08. VRMWB begroting 2023 en jaarstukken 2021.pdf
Tekst van het document
Gemeente Roosendaal t.a.v. het College B&W en de Gemeenteraad Postbus 5000 4700 KA Roosendaal
Veiligheidsregio MWB Doornboslaan 225-227, Breda Postbus 3208 5003 DE Tilburg Telefoon (088) 2250100 www.veiligheidsregiomwb.nl
Datum Onze referentie Uw referentie Uw brief van
15 april 2022
Behandeld door
U.035771r
Doorkiesnummer
Jolanda Trijselaar 088-2250100 E-mail Jolanda.trijselaar@vrmwb.nl Onderwerp Financiële stukken Veiligheidsregio MWB
Geacht leden van het College en de Gemeenteraad, In de vergadering van 14 april 2022 heeft het Algemeen Bestuur van Veiligheidsregio Midden- en West- Brabant (VRMWB) een aantal stukken vastgesteld die wij met deze brief aan u aanbieden, namelijk: • Begroting 2023 (voor zienswijzen) • Begrotingswijziging 2022 (voor zienswijzen) • Jaarrekening 2021 (ter informatie) • Besluit deelname Stichting Risicobeheer (ter informatie) Maar eerst stellen wij ons graag even kort aan u voor. Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is een bij wet verplichte gemeenschappelijke regeling van de 24 gemeenten in Midden- en West-Brabant. Wij verzorgen de gemeentelijke brandweertaak en ondersteunen de gemeenten bij de crisis- en risicobeheersing. ‘Samen maken we de regio veiliger’ is de missie van de Veiligheidsregio Midden- en WestBrabant. Om de veiligheid in onze regio te vergroten en goed voorbereid te zijn op rampen en crises, werken wij intensief samen met gemeenten, hulpverleners, bestuurders, inwoners en ondernemers. Zodra meerdere organisaties betrokken zijn bij een incident, zijn wij de verbindende factor. Maar het meeste werk zit in het voorkomen van rampen en crises. Ook dat doen we samen! Ons Algemeen Bestuur bestaat uit de burgemeesters van de 24 gemeenten in de regio.
Zij komen 5 keer per jaar bijeen om te besluiten over het beleid van de veiligheidsregio. Als gemeenteraad heeft u hierin ook een rol. Volgens de Wet Veiligheidsregio’s bent u in de gelegenheid een zienswijze in te dienen voorafgaand aan de definitieve vaststelling van ons meerjarenbeleidsplan inclusief risicoprofiel (deze volgt later in 2023), onze jaarlijkse beleidsbegroting en wijzigingen daarop. Ook bij wijzigingen van de gemeenschappelijke regeling zelf bent u voorafgaand aan het besluit in de gelegenheid uw wensen en bedenkingen kenbaar te maken.
Informatiedagen Er zijn in de maand mei een aantal informatiedagen gepland, waar gemeenschappelijke regelingen zich aan u voorstellen. Hier neemt de veiligheidsregio ook aan deel om u meer uitleg te geven over de organisatie. De bijeenkomsten zijn gepland op: - Maandagavond 9 mei in gemeentehuis Moerdijk (West-Brabant) - Maandagavond 16 mei in gemeentehuis Etten-Leur (West-Brabant) - Zaterdagochtend 21 mei in brandweerkazerne Tilburg (Hart van Brabant) De uitnodiging voor deze bijeenkomsten wordt separaat verzonden. Begroting 2023 De veiligheidsregio is onderhevig aan veranderingen in de samenleving. Denk daarbij aan klimaatverandering, de energietransitie, de omgevingswet en de oorlog in de Oekraïne. Ook heeft er een evaluatie op de Wet Veiligheidsregio’s plaatsgevonden en leren wij van de coronacrisis. Dit alles heeft invloed op de koers en de werkwijze van de veiligheidsregio. Met alle veranderingen die op ons afkomen heeft het Algemeen Bestuur in 2021 de organisatie opdracht gegeven om langs de weg van een takendiscussie kritisch naar de organisatie te kijken en voorstellen te doen voor besparingen. Alle producten van VRMWB zijn in de afgelopen periode tegen het licht gehouden om te kijken of we de goede dingen doen. Daarbij is bezuinigen niet een doel op zich, maar wordt ook gekeken naar maatschappelijke gevolgen en de gevolgen voor de (fysieke) veiligheid.
De vraag die centraal staat is: “Wat voor organisatie is nodig om onze regio veiliger te maken?” Bij de beantwoording van die vraag is gekeken welk profiel daarbij hoort, wat daarvoor nodig is en hoe dit zo efficiënt mogelijk te organiseren. Deze takendiscussie is in afronding, maar de keuzes zijn nog niet verwerkt in de begroting die wij met deze brief aan u voorleggen. Uiterlijk 15 juli dienen wij de vastgestelde begroting aan te bieden aan de Provincie, die toezicht houdt op ons financiële beleid. Voorafgaand bieden wij u de begroting voor zienswijzen aan, vandaar dat wij gebonden zijn aan deze periode en de vaststelling niet langer kunnen uitstellen. Dat maakt dat ervoor is gekozen om in eerste instantie een beleidsarme begroting 2023 op te stellen in afwachting van besluitvorming rond de takendiscussie. Uiteraard wel met inachtneming van de vastgestelde begrotingskaders vanuit de Kaderbrief 2023, die wij in februari ter informatie aan de gemeenten hebben aangeboden. Er zijn daarmee geen nieuwe taakstellingen of grote beleidsmatige wijzigingen opgenomen in de bijgaande begroting 2023. Begrotingswijziging 2022 Op 6 juli 2021 heeft het Algemeen Bestuur de begroting 2022 vastgesteld, met inachtneming van zienswijzen van de gemeenteraden.
Wanneer een wijziging in de begroting wordt aangebracht die invloed heeft op de gemeentelijke bijdragen of de totale kosten van het programma dient dit wederom aan de raden te worden voorgelegd. Dit is nu aan de orde. Op basis van diverse ontwikkelingen is de begroting 2022 VRMWB gewijzigd ten opzichte van de primitieve begroting van 6 juli. Het betreffen technische wijzigingen die in bijlage 3 uitgebreid worden toegelicht. Jaarrekening 2021 Volgens procedure delen wij met u ter informatie de jaarrekening 2021, zoals vastgesteld door het Algemeen Bestuur VRMWB op 14 april 2022. De jaarrekening kent geen zienswijzeprocedure, maar wordt u ter informatie aangeboden. Het jaar 2021, was net als 2020 een bijzonder jaar voor Veiligheidsregio MWB. Ook in 2021 heeft de coronacrisis een dominante rol gehad in de activiteiten van de organisatie. Door de grote inzet van medewerkers voor de coronacrisis en als gevolg van de maatregelen is een aantal beleidsvoornemens achtergebleven op planning. Ook heeft de reorganisatie effect gehad op een aantal beleidsvoornemens. Niet alle vacatures hebben we tijdig kunnen invullen en het heeft tijd gekost om medewerkers in te werken op hun nieuwe positie.
pagina 2 van 5
Afgelopen jaar hebben we met succes vele incidenten bestreden. Daarbij hadden we dit jaar enkele grote branden met veel impact, zoals de grote woningbranden boven een bedrijf aan de haven in Werkendam en in Dongen, de scheepsbrand in Moerdijk en de brand in het hoofdgebouw van vakantiepark De Beekse Bergen. Voor de bestrijding van incidenten zien we dat de paraatheid van verschillende posten verder onder druk staat. Een aantal posten heeft te maken met een tekort aan vrijwilligers en bij andere posten ligt de oorzaak in het niet beschikbaar hebben van voldoende vrijwilligers in de dag situatie. De insteek is om beter zicht te krijgen op de problematiek en te zoeken naar maatwerk oplossingen per post. Ook zien we dat het resultaat van de opkomsttijden terugloopt. We laten per district een analyse maken van de opkomsttijden om de oorzaken beter te kunnen duiden en welke factoren we kunnen beïnvloeden om de opkomsttijden te verkleinen. Veiligheidsregio MWB heeft over het boekjaar 2021 een positief resultaat behaald van € 2,83 miljoen (3% van de begroting). Hiervan is € 1,9 miljoen (2% van de begroting) te relateren aan de coronacrisis. Het betreft € 716.000 aan meerkosten en € 2,64 miljoen aan minderkosten. De minderkosten hebben hun grondslag met name in het minder uitvoeren van opleiden en oefenen, zowel bij beroeps als vrijwilligers.
Een gedetailleerd overzicht van de financiële impact van de coronacrisis is te vinden in paragraaf 2.2 van de jaarstukken. Het overige resultaat van € 0.93 miljoen (1% begroting) heeft een aantal incidentele oorzaken. Grotere incidentele afwijkingen zijn o.a. de vrijval van het bedrag boven het maximale plafond van de egalisatiereserve kapitaallasten en een aantal vertraagde ICT / SAAS projecten. De belangrijkste oorzaken van het positieve resultaat zijn: Verschillenverklaring (x € 1.000)
Verschil Effect op resultaat
Opleiding en oefenen Inhuur en advies Vrijwilligers Loonkosten Corona Bedrijfsvoering Storting en onttrekking reserves Informatisering GHOR Programma's
€ € € € € € € € € €
1.388 -933 864 541 -717 666 548 330 369 297
Positief Negatief Positief Positief Negatief Positief Positief Positief Positief Positief
Uitbesteding Overig
€ €
-251 -274
Negatief Negatief
Totaal
€
2.829
Een compacte uiteenzetting van het resultaat vindt u in de jaarstukken in paragraaf 1.3. Een uitgebreide verschillenanalyse per pijler per kostencategorie vindt u in paragraaf 4.6. Na resultaatbestemming bedraagt het te verdelen resultaat voor 2021 € 2.514.113. Dit bedrag wordt uitgekeerd/verrekend met de deelnemende gemeenten naar rato van het kostenverdeelmodel.
pagina 3 van 5
Resultaat 2021 Aftrek Reserve Strat. Projecten Restant te verdelen
Opbouw te verdelen resultaat 2021
Gemeentelijke bijdrage 2021 na correctie gem. Haaren Alphen-Chaam
1,01% €
25.491,88
€ 2.829.167,00
Altena
4,57% €
114.826,79
€
Baarle-Nassau
0,78% €
19.687,11
Bergen op Zoom
5,91% €
148.490,90
Breda
16,50% €
414.914,08
Dongen
1,97% €
49.461,58
Drimmelen
2,33% €
58.609,56
Etten-Leur
3,50% €
87.874,73
Geertruidenberg
1,98% €
49.753,14
Gilze en Rijen
2,21% €
55.635,90
Goirle
1,77% €
44.590,90
Halderberge
2,65% €
66.553,11
Hilvarenbeek
1,38% €
34.732,13
Loon op Zand
1,87% €
47.001,69
Moerdijk
4,38% €
110.028,96
Oisterwijk
2,24% €
56.377,55
Oosterhout
4,81% €
121.001,66
Roosendaal
6,92% €
174.012,19
Rucphen
1,71% €
43.103,22
Steenbergen
2,11% €
53.126,00
Tilburg
21,56% €
542.118,22
Waalwijk
4,03% €
101.356,66
Woensdrecht
2,09% €
52.431,11
Zundert
1,71% €
42.933,94
315.054,00
€ 2.514.113,00
Totaal
percentage Restant te kostenverd verdelen eelmodel resultaat
100,00% € 2.514.113,00
Ter informatie en illustratie is ook bijgevoegd de Jaarrekening in één oogopslag. Sociaal Jaarverslag 2021 2021 was voor ons een pittig jaar, corona vergde veel van ons en van ons werk. Maar corona of niet, als Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant zijn wij onverminderd, professioneel en met passie ons werk blijven doen. En stonden we niet stil. We verbeterden onze vakbekwaamheid, werkten nog nauwer samen met partners, maakten de samenleving weer een stukje redzamer en zorgden voor innovatief en nieuw materieel. In het jaarverslag 2021 van Veiligheidsregio Middenen West-Brabant leest u alles over onze projecten, activiteiten en vernieuwingen, waarmee wij een bijdrage hebben geleverd aan de veiligheid in onze regio. Via onderstaande link of de QR-code komt u bij het sociaal jaarverslag 2021. Jaarverslag Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (vrmwb.nl)
Besluit deelname Stichting Risicobeheer Een onderwerp van geheel andere aard, betreft de deelname van de VRMWB aan de Stichting Risicobeheer. Het Algemeen Bestuur VRMWB heeft op 14 april 2022 besloten tot deelname aan de oprichting van de Stichting Risicobeheer veiligheidsregio’s. Op 4 oktober jl. heeft het Veiligheidsberaad, bestaande uit de 25 voorzitters van de Veiligheidsregio’s in Nederland het principebesluit genomen tot het oprichten van een stichting Risicobeheer. Deze stichting adviseert de veiligheidsregio’s op het thema risicobeheer rondom ongevallen en schade en voor de veiligheidsregio’s verzekeringen inkoopt. Het Algemeen Bestuur VRMWB heeft op 8 december 2021 zich voorgenomen te besluiten tot oprichting van en deelname aan de stichting risicobeheer veiligheidsregio’s. pagina 4 van 5
Voorafgaand aan het definitieve besluit tot oprichting van de stichting risicobeheer veiligheidsregio’s heeft het Algemeen Bestuur de gemeenteraden verzocht hun wensen en bedenkingen te uiten gelet op artikel 31a lid 2 Wet gemeenschappelijke regelingen. Hiervoor zijn de raden in de gelegenheid gesteld tot en met 8 april 2022. Uw raad heeft geen wensen en bedenkingen kenbaar gemaakt. Kort gaan we in op het doel van de stichting en in de bijlage leest u meer over de gemaakte afwegingen. Daarnaast zijn er door meerdere gemeenten verduidelijkende vragen gesteld over deelnemen aan Stichting Risicobeheer. Deze vragen gingen met name over het financiële aspect en de eventuele risico’s die deelname met zich meebrengt. Ook hier gaan we in de bijlage op in. Doel van Stichting Risicobeheer Het is de bedoeling om: • Landelijk te komen tot één set van aanspraken bij dienstongevallen; • Het collectief inkopen van één ongevallenverzekering (voor verzekerbare aanspraken); • Een waarborgfonds op te richten om een oplossing te bieden voor (in ieder geval) de nietverzekerbare aanspraken; • Het oprichten van een (landelijk) expertisebureau dat kan adviseren en bemiddelen; • Het aangaan van strategische samenwerkingsverbanden, w.o. met de VNG.
Tot slot Wij hopen dat deze brief u een beeld heeft gegeven van onze organisatie en u op weg helpt bij het beoordelen van de begroting 2023 en begrotingswijziging 2022. Voor een nadere toelichting kunt u ons uiteraard uitnodigen. Eventuele zienswijzen op de begrotingswijziging 2022 en begroting 2023 dienen uiterlijk vrijdag 24 juni 2022 in het bezit te zijn van het secretariaat van Veiligheidsregio Midden- en WestBrabant. U mag uw reactie sturen naar vrsecretariaat@vrmwb.nl. Het Algemeen Bestuur neemt op 13 juli 2022 een besluit over de ingekomen zienswijzen van gemeenten en stelt dan de begrotingswijziging 2022 en begroting 2023 definitief vast. In het vertrouwen u hierdoor voor dit moment naar genoegen te hebben geïnformeerd, Met vriendelijke groet, namens het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant,
A.C. Trijselaar Algemeen directeur / Regionaal Commandant Bijlage: Begroting 2023 Begroting in één oogopslag 2023 Begrotingswijziging 2022 Jaarrekening 2021 Jaarrekening in één oogopslag 2021 Besluit en aanvullende informatie deelname stichting Risicobeheer pagina 5 van 5
Begroting 2023 in één oogopslag Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
Samen werken aan veiligheid en veerkracht Wij zijn een betrouwbare partner in veiligheid en veerkracht. Ons advies is essentieel in de voorbereiding op rampen en crises en bij het signaleren en oplossen van veiligheidsvraagstukken. Wij leveren 24/7 adequate hulpverlening. Wij zijn wendbaar in een continu veranderende maatschappij. We zetten in op 3 pijlers met als basis een wendbare en duurzame organisatie.
Onze regio 2.100 km2 1.200.000
1,2 miljoen inwoners
2.100 km2 oppervlakte
24 gemeenten
70
Risk Factory
70 brandweerkazernes
Safety Village
Baten & lasten bedragen x 1.000
Lasten
Baten
Totaal: 93.719
Totaal: 93.719
602
12.307
8.513
723
9.926 9.971
72.297
73.099
Stimuleren redzaamheid in de samenleving
Gemeentelijke bijdragen
Bijdragen aan een veilige leefomgeving
Rijksbijdragen
Leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet
Overige bijdragen
Wendbare en duurzame organisatie
Onttrekking reserves
Onze pijlers
Stimuleren redzaamheid in de samenleving
Bijdragen aan een veilige leefomgeving
Leveren van hulpvaardige en slagvaardige inzet
De basis van een veilige en veerkrachtige samenleving zijn de mensen die er wonen, werken, ondernemen en studeren. Dit zijn onze inwoners. In een redzame samenleving zijn inwoners zich bewust van (brand)veiligheid en weten zij wat zij daaraan kunnen bijdragen.
Samen met onze gemeenten en partners dragen wij bij aan een veilige leefomgeving, rekening houdend met diversiteit in leefgebieden en risico’s. We werken risicogericht en vraag gestuurd om incidenten, rampen en crises te voorkomen.
Wij bieden hulpvaardige, slagvaardige en vakbekwame veiligheidszorg voor, tijdens en na incidenten, rampen en crises. Daarbij ondersteunen wij onze bestuurders die verantwoordelijk zijn voor de beheersing van een crisis, bestrijding van een calamiteit en zorg hebben voor hun bevolking.
Risk Factory: 8 dagdelen/week operationeel, door 100 klassen bezocht
12 Gemeenten doen mee aan ‘Brabant Veilig Week’
Accountmanagement gemeenten en partners geborgd
Meting effect pilots ‘Veilige en gezonde wijk’
Paraatheid beter stuurbaar
Meer maatwerk interventies op risicobeeld
Implementatie van ‘Roadmap Toekomstbestendige brandweerzorg’
Flexibelere crisisbeheersing i.s.m. land
Meer risicogericht oefenprogramma
Verbetering datasamenwerking met partners
Meting effect pilots ‘Veilige en gezonde wijk’
Samenwerkingen burgerhulpverlening opgezet
Risico’s worden permanent in beeld gebracht
Vakbekwaamheid kwalitatief aantoonbaar
GHOR: vergroten voorspellend vermogen
Knooppunt Crisisbeheersing Regio Rijk (KCR2) actief mee-ontwikkelen
Invoering Thema ‘Veilige Energietransitie’ blijvend Nationaal Meld kamersysteem in ontwikkeling
Wendbare en duurzame organisatie Wij voeren onze veiligheidstaken tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten uit. Wij werken samen, zijn duurzaam, werken informatie gestuurd en organiseren onszelf wendbaar. Wij zijn trots en doen ons werk vol passie.
Nieuw beleidsplan 2023 - 2027
Nieuwe dashboards voor bestuur en partners
Invoering nieuwe wetgeving zoals Woo
Realisatie 80% ‘Baseline Informatiebeveiliging Overheid’ (BIO)
Nieuwsgierig naar ons digitale jaarverslag? Scan de qr code
Loopbaanplannen tweede loopbaanbeleid ingevuld
Beleidsbegroting 2023 Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Concept MTVR 8 maart 2022
Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
Beleidsbegroting 2023
Inleiding ‘Samen maken we de regio veiliger’ is en blijft onze missie. We werken hecht samen met hulpverleners, bestuurders, ondernemers en inwoners aan een veilige en veerkrachtige samenleving. We houden risico’s voorspelbaar en hanteerbaar door de samenleving erop voor te bereiden, de juiste middelen in te zetten en bij te dragen aan herstel. Met gepaste trots presenteren wij deze Beleidsbegroting 2023. Met deze begroting zetten wij weer een stap naar meer transparantie van de inzet van onze middelen en prestaties voor ons bestuur en onze inwoners.
Bekijk de animatie Veiligheidsregio MWB
LEESWIJZER De beleidsbegroting is opgebouwd uit het programma Veiligheid, de verplichte paragrafen en de financiële begroting met bijlagen. Hoofdstuk 1 Programma Veiligheid Dit hoofdstuk beschrijft onze missie, visie en de vertaling daarvan naar de pijlers. Elke pijler begint met een korte inleiding en beschrijft de beoogde resultaten voor 2023. Hoofdstuk 2 Verplichte paragrafen Dit hoofdstuk bevat de verantwoording van de beheersmatige aspecten, conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Hoofdstuk 3 Financiële begroting Dit hoofdstuk beschrijft de financiële uitgangspunten voor de begroting, de ontwikkelingen op het gebied van de loon- en prijsontwikkeling (LPO) en de Rijksbijdrage. Een overzicht van lasten en baten en een meerjarenperspectief van de bijdragen per gemeente worden gepresenteerd. Hoofdstuk 4 Bijlagen In de bijlagen staan het investeringsplan, een overzicht van de lopende leningen, de reserves en voorzieningen en een lijst van veelgebruikte afkortingen
INHOUDSOPGAVE 1 PROGRAMMA VEILIGHEID ................................................................................................................ 6 1.1 Algemeen .............................................................................................................................................. 7 1.2 Stimuleren van een redzame samenleving ......................................................................................... 10 1.3 Bijdragen aan een veilige leefomgeving ............................................................................................. 13 1.4 Hulpvaardige en slagvaardige inzet .................................................................................................... 16 1.5 Wendbare en duurzame organisatie ................................................................................................... 23 2 PARAGRAFEN .................................................................................................................................. 31 2.1 Bedrijfsvoering ..................................................................................................................................... 32 2.2 Financiering .........................................................................................................................................
33 2.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................................... 35 2.4 Onderhoud kapitaalgoederen en investeringen .................................................................................. 40 2.5 Verbonden partijen .............................................................................................................................. 42 3 FINANCIËLE BEGROTING ............................................................................................................... 44 3.1 Kaders totstandkoming begroting ....................................................................................................... 45 3.2. Overzicht lasten en baten................................................................................................................... 50 3.3. Financiële positie ................................................................................................................................ 51 3.4 Incidentele en structurele lasten en baten .......................................................................................... 53 3.5 Overzicht op taakvelden ......................................................................................................................
54 4 BIJLAGEN.......................................................................................................................................... 55 4.1 Leningenoverzicht ............................................................................................................................... 56 4.2 Reserves en voorzieningen ................................................................................................................. 57 4.3. Tariefstelling ....................................................................................................................................... 57 4.4 Lijst van veelgebruikte afkortingen ...................................................................................................... 58
1 Programma Veiligheid
PROGRAMMA VEILIGHEID 1.1 Algemeen Wie we zijn Veiligheidsregio Midden- en West- Brabant (Veiligheidsregio MWB) is een netwerkorganisatie. In onze regio werken 24 gemeenten, de brandweer, de politie, de Geneeskundige Hulpverlenings Organisatie in de Regio (GHOR) en het Openbaar Ministerie samen aan veiligheid. Vaste samenwerkingspartners zijn waterschappen, de GGD, de omgevingsdienst en defensie. Daarnaast hebben we een omvangrijk netwerk van partijen waar we mee samenwerken. De veiligheidsregio is ook een krachtige en gerespecteerde hulpdienst. Met onze brandweer-, crisisteams en centralisten staan we 24/7 klaar om hulp te bieden. De crisisorganisatie van de GHOR staat klaar op het moment dat vanwege een ramp of crisis de balans tussen zorgvraag en -aanbod bedreigd of verstoord wordt. Waar we voor staan: Samen maken we de regio veiliger We werken hecht samen met hulpverleners, bestuurders, ondernemers en inwoners aan een veilige en veerkrachtige samenleving. We houden risico’s voorspelbaar en hanteerbaar door de samenleving er op voor te bereiden, de juiste middelen in te zetten en bij te dragen aan herstel. Waar we voor gaan In het beleidsplan 2019-2023 presenteren we onze ambities en voornemens tot en met 2023.
VISIE Wij voegen waarde toe aan de omgeving. Wij werken samen aan veiligheid en veerkracht. Wij stimuleren redzaamheid in de samenleving, dragen bij aan een veilige leefomgeving en leveren hulpvaardige en slagvaardige inzet. Wij voeren onze veiligheidstaken tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten uit. Wij werken samen, zijn duurzaam, werken informatie gestuurd en organiseren onszelf wendbaar. Wij zijn trots en doen ons werk vol passie. Wij staan 24/7 klaar voor de samenleving.
AMBITIE Wij zijn een betrouwbare partner in veiligheid en veerkracht: Wij bevorderen mede de redzaamheid in de samenleving Ons advies is essentieel in de voorbereiding op rampen en crises en bij het signaleren en oplossen van veiligheidsvraagstukken Wij leveren 24/7 adequate hulpverlening Wij zijn wendbaar in een continu veranderende maatschappij
Om onze ambitie te realiseren zetten we in op drie pijlers met als basis een wendbare en duurzame organisatie:
Veilige leefomgeving in een veranderende wereld Veiligheidsregio MWB richt zich op het verkleinen van risico’s en het beperken van leed en schade bij incidenten. Samen met relevante partners zoals gemeenten, provincie, politie en het waterschap, denken we na over de aanwezige risico’s in onze regio. We werken samen met alle bij de veiligheid en hulpverlening betrokken partijen in het bieden van adequate hulp. We kijken continu vooruit om ontwikkelingen die van invloed zijn op ons werk tijdig in beleid en uitvoering te kunnen omzetten. Een veranderende wereld betekent ook veranderende risico’s. In het regionaal risicoprofiel beschrijven we welke soorten rampen en crises zich in Midden- en West-Brabant voor kunnen doen, wat de kans is dat dit gebeurt en wat de impact ervan zou kunnen zijn. Het actuele, uitgebreide risicoprofiel is te lezen op www.vrmwb.nl. Veranderende praktijk: naar een bredere inzet We stellen vast dat fysieke veiligheid en de klassieke incidenten allang niet meer ons enige aandachtsveld zijn. Om een aantal andersoortige gebeurtenissen en ontwikkelingen te noemen, waarbij wij op enigerlei wijze een rol vervullen en taken uitvoeren: acute vluchtelingenopvang, vuurwerkproblematiek, boerenprotesten, uitval energiebronnen en uiteraard de coronacrisis. Stuk voor stuk voorbeelden van niet zozeer fysieke maar maatschappelijke veiligheidsvraagstukken en opgaven.
Gebeurtenissen en ontwikkelingen, waarbij het voorkomen, beperken en bestrijden van maatschappelijke ontwrichting en het bewaken en herstellen van de maatschappelijke continuïteit aan de orde zijn. Ook dit zijn gebeurtenissen en ontwikkelingen waarbij onze preparatie, paraatheid en slagkracht worden gevraagd. Termen die ooit vooral van toepassing waren (en uiteraard nog steeds zijn) op onze repressietaken en dus op de brandweer. Maar inmiddels wordt van ons verwacht dat we met onze medewerkers, middelen en vakbekwaamheid uitgebreider en eerder actief meewerken aan het (her)kennen van risico’s, redzaamheid en veerkracht te verhogen en permanent paraat te staan voor het volledige spectrum van crisisbeheersing. Er wordt dus steeds breder een beroep op onze organisatie gedaan. De vragen om onze inzet zijn afkomstig van de rijksoverheid en het Veiligheidsberaad, maar ook van onze gemeenten. Zo wordt ons vanuit het rijk in sommige gevallen een coördinerende rol toebedeeld alsook de rol toebedacht van verbindende schakel tussen rijk – provincie - gemeenten en van ondersteuner en verbinder in gevallen van bestuurlijke en districtelijke samenwerking. Deze gewijzigde rolopvatting bij de veiligheidsvraagstukken is al enkele jaren gaande en betreft de transitie van de veiligheidsregio’s.
Taakstelling Met de behandeling van de kadernota 2022 in de vergadering van 22 februari 2021 gaf het Algemeen Bestuur (AB) de opdracht om extra besparingsmogelijkheden uit te werken inclusief de gevolgen daarvan voor zowel Veiligheidsregio MWB als gemeenten. Doel hierbij is het creëren van transparantie in de dienstverlening en het kunnen nemen van weloverwogen beslissingen voor de toekomst. Onder leiding van de heer Depla geeft een bestuurlijke commissie sturing aan deze complexe opdracht. De opdracht van het AB is door de bestuurlijke commissie niet opgevat als een puur
financiële of boekhoudkundige exercitie. De genoemde verkenningen naar mogelijke besparingen zijn aanleiding geweest om zorgvuldig stil te staan bij de inhoudelijke betekenis van de rollen en taken. Er zijn vijf profielen op een rij gezet (‘Wat voor veiligheidsregio willen wij zijn?’) en per profiel is gekeken naar de rol, positie, kernkwaliteiten en taken van de veiligheidsregio. Daarnaast zijn de diverse autonome en maatschappelijke ontwikkelingen in beeld gebracht. Het gaat om ontwikkelingen waarmee we nu al of op korte termijn te maken krijgen en waarop we moeten voorsorteren en inspelen. Hiervan hebben we ook, voor zover op dit moment mogelijk is, de financiële impact in kaart gebracht. De takendiscussie wordt in het eerste kwartaal van 2022 in de bestuursvergaderingen behandeld. De besluitvorming hierover wordt later door middel van een begrotingswijziging verwerkt. Deze begroting is daarmee een beleidsarme begroting waarin geen onomkeerbare voorstellen worden gedaan. Afhankelijk van de besluitvorming kunnen de beleidsmatige ontwikkelingen zoals onder de vier pijlers opgenomen in deze beleidsbegroting, in minder of meerdere mate worden gerealiseerd in 2023. Evaluatie Wet veiligheidsregio’s Eind 2020 verscheen de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s (Commissie Muller).
Of de adviezen uit de evaluatie leiden tot nieuwe wetgeving en hoe een mogelijk nieuwe wet eruit zal zien, is nog niet duidelijk. Ook is nog niet te zeggen of de evaluatie leidt tot extra rijksbudgetten voor de veiligheidsregio’s. In de tweede helft van 2022 zullen onderwerpen voor de contourennota t.b.v. de nieuwe wet worden vastgesteld. Een belangrijk onderdeel van de evaluatie betreft de rol van de veiligheidsregio’s bij grote, vaak nog onvoorstelbare crises. Sowieso worden crises steeds omvangrijker en complexer. Ze duren bovendien langer en vertonen kameleonachtige verschijningsvormen. Zoals de coronacrisis: van gezondheidscrisis naar openbare orde en maatschappelijke crisis. De aanpak van crises moet niet langer uitsluitend zijn gebaseerd op klassieke plannen en draaiboeken, maar veel meer op een dynamisch, informatie gestuurd, risicoproces. Er is meer flexibiliteit nodig met een betere afstemming tussen regionale en landelijke crisisplannen en met een betere samenwerking op het gebied van crisisbeheersing en crisisbestrijding: tussen het rijk en de veiligheidsregio’s, tussen de veiligheidsregio’s onderling en tussen de veiligheidsregio’s en de gemeenten en andere partners.
De verwachting is dat de landelijke kosten voor het rijk en veiligheidsregio’s de komende 4 jaar oplopen van 25 miljoen tot 83 miljoen voor het versterken van de netwerkregie, doorontwikkeling informatiemanagement, 24/7 ondersteuning landelijke faciliteiten en doorontwikkeling netwerk. Of hier extra rijksbudget tegenover staat, is nog niet te zeggen. Indeling begroting Deze opzet van de beleidsbegroting heeft een herkenbare relatie met ons beleidsplan en daarmee de pijlers met als basis onze wendbare organisatie. We hanteren één lijn in onze beleidsdocumenten. Hiermee vergroten we het inzicht in welke activiteiten bijdragen in het bereiken van onze doelen. In deze beleidsbegroting 2023 werken we de pijlers en speerpunten concreter uit door de volgende vragen te beantwoorden: Wat willen we bereiken? Wat gaan we hiervoor doen? Wat hebben we daarvoor nodig? Programmabegroting De begroting kent één BBV programma, onderverdeeld in pijlers. Daarnaast is het voor de categorieën: Overhead, Algemene Dekking en Reserves verplicht deze apart inzichtelijk te maken. In het onderstaand overzicht is de begroting op programma niveau voor 2023 inclusief het meerjarenperspectief voor de jaren 2023 t/m 2026 opgenomen.
Begroting 2023 (bedragen x 1.000)
Programma Veiligheid
Lasten
Baten
Begroting 2024 Saldo
Lasten
Baten
Begroting 2025 Saldo
Lasten
Baten
Begroting 2026 Saldo
Lasten
Baten
Saldo
€ 79.070 € -80.371 € -1.301 € 73.290 € -74.640 € -1.350 € 74.757 € -75.975 € -1.218 € 76.254 € -77.536 € -1.282
Algemene Dekkingsmiddelen € 463 € -463 € € 439 € -439 € € 454 € -454 € € 430 € -430 € Overhead € 13.846 € -12.162 € 1.684 € 13.968 € -12.416 € 1.552 € 14.624 € -12.654 € 1.970 € 14.613 € -12.965 € 1.648 Vennootschapsbelasting € - € - € € - € - € € - € - € € - € - € Begroot totaal saldo van lasten en baten
€ 93.379 € -92.996 €
383
Subtotaal mutaties
€
-383 €
Resultaat
€ 93.719 € -93.719 €
340
€
-723
€
0
€ 87.697 € -87.496 €
340
€
-542
€
202
€ 89.834 € -89.082 €
-202 €
€ 88.037 € -88.037 €
-0
340
€ -1.091 €
€ 90.174 € -90.174 €
751
€ 91.298 € -90.932 €
-751 €
-0
340
€
-706
366
€
-366
€ 91.638 € -91.638 €
-0
1.2 Stimuleren van een redzame samenleving Inleiding De basis van een veilige en veerkrachtige samenleving zijn de mensen die er wonen, werken, ondernemen en studeren. Samengevat zijn dit onze inwoners. In een redzame samenleving zijn inwoners zich bewust van (brand)veiligheid en weten zij wat zij daaraan kunnen bijdragen. We richten ons met name op het (positief) beïnvloeden van het gedrag van onze inwoners door bewustzijnsverhoging met als doel om samen met hen en onze partners de regio veiliger maken. Tegelijkertijd zien we dat zich onverwachte situaties voordoen (zoals de huidige coronacrisis of de huisvesting van migranten) die de maatschappij beïnvloeden. We zien dat de polarisatie in de maatschappij toeneemt en daardoor een op maat aanpak steeds belangrijker wordt. Onze speerpunten voor het stimuleren van een redzame samenleving zijn: Vergroten handelingsbekwaamheid bij specifieke doelgroepen Vroeg(er) signaleren verminderd redzamen en ontwikkelen maatwerkprogramma’s gericht op deze doelgroepen Vergroten handelingsbekwaamheid inwoners Vergroten inzicht in redzaamheid door onderzoek Verhogen redzaamheid van organisaties We richten ons op de 1,2 miljoen inwoners in onze regio, waarbij we inspelen op de specifieke kenmerken en behoeften van verschillende doelgroepen. ‘One size fits all’ gaat hier niet op. Logisch, want niemand is hetzelfde.
Voor het realiseren van onze speerpunten onderscheiden we in onze regio de volgende doelgroepen: Jongeren in de leeftijd van 9 – 12 jaar: Hoe jonger geleerd, hoe ouder gedaan: de doorlopende leerweg is een effectief proces. Niet alleen hebben zij hiervan lang rendement, zij zijn ook een doelgroep die indirect vele anderen kunnen aanzetten tot het vergroten van hun veiligheidsbewustzijn. Ouderen boven de 65 jaar. Veelal organiseren zij zich nog via netwerken als een Katholieke Bond voor Ouderen (KBO), Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen (ANBO) of vrouwenalliantie. Zij zijn daarmee een relatief makkelijk te benaderen doelgroep die via dat netwerk vaak open staat voor informatie over het vergroten van hun eigen veiligheid. Inwoners in de leeftijd van 25 – 40 jaar. Deze doelgroep bevindt zich in een levensfase waarin veel veranderingen plaatsvinden, blijkt ook uit de gegevens van het CBS. Deze veranderingen zijn op het gebied van bijvoorbeeld werk (ambities) en veranderende gezinssamenstellingen (krijgen van kinderen). Ook is dit de doelgroep die vanuit de maatschappij belast wordt met mantelzorg. De toenemende vergrijzing trekt een wissel op hen die al druk zijn. De vraag is hoe we deze doelgroep kunnen triggeren om veiligheid prioriteit te geven en dit als mantelzorger ook over te dragen aan mensen in hun omgeving.
Kwetsbare groepen: Veel gemeenten hebben binnen hun gemeentegrenzen wijken met kwetsbare groepen, zoals statushouders of studenten, waar veiligheidsrisico’s mogelijk hoger zijn. Zij hebben zicht op die wijken. Door gesprekken te voeren met de inwoners uit deze wijken kunnen we samen met hen maatwerkprogramma’s ontwikkelen. Uiteraard samen met andere partners als de hulpvraag zich daarop richt. Ontwikkelingen We maken steeds meer werk van risicogerichtheid. Dit ‘werken aan de voorkant’ werpt zijn vruchten af. Maar de samenleving vraagt ons om een volgende stap te zetten. We constateren dat er in de samenleving een duidelijke vraag is naar hulp en ondersteuning bij veiligheid die verder gaat dan onze doorgaans fysiek gedreven aanpak; dus minder klassiek en eerder maatschappelijk gedreven. In beginsel hebben we de skills hiervoor in huis en is er ook de nodige ervaring en motivatie om de vraag uit de samenleving positief te beantwoorden. Tegelijkertijd weten we dat we dat niet alleen kunnen. Samen naar risico's kijken, belangen van diverse partijen afwegen en dan via dialoog keuzes maken in de aanpak voor de toekomst. Dat hebben we samengebracht in een ontwikkelde methodiek 'veilige en gezonde wijk aanpak’.
Hierin inventariseren we samen met gemeenten op basis van beschikbare data welke wijken kwetsbaarheden ten aanzien van veiligheid, gezondheid en leefbaarheid hebben om vervolgens samen met partners in dialoog die kwetsbaarheden te duiden en een geprioriteerd plan van aanpak op te stellen. Hierin is de inbreng van inwoners en ondernemers meegenomen. Tegelijkertijd willen we in de toekomst meer en vaker gebruik maken van de kennis en kunde die in de maatschappij zit. Burgerparticipatie moet daarom ruimte krijgen. We blijven aansluiten aan bij doelgroepen waar de kwetsbaarheid en de kans op redzaamheidsresultaat het grootst is. We zetten onze aanwezige expertises in en professionaliseren verder om de beoogde rol op ons te nemen. We bouwen verder aan onze data-expertise om als volwaardige partner in veiligheid te functioneren. En we opereren nog nadrukkelijker als netwerkorganisatie. Vanuit deze benadering laten we onze kennis en kunde ook ten voordele komen van andere vakgebieden, zodat gemeenten daarop kunnen besparen. GHOR Twee belangrijke ontwikkelingen hebben impact op de mogelijkheden van de GHOR. Enerzijds zijn dat natuurlijk de gevolgen van de coronacrisis. Anderzijds kan de ontwikkeling naar aanleiding van de evaluatie Wet veiligheidsregio’s zorgen voor een verschuiving van de taken en het werkveld van de GHOR. Beide ontwikkelingen vragen om aanpassing van de GHOR.
Het afgelopen jaar is daarom gekozen voor een herinrichting van onze processen. Terug naar de basis, de wettelijke taken van de GHOR: het invullen van de crisisorganisatie ten behoeve van de multi crisisbeheersing en het waarborgen van de continuïteit van de zorg in de keten. Met deze aanpassing in organisatie zijn we in staat om ontwikkelingen in de toekomst op te vangen. Wat we willen bereiken? We vergroten risicobewustzijn, veranderen gedrag en handelingsbekwaamheid bij (kwetsbare) doelgroepen via maatwerkprogramma’s, onderzoek en netwerken. Veiliger samenleving door effectievere hulpverlening in samenwerking met inwoners. Verstevigen van de zorgkolom als crisispartner.
Wat gaan we daarvoor doen? Wat willen we bereiken
Wat gaan we daarvoor doen
Vergroten risicobewustzijn en veranderen van gedrag en vergroten handelingsbekwaamheid bij (kwetsbare) doelgroepen via
Risk Factory Na de ontwikkeling en start in 2022 is de Risk Factory vanaf 2023 een regulier onderdeel van de organisatie. Na bezoek van 25 klassen in 2022 groeien we door naar 100 klassen die de Risk Factory jaarlijks bezoeken. Brabant Veilig Week
maatwerkprogramma’s, onderzoek en netwerken
In 2022 is de verbrede samenwerking gezocht met Veiligheidsregio Brabant-Noord voor een gezamenlijke aanpak grotendeels bestaand uit een digitaal programma en een beperkt aantal fysieke bijeenkomsten. In 2023 gaan we op basis van de uitkomsten van de in 2022 gedane uitvraag bij onze gemeenten verder met die risico's die door hen zijn aangegeven.
Meten & Onderzoek We meten het effect van de in 2022 uitgevoerde pilots via de methodiek Veilige en gezonde wijk. Naar aanleiding van deze evaluaties ontwikkelen we verbetervoorstellen die we regiobreed kunnen inzetten. Het in 2022 uitgevoerde gedragsonderzoek wordt geëvalueerd en leidt tot een maatwerkaanpak in 2023. Netwerken Samenwerking met partijen gericht op burgerparticipatie (zoals Nederlandse Rode Kruis, Burgernet en Sterk Brabant worden opgezet en waar mogelijk verbonden met onze professionele organisatie. Veiliger samenleving door effectievere hulpverlening in samenwerking met burgers
Verstevigen van de zorgkolom als crisispartner
GHOR Activiteiten meer gebiedsgericht organiseren. Vergroten van het voorspellend vermogen door het beter ontsluiten en benutten van datagedreven risico- en crisisbeheersing en monitoring continuïteit van zorg. Doorontwikkelen van de Brabantbrede samenwerking, mono- en multidisciplinair, in zowel koude als warme fase. Versterken relatiemanagement en klantgerichtheid en meer maatwerk bieden in onze dienstverlening.
We zetten verder in op het creëren van bewustzijn bij onze medewerkers in de operatiën over de inzet van inwoners en maatschappelijke organisaties bij incidenten.
Daarnaast leveren activiteiten in onze going concern een bijdrage aan het stimuleren van een redzame samenleving in onze regio. Prestaties Realisatie 2021
Verwachting of streefwaarde 2022
Verwachting of streefwaarde 2023
0
12
12
12*
10
10
Aantal ‘actieve’ ambassadeurs netwerken brandveiligheid in de regio
5
11
7
Aantal nieuwe netwerken om te komen tot gedragsverandering (vervolg op KBO, TZorg, Thebe Extra)
-
4
2
Aantal deelnemende gemeenten aan Brabant Veilig Week Campagnes op social media voor bewustzijnsverhoging
Aantal scholen dat Risk Factory bezoekt
0
**100
100
-
70%
70%
Percentage medewerkers met behaald certificaat module brandveilig leven.
* aantal campagnes eind 2021 is groter dan verwacht vanwege de extra campagnes in het kader van coronacommunicatie ** door de vertraagde opening van de Risk Factory verwachten we in 2022, 25 scholen te verwelkomen op de Risk Factory.
Wat hebben we daarvoor nodig? Financieel overzicht Weergave van de kosten voor het stimuleren van de redzame samenleving: Begroting 2023 (bedragen x 1.000) Stimuleren van een redzame samenleving
Lasten €
542
Baten €
-555
Begroting 2024 Saldo
€
-13
Lasten €
546
Baten €
-563
Begroting 2025 Saldo
€
Lasten
Baten
-18
€
549
€
-571
63 -
€ € € €
-
Begroting 2026 Saldo
€
Lasten
Baten
Saldo
-22
€
554
€
-580
€
-27
€ € €
63 -
€ € € €
64 -
€ € € €
-
€ € €
64 -
Algemene Dekkingsmiddelen € Overhead € Vennootschapsbelasting €
60 -
€ € €
-
€ € €
60 -
€ € €
61 -
€ € €
-
€ € €
61 -
€ € € €
Begroot totaal saldo van lasten en baten
€
602
€
-555
€
47
€
607
€
-563
€
44
€
612
€
-571
€
41
€
618
€
-580
€
37
Subtotaal mutaties reseves €
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
602
€
-555
€
47
€
607
€
-563
€
44
€
612
€
-571
€
41
€
618
€
-580
€
37
Resultaat
€
1.3 Bijdragen aan een veilige leefomgeving Inleiding De wereld waarin we leven verandert snel. Altijd zijn er aspecten in onze omgeving die bedreigend zijn of zo ervaren worden. Een veilige leefomgeving creëer je niet alleen, maar samen. Inwoners, ondernemers, zorg- en hulpverleners, iedereen draagt een steentje bij. De regierol ligt bij de gemeenten en we adviseren gemeenten in een vroeg stadium over de beheersing van risico’s om incidenten, rampen en crises te voorkomen. We blijven ons advies verbeteren door onze informatiepositie te versterken. Ons advies is essentieel door de ervaring die we hebben op alle onderdelen van de veiligheidsketen. We zijn in staat om deze werelden te verbinden. Onze speerpunten voor het bijdragen aan een veilige leefomgeving voor de komende jaren zijn: 1. Vergroten van veiligheid en veerkracht in specifieke gebieden en op belangrijke thema’s. 2. In een vroeg stadium en op een eenduidige manier adviseren aan en samenwerken met gemeenten en partners. Ontwikkelingen Omgevingswet De Omgevingswet brengt voor de veiligheidsregio’s een intensieve taakverandering mee op het gebied van risicobeheersing. Er zijn nieuwe kwaliteiten en producten nodig. De Omgevingswet beoogt een kwalitatief betere leefomgeving door dialoog met alle betrokkenen en een daardoor goed afgewogen besluitvorming.
Het zwaartepunt van de rol van de veiligheidsregio ligt op advisering en
ondersteuning van gemeenten, die met hun beleid moeten zorgen voor een veilige leefomgeving. Dit vraagt, specifiek van risicobeheersing, om een meer (proactieve) advisering en beïnvloeding aan de voorkant van het proces en om beschikbaarheid in de vorm van toezicht en bewustmaking aan de achterkant. Het samen werken aan een veilige en gezonde leefomgeving biedt tevens de mogelijkheid om de nodige aandacht te besteden aan nieuwe ontwikkelingen en nieuwe risico’s: verdichting bij inhalen woningtekorten, evenementen met complicerende risicofactoren, energietransitie en functiemenging in gebouwen (bijv. wonen, werken, mobiliteit). Adviesbureau Cebeon heeft in maart 2021 in haar rapportage berekend dat de implementatie van de Omgevingswet de veiligheidsregio’s gezamenlijk 20-30 miljoen euro kan kosten. Daarnaast zal er, na de invoering van de wet, sprake zijn van gezamenlijk 15-20 miljoen euro structurele meerkosten voor de veiligheidsregio’s. De financiële effecten voor Veiligheidsregio MWB worden in 2022 in kaart gebracht. Versterking risicogerichtheid De veiligheidsregio’s leggen zich toe op steeds permanentere en dynamischere monitoring en analyse van risico’s. De evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s bracht naar voren dat hier tussen veiligheidsregio’s en tussen deze regio’s en (inter)nationaal niveau verbeteringen nodig zijn.
Dit geldt ook voor de benodigde multidisciplinaire samenwerking in de risicomonitoring hierbij tussen de Voorsorterend op de nieuwe en gaat onze Veiligheidsregio aan de slag gaat met de cyclus monitoring – preparatie – respons - herstel. Van het monitoren en duiden van risico’s maken we een specifiek werkveld. Verder flexibiliseren we onze crisisorganisatie en zorgen we tevens voor robuustheid in het geval van een langdurige en kameleonachtige crisis. Vraaggestuurd werken op lokaal en regionaal niveau Het bewustzijn dat er in gezamenlijkheid meer resultaat geboekt wordt dan alleen, is ondertussen bekend en daarop spelen we samen met de partners en gemeenten steeds beter in. Niet alleen ten tijde van crisis/incidenten, maar juist ook in de fase dat het nog 'risico's en kwetsbaarheden’ zijn. Het oog willen hebben voor belangen van anderen wordt belangrijker en vraagt soms eerst ruimte geven aan die ander om op een later moment ruimte te krijgen voor hetgeen vanuit de eigen bril essentieel lijkt. Dat doen we op lokaal niveau door de 'veilige en gezonde wijk aanpak’ en op regionaal niveau door risicomonitoring op te zetten en te borgen. De rol die we daarin spelen is vaak adviserend en faciliterend en waar nodig kunnen we (in overleg) het voortouw pakken.
Wat willen we bereiken? In 2023 zetten we in op de volgende speerpunten We zijn een deskundige partner en adviseren gemeenten en andere partners in een vroeg stadium, door risicogericht- en vraaggestuurd te adviseren. We ontwikkelen het proces van permanente risicomonitoring en beïnvloeden gesignaleerde risico's, samen met onze netwerkpartners, naar risico- en/of crisisinterventies. We vergroten daarmee de veiligheid en veerkracht in specifieke gebieden en op belangrijke thema’s (regionale risico’s). We verbeteren ons advies door het versterken van onze informatiepositie. Wat gaan we daarvoor doen? Wat willen we bereiken Wat gaan we daarvoor doen We zijn een deskundige partner en adviseren gemeenten en andere partners in een vroeg stadium, door risicogericht en vraaggestuurd te adviseren
Op maat in verbinding Accountmanagement richting gemeenten en partners is op structurele wijze geborgd in de organisatie. Door de Omgevingswet implementeren we nieuwe adviesproducten rond omgevingsvisies, -plannen en programma’s. Het toezicht krijgt een meer risicogericht karakter en tegelijkertijd zullen er meer complexe situaties op de agenda staan. De verwachting is dat gemeenten meer behoefte hebben aan maatwerkadviezen in verband met lokale risicosituaties die om specifieke aandacht vragen. De integraliteit van advisering richting gemeenten is geborgd in de organisatie.
We ontwikkelen het proces van permanente risicomonitoring, beïnvloeden gesignaleerde risico’s en vergroten de veiligheid en veerkracht in specifieke gebieden en op belangrijke thema’s
Risicogerichtheid We hebben het permanente proces geïmplementeerd om risico’s (lokaal, regionaal, nationaal en internationaal) in kaart te brengen, te monitoren, scenario’s op te stellen, interventiestrategieën te ontwikkelen en hierover proactief te adviseren. Dit proces helpt crisisfunctionarissen, risico- en crisisinterventies binnen het netwerk van veiligheidspartners en zorgt voor een betere beleidsmatige borging middels het Regionaal Risicoprofiel. Het helpt tevens gemeenten vroegtijdig door samen interventies te ontwikkelen om kwetsbaarheden en risico's te voorkomen. Thematafels op (boven)regionale risico’s worden georganiseerd, geëvalueerd en verbetervoorstellen worden ontwikkeld. De nadruk ligt op het strategisch niveau (regionaal risicoprofiel).
We verbeteren ons advies door het versterken van onze informatiepositie
Informatiepositie Er wordt in 2023 geïnvesteerd in verdere ontwikkeling van het combineren van data met onze gemeenten en andere (regionale) partners met als doel een zo compleet mogelijk geografisch risicobeeld te ontwikkelen, als randvoorwaarde om permanente risicomonitoring mogelijk te maken. We werken met de zes zuidelijke veiligheidsregio’s samen in ‘Fieldlab Zuid 6’ aan 2 nieuwe methoden op het gebied van analyse en duiding van risico’s. We maken zo de beweging van incidentgedreven organisatie naar een meer risicogerichte en omgevingsbewuste organisatie. Er wordt actief bijgedragen aan de ontwikkeling van het Knooppunt Crisisbeheersing Regio Rijk (KCR2), het gezamenlijke traject van veiligheidsregio’s en ministerie van Justitie en Veiligheid.
Daarnaast vinden er vele activiteiten in onze going concern plaats die een bijdrage leveren aan een veilige leefomgeving binnen Midden- en West-Brabant. Hieronder vallen adviseringen op bouwen, evenementen, vergunningen, brandveilig gebruik, milieu en ruimtelijke ordening. Bovendien betreft het ook toezicht en Brzo 1-inspecties. Prestaties
Brzo en bedrijfsbrandweer Aantal afgesproken Brzo-inspecties Aantal onaangekondigde controles Brzobedrijven Industriële veiligheid en milieu Aanvragen milieu, externe veiligheid, onderzoeken explosieven Toezicht risicovolle bedrijven Overige aantallen Advies/controle bedrijfsbrandweer Advies ruimtelijke ordening en Infra Bouwen en brandveilig gebruik Toezicht brandveilig gebruik 1 Brzo: Besluit risico’s zware ongevallen
Realisatie 2021
Verwachting of streefwaarde 2022
Verwachting of 2023
46 34
45 41
53* 53*
182
144
***
61
75
-**
24 560 3648 331
*** *** *** ***
*** *** *** ***
Evenementen en overige plaatsen
1226
***
***
Levertijd advisering: tijdigheid van adviezen(%)* Gerealiseerd gepland toezicht: (%)*
-
90%
95%
90%
90%
-
* De verwachting is dat het aantal Brzo-bedrijven in de regio in 2023 met 3 groeit naar totaal 53. Om de toezichtsfrequentie gelijk te houden wordt in 2022 gewerkt aan uitbreiding van de toezichtscapaciteit met 1 fte. ** De wijze van toezicht op deze categorie bedrijven wijzigt; dit zal leiden tot andere prestatie indicatoren. *** Deze cijfers worden niet begroot, maar worden wel weergegeven in de realisatie. Dit betreft niet-beïnvloedbare cijfers, omdat het aantal aanvragen vanuit gemeenten betreft. Overige aantallen zoals bouwen, toezicht, evenementen en andere diensten worden bepaald op basis van te maken afspraken met gemeenten. Wat hebben we daarvoor nodig? Financieel overzicht Weergave van de kosten van de pijler Veilige Leefomgeving: (bedragen x 1.000) Bijdragen aan een veilige leefomgeving
€
Algemene Dekkingsmiddelen € Overhead € Vennootschapsbelasting € Begroot totaal saldo van baten en lasten
Begroting 2023 Lasten Baten
Saldo
Begroting 2024 Lasten Baten
Saldo
7.896
-498 €
8.007
617 -
€
8.513
Subtotaal mutaties reseves €
-
Resultaat
€
8.513
€ -8.394 € € € €
-448 -
€ € €
€ -8.842 €
€
-
€
€ -8.842 €
169 -
€ € €
625 -
-329 €
8.632
-
€
-
-329 €
8.632
€ -8.569 € € € €
-457 -
€ € €
€ -9.026 €
€
-
€
€ -9.026 €
Begroting 2025 Lasten Baten
Saldo
-563 €
8.123
€ € € €
634 -
-395 €
8.757
168 -
-
€
-
-395 €
8.757
€ -8.733 € € € € €
-466 -
€ € €
€ -9.199 €
€
-
€
€ -9.199 €
Begroting 2026 Lasten Baten
Saldo
-610 €
8.243
€ -8.948 €
-705
€ € € €
642 -
€ € € €
€ € €
165 -
-442 €
8.885
€ -9.425 €
-540
168 -
-
€
-
-442 €
8.885
€
-477 -
-
€
-
€ -9.425 €
-540
1.4 Hulpvaardige en slagvaardige inzet We bieden hulpvaardige, slagvaardige en vakbekwame veiligheidszorg voor, tijdens en na incidenten, rampen en crises. Daarbij ondersteunen we onze bestuurders die verantwoordelijk zijn voor de beheersing van een crisis, bestrijding van een calamiteit en zorg hebben voor hun bevolking. We doen ons werk professioneel en met passie. We werken daarin slagvaardig, vakbekwaam, zichtbaar en samenwerkingsgericht. Onze speerpunten voor het leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet zijn: 1. Vasthouden aan ons niveau van 24/7 veilig en effectief optreden. 2. Versterken bovenregionale en internationale samenwerking. 3. Flexibel inzetten van kennis en ervaring voor (lokale) crises. Ontwikkelingen
Toekomstbestendige brandweerzorg Met een visie op toekomstbestendige brandweerzorg die eind 2022 opgeleverd wordt, heeft Veiligheidsregio MWB een overkoepelend en richtinggevend kader waarmee we in 2023 sturing geven aan de signalering van toekomstbestendige vraagstukken en aan de samenhang, ontwikkeling en uitvoering van een toekomstbestendige brandweerzorg. Deze nieuwe manier van ketenbreed (samen)werken aan de ontwikkeling van (brandweer)zorgconcepten die de behoefte aan veiligheid
van de samenleving beantwoordt, is een organisatorische evolutie die in dialoog met de hele (veiligheidsregio)organisatie tot stand komt. Vrijwilligers De brandweer in Nederland heeft te maken met de Europese Deeltijdrichtlijn en jurisprudentie daarover. De rechtspositie van professionele en vrijwillige brandweermedewerkers wordt daarin gelijk gesteld. In de toekomst is kazerneren en consigneren daarom niet meer mogelijk. Een landelijke stuurgroep is aan de slag met het opstellen van een ‘Implementatieplan verplichtend karkakter’. In 2022 zal hierover verdere uitwerking en besluitvorming plaatsvinden. De effecten en consequenties voor Veiligheidsregio MWB zullen in 2023 zichtbaar zijn. We willen onze huidige vrijwilligers behouden en koesteren, maar gaan ook op zoek naar ‘de nieuwe vrijwilliger’ die niet de klassiek repressieve taken uitvoert, maar zich inzet voor educatie en coaching op het gebied van veiligheid in brede zin. We investeren de komende jaren actief in een meer diverse en inclusieve opbouw van onze organisatie. Deze en aspecten zoals zich korter willen binden aan een organisatie en een ander opleidingsstelsel, krijgen meer aandacht. De paraatheid van onze vrijwillige brandweer staat onder druk. Met name overdag zijn vrijwilligers niet altijd beschikbaar. Dit vraagt om nieuwe inzichten en nadenken hoe we de brandweerzorg in de toekomst kunnen blijven garanderen.
Tweede loopbaan Onze ’24-uurs medewerkers in een bezwarende functie’ hebben recht op een tweede loopbaan. Een klein deel van de medewerkers in de parate dienst is in 2023 al actief bezig met het traject gericht op een volgende loopbaan. In 2026 zal de eerste lichting van hen de tweede loopbaan kunnen ingaan. Voor enkele tientallen collega’s komt richting 2030 het einde van hun eerste loopbaan in zicht. Ons huidige beleid voorziet in het (samen met betrokkenen) opstellen van een loopbaanplan: zowel de huidige als nieuw intredende 24-uurs medewerkers worden in een vaste frequentie bevraagd op wensen, ambities en mogelijkheden. Naarmate iemand langer in dienst is, wordt die begeleiding en bevraging steeds intensiever. We houden er rekening mee dat in de toekomst anders tegen het fenomeen ‘bezwarend’ kan worden aangekeken. Het brandweervak verandert immers. Dit kan leiden tot een andere kijk op het 20-jarig dienstverband. De verwachting is verder gerechtvaardigd dat de werving van nieuwe 24-uurs medewerkers niet probleemloos zal verlopen. Door functioneel leeftijdsontslag (FLO) zijn er komende jaren meer nieuwe 24-uurs medewerkers nodig. Jonge mensen committeren zich minder makkelijk en minder lang aan hun werk. Met andere woorden: de huidige zeer ervaren medewerkers maken op den duur plaats voor medewerkers met minder ervaring die bovendien minder lang aan boord zullen blijven.
Hierdoor ligt het gevaar van ‘ervaringsverdunning’ op de loer. Eerder is berekend dat de kosten voor het tweede loopbaanbeleid structureel voor de Veiligheidsregio MWB circa € 1,8 miljoen bedragen. Het gaat hierbij om kosten voor onder andere opleidingen, stages en inhuur van derden. Het genoemde financiële effect is in de begroting niet gedekt en is daarom opgenomen in de Risicoparagraaf. Vakbekwaamheid Het brandweervak wordt steeds gevarieerder en bovendien complexer. Ook de crisisorganisatie wordt steeds informatiegestuurder en risicogerichter en nieuwe crises vragen om nieuwe vaardigheden van de crisisorganisatie. Er zijn nieuwe en andere dan alleen de klassieke opgaven, die nieuwe vakbekwaamheidseisen meebrengen (o.a. de Omgevingswet, klimaatadaptatie en de veilige energietransitie). Daarnaast treedt de veiligheidsregio/brandweer steeds vaker naar voren in het geval van sociale en maatschappelijke crises. Het aantal brandincidenten verandert niet significant en brandbestrijding wordt complexer en soms langduriger. Dát vraagt juist weer om meer oefeningen en trainingen. Gebiedsgerichte opkomsttijden In afwachting van een nieuwe landelijke handreiking gebiedsgerichte opkomsttijden en de aanpassing van het Besluit Veiligheidsregio’s willen we eind 2022 ons concept Dekkingsplan nieuwe stijl presenteren.
Met deze handreiking kunnen alle veiligheidsregio’s op uniforme wijze een dekkingsplan opstellen dat uitgaat van gebiedsrisico’s en de mogelijkheid van motivatie van afwijking voor risico objecten. Naast het concept Dekkingsplan nieuwe stijl zullen we afhankelijk van de voortvarendheid van de aanpassing van het Besluit Veiligheidsregio’s eind 2022 een verlenging van het huidige Dekkings- en spreidingsplan 2019-2023 voorstellen dat in juli 2023 getekend kan worden.
Brandweerposten De rol van onze brandweerposten is aan verandering onderhevig. Ze kunnen ook als locatie dienen, waar activiteiten plaatsvinden op het gebied van een redzame samenleving (educatie, coaching, training). Ook het beschikbaar stellen van posten voor uiteenlopende maatschappelijke activiteiten behoort tot de mogelijkheden. Verder kan het fenomeen van in beeld komen, dat de mogelijkheid biedt om meer rendement uit individuele posten te halen. Post Moerdijk Haven In opdracht van het bestuur worden twee scenario’s uitgewerkt voor de beroepspost Moerdijk Haven. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja onder welke condities de post Moerdijk Haven de bedrijfsbrandweertaak voor de vijf betrokken Brzo-bedrijven moet continueren. De uitkomst van deze scenario’s kan financiële effecten hebben voor de begroting van Veiligheidsregio MWB. Mogelijk moet een bedrag van € 450.000,- worden opgenomen in de begroting. Verwachting is dat medio 2022 het AB hierover een beslissing neemt.
Crisisbeheersing 2.0 De veranderende omgeving leidt tot nieuw soortige risico's en ook de impact van flitsincidenten verandert. De afgelopen jaren is ervaring opgedaan met risico's en incidenten die ook een afwijkende crisisaanpak kenden: Fort Oranje, de boerenprotesten en de langdurige Corona-aanpak. Ook tijdens de jaarwisselingen is ervaring opgedaan met een afwijkende en flexibele structuur. Met deze ervaringen, de uitkomsten van de evaluatie Wet Veiligheidsregio's en andere ontwikkelingen wordt de huidige crisisorganisatie nog eens goed tegen het licht gehouden zodat deze ook toekomstbestendig is. Doel is om de crisisstructuur kwalitatief te verbeteren, waarbij ook goede aansluiting is met een actueel netwerk van veiligheidspartners, het rijk en een goede informatiepositie. In de eerste fase zijn verbeterpunten geïdentificeerd en bestuurlijk besproken. In de tweede fase worden deze lessen geconcretiseerd naar verbeteringen die in de derde fase (in de loop van 2022 met een overloop naar 2023 worden geëvalueerd). Risico- en crisiscommunicatie Nieuwe dreigingen zoals terrorisme, cyber en klimaat zorgen ervoor dat ons werkveld verandert. Niet alleen zijn we inzetbaar in het fysieke domein, maar regelmatig wordt een beroep op ons gedaan voor situaties in het sociale domein.
Er wordt door gemeenten steeds vaker gevraagd om crisiscommunicatie-expertise van de Veiligheidsregio in geval van langdurige, gemeente overstijgende crises. Zie Fort Oranje, de boerenprotesten en Corona. Crisis- en risicocommunicatie vloeien tijdens dit soort crises naadloos in elkaar over. We brengen risicocommunicatie en crisiscommunicatie meer met elkaar in samenhang. We starten via risicocommunicatie met het voorbereiden op het redzamer maken van onze omgeving, waarbij we inspelen op de behoeften en beleving van onze inwoners en bedrijven en gebruik maken van hun veerkracht en improvisatie. Bij crisiscommunicatie is er daadwerkelijk sprake van een ramp of crisis en gaat het over de gevaren en handelingsperspectieven die op dat moment aan de orde en de gevolgen van die ramp of crisis. De ‘koude’ fase helpt de ‘warme’. Gezien de ambities, de ontwikkelingen die op ons , de aanbevelingen vanuit de evaluatie van de wet VR en waar we tegenaan lopen in de praktijk maken we, voor een succesvolle en toekomstbestendige risico- en crisiscommunicatie een uitvoeringsplan en starten we in 2023 met de implementatie daarvan. We sluiten aan bij de pijlers ‘Redzame Samenleving en Veilige Leefomgeving en bij de ontwikkelingen in het kader van de doorontwikkeling van Bevolkingszorg naar een Gemeentelijke Crisisbeheersing.