06-2023 Jaarverslag Regionaal Bureau Leren 2021-2022.pdf

Raadsmededeling al)

.D

.D

Gemeente

Roosendaal

Datum:

31 januari 2023

Van:

het college van burgemeester en wethouders, portefeuillehouder Wethouder Koenraad

Aan:

de raad van de gemeente Roosendaal

Steller:

Beate Roverts

Zaaknummer: 648389

Kopie aan:

Onderwerp:

Ja a

rve rs a g RBL 202I-2022

Bijlage:

I

l. Jaarverslag RBL West-Brabant 202L-2O22 2. Begeleidende brief bij jaarverslag 2O2L-2O22

Kennisnemen van Het Jaarverslag RBL 2O2t-2O22.

Inleiding Met deze raadsmededeling en bijlagen en informeren wij u graag over het recent vastgestelde Jaarverslag Regionaal Bureau Leren (RBL) West-Brabant2021-2022. Hieronder leest u meer. nformatie/ke rnboodschap De gemeente Roosendaal neemt in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten regio West-Brabant de verzuimadministratie van het Regionaal Bureau Leren (RBL) af en participeert daarnaast, voor wat betreft beleid en uitvoering, in de Netwerksamenwerking West-Brabant West. De Netwerksamenwerking West-Brabant West bestaat uit de gemeenten Bergen op Zoom, Halderberge, Steenbergen, Woensdrecht en Roosendaal. I

Jaorverslog 2027-2022 Net als voorgaande jaren heeft het RBL voor het schooljaar 2O2L-2O22 een regionaal jaarverslag opgesteld, conform de richtlijnen van art¡kel 25 van de Leerplichtwet. Dit jaarverslag geeft inzicht in de wijze waarop invulling is gegeven aan de uitvoering van de Leerplichtwet, de kwalificatieplicht en het vsv-beleid (voorkomen van voortijdig schoolverlaten). ln het schooljaar 202L-2022 waren de coronamaatregelen beperkter dan in de voorgaande schooljaren, maar corona heeft nog altijd wel een impact gehad op (schoolgaande) kinderen. Het één-op-één vergelijken van de cijfers met voorgaande jaren, is dan ook dit schooljaar (net als vorig schooljaar) lastig. Situ ati e g e me e nte Roose n da a I

ln tegenstelling tot voorgaande jaren zien we dat het aantal jongeren in West-Brabant (en ook in de gemeente Roosendaal) is toegenomen. Landelijk is een lichte daling te zien in het aantal jongeren van 5 t/m 22 iaar (ciifers CBS, peildatum l januari 2022). West-Brabant vormt dit jaar dus een uitzondering op de landelijke trend. Een deel van deze stijging kan verklaard worden door de komst van nieuwkomers. Onder andere Oekrai'ense

vluchtelingen, maar ook (jonge) a rbeidsmigra nten. Wat opvalt is dat de totale populatie jongeren dit jaar is toegenomen. Het aantal jongeren dat ingeschreven is op school, is dit jaar echter met afgenomen. Dit geldt regio-breed en dus ook voor de gemeente Roosendaal. Jongeren zijn na het behalen van hun startkwalificatie relatief vaker iets anders gaan doen. Door de aangetrokken arbeidsmarkt is een deel van de jongeren gaan werken in plaats van verder studeren. Ook speelt de aankondiging van het nieuwe stelsel voor studiefinanciering mogelijk een rol. Jongeren nemen een 'tussenjaar' om gebruik te kunnen maken van de betere voorwaarden.

Het aantal werkprocessen absoluut verzuim (jeugdigen zonder schoolinschrijving) is, in tegenstelling tot de meeste gemeenten, in Roosendaal afgenomen. Dit geldt ook voor het relatief verzuim (langer dan 4 weken ongeoorloofd afwezig) in de gemeente Roosendaal. Wel is het luxe verzuim fors toegenomen. Deze stijging is in alle gemeenten terug te zien en is te relateren aan corona en negatieve reisadviezen. Het aantalvrijstellingen 5 onder a is iets gedaald in de gemeente Roosendaal. Regionaal gezien (en ook in Roosendaal) zijn er meer jeugdigen met complexe problematiek. Het vinden van een passende oplossing voor deze jongeren vraagt steeds meer maatwerk.

Communicatie Niet van toepassing.

Vervolg(procedure) Niet van toepassing.

Bijlagen 1. Definitief Jaarverslag RBL West-Brabant 2O2l-2O22 2. Bege leid e nd e b rief bij jaa rve rsl ag 2O27-2O22

Afsluiting en ondertekening Wij vertrouwen erop U hiermede voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend,

,/

Burgemeester en wethouders van RoosendrÉf, De

secretaris,

De burgemedter,

A

,ii ø.*'{,

Voorwoord Ieder kind heeft recht op onderwijs en verdient de kans zich te ontwikkelen. Maar een zorgeloze schooltijd is helaas niet voor elke jongere vanzelfsprekend. Binnen het Regionaal Bureau Leren (RBL) West-Brabant werken zestien gemeenten samen om schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten onder jongeren van 5 tot 23 jaar tegen te gaan. De medewerkers van de verschillende gemeenten werken op of met de verschillende scholen in de hele regio. Wanneer school (tijdelijk) niet de beste optie voor een jongere blijkt te zijn, werken we samen met onze ketenpartners op een andere manier aan de ontwikkeling van de jongere. We spreken daarbij niet over, maar mèt de jeugdigen en/of hun ouders. Het doel daarbij is een stabiele en zo zelfstandig mogelijke plaats in de maatschappij. De laatste jaren zien we een verschuiving in het accent van onze taak van handhavend naar vooral preventief optreden. Daarbij werken we volgens de MAS (Methodische Aanpak Schoolverzuim). Hoewel werken volgens deze methode intensiever is, kunnen we jeugdigen wel beter helpen naar een duurzame plaats in de maatschappij. We hebben meer oog voor de oorzaken van het verzuim en proberen jeugdigen te ondersteunen deze oorzaken op te lossen. Gezien en gehoord voelen, denken en handelen vanuit kansen en oplossingen en vanuit samen naar een juiste vervolgstap voor de jongeren zijn belangrijker dan ooit.

We zoeken hiervoor waar nodig de verbinding met ketenpartners en zoeken samen naar mogelijkheden om, waar mogelijk, onderwijs en werk of zorg te combineren. In het interview met Lazlo van Donkelaar in dit jaarverslag lees je meer over de onderwijs- en zorgroute (OZA-route). Als we zien dat dat nodig is, stappen we (uiteraard weloverwogen) af van de gebaande paden als we zien dat dit een jongere helpt richting die duurzame plaats in de maatschappij. We werken ketenoverstijgend en volgens de bedoeling. In het interview met 3 jongeren en Demi van Baal Het Opleidingscentrum lees je dat dit goed uit kan pakken voor sommige jeugdigen.

Ga naar…

Handhaven is voor ons een instrument geworden dat we alleen inzetten als het écht bijdraagt aan de ontwikkeling van de jongere. In situaties waarbij we geen andere mogelijkheden meer zien om jeugdigen te bewegen stappen richting een duurzame plaats in de maatschappij te zetten. We handhaven dus alleen waar het echt moet. Deze manier van werken past in het sociaal domein en het draagt bij aan het terugdringen van de kosten van jeugdhulpverlening. Zoals gezegd, is deze manier van werken wel intensiever. Daarnaast is de problematiek van de jongeren toegenomen en/of verzwaard. Dit vraagt veel van de medewerkers, ook als het gaat om de juiste tijd en aandacht voor de jongeren. Verzwaring van het werk wordt landelijk herkend en is daarom onderwerp van gesprek. Komende maanden komt de landelijke branchevereniging met richtlijnen voor gemeenten om de inrichting hierop aan te laten sluiten. In de doorontwikkeling GR voeren hier ook met elkaar het gesprek over. Hoe willen we het RBL inrichten? Passend bij de uitvoering, zodat we de jongeren duurzaam helpen en de juiste aandacht geven die nodig is. Dit blijft een aandachtspunt om met elkaar te volgen. Hoewel corona een kleinere rol speelde dit schooljaar, hebben we ook dit jaar weer te maken gehad met een korte periode dat scholen gesloten werden. Daarnaast begonnen we andere effecten te merken van de pandemie.

Daarbij valt te denken aan psychische gevolgen bij jeugdigen, leerachterstanden en de gevolgen van de kansenongelijkheid, omdat niet iedere jeugdige bijvoorbeeld voldoende faciliteiten had tijdens de pandemie. In een interview met 2 scholen, het DaVinci college en Curio Scala, lees je hier meer over in dit jaarverslag. De belangrijkste gegevens en cijfers van het schooljaar 2021-2022 vindt u in dit jaarverslag. Zoals gewoonlijk geheel digitaal, zodat u als lezer sneller de juiste gegevens kunt vinden en kunt inzoomen op de onderwerpen waar u meer over wil weten. Wilt u meer weten over het RBL West-Brabant, onze manier van werken en de uitdagingen waar we voor staan? Neem dan contact met ons op via (076) 529 81 10 of info@rblwest-brabant.nl. We horen graag van u. REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

2

Inleiding 1/2 De Gemeenschappelijke Regeling Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten is beter bekend onder de naam Regionaal Bureau Leren WestBrabant. Alle zestien deelnemende gemeenten hebben hun administratie overgedragen aan het RBL West-Brabant. Voor zeven gemeenten voert het RBL sindsdien ook de uitvoerende taken uit. Het gaat om het dagelijks werk van leerplichtambtenaren en RMC trajectbegeleiders. Zowel de samenwerking op administratief vlak als de samenwerking in de uitvoering leveren voordelen op bij het voorkomen en terugdringen van schoolverzuim en schooluitval. Leerlingen en studenten gaan immers lang niet altijd naar een school of onderwijsinstelling in hun woongemeente. Als verzuim- en uitvalproblematiek de gemeentegrenzen overschrijdt, is het verstandig ook de oplossing ervan over gemeentegrenzen heen te organiseren.

Ga naar…

Eén regionale leerlingenadministratie, met dagelijkse koppelingen naar de gemeentelijke Basisregistraties Persoonsgegevens (BRP’s), DUO (het onderdeel van het ministerie van OCW dat verzuimmeldingen en school in- en uitschrijvingen registreert) en Suwinet (een systeem waarin gemeenten en overheidsinstanties (inkomens)gegevens delen), zorgt ervoor dat de kans minimaal wordt dat jongeren die verhuizen binnen de regio of naar school gaan in een andere gemeente dan hun woongemeente, uit zicht raken. Het recht op onderwijs en ontwikkeling van de jongeren in onze gemeenten staat centraal in onze dienstverlening. In de huidige tijd waarin met name de problematiek bij de jongeren gecompliceerder wordt, doet deze manier van werken des te meer recht aan de omvang en aard van onze werkzaamheden.

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

3

Inleiding 2/2 Schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten worden in de praktijk niet afgebakend door gemeentegrenzen. Daarom is intergemeentelijke samenwerking van groot belang om er effectief tegen te kunnen optreden. Onze speerpunten zijn het voorkomen en verminderen van schoolverzuim, het borgen van het recht op onderwijs en het terugdringen van voortijdig schoolverlaten. RBL West-Brabant vertaalt dit operationeel door onder andere te werken in flexibele teams van leerplichtambtenaren en trajectbegeleiders en zoveel mogelijk de werkwijzen te harmoniseren in de regio. Beleidsmatig wordt ingezet op de samenwerking met netwerkpartners op het terrein van passend onderwijs, jeugdbeleid en participatiewetgeving; op uitvoerend vlak wordt hierop ook ingezet, maar dient zich toch bezorgdheid aan. We verwijzen onder andere naar de tekstballon op deze pagina.

Missie Iedere West-Brabantse jongere zonder startkwalificatie zit op een passende school, is op weg naar een startkwalificatie of wordt begeleid naar de voor hem of haar hoogst haalbare startpositie in de maatschappij. Dit doen we niet alleen; daarvoor is samenwerking op bestuurlijk, beleids- en uitvoerend niveau nodig. Visie We leveren daarvoor individueel maatwerk binnen de kaders van de Leerplichtwet en RMC-wetgeving en doen daarbij een beroep op de verantwoordelijkheid van jongeren, ouders, scholen en relevante netwerkpartners in het sociaal domein. Kernwaarden Recht op onderwijs, transparantie, gelijke kansen, integriteit, respect voor het individu en samenwerken met anderen zijn daarbij onze kernwaarden.

Ga naar…

Leesbaarheid jaarverslag 2021-2022 Hoewel de coronamaatregelen het afgelopen schooljaar beperkter waren dan die het jaar daarvoor, heeft corona nog wel degelijk impact gehad op de (schoolgaande) jongeren. Dit maakt het één-op-één vergelijken van de cijfers met die van voorgaande jaren dit jaar lastig.

Waar we vorig jaar nog last hadden van de overgang naar JVS3, is de impact hiervan dit jaar minder groot. Peildata zijn bijvoorbeeld weer vergelijkbaar met die van vorig jaar. Nu we het centrale registratiesysteem en de mogelijkheden daarvan steeds beter leren kennen, gaan we echter ook anders naar de gegevens kijken die uit dit systeem komen. Daar waar we door voortschrijdend inzicht bepaalde cijfers op een andere manier bekeken hebben ten opzichte van voorgaande jaren, hebben we dat in het verslag vermeld. In dit jaarverslag wordt daarom niet alleen naar de cijfers gekeken, maar naar het verhaal van afgelopen schooljaar. We kijken naar wat er goed gaat, maar ook naar wat verbeterd kan worden of aandacht verdient. Hiermee zetten we een basis voor de komende jaren.

We merken dat de problemen bij jongeren steeds complexer worden. Hoe zorgen we dan toch voor succes? “Laten we teruggaan naar de bedoeling van het werk, zodat we jongeren een passend perspectief kunnen bieden. Er wordt al snel gezegd: het kan niet. Laten we nu eens beginnen met: het kan wél. Maar niet altijd binnen de eigen context. Je hebt verbinding nodig, met de jongere én met elkaar. Die gedachtegang brengt je veel verder.” Deze oproep doet Lazlo van Donkelaar in zijn project OZA-route waarin de combinatie tussen onderwijs en zorg voor jongeren centraal staat. Deze oproep geldt niet alleen voor dit project, maar is feitelijk op heel RBL van toepassing.

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

4

Leeswijzer In dit jaarverslag wordt voornamelijk op het niveau van werkprocessen gerapporteerd. Een werkproces is een term die gebruikt wordt in het Jeugd Volg Systeem (JVS), het systeem waarin alle interventies worden geregistreerd die voor jongeren gedaan worden. Wanneer het niet gaat om het aantal werkprocessen, maar om het aantal jongeren staat dit altijd bij de betreffende tabel vermeld.

Dit jaarverslag is een dynamisch pdf-bestand. Door middel van verschillende knoppen kunt u gemakkelijk door het document bewegen om snel bij de informatie te komen die voor u interessant is.

We werken met 18 verschillende soorten werkprocessen, zoals de werkprocessen ‘Absoluut verzuim’ en ‘Informatie en advies’. Soms is een werkproces in een kwartier afgehandeld, maar veel vaker gaat het om een investering van minstens een uur. Het aantal contacten wisselt ook, dit kunnen er enkele zijn tot wel 40 contactmomenten met leerling, ouders, school en netwerkpartners.

Inhoud

In de groene balk onderaan iedere pagina staan de volgende twee knoppen weergegeven.

Laatst bekeken pagina De peildatum voor de jongerenaantallen die in dit verslag genoemd worden, met name onder ‘Doelgroep’, is 01-10-2021. Als in dit jaarverslag wordt gesproken over werkprocessen dan gaat het om de werkprocessen waaraan is gewerkt in de periode van 01-08-2021 tot en met 31-07-2022. Wanneer een tabel informatie weergeeft over een andere periode of peildatum, dan staat dit specifiek bij de tabel vernoemd.

Bij de meeste tabellen en grafieken staat een knop zodat u kunt doorklikken naar een overzicht op gemeenteniveau. Gegevens per gemeente

De aanduiding ‘-' in de tabellen betekent 0 of geen.

Cijfers waarstaatjegemeente.nl Vaak wordt voor cijfers over o.a. absoluut verzuim ook gekeken naar waarstaatjegemeente.nl. Die aantallen komen niet overeen met de aantallen in dit jaarverslag. In het jaarverslag wordt gekeken naar het aantal (afgehandelde) werkprocessen. De informatie op waarstaatjegemeente.nl is gebaseerd op de artikel 25 rapportage oftewel leerplichttelling. Dat betreft het aantal personen waarbij sprake is geweest van vrijstelling, verzuim, proces-verbaal of thuiszitten.

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

5

Samenvatting In het schooljaar 2021-2022 zien we na een aantal jaren van daling door de situatie rondom corona weer een stijging van het aantal verzuimmeldingen. Bij het absoluut verzuim is de stijging voor een groot deel toe te schrijven aan de komst van Oekraïense vluchtelingen. Het aantal meldingen van luxe verzuim is bijna verdubbeld ten opzichte van vorig jaar. De afname van de coronamaatregelen speelt hier een grote rol in. Dit is ook de oorzaak waarom het aantal meldingen relatief verzuim iets gestegen is.

In het algemeen merken we bij alle soorten van verzuim dat de problematiek bij de jongeren steeds complexer wordt. Het vinden van een passende oplossing vraagt steeds meer maatwerk. Thuiszitters hebben in onze regio de hoogte prioriteit. We stellen alles in het werk om het recht op onderwijs en ontwikkeling voor deze jongeren te waarborgen. Hierbij kijken we niet alleen naar de wettelijke thuiszitters (langdurig relatief verzuim, artikel 25 rapportage), maar juist ook de zorgleerlingen hebben onze aandacht. Dit zijn leerlingen die nog niet aan de definitie van wettelijk verzuim voldoen, maar door hun zorgwekkend ziekteverzuim of beginnend relatief verzuim niet op school zitten. In aantal zijn deze leerlingen ten opzichte van vorig jaar flink toegenomen. De materie rondom thuiszitters is complex en lastig op te lossen. Dat zien we terug in het aantal casussen dat niet voor het einde van het schooljaar opgelost is. De meest gebruikte vrijstelling in deze regio blijft de vrijstelling op grond van artikel 5 onder c, het volgen van onderwijs op een school in het buitenland. Zo’n 818 kinderen wonen wel in deze regio, maar volgen in het buitenland (met name in België) onderwijs. Dit is ongeveer gelijk aan het aantal van vorig jaar.

Ga naar…

Het aantal 18+ ‘ers (zonder startkwalificatie) dat begeleid is door een trajectbegeleider is dit jaar toegenomen. In deze doelgroep zien we dat het aantal jongeren dat gaat werken voor het eerst in een aantal jaar toeneemt. De krapte op de arbeidsmarkt is hier een oorzaak van. In onze regio zien we dat het percentage voortijdig schoolverlaters dit jaar weer iets gestegen is van 1,7% naar 2,0%. Het landelijk percentage is 1,87%. Daar zitten wij dus iets boven. Ook in deze cijfers zien we de aantrekkingskracht van de krappe arbeidsmarkt terug. Op dit moment is werk een aanlokkelijk alternatief voor school. We zien dan ook dat steeds meer jongeren de keuze hiervoor maken. Daarnaast is opvallend dat een groot deel van de VSV’ers niet eerder een schoolinschrijving heeft gehad. Dit betreft met name arbeidsmigranten, buitenlandse studenten en vluchtelingen.

De verschillende projecten die we als RBL inzetten om de VSV’ers op weg te helpen laten positieve resultaten zien. Het betreft OnMyWay, Vanget en NEET. De cijfers van dit jaar laten ook zien dat de doelgroep Kwetsbare jongeren en nieuwkomers binnen VSV groot is. Zij verdienen een aangepaste aanpak die verder uitgewerkt gaat worden.

De pandemie en de gevolgen die deze heeft op het onderwijs zijn nog niet voorbij. We zien dat het aantal verzuimmeldingen langzaam weer richting het aantal van voor de pandemie gaat. Een groter gevolg van de pandemie die we waarnemen is het gevolg op de psychische gezondheid van de jongeren. Ook de leerachterstanden en toenemende kansenongelijkheid zien we terug. Hoewel het wellicht tegenstrijdig klinkt, zien we dit jaar ook dat juist de terugkeer naar fysiek onderwijs voor een aantal jongeren lastig is. Jongeren die uitgevallen zijn van school hebben steeds vaker hulp nodig op meerdere leefgebieden. De begeleiding kost hierdoor meer tijd en is intensiever. REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

6

Doelgroep RBL West-Brabant Deze tabellen betreffen het aantal jongeren van 5 tot 23 jaar van de 16 gemeenten die bij de gemeenschappelijke regeling zijn aangesloten. De peildatum is 01-10-2021.

Leerplichtstatus van jongeren in alle aangesloten gemeenten

01-10-2020

01-10-2021

Leerplichtig

80.089

80.322

Kwalificatieplichtig

14.780

14.521

Boven leerplichtig*

12.428

14.186

Startkwalificatie behaald**

27.864

29.712

Totaal

135.161

138.741

* 18-23 jarigen die onderwijs volgen en nog geen startkwalificatie hebben behaald ** vwo-, havo- of mbo-diploma op niveau 2 of hoger

Schoolgaande jongeren naar type onderwijs

01-10-2020

01-10-2021

Primair onderwijs*

48.398

48.284

Speciaal onderwijs

1.441

1.517

Voortgezet onderwijs

37.259

37.064

Voortgezet speciaal onderwijs

1.382

1.358

Middelbaar beroepsonderwijs

20.487

17.157

Totaal

108.967

105.380

Startkwalificatie behaald

Geen schoolinschrijving

26.194

33.361

VSV

Onderverdeling geen schoolinschrijving

Vrijstelling

79% 18% 3%

* Het Speciaal Basisonderwijs (SBO) wordt in dit jaarverslag, zoals in de wetgeving (Wet Primair Onderwijs (WPO) en Wet Expertise Centra (WEC)) is aangegeven, gerekend tot de categorie Primair Onderwijs (PO). Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

7

Leerplicht en kwalificatieplicht

Vrijstelling

Verzuim

Thuiszitters

Overig

Verzuim 3.473

We onderscheiden de volgende types verzuim:

Absoluut:

leer- of kwalificatieplichtige leerling zonder schoolinschrijving

Relatief:

leer- of kwalificatieplichtige leerling met schoolinschrijving en verzuimt zonder geldige reden (les- of praktijktijd)

Langdurig relatief

leer- of kwalificatieplichtige leerling met schoolinschrijving en er is sprake van ongeoorloofd verzuim dat langer dan vier weken duurt

Luxe:

leer- of kwalificatieplichtige leerling gaat zonder toestemming tijdens de schoolperiode met vakantie

Jongeren hebben één of meer types verzuimmeldingen

Absoluut 444

Luxe 165

Aantal processen in behandeling (geweest)

Relatief 3.761

Langdurig relatief 71

! Ga naar…

Het RBL benadrukt het belang van het melden van verzuim. Alle medewerkers van het RBL West-Brabant zetten in op een betere registratie en melding door de scholen. Frequent contact met en bezoek aan de scholen is één van de voorwaarden om het verzuim goed in beeld én geregistreerd te krijgen.

4,07% = verzuimpercentage relatief en luxe verzuim Dit is de verhouding tussen het aantal leerlingen van 5 tot 18 jaar en het aantal werkprocessen relatief en luxe verzuim (2020-2021: 3,93%, 2019-2020: 3,99 en 2018-2019: 4,45%) In 2021-2022 zien we een daling in het langdurige relatief verzuim. Daarentegen is het absoluut verzuim wat gestegen. Een groot deel hiervan is te verklaren door de komst van Oekraïense vluchtelingen. Ook relatief verzuim is iets gestegen ten opzichte van vorig jaar. In het luxe verzuim zien we wel een flinke stijging: van 82 in 2020-2021 naar 165 in dit schooljaar. Vermoedelijk is dit verzuim toegenomen, doordat coronarestricties werden opgeheven na het voorjaar van 2022. Er mocht weer meer, mensen konden weer makkelijker een weekendje weg of op vakantie en dit was waarschijnlijk aanleiding om leerlingen tijdelijk van school te houden.

Het aantal werkprocessen is hoger dan het aantal leerlingen. Dit betekent dat er in sommige gevallen sprake was van meerdere verzuimmeldingen bij één leerling. REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

9

Absoluut verzuim 444

werkprocessen ‘absoluut verzuim’ die door de leerplichtambtenaren in behandeling zijn genomen (2020-2021: 299, 2019-2020: 254 en 2018-2019: 328).

Vanaf hier gaat het niet meer om het aantal jongeren in West-Brabant maar om het aantal werkprocessen dat door het RBL West-Brabant in behandeling werd genomen.

Resultaat interventie

2020-2021

2021-2022

(Terug) naar school

109

111

Leerplichtige jongeren zonder schoolinschrijving hebben de hoogste prioriteit. De leerplichtambtenaar zal alles in het werk stellen om absoluut verzuim op te lossen. Bij Absoluut Verzuim hebben we echter ook regelmatig te maken met meldingen die achteraf onterecht blijken te zijn. Het gaat dan bijvoorbeeld om jongeren waarvan de schoolinschrijving (nog) niet goed is doorgekomen of jongeren die in het buitenland op school zitten maar waarvan de ouders vergeten zijn een vrijstelling aan te vragen. Het is dus zaak dat we kort op deze meldingen zitten en goed beoordelen of het om een terechte melding gaat of niet. De regionale administratie heeft hier een belangrijke ondersteunende rol in. Door middel van proactief benaderen van jongeren en ouders proberen zij zoveel mogelijk onterechte meldingen te voorkomen of zo snel mogelijk op te lossen.

Heeft een vrijstelling (aangevraagd)

53

59

Verhuisd

28

40

Onterechte melding

30

27

Overdracht RMC

23

25

Anders*

12

16

Totaal

255

278

Nog lopend aan eind van schooljaar

41

166

In deze tabel is het aantal werkprocessen gespecificeerd naar het type onderwijs dat de leerling volgde. Onderwijssoort

2020-2021

2021-2022

Primair onderwijs

60

77

Speciaal onderwijs

14

11

Voortgezet onderwijs

50

43

Voortgezet speciaal onderwijs

20

14

Middelbaar beroepsonderwijs

55

40

Geen onderwijs

100

259

Totaal

299

444

Ga naar…

*Anders: Hieronder vallen de volgende uitstroomredenen: hoogst haalbare bereikt, Onbekend (conversie), Doorverwijzing hulpverlening en Onderzoek BRP

Bovenstaande tabel geeft weer hoe meldingen van absoluut verzuim door leerplichtambtenaren zijn afgerond. Steeds vaker wordt, conform de MAS-methode, op een andere manier dan met sanctionerend optreden geprobeerd de leerling (samen met de lokale partners) terug naar school te leiden, via begeleiding of inschakeling van de juiste hulpverlening. Ondanks alle inspanningen lukt het niet om alle leerlingen binnen een schooljaar op school te krijgen / houden. We zien ook dat het aantal werkprocessen dat het schooljaar overschrijdt, dit jaar flink is toegenomen. Dit ligt in lijn met de toegenomen complexiteit van de problematiek waar de jongeren mee te maken hebben. Dit maakt het (terug)begeleiden van de jongeren naar school een lastige taak.

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

10

Relatief verzuim 3.761

werkprocessen ‘Relatief verzuim’ die door de leerplichtambtenaren in behandeling zijn genomen (2020-2021: 3.635, 2019-2020: 3.664 en 2018-2019: 4.128)

In deze tabel staat het aantal werkprocessen gespecificeerd naar het type onderwijs dat de leerling volgde. Onderwijssoort

2020-2021

2021-2022

Primair onderwijs

372

268

Speciaal onderwijs

38

37

Voortgezet onderwijs

2.196

2.247

Voortgezet speciaal onderwijs

198

163

Middelbaar beroepsonderwijs

827

1.046

Soort onderwijs niet aangeduid

4

0

3.635

3.761

Totaal

Ook bij de aanpak van relatief verzuim wordt gewerkt vanuit de MAS. In onderstaande tabel is te zien wat het resultaat is van de interventies van de leerplichtambtenaar om het verzuim op te lossen. Deze tabel is nieuw in het jaarverslag

Resultaat

2021-2022

Terug naar school van herkomst

2009

Naar een andere school

181

Niet verwijtbaar

151

Doorverwijzing naar hulpverlening

62

Vrijstelling

“Een collega zei ooit: we zijn geen leerplichtambtenaren, maar leerrechtactivtisten. Zo zie ik dat ook. Wij maken ons sterk voor het leerrecht van alle leerlingen in de regio, waar ze ook vandaan komen” Aldus Aukje Mulder in het interview met haar en 4 collega’s uit de regio over de aanpak van Oekraïense vluchtelingen. Geheel onverwacht kregen we vanaf februari 2022 ineens te maken met een massale toestroom van Oekraïense vluchtelingen. Wat dit betekent voor de leerplichtambtenaren en hun werkzaamheden lees je in dit interview.

Ga naar…

68

Thuiszitter

38

Ter kennisgeving aangenomen

820

Buiten de regio verhuisd

52

Overig*

247

Totaal

3.628

Nog lopend

133

* Overig bestaat uit: Gelegitimeerd project, Geoorloofd afwezig, Onbekend (conversie), Onterechte melding, Overdracht RMC en Reeds afgedaan in eerder werkproces

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

11

Luxe verzuim 165

werkprocessen ‘Luxe verzuim’ die door de leerplichtambtenaren in behandeling zijn genomen (2020-2021: 82, 2019-2020: 224 en 2018-2019: 277)

We weten uit ervaring dat in een gemeente waar het luxe verzuim als speerpunt onder de aandacht wordt gebracht een reactie ontstaat. De ene school gaat daardoor strakker beleid voeren en staat steeds minder verlof buiten de vakantie toe. Andere scholen gaan meer zelf beslissen en melden minder bij de leerplichtambtenaar. Dit is wettelijk toegestaan. Als het gaat om een verlofaanvraag van minder dan 10 dagen, dan ligt de beslissingsbevoegdheid bij de directie van de school. Over verlofaanvragen van meer dan 10 dagen beslist de leerplichtambtenaar. Wordt er zonder toestemming buiten de schoolvakanties verzuimd, dan spreken we van luxe verzuim. In deze tabel is het aantal werkprocessen luxe verzuim vermeld naar het type onderwijs dat de leerling volgde. Het aantal werkprocessen luxe verzuim is verdubbeld. Omdat de corona-maatregelen gedurende het jaar afnamen en ook de reismogelijkheden weer toenamen, zien we ook het luxe verzuim weer stijgen. Hoewel we hiermee nog steeds onder het niveau 2019-2020 zitten.

Onderwijssoort

2020-2021

2021-2022

Primair onderwijs

55

110

Speciaal onderwijs

3

5

Voortgezet speciaal onderwijs

3

1

Voortgezet onderwijs

19

40

Middelbaar beroepsonderwijs

2

9

Totaal

82

165

Ga naar…

Resultaat

2021-2022

Terug naar school van herkomst

79

Niet verwijtbaar

11

Ter kennisgeving aangenomen

20

Buiten de regio verhuisd

3

Overig*

25

Totaal

138

Nog lopend

27

* Overig bestaat uit: Gelegitimeerd project, Geoorloofd afwezig, Onbekend (conversie), Onterechte melding en Reeds afgedaan in eerder werkproces

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

12

Afhandelingen 212

afhandelingen ingezet vanwege absoluut, relatief of luxe verzuim.

511

waarschuwingen afgegeven vanwege relatief verzuim of luxe verzuim (Bij absoluut verzuim zijn geen waarschuwingen afgegeven) Absoluut verzuim

Relatief verzuim

Luxe verzuim

20202021

20212022

20202021

20212022

20202021

20212022

Dwang in een civiel kader

-

-

4

2

-

-

Verwijzing Halt

-

-

56

89

-

-

Afhandelingen

Verzuim leidt niet altijd tot een proces-verbaal, vaak wordt er een waarschuwing gegeven aan de jongere. Dit kan een mondelinge of schriftelijke waarschuwing zijn zonder een gesprek, of een schriftelijke waarschuwing na een gesprek met de jongere.

Relatief verzuim

Luxe verzuim

20202021

20212022

20202021

20212022

Mondelinge waarschuwing

194

147

-

-

Schriftelijke waarschuwing na gesprek

259

263

-

-

Schriftelijke waarschuwing zonder gesprek

240

78

-

-

Waarschuwingen luxe verzuim

-

-

27

23

Totaal

693

488

27

23

Leerlingen met werkproces(sen)

642

451

27

21

Proces-verbaal (incl. aanvullend en melding SVB)

4

11

70

76

17

34

Waarschuwingen

Totaal

4

11

130

167

17

34

Leerlingen met werkproces(sen)

4

10

116

133

17

34

Een afhandeling is een maatregel waarmee de Leerplichtwet kan worden gehandhaafd. Een afhandeling willen we zo min mogelijk inzetten. We kijken altijd eerst naar andere oplossingsmogelijkheden. Alleen wanneer het echt helpend is voor de jongere, wordt een afhandeling ingezet. Afhandelingen zijn gebonden aan regels van het Openbaar Ministerie of de Raad van de Kinderbescherming. Afhankelijk van de situatie kunnen de volgende afhandelingen worden toegepast: Halt-verwijzing, het opmaken van een proces-verbaal, dwang in een civiel kader, of een waarschuwing. Halt-verwijzingen en processen-verbaal worden altijd besproken met het Openbaar Ministerie. Er zijn minder leerlingen dan werkprocessen: sommige leerlingen hebben meerdere afhandelingen op hun naam (recidive).

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

13

Vrijstelling 1.242

vrijstellingen van inschrijving zijn afgegeven (2020-2021: 1.192, 2019-2020: 1.237 en 2018-2019: 1.210)

De Leerplichtwet 1969 definieert een aantal gronden waarop vrijstelling van de leerplicht van rechtswege ontstaat of mag worden verleend. De gronden lopen uiteen van lichamelijke of psychische belemmeringen om volledig dagonderwijs te volgen, tot bezwaar tegen de richting van de school of het op een andere manier volgen van voldoende onderwijs. Bij de behandeling van een vrijstelling wordt altijd gekeken naar de reden van de aanvraag en het onderwijsbelang van het kind. Daarnaast stemt de leerplichtambtenaar af met het samenwerkingsverband PO of VO, omdat zij het beste zicht hebben op wat mogelijk nog wel kan op het gebied van onderwijs. En wordt afgestemd met het Sociaal Domein van de gemeente.

Een vrijstelling kan worden afgegeven voor (een gedeelte van) een schooljaar. In de tabel hieronder staan de vrijstellingen die dit schooljaar zijn afgegeven. Aantallen van soorten vrijstellingen

20202021

20212022

Artikel 3a vervangende leerplicht 14 jarigen

2

4

Artikel 3b vervangende leerplicht laatste leerplichtige jaar

-

3

Artikel 5 onder a vrijstelling van inschrijving op een school wegens lichamelijke of psychische ongeschiktheid

262

277

Artikel 5 onder b vrijstelling van inschrijving op een school wegens bezwaar tegen de richting van het onderwijs

41

52

Artikel 5 onder c vrijstelling van inschrijving op een school wegens 821 818 inschrijving op een school in het buitenland We hebben van oudsher te maken met een relatief grote groep leerlingen die in België op school zit, met name in de 1 1 Artikel 5a trekkende bevolking gemeenten langs de grens. Naast de officiële vrijstellingen uit de Leerplichtwet 1969 krijgen we ook af en toe te maken met Artikel 15 vrijstelling wegens het volgen van ander onderwijs 65 87 jongeren die in principe niet in aanmerking komen voor een Totaal vrijstelling, maar waarvan we wel van mening zijn dat naar 1.192 1.242 school gaan (tijdelijk) geen goede oplossing is. Om voor deze Gedoogbeschikkingen 89 82 jongeren een maatwerkoplossing te bieden kan een gedoogbeschikking helpend zijn. Hiermee geven we akkoord dat de jongere (tijdelijk) niet naar school hoeft. Deze oplossing is controversieel en zowel landelijk als binnen de regio regelmatig een punt van discussie. Het is immers wettelijk niet toegestaan. Er wordt divers op gehandeld. Op gemeente niveau, maar ook door medewerkers onderling. We zijn zoekende hoe hiermee om te gaan. Binnen de regio is er daarom behoefte aan een eenduidig beleid op dit vlak. Komend schooljaar 2022-2023 staat het op de agenda van de RMC route om dit beleid verder vorm te geven.

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 -2022 | Pagina

14

Thuiszitters 6%

van het totaal aantal thuiszitters betreft wettelijk verzuim (langdurig relatief verzuim)

27%

van het totaal aantal thuiszitters betreft niet-wettelijk verzuim (zorgleerlingen)

Thuiszitters zijn jongeren die zonder onderwijs thuis zitten omdat hun problematiek (volledige) deelname in een reguliere of speciale onderwijssetting onmogelijk maakt. Deze jongeren hebben binnen het RBL onze prioriteit. We stellen alles in het werk om het recht op onderwijs en ontwikkeling ook voor deze jongeren te waarborgen.

Thuiszitters

Thuiszitters zijn onder te verdelen in 4 categorieën: • Langdurig relatief verzuim*; dit zijn leerplichtige jongeren die staan ingeschreven op een school en deze zonder geldige reden langer dan een aaneengesloten periode van 4 weken niet bezoeken. Dit worden ook wel de wettelijke thuiszitters genoemd • Absoluut verzuim: dit zijn leerplichtige jongeren die niet staan ingeschreven op een school. Zij gaan dus niet naar school en vallen daarmee onder de thuiszitters • Vrijstellingen: dit zijn jongeren die op basis van een specifieke situatie (zoals een ernstige meervoudige handicap) zijn vrijgesteld van de leerplicht • Zorgleerlingen; dit zijn leerplichtige jongeren die intensievere aandacht nodig hebben met zorgwekkend ziekteverzuim of beginnend (relatief) verzuim. De aanleiding van hun afwezigheid is vaak de reden van zorg waardoor deze jongeren preventief worden benaderd om verder thuiszitten en schooluitval te voorkomen. Dit worden ook wel de niet-wettelijke thuiszitters genoemd.

2020-2021

2021-2022

Langdurig relatief verzuim*

88

72

Absoluut verzuim

293

435

Vrijstellingen

303

329

191

310

875

1.146

Zorgleerlingen Totaal

In bovenstaande tabel staat een indicatie van het totaal aantal thuiszitters in de regio. Met name het aantal thuiszitters vanuit vrijstellingen is lastig te duiden. In dit jaarverslag gaan we uit van alle jongeren met een vrijstelling 5 onder a en 5 onder b. Het aantal Zorgleerlingen komt tot stand door te kijken naar het totaal aantal jongeren met het werkproces Thuiszitter en hier het aantal Langdurig relatief verzuimers vanaf te halen.

• *Het ministerie van OCW hanteert deze categorie als definitie voor Thuiszitters. In de artikel 25 rapportages zijn dit dan ook de aantallen waarover we rapporteren Als we het over Thuiszitters hebben in dit jaarverslag, hebben we het vooral over de categorie ‘Langdurig relatief verzuim’ en ‘Zorgleerlingen’. Zie ook volgende pagina’s. Over de categorieën ‘Absoluut verzuim’ en ‘Vrijstellingen’ wordt apart gerapporteerd. Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 - 2022 | Pagina

15

Thuiszitters, langdurig relatief verzuim 72

personen waarbij ‘Langdurig relatief verzuim’ is gemeld die door de leerplichtambtenaren in behandeling zijn genomen (2020-2021: 88, 2019-2020: 101, 2018-2019: 125)

80%

van de langdurig relatief verzuimers in deze regio zat langer dan 3 maanden thuis in schooljaar 2021-2022 (2020-2021: 76%, 2019-2020: 83%, 2018-2019: 79%).

In deze tabel is het aantal langdurig relatief verzuimers vermeld naar het type onderwijs dat de leerling volgde. Deze West-Brabantse jongeren zaten op enig moment 4 weken of langer ongeoorloofd thuis. In ongeveer de helft van de gevallen is het langdurig relatief verzuim binnen het schooljaar opgelost. Onderwijssoort

2020-2021

2021-2022

Primair onderwijs (incl. SBO)

22

9

Voortgezet speciaal onderwijs

27

21

Voortgezet onderwijs

39

37

Middelbaar beroepsonderwijs

0

5

Totaal gemelde langdurig relatief verzuimers

88

72

Totaal opgelost (incl. 18 jaar geworden of verhuisd)

67

35

Totaal openstaand (actuele LRV) Bron: artikel 25 rapportage (leerplichttelling) Peildatum: 01-08-2022 Periode: schooljaar 2021-2022

Ga naar…

Oorzaak weigert naar school te gaan psychische klachten gezinsproblematiek verhuizing (wachtlijst) behandeling /… gedragsproblematiek geen passende school te vinden /… lichamelijke klachten / medisch wachtlijstproblematiek school onbekend

22 18 5 5 5 4 4 4 4 1

Resultaat Naar een andere school

15

Terug naar school van herkomst

21

37

5

Schoolvervangend traject

4

Dagbesteding

4

Vrijstelling

3

Verhuisd buiten de regio

2

Voltijd zorgtraject

1

Overdracht RMC

1

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 - 2022 | Pagina

16

Thuiszitters, zorgleerlingen 310

Jongeren voldoen (nog) niet aan de wettelijke definitie van een Thuiszitter, maar zijn niet op school aanwezig vanwege hun zorgwekkend ziekteverzuim of beginnend relatief verzuim. Hier is sprake van niet-wettelijke thuiszitters. (2020-2021: 191, 2019-2020: 163, 2018-2019: 140) De zorgen om deze jongeren zijn groot, ze worden preventief benaderd om erger te voorkomen.

In onderstaande tabel is het aantal zorgleerlingen vermeld naar het type onderwijs. In de grafieken aan de rechterkant is te zien wat de oorzaak is die is vastgelegd in het werkproces Thuiszitter dat is aangemaakt bij deze leerlingen. Daarnaast is voor de werkprocessen die zijn afgesloten ook het resultaat zichtbaar gemaakt. Hier ziet u hoe het thuiszitten is opgelost. Deze gegevens worden dit jaar voor het eerst inzichtelijk gemaakt. Daarom zijn cijfers van vorig jaar niet beschikbaar.

Oorzaak Psychische klachten leerling

172

(Wachtlijst) behandeling /…

43

Gedrag leerling

31

Lichamelijke klachten / medisch

26

Gezin

Onderwijssoort Primair onderwijs (incl. SBO)

2021-2022

73

Voortgezet speciaal onderwijs

55

Voortgezet onderwijs

173

Middelbaar beroepsonderwijs

9

Totaal gemelde langdurig relatief verzuimers Totaal afgesloten Nog openstaand (actuele zorgleerlingen)

Ga naar…

310 171 133

13

Geen passende school te vinden /…

12

Onbekend

7

Weigert naar school te gaan

3

Wachtlijst school

2

Verhuisd buiten regio

1

Resultaat Naar een andere school Terug naar school van herkomst Dagbesteding Vrijstelling Voltijd zorgtraject Schoolvervangend traject Overdracht RMC Onterechte melding Werkt/Is gaan werken Verhuisd buiten de regio

84 44 12 9 8 8 4 4 2 2

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 - 2022 | Pagina

17

Overig In deze tabel zijn de overige leerplicht en/of kwalificatieplicht werkprocessen vermeld die zijn afgehandeld. Onderwijssoort

20202021

20212022

Zorgadviesteam serieuze zorgsignalen die mogelijk gaan leiden tot verzuim of uitval

417

465

Informatie en advies vragen van diverse aard die beantwoord worden

3.538

3.393

Monitoring 18- indien na afsluiting van een werkproces toch behoefte is een tijdje de vinger aan de pols te houden

125

95

Dreigende verwijdering meldingen van school dat een leerling verwijderd dreigt te worden, waardoor mogelijk schooluitval ontstaat

26

31

Verlof gewichtige omstandigheden meer dan 10 dagen Verlofaanvragen van meer dan 10 schooldagen wegens gewichtige omstandigheden artikel 11 onder g van de Leerplichtwet 1969

33

35

Overstap VO-MBO jongeren benaderen die tussen wal en schip dreigen te raken bij de overstap van VO naar MBO

343

1.457

Totaal werkprocessen

4.482

5.476

Totaal leerlingen

3.694

4.624

Ga naar…

Dit schooljaar zien we voor veel werkprocessen ongeveer gelijke aantallen als vorig schooljaar. Een grote uitzondering hierop is het werkproces Overstap VO-MBO: dit schooljaar is dit aantal verviervoudigd. Deze wordt vooral veroorzaakt door de bulk aan meldingen die begin dit schooljaar zijn aangemaakt in de landelijke Voorziening Vroegtijdig Aanmelden (VVA). Deze meldingen werden aangemaakt bij leerlingen waarover zorgen waren met betrekking tot overstap van voortgezet onderwijs naar MBO. De administratie onderzocht deze meldingen en kwam tot de conclusie dat vrijwel al deze leerlingen in de tussentijd goed terecht zijn gekomen. De uitzonderingen waarbij dit niet het geval was, zijn opgepakt door leerplichtambtenaren en/of trajectbegeleiders. Volgend jaarverslag verwachten wij een daling in dit aantal werkprocessen, omdat de aansluiting met VVA begin schooljaar 20222023 landelijk stop gezet.

Hoe krijgen we beweging in complexe casussen van jongeren die vastlopen in het onderwijs? “Als je met elkaar om tafel gaat zitten, aansluit bij de leefwereld van de jongere en vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid out of the box durft te denken, dan kom je bijna altijd tot een passend plan.” Volgens projecleider Lazlo van Donkelaar ligt hier de basis van zijn project OZA-route. Een project waarin per jaar voor 40 tot 50 kwetsbare jongeren die vastlopen in het onderwijs een passende oplossing wordt gezocht zodat de jongere zich kan blijven ontwikkelen. Lees hier het gehele interview

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

18

Regionaal Meld- en Coördinatiepunt en VSV RMC trajectbegeleiding VSV cijfers van OCW

Vangnet

overig

Voortijdig schoolverlaters

OnMyWay JIKP (Jongeren In Kwetsbare Positie)

RMC trajectbegeleiding Werkprocessen die door een leerplichtambtenaar of trajectbegeleider in behandeling zijn genomen in het schooljaar 2021-2022 (2020-2021: 1.594, 2019-2020: 1.823 en 2018-2019: 1.588)

Jongeren boven de 18 jaar die geen onderwijs volgen en ook niet over een startkwalificatie beschikken komen bij RMC in beeld. Deze jongeren worden Voortijdig Schoolverlaters genoemd. De trajectbegeleiders van het RMC proberen ervoor te zorgen dat deze jongeren alsnog een startkwalificatie behalen, via een opleiding of een combinatie van leren en werken.

20202021

20212022

Geen doelgroep meer: jongeren die 23 zijn geworden, buiten de regio zijn verhuisd, startkwalificatie hebben behaald

40

44

Tijdelijk niet plaatsbaar: jongeren die tijdelijk niet in staat zijn onderwijs te volgen, bijv. omdat er eerst hulpverlening nodig is, ze de taal nog onvoldoende beheersen of een schoolvervangend traject volgen.

194

252

Werk

442

646

Onterechte melding: jongeren bij wie kort na de melding bleek dat er toch sprake was van een schoolinschrijving of startkwalificatie

17

33

Aangemeld bij opleiding: jongeren die al zijn aangemeld voor een opleiding voor het komende schooljaar, maar nog geen schoolinschrijving hebben

163

Begeleiding beëindigd, zonder opgaaf van reden door cliënt

353

462

Opleiding (continuering of andere)

169

148

Totaal aantal werkprocessen

1.378

1.777

Nog openstaand

216

173

Ga naar…

In dit artikel vertellen 3 jongeren en Demi van Baal van het Opleidingscentrum West Brabant hoe zij met behulp van het RBL via een andere weg dan de reguliere schoolbanken werken aan hun ontwikkeling en een passende plek in de samenleving.

zijn preventief opgestart 71 RMC-trajecten terwijl er nog sprake was van een schoolinschrijving (2020-2021: 79 2019-2020: 635 en 2018-2019: 403)

158

SUWI prioriteit (aantal unieke jongeren = 440)

115

110

192

3

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

5

(leeg)

9

5w-WAJONGuitkering

4-Uitkering UWV/GSD en inkomen uit werk

3-Inkomen uit werk > €300

2-Inkomen uit werk < €300

1

5-Uitkering UWV/GSD

39

1-Geen gegevens SUWI

Resultaat na begeleiding

“Hele dagen in de schoolbanken zitten past niet bij deze jongeren. Maar ze willen allemaal iets van hun toekomst maken. Hier krijgen ze die kans”

0- Niet in bestand

1.950

20

Jongeren in kwetsbare positie (JIKP) Twee verschillende definities en bronnen:

5.814

Kwetsbare jongeren in startsets JIKP van Ministerie van OCW

3.705

Kwetsbare jongeren in JVS (actuele informatie)

Startsets JIKP van Ministerie van OCW De minister van OCW wil voor jongeren in kwetsbare positie de risico's op uitval beperken en passende begeleiding voor deze jongeren versterken. Daarom hebben burgermeesters en wethouders sinds 1 januari 2017 de taak om de doelgroep jongeren in kwetsbare positie te volgen. Deze taak is bij de trajectbegeleiders belegd.

Monitoren Niet iedere jongere in kwetsbare positie heeft begeleiding vanuit het RBL nodig. Om te bepalen welke jongeren begeleid moeten worden, ‘pellen’ we de doelgroep af aan de hand van de beslisboom van Ingrado. Afhankelijk van de situatie van de jongere wordt deze in een categorie geplaatst. Alleen de categorie ‘Overig’ moet door het RBL worden benaderd.

De startset JIKP die jaarlijks in november geleverd wordt door het ministerie van OCW is bedoeld als bron voor de te monitoren jongeren. In deze startset die op 1 oktober van ieder jaar wordt aangeboden zitten jongeren in de leeftijdsgroep 16 tot en met 22 jaar. Om de startset op te stellen wordt er door het ministerie gekeken naar het verleden. De ontwikkeling van schoolniveau wordt vergeleken met een jaar daarvoor. Hiermee zijn de gegevens niet altijd actueel.

In onderstaande tabel staan de categorieën van de kwetsbare jongeren weergegeven op 1-10-2022. Dit hebben we gedaan voor zowel de jongeren uit de startsets JIKP als voor de actuele informatie uit JVS. Omdat er een grote overlap zit in beide bronnen, kijken we naar allebei en halen hier de unieke jongeren uit. Dit zijn er nu 898. Status op 1-10-2022

Startsets JIKP DUO

Actueel JVS

Komt een jongere eenmaal voor in een startset en valt deze later uit binnen het MBO, dan blijven we deze jongeren zien als kwetsbaar totdat ze 23 zijn geworden of een startkwalificatie hebben behaald.

Startkwalificatie behaald

2.175

554

Schoolinschrijving

1.486

916

Uitkering of inkomen uit werk >€300,-

1.476

1.484

Overig

677

761

Totaal

5.814

3.705

Actuele informatie uit JVS In ons registratiesysteem JVS hebben we de beschikking over actuele informatie van jongeren. Voor de groep kwetsbare jongeren gaan we uit van de volgende definitie: Ooit ingeschreven is geweest op Pro/VSO/VMBO-BB en momenteel niet is ingeschreven of ingeschreven op MBO1/MBO2. Deze informatie gaat uit van de huidige, actuele situatie.

Ga naar…

Tot op heden is er nog geen aanpak bepaald voor deze kwetsbare jongeren. In oktober 2022 start een nieuwe collega in de functie van vangnetcoördinator PRO/VSO om extra aandacht te hebben voor deze doelgroep en een aanpak te bepalen.

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina 21

Overig In deze tabel zijn de overige RMC-werkprocessen vermeld die in het afgelopen schooljaar in behandeling zijn (geweest) bij een trajectbegeleider. Werkprocessen die alleen administratief zijn afgehandeld, zijn hier niet in meegenomen. RMC-werkproces opgepakt door trajectbegeleider

20202021

20212022

Verzuim 18+ Verzuim door school gemeld aan het RBL

1.449

2.026

6

11

Totaal werkprocessen

1.455

2.037

Totaal jongeren

1.038

1.414

Monitoring 18+

De aantallen van het werkproces Verzuim 18+ is flink gestegen. We zitten op het niveau van vóór corona. De mogelijke oorzaken hiervoor zijn divers. Bijvoorbeeld het beter en/of sneller melden van verzuim door MBO scholen. Maar ook de omslag van online naar fysieke lessen kan hier een rol in gespeeld hebben.

Online onderwijs, begeleiding op afstand en nauwelijks sociale contacten: de coronatijd heeft een enorme stempel gedrukt op de schooltijd van jongeren. Wat zijn daarvan de gevolgen?

In onderstaande tabel staan jongeren met een werkproces In beeld die door de administratie worden gemonitord. Dit zijn VSV’ers die niet bereikbaar zijn of hebben aangeven niet begeleid te willen worden.

Jongeren met een werkproces In beeld Aantal jongeren

2020-2021

2021-2022

4.727

4.451

Wanneer jongeren met een In Beeld werkproces langer dan een jaar geen schoolinschrijving hebben, worden ze opgepakt vanuit het project NEET. NEET (Not in Education, Employment or Training

Afgelopen schooljaar is het project NEET van start gegaan. NEET is een afkorting voor Not in Education, Employment or Training. In dit project worden jongeren tussen de 18 en 23 jaar zonder werk, onderwijs, startkwalificatie en uitkering benaderd door middel van huisbezoeken. Het bezoek heeft tot doel om jongeren terug naar school, dus naar een startkwalificatie of arbeid te begeleiden. Deze laagdrempelige aanpak is via een pilot uitgevoerd in de gemeente Oosterhout. Na gebleken succes is hiervoor regionale subsidie aangevraagd waardoor de aanpak in de hele regio West-Brabant is uitgerold.

We vroegen Marjoke Bakker van het DaVinci College in Roosendaal en Milou van der Meer van Curio Scala in Teteringen naar wat zij op hun scholen merken van de nasleep van corona. Lees het hele interview hier.

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina 22

On my way 311

Jongeren hebben in de afgelopen 7 jaar een traject gevolgd van On my Way

Als je 18 jaar bent, ben je niet meer wettelijk verplicht een startkwalificatie te behalen. Je mag dan ook gaan werken als je geen startkwalificatie hebt. Maar omdat je mogelijkheden op de arbeidsmarkt beter zijn als je wel een startkwalificatie hebt, stimuleren wij jongeren tot 23 jaar om deze toch te behalen en hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Tijdens het programma On my Way kunnen jongeren tussen de 18 en 23 jaar (zonder startkwalificatie) deelnemen aan een traject van 8 dagen in 4 weken. Ze volgen een gevarieerd en actief programma waarin jongeren aan de slag gaan met workshops om erachter te komen wie ze zijn, wat ze willen, wat ze kunnen en wat de eerste stap richting toekomst kan zijn. Kijk voor meer informatie op de website: www.omwwb.nl

In het voorjaar 2022 startte in de gemeente Altena de eerste groep On My Way. 10 deelnemers hebben in korte tijd prachtige stappen kunnen maken! Tijdens de afsluiting heeft de wethouder een certificaat uitgereikt aan de zichtbaar trotse deelnemers. Hieraan gaat Altena zeker een vervolg geven. OMW staat voor het najaar van 2022 en het voorjaar van 2023 al gepland. Ook in de regio’s Oost en West hebben in het voorjaar van 2022 volle groepen gedraaid (totaal 23 jongeren). Voor het najaar van 2022 is het voornemen om in beide regio’s wederom volle groepen van ongeveer 10 jongeren te draaien. Daarnaast worden regionaal steeds meer successen en kennis met elkaar gedeeld, zodat we nog meer kunnen halen uit het project OMW. Bijvoorbeeld het opleiden van eigen mensen zodat we zelf trainingen in kunnen gaan zetten voor de hele regio. Ook onderwijsinstelling Curio heeft interesse getoond voor dit project. Zij willen dit project aan de voorkant (op school) gaan inzetten. De jongeren die hebben deelgenomen aan OMW ervaren het als een project waarbij daadwerkelijk een toegevoegde waarde geleverd wordt bij het zetten van stappen naar een mooie toekomst. Status op 01-10-2022

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

23

Vangnet 78

Jongeren zijn besproken in het jaar 2021.

Voor het RBL West-Brabant heeft het creëren van een sluitend regionaal vangnet al jarenlang prioriteit in de aanpak van voortijdig schoolverlaten. We willen iedere jongere in een kwetsbare positie tijdig in beeld hebben. Het RBL, onderwijs, sociaal domein en alle andere partners in de verzuimketen spannen zich in om het recht op onderwijs voor alle jongeren te waarborgen. Daarmee wordt geprobeerd jongeren zoveel mogelijk de kans te bieden om een startkwalificatie te behalen. Als dat niet mogelijk is, kijken we breed naar wat jongeren nodig hebben om een zelfstandige plek in de samenleving te vinden. We leggen verbinding tussen onderwijs, zorg en arbeid. Dit is niet zonder reden: de negatieve maatschappelijke gevolgen van schooluitval zijn veelvuldig en hebben daarnaast een langdurige impact op de loopbaanontwikkeling van jongeren. Met het regionaal vangnet en de ketenaanpak investeren we in de toekomst. Vangnet2022 t/m sept (N=64) 2% 2%

Vangnet2021 (N=78) 3% 9%

61%

5%

45%

21%

De vangnetcoördinator wordt ingeschakeld als professionals vastlopen bij de begeleiding van moeilijk plaatsbare en kwetsbare jongeren, jongeren met schulden of andere financiële problemen of jongeren met een complexe problematiek in het onderwijs. Voor leerplichtambtenaren, RMCtrajectbegeleiders en ketenpartners fungeert de vangnetcoördinator als vraagbaak en breekijzer voor oplossingen bij complexe casuïstiek. Daarnaast heeft de vangnetcoördinator een belangrijke rol bij het verbeteren van processen met betrekking tot instroom, doorstroom en uitstroom van jongeren in het voortgezet onderwijs en het mbo. De coördinator zorgt voor verbinding tussen grote ketenpartners zoals de samenwerkingsverbanden vo en het mbo en signaleert en escaleert beleidsmatige knelpunten. Zowel Vangnet als de eerder genoemde NEET en On My Way worden bekostigd vanuit regionale VSV subsidie. Voor alle 3 de trajecten ligt er daarom een risico als het gaat om structurele inzet van deze projecten.

31%

23%

Status 05-10-2022 Status op op 1-10-2022 Startkwalificatie behaald

Vangnet2020 (N=83)

12%

6%

24%

20%

37%

Geen doelgroep meer Schoolinschrijving

Vangnet2019 (N=79)

15%

24%

22%

25%

14%

Uitkering of inkomen uit werk >€300,Overig

Vangnet2018 (N=40)

Vangnet2017 (N=33)

Ga naar…

10%

21%

40%

5%

45%

28%

6%

18%

15%

12%

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina 24

Voortijdig schoolverlaters

(lokale cijfers RBL West-Brabant)

jongeren (18 t/m 22 jaar) wonen in onze regio zonder startkwalificatie en schoolinschrijving (2020-2021: 5.992), waarvan:

6.454

jongeren in schooljaar 2021-2022 in beeld kwamen met een schooluitschrijving en zonder startkwalificatie en daarmee als dreigend voortijdig schoolverlater actief zijn benaderd om te voorkomen dat ze definitief vsv’er worden. (2020-2021: 1.295) 1.037 jongeren van 13 t/m 22 jaar zijn nieuwe vsv’er in de DUO-meting : dit zijn jongeren die op 01-10-2020 een schoolinschrijving hadden en op 01-10-2021 geen schoolinschrijving meer hebben en geen startkwalificatie hebben behaald (Bron: DUO RMC Factsheet Schooljaar 2020-2021). Zie voor meer informatie over deze groep de volgende pagina.

1.379

3.231

jongeren vóór schooljaar 2021-2022 in beeld kwamen met een schooluitschrijving en zonder startkwalificatie (2020-2021: 3.080).

1.844

jongeren hebben geen schoolinschrijving gehad volgens de informatie van DUO (2020-2021: 1.617).

Leeftijd op 05-10-2022 (N=6.454)

SUWI prioriteit op 05-10-2022 (N=6.454) 2733

1239

1507 367

418

5W - WAJONGuitkering

6

5 - Uitkering UWV/GSD

94

4W - WAJONGuitkering en inkomen uit werk

3 - Inkomen uit werk > €300

2 - Inkomen uit werk < €300

1 - Geen gegevens SUWI

Niet in bestand of onbekend

408

4 - Uitkering UWV/GSD en inkomen uit werk

921

1372

1446

1564

20

21

22

833

18

19

Geslacht (N=6.454)

1.844 jongeren hebben nooit eerder een schoolinschrijving gehad volgens de informatie van DUO. Zij worden daarom door DUO ook niet als vsv’er gezien. (2020-2021: 1.617). Het grootste deel van deze jongeren woont in de gemeenten Breda (46%) en Roosendaal (10%). Het gaat met name om arbeidsmigranten, buitenlandse studenten en vluchtelingen. Circa 14% van deze groep heeft de Roemeense nationaliteit, 13% de Poolse en 12% de Oekraïense nationaliteit. De meeste jongeren zijn vrij recent in Nederland komen wonen: datum inschrijving in Nederland: 58% in 2022, 23% in 2021 en 9% in 2020. Ga naar…

Man

2510; 39% 3944; 61%

Vrouw

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

25

VSV-cijfers van het Ministerie van OCW Het Ministerie van OCW investeert onverminderd in het terugdringen van voortijdig schoolverlaten. Het doel is het aantal vsv’ers terug te brengen naar landelijk maximaal 20.000 per jaar. De samenwerking tussen de scholen en het RBL West-Brabant en de maatregelen uit het programma ‘gehoord, gezien en geholpen worden’ dragen er aan bij dat we het aantal nieuwe voortijdig schoolverlaters terugdringen. De grootste groep voortijdig schoolverlaters had als laatste schoolinschrijving een onderwijsinstelling voor middelbaar beroepsonderwijs (MBO). Bij het verder terugdringen van het aantal voortijdig schoolverlaters is daar nog de meeste winst te behalen.

Zowel het landelijk percentage als het percentage in onze regio is dit jaar gestegen. Zie eventueel voor meer info: Voortijdig Schoolverlaten | Thema's | OCW in cijfers De cijfers over schooljaar 2020/21 zijn de voorlopige cijfers.

% VSV 2,0% 2,0%

Totaal RMC-regio 34: West-Brabant

Aantal vsv’ers

% vsv

VO

MBO

2016-2017

54.155

954

1,8%

154

800

2017-2018

53.830

981

1,8%

153

828

2018-2019 2019-2020 2020-2021

53.910 52.871 52.269

1.089 922 1.037

2,0% 1,7% 2,0%

152 100 138

937 822 899

1,8%

Het landelijk percentage in schooljaar 2020/2021 is 1,87%. Het Ministerie van OCW heeft een landelijk doelstelling van jaarlijks maximaal 20.000 vsv'ers tot 2024.

Ga naar…

1,8% 1,7%

2016-2017

2017-2018

2018-2019

2019-2020

2020-2021

REGIONAAL BUREAU LEREN/JAARVERSLAG 2021 – 2022 | Pagina

26

Overige taken RBL (1/2) Naast de inhoudelijke taken die zich richten op het recht op onderwijs en ontwikkeling van jongeren in ons werkgebied, hebben we als RBL uiteraard ook te maken met een aantal randvoorwaardelijke wetgevingen en bijbehorende taken die daaruit volgen. Deze taken zorgen voor de basis op orde. Ook spelen een aantal ontwikkelingen die om inzet vragen. Hieronder volgt een kort overzicht en de hoofdlijnen van hetgeen zich op deze vlakken heeft afgespeeld afgelopen schooljaar. Ook de komende jaren zullen deze taken tijd en aandacht blijven vragen. AVG Elke gemeente stelt hiervoor binnen 3 maanden een verbeterplan op en ziet In onze dienstverlening aan jongeren hebben we als RBL dagelijks te maken toe op uitvoering van dit plan. RBL pakt die zaken op die met JVS te maken met het verwerken van veel (bijzondere) persoonsgegevens. Zeker omdat hebben. Vervolgens dient na 1 jaar een heraudit plaats te vinden. het gegevens betreft van jongeren, hechten wij veel waarde aan het op een ARCHIEFWET zorgvuldige en veilige wijze van verwerken van deze gegevens. We hebben Ieder (kalender)jaar stelt de archivaris van de faciliterende gemeente Breda als RBL daarom al sinds jaar en dag veel aandacht voor de AVG en de impact een verslag op van het archieftoezicht RBL. Met het oog op toegankelijk en daarvan op ons werk.

De huidige inrichting van de GR maakt het echter niet betrouwbare overheidsarchieven wordt vanuit de provincie ook toezicht altijd makkelijk om op een werkbare manier aan de eisen te voldoen. Met gehouden op gemeenten en gemeenschappelijke regelingen door na te gaan name de verschillende uitvoeringsniveaus en de daaraan gekoppelde of de wettelijke taken goed worden nageleefd en de juiste maatregelen noodzaak tot toegang tot gegevens maken het lastig. worden getroffen om risico’s op dit gebied tegen te gaan. Dit toezicht wordt uitgevoerd door het Interbestuurlijk toezicht informatie- en archiefbeheer Het afgelopen schooljaar hebben we voorbereidingen getroffen voor een van de provincie Noord-Brabant (IBT). Omdat het oordeel van het IBT in verdere professionalisering om aan de eisen van de AVG te voldoen. Zo is maart 2022 voor het 2e jaar op rij niet ‘voldoende’ is, is de GR onder actief een start gemaakt met het opstellen van een DPIA, zijn de processen toezicht komen te staan. De oorzaak van dit oordeel is met name gelegen in vastgelegd in een Verwerkingsregister en worden de processen rondom de tijdigheid en formalisatie van de te volgen procedure en niet in de autoriseren van medewerkers in JVS verder geprofessionaliseerd en inhoudelijke stappen die ondernomen zijn. gestandaardiseerd. Komende jaren vindt verdere verdieping en verbreding hierop plaats.

Aan de hand van het toezichtsverslag van de archivaris aangevuld met de WPG aanbevelingen vanuit het oordeel van het IBT, is er een Verbeterplan Ook de Wet Politiegegevens is belangrijk in de dagelijkse praktijk van de Informatie- en Archiefbeheer opgesteld. Afgelopen schooljaar heeft de leerplichtambtenaar, die ook BOA is. Leerplichtambtenaren doen onderzoek nadruk vooral gelegen op het opstellen van dit plan en het treffen van naar overtredingen van de Leerplichtwet. Politiegegevens zijn die voorbereidingen. Vanaf de 2e helft van 2022 (start nieuwe schooljaar) worden persoonsgegevens die in dit kader worden verzameld. de acties in samenwerking tussen de afdeling Kwaliteit van RBL en Documentmanagement (gemeente Breda) tot uitvoer gebracht. Een In 2022 is er een audit uitgevoerd rondom de WPG. De rapporten hiervan belangrijk onderdeel van het verbeterplan is het opstellen van een DVO om worden opgeleverd op het moment dat we dit jaarverslag opstellen. Uit de de kwaliteit te borgen en het inrichten van recordmanagement-faciliteiten audit zal voor elke deelnemende gemeente een beeld ontstaan van op welke binnen JVS. punten zaken nog niet goed geregeld zijn.