06-2023 Jaarverslag Regionaal Bureau Leren 2021-2022.pdf

De nasleep van corona: over leerachterstanden, kansenongelijkheid en extra ondersteuning | Marjoke Bakker (Da Vinci College) en Milou van der Meer (Curio) Is de kansenongelijkheid toegenomen?

Wat is er nodig om jongeren goede kansen te kunnen bieden?

Milou van der Meer: “Ik denk het wel. Sommige kinderen werden thuis altijd al goed begeleid door hun ouders. Die kregen ook hulp in coronatijd. Maar er zijn ook leerlingen die thuis geen ondersteuning kregen. Bijvoorbeeld omdat hun ouders de Nederlandse taal niet machtig zijn. Die kloof is in coronatijd alleen maar groter geworden.”

Milou van der Meer: “We zetten sterk in op extra begeleiding op school voor alle leerlingen. Sommige ouders kunnen geen huiswerkbegeleiding betalen. Wij faciliteren alles gratis vanuit school. Ik denk dat je op die manier ook de kansengelijkheid kunt bevorderen. Niet alleen op het gebied van onderwijs, maar ook als het gaat om de sociaal-emotionele ontwikkeling.”

Marjoke Bakker: “Ik vermoed ook dat de ongelijkheid is toegenomen. Hoger theoretisch onderwijs, bijvoorbeeld voor vwo-leerlingen, leent zich beter voor online lessen. Maar wij werken vooral toepassingsgericht. De theorie die jongeren leren, passen ze toe in de praktijk. Ze leren door te doen. Dat kan niet zomaar opgevangen worden in de thuissituatie. We merken dat onze leerlingen fysieke uitleg nodig hebben om de stof goed te kunnen doorgronden. We zien nu bijvoorbeeld in de vierde klas dat er veel hiaten zitten, met name in de exacte vakken.”

Marjoke Bakker: “Ook wij zetten fors in op extra ondersteuning. Jeugdprofessionals van de gemeente lopen bijvoorbeeld met ons mee op school, zodat de lijntjes met leerlingen kort zijn als er extra ondersteuning nodig is. Daarnaast denk ik dat er vooral rust nodig is. Een stabiele omgeving voor de jongeren, thuis en op school. Corona is nog steeds onder ons. Soms vallen lessen uit of kunnen leerlingen niet naar school omdat ze ziek zijn. Dan verlies je weer de structuur, omdat je steeds opnieuw moet gaan kijken: welke mensen heb ik en wat kunnen we bieden? Als je twee weken wiskunde krijgt en dan weer een week niet, dan moet die tijd ook weer ingehaald worden. Dat legt ook weer druk op jongeren. Ik gun ze rust en structuur.”

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina 59

Het succes van de OZA-route: perspectief voor kwetsbare jongeren vanuit verbinding Interview met Lazlo van Donkelaar Hoe krijgen we beweging in de 40 tot 50 complexe casussen per jaar van kwetsbare jongeren die vastlopen in het onderwijs? Die vraag lag in maart 2021 aan de basis van de onderwijs- en zorgroute (OZA-route), een project uit het regionale programma voor de aanpak van voortijdig schoolverlaten. Lazlo van Donkelaar vertelt over de lessen van het pilotproject en het gedachtegoed van de OZA-route. “Als je met elkaar om tafel gaat zitten, aansluit bij de leefwereld van de jongere en vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid out of the box durft te denken, dan kom je bijna altijd tot een passend plan.” Wat was de aanleiding van de OZA-route? “Jaarlijks lopen tientallen casussen in de regio West-Brabant vast. Het gaat om kwetsbare jongeren die (tijdelijk) niet in het reguliere onderwijs terecht kunnen en tussen wal en schip dreigen te vallen. De OZA-route wordt uitgevoerd door de samenwerkingsverbanden passend onderwijs, RBL WestBrabant en de betrokken onderwijsinstellingen en jeugdafdelingen van de gemeenten. Met de OZA-route willen we beweging krijgen in deze complexe casussen. Daartoe hebben we een expertteam ingericht met professionals uit de gehele regio West-Brabant die gewend zijn om out of the box te denken.

In een werkgroep Casuïstiek bijten zij zich vast in een casus en bedenken zij samen een plan: hoe kunnen wij deze jongere een passende plek bieden om te leren en zich te ontwikkelen?” Hoe is de pilot verlopen? “In het schooljaar 2021-2022 zijn we begonnen met een pilot waarin 32 casussen zijn besproken. Vanuit alle expertises die we verzameld hadden in het expertteam, bedachten we voor iedere casus een plan op maat, waar nodig buiten de bestaande kaders om, zodat we elke jongere een passend perspectief konden bieden. Dat kan een inschrijving zijn op school, maar ook een zinvolle dagbesteding of een leerwerkplek waar een jongere aan zijn toekomst kan werken. Om ervoor te zorgen dat een jongere daadwerkelijk verder kan, hebben we een werkgroep Realisatie in het leven geroepen.

Ga naar…

In deze werkgroep hebben we mensen samengebracht met kennis van bijvoorbeeld de Variawet, de Leerplichtwet en mogelijkheden binnen de zorg en het onderwijs, zodat een plan ook echt uitgevoerd kan worden.”

Wat verklaart het succes van de OZA-route? “Een van de succesfactoren van de OZA-route is verbinding. In de casussen die bij ons worden aangedragen, zijn per definitie al meerdere partijen betrokken. Vaak zien we dat de betrokken partijen niet goed met elkaar schakelen of onvoldoende in verbinding staan met de jongere en zijn leefwereld. Die verbinding heb je nodig om beweging te krijgen. Je kunt nog zo’n mooi plan bedenken, maar pas als het geaccepteerd wordt, kom je verder. Daarnaast merken we dat het nodig kan zijn om een andere partij aan tafel te brengen, een onafhankelijke actor die nieuw licht werpt op een casus. Zo’n nieuwe partij brengt andere ideeën in en kan moeilijke vragen stellen die eerder misschien onder tafel gehouden werden.” Wat kunnen we ervan leren? “Het leereffect van de pilot is enorm. Aan het begin van het pilotjaar hadden we meestal de werkgroep Realisatie nodig om een plan tot uitvoer te kunnen brengen; tegenwoordig kunnen we de meeste casussen verder brengen met de werkgroep Casuïstiek. Het oplossend vermogen van de betrokken partijen wordt steeds groter: je leert steeds meer nieuwe wegen kennen die je kunt bewandelen. Die wegen gaan we nu beschrijven in een routeboek voor professionals in het onderwijs- en zorgveld, zodat we die vaker kunnen gaan toepassen.”

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina 60

Het succes van de OZA-route: perspectief voor kwetsbare jongeren vanuit verbinding Interview met Lazlo van Donkelaar

Wat is er nodig om de lessen in de praktijk te brengen? “Ik denk sowieso bekendheid met wat er is. Als je de mogelijkheden van de Variawet niet kent, kun je deze ook niet benutten. En daarnaast is het nodig om gezamenlijk de verantwoordelijkheid te durven en willen nemen voor kwetsbare jongeren die bedreigd worden in het leren en ontwikkelen. Als een partij alleen naar zijn eigen mogelijkheden kijkt, dan eindigt die vaak met: dat kan ik niet bieden. Soms heb je vier of vijf partijen nodig om een plan te kunnen realiseren. Dat vraagt om lef: durf over je eigen schaduw heen te stappen en toe te geven dat je andere partijen nodig hebt.” Wat levert het op? “Als je erin slaagt om een thuiszittende jongere een plek te bieden waar hij gelukkig is en aan zijn toekomst kan werken, dan breng je veel in beweging. De thuissituatie fleurt op, ouders krijgen misschien weer de ruimte om te gaan werken en de jongere krijgt de kans om in de toekomst zelfstandig in zijn eigen levensonderhoud te voorzien. De maatschappelijke winst is enorm. Maar als je alleen kijkt naar de verantwoordelijkheden van een enkele partij, dan zie je die winst niet. Dat is de beperking van het systeem dat we met elkaar in stand houden. Dus laten we teruggaan naar de bedoeling van het werk, zodat we jongeren een passend perspectief kunnen bieden. Er wordt al snel gezegd: het kan niet.

Laten we nu eens beginnen met: het kan wél. Maar niet altijd binnen de eigen context. Je hebt verbinding nodig, met de jongere én met elkaar. Die gedachtegang brengt je veel verder.”

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina 61

Even voorstellen (1/2) 4 nieuwe collega’s bij het RBL Jaco van Velden, werkzaam bij het RBL sinds juni 2022 Wat is je rol binnen het RBL? Ik ben Programmamanager Doorontwikkeling RBL. Dat houdt in dat ik in opdracht van het bestuur van RBL het doorontwikkelingsproces begeleid. Doel van de doorontwikkeling is om na 10 jaar RBL samen met de gemeenten de visie en doelen van RBL te herijken en voorstellen uit te werken om waar nodig de organisatie daar op aan te passen. Wat is je tot nu toe opgevallen binnen het RBL? De gedrevenheid waarmee iedereen binnen RBL bezig is om jongeren zo goed mogelijk te helpen. Maar ook wel complexiteit van het netwerk aan partners waar de medewerkers van het RBL dat voor elkaar proberen te krijgen.

Als je mag dromen, wat zou je dan willen veranderen waardoor we met het RBL jeugdigen nog beter kunnen helpen richting een duurzame plaats in de maatschappij? Dan zou ik willen dat er nog meer maatwerk geboden kan worden aan de jongere. Door nog beter samen te werken tussen alle partners die ieder vanuit hun eigen jongeren en hun ouders helpen om mee te kunnen doen. Ieder vanuit hun eigen expertise. Uiteindelijk gaat het er om, om te doen wat nodig is om de jongere verder te helpen.

Janneke Bosselaar, werkzaam bij het RBL sinds januari 2022 Wat is je rol binnen het RBL? Ik ben projectaanjager voor de niveau 2 en 2a gemeenten. Ik houd me o.a. bezig met het vraagstuk hoe we in samenwerking met alle betrokken partijen binnen de zorg en het onderwijs het aantal Thuiszitters in de regio kunnen verminderen en wat hiervoor nodig is. De vele aspecten van de thuiszittersproblematiek vragen om verbindingen leggen en verstevigen, Ga naar…

signalen opvangen en samen met de betrokken partijen een duidelijke route met werkafspraken maken voor de regio. Daarnaast jaag ik de verdere implementatie van de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) aan zowel binnen de organisatie als daarbuiten. In de afgelopen periode ben ik tevens bezig geweest met de rol van het RBL t.a.v. de Oekraïense vluchtelingen. Ook ligt bij mij de taak om de P&C cyclus van het RBL samen met mijn collega Leslie in te regelen en coördineren. Wat is je tot nu toe opgevallen binnen het RBL? Ik zie veel passie en toewijding in het team om “onze” jongeren zo goed mogelijk bij te staan, te helpen naar een passende onderwijsplek en voor hen in de bres te springen. Er ligt veel werk op het bord bij de medewerkers van het RBL. Ik zie de agenda’s uitpuilen met afspraken. Er liggen werkzaamheden te wachten waar behoefte aan is om op te pakken om de kwaliteit van het werk verder te ontwikkelen en vergroten. Een mooie uitdaging vind ik het om hieraan een bijdrage te mogen leveren. De werkdruk is hoog te noemen met hier en daar extra pieken in het jaar. Dit baart mij wel zorgen.

Als je mag dromen, wat zou je dan willen veranderen waardoor we met het RBL jeugdigen nog beter kunnen helpen richting een duurzame plaats in de maatschappij? Minder ballast, meer efficiëntie en ruimte om echt volgens de bedoeling te kunnen werken; helpend voor en aansluitend bij de jongere. De MAS vraagt investering in een casus en ik zou wensen dat die tijd en ruimte voor investering er is binnen de caseload van de leerplichtambtenaar; dit verdienen de West-Brabantse kinderen en jongeren!

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina 62

Even voorstellen (2/2) 4 nieuwe collega’s bij het RBL Leslie Rops, werkzaam bij het RBL sinds februari 2022

Marije de Bruijn, werkzaam bij het RBL sinds mei 2022

Wat is je rol binnen het RBL? Ik ben kwaliteitsmedewerker. Samen met mijn collega’s Marije en Sandra doen wij elke dag onze uiterste best om de randvoorwaarden zo goed mogelijk in te vullen zodat onze collega’s hun werk kunnen uitvoeren. Denk aan uniform werken, het opstellen van procesbeschrijvingen en instructies, maken van rapportages, analyseren van gegevens, maar bijvoorbeeld ook het onderhouden van de website.

Wat is je rol binnen het RBL? Ik ben kwaliteitsmedewerker. Samen met Leslie en Sandra probeer ik ervoor te zorgen dat onze collega’s hun werk kunnen doen. Ook proberen we ervoor te zorgen dat dat zoveel mogelijk op dezelfde manier gebeurd, al blijft het werk natuurlijk maatwerk!

Wat is je tot nu toe opgevallen binnen het RBL? Leuke en vooral gedreven collega’s die allemaal elke dag een stapje extra willen zetten om de jongeren uit West-Brabant op weg te helpen in hun ontwikkeling. En dat we zelf ook in ontwikkeling zijn. Zo is de rol van lpa / tb de afgelopen jaren erg veranderd. We zijn volop bezig om deze nieuwe rol intern, maar zeker ook extern gestalte te geven met alles wat daar bij hoort. En als ik ook kritisch mag zijn, valt me op dat we nog veel winst kunnen halen met digitaal werken. Dat is efficiënter en duurzamer! Als je mag dromen, wat zou je dan willen veranderen waardoor we met het RBL jeugdigen nog beter kunnen helpen richting een duurzame plaats in de maatschappij? Dat we de jongere en zijn behoefte echt centraal kunnen zetten door iedere keer maatwerk te leveren. Dat betekent wat mij betreft minder bureaucratie, meer handelen volgens de geest van de wet en meer vrijheid voor onze collega’s om te doen wat helpt. Dat betekent ook gelijke kansen en mogelijkheden voor alle jongeren in West-Brabant.

Ga naar…

Wat is je tot nu toe opgevallen binnen het RBL? Ik zie dat de mensen die bij het RBL werken, erg bevlogen zijn. Dat vind ik echt heel mooi! De jongere wordt door de meeste collega’s echt centraal gezet, precies zoals het hoort, vind ik. De keerzijde van die bevlogenheid is wel dat we met zijn allen misschien wel meer werk aanpakken dan waar we echt voor aan de lat staan. Hartstikke begrijpelijk en mooi, want we gaan voor die jongere en zetten graag dat stapje extra! In de drukte missen we soms de tijd om even een stapje achteruit te zetten en de ruimte te nemen om te kijken of we zaken misschien anders kunnen organiseren, waardoor we ruimte creëren in ons werk of anders kunnen doen. Als je mag dromen, wat zou je dan willen veranderen waardoor we met het RBL jeugdigen nog beter kunnen helpen richting een duurzame plaats in de maatschappij? Meer ruimte, rust en tijd om samen te kijken naar hoe we zaken anders zouden willen organiseren om de jongere nog meer centraal te zetten en dit ook daadwerkelijk te kunnen organiseren. Zodat we nog meer naar de geest van de wet kunnen handelen en de jongeren nog beter kunnen ondersteunen een duurzaam plekje in de maatschappij te vinden.

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina 63

Bezoekadres: Claudius Prinsenlaan 10 44811 DJ Breda Postadres: Postbus 90156 4800 RH Breda Tel. (076) 529 81 10 info@rblwest-brabant.nl www.rblwest-brabant.nl

Uw brief

Datum

-

1 december 2022

Onderwerp

Informatie

Bijlagen

Jaarverslag 2021/2022

info@RBLWest-Brabant.nl Telefoon: 076-5298110

Jaarverslag 2021/2022 RBL West Brabant

Aan:

Ons kenmerk

De colleges van B&W en de raden van de gemeenten die deelnemen aan de Gemeenschappelijke Regeling Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten.

Geachte mevrouw, meneer, Bij deze brief ontvang u het jaarverslag van het Regionaal Bureau Leren West-Brabant (RBL WestBrabant) over schooljaar 2021-2022. Op basis van de Leerplichtwet Het jaarverslag is door het RBL, in samenwerking met de 16 gemeenten van de RMC1-regio 34 (WestBrabant) opgesteld, conform de richtlijnen van artikel 25 van de ‘Leerplichtwet’. Dit jaarverslag geeft inzicht in de wijze waarop invulling is gegeven aan de uitvoering van de leerplichtwet, de kwalificatieplicht en het vsv-beleid (voorkomen van voortijdig schoolverlaten). Informeren van de raad Conform artikel 5 van de Gemeenschappelijke Regeling Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten is het jaarverslag op 24 november 2022 door het bestuur van RBL West-Brabant vastgesteld. U wordt geadviseerd de raad voor te stellen het jaarverslag van RBL West-Brabant 20212022 voor kennisgeving aan te nemen. Terug naar fysiek onderwijs De afgelopen twee jaar werd gekenmerkt door perioden van online onderwijs als gevolg van de maatregelen rondom corona. Dit schooljaar is de weg terug naar fysiek onderwijs weer ingezet. Hoewel de eerste helft van het schooljaar het onderwijs nog wel te maken had met veel afwezigheid van zowel leerlingen als leerkrachten vanwege coronabesmettingen.

1 Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten

Met de terugkeer naar fysiek onderwijs zien we het aantal verzuim meldingen weer stijgen. Ook draagt de komst van Oekraïense vluchtelingen bij aan de stijging van het (absoluut)verzuim. De Oekraïense kinderen en jongeren tussen 5 en 18 jaar behoren tot de leerplichtigen, maar hebben zich vaak niet direct na vestiging in onze regio op een school ingeschreven. Voor een groot deel van hen was onderwijs immers niet de eerste prioriteit. Zeker niet aangezien men dacht dat het verblijf in Nederland slechts van korte duur zou zijn. Zonder schoolinschrijving vallen ze onder de groep absoluut verzuimers. Daarnaast wordt ook zichtbaar dat het online onderwijs, dat ten tijde van corona is ingevoerd, voor een deel van de leerlingen juist erg positief was. Zij moeten wennen aan de terugkeer naar school. Een groter gevolg van de pandemie dat wordt waargenomen is het gevolg op de psychische gezondheid van de jongeren. Ook de leerachterstanden en toenemende kansenongelijkheid zijn zichtbaar. In het algemeen merken we bij alle soorten van verzuim dat de problematiek bij de jongeren steeds complexer wordt. Het vinden van een passende oplossing vraagt steeds meer maatwerk. We willen vooral voorkomen dat leerlingen verzuimen of voortijdig het onderwijs verlaten. We zoeken en realiseren oplossingen voor de vaak complexe vraag om onderwijs, werk en zorg te combineren.

Wanneer het echt moet, zetten we in op handhaving. Aanzuigende werking arbeidsmarkt In de regio zien we het percentage Voortijdig SchoolVerlaters (VSV) dit jaar stijgen. In deze trend zien we de aantrekkingskracht van de krappe arbeidsmarkt terug. Op dit moment is werk een aanlokkelijk alternatief voor school. We zien dan ook dat steeds meer jongeren de keuze maken voor werk. Daarnaast is opvallend dat een groot deel van de VSV’ers niet eerder een schoolinschrijving heeft gehad. Dit betreft met name arbeidsmigranten, buitenlandse studenten en vluchtelingen. Digitale cijfers De belangrijkste gegevens en cijfers van het schooljaar 2021-2022 vindt u in dit jaarverslag. Geheel digitaal ook via de website van het RBL, zodat elke lezer sneller de juiste gegevens kan vinden en kan inzoomen op de gewenste onderwerpen. Vragen of onduidelijkheden? Geeft de inhoud van deze brief aanleiding tot vragen of wilt u meer weten over het RBL West-Brabant, de manier van werken en de uitdagingen waar we voor staan? Neem dan contact met ons op via (076) 529 81 10 of info@rblwest-brabant.nl Met vriendelijke groet,

Cas Christiani, Ketenmanager Jeugd Gemeente Breda