CConstaterende datRoosendaal
Koppel je AI →
Document · PDF

1701591-E-LONGFONDS-Een nieuw perspectief voor een gezonde leefomgeving (Geanonimiseerd)

Gemeenteraad 24 september 2026, gemeente RoosendaalBij agendapunt: 4a: Lijst van aan de gemeenteraad geadresseerde brieven20.520 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

| This | principle | demands | that | , in the absence | of full scientific | certainty | , when | an | action | or | policy | may | lead | to unacceptable | harm | to the | public or the | environment | , actions | will be | taken | to avoid | or | diminish | that | harm. | Unacceptable | harm | includes | harm to humans | or to | the | environment | that | is: (a) threatening | to human | life or | health | ; (b) serious | and | effectively irreversible | ; (c) inequitable | to present | or | future | generations | ; or | (d) imposed | without | adequate | consideration of the | human | rights | of those | affected. | Technological | and | human | rights | impact | assessments | are | tools | that | help to identify | potential | risks | early | in the | process | and | the | use | of scientific | applications. | ” Het | is duidelijk: | ook | toekomstige | generaties | worden | expliciet | benoemd. | Toch | worden | deze | criteria | voor | voorzorg tot nu | toe | stelselmatig | genegeerd | in adviezen | en | procedures | van | de | landsadvocaat | en | de | Nederlandse overheid. Is er geen | wetenschappelijke | zekerheid | en | zou | schade | kunnen | ontstaan | , dan | dient | de | overheid | vanuit mensenrechten | in te | grijpen | om | dit (mogelijke) | gevaar | te vermijden | of kleiner | te | maken.

| De | opsomming | van ‘unacceptable | harm’ | (a | t/m | d) is niet | limitatief: | de | criteria | zijn verbonden | met | ‘or’ , wat | betekent | dat | elk | criterium op | zichzelf | al volstaat. | Bovendien | kunnen | ook | andere | situaties | eronder | vallen. Bijzonder | ook | nog | in deze | General | Comment | 25: | internationale | samenwerking: | (par. | 81. ) “…international | cooperation | is essential | because | the | most | acute | risks | to the | world | related | to | science and | technology | , such | as | climate | change | , the | rapid | loss | of biodiversity | , the | development | of | dangerous technologies | , such | as autonomous | weapons | based | on | artificial | intelligence | , or the | threat | of weapons | of | mass destruction | , especially | nuclear | weapons | , are | transnational | and | cannot | be | adequately | addressed | without robust | international | cooperation. | States | should | promote | multilateral | agreements | to prevent | these | risks | from materializing | or to | mitigate | their | effects. | ” Internationale | samenwerking | is essentieel | vanuit | mensenrechten | ; voor | luchtkwaliteit | , klimaatbeleid | , stikstofbeleid | en | waterkwaliteit. | En | dan | om | risico’s | te voorkomen | en | schade | te beperken.

Verder | is op | VN-niveau | het | werk | relevant | van | de | VN-expert | op | dit | gebied | , de | Special | Rapporteur | on | the | issue of human | rights | obligations | relating | to | the | enjoyment | of a | safe | , clean | , healthy | and | sustainable | environment. In 2018 | schreef | deze | Special | Rapporteur | een | rapport | over | mensenrechten | en | de | leefomgeving: | ’Framework principles | on | human | rights | and | the | environment’ | en | in diens | rapport | uit 2019 | aan | de | Mensenrechtenraad (8 January | 2019 | (A/HRC/40/55)) | benoemt | de | Special | Rapporteur | ‘the | right | to | breathe | clean | air’ als | onderdeel van | ‘the | human | rights | to a safe | , clean | , healthy | and | sustainable | environment’. De | Special | Rapporteur | gaf | in detail | aan | wat | de | reikwijdte | en | inhoud | zijn van | ‘human | rights | obligations | relating to clean | air’: “IV. | Human | rights | obligations | relating | to | clean | air | (par | 57)”: “Zoals | de | vorige | mandaathouder | duidelijk | maakte | , hebben | staten | verplichtingen | om | het | genieten | van mensenrechten | te | beschermen | tegen | schade | aan | het | milieu | (A/HRC/25/53).

| De | voorzienbare | nadelige | effecten van | slechte | luchtkwaliteit | op | het | genieten | van | mensenrechten | leiden | tot | uitgebreide | plichten | van | staten | om onmiddellijke | maatregelen | te nemen | om | zich | tegen | die | effecten | te beschermen. | In een | gezamenlijke | verklaring die | in 2017 | werd | uitgegeven | , zei een | groep | experts | van | de | Verenigde | Naties | dat | een | bedreiging | als deze niet | langer | kan | worden | genegeerd. | Staten | hebben | de | plicht | om | blootstelling | aan | giftige | luchtvervuiling | te voorkomen | en | te | beheersen | en | om | te | beschermen | tegen | de | nadelige | effecten | ervan | op | de | mensenrechten. | “ 31 (Par. 59) “De procedurele verplichtingen van staten met betrekking tot het recht om schone lucht in te ademen , omvatten plichten met betrekking tot het bevorderen van onderwijs en publieke bewustwording ; het bieden van toegang tot informatie ; het waarborgen van de vrijheid van meningsuiting , vereniging en vergadering ; het faciliteren van publieke deelname aan de beoordeling van voorgestelde projecten , beleid en milieubesluiten ; en het waarborgen van betaalbare , tijdige toegang tot rechtsmiddelen. ” (Par.

60) “Met betrekking tot materiële verplichtingen mogen staten het recht om schone lucht in te ademen niet schenden door hun eigen acties ; moeten ze het recht beschermen tegen schending door derden , met name bedrijven ; en moeten ze wetten , beleid en programma’s opstellen , implementeren en handhaven. ” (Par. 61) “Er zijn zeven cruciale stappen voor Staten ‘in fulfilling the right to breathe clean air: monitor air quality and impacts on human health ; assess sources of air pollution ; make information publicly available , including public health advisories ; establish air quality legislation , regulations , standards and policies ; develop air quality action plans at the local , national and , if necessary , regional levels ; implement an air quality action plan and enforce the standards ; and evaluate progress and , if necessary , strengthen the plan to ensure that the standards are met. ” (Par. 62) “At each of these stages , States must ensure that the public is fully informed and has an opportunity to participate in decision-making processes. Extra effort should always be made to reach out to women , children and others in vulnerable situations whose voices are too often not heard in environmental policy processes. States must pay special attention to environmental defenders working to protect the right to clean air.

” Wanneer het Nederlandse luchtkwaliteitsbeleid aan deze normen wordt getoetst – ook op het punt van ingrijpen bij bedrijven die het recht op schone lucht schenden – valt op dat het op meerdere punten tekortschiet. Specifiek perspectief op onder meer leeftijd en gender Sinds het presenteren van een algemeen rapport over de relatie tussen klimaatverandering en mensenrechten aan de Mensenrechtenraad in 2009 , heeft het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten daar sindsdien meerdere rapporten ingediend. Deze rapporten richten zich op de effecten van klimaatverandering op het genieten van mensenrechten door verschillende groepen , waaronder personen met een handicap , vrouwen , migranten en ontheemden , kinderen en personen met psychische gezondheidsproblemen. In zijn Analytische studie over de bevordering en bescherming van de rechten van ouderen in de context van klimaatverandering (A/HRC/47/46) , gepubliceerd in 2021 , behandelde het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten meerdere en elkaar overlappende vormen van discriminatie in relatie tot klimaatverandering. De relevante delen luiden als volgt: “Zowel veroudering als klimaatverandering hebben genderspecifieke effecten.

Omdat vrouwen langer leven , zijn er meer oudere vrouwen dan oudere mannen , en vrouwen in heteroseksuele relaties overleven vaak hun partners , waardoor meer oudere vrouwen alleen wonen. Fysiologische en fysieke verschillen , sociale normen en rollen , en genderdiscriminatie en ongelijkheden in toegang tot middelen en macht spelen allemaal een rol bij het vergroten van de kwetsbaarheid van oudere vrouwen voor klimaateffecten en luchtvervuiling. 32 Oudere | vrouwen | ervaren | hogere | armoedecijfers | dan | oudere | mannen | en | ondervinden | andere | economische moeilijkheden | die | verergerd | worden | door | klimaatverandering. | Ze | lopen | ook | onevenredige | gezondheidsrisico’s | , waaronder | een | grotere | kans | op | chronische | ziekten | en | schade | door | luchtvervuiling | , en | hebben | hogere sterftecijfers | en | andere | gezondheidscomplicaties | door | extreme | hittegolven | dan | enige | andere | demografische groep. | ” 19 Onder | andere | door | de | Commissioner | for Human | Rights | van | de | Raad | van | Europa | en | door | diverse | verdragslichamen | (The Committee | on Economic | , Social | and | Cultural | Rights | (CESCR) | en | Committee | on the | Elimination | of Discrimination | against | Women | (CEDAW)) 20 Zie de | download | op | de NJCM | website: | njcm. | nl/wp-content/uploads/2017/05/NJCM_JointNGO_CESCR_Parallel-Report-2016.

| pdf 21 Opgericht | door | middel | van | IVESCR | Resolutie | 1985/17 | van | 28 mei | 1985 , om | toezichtsfuncties | als in de artikelen | 21 en 22 , zoals | toegewezen aan | de Economische | en Sociale | Raad | van | de Verenigde | Naties | uit te voeren. 22 VN-Comité | voor | Economische | , Sociale | en | Culturele | Rechten | , General | Comment | No. 14 , The right to the | highest | attainable | standard | of health | (art. 12 of the Covenant | on Economic | , Social | and | Cultural | Rights) | , 11 Augustus | 2000 | , E/C. 12/2000/4. 33 3. 5 Het Kinderrechtenverdrag (IVRK) Hier zetten wij uiteen wat de (positieve) verplichtingen voor de Nederlandse overheid zijn uit hoofde van de Kinderrechten. Artikel 6 van het Kinderrechtenverdrag benoemt het recht op leven van ieder kind en in lid 2 dat Staten zo veel mogelijk het overleven en ontwikkelen van het kind zullen garanderen. Het recht op gezondheid , wederom ‘the highest attainable standard of health’ , wordt voor kinderen expliciet herhaald in artikel 24. En lid 2 van dit artikel verplicht de Staat om voldoende maatregelen te nemen om ziekte te bestrijden en daarbij het gevaar van milieuvervuiling in overweging te nemen. Luchtvervuiling is een gevaar van milieuvervuiling en dient proactief voor de kinderen in het gebied meegenomen te worden. Dat gebeurt in Nederland doorgaans niet , maar in ieder geval onvoldoende.

Het VN-Comité voor de Rechten van het Kind heeft onder meer tot taak toe te zien op de naleving van het Kinderrechtenverdrag en daartoe rapportages van landen te behandelen. Het Comité heeft zich op 9 juni 2016 in de Concluding Observations voor het Verenigd Koninkrijk (CRC/C/GBR/CO/5) zeer duidelijk uitgelaten over luchtvervuiling en kinderrechten: “Environmental health: 68. The Committee is concerned at the high level of air pollution that directly affects child health in the State party and contributes to the negative impact of climate change affecting various rights of the child , both in the State party and in other countries. 69. With reference to Sustainable Development Goal 1 , Target 1.5 , the Committee recommends that the State party , including the devolved administrations in relation to devolved matters ; (a) Set out a clear legal commitment , with appropriate technical , human and financial resources , to scale up and expedite the implementation of plans to reduce air pollution levels , especially in areas near schools and residential areas. ” Een duidelijke aanbeveling van het Kinderrechtencomité: kinderrechten vereisen een duidelijk juridisch commitment om de implementatie van plannen om luchtvervuiling te verminderen , uit te breiden en te bespoedigen. Vanuit kinderrechten moet de luchtvervuiling omlaag.

In Concluding Observations voor Nigeria (2010 over vervuiling) , Zambia (2016 over de negatieve invloed van mijnbouw) en België en Bosnië en Herzegovina (beide in 2019 over luchtvervuiling) heeft het Kinderrechtencomité 23 en de Mensenrechtenraad heeft in 2018 het gezaghebbende rapport over een en ander verder uitgewerkt kinderrechten en het milieu van de Speciale Gezant voor Mensenrechten en het Milieu overgenomen. 24 Ook daarin is de positieve verplichting verwoord: States should: conduct environmental impact assessments of projects or policies that include a careful examination of impacts on children ; adopt and implement environmental laws , standards , policies and action plans that take full account of the ways in which children are more susceptible to environmental harm and/or face barriers to exercising their rights. ” • • 34 Het | VN-Kinderrechtencomité | expliciet | over | Nederland Begin | 2022 | kwam | het | VN-Kinderrechtencomité | , na | de | periodieke | review | van | Nederland | , met | zijn Concluding Observations | (CRC/C/NLD/CO/5-7) | over | Nederland.

| In de | punten | 31 en | 32 | spreekt | het | Comité | zijn zorgen | uit over | vervuiling | in Nederland | en | de | impact | daarvan | op | de | gezondheid | van | kinderen | en | beveelt | Nederland | onder meer | aan: “Assess | policies | and | practices | related | to | the | aviation | , transport | and | other | relevant | sectors | and | the | impacts | of the | resulting | atmosphere | pollution | and | greenhouse | gas | emissions | on | children’s | rights | as a basis | for designing a well-resourced | strategy | to remedy | the | situation” | , en | “Promote | children’s | awareness | of climate | change | , environmental | health | , air pollution | and | their | right | to | health. | ” Ofwel: Nederland | dient | het | beleid | en | de | praktijk | in de | luchtvaart | , het | transport | en | andere | relevante | sectoren | te beoordelen | , inclusief | de | impact | van | de | daaruit | voortvloeiende | luchtvervuiling | en | broeikasgasemissies | op de | rechten | van | het | kind. | Dit | moet | de | basis | vormen | voor | een | goed | onderbouwde | strategie | om | de | situatie te verbeteren. | Daarnaast | dient | het | bewustzijn | van | kinderen | over | klimaatverandering | , milieugezondheid | , luchtvervuiling | en hun | recht | op | gezondheid | te worden | bevorderd. Conclusie: | het | Nederlandse | beleid | schiet | op | dit punt | tekort.

| Met | kinderrechten | centraal | moet | worden | ingezet op | minder | vervuiling | en | meer | gezondheid | voor | kinderen. | Een | zorgvuldige | overheid | stuurt | actief | aan | op substantiële | vermindering | van | luchtvervuiling. VN-Kinderrechtencomité | General | Comment | 26 25 Het | VN-Kinderrechtencomité | lanceerde | in 2023 | General | Comment | 26 , een | nieuwe | uitleg | van | kinderrechten | , specifiek | in relatie | tot | het | milieu. | Deze | General | Comment | bevestigt | vooral | wat | er al is en | geldt | op | basis | van kinderrechten. In punt | 42 staat: “De | staten | dienen | in hun | nationale | plannen | , beleid | en | strategieën | met | betrekking | tot zowel | gezondheid | als milieu | , maatregelen | op | te nemen | om | milieugerelateerde | gezondheidsproblemen | aan | te pakken | die | relevant zijn voor | kinderen. | Wetgevende | , regelgevende | en | institutionele | kaders | , met | inbegrip | van | regelgeving | die betrekking | heeft | op | de | bedrijfssector | , moeten | de | milieugezondheid | van | kinderen | effectief | beschermen | op | de plekken | waar | ze | wonen | , studeren | , spelen | en | werken.

| Milieugezondheidsnormen | moeten | consistent | zijn met de | best | beschikbare | wetenschappelijke | inzichten | en | alle | relevante | internationale | richtlijnen | , zoals | die | van | de Wereldgezondheidsorganisatie | , en | strikt | worden | gehandhaafd. | ” Ook | hier | geldt | weer: | kies | voor | bescherming | op | basis | van | wetenschap | en | de | WHO-normen. | Politieke compromisnormen | zijn | onvoldoende. | Kinderrechten | dienen | effectief | te worden | beschermd. In punt | 48 | staat: | “Er moet | een | effectief | beheer | zijn van | afval | en | zwerfvuil | , bescherming | tegen | verkeer | , buitensporig | lawaai | en | overbevolking | en | toegang | tot | veilig | drinkwater | en | duurzame | sanitaire | en | hygiënische voorzieningen. | ” In de | punten | 63 , 64 | en | 65 | staat: | “Kinderen | hebben | recht | op | een | schone | , gezonde | en | duurzame | omgeving.

Dit recht | is impliciet | in het | Verdrag | opgenomen | en | direct | verbonden | met | , in het | bijzonder | , het | recht | op leven | , overleven | en | ontwikkeling | , ingevolge | artikel | 6 , op | de | grootst | mogelijke | mate | van | gezondheid | , inclusief rekening | houdend | met | de | gevaren | en | risico’s | van | milieuvervuiling | , ingevolge | artikel | 24 , op | een | toereikende levensstandaard | , ingevolge | artikel | 27 , en | op | onderwijs | , ingevolge | artikel | 28 , inclusief | bijbrengen | van | eerbied | voor de | natuurlijke | omgeving | , ingevolge | artikel | 29. 35 De | inhoudelijke | elementen | van | dit | recht | zijn van | groot | belang | voor | kinderen | , aangezien | ze | schone | lucht | , een | veilig | en | stabiel | klimaat | , gezonde | ecosystemen | en | biodiversiteit | , veilig | en | voldoende | water | , gezond | en duurzaam | voedsel | en | een | niet-giftige | omgeving | omvatten. | Met | het | oog | op | de | verwezenlijking | van | dit recht voor | kinderen | is het | Comité | van | mening | dat | staten | onmiddellijk | de | volgende | maatregelen | moeten | nemen: | (a) Verbeteren | van | de | luchtkwaliteit | , door | zowel | de | luchtvervuiling | buitenshuis | als | bij huishoudens | te verminderen.

| ” En ten | aanzien | van | het | voorzorgsbeginsel: Punt | 69: | “Staten | hebben | een | zorgvuldigheidsplicht | om | passende | preventieve | maatregelen | te | nemen | om kinderen | te beschermen | tegen | redelijkerwijs | te | voorziene | milieuschade | en | schendingen | van | hun | rechten | , met | inachtneming | van | het | voorzorgsbeginsel. | Dit | omvat | het | beoordelen | van | de | milieueffecten | van | beleid en | projecten | , het | in kaart | brengen | en | voorkomen | van | te verwachten | schade | , het | beperken | van | dergelijke schade | als | deze | niet | te | voorkomen | is , en | het | voorzien | in tijdige | en | doeltreffende | rechtsmiddelen | om | zowel voorzienbare | als | feitelijke | schade | te | herstellen. | ” Conclusie | vanuit | het | Kinderrechtenverdrag: De | overheid | dient | via | effectieve | wetgeving | , beleid | , management | en | handhaving | te zorgen | dat | luchtvervuiling en | overlast | steeds | minder | worden. | Daarbij | moet | zij bewust | rekening | houden | met | kinderrechten | en | het voorzorgsbeginsel. | Dat | gebeurt | in Nederland | niet. | Wij | kennen | geen | voorbeelden | met | betrekking | tot luchtkwaliteit | waarin | beleidsbesluiten | zijn genomen | op | basis | van | kinderrechten | en | het | voorzorgsbeginsel.

Wanneer | de | genoemde | luchtvervuilingsdossiers | worden | getoetst | aan | de | kinderrechten | , kan | de | conclusie | niet anders | zijn dan | dat | Nederland | tekortschiet | in preventie | en | aanpak | van | luchtvervuiling. 23 Zie bijv. het rapport | Children’s | Rights | and | the Environment | - Guidance | On Reporting | To The | Committee | On | The | Rights | Of The | Child , zie wedocs. | unep. org/bitstream/handle/20. | 500. 11822/34181/CRE. | pdf 24 UN Special | Rapporteur | on | Human | Rights | and | the | Environment | , 2018 | report | to the UN | Human | Rights | Council | on Child | Rights | and | the Environment | (A/HRC/37/58) 25 Met | dank | aan | het | Kinderrechtencollectief | , een | Nederlandse | versie | staat | hier: www. | kinderrechten. | nl/assets/2024/08/General-Comment-No-26_NL. | pdf 36 3. 6 | Overig: | de | Raad | van | Europa | en | kritiek | vanuit | de | VN | na | het | meest | recente Mensenrechtenexamen | van | Nederland Raad | van | Europa Op | 27 september | 2022 | heeft | het | Comité | van | Ministers | van | de | Raad | van | Europa | een | aanbeveling | aangenomen over | mensenrechten | en | milieubescherming | CM/Rec | (2022)20.

| In de | preambule | merkte | het | Comité | van | Ministers op: | “De | toenemende | erkenning | van | een | vorm | van | het | recht | op | een | schoon | , gezond | en | duurzaam | milieu | in onder meer | internationale | instrumenten | , waaronder | regionale | mensenrechteninstrumenten | , en | nationale | grondwetten | , wetgeving | en | beleid. | ” Ook | noemt | het | Comité | de | verplichtingen | uit hoofde | van | het | VN-Verdrag | inzake | de | rechten | van | het | kind: | “Het Kinderrechtenverdrag | vereist | dat | Staten | die | partij | zijn , rekening | moeten | houden | met | de | gevaren | en | risico’s van | milieuvervuiling | om | te garanderen | dat | kinderen | de | hoogst | haalbare | gezondheidsstandaard | genieten. Dit betekent | volgens | het | Kinderrechtencomité | dat | er | grotere | verplichtingen | zijn voor | Staten | om | kinderen | te beschermen | tegen | voorzienbare | schade.

| ” De | bijlage | bij deze | aanbeveling | , die | zes | paragrafen | bevat | , vermeldt: | “Bij de | uitvoering | van | deze | aanbeveling moeten | de | lidstaten | zorgen | voor | respect | voor | algemene | beginselen | van | internationaal | milieurecht | , zoals | het | ‘no harm’-principe | , het | preventiebeginsel | , het | voorzorgsbeginsel | en | het | ‘de | vervuiler | betaalt’-beginsel | , en rekening houden | met | de | noodzaak | van | intergenerationele | rechtvaardigheid. | ”Heeft | Nederland | deze | aanbevelingen | van het | Comité | van | Ministers | van | de | Raad | van | Europa | opgevolgd? | Helaas | is dat | niet | het | geval. De | Universal | Periodic | Review | ofwel | ‘Het | VN-Mensenrechtenexamen | in 2022 | en | 2023’ Begin | 2023 | is de | vierde | VN | Universal | Periodic | Review | van | Nederland | afgerond. | Dit | proces | wordt | ook | wel het | Mensenrechtenexamen | genoemd. | Tijdens | de | UPR | moet | Nederland | aan | de | VN-Mensenrechtenraad verantwoording | afleggen | over | de | mensenrechtensituatie | , waarbij | het | van | andere | landen | aanbevelingen | krijgt over | punten | waarop | het | beter | kan. Een | groep | van | zestien | NGOs | , waaronder | het | Kinderrechtencollectief | , diende | voor | deze | review | een | specifiek rapport | in over | mensenrechten | en | het | milieu.

| Dit | rapport | ging | ook | in op | luchtvervuiling. | 26 De | VN-Mensenrechtenraad | kwam | uiteindelijk | via resolutie | A/HRC/52/16 | met | een | uitzonderlijk | hoog | aantal | van maar | liefst achttien | aanbevelingen | over | milieu | en | klimaatverandering | en | de | rol van | de | overheid | ten | aanzien | van het | bedrijfsleven. | Het | moet | anders | in en | vanuit | Nederland. Een | van | de | sterkste | aanbevelingen | was | die | van | Duitsland | met | nummer | 147. 156: “Implement | , monitor | and | enforce | Dutch | mandatory | human | rights | and | environmental | due | diligence | legislation”. Ook | relevant | is de | aanbeveling | van | Panama | 147. 157: | “[…] ensure | that | national | policies | and | programmes | on environmental | protection | and | climate | change | adaptation | and | mitigation | include | a human | rights-based | and gender-equality | approach. | ” De | reactie | van | Nederland | op | deze | kritiek | (in A/HRC/52/16/Add. | 1) was | dat | deze | aanbevelingen | ‘supported’ worden. | Ze | worden | door | Nederland | erkend | en | ondersteund. Conclusie: | Nederland | weet | en | erkent | internationaal | dat | het | onvoldoende | doet | in eigen | land | op | het | gebied | van mensenrechten | en | leefomgeving.

| Ons | land | zegt | de | Verenigde | Naties | steeds | verbeteringen | toe , maar | realiseert deze | niet. 26 Zie www. upr-info. org/sites/default/files/country-document/2022-10/JS7_UPR41_NLD_E_Main. | pdf | 37

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.roosendaal.nl/api/v1/meetings/1948/documents/55127