CConstaterende datRoosendaal
Koppel je AI →
Document · PDF

1382535-E-BWB-Ontwerp Begroting 2026 BWB (Geanonimiseerd).pdf

Gemeenteraad 5 juni 2025, gemeente RoosendaalBij agendapunt: 4: INGEKOMEN STUKKEN, SCHRIFTELIJKE VRAGEN, LIJST MET TOEZEGGINGEN EN MOTIELIJST16.303 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Belastingsamenwerking

West-Brabant

Aan de raad

van

de gemeente

Postbus

5000

4700

ROOSENDAAL

KA

Roosendaal

(geanonimiseerd) Onderwerp

Datum

Ontwerp Programmabegroting

BWB

2026

7

april 2026

Geacht bestuur,

Hierbij ontvangt u de ontwerp-Programmabegroting 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029. Het dagelijkse bestuur heeft op 21 maart 2025 besloten om deze aan u voor te leggen. Als

gemeenteraad/algemeen bestuur krijgt programmabegroting 2026 de gelegenheid

deze

aanbieding van de Ontwerpzienswijze aan te leveren.

U met uw

Ontwerp-programmabegroting 2026 De begroting 2026 is opgesteld binnen de kaders zoals vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de BWB. In onderdeel Il van de begroting zijn de financiële beschouwingen opgenomen waarin de relatie met de kadernota 2026-2029 nader wordt toegelicht. Sinds haar

oprichting staat de BWB borg voor de uitvoering van de aan haar opgedragen taken op het gebied van waarderen, heffen en invorderen van lokale belastingen. Door deze gezamenlijke uitvoering ontstaan voordelen voor de deelnemers, zoals het verminderen van kwetsbaarheden in specialistische functies en het verbeteren van de kwaliteit. De eisen

de BWB

aan

nemen

informatiebeveiliging, privacy, accountantscontrole,

en

toe, onder andere als gevolg de

invoering

de behoefte

van

veranderende wet-

en

rechtmatigheidsverantwoording, informatievoorziening en control.

de

betere

aan

van

de

regelgeving,

Financiële

beschouwing Op verzoek van de deelnemers zijn de bijdragen zoveel mogelijk beheerst. Binnen dat kader dagelijks bestuur een realistische begroting opgesteld, met ruimte voor toekomstige efficiencyverbetering en het inspelen op de vergrijzing van de beroepsbevolking.

heeft het

Door scherpere ramingen en de inzet van leanmethodieken en innovatie is de formatie verlaagd, zonder concessies te doen aan dienstverlening. De begroting is gebaseerd op reële uitgangspunten. Het

weerstandsvermogen blijft beperkt algemene reserve (€ 200.000).

Bredaseweg 4872

LA

211

Etten-Leur

Postbus

502

4870

Etten-Leur

AM

T: 076

-

en

529

bestaat

8300

uit een

i

post onvoorzien (€ 80.000)

Dbwbrabant.nl

en

www.bwbrabant.nl

een

Een

belangrijke wijziging is de overheveling van de proceskostenvergoedingen naar de belastingadministratie, waarmee beoogd wordt schommelingen in begroting en jaarrekening beperken. De

te

van

deelnemersbijdrage voor 2026 is vastgesteld op € 20.727.000 en blijft daarmee binnen de kaders de kadernota (€ 20.934.000). Na correctie voor de overheveling van € 332.000 resulteert dit in

een

netto voordeel

van

€ 674.000.

Zienswijzeprocedure en behandeling De behandeling van de Programmabegroting BWB 2026, inclusief uitgebrachte zienswijzen, vindt plaats in de vergadering van het dagelijks bestuur van de BWB op 20 juni 2025. De behandeling door het algemeen bestuur van de BWB staat gepland voor 4 juli 2025. Op

basis

gemeenschappelijke regelingen wordt de ontwerp-Programmabegroting zij (definitieve) vaststelling aan het algemeen bestuur van de BWB wordt aangeboden aan de raden van de deelnemende gemeenten en aan het algemeen bestuur van het Waterschap Brabantse Delta verzonden. Het verzoek aan de deelnemers is om uiterlijk 11 juni 2025 aan de BWB hun zienswijze aan te leveren. Op deze wijze kan het dagelijks bestuur hiervan kennisnemen voorafgaande aan de vergadering van het algemeen bestuur. van

artikel 68 Wet

twaalf weken voordat

ter

Wij verzoeken u uw zienswijze uiterlijk 11 juni 2025 per email te sturen naar het Algemeen bestuur van de Belastingsamenwerking West-Brabant via het emailadre: (geanonimiseerd) bwbrabant.nl ter

(geanonimiseerd)

attentie

van

Indien

u naar

(geanonimiseerd)

aanleiding van deze brief vragen heeft, kunt u contact opnemen laatsvervangend directeur Belastingsamenwerking West-Brabant,

(geanonimiseerd)

via

Met

vriendelijke groet,

Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking West-Brabant, namens deze

(geanonimiseerd) M.S.A. van

Leeuwen

Plaatsvervangend

directeur

Bijlagen: 1. Ontwerp-Programmabegroting

Afschriften

verzonden van

2026

naar:

College Burgemeester -__Ambtelijk regiefunctionaris -

BWB

en

wethouders

met

(geanonimiseerd) |

telefonisch te bereiken

Begroting 2026 Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking West-Brabant

INHOUDSOPGAVE BESTUURLIJKE SAMENVATTING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 1.

Algemene beschouwingen

. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .

7

2.

Financiële beschouwingen

. . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .

8

I

BELEIDSBEGROTING 2026 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Algemeen

. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . ..

Programmaplan

Paragrafen

11

. .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. .

15

. .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . ..

33

FINANCIËLE BEGROTING 2026 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44

II 1.

Algemeen

2.

Baten en lasten begroting 2026 – 2029

.. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . .

46

3.

Toelichting op de baten en lasten 2026

.. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . .

48

4.

Uiteenzetting financiële positie

. .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. .

60

5.

EMU-saldo

. . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. .

61

6.

Overzicht baten en lasten per taakveld

Bijlagen

Begroting 2026

.. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. .

45

.. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . .

62

. . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . ..

63

2

VOORWOORD In 2026 treedt een vernieuwd belastingstelsel voor de waterschappen in werking. De wet is inmiddels goedgekeurd

,

en de voorbereidingen

voor de implementatie zijn in volle gang. In 2025 worden

de

benodigde veranderingen doorgevoerd om de systemen en processen tijdig gereed te maken voor de uitvoering. Het Waterschap Brabantse Delta en de BWB treden hier gezamenlijk in op.

Gemeenten zitten als gevolg van een daling van het gemeentefonds met 9% financieel in zwaar weer. ,

,

Om een sluitende begroting te kunnen presenteren wordt gesneden in de eigen bedrijfsvoering maar ook ,

in voorzieningen en dienstverlening aan de inwoners en bedrijven. Vanzelfsprekend hebben ook de verbonden partijen inclusief de BWB ,

,

een taakstelling meegekregen voor 2026 en de jaren daarna. In de

voorliggende begroting is daar invulling aan gegeven. De

BWB

voert

de

financiële

taakstelling

door

zonder

aanpassingen

aan

het

takenpakket.

Vanzelfsprekend blijven we alle belastingsoorten voor de deelnemers opleggen en blijven we de BAG en de WOZ uitvoeren. Geen kerntakendiscussie dus

,

maar de BWB werkt wel continu aan de

efficiency van

haar bedrijfsvoering. Dat zit in ons DNA. LEAN werken robotiseren en het steeds meer toepassen van ,

kunstmatige intelligentie veranderen de bedrijfsvoering van de BWB.

Steeds slimmer werken helpt ons om de financiële taakstelling te realiseren. Maar voor de langere termijn misschien nog belangrijker is dat het de BWB-organisatie toekomstbestendig maakt. Over enkele jaren begint de grote uitstroom van ervaren medewerkers en op de arbeidsmarkt zal om iedere gekwalificeerde kracht worden gevochten. De BWB wil daar niet van afhankelijk zijn en zet in op innovatie. Inmiddels is AI een toverwoord geworden. Deze technologie

dringt overal in door

,

dus ook

in de

bedrijfsvoering van de BWB. Maar we weten nog niet concreet hoe hoe snel en wanneer. De BWB was ,

de eerste

belastingorganisatie die een AI-module in haar waarderingsapplicatie heeft aangeschaft.

Inmiddels

onderzoeken

waardebezwaren

,

we

mogelijkheden

om

maar ook bij de herwaardering

de module

niet

alleen bij de afhandeling

van

de

zelf in te zetten. In 2025 wordt verder ingezet op de

ontwikkeling en implementatie van AI om de processen van de BWB niet alleen efficiënter maar ook klantvriendelijker te maken. Daarbij leveren we niet in op informatieveiligheid en privacy. Elke stap die we zetten doen we zorgvuldig en in een gepast

tempo. De nieuwe technologieën en technieken werken alleen goed wanneer de

datakwaliteit van zeer hoog niveau is. Daarom blijven we investeren in die kwaliteit. De inspanningen die we daarvoor verrichten zijn voor de meeste belanghebbenden onzichtbaar , maar o zo noodzakelijk.

Begroting 2026

3

A Belastingsamenwerking

West-Brabant

de

Onze toezichthouder,

Waarderingskamer,

gezien

BWB

haar werk

met

in 2023

hebben

afgehandeld, terwijl

heeft

de BWB

vorig jaar de hoogst haalbare waardering toegekend: Vijf sterren. Voor de medewerkers

ze

groot respect gekeken

van

de BWB

is dat

een

bewijs

van en

een

de

hoge

termijn.

(geanonimiseerd)

2026

de

de

kwaliteit

grote kroon op

verbeteren,

Plaatsvervangend

naar

directeur

kwaliteit

die

zodat

BWB

ons

wij

manier waarop

werk.

van

de

hoeveelheid

waardebezwaren

herwaardering jaar op jaar is gestegen. Daarom

En

voor

leveren.

lets

niet alleen

wij de enorme

uitstekend

verricht. Ze

hebben

vernieuwen

Begroting

heeft

dat de

de deelnemers, de om

klaar is

te

voor

burgers

koesteren.

komend

jaar,

We

en

bedrijven is het

blijven vooruitkijken,

maar

ook

voor

langere

Leeswijzer De programmabegroting begint met de bestuurlijke samenvatting. In de bestuurlijke samenvatting wordt op

hoofdlijnen een algemene en financiële beschouwing gegeven van de begroting 2026.

Onderdeel 1 van de begroting de beleidsbegroting bestaat uit twee onderdelen. Het eerste deel is het ,

,

Programmaplan. In dit plan zijn per programma de voorgenomen beleidsvoornemens toegelicht en de daarbij noodzakelijke

kosten geraamd. In het tweede

deel zijn de wettelijk verplichte paragrafen

opgenomen en toegelicht.

Onderdeel 2 van de begroting omvat de financiële begroting. Hierin is een totaaloverzicht van de baten en lasten voor 2026 en het

meerjarenperspectief 2027-2029 gegeven. De belangrijkste verschillen tussen

de begrotingscijfers 2025 en 2026 zijn daarin afzonderlijk toegelicht. Tevens bevat dit hoofdstuk een uiteenzetting van de financiële positie van de BWB.

Begroting 2026

5

BESTUURLIJKE SAMENVATTING

Begroting 2026

6

1. ALGEMENE BESCHOUWINGEN We presenteren u de begroting 2026 welke is opgesteld met de inachtneming van de kaders zoals door ,

het Algemeen Bestuur van de BWB zijn vastgesteld. In de financiële beschouwingen wordt aangegeven hoe de begroting zich verhoudt tot de kadernota 2026

-

2029 dit is in onderdeel II van de deze begroting ,

in detail uitgewerkt. De BWB staat sinds haar oprichting borg voor de uitvoering van de aan haar opgedragen taken op het gebied van waarderen heffen en invorderen van lokale belastingen. Door deze taken gezamenlijk uit te ,

voeren

treden voor de deelnemers diverse voordelen op. Het verminderen van kwetsbaarheden in

specialistische functies en het verbeteren van de kwaliteit zijn hiervan goede voorbeelden. Veranderende wet- en regelgeving en behoeftes bij onze deelnemers leiden ertoe dat de eisen die gesteld worden aan de BWB omhooggaan. Dit is onder andere het geval bij informatiebeveiliging en privacy invoering van de rechtmatigheidsverantwoording

,

,

de

accountantscontrole maar ook op het gebied van

informatievoorziening en de wens meer in control te komen. Een belangrijke verandering

,

die in deze begroting 2026 is verwerkt

,

betreft de overheveling van de

proceskostenvergoedingen naar de belastingadministratie. Het totale risicoprofiel van de BWB is licht toegenomen. Een toelichting hierop is opgenomen beheersing.

Begroting 2026

7

in de paragraaf

weerstandsvermogen

& risico-

2. FINANCIËLE BESCHOUWINGEN Het Dagelijks Bestuur heeft zich tot het uiterste ingespannen om een begroting te overleggen op basis van reële uitgangspunten waarbij de stijging van de deelnemersbijdrage zoveel als mogelijk wordt beperkt

én er ruimte is om in de toekomst de efficiency te verbeteren en de gevolgen van de vergrijzing van de beroepsbevolking op te kunnen vangen. Binnen deze uitgangspunten is de door de deelnemers gewenste 0-lijn dicht benaderd. Budgetten aanvullende

zijn scherper

geraamd

verlaging doorgevoerd.

in ieder geval naar een Een

reëel niveau en waar mogelijk is een

concreet effect is de verlaging van het aantal fte’s. De

bijstellingen zijn mede mogelijk door de inzet van leanmethodieken en innovatie. De verlaging van de

formatie gaat niet gepaard met gedwongen ontslagen ook wordt de dienstverlening niet ingeperkt. ,

Hoewel er sprake is van een verlaging van budgetten is de begroting nog steeds op reële uitgangspunten ,

gebaseerd. Hierbij is beoordeeld welke risico’s de BWB loopt deze zijn opgenomen in de risico-paragraaf. ,

Het risicoprofiel van de BWB is effectief gestegen. Het vermogen om deze risico’s op te vangen is beperkt deze wordt gevormd door de post onvoorzien (€ 80. 000) en de algemene reserve (€ 200. 000).

,

Tot slot is er beperkt ruimte in de begroting behouden om in de toekomst verder te kunnen innoveren. Dit is belangrijk om in te kunnen spelen op de vergrijzing (krimp van de beroepsbevolking) en de wens om de efficiëntie in werkprocessen verder te verhogen.

Op basis van de huidige inzichten blijft de deelnemersbijdrage binnen de vastgestelde kaders van de kadernota 2026 - 2029. Waar in de kadernota werd uitgegaan van een bijdrage van € 20.934.000

,

is de

bijdrage voor 2026 vastgesteld op € 20. 727. 000. Deelnemers moeten er wel rekening mee houden dat als gevolg van de overheveling van het budget voor proceskostenvergoedingen van € 332. 000 naar de belastingadministratie de belastingopbrengsten effectief dalen. Het totale effect voor de meerjarenbegrotingen van de deelnemers is netto € 674. 000 voordelig. In de meerjarenbegroting 2025 – 2028 was de benodigde bijdrage van de deelnemers voor 2026 geraamd op

€ 21. 733. 000. In de ontwerpbegroting 2026 komt deze uit op € 20.727.000 een verschil van € 1. 006. 000. ,

Na correctie voor de overheveling

van

€ 332. 000 aan proceskostenvergoeding naar de belasting-

administratie resteert een netto daling van € 674. 000.

Begroting 2026

8

Kadernota 2026

Omschrijving (× € 1. 000)

Begroot 2026

Verschil

Deelnemersbijdrage primaire begroting 2025

20. 773

Correctie looncompensatie 2025

PM (-)

Correctie prijscompensatie 2025

50

-19

69

Correctie overige baten 2025

40

90

-50

-145

145

Correctie besparingen 2025 en beroep

o. b. v. geactualiseerde

waarderen

PM (-)

kaders*

-

-

Mutatie proceskostenvergoedingen bezwaar Deelnemersbijdrage 2025

20. 773

-

-

-

20. 863

20. 699

164

Loon- prijs- en productiecompensatie 2026 - 2029

830

598

232

Besparingen 2026 - 2029**

-427

-253

-174

15

-15

,

Overige baten 2026 – 2029 Proceskostenvergoedingen bezwaar

-

en beroep

Deelnemersbijdrage 2026 *) Zal naar verwachting de basis vormen

t. b. v. belastingen

-332

-332

20. 934 voor de eerste bestuursrapportage 2025.

20. 727

**) In de kadernota is een besparing opgenomen van € 360.000 deze is verhoogd met 50% productiekwantiteiten 2026 – 2029 (€ 134. 000). Kortom: € 360. 000 + € 67. 000 = € 427. 000). ,

van

-

207 de Ontwikkeling

De stijging past binnen de kaders zoals vastgesteld in de kadernota. Op welke wijze verder invulling is gegeven aan de (financiële) richtlijnen van de deelnemers is opgenomen in bijlage 2.

Begrotingsresultaat 2026 De stijging van de deelnemersbijdrage ten opzichte van de begroting 2025 is als volgt te specificeren: Omschrijving (× € 1. 000)

Resultaat

Personele kosten

377

N

Inhuurkosten

80

V

Overige personele kosten

111

V

Materiele kosten

95

N

Waarde-

332

V

Btw-compensatie

100

V

Overige bijdrage

105

N

Totaal deelnemersbijdrage

46

V

en heffingsbezwaren

Voor een uitgebreidere analyse en toelichting van deze verschillen wordt verwezen naar de financiële begroting van dit boekwerk.

Begroting 2026

9

I

Begroting 2026

BELEIDSBEGROTING 2026

10

ALGEMEEN Deelnemers De Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) is een Gemeenschappelijke Regeling op vrijwillige basis. De BWB voert de belastingtaken uit voor het Waterschap Brabantse Delta en twaalf deelnemende gemeenten

,

te weten Bergen op Zoom

,

Moerdijk Oosterhout Roosendaal Rucphen ,

,

,

Breda ,

,

Dongen

,

Etten-Leur

,

Halderberge

Woensdrecht en Zundert.

Onderstaande afbeelding geeft een beeld van het huidige werkgebied van de BWB:

Begroting 2026

11

,

Loon

op

Zand

,

Afbakening huidige taken BWB De BWB is belast met de heffing en inning van lokale heffingen en is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet

WOZ. Daarnaast voert de BWB een aantal specifieke taken uit voor enkele deelnemers zoals ,

onder meer de uitvoering van de BAG. Hieronder zijn de taken zoals vastgesteld voor 2025 (peildatum 31 december 2024) opgenomen per deelnemer.

B

B

ra ab n st e

Belastingsoort

eB r eg n o

re ad

√

√ √ √

BIZ-heffing Heffingsleges

√ √ √

√

Begroting 2026

oL o n o

l ed r eb r eg

eL u r

√ √

√ √ √

√ √ √

√

√ √ √

√

√ √ √

√ √

M

√

O

o e r

t

n

d

√ √ √ √ √ √

oR o s e n aad

o s et r oh u

d ikj

p aZ

√ √ √ √ √ √

√

√ √ √ √ √

√ √

√

R

W

u c

p

eh n

l

√ √ √

√

uZ n ed r

o e n s red c

t

ht

√ √ √

√ √ √

√ √ √

√

√ √

√

√

√

√

√ √

√ √ √

Marktgelden Lijkbezorgingsrechten Havengelden Parkeerbelasting Rioolaansluitrecht

Verontreinigingsheffing Zuiveringsheffing Watersysteemheffing

aH

o m

√ √ √

Reinigingsrecht Hondenbelasting Toeristenbelasting Watertoeristenbelasting Forensenbelasting Precariobelasting Reclamebelasting

E

ett n -

p oZ

eD alt

Onroerende zaakbel. Rioolheffing Afvalstoffenheffing

oD n eg n

√ √ √

Belastingsoort uitgevoerd door de BWB Belastingsoort die is vastgesteld in de verordening Deelnemer voert de heffing niet uit

12

√ √ √

√

√

Geprognosticeerde belastingopbrengsten 2026

Voor

wordt

€ 559. 518. 000 aan

belastingopbrengsten

verwacht.

Bij de

berekening

van

de

belastingopbrengsten is uitgegaan van de volgende basisuitgangspunten: Het gerealiseerde bedrag (excl. prognoses) in boekjaar 2024 (zie jaarrekening 2024); Een jaarlijkse gemiddelde tariefstijging van 32% voor 2025 en 22% voor 2026 (conform de kadernota ,

2026

-

,

2029).

De doelstelling van het onderstaande overzicht is om een indicatie te geven van wat de BWB verwacht te gaan heffen voor de deelnemers in het begrotingsjaar 2026. De werkelijkheid kan hier uiteindelijk van

afwijken als individuele per deelnemer afwijkende tarieven worden vastgesteld taken wegvallen of taken ,

,

worden toegevoegd.

Prognose belastingopbrengsten biljetbedrag (× € 1. 000)

Begroting 2026

Realisatie 2024

92. 913

88. 094

BIZ (Bedrijven Investering Zone)

956

906

Forensenbelasting

92

87

Hondenbelasting

685

649

2. 838

2. 691

Lijkbezorgingsrechten

284

269

Marktgelden

129

122

170. 382

161. 545

Precariobelasting

1. 255

1. 190

Reclamebelasting

1. 552

1. 471

Reinigingsrecht

182

173

Rioolheffing

84. 120

79. 757

(Water)toeristenbelasting

9. 587

9. 090

Zuiveringsheffing

97. 842

92. 767

595

564

Watersysteemheffing

96. 106

91. 121

Totaal belastingopbrengsten biljetbedrag

559. 518

530. 496

Afvalstoffenheffing

Leges

Onroerendezaakbelastingen

Verontreinigingsheffing oppervlaktewater

Begroting 2026

13

Daarnaast is door het Bestuur besloten om per 2026 de proceskostenvergoeding voor zowel Waarderen als Heffen via de belastingadministratie te laten lopen. Deze post vormt dan geen onderdeel meer van de

bedrijfsvoering en wordt opgenomen in de belastingverantwoording. De omvang en invulling is nog niet concreet en wordt nog verder afgestemd met de deelnemers. Om deze reden is de onderstaande post toegevoegd als PM-post.

Prognose overige opbrengsten en kosten (× € 1. 000)

Begroting 2026

Realisatie 2024

Vervolgingskosten

2. 273

2. 155

Invorderingsrente

313

297

Proceskostenvergoeding

PM

Totaal overige opbrengsten

Begroting 2026

2. 586

14

-

2. 452

PROGRAMMAPLAN Programma 1: Waarderen 1.

Inhoud programma

De BWB voert voor haar deelnemers onder meer de Wet Waardering Onroerende Zaken (de WOZ) uit. Binnen

het programma

Waarderen

vindt de

permanent

marktanalyse plaats en worden

objecten

gewaardeerd. Daarnaast omvat dit programma alle activiteiten met betrekking tot het tijdig (juridisch) behandelen en

afdoen van waarde gerelateerde bezwaar- en beroepsschriften. In incidentele gevallen wordt in overleg met de deelnemer hoger beroep of beroep in cassatie aangetekend tegen uitspraken van de rechtbank

of het gerechtshof. De uitvoering van de activiteiten moet voldoen aan het toetsingskader en de richtlijnen van de Waarderingskamer , de landelijke toezichthouder op de uitvoering van de Wet

WOZ.

Beleidskaders/richtlijnen Omschrijving Wet Waardering Onroerende Zaken Uitvoeringsbesluit Wet Waardering Onroerende Zaken Besluit onderbouwing en uitvoering waardebepaling Wet WOZ Vraagbaak Waardebepaling Wet WOZ Wet herwaardering proceskostenvergoedingen WOZ en BPM 2.

Datum 01-1995 07-2007 01-2010 10-2023 01-2024

Wat willen we bereiken?

De BWB wil in 2026 tenminste de waardering “goed” (5 sterren in de beoordelingssystematiek van de

Waarderingskamer) behouden. Deze kwalificatie betekent immers dat de wettelijk toezichthouder op basis van diverse audits constateert dat de processen en werkwijzen binnen de BWB kwalitatief meerjarig op orde zijn.

Kritische prestatie indicatoren (KPI's) Voor het programma waarderen zijn de volgende KPI’s relevant.

Omschrijving

Doelstelling

Oordeel waarderingskamer

Algemeen oordeel GOED

Tijdige waardebepaling woningen en niet woningen ten behoeve van jaarlijkse herwaardering conform norm WAKA

WOZ-waardebepaling per 1 december 90% gereed uiterlijk 1 februari 98% gecontroleerd en gereed

Begroting 2026

15

van

Waarderingskamer.

Omschrijving

Doelstelling 1. Het aantal WOZ-objecten waarbij de waarde met > 10% wordt aangepast t. o. v. de initiële vastgestelde WOZ-waarde. Wordt door Waka als fout aangemerkt. Woningen > 10%

Niet woningen > 10%

2. De mate waarin (bedrag) de WOZ-waarde wordt aangepast t. o. v. de initiële vastgestelde WOZ-waarde.

Juiste WOZ-waardebepaling

Woningen Niet woningen ≥ 4% ≥ 4% 3. Het aantal WOZ-objecten waarbij de waarde wordt verlaagd t. o. v. het totale aantal WOZ objecten. Woningen 1%

Niet woningen 2%

Op 1 december van ieder jaar is 95% van de waarde bezwaren afgehandeld voor zover deze bezwaren betrekking hebben op dat jaar en in dat jaar zijn ingediend.

Afhandeling WOZ bezwaren

,

Wat gaan we daarvoor doen in 2026?

3.

Aantal WOZ-objecten 350. 000 300. 000 250. 000 200. 000 337. 678

340. 100

342. 800

Realisatie 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

150. 000 100. 000 50. 000 -

Het aantal objecten is conform de gebruikelijke trendmatige groei van 075% bijgesteld. ,

Begroting 2026

16

Waardebezwaren 15. 000 13. 500 12. 000 10. 500 9. 000 7. 500

14. 200

14. 410

Begroot 2025

Begroot 2026

6. 000 9. 998

4. 500 3. 000 1. 500 -

Realisatie 2024

Begroot 2026

Omschrijving

Begroot 2025

Realisatie 2024

Realisatie 2023

WOZ-objecten

342. 800

340. 100

337. 678

334. 965

Objecten onder bezwaar

14. 410

14. 200

9. 998

19. 909

% aandeel bezwaren t. o. v. WOZ-objecten

42% ,

42% ,

30% ,

59%

Objecten onder bezwaar & ingediend door NCNP

7. 205

7. 005

6. 287

10. 728

% NCNP t. o. v. alle objecten onder bezwaar

50%

50%

63%

54%

Vervallen

€ 315. 000

€ 677. 000

€ 937. 000

Proceskostenvergoeding boekjaar

,

De realisatie van het aantal waardebezwaren in 2024 is geen aanleiding geweest om het aantal waardebezwaren voor 2026 aan te passen. Het jaar 2024 wordt beschouwd als een relatief normaal jaar waarin zowel door burgers als door No-Cure-No-Pay (NCNP) minder bezwaren zijn ingediend dan in 2023. In het jaar 2026 zal het volledige effect van de per 1 januari 2024 in werking getreden Wet herwaardering ,

,

proceskosten WOZ en BPM inzichtelijk worden en zal een conclusie getrokken kunnen worden of de daarin opgenomen beperking van de proceskostenvergoeding voor NCNP's dusdanig is dat daardoor ook substantieel meerjarig minder bezwaar- en beroepsprocedures aanhangig worden gemaakt. ,

De BWB

heeft eind 2024 de hoogst mogelijke beoordeling (5 sterren) van de toezichthouder

Waarderingskamer

,

gekregen. Deze beoordeling staat voor een

17

de

meerjarig goede kwaliteit van de

waardebepaling. De BWB streeft ernaar deze kwaliteit en bijbehorende beoordeling te behouden.

Begroting 2026

,

De organisatie zorgt voor een volledig actueel en betrouwbaar bestand van WOZ-objecten uitgevoerd ,

,

met een goed onderbouwde waarderingsmethode door vakbekwame medewerkers. De Waarderingskamer stelt hoge eisen aan de kwaliteit continuïteit en efficiency van de WOZ-uitvoering. Het belang van ,

een zorgvuldige uitvoering van de waardebepaling en waardevaststelling is groot , mede omdat de WOZ-

waarde inmiddels een breed gebruik kent en bijvoorbeeld ook gebruikt wordt bij de berekening van het aantal punten voor een huurwoning. De voorgeschreven werkwijze beoogt een continue verbetercyclus (PDCA) en daarmee een blijvende tijdsinspanning. Binnen de BWB vormt de waarderingscyclus zoals die door de Waarderingskamer in haar waarderingsinstructie is beschreven het belangrijkste onderdeel van de jaarplanning. Waar mogelijk worden kwaliteit en efficiency steeds verder geoptimaliseerd door deze met een ‘LEAN’ benadering onder de loep te nemen. Optimalisatie vindt ook plaats door aanpassingen in de systemen uit te voeren nieuwe technieken te onderzoeken en in te zetten en door medewerkers steeds verder in hun ,

vakgebied te laten ontwikkelen. In het bijzonder wordt ook in 2026 weer aandacht geschonken aan het

(verder) ontwikkelen van geautomatiseerde oplossingen in het WOZ-proces De afgelopen jaren is al ingezet op de ontwikkeling van robots ter ondersteuning van het proces van bezwaar en beroep. Inmiddels zijn er vijf robots die het proces van bezwaar en beroep ondersteunen; deze wordt uitgebreid met een robot die ook de binnenkomende processtukken automatisch aan de juiste dossiers kan koppelen. Deze robot is naar verwachting in 2026 volledig operationeel.

No-Cure-No-Pay bureaus Directe communicatie met de inwoners en bedrijven is en blijft een speerpunt de BWB

,

zonder tussenkomst van No-Cure-No-Pay bedrijven

,

,

zodat zij rechtstreeks bij

bezwaar indienen. De eerder ingezette

maatregelen (zoals de QR-code op het aanslagbiljet) om direct contact te bevorderen worden zoveel mogelijk uitgebreid. De BWB is betrokken bij landelijk overleg over de verdere uitwerking van de maatregelen die beogen de instroom van bezwaar- en beroepschriften van NCNP's in te perken en bij overleg waarin nieuwe vormen van contact met onze inwoners worden besproken en –later- ook in pilots kunnen worden

beproefd. De

rechtsbescherming van burgers en bedrijven staat hierbij vanzelfsprekend op de eerste plaats. In het kader van de hierboven bedoelde maatregelen zet de BWB

,

samen

met de partners

,

in op een

digitale omgeving waarin burgers zelf de secundaire objectkenmerken (zoals de onderhoudstoestand van een woning) kunnen raadplegen en aanpassen. Daarmee verwachten we een groot deel van de bezwaren

die we nu ontvangen over de secundaire kenmerken te kunnen voorkomen. Ook de Waarderingskamer is partner in dit traject.

Begroting 2026

18

De afgelopen jaren kent het aantal beroepsprocedures een grote stijging. Beroepsprocedures bij de rechtbank zijn langdurige trajecten die regelmatig meer dan twee jaar in beslag nemen van het moment van indiening tot uitspraak. Dit betekent bijvoorbeeld dat ten tijde van het schrijven van deze begroting nog 74 zaken van het belastingjaar 2021 , 34 zaken

van het belastingjaar 2022 , 260 zaken

van het

belastingjaar 2023 en 196 zaken van het belastingjaar 2024 bij de rechtbank in behandeling zijn.

Vanzelfsprekend wordt getracht zaken in der minne te schikken als dat mogelijk is maar doordat veel ,

van deze zaken door NCNP's zijn ingediend , wensen de

NCNP's veelal niet te schikken omdat dan meer

proceskosten opgehaald kunnen worden. De rechtbanken kennen inmiddels forse achterstanden waarvan het niet lijkt dat deze op korte termijn ingelopen worden. Er zijn maatregelen getroffen om de werklast van deze procedures zoveel mogelijk te beperken maar feit blijft dat deze forse aantallen dossiers veel aandacht van de collega's vragen. ,

4.

Wat mag het kosten?

Totale baten en lasten (× € 1. 000)

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Personele lasten Directe materiele lasten

4. 560 1. 187

4. 557 855

4. 682 565

5. 045 577

5. 382 590

5. 731 603

Totaal lasten

5. 747

5. 412

5. 247

5. 622

5. 972

6. 334

Directe opbrengsten derden Totale baten Saldo voor bestemming Mutaties reserves Saldo na bestemming

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

5. 747

5. 412 -

5. 747

5. 247 -

5. 622 -

5. 412

5. 247

5. 972 -

6. 334 -

5. 622

5. 972

-

6. 334

Voor een toelichting op de verschillen tussen de ramingen over 2025 en 2026 wordt kortheidshalve verwezen naar de financiële begroting

(onderdeel toelichting op baten en lasten) op pagina 48 van dit ,

document.

Begroting 2026

19

Programma 2: Heffen 1.

Inhoud programma

Algemeen Binnen het programma Heffen vindt voornamelijk dataverzameling

,

databewerking en dataverwerking

plaats. Er wordt een zo optimaal mogelijke geautomatiseerde koppeling onderhouden met alle verplichte basisregistraties (onder andere BRP / Kamer van Koophandel (Nederlands Handelsregister) / Kadaster) en

andere

gemeenten.

gegevensbronnen De

reclamebelasting

gegevens ,

van

vormen

deelnemende

gemeenten

de

voor

grondslag

zuiveringsheffing bedrijven

,

de

,

waterschap

verschillende

en

niet-deelnemende

belastingsoorten

,

zoals

enzovoort. Door het adequaat eenmalig registreren van

deze gegevens wordt vervolgens een efficiënte en effectieve aanslagoplegging voor onze deelnemers bereikt. De BWB voert ook de Wet Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) uit. Dit omvat het beheer van gegevens van gebouwen , verblijfsobjecten , openbare ruimten en woonplaatsen. Deze gegevens worden

via de Landelijke Voorziening BAG aan externe afnemers geleverd. Daarnaast omvat dit programma alle activiteiten met betrekking tot het tijdig (juridisch) behandelen en

afdoen van plicht gerelateerde bezwaar- en beroepsschriften. In incidentele gevallen wordt in overleg met de deelnemer hoger beroep of beroep in cassatie aangetekend tegen uitspraken van de rechtbank of het

gerechtshof. Beleidskaders/richtlijnen Omschrijving Verordeningen deelnemende gemeenten Verordeningen waterschap Wet BAG Besluit BAG Regeling BAG Wijzigingswet BAG (BAG 2. 0) Beleidsregels BWB Besluit aanwijzing heffingsambtenaar BWB 2023 Mandaatbesluit heffingsambtenaar BWB 2023 2.

Datum Jaarlijks Jaarlijks 01-2008 03-2009 06-2009 02-2017 Diversen 02-12-2022 02-12-2022

Wat willen we bereiken?

De BWB beschikt over juiste actuele en volledige gegevens en voert haar werkzaamheden rondom het ,

opleggen van de diverse aanslagen conform de vastgestelde jaarplanning uit. Voor zover de BWB de bronhouder is voor de BAG is tevens de doelstelling om een goede kwaliteit van de BAG te realiseren en te behouden.

Begroting 2026

20

Kritische prestatie indicatoren (KPI's) Voor het programma heffen zijn de volgende KPI’s relevant. Omschrijving

Doelstelling

Tijdige aanslagoplegging

95% van de aanslagen (inclusief waardebeschikking) is uiterlijk in februari door middel van een gecombineerde aanslag opgelegd voor het huidige belastingjaar. ,

97% van de opgelegde aanslagen is binnen 12 maanden na datum aanslag afgehandeld. Afgehandeld = saldo € 000.

Tijdige afhandeling

,

(Opgelegd -/- Betaald -/- Verminderd -/- Vernietigd -/Kwijtschelding -/- Oninbaar) % tijdige afhandeling bezwaren. 1. 95% bezwaren ingediend in belastingjaar voor half november zijn afgewerkt op 31 december. 2. 75% bezwaren ingediend in de periode 15 november – 31 december zijn binnen 6 weken afgewerkt.

Afhandeling heffingsbezwaren

3.

Wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Aantal aanslagen 825. 000 750. 000 675. 000 600. 000 525. 000 450. 000 375. 000

809. 553

805. 400

821. 800

Realisatie 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

300. 000 225. 000 150. 000 75. 000 -

Begroting 2026

21

Aantal aanslagregels 3. 300. 000 3. 000. 000

Totaal:3. 032. 100

Totaal:2. 898. 570

455. 000

352. 212

2. 700. 000

Totaal:2. 906. 500 355. 000

2. 400. 000 2. 100. 000 1. 800. 000 1. 500. 000 1. 200. 000

2. 546. 358

2. 577. 100

2. 551. 500

Realisatie 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

900. 000 600. 000 300. 000 -

Aanslagregels (excl. beschikkingen)

Beschikkingen

Bezwaren heffen gecategoriseerd 9. 000 8. 140 8. 000

7. 500

7. 341

7. 000 6. 000 5. 000 4. 000 3. 000 2. 000 1. 000

165

180

-

Heffingsbezwaren Realisatie 2024

Begroting 2026

Legesbezwaren Begroot 2025

22

Begroot 2026

170

Exoten Gemeenten

88 8. 03

33. 000

00 3. 03

30. 000 27. 000 24. 000 21. 000 3 1. 4 4 1

18. 000 15. 000

06 6. 41

0 0. 4 4 1

12. 000 9. 000 6. 000

2 11 . 5

0 00 . 5

0 11 . 5

4 8. 9 2

3. 000

0 58 . 2

0 37 . 2

88 0. 1

03 9

00 1. 1

-

Regels precariobelasting

Regels reclamebelasting

(water)toeristen

Aanslagen

Realisatie 2024

Begroot 2025

Regels hondenbelasting

Panden BAG

Begroot 2026

Exoten Waterschap (zuiveringsheffing) 27. 000 24. 000 21. 000 18. 000 15. 000 12. 000

25. 000

24. 854 22. 000

9. 000 6. 000 3. 000 -

Realisatie 2023

Begroting 2026

Begroot 2024

23

Begroot 2025

00 9. 03

4.

Wat mag het kosten?

Totale baten en lasten (× € 1. 000)

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Personele lasten Directe materiele lasten Totaal lasten

2. 285 209 2. 494

2. 426 221 2. 647

2. 576 193 2. 769

2. 700 197 2. 897

2. 808 201 3. 009

2. 920 205 3. 125

Directe opbrengsten derden

-

-

-

-

-

-

Totale baten

-

-

-

-

-

-

Saldo voor bestemming Mutaties reserves Saldo na bestemming

2. 494

2. 647 -

2. 494

2. 769 -

2. 897 -

2. 647

2. 769

3. 009 -

3. 125 -

2. 897

3. 009

-

3. 125

Voor een toelichting op de verschillen tussen de ramingen over 2025 en 2026 wordt kortheidshalve verwezen naar de financiële begroting

(onderdeel toelichting op baten en lasten) op pagina 48 van dit ,

document.

Begroting 2026

24

Programma 3: Invordering 1.

Inhoud programma

Algemeen De BWB is verantwoordelijk voor het volledige invorderingsproces van de verwerking van betalingen tot ,

en met het leggen van beslagen en een eventuele executieverkoop. Binnen dit programma vallen ook de

behandeling van (verzoeken om)

kwijtschelding en de samenwerking

trajecten en faillissementsprocedures. Nadat de aanslagen zijn verzonden

binnen schuldhulpverlenings,

zorgt invordering ervoor dat

alle betalingen correct worden verwerkt en dat de maandelijkse incasso’s worden uitgevoerd. Daarnaast worden verzoeken om kwijtschelding geregistreerd en afgehandeld. Wanneer betaling of reactie uitblijft start het (dwang)invorderingstraject. We streven naar een zo hoog ,

mogelijk invorderingsresultaat met het oog op de situatie van de belastingschuldige door een zorgvuldige ,

en gestructureerde aanpak. Hierbij wordt ingezet op tijdige signalering , passende maatregelen en waar

mogelijk maatwerkoplossingen. Het (dwang)invorderingstraject wordt tijdelijk opgeschort wanneer een belastingschuldige

bezwaar

maakt

tegen

de

aanslag

,

een

verzoek

om

kwijtschelding

een

,

betalingsregeling indient of schuldhulpverlening aanvraagt. Dit kan de doorlooptijd van de volledige

afhandeling van een aanslag vertragen.

*Het is belangrijk om te vermelden dat de genoemde percentages gebaseerd zijn op het productiejaar 2024 op

en

het belastingjaar 2024. Het aantal beslagleggingen betreft het aantal aanslagen waarvoor beslag is gelegd.

Begroting 2026

25

niet

Beleidskaders/richtlijnen Omschrijving Leidraad invordering BWB (2024) Incassoreglement BWB (2023) Besluit aanwijzing invorderingsambtenaar Mandaatbesluit invorderingsambtenaar 2023 Verordeningen deelnemende gemeenten en waterschap 2.

Datum 12-07-2024 01-01-2023 01-01-2018 01-01-2023 Jaarlijks

Wat willen we bereiken?

Het primaire doel is om het invorderingsproces zo efficiënt en doelgericht mogelijk te doorlopen en een optimaal resultaat te behalen. Hiervoor wordt de beschikbare informatie effectief ingezet en worden voortdurend resultaatmetingen uitgevoerd. Zo kan het invorderingsproces continu worden verbeterd en geoptimaliseerd. Daarnaast speelt BWB flexibel in op veranderende regelgeving rondom invordering. Ontwikkelingen op dit gebied worden nauwlettend gevolgd zodat de werkwijze waar nodig tijdig kan worden aangepast. ,

Kritische prestatie indicatoren (KPI's) Voor het programma innen zijn de volgende KPI’s relevant.

Omschrijving

Doelstelling

Oninbaar

5 jaar na datum aanslag bedraagt het % oninbaar t. o. v. het bedrag aan opgelegde aanslagen maximaal 08% ,

,

,

% openstaand 2 jaar na datum aanslag ≤ 05% ,

Tijdige betaling aanslag

Afhandeling kwijtscheldingsverzoeken

Begroting 2026

Berekening % = openstaand bedrag x-jaar t. o. v. bruto opgelegd x-jaar (o. b. v. datum aanslag). 80% van de kwijtscheldingsverzoeken is < 16 weken afgehandeld.

26

3.

Wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Invorderingsproces 50. 000 45. 000

6 96 . 2 4

0 52 . 2 4

0 00 . 0 4

40. 000 35. 000 30. 000 25. 000

7 97 . 7 1

20. 000

0 00 . 8 1

0 00 . 4 1

15. 000

72 5. 8

10. 000

00 5. 8

00 5. 7

03 8. 5

5. 000

00 5. 1

00 0. 5

-

Aanmaningen

Dwangbevelen Realisatie 2024

Hernieuwde bevelen

Begroot 2025

Beslag

Begroot 2026

Het invorderingsproces wordt uitgevoerd conform de geldende wet- en regelgeving met als prioriteit het ,

tijdig verwerken van overeengekomen bewindvoerders

,

,

betalingen

automatische

en

incasso’s. Wanneer

betalingsregelingen

worden

wordt actief toezicht gehouden op de naleving. Daarnaast worden verzoeken van curatoren

en schuldhulpverleners

zorgvuldig

behandeld. Ook de afhandeling

van

kwijtscheldingsverzoeken en ingediende beroepen met betrekking tot kwijtschelding gebeurt binnen de wettelijke termijnen. Om de administratieve last voor burgers te minimaliseren

,

worden kwijtscheldings-

verzoeken in eerste instantie digitaal getoetst bij Stichting Inlichtingenbureau (ILB). Voor aanslagen die niet binnen de gestelde betaaltermijnen zijn voldaan dwanginvordering

is informatiegestuurd:

op basis

van

,

start het invorderingstraject. De

beschikbare gegevens wordt bepaald welke

(vervolg)stappen noodzakelijk zijn. Hierbij wordt gebruikgemaakt van een combinatie van interne data en externe informatiebronnen om een zo volledig mogelijk beeld te krijgen van de financiële situatie van de belastingschuldige. Dit stelt ons in staat om efficiënt en gericht te handelen met aandacht voor zowel een ,

rechtvaardige invordering als de mogelijkheden tot maatwerk in individuele situaties. Waar mogelijk worden betalingsregelingen getroffen maar indien nodig worden ook dwangmaatregelen ingezet ,

beslaglegging op inkomen

Begroting 2026

,

bankrekeningen of bezittingen.

27

,

zoals

Gedurende het gehele invorderingsproces wordt ingezet op een structurele en duurzame oplossing

,

waarbij rekening wordt gehouden met de situatie van de belastingschuldige. Kan of wil deze niet betalen? Naast de betalingsbereidheid wordt ook beoordeeld welke financiële middelen beschikbaar zijn. De voorkeur

ligt bij vroegtijdig contact

met

de belastingschuldige

om

tijdig inzicht te krijgen in de

omstandigheden en eventuele knelpunten. Dit helpt om vroeg in het proces oplossingsrichtingen te verkennen

,

zoals betalingsregelingen of verwijzing naar schuldhulpverlening

,

en

waar mogelijk

een

dwangtraject te voorkomen. Door deze werkwijze wordt niet alleen het resultaat verbeterd maar wordt ,

ook bijgedragen aan het voorkomen van problematische schulden.

4.

Wat mag het kosten?

Totale baten en lasten (× € 1. 000)

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Personele lasten Directe materiele lasten

2. 080 176

2. 311 190

2. 215 210

2. 321 215

2. 414 220

2. 511 225

Totaal lasten Directe opbrengsten derden

2. 256

Totale baten Saldo voor bestemming Mutaties reserves Saldo na bestemming

2. 501

2. 536

2. 634

2. 736

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

2. 256

2. 501 -

2. 256

2. 425

-

2. 425 -

2. 536 -

2. 501

2. 425

2. 634 -

2. 736 -

2. 536

2. 634

-

2. 736

Voor een toelichting op de verschillen tussen de ramingen over 2025 en 2026 wordt kortheidshalve verwezen naar de financiële begroting

(onderdeel toelichting op baten en lasten) op pagina 48 van dit ,

document.

Begroting 2026

28

Overhead en overige: Directie en bedrijfsvoering 1.

Inhoud programma

Algemeen De directie de staffuncties en alle overige ondersteunende activiteiten ten behoeve van het primaire ,

proces

zijn binnen dit onderdeel ondergebracht. Hieronder vallen de taken met betrekking tot ICT

facilitair

,

interne controle

werkzaamheden directie vallen

,

,

,

beleid

,

inkoop

,

financiën communicatie en de HRM werkzaamheden. De

,

,

met uitzondering van de HRM-werkzaamheden en de controller die direct onder de

worden uitgevoerd binnen team Ondersteuning. Binnen directie en ondersteuning zijn

tevens de baten en lasten van de interne financiering en de algemene dekkingsmiddelen (bijdrage

deelnemers) verantwoord. Beleidskaders/richtlijnen Omschrijving Gemeenschappelijke regeling BWB Mandaat en volmacht-regeling Besluit Begroting en Verantwoording Treasurystatuut GR Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) Nota reserves en voorzieningen 2024 Inkoop en aanbestedingsbeleid BWB Financiële Verordening Belastingsamenwerking West-Brabant 2023 Controleverordening 2021 Belastingsamenwerking West-Brabant 2023 Verordening 2021 onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid Belastingsamenwerking West-Brabant Nota waarderen en afschrijving activa 2021 Regeling budgethouders Belastingsamenwerking West-Brabant 2022 Archiefverordening Informatiebeveiligingsbeleid 2.

Datum 23-04-2024 25-01-2021 01-02-2003 05-07-2024 26-01-2024 24-03-2023 01-11-2024 27-10-2023 22-01-2021 21-10-2022 18-10-2024 23-07-2017 02-12-2022

Wat willen we bereiken?

De betrokken medewerkers en organisatieonderdelen die onder team Ondersteuning vallen

,

staan ten

dienste van de teams die de primaire processen uitvoeren. Zij ondersteunen de organisatie

,

faciliteren

deze en helpen mee verbeteringen aan te brengen waar nodig.

3.

Wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Administratieve organisatie/Interne controle (AO/IB) Jaarlijks wordt een controleplan vastgesteld waarin twee doelstellingen centraal staan: het afleggen van een rechtmatigheidsverantwoording door het Dagelijks Bestuur over het gevoerde beleid en daarnaast

het versterken van de administratieve organisatie en interne beheersing over alle processen van de BWB. In 2026 komt de focus meer

te liggen op de tweede doelstelling waarbij proces voor proces

administratieve organisatie wordt beoordeeld

,

en waar

de

nodig geactualiseerd. Verbijzonderde interne

controles worden uitgevoerd op basis van een risicoanalyse waarbij het uitgangspunt is zoveel mogelijk procesgericht te controleren.

Begroting 2026

29

Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO)

Om

te voldoen aan de BIO1 heeft de BWB

de afgelopen jaren veel vooruitgang geboekt op de

implementatie van de uitgangspunten: In 2022 en 2023 is het beleidsmatige kader geactualiseerd in 2023 ,

en 2024 zijn daarnaast op basis van het

informatie-beveiligingsplan de gap’s opgelost. In 2025 en 2026

zal een doorontwikkeling plaatsvinden naar BIO2. Het verschil tussen BIO1 en BIO2 is dat BIO2 een vertaling is van Europese richtlijn NIS2 en inhoudelijk is er meer sprake van bundeling van meerdere uitgangspunten waar in totaliteit aan moet worden voldaan. ,

4.

Wat mag het kosten?

Totale baten en lasten (× € 1. 000)

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

3. 758 5. 234 8. 992

4. 769 5. 954 10. 723

4. 902 5. 791 10. 693

5. 137 5. 918 11. 055

5. 342 6. 048

5. 556 6. 181

11. 390

11. 737

Vergoeding loonkosten Opbrengsten derden

175 120

110 55

95 45

100 46

104 47

108 48

Totaal baten

295

165

140

146

151

156

8. 697

10. 558

10. 553

10. 909

11. 239

11. 581

Overhead Personele lasten Organisatiekosten Totale lasten

Saldo Overhead Vennootschapsbelasting Totale lasten Totale baten

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Saldo VPB

-

-

-

-

-

-

Saldo voor bestemming Mutaties reserves Saldo na bestemming

8. 697

10. 558 -

8. 697

10. 553 -

10. 558

10. 909 -

10. 553

11. 239 -

11. 581 -

10. 909

11. 239

-

11. 581

Voor een toelichting op de verschillen tussen de ramingen over 2025 en 2026 wordt kortheidshalve verwezen naar de financiële begroting

(onderdeel toelichting op baten en lasten) op pagina 48 van dit ,

document.

Begroting 2026

30

Beleidsindicatoren

5.

Indicator

Jaarrekening 2024

Eenheid

Begroting 2025

Begroting 2026

Formatie*

Fte

1423 fte

1423 fte

1394 fte

Bezetting*

Fte**

1321 fte

**1325 fte

**1342 fte

Apparaatskosten*

Totale lasten (× € 1. 000) Lasten als % van totale loonsom + externe inhuur % van totale lasten

19. 495

21. 368

21. 217

112% ,

52% ,

45%

461%

502%

504%

Externe inhuur Overhead *

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

De beleidsindicatoren formatie , bezetting en apparaatskosten zijn niet aangegeven per 1. 000 inwoners , zoals voorgeschreven door de BBV. Een berekening per 1. 000 inwoners zou betekenen dat dit aantal nog gedeeld zou moeten worden door de inwoners van alle deelnemende gemeenten , dit zou een vertekend beeld geven. In plaats daarvan zijn deze indicatoren daarom in absolute waarden (fte/kosten) weergegeven.

**

Conform BBV is de beleidsindicator bezetting voor het begrotingsjaar aangeduid als de werkelijke bezetting op 1 januari van het vorig jaar.

Begroting 2026

31

Dekkingsmiddelen: Directie en bedrijfsvoering 1.

Inhoud programma

De

dekkingsmiddelen

vormen

de

basis

om

de

uitgaven

in

het

kader

van

de

verschillende

programmaonderdelen te dekken. In voorgaande paragrafen is per programma toegelicht wat we in 2024 ,

hebben bereikt. De dekkingsmiddelen bestaan uit de volgende onderdelen: bijdrage deelnemers treasury ,

en onvoorzien. De bijdrage van de deelnemers wordt met een vastgestelde berekeningswijze aan de

deelnemers toegerekend.

2.

Wat mag het kosten? Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Totale lasten Totale baten

6 471

5 430

3 350

3 358

3 366

3 374

Saldo Treasury

-465

-425

-347

-355

-363

-371

Totale baten en lasten (× € 1. 000) Treasury

Onvoorzien Totale lasten Totale baten Saldo onvoorzien

-

80

-

80 -

84 -

87 -

90 -

-

80

80

84

87

90

Bijdrage deelnemers Bijdrage deelnemers

19. 850

20. 773

20. 727

21. 693

22. 578

23. 495

Saldo bijdrage deelnemers

-19. 850

-20. 773

-20. 727

-21. 693

-22. 578

-23. 495

Saldo voor bestemming Mutaties reserves Saldo na bestemming

-20. 315

-21. 118 -

-20. 315

-20. 994 -

-21. 118

-21. 964 -

-20. 994

-22. 854 -

-21. 964

-23. 776 -

-22. 854

-

-23. 776

Voor een toelichting op de verschillen tussen de ramingen over 2025 en 2026 wordt kortheidshalve verwezen naar de financiële begroting

(onderdeel toelichting op baten en lasten) op pagina 48 van dit ,

document.

Begroting 2026

32

PARAGRAFEN Paragraaf 1: Weerstandsvermogen & risicobeheersing Algemeen In de paragraaf weerstandsvermogen

en risicobeheersing

wordt inzicht gegeven in de weerstands-

capaciteit van de BWB. De weerstandscapaciteit is de mate waarin onvoorziene financiële tegenvallers ,

kunnen worden opgevangen beoordelen

,

zonder dat verandering van beleid noodzakelijk

is. Om

dit te kunnen

dient er inzicht te zijn in de omvang en achtergronden van de aanwezige weerstands-

capaciteit en de risico’s die voor de BWB aanwezig zijn.

Inventarisatie weerstandscapaciteit

Onder weerstandscapaciteit wordt verstaan de middelen en mogelijkheden die de organisatie heeft om onverwachte aanwendbare

,

niet-begrote kosten te kunnen dekken. Voorbeelden van deze middelen zijn het vrij gedeelte van

de algemene

reserve

en

de post onvoorzien

die in de begroting

is

opgenomen.

Het weerstandsvermogen bestaat

–

bij het opstellen van deze begroting

–

uit de post onvoorzien welke ,

in de begroting 2026 is gehandhaafd op € 80. 000 en de algemene reserve van € 200. 000.

Verloop reserve Bij de jaarrekening 2023 is een reserve gevormd van € 200. 000 ten behoeve van het opvangen van verschillen in de geraamde

en werkelijke

loon- en prijsontwikkeling. Er zijn geen toevoegingen

of

onttrekkingen in de begroting opgenomen. De besluitvorming van het AB ten aanzien van deze reserve zijn opgenomen in bijlage 3 van deze begroting.

Risicobeheersing

Om een juist beeld van de financiële positie van de BWB te krijgen is het noodzakelijk dat helder is met ,

welke risico’s de samenwerking kan worden geconfronteerd. Onder risico wordt in dit verband verstaan

‘een niet door de BWB te beïnvloeden gebeurtenis voordoet

,

,

onvoorspelbaar en onafwendbaar als deze zich

met veelal financiële of materiële gevolgen die niet specifiek af te dekken zijn’.

De BWB streeft ernaar om risico’s zoveel mogelijk te ondervangen door zorgvuldigheid in de uitvoering van procedures , het

grond van artikel 31

treffen van beheersmaatregelen en de benodigde verzekeringen af te sluiten. Op ,

lid 4 van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking West-Brabant

zijn de deelnemers verplicht er zorg voor te dragen dat de BWB te allen tijde beschikt over voldoende middelen om aan al haar verplichtingen naar derden te kunnen voldoen. Concreet betekent dit dat de

risico’s voor rekening van de deelnemers komen.

Begroting 2026

33

Risicoanalyse Het is van belang periodiek een analyse van de risico’s te maken die de financiële zelfstandigheid en het

functioneren van de samenwerking in gevaar kunnen brengen dan wel bij manifestatie gevolgen hebben ,

voor de deelnemers. De

risico’s zoals bekend bij het opstellen van de begroting 2026 zijn toegelicht in

bijlage 1. Bepalen risicoprofiel Het totale financiële risico afgezet tegen de kans dat een dergelijk risico zich voordoet over het risicoprofiel van de BWB

,

geeft een beeld

(Risico = Kans x Gevolg). In bijlage 1 zijn de risico’s financieel vertaald.

Concreet levert dit een risicoprofiel op van € 620. 000. Genoemd risicoprofiel kan/dient normaliter te worden afgedekt door de aanwezige weerstandscapaciteit van de organisatie. De weerstandscapaciteit waarover de BWB beschikt , is de in de begroting opgenomen

post onvoorzien en de algemene reserve van € 200. 000. Indien zich in de praktijk een risico aandient wat het weerstandsvermogen te boven gaat zal dit door de deelnemers zelf moeten worden afgedekt. In dat kader is het belangrijk dat het bestuur zich bewust is van de mogelijke risico’s die horen bij de uitvoering van het beheer en het beleid van de BWB.

Financiële kengetallen Op grond van artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dienen de op de BWB van toepassing zijnde genoemde financiële kengetallen in deze paragraaf te worden opgenomen. Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Netto schuldquote

-31% ,

11% ,

27%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

-31% ,

11% ,

27%

Solvabiliteitsratio

158% ,

00% ,

19%

Structurele exploitatieruimte

51%

00%

00%

Kengetallen

,

,

,

,

,

,

Netto schuldquote Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de BWB ten opzichte van de eigen middelen en geeft daarmee een indicatie van de druk van de rentelasten en aflossing op de exploitatie. Een percentage onder 90% wordt gezien als minst risicovol. De BWB zit hier ruim onder.

Begroting 2026

34

Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de BWB in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het eigen vermogen wordt hierbij afgezet tegen het vreemd vermogen. Doordat de BWB bij het opstellen van deze begroting een beperkte reserve van € 200. 000 aanwezig is is dit kengetal op ,

begrotingsbasis 19%. Een solvabiliteitspercentage van 19% is laag afgezet tegen het gemiddelde voor ,

Gemeenschappelijke

,

Regelingen

(20%-30%).

Dit

vormt

geen

risico gezien

de

afspraken

in de

Gemeenschappelijke Regeling (art. 31 lid 4 De deelnemers dragen er zorg voor dat de BWB te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan al zijn verplichtingen jegens derden te kunnen voldoen. ).

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan welke structurele ruimte de BWB heeft om de eigen lasten te kunnen dragen. Hiervoor worden de structurele baten en lasten afgezet tegen het totale saldo van de baten. Doordat de structurele lasten en baten voor het begrotingsjaar aan elkaar gelijk zijn is dit kengetal 0%. ,

De kanttekening wordt gemaakt dat de kengetallen geen of nauwelijks strategische dan wel beleidsmatige

informatiewaarde voor de BWB geven.

Begroting 2026

35

Paragraaf 2: Financiering Algemeen

Op grond van de Wet Financiering Decentrale Overheden (Fido) is het opnemen van een financieringsparagraaf in de begroting en jaarrekening verplicht. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is vastgelegd dat de paragraaf financiering in ieder geval de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille bevat. Daarnaast dient de paragraaf inzicht te geven in de rentelast het renteresultaat ,

,

de wijze waarop rente aan investeringen

,

grondexploitaties en taakvelden

wordt toegerekend en de financieringsbehoefte. Treasurybeheer en -beleid De belangrijkste algemene doelstellingen van het treasurybeleid zijn: -

Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities;

-

Het tegengaan van ongewenste

financiële risico’s zoals renterisico’s koersrisico’s ,

,

krediet-

risico’s liquiditeitenrisico’s en valutarisico’s; ,

-

Het minimaliseren van externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities;

-

Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet Fido respectievelijk de limieten en richtlijnen van het treasurystatuut.

Het treasurybeleid is erop gericht binnen de financiële mogelijkheden van de BWB een zo optimaal mogelijk rendement te verkrijgen dan wel de lasten zo veel mogelijk te reduceren. Hierbij moeten de

risico’s zo goed mogelijk worden beheerst. Risicoprofiel De financieringsfunctie van de BWB is alleen gericht op ondersteuning van haar publieke taak. Het beheer

heeft uitsluitend een voorzichtig risicomijdend karakter. Gezien de aard en activiteiten van de BWB is het ,

risicoprofiel beperkt. Het kredietrisico (oninbaarheid van geldleningen verstrekt aan derden) koersrisico ,

en valutarisico wordt niet gelopen. Het risico van oninbaarheid van debiteuren

bedrijfsvoering) is slechts beperkt aanwezig. toekomstige geldstromen

van

de BWB

Het

(met betrekking tot de

liquiditeitsrisico is zeer beperkt:

de huidige

en

zijn inzichtelijk. Dagelijks wordt het banksaldo automatisch

aangezuiverd of afgeroomd naar een saldo van € 0 in het kader van schatkistbankieren.

Renterisico Het renterisico kan worden gedefinieerd als de mate waarin het saldo van de rentelasten en rentebaten verandert door wijziging in het rentepercentage op leningen en uitzettingen met een rente typische looptijd van

één jaar of langer. De doelstelling is om zoveel mogelijk spreiding in de looptijden van leningen aan

te brengen om zo het renterisico gelijkmatig over de jaren te verspreiden.

Begroting 2026

36

Omschrijving (× € 1. 000) A

2026

Renterisico

2027 150

Renteherziening B

C

2028 150

-

2029 150

-

-

-

Aflossing

150

150

150

Rente risiconorm

4. 243

4. 439

4. 619

4. 805

Begrotingstotaal

21. 217

22. 197

23. 095

24. 025

Percentage voor berekening norm

20%

20%

20%

20%

Ruimte onder risiconorm

4. 093

4. 289

4. 469

4. 805

-

De wettelijk vastgestelde renterisiconorm van 20% houdt in dat in enig jaar de aflossing van de lange schuld niet hoger mag zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Uit de hiervoor opgestelde berekening blijkt dat de BWB de komende jaren geen renterisico zal lopen.

Kasgeldlimiet Voor het bepalen van de liquiditeitspositie is de zogenaamde kasgeldlimiet belangrijk. Hieronder wordt verstaan het bedrag dat maximaal als kasgeld mag worden opgenomen. Dit bedrag wordt berekend door middel van een door het Ministerie van Financiën vastgesteld percentage van 82% te vermenigvuldigen ,

met het totaal van de jaarbegroting van de BWB bij aanvang van het jaar. Bij overschrijding van deze limiet moet er in langlopende financieringsmiddelen worden voorzien. Voor

de berekening van de

kasgeldlimiet is een modelstaat voorgeschreven. Hieronder is deze staat volgens de laatst bekende gegevens ingevuld.

Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden (× € 1. 000)

Vlottende schuld

Vlottende middelen

Netto vlottende schuld of overschot

A. Gemiddeld vlottend overschot

-

4. 384

4. 384

Ultimo kwartaal 1

-

4. 384

4. 384

Ultimo kwartaal 2

-

4. 384

4. 384

Ultimo kwartaal 3

-

4. 384

4. 384

Ultimo kwartaal 4

-

4. 384

4. 384

B. Berekening kasgeldlimiet

1. 740

Begrotingstotaal

21. 217

Percentage regeling

82%

C. Ruimte onder kasgeldlimiet

6. 124

Gemiddeld vlottend overschot (A)

4. 384

Kasgeldlimiet (B)

1. 740

,

Voor de BWB bedraagt de kasgeldlimiet over het jaar 2026 € 1. 740. 000. Gelet op het verwachtte netto vlottende tekort aan financieringsmiddelen resteert voor het begrotingsjaar een financiële ruimte onder de kasgeldlimiet € 6. 124. 000.

Begroting 2026

37

Renteresultaat Treasury In deze paragraaf wordt ook inzicht gegeven in de rentelasten

,

het renteresultaat en de wijze waarop

rente wordt toegerekend aan investeringen. Ter verkrijging van dit inzicht is onderstaand overzicht opgesteld.

Omschrijving (× € 1. 000)

2026

A

Externe rentelasten over korte en lange financiering

-3

B

Externe rentebaten

350

Saldo externe rentebaten

347

C

Interne eigen rente

-

D

Toerekening rente via renteomslag

-

Renteresultaat

Begroting 2026

op

taakveld treasury

347

38

Paragraaf 3: Bedrijfsvoering Ontwikkeling productie De BWB heeft de ontwikkeling van de productiekwantiteiten tot en met 2026 in kaart gebracht evenals de vertaling ,

personele behoefte. De regio West-Brabant kent een trendmatige groei van het aantal huishoudens

naar en

bedrijven

van

07% ,

à 08% ,

woningen

,

jaar. Er wordt in de begroting dan ook rekening gehouden met de

per

trendmatige groei in het aantal huishoudens van 075% per jaar. ,

Personeel Strategische Personeelsplanning De strategische personeelsplanning (SPP) blijft een belangrijk middel

om

inzicht te krijgen in de uitstroom en de

toekomstige personele behoefte. Kritische functies zijn in beeld gebracht ondernomen

om

kennis te behouden

en

nodig wordt tijdig actie

waar

tijdig in te vullen. Waar dit niet lukt wordt gericht ingezet op

en vacatures

,

externe inhuur.

De krapte op de arbeidsmarkt blijft een uitdaging. Om

aan te sluiten bij potentiële

werknemers

en beter

zichtbaar te

zijn is een nieuwe arbeidsmarktcommunicatiestrategie gelanceerd. De eerste resultaten laten zien dat dit al vruchten ,

afwerpt. De komende

jaren zetten

we

hier verder

in

op

,

met specifieke aandacht

voor

samenwerking met

opleidingsinstituten het aantrekken van stagiaires en trainees om jonge instroom te bevorderen. ,

Duurzame Inzetbaarheid De afspraken uit de cao over vitaliteit en werkdruk in combinatie met een vergrijzend personeelsbestand is duurzame inzetbaarheid een prioriteit. We investeren in vitaliteit en zetten in op het verminderen van

van

werkdruk door middel

digitalisering en procesoptimalisatie. De speerpunten voor vitaliteit en duurzame inzetbaarheid worden mede

bepaald in overleg met de ondernemingsraad rode draden uit de werkgesprekken met medewerkers en de uitkomsten ,

van

het medewerkerstevredenheidsonderzoek en de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). De werkgesprekken

vormen een

zodat

we

essentieel middel

om

inzicht te krijgen in wat er speelt bij medewerkers

daarop in kunnen spelen met maatwerkafspraken. Dit alles om

medewerkers te binden

en

boeien

,

met

aandacht

werkplezier

voor

,

een

en

welke behoeften

goede werkgever te zijn

doorgroeimogelijkheden

en

een

er

zijn

en onze

prettige

werkomgeving. Daarnaast is er een nauwe koppeling met het Arbobeleid

,

waaruit interventies voortkomen

om

de gezondheid

en

vitaliteit van medewerkers te bevorderen. Dit beleid richt zich op preventie en het creëren van een veilige en gezonde werkomgeving waarbij fysieke en mentale belasting actief worden gemonitord ,

Begroting 2026

39

en aangepakt.

,

Lean , AI en Verdere Digitalisering Alle medewerkers hebben

een

basisopleiding in Lean gevolgd. Toekomstige nieuwe medewerkers zullen ook

opgeleid worden in de basis Lean opleiding en collega's die de ambitie hebben

om

Lean-methodiek

veranderende werkwijzen hebben

impact

de dagelijkse werkzaamheden. Ook de ontwikkelingen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.roosendaal.nl/api/v1/meetings/1763/documents/48404