmingen en handhaving lastig of onmogelijk. Bedoeling is om dit ontwikkelplan veel gerichter en sturender te vertalen in een (uitnodigend) omgevingsplan.
•
Met flankerend beleid op het gebied van bijvoorbeeld mobiliteit, wonen, veiligheid, kunst en cultuur en duurzaamheid worden de doelen en de ontwikkelstrategie van het Rondje Roosendaal waar nodig gestuurd/ondersteund.
Hieronder lichten we deze bouwstenen punt voor punt toe.
1. Daadkracht en koersvastheid in ontwikkeling
Bij de realisatie van een dergelijke grootschalige gebiedsontwikkeling is een daadkrachtige, koersvaste houding van de gemeente van belang. Naast de publiekrechtelijke rol heeft de gemeente ook een privaatrechtelijke rol. Zekerheden en betrouwbaarheid zijn cruciaal voor marktpartijen, maar ook voor eindgebruikers om te willen/durven investeren: de gemeente legt zichzelf daarom op dat zij de komende jaren actief werkt aan de uitvoering van het Ontwikkelplan. De gemeente werkt aan het verkrijgen en behouden van vertrouwen bij marktpartijen en eindgebruikers door onder andere:
44
•
Eindgebruikers (de toekomstige bewoners) willen er, voordat zij een woning kopen, op kunnen vertrouwen dat de leefbaarheid gewaarborgd is en dat er duidelijkheid is over de ontwikkelingen in de naaste omgeving. Zie ook verderop onder ‘fasering’.
•
Eén op één zaken doen; ontwikkelaars (en beleggers) worden actief benaderd door de gemeente of ‘verleid’ om zich te melden om de realisatie van een deelontwikkeling ter hand te nemen. Private partijen mogen rekenen op een actieve en coöperatieve gemeente. Eén op één zaken doen is bijvoorbeeld geschikt bij kleine deelontwikkelingen en planuitwerkingen. Bij het één op één zaken doen is geen uitvoerige selectieprocedure nodig. Afspraken kunnen één op één gemaakt worden, zolang deze binnen de regelgeving ten aanzien van staatssteun etc. vallen.
•
Gebiedsgerichte samenwerking. De gemeente ondersteunt en verbindt initiatieven die ruimtelijk met elkaar samenhangen. Denk hierbij aan de transformatie van de Dokter Brabersstraat en de Raadhuisstraat. Hoe en of deze samenwerking zich formaliseert is geheel afhankelijk voor de situatie.
•
Programmatische fasering. Met de woningbouwprogrammering en het planologisch instrumentarium biedt de gemeente in enige mate zekerheid voor de afzet van particuliere initiatieven.
•
Randvoorwaardelijk investeren. Doordat de gemeente investeert in leefbaarheid (waaronder de openbare ruimte) is het voor private partijen interessanter om woningen te ontwikkelen. Ook zal de gemeente doorgaan met haar beleid om detailhandel buiten de aangewezen winkelgebieden verder terug te dringen.
•
Tender (of prijsvraag); de gemeente zet een stedenbouwkundig bestek, inclusief een conceptcontract ‘in de markt’ en vraagt ontwikkelaars om binnen de gestelde randvoorwaarden met een planuitwerking te komen. Aan de hand van vooraf gestelde toetsingscriteria worden planuitwerkingen
2. Samenwerking met binnenstadsorganisaties en bewonersorganisaties
De gemeente houdt vast aan de langjarige intensieve samenwerking met de Roosendaalse binnenstad bv, vastgoedeigenaren, winkeliers en bewoners. Het Ontwikkelplan legt de hardware van mobiliteit en stedenbouw vast alsmede de perspectieven per deelgebied. Nadere uitwerking daarvan ligt ook bij maatschappelijke organisaties. De gemeente maakt graag gebruik van de ideeën, energie en inzet van de organisaties om de doelen te bereiken. De proeftuinen zijn hierbij ook een voorbeeld: samen met belanghebbenden op korte termijn verbeteringen doorvoeren. En hierbij ook experimenten aan te durven gaan. Daarnaast zal de gemeente bewonersorganisaties en initiatieven ondersteunen om uitwerking te geven aan het Ontwikkelplan Rondje Roosendaal.
3. Marktbenadering
De (her-)ontwikkeling van vastgoed binnen het Rondje Roosendaal ligt grotendeels in handen van private partijen. De gemeente heeft enkel veel grondeigendommen in Stadsoevers en Vlietpark. Bij de realisatie van deze deeluitwerkingen zijn meerdere varianten van marktbenadering denkbaar, zie onder. De gemeente hanteert situationeel één van deze benaderingen om daar mee de markt te stimuleren dan wel te ‘verleiden’ om de vastgoedontwikkelingen die bijdragen aan de doelstellingen van het Rondje Roosendaal ter hand te nemen
Liesveld Cloetta-terrein
Station
Kalsdonk
Plot rondom Cloetta als ontwerpend te onderzoeken locatie 45
beoordeeld en wordt een keuze voor een plan/ partij gemaakt. Met de ‘winnaar’ van de tender worden afspraken gemaakt over de realisatie van de deelontwikkeling. Een tender is bijvoorbeeld geschikt bij grote ontwikkelprogramma’s, moeilijke/risicovolle locaties of juist bijzondere locaties. Voordeel kan zijn dat er vernieuwende concepten uitkomen of dat er extra kwaliteit gerealiseerd wordt vanwege de ‘competitie’ die in een tender zit. Ook levert een tender extra publiciteit op. Een tender vraagt een uitgebreide voorbereiding. Voor de ontwikkeling van deelplots Stadsoevers, is een tender doorlopen. Per deeluitwerking wordt besloten welke wijze van marktbenadering op dat moment het meest kansrijk is. Bij de realisatie van openbare werken (brug, kades, wegen, etc.) worden aanbestedingsbeleid en -wetgeving gevolgd. •
Faciliteren; de hoeveelheid grondeigendom van de gemeente is beperkt tot voornamelijk Stadsoevers en Vlietpark. Voor het merendeel zal de rol van de gemeente het bepalen van de visie (dit document) zijn, en vervolgens de private marktontwikkelingen faciliteren.
4. (Voor)investeren in sleutelprojecten voor de ontwikkeling van het Rondje Roosendaal
Om de ontwikkeling van het Rondje Roosendaal een impuls te geven, is het doen van investeringen onontkoombaar. Er zal geïnvesteerd moeten worden in zaken die fungeren als sleutelprojecten. De proeftuinen en de mobiliteitshubs zijn daarvan een belangrijk voorbeeld. Gemeentelijke (voor) investeringen wekken ook vertrouwen bij marktpartijen en eindgebruikers. Zij zullen eerder bereid zijn te investeren in een gebied ‘waar het de komende jaren gaat gebeuren’. Investeren door de gemeente leidt tot waarde creatie. Door de realisatie van een haven/maritiem programma met kades in bijvoorbeeld Stadsoevers krijgt het gebied een andere aanblik. In plaats van een verlaten fabrieksterrein, is een belangrijk deel van het raamwerk voor het gebied klaar. Daarmee wordt ook waarde aan het gebied toegevoegd. Goede wijkvoorzieningen zijn belangrijk voor toekomstige bewoners. De realisatie van een Urban Sports Park is een trekker voor de doelgroep jeugd. Tiny Houses in het Vlietpark zorgen voor levendigheid en leefbaarheid in het gebied. Dat vergt een (voor)investering van de gemeente. Met de aanleg van de langzaam verkeer brug wordt Stadsoevers met Vlietpark (en het centrum) verbonden. Aanleg van het stadspodium bij het EKP genereert ook levendigheid en verbinding.
5. Ruimtelijke samenhang en beeldkwaliteit
Eén van de aanleidingen voor het opstellen van het Ontwikkelplan, was de behoefte en de noodzaak van de gemeente om meer regie te hebben op de ruimtelijke samenhang en de gewenste beeldkwaliteit. Deze regie is wenselijk omdat het gebied niet in één keer gerealiseerd wordt, maar organisch tot ontwikkeling wordt gebracht via kleinere deelplanuitwerkingen. Het Ontwikkelplan biedt hiervoor handvatten. 46
6. Gebiedspromotie
De gebiedspromotie voor het Rondje Roosendaal wordt opgepakt in samenspraak met Citymarketing. Gebiedspromotie biedt de kans om dit gebied op een actieve manier bij toekomstige bewoners en ontwikkelaars/ beleggers bekend te maken. En dan concreet op de kernwaarden: aantrekkelijker, groener en duurzamer, gesteld op het verleden maar met de blik op de toekomst. Het streven is dat bezoekers en inwoners dit gebied niet alleen blijven(d gaan) associëren met kwaliteit, maar ook met een duidelijke identiteit.
7. Place making
De komende 10-15 jaar transformeert het Rondje Roosendaal (met Stadsoevers/Vlietpark) in een levendig stadsdeel. In deze periode is het belangrijk ervoor te zorgen dat bezoekers en inwoners het als een aantrekkelijk verblijfsgebied en onderdeel van het stadscentrum ervaren. Dit kan onder andere door tijdelijk gebruik van gebouwen en openbare ruimte. De proeftuinen geven hier ook invulling aan. Tiny houses, het urban sports park en het EKP zijn voorbeelden om te komen tot aantrekkelijke plekken waar je wil zijn, waar je andere kunt ontmoeten en de vitaliteit van de stad kunt ervaren (placemaking).
8. Aanpak, fasering en prioritering
De planningshorizon waarin het hele gebied zich zal ontwikkelen omspant minimaal 10 jaar. Door te streven naar een spreiding van initiatieven in de verschillende deelgebieden, groeit het Rondje Roosendaal organisch. De gemeente neemt de regie, maar kan niet alle projecten en initiatieven tegelijkertijd stimuleren, faciliteren en realiseren. Bij de selectie voor de aanpak, de fasering en prioritering van initiatieven en projecten hanteert de gemeente de volgende criteria zijn: • • • • •
wat is de urgentie van de opgave/ hoe groot is het probleem? wat is het perspectief voor deze opgave (is er een oplossing? wat zijn de verwachtingen vanuit de samenleving? welke invloed heeft de overheid op de opgave? hoeveel ‘energie’ is er (uit de omgeving) om de opgave beet te pakken?
6.2 Financiële haalbaarheid
De realisatie van het Ontwikkelplan vraagt investeringen. Van marktpartijen en van de gemeente. In het geval van de marktpartijen gaat in het in zijn algemeenheid om rendabele investeringen: de kosten worden gedekt door de opbrengsten. Voor de gemeente gaat het (ook) om investeringen waarbij de kosten niet direct opwegen tegen de financiële baten: bijvoorbeeld het aanleggen / aanpassen van de weginfrastructuur en het inrichten en onderhouden van de openbare ruimte. Daar staan echter maatschappelijke baten tegenover: verbeteren van de leefbaarheid van de stad.
Over de financiële haalbaarheid valt verder het volgende op te merken: 1.
Voor de projecten Stadsoevers en Vlietpark als ook voor Mariadal heeft de gemeente een sluitende grondexploitatie opgesteld (inclusief financiële voorzieningen). De financiële haalbaarheid van deze ontwikkelingen (op basis van de gehanteerde uitgangspunten/fasering) is dus verzekerd.
2.
Voor de tijdelijke iconen EKP, St. Jan, Mariadal zijn de benodigde middelen in de begroting opgenomen. Voor het EKP is dit voor een proefperiode van 1 jaar geregeld.
3.
Voor het Stationsplein, de kwaliteit/vergroening verbinding station/centrum en aanpassingen in de infrastructuur (wegprofielen), het vergroenen van de infra en het realiseren van de hubs dienen nieuwe middelen in de gemeentelijke begroting georganiseerd te worden.
4.
5.
6.
Voor de aanpassingen in het gemeentelijk flankerend beleid, betekent het dat dit in de werkpakketten ingepland moet worden. Hiervoor zijn vooralsnog geen extra middelen nodig. Het centrum kant een aantal belangrijke ruimtelijke opgaven, die nu (nog) niet door de markt opgepakt worden, maar die wel zeer wenselijk zijn om aan te pakken. Panden op zichtlocaties of te slopen panden ruimte geven aan een gebied. Het is wenselijk om de haalbaarheid te onderzoeken van een veranderende gemeentelijke rol bij een aantal sleutelprojecten. De gemeente onderzoekt de mogelijkheden voor kostenverhaal en ontwikkelbijdragen voor (particuliere) initiatieven.
steeds op gericht de vastgoedeigenaren en ontwikkelaars te stimuleren en te verleiden transformatie op te pakken. Op basis van (het aan te passen) bestemmingsplan, op te stellen beleid (verkeer, parkeren, groen, energie) en in de rol van vergunningverlener zal de gemeente steeds bewaken en stimuleren dat de door derden te realiseren projecten bijdragen aan de doelstellingen van de transitie. Om onze rol goed te kunnen pakken werken we met een projectorganisatie bestaande uit een stuurgroep (portefeuillehouders) met een kernteam, die het concept Rondje Roosendaal bewaakt. Dat betekent dat een organisatie zowel proactief als reactief de doelen van de transitie bewaakt: •
proactief: informeren over doelen (waarom en wat) en stimuleren, initiëren en daar waar mogelijk realiseren van projecten die bijdragen aan het realiseren van de doelen
•
faciliteren: zorgen voor flankerend beleid dat bijdraagt aan het realiseren van de doelen (bv. aanpassen parkeernorm, stimuleren gebruik andere vervoersmiddelen) en communicatie
•
reactief: interventies plegen op activiteiten en gebeurtenissen (projecten) die niet passen binnen de doelstellingen van de transitie.
Rol provincie
De rol van de provincie is vastgelegd in de samenwerkingsagenda (zie het separate document). Per onderwerp kan de rol van de provincie verschillen. Een denkbare rol van de provincie kan bijvoorbeeld zijn het delen van kennis, bijdragen in verdere onderzoeken en voorbereidingen, maar ook het risicodragend participateren in een cruciaal onderdeel van het Rondje Roosendaal.
6.3 Organisatie vervolgproces & rollen overheid
Per deelproject en per deelgebied zal de Gemeente steeds onze rol moeten kiezen. Rolneming is sterk afhankelijk van de eigendommen en grondposities, maar ook van de criteria (zie boven) • • • • •
Urgentie (opgave) Perspectief (hebben en bieden) Verwachting (uit de omgeving) Invloed (van de overheden) Energie (vanuit omgeving)
We hebben in het algemeen geen positie in de verschillende deelgebieden die het mogelijk maken zelf op te treden als ontwikkelaar. Met uitzondering van Stadsoevers en Vlietpark waar de gemeente zelf de ontwikkeling trekt. In de overige deelgebieden met een grote transitieopgaven, zoals de Binnenstad, het Oude Centrum en het Stationsgebied hebben we geen tot weinig eigendommen, met uitzondering van de openbare ruimte. De strategie is er 47
7. Uitvoeringsprogramma R.O.O.S. Criteria bij de aanpak en de fasering zijn: • • • •
wat is de urgentie/problemen? wat is het perspectief? wat zijn de verwachtingen vanuit de samenleving? welke invloed heeft de overheid op het probleem?
Dit leidt tot het volgende uitvoeringsprogramma: Verder wordt met deze benadering gedurende de gehele doorlooptijd ingespeeld op de actuele vraag uit de markt bij Stadsoevers/Vlietpark. In iedere behoefte kan worden voorzien (voor zover deze passen binnen het beoogde stedelijke woonmilieu). Individuele projecten kunnen op deze wijze zorgvuldig binnen het ruimtelijk raamwerk worden gepositioneerd; het juiste initiatief op de juiste plek. Hierbij staat het versterken van de samenhang en de identiteit van de deelgebieden, en het leveren van een bijdrage aan de ruimtelijke en programmatische ambities van het Ontwikkelplan.
48
Projectenkaart R.O.O.S. >
49
R.O.O.S. Roosendaals Ontwikkelprogramma (voor Onze Stad) progra
Nr. Actie / werkzaamheden A
Dekking
Partij/initiatiefnemer Wie
5
DEELGEBIED LAAN van BRABANT begroting Gemeente, Gebiedsvisie Laan van Brabant Provincie Gemeente / Provincie projectleider RO Herontwikkeling deelgebieden faciliteren, Markt projectmanager Laan van Brabant kostenverhaal Herinrichting openbaar gebied PM Gemeente projectleider RO incl. parkeren
B
DEELGEBIED CENTRUM
1 2
2022 expertise & middelen
B1 PROEFTUINEN
2
Proeftuin Stationsplein + mobiliteithub Proeftuin DominestraatBloemenmarkt
3
Proeftuin Raadhuisstraat
4
Proeftuin Brugstraat (S)
5
Proeftuin B. Prinsensingel (S)
1
begroting Gemeente, Gemeente + bijdrage NS stakeholders Gemeente + begroting Gemeente stakeholders Gemeente + begroting Gemeente stakeholders Gemeente + begroting Gemeente stakeholders Gemeente + begroting Gemeente stakeholders
projectleider RO projectleider RO projectleider RO projectleider RO projectleider RO
B2 HISTORISCHE BUURTEN 6
Monitoren leefbaaheid
nvt
B3 WINKEL- EN CULTUURKWARTIER Meerjarenprogramma 7 binnenstad subsidie Bedrijven investerings zone 8 (BIZ) centrum nvt Herontwikkelingen Dr. 9 Brabersstraat nvt 10 Herinrichting Dr. Brabersstraat begroting, subsidie Herontwikkeling Mariadal incl. grondexploitatie 11 publieke toegankelijkheid 12 Herontwikkeling St. Jan
subsidie
Herontwikkeling Dunantstraat grondexploitatie 13 (S) (nieuw) Herontwikkeling Jan 14 Snelstraatje (S)
grondexploitatie (nieuw)
Gemeente
beleidsmedewerker + verbinder
binnenstadsdirectie
EZ
Vastgoedeigenaren
binnenstad directie
Markt
projectmanager
Gemeente
projectmanager
Markt
projectmanager
Stichting
nvt
Gemeente
Gemeente
projectmanager
expertise en evt. risicodragende participatie
projectmanager
expertise en evt. risicodragende participatie expertise en evt. risicodragende participatie
grondexploitatie (nieuw)
Gemeente
projectmanager
exploitatie
Gemeente
projectmanager
subsidie
Gemeente
projectmanager
Aanpassing bestemmingsplan 18 binnenstad nvt (uren)
Gemeente
beleidsmedewerker
Gemeente / Markt
projectleider CONCERN
15 Herontwikkeling Biggelaar (S) Aanleg bushalteplekken Laan 16 van Brabant/De Schuiven 17 Vergroening De Kring
C
DEELGEBIED STADSOEVERS/VLIETPARK
1
EKP tijdelijke invulling als Kaai Duurzaam (duurzaamheidsicoon / vergroening) (S) exploitatie
expertise
subsidie
expertise en evt. risicodragende participatie
2
EKP definitieve invulling (S)
grex
Gemeente
projectmanager
3
Bouw Sport-evenementenhal
nvt
Markt
nvt
4
Stadsoevers woningbouw
grex
Gemeente / Markt
projectmanager
5
Vlietpark woningbouw
grex
Gemeente / Markt
projectmanager
D
DEELGEBIED SPOORZONE
1
Handelingsperspectief
I&W, NS, ProRail, Provincie / Gemeente Arriva, Provincie,
projectmanager
2
Gebiedsvisie spoorzone
Provincie / Gemeente Gemeente
projectleider RO
expertise & middelen expertise & middelen & lobby
3
Herontwikkeling spoorzone
derden
NS
projectmanager
expertise
E
OVERKOEPELEND
1
Herinrichting openbare ruimte PM Subsidiescan (flexpool, woningbouwimpuls, centrumprojecten) en gezamenlijke lobby naar het nvt (uren) Rijk (of waterschap
Gemeente
projectmanager
R.O.O.S. Programma met projecten
50 2
Gemeente / Provincie allen
expertise
2023
2024
2025
2026-2030
Herontwikkeling Jan 14 Snelstraatje (S)
grondexploitatie (nieuw)
Gemeente
projectmanager
expertise en evt. risicodragende participatie expertise en evt. risicodragende participatie
grondexploitatie (nieuw)
Gemeente
projectmanager
exploitatie
Gemeente
projectmanager
subsidie
Gemeente
projectmanager
Aanpassing bestemmingsplan 18 binnenstad nvt (uren)
Gemeente
beleidsmedewerker
15 Herontwikkeling Biggelaar (S) Aanleg bushalteplekken Laan 16 van Brabant/De Schuiven 17 Vergroening De Kring
C
DEELGEBIED STADSOEVERS/VLIETPARK
1
R.O.O.S. Roosendaals Ontwikkelprogramma (voor Onze Stad) progra EKP tijdelijke invulling als Kaai Duurzaam (duurzaamheidsicoon / exploitatie vergroening) (S)
2 Actie EKP definitieve invulling (S) Nr. / werkzaamheden 3 A
grex Dekking
Gemeente / Markt
51 B
DEELGEBIED CENTRUM
4 1 5 D 2
B1 PROEFTUINEN 2 Gebiedsvisie spoorzone Proeftuin Stationsplein + 3 Herontwikkeling spoorzone 1 mobiliteithub E Proeftuin OVERKOEPELEND Dominestraat2 Bloemenmarkt 1 Herinrichting openbare ruimte Subsidiescan (flexpool, Raadhuisstraat 3 Proeftuin woningbouwimpuls, centrumprojecten) en(S) Brugstraat 4 Proeftuin gezamenlijke lobby naar het B. Prinsensingel (S) 5 2 Proeftuin Rijk (of waterschap
Provincie / Gemeente Gemeente begroting Gemeente, Gemeente + derden NS bijdrage NS stakeholders Gemeente + begroting Gemeente stakeholders PM Gemeente + Gemeente begroting Gemeente stakeholders Gemeente + begroting Gemeente stakeholders Gemeente + begroting nvt (uren) Gemeente stakeholders Gemeente / Provincie
B2 HISTORISCHE BUURTEN “Gereedschapskist wonen & leefbaarheid vullen (o.a. 6 omgevingsplan, Monitoren leefbaaheid nvt huisvestingsverordening, APV, B3 WINKEL- EN CULTUURKWARTIER 3 etc)” nvt (uren) Meerjarenprogramma ingrepen 7 Onderzoek subsidie binnenstad nvt (uren) 4 mobiliteitssysteem + Bedrijven investerings zone onderhoudsbudget nvt 8 Ophogen (BIZ) centrum 5 agv meer groen exploitatiebudgetten Herontwikkelingen Dr. 9 Aanjaag/ nvt Brabersstraat Uitvoeringsorganisatie 10 Herinrichting Dr. Brabersstraat begroting, subsidie inrichten 6 Herontwikkeling Mariadal incl. exploitatiebudgetten 7 11
Communicatieplan publieke toegankelijkheid 12 Herontwikkeling St. Jan S = als sleutelproject benoemd in ontwikkelplan Herontwikkeling Dunantstraat 13 (S)
Herontwikkeling Jan 14 Snelstraatje (S)
projectleider CONCERN
Gemeente projectmanager Partij/initiatiefnemer Wie
Bouw Sport-evenementenhal nvt Markt DEELGEBIED LAAN van BRABANT begroting Gemeente, Stadsoevers woningbouw grex Gemeente / Markt Gebiedsvisie Laan van Brabant Provincie Gemeente / Provincie Vlietpark woningbouw grex Gemeente / Markt Herontwikkeling deelgebieden faciliteren, DEELGEBIED SPOORZONE kostenverhaal Markt Laan van Brabant I&W, NS, ProRail, Herinrichting openbaar gebied Handelingsperspectief Provincie / Gemeente Gemeente PM Arriva, Provincie, incl. parkeren
projectmanager projectleider RO projectmanager projectmanager projectmanager projectleider RO
projectleider RO projectmanager projectleider RO
expertise
projectleider RO projectleider RO allen
binnenstadsdirectie Gemeente
EZ verkeer
Vastgoedeigenaren Gemeente
binnenstad directie ingenieursburo
Markt
projectmanager
expertise
1
expertise expertise & middelen
expertise
Markt Gemeente / Provincie projectmanager communicatie
expertise
subsidie
Stichting
Gemeente
nvt
projectmanager
expertise en evt. risicodragende participatie
projectmanager
expertise en evt. risicodragende participatie expertise en evt. risicodragende participatie
Gemeente
projectmanager
exploitatie
Gemeente
projectmanager
subsidie
Gemeente
projectmanager
Aanpassing bestemmingsplan 18 binnenstad nvt (uren)
Gemeente
beleidsmedewerker
Gemeente / Markt
projectleider CONCERN
C
DEELGEBIED STADSOEVERS/VLIETPARK
1
EKP tijdelijke invulling als Kaai Duurzaam (duurzaamheidsicoon / exploitatie vergroening) (S)
= voorbereiden (intentie ovk) = onderzoek = vervolgstappen = uitvoeren
subsidie
expertise en evt. risicodragende participatie
2
EKP definitieve invulling (S)
grex
Gemeente
projectmanager
3
Bouw Sport-evenementenhal
nvt
Markt
nvt
4
Stadsoevers woningbouw
grex
Gemeente / Markt
projectmanager
5
Vlietpark woningbouw
grex
Gemeente / Markt
projectmanager
D
DEELGEBIED SPOORZONE
1
Handelingsperspectief
I&W, NS, ProRail, Provincie / Gemeente Arriva, Provincie,
projectmanager
2
Gebiedsvisie spoorzone
Provincie / Gemeente Gemeente
projectleider RO
expertise & middelen expertise & middelen & lobby
3
Herontwikkeling spoorzone
derden
NS
projectmanager
expertise
E
OVERKOEPELEND
1
Herinrichting openbare ruimte PM Subsidiescan (flexpool, woningbouwimpuls, centrumprojecten) en gezamenlijke lobby naar het nvt (uren) Rijk (of waterschap
Gemeente
projectmanager
2
2026-2030
expertise & middelen expertise & middelen & lobby
grondexploitatie nvt (uren)
grondexploitatie (nieuw)
2025
projectleider RO
Gemeente
Gemeente
2024
expertise & middelen
Gemeente projectmanager Gemeente / Provincie RO
grondexploitatie (nieuw)
2023
projectleider RO projectmanager
grondexploitatie (nieuw)
15 Herontwikkeling Biggelaar (S) Aanleg bushalteplekken Laan 16 van Brabant/De Schuiven 17 Vergroening De Kring
expertise en evt. risicodragende participatie 2022
nvt
beleidsmedewerker + verbinder ontwikkeling / vergunningen
Gemeente
subsidie
51 Gemeente / Provincie allen
expertise
Bijlagen I II
52
Context (demografische ontwikkelingen, sociaal economische ontwikkelingen, bestaande visies, bestaand beleid) Richtlijnen en toetsingscriteria voor ruimtelijke ontwikkelingen
I Context In de context van Rondje Roosendaal zijn diverse ontwikkelingen te benoemen:
Δ
Er kunnen in heel West-Brabant-West meer woningbouwlocaties worden ontwikkeld met grotere aantallen woningen met een concentratie rondom de centra van de twee kerngemeenten, de ov-lijnen en de werkgelegenheidsclusters. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar traditionele woonvormen. De ontwikkeling wordt versneld als dat nodig is.
Δ
Er wordt samen gekeken hoe het OV in dit gebied gestructureerd moet worden, uitgaande van de NS-stations en een regionale OV-hub in Roosendaal.
Op provinciale/regionale schaal: •
•
Sterke Steden – Verstedelijkingsstrategie Brabant; de regio West-Brabant wil met deze opdracht komen tot een sterke steden-as als backbone van de regio. Een steden-as waar de stedelijke transformaties worden opgepakt, de onderlinge complementariteit wordt benut tussen de steden onderling, het voorzieningenniveau op peil wordt gebracht en waar de bereikbaarheid van de steden onderling en de verbindingen met de omliggende gemeenten en regio’s wordt geïntensiveerd. Een regionale opgave die onderdeel uitmaakt van de Samenwerkingsagenda tussen de regio en de provincie Brabant. Naast deze opgave wordt ook gewerkt aan een regionale investeringsagenda waar voor de Westflank van de regio Roosendaal samen met Bergen op zoom het voortouw hebben genomen om tot een ambitieuzere woningbouwopgave te komen. Regionale Investering Agenda West-Brabant West (RIA WBW); met behulp van de RIA WBW wil men een propositie doen om in samenwerking met de provincie e/o BZK om het vraagstuk van het landelijk woningtekort een oplossing te bieden. Onafhankelijk welk ontwikkelspoor gevolgd zal worden, staat de subregio voor een duurzame ontwikkeling, een versterking van de regionale identiteit en ziet in de toevoeging van extra woningen een mogelijkheid om de transformatie van de bestaande steden en dorpen een extra boost te geven.
Verstedelijkingsstrategie Brabant / Ontwikkelplan Stedelijke Regio Roosendaal – Bergen op Zoom • Beide regionale projecten zijn onderdeel van de Samenwerkingsagenda tussen RWB en provincie Brabant. De Roosendaalse opgave staat hierin als volgt benoemd: Δ Roosendaal is de robuuste woon-werkstad. Met het hart op de goede plek en een gezonde nononsense mentaliteit. Roosendaal is sterk als mobiliteit hub. Roosendaal is een MBO-plus stad met een groeiend HBO-onderwijs. Daarnaast is Roosendaal een logistieke hotspot, en krijgt het met een nieuw regionaal ziekenhuis een formele zorgcentrum functie voor de regio. Roosendaal biedt een smart-retail binnenstad en is een centrum voor urban-leisure. Roosendaal heeft een stedelijk transformatieplan (Rondje Roosendaal) klaarliggen voor de ontwikkeling van een hoog stedelijk woon- en werkgebied in en rondom de binnenstad en de spoorzone/emplacement.
Op lokale schaal: •
het vanuit de gemeente opgestelde Collegeprogramma 2022-2026 Zij-aan-Zij. Een ambitieus programma, waarin gegroeid wordt op termijn naar een 100.000+ gemeente.
•
omgevingsvisie; beleidsdocument met een horizon van 2030. Beoogde en gewenste koers voor de toekomstig (ruimtelijke) ontwikkeling van Roosendaal. Traject dat sinds ca. anderhalf jaar loopt, nu veel participatie onderdelen kent om gegevens uit de samenleving op te halen. De ontwerpvisie “Verbonden Stad” wordt eind 2022 voorgelegd aan de Raad ter besluitvorming.
•
woonagenda, woonzorgvisie & woningbouwprogrammering: in de woonagenda staat het beleid & de acties voor wonen beschreven. De geactualiseerde woonagenda is vastgesteld in de Raad in november 2021. Onderdeel van de acties van de woonagenda is het opstellen van een woningbouwprogrammering (vaststelling B&W Q1 2022). Hierbij is vooraf met gemeentelijke samenwerkingspartners (o.a. corporatie & zorgpartijen) opgehaald wat wensen zijn. Tevens is arbeidsmigrantenbeleid vastgesteld.
•
duurzaamheid: hier wordt op verschillende manieren aan gewerkt: nieuwe woningen aardgasvrij; fors energie besparen door aanpassingen aan bestaande gebouwen; verkenning toekomstperspectief warmtenet DER/mogelijkheden vergroting werkgebied; isolerenbesparen en opwek duurzame energie wordt uitgewerkt in een warmtestrategie die wordt opgenomen in warmtetransitievisie (uitwerking en vaststelling in 2021); zon-op-dak maatschappelijk vastgoed en grote gebouwen (vastgelegd in de RES). Positieve gezondheid/duurzaamheid: meer ruimte voor ontmoeting, meer ruimte voor beweging (meer fiets, wandelpaden, ontmoetingsplekken). De gemeente Roosendaal heeft dit verder geconcretiseerd met een plan van aanpak: verduursamen. Waar mogelijk wordt gebruik gemaakt van een duurzaam beheerplan en dat wordt ook een onderdeel van Roosendaal Natuurstad. Bij alle lopende projecten wordt al rekening gehouden 53
met biodiversiteit. Rondje Roosendaal geeft tevens een nadere invulling aan het verder verduurzamen van het woningareaal en de benodigde klimaatadaptatie in de plannen en de gebouwde omgeving/buitenruimte. •
Roosendaal: Gezonde Stad – Hart voor de binnenstad; het huidige kader tot stand gekomen onder leiding van Riek Bakker voor de beoogde binnenstad ontwikkeling inclusief de detailhandelsvisie Roosendaal Detailhandelsbeleid 2015. Dit is als basis genomen bij het opstellen van dit ontwikkelplan.
•
Economische visie ‘Verbinden, vernieuwen en uitdagen’ 2019-2022 waarin de ambitie werd geformuleerd om zowel de binnenstad als de stationsomgeving (Stadsoevers-Oost(nu Vlietpark) en omgeving Stationsplein) te transformeren naar een stedelijk milieu waar werken, wonen en voorzieningen (waaronder onderwijs) gemengd worden.
•
concrete projecten en uitdagingen daarin, zoals de herinrichting van de Dr. Brabersstraat en de herontwikkeling van de V&D-locatie.
•
afstemming met de beheerskalender; er zijn binnen dit plangebied een aantal lopende (noodzakelijke) vervangingswerkzaamheden, bijvoorbeeld op het gebied van riolering. Dit brengt dus een aantal werkzaamheden binnen dit gebied met zich mee. Belangrijk om deze af te stemmen met de projecten binnen het Rondje Roosendaal.
•
de lopende gesprekken met de NS over de ontwikkelingen in en rondom het stationsgebied. Mogelijke aanpassing emplacement (relevant in verband met de stationslocatie) in overleg met Prorail.
En een aantal moties en amendementen van de Raad:
54
•
het initiatiefvoorstel Raad 13 maart 2013 “Een Stad is meer dan Steen”’; hierin formuleert de Raad een aantal kaders voor de ontwikkeling van de binnenstad.
•
de aangenomen motie “Impuls aan het stationsplein” uit 2018 waarin het College wordt opgedragen te onderzoeken hoe de uitstraling van het stationsplein kan worden verbeterd.
•
de aangenomen motie “Stationsgebied/het Oude Centrum” uit november 2020 waarin het College wordt opgedragen om per omgaande het initiatief te nemen middels het opstellen van een gebiedsvisie voor het complete stationsgebied en het oude Centrum en deze eind tweede kwartaal 2021 afgerond te hebben.