1540160-E-STICHTING BRABANTSE HOEDERS-Verspreiding Magazine Brabantse Beken (Geanonimiseerd).pdf

22

Theo van Dooren geeft zo een mooi voorbeeld van het gebruik van Brabantse beken voor transport. Hij is een heemkundige die zijn kennis onder meer ter beschikking stelt om – samen met anderen uieraard want in een Brabants dorp doe je niks alleen voor Esch leuke dingen te ontwikkelen. De nieuwe aanwinsten die hier het leven van de Esschenaren en toeristen veraangenamen hebben nogal eens te maken met de Essche Stroom. Esch is sinds mensenheugenis als het ware getrouwd met de Essche Stroom. In de naamgeving is de oorspronkelijke benaming voor beken te beluisteren. Oudere Brabanders spreker noot van beken altijd van stromen en stroompjes. De Essche Stroom ontstaat uit de Achterste Stroom en de Voorste Stroom en stoomt vanuit Haaren het buurdorp binnen. De beek is nu zo’n zeven kilometer lang maar mat vóór de kanalisatie in 1965 de dubbele lengte. ,

,

trossen wijndruiven.

De trossen werden in Den Bosch geperst. Het restant werd met bootjes naar Esch gebracht om daar als mest te dienen.

Natuurlijke loop Wat ‘recht trekken’ voor effect heeft op een Brabantse beek. Over menselijk gebruik van een beek gesproken: een oude meander werd gedempt met vuilnis uit het dorp een van de redenen waarom de Essche Stroom de ‘vuile stroom;’ werd genoemd. Maar over de huidige Essche Stroom geen kwaad woord meer. Door Waterschap De Dommel wordt er al járen aan gewerkt om de Essche Stroom de natuurlijke loop terug te geven zodat het water weer vrij spel krijgt en het water langer kan worden vastgehouden.

Kanoën in prehistorie

,

Dat beekherstel aan de Essche Stroom leverde in Esch zelf een erg leuke nieuwe aanwinst op een haventje dat met veel dorps plezier in 2018 werd geopend. Het oorspronkelijke haventje speelde in het verleden van Esch een belangrijke rol. Heemkundige Theo van Dooren vertelt met plezier hoe een Bossche wijnhandelaar geen fl essen wijn uit Frankrijk liet komen maar ,

de

Essche

Het haventje aan de Haarenseweg is tegenwoordig de startlocatie voor kanotochten en ook die hebben een historische relatie tot Esch. Hier zijn namelijk twee prehistorische boomstamkano’s gevonden toch het oeroude bewijs van een Brabantse beek als vaarweg. Dankzij de aanleg van een wandelbrug in 2024 kan nu een ommetje woerden gemaakt langs de plaatsen van de talrijke Romeinse vondsten in Esch. De wandeling heet de Romeinse Wandeling de brug de Romeinse Brug. Het loont trouwens de moeite om een eindje door te lopen naar het dorpscentrum. Op de dorspomp staat een replica van een in Esch gevonden beeldje van Bacchus de Romeinse god van de wijn. Paul Spapens

Recentere namen van bruggen zijn nogal eens een verwijzing naar de oorlog en de bevrijding van Brabant. Een voorbeeld is de Lt. Col. Mackenzie Brug over de Beerze bij Spoordonk. In Diessen sneuvelden op 12 mei 1940 elf Franse soldaten toen ze Nederland te hulp schoten. Deze gebeurtenis is afgebeeld op beide brugleuningen over de Reusel. Een paar kilometer naar het zuiden heeft het gehucht Baarschot ook een brug over de Reusel. De ene brugleuning is in Cortenstaal versierd met koeien want dit is een agrarische gemeenschap. De andere kant brengt een stukje geschiedenis in herinnering. Hier werden sinds 1350 twee watermolens aangedreven door het water van de Reusel. ,

Boven: De brug over de Reusel in Baarschot herinnert aan het feit dat op deze plaats eens twee watermolens hun kracht ontleenden aan het water van deze beek. Foto: Paul Spapens. Onder: Een detail van de brug over de Reusel in Diessen. De tank spreekt boekdelen. De beker rechts is het oude gemeentewapen van Diessen. Foto: Paul Spapens.

Paul Spapens

,

,

,

,

Colofon

Redactie:

Vormgeving:

Paul Spapens zie ondertekening verhalen zie bronvermelding onder de foto’s Inpetto FotoGrafi sch , Moergestel

Oplage:

5. 000

Auteurs:

Foto’s:

Brabantse Beken is een uitgave van Stichting De Brabantse Hoeders. www. brabantsehoeders. nl

Brabantse Hoeders zijn vrouwen en mannen uit alle delen van de provincie. Zij allen zijn onderscheiden door het Cultuurfonds Brabant met de Brabant Bokaal. Eens per jaar organiseren de Brabantse Hoeders gezamenlijk een project ter ondersteuning van de cultuur en de natuur van Brabant. In 2025 heeft dat project betrekking op de Brabantse beken. Deze zijn niet alleen erg mooi , ze zijn ook erg belangrijk voor de natuur van Brabant. Sinds het begin van de vorige eeuw zijn ze ernstig aangetast door ingrijpen van de mens. De laatste tijd keert de mens op zijn schreden terug en worden bekend hersteld. Deze ontwikkeling wordt door de Brabantse Hoeders van ganse harte ondersteund. Een van de middelen om partij te trekken voor de Brabantse beken is deze glossy. In deze glossy komen zowel de natuur als de cultuur van de Brabantse beken aan bod , precies datgene waar de Brabantse Hoeders zich sterk voor maken.