16-2025 Beantwoording aanvullende vragen doorontwikkeling wijk- en dorpshuizen.pdf
Tekst van het document
Raadsmededeling
Datum:
06-02-2025
Van:
het college van burgemeester en wethouders, portefeuillehouder wethouder Van der Star
Aan:
de raad van de gemeente Roosendaal
Onderwerp:
Beantwoording aanvullende vragen doorontwikkeling wijk- en dorpshuizen
Bijlage:
Zaaknummer:
1242075
1. Elf factsheets wijk- en dorpshuizen 2. Raadsmededeling wijkagenda’s 2021 – 2023
Kennisnemen van 1. De elf factsheets van de wijk- en dorpshuizen (bijlagen van het rapport ‘Evaluatie en advies buurthuizen Roosendaal 2024’); 2. De raadsmededeling over de wijkagenda’s sociaal domein 2021 – 2023 (bijlage 2). 3. De beantwoording van de financieel technische vraag over de kosten die gemoeid zijn met de wijk- en dorpshuizen. Inleiding Vanuit uw raad is verzocht om aanvullende informatie over de doorontwikkeling van de wijk- en dorpshuizen in onze gemeente Roosendaal. Naar aanleiding van het rapport ‘Evaluatie en advies buurthuizen Roosendaal 2024’ dat wij u op 12 december jl. hebben toegezonden, deed u het verzoek om de genoemde bijlage te delen. Gerelateerd aan onderhavig rapport, ontvingen wij ook technische vragen. Vanuit uw raad werd verzocht om de wijkagenda's en een overzicht van de kosten die gemoeid zijn met de wijk- en dorpshuizen in Roosendaal. In het kader van efficiëntie en transparantie, kiezen wij ervoor de gestelde vragen te bundelen en integraal tegemoet te komen aan de ingediende verzoeken middels deze raadsmededeling. Informatie/kernboodschap Ad 1. Bijlage rapport ‘Evaluatie en advies buurthuizen Roosendaal 2024’ In bijlage 1 vindt U de factsheets per wijk- en dorpshuis. Dit zijn de bijlagen van het rapport ‘Evaluatie en advies buurthuizen Roosendaal 2024’ en daarmee de informatie waarmee dit rapport is opgesteld.
De factsheets zijn opgesteld op basis van documentenstudie en verdiepende gesprekken met betrokkenen. Enkele namen zijn geanonimiseerd in de factsheets op basis van de uitzonderingsgronden van de Wet open overheid. De koers die wordt ingezet om de wijk- en dorpshuizen door te ontwikkelen, komt voort uit de conclusies en adviezen uit het rapport ‘Evaluatie en advies buurthuizen Roosendaal 2024’. De doorontwikkeling geldt voor alle wijk- en dorpshuizen, zoals U kunt lezen in het koersdocument ‘Doorontwikkeling wijk- en dorpshuizen in Roosendaal’. Ad 2. Wijkagenda’s In bijlage 2 vindt U de wijkagenda’s. In november 2021 zijn de wijkagenda’s vastgesteld door het college en per raadsmededeling gedeeld met uw raad. Een groot aantal thema’s uit de wijkagenda’s zijn echter altijd nog actueel, bijvoorbeeld eenzaamheid en bestaanszekerheid. Omdat de vastgestelde wijkagenda’s tot en met 2023 liepen, worden ze wel opnieuw tegen het licht gehouden met diverse betrokkenen. De uitgangspunten van het Nationaal Programma Roosendaal worden hier voor de focuswijken in meegenomen. Financiële technische vraag Er is een technische vraag gesteld over de kosten die gemoeid zijn met de wijk- en dorpshuizen.
Vanuit gemeentewege verlenen wij subsidie aan de stichtingen achter de wijk- en dorpshuizen voor zowel de huisvestingskosten (maximaal 80%) als voor de sociaal maatschappelijke activiteiten op basis van de Subsidieregeling Wijk- en dorpshuizen 2022 tot en met 2025. Activiteiten die voor subsidie in aanmerking komen betreffen: - Het bieden van een laagdrempelige inloopvoorziening waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en ruimte is voor gesprek en ondersteunings- en adviesvragen. - Het bieden van ruimte aan burgerinitiatieven en vrijwilligers, wijk- of dorpsinitiatieven. - Het organiseren van activiteiten die een bijdrage leveren aan sociale programmering en maatschappelijke vraagstukken in de wijk/het dorp. Voor de dorpen gelden tevens activiteiten die een bijdrage leveren aan de leefbaarheid. - Het organiseren van ontmoetingsactiviteiten voor kwetsbare inwoners en/of prioritaire doelgroepen.
Op basis van deze subsidieregeling hebben de wijk- en dorpshuizen in 2022 in totaal € 989.062 (€552.582 voor huisvesting, €102.463 voor activiteiten, € 244.721 eenmalige compensatie voor voorziening groot onderhoud, €89.299 voor Corona compensatie) ontvangen, in 2023 € 750.581 (€ 603.829 voor huisvesting en € 146.752 voor activiteiten), in 2024 € 862.574 (waarvan € 635.228 voor huisvesting en € 227.345 voor activiteiten) en in 2025 € 952.694 (€ 723.090 voor huisvesting en € 229.604 voor activiteiten). Het beschikbare budget is de afgelopen jaren gestegen door een toename van de huisvestingskosten vanwege inflatie. Daarbovenop zien we het toegekende bedrag stijgen vanwege het toenemende aantal activiteiten waarvoor een aanvraag wordt ingediend. In de factsheets van de wijk- en dorpshuizen staat tevens de financiële positie per wijk- en dorpshuis in 2019 en 2023 beschreven. Consequenties N.v.t. Communicatie N.v.t. Vervolg(procedure) Zoals toegezegd in de raadsmededeling over de doorontwikkeling van de wijk- en dorpshuizen brengen we U in het derde kwartaal van 2025 per raadsmededeling op de hoogte over de voortgang van de doorontwikkeling. Afsluiting en ondertekening Wij vertrouwen erop U hiermede voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Roosendaal, De secretaris, De burgemeester, b.a.,
Bijlagen 1. Elf factsheets wijk- en dorpshuizen 2. Raadsmededeling wijkagenda’s sociaal domein 2021 – 2023
Klik hier en voeg via Invoegen Afbeeldingen een foto in. Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiven: klik op Bijsnijden in het rechtertabblad Opmaak.
Burgerhout Buurthuis Keijenburg
Colofon Projectnummer:
463
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) B&A
B.V.
Bezuidenhoutseweg Postbus
829
2501
Den
CV
Haag
t 070
-
3029500
f 070
-
3029501
e-mail:
161
http:
info@bagroep.nl _www.bagroep.nl
Den
Haag, februari 2024
©
Copyright
Niets
B&A
uit deze
fotokopie, uitgever.
B.V.
2025.
uitgave
microfilm
mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande
gemaakt door middel van druk, schriftelijke toestemming van de
Op alle opdrachten en werkzaamheden zijn de Algemene voorwaarden van B&A B.V. van toepassing, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel Haaglanden onder dossiernummer: KvK Haaglanden 27177844. De Algemene voorwaarden treft u als bijlage aan en kunt u tevens inzien op onze website, www.bagroep.nl. B&A
is
gevestigd
01/08/2025
in Den
11:49:00
Haag,
Amsterdam
en
Rotterdam.
Inhoudsopgave 1
1. Inleiding
6
1. 1
Aanleiding
6
1. 2
Uw vraag
6
1. 3
Onderzoeksverantwoording Leeswijzer
7
1. 4
7
2. Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subdiëring
10
2. 1
Opgaven
10
2. 2
Effecten nieuwe wijze van subsidiëring
11
3. Bevindingen ondersteuning en regie door gemeente
19
3. 1
19
Toekomstbestendige invulling volgens bestuur , bewoners en professionals 3. 2 Advies Bijlage 1: onderzoeksverantwoording Bijlage 2: Beoordelingsschema advies buurthuis
21
27 29
Inhoudsopgave
3
AANLEIDING ONDERZOEK ONDERZOEKSVRAGEN EN ONDERZOEKSVERANTWOORDI NG
Inleiding
,
4
Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiven: klik op Bijsnijden in het rechtertabblad Opmaak.
1 Inleiding
5
1. Inleiding Aanleiding
1. 1
In 2019 heeft de gemeente Roosendaal de buurthuizen geëvalueerd. Dit nadat een aantal jaar daarvoor de gemeente het beheer en de programmering van de buurthuizen had teruggegeven aan vrijwilligersbesturen. Het onderzoek in 2019 had als centrale vraagstelling hoe gekomen kon worden tot een toekomstbestendige invulling van de buurthuizen per wijk en kern en wat daarvoor nodig was. Op basis van deze evaluatie heeft de gemeente Roosendaal de wijze van subsidiëren van de buurthuizen aangepast. Buurthuizen kunnen nu subsidie aanvragen voor de
huisvestingskosten en onderhoud enerzijds en subsidie voor activiteiten die bijdragen aan de wijkagenda en gemeentelijke doelstellingen anderzijds. De buurthuizen hebben eigen inkomsten (o. a. uit verhuur van ruimtes). Nu enkele jaren is gewerkt met deze nieuwe wijze van subsidiëring wil de gemeente Roosendaal weten hoe dit is uitgepakt. De eerste voorzichtige beelden zijn dat buurthuizen minder gebruik lijken te maken van de activiteitensubsidie dan de gemeente , bijvoorbeeld op grond van de opgaven in de wijk of kern , zou verwachten. Daarnaast geldt voor een aantal wijken in Roosendaal dat zij onderdeel zijn van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. De gemeente wil weten op welke wijze de gemeente mede vanuit dit programma sturing kan geven aan de invulling van de
buurthuisfuncties. Daarnaast heeft de gemeenteraad in 2021 een motie aangenomen. Daarin roept de raad het college tot het volgende op: 1. Een verkenning te doen naar de voor- en nadelen en alle relevante aspecten , in samenspraak met de diverse besturen , om wijk- en dorpsaccommodaties weer in eigen beheer te nemen; 2. De raad over de uitkomsten van deze verkenning te berichten. Het gevraagde evaluatie dient ook de input te leveren voor de door de raad gevraagde
verkenning.
1. 2
Uw vraag
De evaluatie van de buurthuizen dient antwoord te geven op de volgende vragen: 1.
Is de toekomstbestendigheid van de buurthuizen verbeterd als gevolg van de invoering van
2. 3.
de nieuwe wijze van subsidiëring?
In welke mate worden de activiteitensubsidies aan de buurthuizen benut voor het bijdragen aan de realisatie van de wijkagenda’s en de doelen van de gemeente? Welke scenario’s met welke voor- en nadelen zijn er wat betreft de gemeentelijke regie en
aansturing van de buurthuizen?
Het onderzoek moet bevindingen opleveren vanuit drie perspectieven: De buurthuizen (bestuur en eventuele medewerkers) De wijkbewoners
Inleiding
6
De wijkpartners De gebruikswaarde van dit onderzoek ligt op meerdere vlakken: a. Een beeld over de effecten van de nieuwe wijze van subsidiëren op de b. c.
1. 3
toekomstbestendigheid van de buurthuizen Een beeld over de effecten van de nieuwe wijze van subsidiëren op de bijdrage van de buurthuizen aan de wijkagenda’s en gemeentelijke doelen. Een aantal scenario’s met voor- en nadelen op basis waarvan de gemeente per wijk of kern kan bepalen of en op welke wijze de gemeente kan en wil sturen op de buurthuizen.
Onderzoeksverantwoording
Documentenstudie In de documentenstudie is nagegaan wat de financiële positie van de buurthuizen is , waar ze subsidie voor hebben aangevraagd en in welke mate de gesubsidieerde activiteiten bijdragen aan de wijkagenda’s Deze bevindingen vormden het vertrekpunt voor verdiepende interviews per wijk of kern met de besturen van de buurthuizen , de partners en de bewoners. Verdiepende interviews Bij de interviews met de besturen is ingegaan op (1) wat volgens hen de belangrijkste opgaven in de wijk of kern zijn , (2) wat het effect is van de nieuwe wijze van subsidiëren op de toekomstbestendigheid van het buurthuis en hun bijdrage aan de wijkagenda en (3) welke scenario’s voor gemeentelijke ondersteuning en eventueel regie zij het best passend vinden bij hun buurthuis. Met partners actief in de wijk of kern waar het buurthuis staat , is gesproken over (1) de opgave , (2) de bijdrage van het buurthuis aan die opgave en (3) de scenario’s voor gemeentelijke ondersteuning en eventueel regie. Tot slot is gesproken met bewoners die gebruik maken van activiteiten in het buurthuis. Met hen is gesproken over hun ervaringen met het buurthuis en de mate waarin het buurthuis voor hen en andere buurtbewoners voorziet in een behoefte.
1. 4
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 beschrijft de sociaal-maatschappelijke opgaven in Burgerhout en vervolgens de effecten van de nieuwe wijze van subsidiëren op een toekomstbestendige rolinvulling van buurthuis Keijenburg. In hoofdstuk 3 zijn de bevindingen weergegeven over de wijze waarop de gemeentelijke ondersteuning en regie vorm kan worden gegeven vanuit het perspectief van het buurthuisbestuur en de partners actief in de wijk.
Inleiding
7
HUIDIGE OPGAVEN EN INVULLING EN EFFECTEN NIEUWE WIJZE VAN
SUBSIDIËRING
Inleiding
8
Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiven: klik op Bijsnijden in het rechtertabblad Opmaak.
2 Inleiding
9
2. Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring In hoofdstuk 2 beschrijven wij de sociaal-maatschappelijke opgaven in Burgerhout volgens het bestuur , de partners in de wijk en de bewoners. Deze bevindingen zijn gerelateerd aan
de wijkagenda’s. Gevolgd door de effecten van de nieuwe wijze van subsidiëren op een toekomstbestendige rolinvulling van buurthuis Keijenburg. De volgende onderzoeksvragen worden beantwoord: 1. In welke mate worden de activiteitensubsidies aan de buurthuizen benut voor het bijdragen aan de realisatie van de wijkagenda’s en de doelen van de gemeente? 2. Is de toekomstbestendigheid van de buurthuizen verbeterd als gevolg van de invoering van de nieuwe wijze van subsidiëring?
2. 1
Opgaven
In onderstaande tabel staan de opgaven rondom ontmoeting. Dit is gebaseerd op de opvattingen van het buurthuisbestuur , partners in de wijk en bewoners. Burgerhout kent geen wijkagenda. In Burgerhout is gestart met Roosendaal spreekt , Roosendaal doet. Daarin zijn thema’s benoemd zoals Samen ouder worden en Rondkomen in Roosendaal. Het buurthuis gebruikt de vitaliteitsscan van de gemeente Roosendaal en het eigen beleidsplan als houvast. Met kruisjes is aangeven vanuit welke bron de opgave voortkomt.
Vitaliteitsscan / Roosendaal spreekt/doet
Opgave
Eenzaamheid (alleenstaande) ouderen , thema samen ouder worden Financiële toegankelijkheid activiteiten , thema rondkomen Ontmoeting
X
Buurthuisbestuur
Partners
Bewoners
X
X
X
X
X
X
X
X
Vervolgens is weergegeven bij welke opgaven door wie een rol van het buurthuis wordt verwacht. Opgave
Eenzaamheid (alleenstaande) ouderen , thema samen ouder worden Financiële toegankelijkheid
Verwachte rol buurthuis Bieden van activiteiten voor ouderen
Buurthuisbestuur
Partners
Bewoners
X
X
X
Zorgen dat
X
X
X
activiteiten in het buurthuis
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
10
activiteiten , thema rondkomen Ontmoeting
financieel toegankelijk zijn Bieden van activiteiten (koffie , lunch , muziek , kaarten , markten)
X
X
X
Concluderend zijn de grootste sociaal-maatschappelijke opgaven waar een rol van het buurthuis wordt verwacht: 1. Eenzaamheid ouderen , ontmoeting en financiële toegankelijkheid van de activiteiten voor bewoners.
2. 2
Effecten nieuwe wijze van subsidiëring
Onderstaande bevindingen zijn samengesteld vanuit de perspectieven van het buurthuisbestuur , de partners in de wijk en de bewoners , aangevuld met feitelijke bevindingen over aangevraagde subsidies voor activiteiten en financiële gegevens. Bestuur en
Bevinding
financiën Bestuur: 1. Samenstelling:
2.
1.
sterkten en zwakten Ondersteuningsbe hoefte
Samenstelling: Sterkten en zwakten 2019 Sterkten: Uit gesprekken met het bestuur en professionals in de wijk komt naar voren dat in buurthuis Keijenburg een vitaal bestuur gevestigd is. Het is een goede bezetting op verschillende competenties. Zwakten: Volgens het bestuur hebben ze te weinig handjes om in te spelen op sociaal maatschappelijke opgaven. Ook is het lastig om de kwaliteit van het bestuur te waarborgen als er geen verjonging van het bestuur plaatsvindt. De huidige groep actievelingen wordt ouder. Daarnaast vormt het bestuur geen afspiegeling van de wijk. Het bestuur geeft zelf aan dat het lastig is om andere buurtbewoners te activeren een bestuursfunctie te bekleden.
Samenstelling: Sterkten en zwakten 2023 Sterkten: Het bestuur bestaat uit vier leden , waarvan er drie actief zijn. Het bestuur heeft een zakelijk leider in dienst die ook bij kan springen op bestuursniveau. Partners geven aan dat het bestuur toegankelijk is en de samenwerking goed is. Het bestuur kan uit de voeten met de nieuwe subsidiesystematiek met gebouwgebonden kosten en activititeitensubsidie. Het was in het begin wel veel werk , dat geldt ook voor het werken met Eherkenning. Zwakten: Het bestuur geeft aan dat ze het met zijn drieën net aankunnen. De vacature voor nieuwe bestuursleden staat al een tijdje uit , maar daar komen vooralsnog geen mensen op af. In het bestuur ontbreekt expertise om het meerjarenonderhoudsplan goed uit te voeren. 2.
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
11
3. Ondersteuningsbehoefte vanuit bestuur 2019 De ondersteuningsbehoefte van het bestuur ligt in het werven
bestuursleden , het anticiperen op het zapgedrag van bewoners in de wijk , online zichtbaarheid en de aanwas van jonge vrijwilligers. Ook is er behoefte vanuit het bestuur om de activiteiten op wijkniveau met de andere partners af te van
stemmen. 4. Ondersteuningsbehoefte vanuit bestuur 2023 De huidige wijze van subsidiëring vraagt om een sterk bestuur met vaardigheden die nodig zijn om een buurthuis te runnen. De
Financiën: 1. Financiële positie buurthuizen 2. Beleving financiële positie volgens bestuur en wensen
werving van nieuwe bestuursleden is daarvoor wel cruciaal. Geworsteld wordt met het vinden van vrijwilligers (niet alleen voor het bestuur) , daar kan wel wat hulp bij worden geboden. Het platform Roosendaal voor elkaar is vooral digitaal , maar daar ontbreekt een mens die vrijwilligers kan vinden en binden. 3. Financiële positie buurthuizen 2019 (Memo Gemeente Roosendaal 2016) Conclusie: Het aandeel in bezittingen is hoog. Het eigen vermogen is voldoende. De liquide middelen zijn ook positief. Er zijn voldoende voorzieningen getroffen. De subsidie is € 69. 000 op € 185. 000 aan totale inkomsten. Financiële situatie o. b. v. balansgegevens € 735. 000 Balanstotaal Bezittingen € 539. 000 € 190. 000 Liquide middelen Eigen vermogen Excl. herwaardering op gebouw: € 40. 000
Incl. herwaardering op gebouw: € Schulden
390. 000 € 194. 000
Opvallend in vergelijking met andere instelling is de omvang de langlopende schuld van € 184. 000. Aan de andere kant staat deze ook in verhouding met totale vermogen wat vele malen hoger is dan bij de anderen. Voorzieningen
€ 151. 000 In lijn met ‘Schulden’ opvallend hoog.
Financiële positie buurthuizen 2022 (buurthuizen jaarcijfers t/m 2022 gemeente Roosendaal) Het buurthuis kent een licht negatief exploitatieresultaat (-187). De gemeentelijke subsidie is 100. 973 op 208. 400 totale inkomsten. De gemeentelijke subsidie was in 2022 tijdelijk hoger om voorzieningen voor gebouwen en overige op te bouwen. Keijenburg vraagt € 8. 500 activiteitensubsidie aan. 4.
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
12
Financiële situatie o. b. v. balansgegevens € -187 Exploitatietotaal Lastentotaal € 208. 857 € 208. 400 Batentotaal 5. Beleving financiële positie volgens bestuur en wensen 2019 De financiële positie van het buurthuis is volgens het bestuur op
dit moment goed. Wel is het buurthuis sterk afhankelijk van hoge incidentele onderhoudskosten. Het gebouw is heel onderhoudsgevoelig en brengt hoge incidentele kosten met zich mee.
Het bestuur geeft aan dat de jeugd wellicht zijn eigen ruimte in
het buurthuis moet krijgen , maar dat vraagt om een financiële bijdrage. Het bestuur geeft aan op dit moment bezig te zijn met het ontwikkelen van een onderhoudsplan. Het bestuur geeft aan dat zij graag een activiteitengerichte financiering vanuit de gemeente ontvangt voor het organiseren van activiteiten in de wijk voor die groepen die nu onvoldoende bereikt worden. 6. Beleving financiële positie volgens bestuur en wensen 2023 Het buurtbestuur geeft aan in 2023 zwarte cijfers te gaan schrijven. Dat is mede gelukt door personeelskosten te schrappen en meer activiteiten in het buurthuis. Het bestuur geeft aan vooral te draaien op de inkomsten uit bardiensten en zaalverhuur. De gemeentelijke subsidie is ondersteunend.
Bijdrage activiteiten buurthuis aan wijkagenda /
Bevinding
opgaven
Activiteiten: 1. Rolinvulling buurthuis 2. Programmering (activiteiten) 3. Samenwerking met partners
1. Rolinvulling buurthuis 2019 Het bestuur van buurthuis Keijenburg geeft aan veel verenigingen onderdak (faciliterend) te bieden , maar hiernaast ook zelf activiteiten te organiseren. Ze proberen te anticiperen op wat leeft en speelt in de wijk. Dit wordt onderschreven door de gesproken professionals in de wijk. Voor jongeren zijn weinig voorzieningen. Het bestuur geeft aan dat het lastig is om hier op in te spelen. Uit enquêtes die het bestuur heeft verspreid op twee scholen kwam naar voren dat de jeugd tegenwoordig al zo veel te doen heeft en geen behoefte heeft aan activiteiten
binnen het buurthuis.
2. Rolinvulling buurthuis 2023 Het buurthuis koerst vooral op verbindende activiteiten voor bewoners. Zeker waar het gaat om bewoners met een smalle portemonnee worden kosteloze activiteiten georganiseerd. Het buurthuis wil niet dat zij in het vaarwater van het dichtbijgelegen jongerenhonk komt. Het buurthuis geeft aan relatief weinig
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
13
bewoners
met
bewoners
die Nederlandse
andere
een
bewoners
migratieachtergrond te bereiken, wel zijn er les volgen, maar echt mixen met de
in het buurthuis
doet
buurthuisbestuur stemt de activiteiten
dat niet. Het af op basis
de
van
vitaliteitsscan, het eigen beleidsplan en de contacten met de opbouwwerker, gemeente, sportservice en Groenhuijsen.
Programmering (activiteiten) aan wijkagenda’s)
3.
2019
(niet gekoppeld
De
huidige georganiseerde activiteiten in buurthuis Keijenburg zijn gebaseerd op de doelgroepen die er nu wel komen; vooral bewoners (vrouwen) na de middelbare leeftijd. De activiteiten richten zich vooral op samenzijn en elkaar ontmoeten. Er zijn nu ongeveer 30 à 40 groepen, die onderverdeeld zijn in het bestuur zodat het onderling contact goed blijft (‘feeling’ houden met de bewoners die komen). Het bestuur geeft wel aan zoveel mogelijk inspanningen te verrichten om verschillende doelgroepen te bereiken en dus ook te experimenteren met nieuwe activiteiten. Onderstaande buurthuis
activiteiten komen
uit
bezettingsoverzicht
4
OVW8
van
Keijenburg.
Biljartclub W-groep
Bingo Klavertje
Quilt Bee
Nieuwjaarsreceptie
Franciscusdag
Relinc (geanonimiseerd) MO (geanonimiseerd)
Josephkerk
Traverse
Stemlokaal
Voorleesexpres
Rsd
Vrouwenvereniging
Wij Zijn
Traverse
Seniorenyoga (| geanonimise rd)
Joseph
Schotse
Dansgroep
(geanonimiseerd) el
D) BN (geanonimiseerd) Linedanceavond
Schiehallion
Vitale
Familiebijeenkomst
Biljartclub Engelse
Fatima
les
Schilderclub
met
Verve
Kaarten
maken
Fotowerkgroep
Coalitie
Gemeente
Burgerhout
Smidje
Roosendaal
Wijktafel Burgerhout
Komedikato
Roosendaals
SP
VvE
Kamerkoor
Bingo
Spaanse
les La
Tertulia Bravis
Prikdienst
Koersbal
dinsdagochtend Koor Zout
&
vergadering Femaro
Gezelligheidskoor
Huurdersver.
Doucement
W
Weense
Tunes
Indische
Traverse
Refris
Komedikato
Kindercarnaval
Schijf
middag 't
Middag
d'Ammeraante
Groot
Spaanse
les La
Mitad
del
Mundo
Meer
Sant
Egidio
Bewegen
't
Bondsbureau
Keienbal
Wvs
Letse
Cultuurdagen
Voorjaarsbeurs
Koor
Doucement
Veres
Buurtpreventie
OVW8
Paasontbijt
Familiereünie
Lapjesberg
Biljartclub Keijenburg75
OVW8
en
effecten
nieuwe
wijze
KBZON
Crea
jaarvergadering
Ouderen
opgaven
DIV
Muziekquiz
Seniorencarnaval
Huidige
Centrum,
donk
en
Blommenkinders
Keikesbal
Traverse
Kikkert
Traverse DIV
Carnavalsband
Voor
Doucement
Muziekrepetitie
Toneelvereniging de
voorstelling
Burgerhout
Relinc (geanonimiseerd) MO (geanonimiseerd)
Indische
Damclub
Verholen
Zangkoor
Wij Zijn voorleesexpres
Zoet
event
game
zomerdisco
van
subsidiëring
14
Koersbal
Roosendaals
woensdagochtend
Koor
Soepuurtje
Toneelvereniging
woensdag
Gedaan
(geanonimiseerd) |
Linedance
(geanonimiseerd) |
Bewegen Op Koor de
Pergamano
Linedance dames
Muziek
Woensdag
GAK'tdag
Wieken
55+
(geanonimiseerd) |
Schilderclub
woe.mid.
| Stijldansen
Graag
Band
(geanonimiseerd) | Kaartclubje
| Schilderclub (geanonimiseerd)
Gemengd
Bingo
KBO
Kunstkring
Apotheek
2000
Knipplein
Verantwoord
Schaken
Bridgeclub
(geanonimiseerd) yoga | Soepuurtje
Koor
Knol
Beweging
Nouveau
VOGG
In
Kantklossen
gehandicapten
donderdag
Programmering (activiteiten) 2023 (toegekend) Toegekende activiteiten uit activiteitensubsidie: -__Paasontbijt, _ Kerstmiddag __Dansmiddag Soepuurtje Open koren dag Gehandicaptenbal Bingo 4.
-
-
-__
-
-__
-
Koffie met Quit Sociale spil in de
-
-
Open Open
-
-
Overige door
wijk
Filmavond
-_
dag creatief dag sport en spel
activiteiten
die
bijdragen
-
-__
-
-
-
aan
buurthuis, partners Biljart W-groep Quilting Bee (1ste maandag en
opgaven
zoals
benoemd
bewoners: v.d. mnd)
_ Biljart _ Schildersvereniging met Verve __ Roosendaals Kamerkoor Fatima
Fotowerkgroep
-__
-__
Diverse
-__
Koersbal Meer
-
Bijdrage
aan
Roosendaal
(2e
ma
v.d.
mnd)
koren
bewegen
voor
ouderen
geprioriteerde doelgroepen
zoals benoemd
door
buurthuis, partners en bewoners: Ouderen, ontmoeting -__
5.
Samenwerking
Het bestuur
met nu
deel
partners
2019
wijktafel die maandelijks in Keijenburg gehouden. Volgens professionals en het bestuur komen bewoners makkelijk binnen om signalen met hen te delen aan de wijktafel. neemt
aan
de
wordt
Huidige
opgaven
en
effecten
nieuwe
wijze
van
subsidiëring
15
Professionals (WijZijn en Alwel) geven aan samen te werken om de problematiek in Burgerhout beter in beeld te krijgen. Bijvoorbeeld door laagdrempelige gesprekken te voeren achter de voordeur. Ook geven zij aan dat het buurthuis Keijenburg een belangrijke functie vervult voor de senioren in de wijk; het is voor veel senioren de plek voor activiteiten. Samenwerking met partners 2023 Perspectief partners: Het bestuur van De Keijenburg is toegankelijk en staat open voor bijdragen aan de sociaalmaatschappelijke opgaven in samenwerking met partners. Het gesprek met het buurthuis gaat vaak over wie wat organiseert , hoe we het toegankelijker kunnen maken en hoe we komen tot een breder doelgroepbereik. Keijenburg faciliteert verenigingen die Roosendaal-breed actief zijn. Dat is niet verkeerd en moet niet worden onderschat. Niet alles hoeft te passen in een wijkagenda. 6.
Perspectief buurthuis: Het buurthuis heeft goede contacten met de gemeente , sportservice , Groenhuijsen , Quiet , het jongerenhonk en de opbouwwerker. De opbouwwerker heeft weinig uren voor Burgerhout. Elke drie maanden is er een gesprek met de opbouwwerker en het bestuur en wekelijks heeft de zakelijk leider contact met de opbouwwerker. Het buurthuis is partner bij het Fitakkoord , waardoor ook andere partners in beeld komen. De subsidiëring van activiteiten ondersteunt de beweging om partners op te zoeken , maar is vooral een basis om de bestaande samenwerking verder uit te bouwen.
Mate waarin activiteitensubsidies aan het buurthuis worden benut voor het bijdragen aan de realisatie van de wijkagenda en doelen van de gemeente Burgerhout kent geen wijkagenda. De activiteiten van het buurthuis komen vooral voort uit
de vitaliteitsscan en het eigen beleidsplan. Roosendaal spreekt , Roosendaal doet is weinig leidend voor het buurthuis. Het buurthuisbestuur geeft aan dat de nieuwe activiteiten die plaatsvinden als gevolg van de subsidiemogelijkheden langzaam worden opgebouwd , de activiteiten moeten eerst groeien en volwassen worden. Ook andere activiteiten die plaatsvinden in het buurthuis dragen bij aan de sociaal-maatschappelijke opgaven.
Mate waarin de toekomstbestendigheid van de buurthuizen is verbeterd als gevolg van de invoering van de nieuwe wijze van subsidiëring (verschil 2020 en nu) De toekomstbestendigheid is wat betreft beheer en onderhoud (reservering voor groot
onderhoud) verbeterd , alleen ontbreekt het binnen het bestuur aan voldoende kennis om het onderhoudsplan uit te voeren. De continuïteit en bezetting van het bestuur is als gevolg van de nieuwe wijze van subsidiëring niet verbeterd. Op het vlak van het aantal activiteiten is sprake van toename , de ruimtes zijn nagenoeg vol en het buurthuis biedt ook een aantal gesubsidieerde activiteiten aan. De belangrijkste inkomstenbronnen blijven echter de
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
16
zaalverhuur en de baropbrengsten. . De samenwerking met de partners is als gevolg van de nieuwe wijze van subsidiëring niet verbeterd , deze was en is goed te noemen.
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
17
Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiven: klik op Bijsnijden in het rechtertabblad Opmaak.
3 BEVINDINGEN ONDERSTEUNING EN REGIE DOOR GEMEENTE
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
18
3. Bevindingen ondersteuning en regie door gemeente Dit hoofdstuk bevat de bevindingen over de door verschillende respondentgroepen benoemde beelden bij de best passende ondersteuning en regie door de gemeente. De volgende onderzoeksvraag wordt beantwoord:
Ondersteuning van het vrijwilligersbestuur 1. Welke scenario’s met welke voor- en nadelen zijn er wat betreft de gemeentelijke regie en aansturing van de buurthuizen?
3. 1
Toekomstbestendige invulling volgens bestuur , bewoners en professionals
In onderstaande tabel staan de beelden vanuit twee perspectieven (buurthuisbestuur en partners in de wijk) over de meest passende vorm van ondersteuning en regie door de gemeente.
Toekomstige invulling ontmoeting en activiteiten in de wijk Beelden buurthuisbestuur
Bevinding
Verantwoordelijkheid huisvesting en fysiek beheer / onderhoud Het buurthuisbestuur is blij met het pand , maar ontbeert op dit moment in het bestuur voldoende kennis en expertise voor beheer en onderhoud. Sociaal-maatschappelijke programmering Het buurthuisbestuur krijgt liever een vraag vanuit partners of gemeente , dan een opdracht van de gemeente. Het bestuur hecht aan de autonomie. Uitvoering sociaal maatschappelijke activiteiten Veel van de activiteiten in het buurthuis worden uitgevoerd door partners en verenigingen. Voor de gesubsidieerde activiteiten geldt dat gekozen wordt voor een zeer geleidelijke groei van de activiteiten. Deze moeten eerst volwassen worden en bekend raken.
Beelden partners
Ondersteuning en regie door gemeente De gemeente kan het bestuur ondersteunen bij het zoeken naar bestuursleden , vrijwilligers en advies over de uitvoering van het beheer en onderhoud. Verantwoordelijkheid huisvesting en fysiek beheer / onderhoud Partners hebben geen beeld of het buurthuisbestuur moeite heeft met deze verantwoordelijkheid. Als dat wel het geval zou
Bevindingen ondersteuning en regie door gemeente
19
zijn , dan lijkt het partners logisch om deze verantwoordelijkheid bij een professionele organisatie te beleggen of het buurthuis erin te ondersteunen. Sociaal-maatschappelijke programmering Partners zien een zelfstandig functionerend buurthuis dat open staat voor en verbindingen zoekt met partners. Partners herkennen dat het buurthuis niet alleen voor de wijk , maar ook voor Roosendaal en de regio een functie heeft. Dat hoeft niet strijdig te zijn met de opgaven in de wijk , zeker omdat het buurthuis ook relatief groot is. Uitvoering sociaal maatschappelijke activiteiten Partners geven aan dat de grotere sociaal-maatschappelijke opgaven wellicht eerder of beter door professionele organisaties kunnen worden opgepakt. Ondersteuning en regie door gemeente Partners geven aan dat de huidige ondersteuning en regie door de gemeente (met de huidige subsidiesystematiek) voor dit buurthuis passend is. Het beeld bij het bestuur en de partners is dat het buurthuis De Keijenburg toekomstbestendig is. Het buurthuis kent wel een aantal knelpunten zoals (1) een te smalle
bezetting van het bestuur zowel kwalitatief (beheer en onderhoud) als kwantitatief (vacature voor nieuwe bestuursleden staat al enige tijd uit) en (2) ondersteuning bij het werven van nieuwe vrijwilligers. Wat betreft de noodzakelijke investeringen in het gebouw zijn er reserves opgebouwd , de grootste uitdaging ligt echter in beschikken over voldoende kennis om het onderhoudsplan uit te voeren. Voor- en nadelen verschillende scenario’s van gemeentelijke ondersteuning en regie op
buurthuizen
Dimensie Verantwoordelijkheid voor huisvesting en fysiek beheer en onderhoud
Sociaalmaatschappelijke programmering
Uitvoering sociaalmaatschappelijke activiteiten
Bevindingen -Het bestuur heeft wel gespaard voor groot onderhoud en heeft een onderhoudsplan. Het ontbreekt nu aan de kennis en expertise in het bestuur om dit plan goed uit te voeren. -Wordt nu door bestuur en zakelijk leider ingevuld. Partners zien geen noodzaak tot andere sturing hierop. Bestuur wil vraaggericht inspelen op vragen vanuit de wijk. -Meeste activiteiten worden door partners en verenigingen uitgevoerd. Voornamelijk de gesubsidieerde activiteiten worden door het buurthuis zelf
Voordelen en nadelen Bij bestuur: voordeel als er voldoende kennis en expertise in het bestuur komt Elders: alleen als het buurthuisbestuur daartoe zelf niet meer in staat is Bij bestuur: werkt nu goed , geen noodzaak tot andere sturing Elders: geen voordelen
-
Sprake is van een mix van uitvoering van activiteiten door ‘huurders’ en het buurthuis. Geen aanleiding om dit te veranderen , het
Bevindingen ondersteuning en regie door gemeente
20
Een model voor alle
buurthuizen of meerdere modellen
3. 2
georganiseerd en uitgevoerd. Hier is sprake van een geleidelijke groei omdat er net mee is gestart. -Niet een model voor alle buurthuizen.
buurthuis staat open voor vragen vanuit de wijk.
-
Nvt
Advies
Het advies is opgesteld door op elk van de gerapporteerde bevindingen een samenvattende bevinding te geven. Dit vertaalt zich naar een advies. (zie ook bijlage met beoordelingswijze
adviezen) Aspect
Complexiteit van de maatschappelijke opgave
Mate waarin rol van
buurthuis wordt verwacht in de maatschappelijke
Bevindingen Gemiddeld , de wijk Burgerhout kent t. o. v. andere wijken in Roosendaal een gemiddelde maatschappelijke opgave waaraan het buurthuis een bijdrage kan leveren. De Fatimawijk kent een grotere sociaal-maatschappelijke opgave binnen Burgerhout , met name waar het gaat om armoede. De wijk kent geen wijkagenda , maar thema’s die zijn benoemd vanuit Roosendaal spreekt , Roosendaal doet. Relevante thema’s zijn (1) eenzaamheid (alleenstaande) ouderen , thema samen ouder worden , (2) financiële toegankelijkheid activiteiten , thema rondkomen en (3) ontmoeting. Gemiddeld. Gesproken partners , bewoners en het buurthuisbestuur geven aan dat het buurthuis hierin een rol kan en wil vervullen.
opgave
Mate waarin buurthuis
deze rol kan invullen: programmering en uitvoering activiteiten
Kwaliteit en continuïteit van buurthuisbestuur
Financiële positie in perspectief Mate waarin buurthuis
verantwoordelijkheid voor beheer en onderhoud goed kan vervullen Ervaren kwaliteit samenwerking met partners (beide perspectieven) Advies
Voldoende. Veel activiteiten worden door partners en verenigingen uitgevoerd. Het buurthuis heeft daarnaast eigen (gesubsidieerde) activiteiten , maar dat is op het totaal aan activiteiten een klein deel. Partners geven aan dat het buurthuis open staat voor samenwerking en activiteiten. Het buurthuis beschikt nu over voldoende vrijwilligers , maar heeft ondersteuning nodig voor de aanwas van nieuwe vrijwilligers. Het buurthuisbestuur draait op drie actieve leden. Een vacature voor nieuwe bestuursleden heeft nog geen reacties opgeleverd. Het bestuur geeft aan de taken met drie leden net aan te kunnen uitvoeren , maar het ontbreekt aan kennis over beheer en onderhoud om het onderhoudsplan te laten uitvoeren. Perspectief is positief , het buurthuis draait vooral op zalenverhuur en baropbrengsten. Het pand is in eigendom van het buurthuis. Er liggen plannen voor onderhoud. Het huidige bestuur geeft aan onvoldoende kennis en expertise te hebben om het onderhoudsplan uit te voeren. . De samenwerking is met verschillende partners zoals de opbouwwerker , sportservice , gemeente , Groenhuijsen en het buurthuis is onderdeel van het Fitakkoord. Partners en
buurthuis ervaren goede wederzijdse samenwerking. Oplossen kwetsbaarheden in huidige situatie
Toelichting advies
Bevindingen ondersteuning en regie door gemeente
21
Het bestuur is op zoek naar versterking in het bestuur , met name waar het gaat om de
expertise rondom beheer en onderhoud van het gebouw. Ook is er behoefte aan ondersteuning voor de aanwas van nieuwe vrijwilligers. Op de andere beoordelingsaspecten , samenwerking met partners , de programmering en uitvoering van activiteiten , de financiële positie en de bijdrage aan sociaal-maatschappelijke opgaven , functioneert het buurthuis voldoende tot goed. Sinds 2020 (vorige evaluatie) zijn als gevolg van de nieuwe wijze van subsidiëring geen verbeteringen opgetreden. Het bestuur maakt wel gebruik van de mogelijkheden om voor activiteiten subsidie aan te vragen.
Bevindingen ondersteuning en regie door gemeente
22
Bevindingen ondersteuning en regie door gemeente
24
Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiven: klik op Bijsnijden in het rechtertabblad Opmaak.
BIJLAG E
ONDERZOEKSVERANTWOORDI NG
Bijlage 1: onderzoeksverantwoording
26
Bijlage 1: onderzoeksverantwoording Gesproken respondenten: Functie
Aantal
Bestuur
2
Vrijwilliger Bewoners
2 13
Uitvoerende partners Gemeente Roosendaal
3 5
Geraadpleegde documenten: Subsidieaanvragen en toekenningen periode 2020-2023 Overzicht financiële gegevens buurthuizen gemeente Roosendaal
Bijlage 1: onderzoeksverantwoording
27
28
Bijlage 2: Beoordelingsschema Advies
Complexi teit van de maatscha ppelijke opgave
advies buurthuis
Mate
Mate waarin
Kwaliteit
waarin rol
buurthuis deze rol kan invullen:
en
programmer ing en
buurthuisb
van
buurthuis wordt verwacht in de maatschap pelijke
continuïteit
Financiële positie in perspectief
van
estuur
uitvoering activiteiten
Mate waarin
Ervaren kwaliteit
buurthuis verantwoordelijkh eid voor beheer en onderhoud goed kan vervullen
samenwerking met partners
(beide perspectieven)
opgave
Continueren huidige situatie
Relatief beperkt
Relatief
Relatief groot
Goed
Stabiel positief
Goed
Voldoende tot en met goed
groot
Beperkt tot voldoende
Stabiel tot positief
Voldoende tot en met goed
Onvoldoende tot en met voldoende
gemiddeld Gemiddeld
Relatief
Beperkt
overgang naar andere vorm van regie en aansturing
tot groot
groot
Continuïteit of kwaliteit deels onder druk Continuïteit onder druk
Kwetsbaar tot stabiel
Beperkt tot en met voldoende
Onvoldoende tot en met voldoende
Natuurlijk moment voor andere vorm van regie en andere aansturing
Gemiddeld
Relatief
tot groot
groot
Continuïteit en kwaliteit onder druk
Kwetsbaar tot stabiel
Beperkt tot en met voldoende
Onvoldoende tot en met voldoende
groot
tot
Oplossen kwetsbaarheden in huidige situatie Geleidelijke
gemiddeld Relatief beperkt
Relatief
tot
Beperkt
Bijlage 2: Beoordelingsschema advies buurthuis
29
30
Klik hier en voeg via Invoegen Afbeeldingen een foto in. Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiven: klik op Bijsnijden in het rechtertabblad Opmaak.
HEERLE Buurthuis De Schalm
Colofon Projectnummer:
463
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) B&A
B.V.
Bezuidenhoutseweg Postbus
829
2501
Den
CV
Haag
t 070
-
3029500
f 070
-
3029501
e-mail:
161
http:
info@bagroep.nl _www.bagroep.nl
Den
Haag, februari 2024
©
Copyright
Niets
B&A
uit deze
fotokopie, uitgever.
B.V.
2025.
uitgave
microfilm
mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande
gemaakt door middel van druk, schriftelijke toestemming van de
Op alle opdrachten en werkzaamheden zijn de Algemene voorwaarden van B&A B.V. van toepassing, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel Haaglanden onder dossiernummer: KvK Haaglanden 27177844. De Algemene voorwaarden treft u als bijlage aan en kunt u tevens inzien op onze website, www.bagroep.nl. B&A
is
gevestigd
01/27/2025
in Den
16:38:00
Haag,
Amsterdam
en
Rotterdam.
Inhoudsopgave 1
1. Inleiding
6
1. 1
Aanleiding
6
1. 2
Uw vraag
6
1. 3
Onderzoeksverantwoording Leeswijzer
7
1. 4
7
2. Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
10
2. 1
Opgaven
10
2. 2
Effecten nieuwe wijze van subsidiëring
11
3. Bevindingen ondersteuning en regie door gemeente
16
3. 1
16
Toekomstbestendige invulling volgens bestuur , bewoners en professionals 3. 2 Advies Bijlage 1: Onderzoeksverantwoording Bijlage 2: Beoordelingsschema advies buurthuis
18
21 22
Inhoudsopgave
3
AANLEIDING ONDERZOEK ONDERZOEKSVRAGEN EN ONDERZOEKSVERANTWOORDI NG
Inleiding
,
4
Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiven: klik op Bijsnijden in het rechtertabblad Opmaak.
1 Inleiding
5
1. Inleiding Aanleiding
1. 1
In 2019 heeft de gemeente Roosendaal de buurthuizen geëvalueerd. Dit nadat een aantal jaar daarvoor de gemeente het beheer en de programmering van de buurthuizen had teruggegeven aan vrijwilligersbesturen. Het onderzoek in 2019 had als centrale vraagstelling hoe gekomen kon worden tot een toekomstbestendige invulling van de buurthuizen per wijk en kern en wat daarvoor nodig was. Op basis van deze evaluatie heeft de gemeente Roosendaal de wijze van subsidiëren van de buurthuizen aangepast. Buurthuizen kunnen nu subsidie aanvragen voor de
huisvestingskosten en onderhoud enerzijds en subsidie voor activiteiten die bijdragen aan de wijkagenda en gemeentelijke doelstellingen anderzijds. De buurthuizen hebben eigen inkomsten (o. a. uit verhuur van ruimtes). Nu enkele jaren is gewerkt met deze nieuwe wijze van subsidiëring wil de gemeente Roosendaal weten hoe dit is uitgepakt. De eerste voorzichtige beelden zijn dat buurthuizen minder gebruik lijken te maken van de activiteitensubsidie dan de gemeente , bijvoorbeeld op grond van de opgaven in de wijk of kern , zou verwachten. Daarnaast geldt voor een aantal wijken in Roosendaal dat zij onderdeel zijn van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. De gemeente wil weten op welke wijze de gemeente mede vanuit dit programma sturing kan geven aan de invulling van de
buurthuisfuncties. Daarnaast heeft de gemeenteraad in 2021 een motie aangenomen. Daarin roept de raad het college tot het volgende op: 1. Een verkenning te doen naar de voor- en nadelen en alle relevante aspecten , in samenspraak met de diverse besturen , om wijk- en dorpsaccommodaties weer in eigen beheer te nemen; 2. De raad over de uitkomsten van deze verkenning te berichten. Het gevraagde evaluatie dient ook de input te leveren voor de door de raad gevraagde
verkenning.
1. 2
Uw vraag
De evaluatie van de buurthuizen dient antwoord te geven op de volgende vragen: 1.
Is de toekomstbestendigheid van de buurthuizen verbeterd als gevolg van de invoering van
2. 3.
de nieuwe wijze van subsidiëring?
In welke mate worden de activiteitensubsidies aan de buurthuizen benut voor het bijdragen aan de realisatie van de wijkagenda’s en de doelen van de gemeente? Welke scenario’s met welke voor- en nadelen zijn er wat betreft de gemeentelijke regie en
aansturing van de buurthuizen?
Het onderzoek moet bevindingen opleveren vanuit drie perspectieven: De buurthuizen (bestuur en eventuele medewerkers) De wijkbewoners
Inleiding
6
De wijkpartners De gebruikswaarde van dit onderzoek ligt op meerdere vlakken: a. Een beeld over de effecten van de nieuwe wijze van subsidiëren op de b. c.
1. 3
toekomstbestendigheid van de buurthuizen Een beeld over de effecten van de nieuwe wijze van subsidiëren op de bijdrage van de buurthuizen aan de wijkagenda’s en gemeentelijke doelen. Een aantal scenario’s met voor- en nadelen op basis waarvan de gemeente per wijk of kern kan bepalen of en op welke wijze de gemeente kan en wil sturen op de buurthuizen.
Onderzoeksverantwoording
Documentenstudie In de documentenstudie is nagegaan wat de financiële positie van de buurthuizen is , waar ze subsidie voor hebben aangevraagd en in welke mate de gesubsidieerde activiteiten bijdragen aan de wijkagenda’s Deze bevindingen vormden het vertrekpunt voor verdiepende interviews per wijk of kern met de besturen van de buurthuizen , de partners en de bewoners. Verdiepende interviews Bij de interviews met de besturen is ingegaan op (1) wat volgens hen de belangrijkste opgaven in de wijk of kern zijn , (2) wat het effect is van de nieuwe wijze van subsidiëren op de toekomstbestendigheid van het buurthuis en hun bijdrage aan de wijkagenda en (3) welke scenario’s voor gemeentelijke ondersteuning en eventueel regie zij het best passend vinden bij hun buurthuis. Met partners actief in de wijk of kern waar het buurthuis staat , is gesproken over (1) de opgave , (2) de bijdrage van het buurthuis aan die opgave en (3) de scenario’s voor gemeentelijke ondersteuning en eventueel regie. Tot slot is gesproken met bewoners die gebruik maken van activiteiten in het buurthuis. Met hen is gesproken over hun ervaringen met het buurthuis en de mate waarin het buurthuis voor hen en andere buurtbewoners voorziet in een behoefte.
1. 4
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 beschrijft de sociaal-maatschappelijke opgaven in Heerle. Vervolgens de effecten van de nieuwe wijze van subsidiëren op een toekomstbestendige rolinvulling van buurthuis De Schalm. In hoofdstuk 3 zijn de bevindingen weergegeven over de wijze waarop de gemeentelijke ondersteuning en regie vorm kan worden gegeven vanuit het perspectief van het buurthuisbestuur en de partners actief in de wijk.
Inleiding
7
HUIDIGE OPGAVEN EN INVULLING EN EFFECTEN NIEUWE WIJZE VAN
SUBSIDIËRING
Inleiding
8
Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiven: klik op Bijsnijden in het rechtertabblad Opmaak.
2 Inleiding
9
2. Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring In hoofdstuk 2 beschrijven wij de sociaal-maatschappelijke opgaven in Heerle volgens het bestuur , de partners in de wijk en de bewoners. Deze bevindingen zijn gerelateerd aan de
wijkagenda’s. Gevolgd door de effecten van de nieuwe wijze van subsidiëren op een toekomstbestendige rolinvulling van buurthuis De Schalm. De volgende onderzoeksvragen worden beantwoord: 1. In welke mate worden de activiteitensubsidies aan de buurthuizen benut voor het bijdragen aan de realisatie van de wijkagenda’s en de doelen van de gemeente? 2. Is de toekomstbestendigheid van de buurthuizen verbeterd als gevolg van de invoering van de nieuwe wijze van subsidiëring?
2. 1
Opgaven
In onderstaande tabel staan de opgaven rondom ontmoeting. Dit is gebaseerd op de wijkagenda , de opvattingen van het buurthuisbestuur , partners in de wijk of kern en bewoners. Met kruisjes is aangeven vanuit welke bron de opgave voortkomt. Opgave
Eenzaamheid Zelfredzaamheid bewoners: focus op informatievoorziening en samenwerking Leefbaarheid op de lange termijn: vergrijzing , voorzieningen , levensbestendige dorpen
Wijkagenda
Buurthuisbestuur
X X
X
X
Partners X X
Bewoners X
X
X
Vervolgens is weergegeven bij welke opgaven door wie een rol van het buurthuis wordt verwacht. Opgave
Verwachte rol buurthuis Voorzien in activiteiten
Eenzaamheid
Buurthuisbestuur
Partners
Bewoners
X
X
X
X
X
voor met name
Zelfredzaamheid bewoners: focus op informatievoorziening en samenwerking Leefbaarheid op de lange termijn: vergrijzing ,
ouderen (stamtafel) Niet genoemd
Niet genoemd
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
10
voorzieningen , levensbestendige dorpen
Concluderend zijn de grootste sociaal-maatschappelijke opgaven waar een rol van het buurthuis wordt verwacht: 1. Eenzaamheid 2. Leefbaarheid op de lange termijn.
2. 2
Effecten nieuwe wijze van subsidiëring
Onderstaande bevindingen zijn samengesteld vanuit de perspectieven van het buurthuisbestuur , de partners in de wijk en de bewoners , aangevuld met feitelijke bevindingen over aangevraagde subsidies voor activiteiten en financiële gegevens. Bestuur en
Bevinding
financiën Bestuur: 1. Samenstelling:
2.
1.
Samenstelling: Sterkten en zwakten 2019 (Bron: Heerle factsheet geheel 2020)
sterkten en zwakten Ondersteuningsbe hoefte
Sterkten: Naast een voorzitter , secretaris en penningmeester drie extra
algemeen bestuursleden Zwakten: In november en december 2018 nam een drietal vrijwilligers de taak van het ‘oude’ bestuur over. Er werd gezocht naar het meest passend bestuursmodel en de inrichting vaan een activiteitgerichte subsidiëring voor De Schalm. Samenstelling: Sterkten en zwakten 2023 Sterkten: Het bestuur heeft binnen de beperkte middelen de buurthuisfunctie overeind houden. 2.
Zwakten: Hoge kosten voor energie en verminderde mogelijkheden om het pand te benutten als gevolg van geluidsoverlast. De voorzitter wil er mee stoppen en er zijn veel wisselingen geweest in het bestuur de afgelopen jaren. 3. Ondersteuningsbehoefte vanuit bestuur 2019 Voor de nodige ondersteuning kregen de nieuwe bestuursleden via de gemeente een workshop ‘goed besturen’ aangeboden.
Ondersteuningsbehoefte vanuit bestuur 2023 Ondersteuning bij het werven van nieuwe secretaris en het schrijven van een beleidsplan. 1. Financiële positie buurthuizen 2019 4.
Financiën: 1. Financiële positie buurthuizen 2. Beleving financiële positie volgens bestuur en wensen
Financiële situatie o. b. v. balansgegevens 121. 179 Exploitatietotaal 85. 746 Lastentotaal 89. 619 Batentotaal
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
11
Financiële positie buurthuizen 2023 De kostenstructuur van de Schalm wijkt af van de andere wijk en dorpshuizen. Ze huren van de gemeente en krijgen hier ook huursubsidie voor. Verder hebben zijn er geen personeelskosten en werken zijn voornamelijk met vrijwilligers. 80% van de kosten hebben betrekking op huisvestingskosten. De rest van de kosten hebben betrekking op kosten i. v. m. activiteiten waar ook omzet tegenover staat.
Financiële situatie o. b. v. balansgegevens Exploitatietotaal 164. 861 113. 066 Lastentotaal Batentotaal 118. 257 2.
Beleving financiële positie volgens bestuur en wensen
2019 80% van de exploitatie heeft betrekking op huisvestingskosten.
Wel voldoende liquide middelen , maar de exploitatie is sterk afhankelijk van subsidies , 85% van de inkomsten komt voort uit subsidies (77. 000). Het bestuur ziet de toekomst niet rooskleurig; zonder wijzigingen denken ze nog 5 jaar bestaansrecht te hebben. Het bestuur geeft aan dat het ingewikkeld is om te balanceren tussen het genereren van voldoende inkomsten (uit commerciële verhuur) en het bedienen van kwetsbare bewoners (zoals de bezoekers van de Buurtkamer). Die laatste groep betaalt al een lagere huur , zodat het voor hen betaalbaar blijft. Echter de kosten van het pand (met name energiekosten) zijn erg hoog. 3.
Beleving financiële positie volgens bestuur en wensen
2023 De financiële positie staat onder druk als gevolg van hoge
energiekosten en verminderde inkomsten als gevolg van geluidsoverlast. De verhuurder investeert niet in betere (geluids)isolatie. Bijdrage activiteiten buurthuis aan wijkagenda /
Bevinding
opgaven
Activiteiten: 1. Rolinvulling buurthuis 2. Programmering (activiteiten) 3. Samenwerking met partners
1.
Rolinvulling buurthuis 2019 (Bron: Heerle factsheet geheel 2020) en Bron: Sociaal jaarverslag 2021 bestuur 2020)
Het dorpshuis is vooral faciliterend. Partners organiseren activiteiten. Er is sprake van een overgang naar een andere horeca-uitbater in het dorpshuis. Het bestuur verwacht van de nieuwe uitbater een meer actieve rol als het gaat om het
aantrekken en organiseren van activiteiten.
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
12
Het bestuur van Stichting Dorpshuis Heerle zorgt voor een goed
beheer van het gebouw en initieert en begeleidt zo nodig de activiteiten die daar plaatsvinden. Belangstellenden kunnen daarvoor een ruimte huren in het dorpshuis. Het verenigingsleven maakt ook gebruik van het dorpshuis en er worden allerlei activiteiten georganiseerd , zoals kaarten , volksdansen , muziek etc. De rol die het dorpshuis speelt als partner in lokaal Wmo-beleid en leefbaarheid is gecontinueerd in de vorm van het project “De Buurtkamer” dat erop gericht is ouderen uit hun isolement te halen door hen een ontmoetingsplaats met soortgenoten te bieden en maandelijks een gezamenlijke maaltijd aan te bieden.
Ook huisvest de Dorpsbibliotheek zich hier. Verder vind ook de pilot Individuele begeleiding en dagbesteding van gemeente Roosendaal hier plaats. De andere activiteiten die in het dorpshuis plaatsvinden , worden voor het grootste deel door de gebruikers georganiseerd. Indien en voor zover het nodig is , worden de gebruikers hierin bijgestaan door de vrijwilligers of bestuursleden van het dorpshuis. 2. Rolinvulling buurthuis 2023 Het dorpshuis is vooral faciliterend. Partners organiseren activiteiten. Een activiteit als de stamtafel wordt begeleid door een
professionele organisatie.
Programmering (activiteiten) 2019 (niet gekoppeld aan wijkagenda’s) (Bron: factsheet bestuur 2020) Het bestuur wil in de toekomst meer activiteiten zelf organiseren. Op dit moment zijn ze enkel faciliterend; ze hebben geen tijd om zelf activiteiten te organiseren. Ook geeft het bestuur aan graag een bijdrage te leveren aan sociaal maatschappelijke opgaven , maar de inzet hieraan is afhankelijk van de beschikbare uren die zij hebben. 3.
Daarnaast geeft het bestuur aan dat de vraag van bewoners om feesten te organiseren in het dorpshuis groot is. Nu mag het
dorpshuis niet aan feestverhuur doen en dat is , zeker in dit dorp , volgens het bestuur een gemiste kans , omdat het bijdraagt aan de ontmoetingsopgave en de bestrijding van eenzaamheid. Bewoners geven dan minder snel een feest of trekken naar de stad. Een vorm van flexibilisering op dit vlak zou kunnen helpen. 4.
Programmering (activiteiten) 2023 (alleen die relevant zijn voor wijkagenda’s)
De volgende activiteiten zijn gesubsidieerd:
Stamtafel Boekspot Gym voor ouderen
Burgerinitiatieven Uitvoering musical basisschool voor ouderen’
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
13
Parkinsoncafé KBO-activiteiten Volksfeesten Oefen- en concertruimte Oefen- en opslagruimte EHBO Kindercafé Gouwe Ouwe 5. Samenwerking met partners 2019 Partners organiseren de activiteiten. Het bestuur geeft aan dat
het plan en de hoop is dat een nieuwe uitbater ook activiteiten gaat organiseren zodat meer aanloop komt. Het bestuur werkt samen met de opbouwwerker van WijZijn. De opbouwwerker heeft een inspirerende (nieuwe/frisse ideeën) en adviserende rol voor het bestuur. De opbouwwerker faciliteert een maandelijks spreekuur in dorpshuis de Schalm. Het bestuur geeft aan ter voorbereiding op de Heerlijk Doen dag om de week overleg te hebben met Harella (sportpark). 6. Samenwerking met partners 2023 Sprake is van een goede samenwerking met de opbouwwerker van WijZijn. Bij de stamtafel wordt met meerdere partners samengewerkt. De maatschappelijk werker heeft spreekuur.
Mate waarin activiteitensubsidies aan het buurthuis worden benut voor het bijdragen aan de realisatie van de wijkagenda en doelen van de gemeente De Schalm vraagt voor twaalf activiteiten subsidie aan. De activiteiten dragen bij aan de wijkagenda en doelen van de gemeente. Mate waarin de toekomstbestendigheid van de buurthuizen is verbeterd als gevolg van de invoering van de nieuwe wijze van subsidiëring (verschil 2020 en nu) De nieuwe systematiek heeft ertoe geleid dat er meer financiering is voor activiteiten die passen in de dorpsagenda. Het bestuur moet op zoek naar een nieuwe voorzitter (de huidige wil ermee stoppen zodra dat kan). Dit is geen verbetering ten opzichte van 2020. Daarnaast is sprake van hoge energiekosten en verminderde omzet als gevolg van geluidsoverlast. Daarmee blijft de financiële positie onder druk staan. Op dat vlak is geen verbetering opgetreden als gevolg van de nieuwe wijze van subsidiëren. De samenwerking met de partners is goed en dat was in 2020 ook het geval.
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
14
Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiven: klik op Bijsnijden in het rechtertabblad Opmaak.
3 BEVINDINGEN ONDERSTEUNING EN REGIE DOOR GEMEENTE
Huidige opgaven en effecten nieuwe wijze van subsidiëring
15
3. Bevindingen ondersteuning en regie door gemeente Dit hoofdstuk bevat de bevindingen over de door verschillende respondentgroepen benoemde beelden bij de best passende ondersteuning en regie door de gemeente. De volgende onderzoeksvraag wordt beantwoord:
Ondersteuning van het vrijwilligersbestuur 1. Welke scenario’s met welke voor- en nadelen zijn er wat betreft de gemeentelijke regie en aansturing van de buurthuizen?
3. 1
Toekomstbestendige invulling volgens bestuur , bewoners en professionals
In onderstaande tabel staan de beelden vanuit twee perspectieven (buurthuisbestuur en partners in de wijk) over de meest passende vorm van ondersteuning en regie door de gemeente.
Toekomstige invulling ontmoeting en activiteiten in de wijk Beelden buurthuisbestuur
Bevinding
Verantwoordelijkheid huisvesting en fysiek beheer / onderhoud Het bestuur is op zich tevreden met het huren van een pand , alleen de verhuurder doet weinig investeringen in isolatie waardoor de lasten van het buurthuis groter zijn en de inkomsten minder. Er zijn plannen voor de herontwikkeling van de basisschool en de wens is om als dat gerealiseerd wordt , daar in te huizen. Sociaal-maatschappelijke programmering Het bestuur is erg te spreken over de inzet van de opbouwwerker en de vrijwilligers van de KBO. Het bestuur is met hulp van hen goed in staat om tot een programmering te komen. Uitvoering sociaal maatschappelijke activiteiten Voor bepaalde activiteiten is professionele ondersteuning noodzakelijk (stamtafel) , voor een groot deel van de activiteiten kan dat ook met vrijwilligers. Ondersteuning en regie door gemeente Ook subsidie kunnen aanvragen als in de loop van het jaar nieuwe initiatieven ontstaan. Het werven van een secretaris en het schrijven van een beleidsplan voor De Schalm.
Bevindingen ondersteuning en regie door gemeente
16
Beelden partners
Verantwoordelijkheid huisvesting en fysiek beheer / onderhoud Er zijn verschillen tussen de dorpen met besturen die een pand in eigendom hebben en besturen die huren. Er is geen voorkeur voor een van beide vormen van verantwoordelijkheid. Sociaal-maatschappelijke programmering Als het goed loopt in het buurthuis , dan is er geen extra regie vanuit gemeente of partners nodig. Het bestuur is op zoek naar een nieuwe voorzitter en de beheerder staat onder druk. Uitvoering sociaal maatschappelijke activiteiten Er zijn veel activiteiten in de dorpshuizen , bij sommige activiteiten is professionele begeleiding nodig. Ondersteuning en regie door gemeente Als het goed loopt in het buurthuis , dan is er geen extra regie vanuit gemeente of partners nodig. Wel is behoefte aan kapstok met regels die voor alle buurthuizen en bewoners hetzelfde moeten zijn.
Voor- en nadelen verschillende scenario’s van gemeentelijke ondersteuning en regie op
buurthuizen
Dimensie Verantwoordelijkheid voor huisvesting en fysiek beheer en onderhoud Sociaalmaatschappelijke programmering
Uitvoering sociaalmaatschappelijke activiteiten
Een model voor alle
Bevindingen -Continuering van huurconstructie , maar niet in dit pand en met een duidelijke huurovereenkomst. -Geen gemeentelijke regie op de programmering , kan wel meer i. s. m. de opbouwwerker , die dan wel meer uren moet hebben. Maar alleen als het bestuur het niet meer zelf kan of er geen bestuur meer is. -Samen met WijZijn voor die activiteiten waar professionele begeleiding bij nodig is , verder door andere partners en uitbater. -Meerdere modellen.
Voordelen Meer ruimte en mogelijkheden
Nadelen Nu beperking door gebouw
voor
activiteiten Bestuur zit goed in het dorp , met hulp van
opbouwwerker tot goede programmering komend Functioneert goed.
Nvt
Beperkt , behalve als bestuur onvoldoende bezet is.
Beperkt
Nvt
buurthuizen of meerdere modellen
Bevindingen ondersteuning en regie door gemeente
17
3. 2
Advies
Het advies is opgesteld door op elk van de gerapporteerde bevindingen een samenvattende bevinding te geven. Dit vertaalt zich naar een advies. (zie ook bijlage met beoordelingswijze
adviezen) Aspect
Complexiteit van de maatschappelijke opgave
Mate waarin rol van
buurthuis wordt verwacht in de maatschappelijke opgave
Mate waarin buurthuis
deze rol kan invullen: programmering en uitvoering activiteiten
Kwaliteit en continuïteit van buurthuisbestuur
Financiële positie in perspectief Mate waarin buurthuis
verantwoordelijkheid voor beheer en onderhoud goed kan vervullen Ervaren kwaliteit samenwerking met partners (beide
perspectieven) Advies
Bevindingen Beperkt. Heerle wordt gekenmerkt door de betrokkenheid van de inwoners. De saamhorigheid en het verenigingsleven is erg sterk aanwezig. Bovengemiddeld veel woningen zijn in eigen bezit . Het percentage niet-westerse inwoners ligt onder het gemiddelde van Roosendaal. Aandachtspunt is dat de hoeveelheid voorzieningen langzaam afnemen. Bewoners worden ondersteund door gemeente en partners om een basisvoorzieningenniveau in elk dorp in stand te houden en slim gebruik te maken van voorzieningen in de stad of andere dorpen. De partners in het wijknetwerk zijn een vertrouwd gezicht voor de bewoners van het dorp en de samenwerking tussen deze partners en (on)georganiseerde bewonersgroepen is versterkt. Gemiddeld. Bewoners worden ondersteund door gemeente en partners om een basisvoorzieningenniveau in elk dorp in stand te houden en slim gebruik te maken van voorzieningen in de stad en andere dorpen De gesproken partners , bewoners en het buurthuisbestuur geven aan dat het buurthuis hierin een rol kan en wil vervullen. Voldoende tot goed. Het dorpshuis is vooral faciliterend. Vooral partners organiseren activiteiten. Het bestuur is met hulp van de opbouwwerker en de vrijwilligers van de KBO goed in staat om tot een programmering te komen. Het bestuur heeft met beperkte middelen om de buurthuisfunctie overeind houden.