Bijlage - Burap-2021

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

1

Bestuursrapportage

2021

| Peildatum september 2021 |

GEMEENTE ROERMOND

2

PBREOSGT R UA UM RS MRA AB PE PGOR ROTTAI N GG E 2 0 2 12

3

Inhoudsopgave bestuursrapportage 2021 1. Inleiding

5

2. Financiële positie

9

3. Ontwikkelingen per programma 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10

Programma 1 Zorgzame gemeente Programma 2 Inclusieve samenleving Programma 3 Goed onderwijs Programma 4 Kansen voor klimaat Programma 5 Goede leefomgeving Programma 6 Toekomstbestendige Stad Programma 7 Ruimte en Wonen Programma 8 Levendige Stad Programma 9 Veilige Stad Programma 10 Moderne gemeente

13 15 29 35 39 43 53 65 75 81 85

Paragraaf bedrijfsvoering

89

4. Overzichten

99

5. Bijlagen

105

Bijlage 1 Begrotingswijziging bestuursrapportage Bijlage 2 Begrotingswijziging Meicirculaire (begrotingsjaar 2021) Bijlage 3 Begrotingswijziging Septembercirculaire 2021 Bijlage 4 Begrotingswijziging Klaar voor de Herstart (begrotingsjaar 2021) Bijlage 5 Monitor oplossingsrichtingen (taakstellingen) Q3 – 2021

106 109 110 113 115

Colofon

119

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

5

4

1. Inleiding

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

7

6

Inleiding Voor u ligt de bestuursrapportage 2021, verder te noemen burap. In de burap wordt verantwoording afgelegd over de voortgang van de beleidsrealisatie en financiën in het lopende begrotingsjaar. De rapportage geeft een vooruitblik van de te verwachten realisatie en afwijkingen over het gehele jaar. In de eerste plaats informeren wij uw raad actief over de stand van zaken en het verwachte resultaat voor 2021. Daarnaast bevat de burap enkele technische begrotingswijzigingen om eventuele onrechtmatigheden in de jaarverantwoording 2021 te voorkomen. De burap 2021 wordt behandeld in de commissie BM van 29 november 2021, de commissie BS van 30 november 2021 en de commissie RU van 1 december 2021, waarna de rapportage en de bijbehorende begrotingswijziging aan de raad van 16 december ter besluitvorming wordt voorgelegd.

Opzet bestuursrapportage 2021 Onderliggende rapportage is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 wordt een korte financiële analyse gemaakt van het totale effect van de gemelde afwijkingen op het saldo van de begroting. Na de financiële analyse op totaalniveau worden in de hoofdstukken 3 en 4 de inhoudelijke voortgang en financiële afwijkingen en mutaties van de programma’s en overzichten toegelicht. Tevens is een aantal bijlagen bijgevoegd: 1. Totaaloverzicht (begrotingswijziging) van alle financiële wijzigingen per programma; 2. Begrotingswijziging meicirculaire (begrotingsjaar 2021); 3. Begrotingswijziging Septembercirculaire 2021; 4. Begrotingswijziging Klaar voor de herstart (begrotingsjaar 2021); 5. Monitor oplossingsrichtingen.

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

9

8

2. Financiële positie

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

11

10

Financiële positie Verwacht rekeningresultaat 2021

Op basis van de afwijkingen in de burap, wordt in dit hoofdstuk een inschatting gemaakt van het te verwachten resultaat van de jaarrekening 2021.

De geactualiseerde programmabegroting sluit op een tekort van € 1.483.000. Dit is ook het vertrekpunt voor deze rapportage. In de tabel hieronder worden de financiële afwijkingen per programma gegeven. Bij de verschillende programma’s wordt een toelichting gegeven op de betreffende posten.

Actuele financiële positie Het startpunt van deze rapportage is het begrotingssaldo inclusief de genomen maatregelen en oplossingsrichtingen uit Klaar voor de Herstart. Dit saldo wordt verder geactualiseerd met de effecten van zowel de mei- als de septembercirculaire van het gemeentefonds.

Bedragen x € 1.000 Begrotingssaldo 2021 Klaar voor de herstart (rbs. 55571-2021)

Bedragen x € 1.000 Nadeel / Voordeel

-5.260

Nadeel

Begrotingswijzigingen:

Nadeel / Voordeel - 1.483

nadeel

1. Zorgzame gemeente

-4

nadeel

2. Inclusieve samenleving

--

--

Startpunt bestuursrapportage 2021 Autonome ontwikkelingen en budgettaire afwijkingen per programma:

Begrotingswijziging 2021 uit Klaar voor de herstart – onttrekking uit algemene reserve

2.126

Voordeel

3. Goed Onderwijs

50

voordeel

Meicirculaire 2021

444

Voordeel

4. Kansen voor klimaat

- 25

nadeel

Septembercirculaire 2021

1.207

Voordeel

5. Goede leefomgeving

- 1.286

nadeel

3.777

Voordeel

6. Toekomstbestendige stad

- 12

nadeel

- 1.483

Nadeel

7. Ruimte en wonen

253

voordeel

8. Levendige stad

58

voordeel

9. Veilige stad

--

--

10. Moderne gemeente

50

voordeel

Overzichten

- 112

nadeel

Totaal afwijkingen bestuursrapportage 2021

- 1.028

nadeel

Prognose rekeningsaldo 2021

- 2.511

nadeel

Startpunt bestuursrapportage 2021

Klaar voor de herstart Na verwerking van de maatregelen en oplossingsrichtingen uit “Klaar voor de herstart” is uw raad een negatief saldo gepresenteerd van € 5.260.000. De maatregelen uit Klaar voor de herstart leiden ertoe dat de begroting op een aantal onderdelen wordt aangepast. Conform eerdere besluitvorming wordt per saldo een bedrag van € 2.126.000 ten laste gebracht van de algemene reserve. De onderliggende – gedetailleerde - begrotingswijziging is opgenomen in bijlage 4. Mei- en Septembercirculaire 2021 In de meicirculaire en meer recentelijk de septembercirculaire 2021 zijn een aantal ontwikkelingen opgenomen die voor Roermond een financieel effect hebben voor het meerjarig begrotingssaldo en de specifieke uitkeringen. Hierover bent u eerder in detail geïnformeerd via raadsinformatiebrieven (nrs. 82222-2021). Een overzicht van de financiële effecten op het meerjarig begrotingssaldo en specifieke uitkeringen 2021 – 2025 alsmede de bijstelling van de prijs- en loonindexatie in 2022 als gevolg van de mei- en septembercirculaire 2021 zijn in bijlage 2 en 3 opgenomen. Voorgesteld wordt de effecten van de mei- en septembercirculaire voor het jaar 2021 (septembercirculaire ook meerjarig) in de begroting te verwerken.

De geconstateerde financiële afwijkingen van deze burap geven een nadelige bijstelling van (afgerond) € 1.028.000. Hiermee komt het geprognosticeerde saldo aan het eind van het jaar uit op een tekort van ruim € 2,5 miljoen. Het hierboven gepresenteerde saldo is een prognose per 1 oktober 2021. Een aantal zaken waar we zelf weinig of geen invloed op kunnen uitoefenen kan het saldo richting het einde van het jaar nog beïnvloeden. Dit zijn onder andere de financiële bijwerkingen van corona, rijksmaatregelen etc. De afwijkingen uit de burap die een effect hebben op het begrotingssaldo worden incidenteel in 2021 verwerkt. Eventuele structurele financiële effecten worden volgend jaar meegenomen als “voeding” voor de kadernota 2023.

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

13

12

Aanpassen en overhevelen van budgetten Met deze burap stellen wij u ook voor een aantal budgetten over te hevelen naar 2022. Het gaat in het algemeen om budgetten met een projectmatig karakter waarvan de uitvoering door gaat in 2022. Bij de programma’s zijn deze uitgebreid toegelicht. Deze budgetoverheveling valt onder het budgetrecht van de raad en vraagt daarom expliciete besluitvorming. Het totaalbedrag van deze budgetoverhevelingen is ruim € 10 miljoen. Dit bedrag wordt in 2021 toegevoegd aan de algemene reserve en wordt in 2022 in de begroting verwerkt en aan de algemene reserve onttrokken. Als in de burap nog geen volledig zicht is wat het financieel effect is, zal dit pas bij de jaarrekening worden verwerkt. Naast het actualiseren en bijstellen van de begroting, wordt de burap ook gebruikt om administratieve wijzigingen en stortingen en onttrekkingen uit reserves door de raad te laten formaliseren zodat op deze onderdelen aan de begrotingsrechtmatigheid wordt voldaan.

3.

De financiële gevolgen van de burap zijn verwerkt in begrotingswijzigingen die zijn opgenomen in bijlage 1 van deze rapportage. Met de vaststelling van de begrotingswijzigingen uit de burap 2021 wijzigt uw raad de programmatotalen van de vastgestelde programmabegroting 2021.

Monitor oplossingsrichtingen Bij de vaststelling van de begroting 2020 heeft de gemeenteraad op voorstel van het college vanuit vier kwadranten keuzes gemaakt (oplossingsrichtingen). Sommige van die keuzes zijn realiseerbaar voor de korte termijn, andere voor de langere termijn. Zo zijn ze dan in de meerjarenraming ook verantwoord. Afgesproken is dit periodiek te monitoren en uw raad hierover te informeren via de reguliere P&C cyclus. De monitor is opgenomen in bijlage 5. In de begroting 2022 zijn een aantal oplossingsrichtingen aangepast en nieuwe taakstellingen toegevoegd. De begroting 2022 is op 10 november 2022 vastgesteld.

Ontwikkelingen per programma

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

15

14

Ontwikkelingen per programma In dit hoofdstuk wordt u per programma geïnformeerd over de inhoudelijke voortgang van de programmabegroting 2021 alsmede over de op basis hiervan verwachte financiële afwijkingen en bijstellingen naar het eind van het jaar. De beleidsmatige rapportage sluit aan bij de doelen en prestaties die in de programmabegroting 2021-2024 zijn vastgesteld. De inhoudelijke verantwoording is gebaseerd op de stand van zaken met peildatum medio september van dit jaar. Financiële afwijkingen per programma het kunnen het gevolg zijn van: 1. Overhevelingen Hierbij gaat het om bedragen waarvan was verwacht dat deze in 2021 besteed zouden worden, maar waarvan nu blijkt dat deze pas in 2022 besteed gaan worden. De inhoudelijke stappen hiervoor zijn gezet in de tussenrapportage. 2. Autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die onontkoombaar zijn én die betrekking hebben op de taken van de gemeente of het uit te voeren beleid. In de ramingen van de begroting 2022 zijn de autonome ontwikkelingen opgenomen. Op onderdelen kunnen de autonome ontwikkelingen echter ook al een financieel effect hebben in 2021. 3. (overige) budgettaire afwijkingen Hierbij is er sprake van budgettaire afwijkingen ten opzichte van de oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten in programmabegroting 2021. 4.

Neutrale mutaties Dit zijn wijzigingen over programma’s heen, wijzigingen aan zowel inkomsten en uitgavenkant, dekking vanuit een reserve e.d.. In de toelichting worden afwijkingen die groter zijn dan € 50.000 (zowel voordelig als nadelig) nader onderbouwd. Over de voortgang van de investeringskredieten en de investeringsplanning 2021 wordt u geïnformeerd bij de jaarverantwoording 2021.

Programma 1

3.1 Zorgzame gemeente Beleidsrealisatie

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

17

16

Programma 1 Zorgzame gemeente Wat gaan we doen?

Wat levert het op?

Toelichting

A

Kansrijke Start Het smeden van lokale en regionale `coalities Kansrijke Start’ in Noord- en Midden-Limburg die uitvoering geven aan het programma Kansrijke Start. Dit met als doel ieder kind de best mogelijke start van zijn of haar leven te geven en een optimale kans op een goede toekomst te bieden.

Eind 2021 staat een sterke samenwerking tussen het sociale en medische domein die zich inzet voor een kansrijke start van kinderen. Inclusief een plan van aanpak over de integrale ketenaanpak met concrete voorstellen op lokale en regionale schaal.

Inmiddels is het Noord- en Midden-Limburgse uitvoeringsplan Kansrijke Start 20202026 vastgesteld. Besluitvorming over het samenwerkingsconvenant Kansrijke Start Noord- en Midden-Limburg (regionaal) is voorzien in Q4. Hieraan zijn ook de regionale middelen gekoppeld die Roermond beheert. Dit zijn regionale middelen en dienen derhalve te worden overgeheveld naar 2022. Het smeden van de lokale coalitie is gestart, maar vanwege de beperkende maatregelen inzake de coronapandemie vertraagd. Zodra de coronamaatregelen worden afgebouwd en het weer mogelijk wordt gemaakt om elkaar (medisch en sociaal) fysiek te treffen wordt er een doorstart gemaakt.

B

Seniorvriendelijk Het realiseren van een seniorvriendelijke gemeente door het opzetten van een seniorvriendelijk netwerk en het uitvoeren van de actieplannen Aanpak eenzaamheid en Dementievriendelijk Roermond.

Een seniorvriendelijk Roermond met bijzondere aandacht voor dementie, eenzaamheid en depressie.

De Covid-19 maatregelen in 2020 en 2021 hebben invloed gehad op het al of niet (ten dele) of in aangepaste vorm doorgaan van geplande acties en activiteiten. Lokale organisaties zijn betrokken en doen wat kan binnen de mogelijkheden. In september heeft de aanpak weer een impuls gekregen met activiteiten rond WereldAlzheimerdag en de Week tegen Eenzaamheid. Om de aanpak goed te kunnen borgen wordt de aanpak de komende 2 jaar gecontinueerd.

Regionale Wmo–taken (MO, BW, BMZ, OGGz–preventie) Onderzocht wordt hoe de Noord- en MiddenLimburgse samenwerking op de regionale Wmo-taken geoptimaliseerd kan worden, waarbij zeggenschap, transparantie en communicatie de uitgangspunten zijn. Het mogelijk vormen van een nieuw juridisch construct is hier een onderdeel van. Ook wordt hierin het maken van afspraken over de doordecentralisatie van de middelen voor beschermd wonen meegenomen. De maatschappelijke opvang wordt meer flexibel vormgegeven wat waarschijnlijk gaat resulteren in het meer decentraal vormgeven van de opvang in wijken, buurten en kernen in plaats van bij de huidige centrale vormen van opvang.

Opvang wordt daar geboden waar de kans op herstel voor de burger het meest optimaal is. De Noord- en MiddenLimburgse samenwerking voor de regionale Wmotaken wordt geoptimaliseerd.

Besluitvorming m.b.t. het samenwerkingsconstruct (incl. o.a. financiële solidariteit en vormgeving lokale toegang) is voorzien in de gemeenteraad van december 2021. Daarnaast is de flexibilisering van de opvang gestart. Er zijn reeds 3 gezins- en trajectwoningen beschikbaar. Er worden nog 5 woningen gezocht.

Bijzondere doelgroepen Via de uitvoering van het matchingspunt bijzondere doelgroepen wordt gemonitord welke vraag er kwantitatief en kwalitatief ligt ten aanzien van de huisvesting en ondersteuning van bijzondere doelgroepen.

Er is inzicht in de vraag naar passende ondersteuning en huisvesting van bijzondere doelgroepen waardoor, waar nodig, staand beleid kan worden aangepast.

De monitoring wordt uitgevoerd. Het geeft inzicht in de aantallen. Hierover vinden gesprekken plaats m.b.t. de prestatieafspraken 2022 en e.e.a. geeft ook input voor de nog op te stellen woonvisie (2022).

C

D

Wat gaan we doen?

Wat levert het op?

Toelichting

E

Arbeidsmarkttoeleiding Opstellen van een regionaal jaarplan om de doelstellingen van de Participatiewet te bereiken, op basis van de uitgangspuntennotitie Arbeidsmarkttoeleiding van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In het jaarplan wordt tevens een kwantitatieve doelstelling opgenomen. Uitvoeren van het plan voor de veranderde Arbeidsmarkt ‘Post Corona aanpak Arbeidsmarkt Midden Limburg’. Dit plan borduurt deels voort op het bestaande actieplan Perspectief op Werk en nieuwe onderdelen die zijn toegevoegd vanwege de veranderingen op de arbeidsmarkt.

Meer inwoners zijn in staat om in hun eigen levensonderhoud te voorzien en meer inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt hebben betaald werk, volledig of in deeltijd. In het jaarplan wordt dit geconcretiseerd.

Het Jaarplan van de Arbeidsmarktregio is vastgesteld in de regio en door de verschillende gemeenten. In samenwerking met de partijen in de arbeidsmarktregio (o.a. UWV en onderwijs) wordt het Jaarplan gerealiseerd. Naar verwachting worden de gestelde doelen en beleidstrajecten van het jaarplan in 2021 grotendeels volbracht. Wetgeving Breed offensief op Werk is controversieel verklaard en daardoor on hold gezet, dit zal naar verwachting in 2022 doorgevoerd worden vanuit het Rijk. De uitvoering van de programma’s Perspectief op Werk en de Post Cororna Aanpak zullen ook in 2022 nog doorlopen. Het betreft middelen van de arbeidsmarktregio waarvan de kosten doorlopen in 2022.

F

Perspectief op Werk Uitvoeren van het actieplan ’Door inzicht aan de slag’ en in het verlengde daarvan het project `Perspectief op Werk’ met als doel de personeelsvraag van werkgevers om te buigen naar een vraag die we met de doelgroep van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen invullen.

Profilering van 1.250 werkzoekenden (regiobreed) in het project ‘Door inzicht aan de slag’. Deze aanpak verbreden we in de toekomst naar een grotere doelgroep van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt met als doel ze duurzaam aan het werk te krijgen.

De Arbeidsmarktregio Midden Limburg heeft in Q2 2021 het project Door Inzicht aan de slag succesvol afgerond met het profileren van meer dan 1250 werkzoekenden. Het matchen naar werk is via de projecten van Perspectief op Werk en de reguliere dienstverlening gedaan. In 2021 wordt de profilering van werkzoekenden verder geprofessionaliseerd middels de implementatie van het systeem Paragin, gericht op 1 centraal bestand voor werkzoekenden in de Arbeidsmarktregio. Het betreft incidentele middelen van de arbeidsmarktregio waarvan de kosten doorlopen in 2022.

G

Doorontwikkeling Participatiewet Terugdringen van het tekort van de Sociale Werkvoorziening. Dit is onderdeel van het programma ‘Beter met Minder’. Onderdeel hiervan is doorontwikkeling van de Participatiewet waarbij de nadruk ligt op het realiseren van duurzame arbeidsparticipatie voor mensen met een verminderde loonwaarde. In 2021 wordt het strategieplan voor de Doorontwikkeling van de Participatiewet in uitvoering gebracht.

Minder tekorten bij de uitvoering van de Sociale Werkvoorziening. De inzet is om te komen tot zoveel mogelijk dienstverbanden bij private en publieke werkgevers. Dit aangevuld met de mogelijkheid om werknemers te detacheren naar bedrijven en instellingen die als opdrachtgever maar (nog) niet als werkgever willen optreden. Dit resultaat wordt verder geconcretiseerd in het strategieplan.

Voor de Doorontwikkeling Participatiewet zijn in mei 2021 kaders vastgesteld middels een raadsbesluit. In 2021 wordt er gewerkt aan het oprichten van een nieuwe entiteit voor de uitvoering van het werkdeel van de Participatiewet samen met de 4 andere gemeenten in Midden Limburg Oost. Volgens planning wordt er in Q4 een bedrijfsplan opgeleverd en wordt de oprichting van de nieuwe entiteit geformaliseerd. Vanaf Q1 2022 start de implementatie van het nieuwe Werkbedrijf. Naar verwachting zijn er ook in Q1 2022 nog aanloopkosten, waardoor het restantbudget overgeheveld dient te worden.

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

19

18

H

Wat gaan we doen?

Wat levert het op?

Toelichting

Meerjarige afspraken Specifieke inzet op het maken van meerjarige afspraken met een aantal (jeugd-) zorgaanbieders. Deze zijn gebaseerd op een wederzijds commitment en een gedeelde verantwoordelijkheid voor de te bereiken resultaten, de kwaliteit en het budgettaire kader. Onder andere met preventieve maatregelen proberen we de kosten te beheersen.

We leveren gezamenlijk met aanbieders kwalitatief goede (jeugd-)zorg binnen budgettair krappere kaders.

Vanuit het programma Beter met Minder is de opdracht Toekomstbestendige Zorg en Ondersteuning (TZO) gegund. Op 28 juli 2021 is de overeenkomst TZO tussen de Gemeente Roermond en Vijf ondertekend. Deze opdracht behelst het versterken van de sociale basis en het bieden van ondersteuning aan inwoners van 18 jaar en ouder op het gebied van zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie (nu nog Wmo-begeleiding) vanuit een andere visie. Bij het versterken van de sociale basis wordt ingezet op preventie: problemen van mensen zoveel mogelijk voorkomen en eerder signaleren, zorgen dat er meer naar elkaar wordt omgekeken, dat buurtinitiatieven gestimuleerd worden etc. De sociale basis is belangrijk voor de sociale kwaliteit van het leven van individuele inwoners, de verbanden waarvan zij deel uitmaken en de samenleving als geheel. Voor deze opdracht is 1 opdrachtnemer langjarig (5 jaar, met optie tot verlenging voor nog eens 5 jaar) gecontracteerd. Deze opdracht wordt taakgericht bekostigd waarbij het budget voor 2022 jaarlijks wordt geïndexeerd maar niet wordt bijgesteld op basis van toenemende zorgvraag en/ of demografische ontwikkelingen. Voor de afspraken jeugd geldt dat de vorm van eventuele meerjarige afspraken voor jeugd mede wordt meegenomen in de in ontwikkeling zijnde Regiovisie, (NvO) en de hervormingsagenda.

I

Pilots Jeugd Uitvoering geven aan een aantal pilots, dan wel afwegen van pilots naar structurele vorm, waaronder: • Intake-outtake team, expertteam complexe zorg; •A  nalyse top 40 (duurste jeugdhulp cases) om te komen tot de juiste (maatwerk)inzet van zorg en om te leren van al ingezette en mogelijk afgeronde jeugdzorgtrajecten; •T  e formuleren pilots ter versterking van toegang tot jeugdhulp, waaronder toegang door CJG en huisartsen.

Pilots bieden inzicht in alternatieven voor jeugdhulp dan wel een andere, meer efficiënte, aanpak binnen de inzet van jeugdhulp. Inzicht is nodig om vervolgens beleidskeuzes te kunnen maken.

Dit speerpunt is in de kern een continu leerproces om Jeugdhulp financieel beheersbaar en inhoudelijk kwalitatief te verbeteren. Er zijn pilots uitgevoerd die daadwerkelijk een positieve bijdrage hebben geleverd aan dit doel (ondersteuning huisartsen), er zijn ook pilots die nog in de uitvoeringsfase zitten (aanpassing toegangsproces). Van alle pilots kan wel worden geconstateerd dat ze allen een positieve bijdrage leveren aan het leren ‘wat werkt’ en ‘wat niet werkt’ en hiermee leveren ze tevens een bijdrage aan het transformeren (proces) van jeugdhulp.

J

Transformatiefonds Jeugd Uitvoering geven aan het plan ‘Transformeren is samen’. Uitproberen en onderliggende pilots en projecten opzetten.

Verdergaande transformatie van de jeugdhulp aan de hand van diverse deelprojecten die nu nog in ontwikkeling zijn.

Transformatiefonds zelf is afgerond. In diverse pilots (zie I) en aanpakken worden zaken inhoudelijk door ontwikkeld. Hierbij kan worden gedacht aan de (structurele) doorontwikkeling van het Expertteam MiddenLimburg.

Wat gaan we doen?

Wat levert het op?

Toelichting

K

Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd Uitvoering en invulling geven aan de Norm voor Opdrachtgeverschap waaronder een op te stellen regiovisie waarin gemeenten onderling afspreken welke taken op het gebied van jeugd in samenwerking worden opgepakt en welke inhoudelijke ontwikkelingen in de regio gewenst zijn. In de norm is vastgesteld waar de regiovisie minimaal aan moet voldoen.

Er is een regiovisie vastgesteld conform de Norm voor Opdrachtgeverschap, waardoor de gemeenten beter sturing kunnen geven op het zorglandschap.

Betreft een regionale aanpak. De regionale invulling van de diverse onderdelen van de NvO wordt in 2021 niet volledig gerealiseerd. Dit betekent dat de inkoopafspraken voor jeugdhulp kunnen worden verlengd in afwachting van de volledige invulling van de NvO in 2022.

L

Wetswijziging Jeugdwet Bij de implementatie van de Norm voor Opdrachtgeverschap wordt rekening gehouden met de voorgestelde wetswijzigingen van de Jeugdwet.

Er wordt uitvoering gegeven aan de opdracht vanuit de wetswijziging Jeugdwet, waaronder het verstevigen van de regionale samenwerking en de verscherpte eisen rondom inkoop van jeugdhulp.

Het Rijk heeft de wetswijziging nog niet doorgevoerd. Daardoor is er lokaal nog geen uitvoering gegeven aan de opdracht vanuit de wetswijziging Jeugdwet. Met de ontwikkeling van de Regiovisie, de implementatie van de NvO en de verwachte Hervormingsagenda is de verwachting dat er wel al wordt voorgesorteerd op deze wetswijziging.

M Intensivering bestrijding kinderarmoede

We zetten extra in op het voorkomen en bestrijden van armoede onder kinderen zodat alle kinderen in Roermond mee kunnen doen in de maatschappij.

Waar mogelijk zijn, binnen de Covid-19 maatregelen, geplande acties en activiteiten doorgelopen. De opgelopen achterstand in de uitvoering wordt in de komende maanden ingehaald. Om deze achterstand in te kunnen lopen zijn (en worden) afspraken met alle betrokken samenwerkingspartners waaronder het onderwijs. Gelet op de nog aankomende schoolvakanties (herfst en kerst) zal het erom spannen of de geplande activiteiten voor jeugd allemaal voor het einde van het kalenderjaar kunnen worden uitgevoerd. Er is reeds contact gelegd met de Provincie om, waar dit niet lukt, in begin 2022 alsnog naar behoren deze activiteiten uit te voeren.

De provincie Limburg heeft extra financiële middelen beschikbaar gesteld zodat we meer kinderen gaan bereiken. Dit doen we samen met het onderwijs. Door activiteiten te organiseren met de scholen doorbreken we het taboe en helpen we leraren armoede te signaleren.

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

21

20

Beter met minder

A

Wat gaan we doen?

Wat levert het op?

Toelichting

In 2019 en 2020 is de integrale afweging van ondersteuningsvragen op de gebieden werk, inkomen, schuldhulpverlening, Wet maatschappelijke ondersteuning, leerplicht ingericht. De verbinding met de Jeugdwet (uitgevoerd door het Centrum voor Jeugd en Gezin) is daarbij verder tot stand gebracht. Er zijn 6 gebiedsteams en een Jongerenteam gebiedsgericht aan de slag om ondersteuningsvragen integraal op te pakken. In 2020 zijn eveneens de kosten per ondersteuningsvraag verlaagd. In 2021 zal de integrale benadering verder worden vormgegeven, door onder meer het verder inrichten van werkprocessen en het trainen en scholen in nieuwe methodieken en aanpakken.

Het sociaal domein kent de komende jaren nog steeds een aantal forse uitdagingen. Het programma ‘Beter met minder‘ is er op gericht hierop tijdig te anticiperen en ervoor te zorgen dat de kwaliteit van de zorg voor onze Roermondse burgers verbetert. Tegelijkertijd leiden deze plannen tot kostenreductie. In 2021 zullen we ook de langdurige effecten van het Coronavirus gaan zien. Wat zijn de effecten op langere termijn, welke invloed heeft de Coronavirus op de werkgelegenheid in onze stad, op het welzijn en de gezondheid van onze medewerkers en hoe raakt het onze inwoners die nu al kwetsbaar en verminderd zelfredzaam zijn. Mede met de instrumenten uit het programma ‘Beter met minder’ proberen we de effecten zo goed als mogelijk op te vangen. De oplossingsrichtingen zoals die in het programma ’Beter met minder‘ zijn geschetst, worden ook in 2021 verder uitgewerkt en geïmplementeerd om uiteindelijk te komen tot een begroting Sociaal Domein die structureel en reëel in evenwicht is.

De integrale afweging is in het afgelopen jaar doorontwikkeld en vormt een onderdeel van de Toekomstbestendige zorg en de daaruit voortvloeiende aanbesteding.

B

In 2021 wordt het aanbestedings- en gunningsproces inzake WMO verder vormgegeven en afgerond, zodat invulling wordt gegeven aan de doelstelling om op het gebied van maatschappelijke ondersteuning de huidige balans tussen uitgaven en inkomsten te behouden. Per 1 januari 2022 wordt één partij gecontracteerd voor het versterken van de sociale basis en de Wmobegeleiding waarachter een samenwerking tussen 1e en 2e lijns partijen schuil gaat. De gemeente, de gecontracteerde partij en het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) zijn elkaars strategische partners in de uitvoering. Er is integratie met de gemeentelijke gebiedsteams en het jongerenteam Sociale Zaken.

C

De huidige manier van contracteren staat onder druk. Niet alleen vanwege de administratieve lasten die deze manier met zich meebrengt, maar ook omdat deze manier vaak geen recht doet aan de beoogde onderlinge relatie tussen de gemeente en de aanbieders. Daarbij streven we meer en meer naar een collectieve verantwoordelijkheid van aanbieders voor het beoogde gezamenlijke resultaat. Zoals hierboven is aangegeven, ronden we in 2021 het aanbestedings- en gunningsproces af waarbij we één partij contracteren voor de uitvoering van de Wmoondersteuning en waarbij we uitgaan van een taakgerichte bekostiging. De gecontracteerde partij krijgt vrijheid m.b.t. de uitvoering (het HOE) binnen de kaders van de (lokale) regelgeving en beleidskeuzes.

Op 28 juli 2021 is de overeenkomst Toekomstbestendige Zorg en Ondersteuning tussen de Gemeente Roermond en vijf partners ondertekend. Deze opdracht wordt taakgericht bekostigd waarbij het budget voor 2022 jaarlijks wordt geïndexeerd maar niet wordt bijgesteld op basis van toenemende zorgvraag en/ of demografische ontwikkelingen.

Zie tekst bij het vorige punt inzake de overeenkomst Toekomstbestendige Zorg en Ondersteuning.

Wat gaan we doen?

Wat levert het op?

Toelichting

D

In 2021 vindt een verdere doorontwikkeling plaats van het datagedreven werken zodat we beter in staat zijn om in samenspraak en samenwerking met onze zorgaanbieders de juiste zorg te bieden binnen de financiële kaders. Tevens geeft het meer inzicht over de effecten van onze interventies en hebben we een realtime overzicht van de stand van zaken. Uiteindelijk moet de inspanningen in 2021 leiden tot een Dashboard Sociaal Domein Roermond. Op basis daarvan gaan we, waar mogelijk en binnen de privacywetgeving, starten met voorspelmodellen.

Het datagedreven werken heeft in 2021 een verdere ontwikkeling doorgemaakt wat heeft geleid tot een eerste concept opzet van het dashboard Jeugd en Wmo. Het concept dashboard is tevens verrijkt met enkele CBS data. Het dashboard wordt (nog) niet uitgerold over de organisatie omdat een “huishoudelijk regelement” noodzakelijk is wat beschrijft hoe om te gaan met de informatie in het dashboard om verschillende interpretaties van hetgeen het dashboard toont te voorkomen. Momenteel worden enkel op een vraaggerichte wijze een dashboard samengesteld.

E

In het programma ‘Beter met minder’ is het doel geformuleerd om de tekorten op de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (wsw) terug te dringen. Hiervoor zijn 7 verbetermaatregelen opgesteld waarvan er 5 verwerkt zijn in de begroting 2021 van Westrom. 2 Verbetermaatregelen (terugbrengen ziekteverzuim en kostendekkend tarief uitvoering taken overige doelgroepen) worden in 2021 verder geëffectueerd. Naast de verbetermaatregelen is het subsidieresultaat onderzocht. Dit onderzoek heeft geleid tot een beter subsidieresultaat als gevolg van meer uitstroom. Dit is ook opgenomen in de begroting 2021 van Westrom. Parallel aan de herbezinning op de uitvoering van de sociale werkvoorziening is er gekeken naar de doorontwikkeling van de Participatiewet. Het programma richt zich nadrukkelijk op het uitvoeren van het werkdeel van de Participatiewet, de re-integratie en arbeidsparticipatie. Het doel voor Roermond is vanaf 2021 jaarlijks 96 nieuwe banen te realiseren en daarnaast 50 banen opnieuw in te vullen als gevolg van doorstroom en uitval. Hiervoor zijn 2 businesscases (BC Programma en BC uitvoeringsorganisatie) opgesteld. De businesscases zullen vanaf 2021 worden uitgevoerd.

Westrom blijft zich richten op het verder verbeteren van de organisatorische en financiële huishouding. In de begroting 2022 van Westrom zijn de financiën voor de komende jaren in beeld gebracht met de kennis van dat moment. Jaarlijks komen zowel landelijk als regionaal nieuwe inzichten beschikbaar. In regionaal verband van de 5 gemeenten is het programma Doorontwikkeling Participatiewet in ontwikkeling met een beoogde start in 2022. Naar verwachting zal het programma een effect hebben op de financiën van Westrom.

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

23

22

Afwijkingen lasten en baten van het programma De realisatie van programma 1 Zorgzame gemeente vertoont de volgende afwijkingen:

Wat gaan we doen? F

G

Wat levert het op?

Toelichting

In de begroting 2020 is al geconstateerd dat Roermond in de komende jaren geconfronteerd wordt met een forse toename van het aantal ouderen, een stabilisatie van het aantal jeugdigen en een afname van de beroepsbevolking. Het omgaan met deze uitdagingen vraagt continu het maken van integrale afwegingen en keuzes. Steeds zal bezien moeten worden wat het meeste bijdraagt aan de realisatie van de opgaven van Roermond. Voor 2021 zal dit verder haar beslag gaan krijgen in onder meer het vormgeven aan het opdrachtgericht werken.

Het opdrachtgericht werken maakt onderdeel uit van het opgavegericht werken. Samen met de opgaveteams wordt dit verder uitgewerkt. Werken op basis van data (o.a. demografische ontwikkelingen) is hier onderdeel van.

Een Social Impact Bond Jongvolwassenen (SIB) is een financieringsmodel waarbij maatschappelijk resultaat halen centraal staat en waarvoor minimaal drie partijen nodig zijn: één of meerdere overheidspartijen, een investeerder en een sociaal ondernemer/ uitvoerder (of een consortium van uitvoerders). De overheid bepaalt welk resultaat behaald moet worden (welke maatschappelijke uitkomst). De overheid doet de toezegging dat ze de investeerder, als de ondernemer/uitvoerder het resultaat behaalt, een vooraf bepaald bedrag zullen betalen. Op basis van een eerder opgestelde businesscase heeft het college eind 2019 een besluit genomen waarmee de kaders van de SIB Jongvolwassenen gesteld zijn, inclusief doelgroep, aanpak en financiële kaders. Medio 2020 is gestart met de aanbesteding van de SIB en de uitvoering SIB zal in 2021 plaatsvinden.

In november 2020 is besloten om de lopende nadere uitvraag SIB Jongvolwassenen in te trekken wegens juridisch en financiële onmogelijkheid om tot gunning over te gaan.

Programma 1 Bedragen x € 1,-

2021 Lasten Baten

2022 Lasten Baten

1.1.1 Regionaal werkbedrijf

140.000

-140.000

1.1.2 Perspectief op werk

1.058.000

-1.058.000

1.1.3 Versterken arbeidsmarktregio

320.000

-320.000

1.1.4 Participatiewet

54.000

-54.000

1.1.5 Crisisdienstverlening

890.000

-890.000

1.1.6 Preventie arrangementen jeugd

45.000

-45.000

1.1.7 Kansrijke start

186.896

-186.896

1.1.8 Inburgering

85.000

1.1.9 Project UP

128.000

-128.000

1.1.10 TOZO uitvoering

135.000

-135.000

1.1.11 Bijzondere bijstand

240.000

-120.000

1.1.12 Middelen jeugd

1.478.053

-1.478.053

Storting/onttrekking reserves

-4.275.949 -484.000

2023 Lasten Baten

2024 Lasten Baten

1. Overhevelingen

-120.000

4.554.949

120.000

3. Budgettaire afwijkingen 1.3.1 Schulden en armoede

-164.176

1.3.2 Transformatie sociaal domein

-230.502

1.3.3 Jongerenoverlast

-30.000

Storting/onttrekking reserves

420.966

Raadskader sociaal domein 1.3.4 Subsidie CJG / meerkostenregeling

551.800

1.3.5 WMO

-466.069

1.3.6 Jeugdhulp

-532.000

1.3.7 Arbeidsmarkt en participatie

214.000

1.3.8 Inkomensregelingen

3.327.123

1.3.9 Corona Tonk-regeling

842.000

Storting/onttrekking reserves

-4.713.465 1.729.746

-431.998

-521.137

4. Neutrale mutaties 5.4.1 Projectleider afval

40.000

11.4.3 Coördinatoren

131.500

-/- meer lasten / minder baten

-545.789

2

713.577

-4.554.947 4.554.949

-120.000

120.000

0

0

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

25

24

Overhevelingen 1.1.1 Regionaal werkbedrijf Het budget Regionaal Werkbedrijf is gericht op het realiseren van Banenafspraak. In 2021 is er voornamelijk ingezet op het uitvoeren van de pilot praktijkleren. Het betreft middelen van de arbeidsmarktregio waarvan de kosten doorlopen in 2022. 1.1.2 Perspectief op werk Gedurende het jaar 2021 is het programma Perspectief Op Werk en de onderliggende doe-agenda Post Corona Aanpak écht van start gegaan. Diverse projecten zijn opgestart. Aangezien de projecten nog doorlopen in 2022 en nieuwe projecten momenteel opgestart worden, dienen de resterende middelen overgeheveld te worden naar 2022. Het betreft incidentele middelen van de arbeidsmarktregio waarvan de gemeente Roermond penvoerder is. 1.1.3 Versterken arbeidsmarktregio De begroting van de middelen versterken arbeidsmarktregio is in mei 2021 vastgesteld in de arbeidsmarktregio en de diverse gemeenten, uitvoering loopt achter op schema en zal betekeken dat in 2022 meer uitgaven worden gedaan. Het betreft middelen van de arbeidsmarktregio. 1.1.4 Participatiewet Dit budget voor de doorontwikkeling participatiewet is gericht op aanloopkosten voor het uitwerken Businessplan en oprichten Nieuwe Entiteit in 2021, naar verwachting zijn er ook in Q1 2022 nog aanloopkosten.

1.1.5 Crisisdienstverlening De crisisdienstverlening van werk naar werk, Regionaal Mobiliteitsteam en aanpak Jeugdwerkloosheid is in 2021 opgezet met beperkte kosten in de voorbereidingen , in 2022 zal het grootste deel van de uitvoering plaatsvinden met daaraan gekoppeld de uitgaven. 1.1.6 Preventie arrangementen jeugd In juli 2021 heeft het college besloten om de pilot Limburgse Netwerkaanpak voor Kinderen met Overgewicht en Obesitas te starten voor een looptijd van 3 jaar vanaf eind 2021. De pilot wordt bekostigd door de provincie, gemeenten, beide zorgverzekeraars (CZ en VGZ) en beide GGD’en in Limburg en het MUMC+. Er is samen met deze partijen een provinciaal plan van aanpak opgesteld, waarin ook de rol van de regionale projectleider wordt geduid. GGD Limburg-Noord en gemeente Venlo dragen financieel bij aan deze rol. Vanuit gemeente Roermond worden de kosten gedekt uit incidentele middelen welke overgeheveld moeten worden naar 2022. 1.1.7 Kansrijke start De gemeente Roermond beheert deze financiën voor de Noord- en Midden-Limburgse gemeenten. Uit deze middelen wordt de regionale kwartiermaker Kansrijke Start gefinancierd, uitgaven inzake communicatie en activiteiten op basis van het uitvoeringsplan Kansrijke Start Noord- en MiddenLimburg 2020-2026. Deze middelen worden ingebracht als cofinanciering in de subsidieaanvraag richting Provincie Limburg.

1.1.8 Inburgering Deze middelen zijn beschikbaar gesteld voor de ondersteuning en begeleiding van de ‘onderstussengroep’ voor de periode 2021-2026. Deze ondersteuning en begeleiding moet worden voortgezet in 2022 om ervoor te zorgen dat deze groep inburgert en integreert. 1.1.9 Project UP Project up is nog steeds in ontwikkeling op de nieuwe wet inburgering. Het betreft incidentele middelen die overgeheveld moeten worden naar 2022.

1.1.10 TOZO uitvoering Van de uitvoeringskosten van de TOZO wordt in 2021 naar verwachting 135.000 euro overgehouden. Voorgesteld wordt om deze over te hevelen naar 2022, ivm piekbelasting bij terugvordering en/of Bbz als gevolg van Corona. 1.1.11 Bijzondere bijstand De in 2021 ontvangen coronamiddelen intensivering schuldenbeleid en bijzondere bijstand worden ingezet voor continuering inzet budgetbeheer. Dit is door het college besloten naar aanleiding van de evaluatie schuldhulpverlening. De middelen worden overgeheveld naar 2022 en 2023. 1.1.12 Middelen jeugd Met de meicirculaire zijn extra middelen ter beschikking binnen het jeugdhulpdomein van 1,7 miljoen gesteld, hierover bent u reeds eerder geïnformeerd RIB 30 juni 2021, zaaknummer 82222-2021). Van deze middelen zijn de volgende budgetten reeds ingezet, namelijk de SOJ ten bedrage van ruim € 39.000 en ruim € 190.000 om de doorontwikkeling van het Expertteam voor de komende jaren conform aanwijzingen van het Rijk vorm te geven. Inmiddels is aangekondigd dat er een Hervormingsagenda zal moeten worden opgesteld, waarin eisen zullen worden gesteld aan het jeugdhulpdomein. De middelen die in 2021 nog niet zijn aangewend, zullen naar verwachting onder meer voor dit doel kunnen worden aangewend.

Dit betekent dat het bedrag dat na aftrek van genoemde kosten overblijft, wordt voorgesteld dit over te hevelen naar 2022 ten einde vorm te kunnen geven aan onder meer deze Hervormingsagenda.

Budgettaire afwijkingen 1.3.1 Schulden en armoede Het betreft een budgettair neutrale begrotingswijziging vanuit specifieke reserveclaim. De middelen worden dit jaar nog uitgegeven aan het betreffende doel en moeten daarom worden begroot. 1.3.2 Transformatie sociaal domein Het betreft een budgettair neutrale begrotingswijziging vanuit specifieke reserveclaim. De middelen worden dit jaar nog uitgegeven aan het betreffende doel en moeten daarom worden begroot. 1.3.3 Jongerenoverlast Het betreft een budgettair neutrale begrotingswijziging vanuit specifieke reserveclaim. De middelen worden dit jaar nog uitgegeven aan het betreffende doel en moeten daarom worden begroot.

Raadskader sociaal domein 1.3.4 Subsidie CJG / meerkostenregeling De subsidie aan het CJG is bijgesteld naar aanleiding van Beter met minder en er heeft een terugvordering plaatsgevonden over de subsidie 2020. Sinds 2020 is de (open eind) meerkostenregeling inkomensafhankelijk. Dit heeft tot een forse daling van het aantal aanvragen en toekenningen geleid. In 2021 zijn er minder aanvragen ingediend dan in 2020. In het budget zijn ook uitvoeringskosten opgenomen. Hier is geen gebruik van gemaakt vanwege de daling van het aantal aanvragen/toekenningen. Dit levert een voordeel op in 2021. 1.3.5 WMO Er wordt een tekort verwacht op de WMO maatwerkvoorzieningen dat wordt veroorzaakt door fluctuaties in het aantal aanvragen/toekenningen (woningaanpassing/woonvoorziening) en fluctuerende bedragen. Ook is er sprake van een stijging van het aantal voorzieningen HBH als gevolg van het abonnementstarief. Daarnaast hebben gemeenten het kader van de brede aanpak dakloosheid incidenteel extra middelen ontvangen van het Rijk en hebben gemeenten medio 2015 geld ontvangen van het Rijk in het kader van de overgang van AWBZ naar Wmo. Deze middelen worden niet volledig benut.

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

27

26

Ook ontvangt Roermond jaarlijks een bedrag van Venlo voor Begeleiding in het verlengde van Maatschappelijke Opvang. Deze middelen worden budgettair neutraal begroot (zowel lasten als baten). Hierdoor wordt het tekort op het product maatschappelijke ondersteuning lager. Vanwege invoering abonnementstarief wordt minder eigen bijdrage opgelegd in geïnd. Hierdoor worden er minder baten ontvangen. 1.3.6 Jeugdhulp Voor de producten jeugdhulp is de prognose dat een tekort ontstaat. We zien dat de prognose voor 3 maatwerkproducten hoger is t.o.v. de begroting. Ten eerste gaat het om wonen, waarbij er een grote toename is van de aantallen op zware verblijfsproducten (veelal met begeleiding). Ten tweede het product ambulant, waarbij een stijging van cliënten wordt waargenomen van ruim 70 meer t.o.v. vorig jaar. Voor het ambulant product zien we relatief vaker dat het product zwaar wordt ingezet. Als laatste zien we dat het Landelijk transitie arrangement sterk stijgt. Op dit product is weinig invloed mogelijk, omdat de instroom niet via onze lokale toegangen plaatsvindt. Daarnaast zijn dit veelal dure producten. Een extra toelichting behoeven de verblijfsproducten, hetgeen veelal dure zorgproducten zijn. Wanneer één jeugdige in verblijf gaat, heeft dit direct een gevolg op de sterke toename van de kosten.

Op dit moment vallen bijvoorbeeld de aantallen jeugdigen in het product jeugdzorg plus mee, maar wanneer hier meer jeugdigen worden geplaatst in Q3 en Q4 van 2021, is het goed mogelijk dat het voorspelde overschot een tekort wordt. Daarnaast wordt er een tekort verwacht op de PGB’s jeugd als gevolg van de hogere gemiddelde PGB per jeugdige. Deze lag de afgelopen jaren op circa € 5.000 per PGB per jeugdige, in 2021 is dit circa € 7.000 per PGB per jeugdige. Met de meicirculaire zijn extra middelen ter beschikking binnen het jeugdhulpdomein van 1,7 miljoen gesteld, hierover bent u reeds eerder geïnformeerd RIB 30 juni 2021, zaaknummer 82222-2021). Van deze middelen zijn de volgende budgetten reeds ingezet, namelijk de SOJ ten bedrage van ruim € 39.000 en ruim € 190.000 om de doorontwikkeling van het Expertteam voor de komende jaren conform aanwijzingen van het Rijk vorm te geven. inmiddels is aangekondigd dat er een Hervormingsagenda zal moeten worden opgesteld, waarin eisen zullen worden gesteld aan het jeugdhulpdomein. De middelen die in 2021 nog niet zijn aangewend, zullen naar verwachting onder meer voor dit doel kunnen worden aangewend. Dit betekent dat het bedrag dat na aftrek van genoemde kosten overblijft, wordt voorgesteld dit over te hevelen naar 2022 ten einde vorm te kunnen geven aan onder meer deze Hervormingsagenda.

Het nieuwe verdeelmodel Veilig Thuis pakt voor Roermond voor 2021 t.o.v. 2020 voordelig uit. Of er meerjarig ook sprake zal zijn van een voordeel is nog onzeker, daar vanaf 1-1-2022 de Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang (DUVO) wordt herzien. Deze herziening heeft een directe relatie op de hoogte van de gemeentelijke bijdragen aan Veilig Thuis. Ook worden er minder kosten verwacht voor jeugdbescherming- en reclassering als gevolg van een wachtlijst van de Raad van kinderbescherming. Hierdoor worden er minder uitspraken gedaan. Wel vindt er inzet plaats om de wachtlijst weg te werken. Verder past de prognose in de lijn met de vaststelling 2020. 1.3.7 Arbeidsmarkt en participatie Het betreft hier grotendeels een overschot in de budgetten van de arbeidsmarktregio midden limburg waar Roermond centrumgemeente van is. De middelen dienen overgeheveld te worden naar 2022 en het gaat om de volgende budgetten: Het budget Regionaal Werkbedrijf is gericht op het realiseren van Banenafspraak. In 2021 is er voornamelijk ingezet op het uitvoeren van de pilot praktijkleren. Gedurende het jaar 2021 is het programma Perspectief Op Werk en de onderliggende doe-agenda Post Corona Aanpak écht van start gegaan. Diverse projecten zijn opgestart.

Aangezien de projecten nog doorlopen in 2022 en nieuwe projecten momenteel opgestart worden, dienen de resterende middelen overgeheveld te worden naar 2022.

De begroting van de middelen versterking arbeidsmarktregio is in mei 2021 vastgesteld in de arbeidsmarktregio en de diverse gemeenten, uitvoering loopt achter op schema en zal betekenen dat in 2022 meer uitgaven worden gedaan. De crisisdienstverlening van werk naar werk, Regionaal Mobilitietsteam en aanpak Jeugdwerkloosheid is in 2021 opgezet met beperkte kosten in de voorbereidingen , in 2022 zal het grootste deel van de uitvoering plaatsvinden met daaraan gekoppeld de uitgaven. Tevens wordt er een overschot verwacht vanuit participatiebudget. Uitgaven zijn niet volledig benut door o.a. de gevolgen van de corona pandemie. Daarnaast is een deel van de uitvoering in eigen beheer. Denk aan inzet jobcoaches, Wsp, eigen begeleiding, focusteam. De middelen wet inburgering zijn beschikbaar gesteld voor de ondersteuning en begeleiding van de ‘ondertussengroep’ voor de periode 2021-2026. Deze ondersteuning en begeleiding moet worden voortgezet in 2022 om ervoor te zorgen dat deze groep inburgert en integreert. Het restantbudget zal overgeheveld worden naar 2022. Dit geldt ook voor de incidentele middelen van de pilot up. 1.3.8 Inkomensregelingen Er wordt een overschot verwacht op basis van het definitieve Buig budget (27,9 mln). De verwachte uitgaven zijn 26 mln. De verwachte toestroom als gevolg van corona treedt vooralsnog niet op.

Per 1 oktober 2021 lopen de tijdelijke Rijksregelingen (o.a. NOW, TOZO, TONK) af, hierdoor kan een toename in de Bbz of Participatiewet ontstaan. De begroting van het Buig wordt budgettair neutraal aangepast op basis van het definitieve budget (zowel lasten als baten). Van de uitvoeringskosten van de TOZO wordt in 2021 een bedrag niet besteed. Voorgesteld wordt om deze middelen over te hevelen naar 2022, ivm piekbelasting bij terugvordering en/of Bbz als gevolg van Corona. In 2021 zijn er incidenteel coronamiddelen ontvangen voor impuls dienstverlening reintegratie WWB’ers. Door overschot op het reguliere participatiebudget worden deze middelen niet aangewend. De in 2021 ontvangen coronamiddelen intensivering schuldenbeleid en bijzondere bijstand worden ingezet voor continuering inzet budgetbeheer. Dit is door het college besloten naar aanleiding van de evaluatie schuldhulpverlening. De middelen worden overgeheveld naar 2022 en 2023. 1.3.9 Corona Tonk regeling Ondanks verruiming van de TONK-regeling en intensivering communicatie over de regeling wordt er nauwelijks gebruik gemaakt van de TONK. Dit is een landelijke tendens.

Neutrale mutaties 5.4.1 Projectleider afval Binnen het product afval (programma 5) wordt een projectleider ingehuurd. De dekking komt uit de budgetten in programma 1. Zie ook de toelichting onder programma 5. 11.4.3 coördinatoren (sport, buitendienst en stadstoezicht Deze wijziging heeft betrekking op het overhevelen van formatie van sociale zaken naar de clusters BOR, sport en cultuur en leefbaarheid en veiligheid voor de invulling van 3 coördinatoren functies. Structureel is deze mutatie opgenomen in de begroting 2022. Zie ook onder Overzichten.

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

29

28

Programma 2

3.2 Inclusieve samenleving Beleidsrealisatie

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

31

30

Programma 2 Inclusieve samenleving Wat gaan we doen?

Wat levert het op?

Toelichting

A

Dorpsplan Swalmen In 2021 wordt de evaluatie uitwerking en uitvoering project Dorpsplan Swalmen en pilot burgerbegroting Dorpsplan Swalmen afgerond. De doelstelling was om deze in 2020 af te ronden, maar door de Coronacrisis loopt de uitvoering van de evaluatie vertraging op.

Verbetering van de leefbaarheid van Swalmen en handreikingen voor de toekomst van wijkontwikkeling voor heel Roermond.

Na de evaluatie van dit project Dorpsplan Swalmen en pilot burgerbegroting Dorpsplan Swalmen, wordt bekeken hoe dit concreet in te vullen en bepaald of en welke middelen hiervoor nodig zijn c.q. aan besteed kunnen worden. Deze evaluatie staat gepland voor eind 2021/ begin 2022.

B

Wijkontwikkelingsplan (WOP) Donderberg In 2021 gaan we verder met de uitvoering van het Wijkontwikkelingsplan Donderberg. We continueren de renovatie van de Sterrenberg en starten met d’Onderneming: een plek voor ontmoeting en ontwikkeling, waar mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt werken aan zinvolle participatie. Een jaar later dan gepland (fase 2 was gepland tot eind 2020) starten we ook met het uitvoeringsplan voor fase 3 (20222025) van het Wijkontwikkelingsplan

Verbetering van de leefbaarheid en het doorbreken van overerving van sociaaleconomische achterstanden op de Donderberg.

De evaluatie van Uitvoeringsprogramma fase II heeft plaatsgevonden en is in september besproken in de Regiegroep, op 30 september jl. in een “Expertmeeting en vervolgens op 21 oktober in de Stuurgroep. De resultaten van de evaluatie gaan we gebruiken bij het opstellen van het Uitvoeringsprogramma voor fase III. Daar zijn we inmiddels mee gestart en dat moet in concept in november gereed zijn. Ook is de Financiële Rapportage van het eerste halfjaar 2021 afgerond en besproken in de Regiegroep. Belangrijkste conclusie is dat vooral in de Sociale Pijler middelen over blijven. Ondertussen zijn veel van door COVID stilgevallen projecten in voornamelijk de Sociale Pijler, weer opgestart. Er zijn geen belemmeringen meer om projecten in die pijler niet verder op te pakken, maar niet alles is meer haalbaar in de tijd.

Inburgering In 2021 wordt de veranderopgave Nieuwe Inburgering verder uitgewerkt, waarin een integrale aanpak met oog voor alle leefdomeinen centraal staat. Dit gebeurt in de aanloop naar de nieuwe inburgeringswet die vanaf 1 juli 2021 van kracht wordt. Deze uitwerking wordt zowel lokaal als regionaal (de denktank Veranderopgave Inburgering van de 7 midden-Limburgse gemeenten) vormgegeven. Onderdeel hiervan is de pilot Kwetsbare groepen in duale trajecten. In deze pilot wordt een integrale aanpak voor Eritrese jongeren op het gebied van taal, opleiding en wonen uitgevoerd.

Er is een basis om nieuw inburgeringsbeleid (op het gebied van zelfredzaamheid, taal, werk, wonen en participatie) te implementeren vanaf 1 juli 2021 voor statushouders en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’ers), vertaald in meer uitstroom uit de uitkering en het behalen van het inburgeringsexamen.

C

De nieuwe wet inburgering gaat in op 1-1-2022. Binnen de gemeente wordt gewerkt aan de implementatie van de nieuwe wet inburgering. De formatie is uitgebreid om nieuwkomers vanaf 1 september 2021 al in de geest van de nieuwe wet te begeleiden. Denk hierbij aan het voeren van de Brede Intake, het opstellen van de PIP, ontzorging. Er worden afspraken gemaakt met Vluchtelingenwerk over de maatschappelijke begeleiding en met onze re-integratie partners over het deel participatie en inburgering. De ervaring van het project UP wordt gebruikt om het onderdeel ontzorgen voor de statushouders te organiseren. Op regionaal niveau wordt een aanbesteding in gang gezet voor de inkoop van de leerroutes. Eind november volgt een uitgebreider verslag in een RIB. Vanaf 1 september werken we in de geest van de nieuwe wet. Nieuwkomers die vanaf 2021 worden gehuisvest in Roermond nemen we een brede intake af, stellen we een plan van aanpak voor op en hebben we begeleiding en ondersteuning georganiseerd. Hiervoor heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld in 2021. Omdat de trajecten doorlopen in 2022, moeten we deze middelen mee nemen naar 2022 om daar een goed vervolg aan te geven. In een RIB die op 30 november wordt gestuurd nar de gemeenteraad gaan we hier nader op in.

Wat gaan we doen?

Wat levert het op?

Toelichting

D

Diversiteit We stellen een actieplan inclusieve samenleving op, op basis van gesprekken met diverse partners en de bij hen lopende en nieuwe initiatieven die een inclusieve samenleving bevorderen.

Met maatschappelijke partners stellen we een agenda op met initiatieven die bijdragen aan een meer divers Roermond. Er is meer bewustwording over diversiteit en er zijn concrete kansen opgepakt die de diversiteit positief beïnvloeden.

We stellen een actieplan inclusieve samenleving op, op basis van gesprekken met diverse partners en de bij hen lopende en nieuwe initiatieven die een inclusieve samenleving bevorderen. Er vinden ook verschillende activiteiten plaats die bijdrage aan een diverse samenleving. Op 15 oktober is het symposium van het Limburgs museum Respect gestart in Roermond. Verder worden de komende periode nieuwe initiatieven in Roermond ontwikkeld die diversiteit bevorderen in Roermond. Er blijft nog circa 25.000 euro over dit jaar. Dit geld dient meegenomen te worden naar 2022 om nieuwe initiatieven rondom cultuurdiversiteit te bevorderen zoals het opstellen van een buurtcultuurfonds.

E

Lokale inclusie agenda Samen met betrokken organisaties de inclusie agenda voor mensen met een beperking verder uitwerken en afhankelijk van prioriteitstelling en besluitvorming uitvoeren.

Bevorderen van volwaardige deelname van mensen met een beperking aan de samenleving.

De lokale inclusie agenda is vastgesteld door het college en loopt t/m 2024. Bepaalde activiteiten worden uitgevoerd uit de agenda en bepaalde activiteiten moeten nader worden geconcretiseerd. Er wordt nu gewerkt aan verbinding met verschillende collega’s intern, zodat het thema inclusie aan de voorkant kan landen bij het ontwikkelen van nieuwe initiatieven/ projecten. Hiervoor is een bewustwordingsproces intern belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan het bouwen van nieuwe wijken, zodat er inclusief gebouwd wordt. De lokale inclusie agenda is een doorlopend proces. Het dagelijks bestuur van het Gehandicaptenplatform in Roermond ziet er ook op toe en adviseert dat zaken die spelen rondom inclusie worden opgepakt in Roermond. Er blijft nog circa 28.000 over dit jaar. Volgend jaar zijn er meer bewustwordingscampagnes nodig om de lokale inclusie agenda te promoten en inclusie thema’s structureel te kunnen inbedden in bestaande structuren. Door corona hebben er vorig jaar minder bewustwordingsactiviteiten plaats kunnen vinden. Lokale inclusieagenda is nog op project basis en dient nader per thema uitgewerkt te worden t/m 2024.

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

33

32

Afwijkingen lasten en baten van het programma De realisatie van programma 2 Inclusieve samenleving vertoont de volgende afwijkingen:

F

G

Wat gaan we doen?

Wat levert het op?

Toelichting

Subsidies In het eerste kwartaal van 2020 heeft het college besloten tot een gefaseerde aanpak van de bestuursopdracht herijking wijze van subsidieverstrekking en om te starten met een verbeterslag op het subsidieproces. Uit de in mei 2020 opgestelde Gedragslijn Corona blijkt dat door de gevolgen van de pandemie de verdere uitwerking van deze modernisering vooralsnog wordt gepauzeerd. In ieder geval tot na de Coronacrisis.

Als de verbeterslag op het subsidieproces op enig moment is uitgevoerd dan levert dit een subsidieproces op dat efficiënter, flexibeler en klantgerichter is ingericht.

In mei 2020 is besloten als gevolg van de Coronapandemie de modernisering van subsidies on hold te zetten tot in ieder geval na de Coronacrisis.

Door ontwikkelen wijkgericht werken Het wijkgericht werken wordt niet als losstaand thema opgepakt. In plaats daarvan wordt bezien hoe het beste aangesloten kan worden bij de motie wijkenen kernenbeleid, en wat de rol en positie van de wijkregisseurs en de wijkteams moet zijn bij de meest voorkomende thema’s die spelen in de wijken.

Verbeterde afspraken over wijkgericht werken zorgen voor een betere samenwerking tussen de partners in de wijk onderling, een verbeterde samenwerking met bewoners, en een betere aansluiting op de behoeften binnen de verschillende wijken en kernen. Uiteindelijk komt dit de leefbaarheid en de veiligheid in de wijken ten goede.

Gezien de beperkte capaciteit binnen het cluster Leefbaarheid en Veiligheid is er nog niet begonnen aan het maken van verdere afspraken over de werkwijze van de wijkteams, met daarin ook de werkwijze van de wijkregisseurs. Deze punten komen naar verwachting ook aan bod bij de ontwikkeling van het wijk- en kernenbeleid, waarop moet worden aangesloten. Het proces om te komen tot dit beleid start binnen afzienbare tijd, maar het beleid zal niet in 2021 gereed zijn.

Programma 2 Bedragen x € 1,-

2021 Lasten Baten

2022 Lasten Baten

2023 Lasten Baten

2024 Lasten Baten

1. Overhevelingen 1.1.8 Inburgering

-85.000

2.1.1 Diversiteit

25.000

-25.000

2.1.2 Roermond Fonds

25.000

-25.000

2.1.3 Inclusie

25.000

-25.000

2.1.4 Eenzaamheid

10.000

-10.000

Storting/onttrekking reserves

-25.000

-60.000

170.000

3. Budgettaire afwijkingen Raadskader sociaal domein 2.3.1 Samenkracht en burgerparticipatie

62.000

2.3.2 Subsidie ZonMw

-100.000

2.3.3 Lokale algemene voorzieningen

-61.707

Storting/onttrekking reserves

-/- meer lasten / minder baten

100.000

-293

-39.707

39.707

-170.000

170.000

0

0

0

Overhevelingen 1.1.8 Inburgering Verwezen wordt naar de toelichting onder programma 1: Deze middelen zijn beschikbaar gesteld voor de ondersteuning en begeleiding van de ‘onderstussengroep’ voor de periode 2021-2026. Deze ondersteuning en begeleiding moet worden voortgezet in 2022 om ervoor te zorgen dat deze groep inburgert en integreert. 2.1.1 Diversiteit Onlangs is er ingezet op culturele diversiteit middels een tentoonstelling Respect van het Limburgs Museum. Het is van belang dat diversiteit op de agenda blijft het komende jaar in Roermond. Het doel is om verschillende projecten op te zetten het komend jaar die gaan bijdragen aan een diverser Roermond. Hiervoor is het restantbudget 2021 nodig voor het opzetten van een buurtcultuurfonds die er is voor alle mensen in de wijken. Voorstel is dan ook om dit over te hevelen naar 2022.

0

B E S T U U R S R A P P O R TAG E 2 0 21

GEMEENTE ROERMOND

35

34

2.1.2 Roermond Fonds Het Roermond Fonds is in maart 2020 formeel opgericht. Er is afgesproken het door de Raad beschikbaar gestelde startkapitaal van 75.000 op basis van een jaarlijkse evaluatie van de activiteiten, in drie tranches uit te keren. In mei 2020 is de eerste tranche van 25.000 uitgekeerd. Door de coronacrisis heeft het Roermond Fonds nauwelijks activiteiten kunnen ondersteunen. Hierdoor heeft het Roermond Fonds nog ruim voldoende middelen uit de eerste tranche in kas, en is een evaluatie van de uitgevoerde activiteiten overbodig. De 25.000 die in 2021 voor de tweede tranche begroot was, dienst daarom overgeheveld te worden naar de begroting van 2022. 2.1.3 Inclusie Door corona hebben er vorig jaar minder bewustwordingsactiviteiten plaats kunnen vinden. Lokale inclusieagenda is nog op project basis en dient nader per thema uitgewerkt te worden t/m 2024. Zonder extra financiële middelen zal er niet op alle thema’s de benodigde aandacht geleverd kunnen worden. Het is belangrijk dat het thema inclusie intern en extern opgenomen wordt in het ontwikkelen van nieuwe initiatieven in Roermond, zodat mensen volwaardig mee kunnen doen. Hiervoor zijn verschillende bewustwording campagnes nodig in Roermond. 2.1.4 Eenzaamheid Voor de aanpak eenzaamheid zijn vanwege corona-crisis aangepaste activiteiten uitgevoerd met minder kosten.

Voorgesteld wordt een bedrag van 10.000 over te hevelen naar 2022 voor kwetsbare ouderen.

Budgettaire afwijkingen 2.3.1 Samenkracht en burgerparticipatie / 2.3.33 Lokale algemene voorzieningen Vanwege de corona-crisis zijn niet alle activiteiten uitgevoerd of hebben er aangepaste activiteiten plaatsgevonden. Dit geldt voor de volgende onderdelen: thuiszorg/mantelzorg, dementie, aanpak eenzaamheid. Voor aanpak eenzaamheid wordt voorgesteld een bedrag over te hevelen naar 2022 voor kwetsbare ouderen. 2.3.2 Subsidie ZonMw De subsidie van ZonMw voor de tweejarige social trial sociale benadering dementie is gedeeltelijk als voorschot ontvangen in 2021. Deze middelen worden budgettair neutraal opgenomen in de begroting (zowel lasten als baten).