Bijlage 2 - Water- en rioleringsplan Roermond 2025-2029

De regels m.b.t. afvalwater, hemelwater en grondwater die zijn overgekomen met de bruidsschat maken ook onderdeel uit van het Omgevingsplan. Het regionale project ‘Bouwstenen omgevingsplan’ van Waterpanel Noord, dat in 2025 wordt uitgevoerd, heeft als doel om bouwstenen voor het omgevingsplan op te stellen. Binnen dit project worden regionale bouwstenen ontwikkeld op het gebied van water, klimaat en (afval)waterketen. Deze bouwstenen dienen als input voor het gemeentelijk omgevingsplan en bieden gemeenten richting bij het opstellen ervan.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

27/81

Figuur 4-1 Verantwoordelijkheden in de waterketen

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

28/81

PROGRAMMA Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

29/81

5

Huidige situatie: wat hebben we?

5.1

Totaal overzicht aanwezige voorzieningen

We beheren verschillende voorzieningen voor de inzameling en verwerking van stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater. Onderstaande tabel geeft een overzicht van deze voorzieningen in Roermond.

Met 64 gemalen wordt het stedelijk afvalwater verpompt en uiteindelijk gezuiverd bij de RWZI Roermond. Na het zuiveren wordt het teruggebracht in het milieu. Gemengd riool

Hoeveelheid Eenheid 403,8 km 271,3 km 49,2 km 74,1 km 35,5 km 15 Stuks 27 Stuks 64 Stuks 107 Stuks 9181 Stuks 31000 Stuks 23500 Stuks 2080 m 9939 m

18%

69%

Figuur 5-1 type vrijvervalriolering

5.2.1

5.2

Huidige situatie: Stedelijk afvalwater en hemelwater

In de gemeente Roermond zamelen we het stedelijk afvalwater in via 403,8 km vrijvervalriolering (zie verdeling in figuur 5-1). Met 35,5 km druken persriolering en 107 drukrioleringsunits zamelen we het afvalwater in van het buitengebied. Er wordt in het buitengebied zelfstandig gezuiverd met 27 IBA’s.

Vuilwaterriool

13%

Tabel 5-1 voorzieningen in de waterketen van Roermond

Object Vrijvervalriolering, waarvan Gemengd Droog Weer Afvoer (DWA) Hemel Water Afvoer (HWA) Druk- / Persleiding Bergbezinkvoorziening IBA’s Gemalen Drukrioleringsunits Rioolputten Huisaansluitingen Kolkaansluitingen Lijngoten Drainageleidingen

Hemelwaterriool

Staat van de objecten

Het rioleringsnetwerk verkeert over het algemeen in een goede conditie. Echter, door problemen met de personele capaciteit is het niet mogelijk geweest om alle geplande gebieden te inspecteren of schoon te maken volgens de frequentie zoals beschreven in het vorige GRP. Er zijn een aantal locaties met vermoedelijke foutaansluitingen waarbij hemelwater is aangesloten op vuilwaterriool (soms drukriolering) of vuilwater op hemelwaterriool. Naast de systematische inspecties en reinigingsbeurten die gebruikt worden om onderhoudstaken te plannen, worden er ook niet-geplande

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

30/81

werkzaamheden uitgevoerd in reactie op specifieke meldingen om verstoppingen en defecten in het systeem snel aan te pakken. Een groot aantal van de IBA’s functioneert ondermaats, er zijn geen specifieke gegevens hiervoor beschikbaar. De inspectie voor de gemalen en drukunits wordt gedaan door WBL, op basis van de uitkomsten van de inspecties worden reparaties of vervangingen gedaan.

2 ge ve ns

Milieutechnisch functioneren De invloed van de overstorten van de gemengde riolering op oppervlaktewater is met een ecologische toetsing, volgens de methode van Waterschap Limburg, inzichtelijk gemaakt. Er zijn vijf overstorten met een hoge prioriteit om de situatie aan te passen aangeduid.

20 2 0-

9 G

ee n

ge

9

20 1

20 2

020 1

20 0 0-

9

9

19 9

20 0

0-

19 8

19 9

019 8

19 7 0-

9 19 6

19 7

0-

19 6

19 6 Vo or

9

70 60 50 40 30 20 10 0 0

km riool

Aantal km type riool per aanlegperiode

Enkele locaties die vanuit modelberekeningen gevoelig blijken voor wateroverlast, zijn vanuit de praktijk niet als dusdanig bekend. Hier is veelal ‘slechts’ sprake van water op straat. Op veel van deze locaties zijn na extreme piekbuien in 2016 al verbetermaatregelen getroffen. In het voorgestelde scenario worden op het merendeel van deze locaties er geen nieuwe rioolmaatregelen geprogrammeerd. Wel wordt er een nader onderzoek uitgevoerd naar de resterende gevoeligheid voor wateroverlast.

Gemengd riool

Hemelwaterriool

Vuilwaterriool

Figuur 5-2 lengte van type riool per aanlegperiode

5.2.2

Functioneren van het systeem

Hydraulisch functioneren Het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) is in 2023/2024 opgesteld om een beter inzicht te krijgen in hoe het systeem hydraulisch functioneert. Uit deze analyse zijn verschillende locaties naar voren gekomen waar volgens het model wateroverlast zal optreden tijdens de genoemde buien. Op basis van deze studie zijn maatregelen doorgerekend die zijn opgenomen in hoofdstuk 6.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

31/81

Figuur 5-3 type riolering

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

32/81

Figuur 5-4 leeftijd riolering Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

33/81

5.3

Huidige situatie: Grondwater

In het bebouwd gebied van onze gemeente is over het algemeen weinig overlast door hoge grondwaterstanden. Door hevige of langdurige regenval kan er soms wel overlast zijn.

5.3.1

Staat van de objecten

We hebben weinig drainageriool. De drainage wordt nauwelijks tot niet onderhouden omdat dit onderhoudsvriendelijk is aangelegd. Het onderhoud voor de grondwaterpeilbuizen wordt uitbesteed. De grondwaterpeilbuizen zijn wel in ons eigendom.

5.4.1

Staat van de objecten

De beschoeiing van de oppervlaktewateren en kades is meegenomen in het beheerplan voor havens, vijvers en waterpartijen. En de benodigde baggerwerkzaamheden zijn in het meerjarenbaggerplan vastgelegd.

5.4.2

Functioneren van het systeem

De Maasnielderbeek is een knelpunt bij veel neerslag, maar ook bij droogte. Dit wordt samen met het waterschap opgepakt.

We hebben in samenwerking Waterpanel Noord een grondwatermeetnet aangelegd, waardoor we meer inzicht krijgen in grondwaterstanden. Het regionale meetnet wordt in 2024 uitgebreid met grondwaterkwaliteitsmetingen.

5.3.2

Functioneren van het systeem

Tijdens de regenperiode in de winter van 2023-2024 en het daarop volgende voorjaar is er op sommige plekken grondwateroverlast geweest. Dit zijn vaak plekken die van nature al een hogere grondwaterstand hebben. De eerste helft van 2024 was het natste halfjaar ooit gemeten en dus extreem nat. Normaliter zijn er weinig meldingen door grondwater in het bebouwde gebied van de gemeente Roermond.

5.4

Huidige situatie: Oppervlaktewater

Roermond heeft twee vijvers, drie industriehavens, twee recreatiehavens in beheer en het stedelijke deel van de Maasnielderbeek. De vijvers en waterpartijen zijn onderdeel van het hemelwaterstelsel en helpen met het verwerken van hemelwater.

Figuur 5-5 oppervlaktewater in Roermond

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

34/81

6

Onderhoud, onderzoeken en maatregelen: wat gaan we doen?

In dit hoofdstuk beschrijven we de onderhoudswerkzaamheden, onderzoeken en maatregelen die nodig zijn om de doelen te bereiken zoals we die in hoofdstuk 3 hebben beschreven. Dit doen we door het huidige stelsel in stand te houden, de kwaliteit te monitoren en waar dat nodig is te verbeteren. Alle bedragen in dit hoofdstuk zijn op prijspeil 2024 en exclusief BTW.

6.1

Onderhoudswerkzaamheden

We hebben veel verschillende objecten in beheer. In onderstaande tabel hebben we aangegeven hoe we ervoor zorgen dat deze zo lang mogelijk meegaan. Tabel 6-1 onderhouds- en inspectiefrequentie

Object Vrijvervalriolen Gemalen Drukunits IBA’s Pers- en drukleidingen Oppervlaktewateren Randvoorzieningen Infiltratievoorzieningen

reiniging inspectie Risicogestuurd Risicogestuurd 1 x per jaar 1 x per jaar 1 x per jaar 1 x per jaar 1 x per jaar 1 x per jaar Bij gebreken Bij gebreken Wanneer nodig 1x per 5 jaar periodiek door WBL indien nodig 1 x per 10 jaar voor 1 x per 10 jaar voor infiltratieriolen infiltratieriolen Overige voorzieningen Overige voorzieningen geen reiniging geen inspectie Kolken 2x per jaar n.v.t. Straatvegen* beeldkwaliteit n.v.t *Naast een schoon straatbeeld is het vegen van de straten ook belangrijk om te voorkomen dat straatvuil de afstroming van hemelwater naar kolken verhinderd en om te voorkomen dat straatvuil in het riool terecht komt.

We maaien de greppels en waterpartijen 1 keer per jaar en de maaifrequentie van wadi’s is afhankelijk van de inrichting van de wadi. Bij

grotere buffers maaien we vooral op ecologisch beeld. We peilen de vijvers en waterpartijen eens in de vijf jaar om te bepalen of baggeren nodig is. Er is geen planmatig onderhoud voor de duikers, greppels en watergangen. Op het moment dat zich problemen voordoen worden deze opgelost. Risicogestuurd beheer vrijvervalriolen Binnen Roermond hebben we ervoor gekozen om een risico gestuurde aanpak te hanteren voor de inspectie en het beheer van onze riolering. We gaan niet te verspreid door de gemeente werken, maar gaan wijk specifiek aan de slag. Zo beperken we overlast en kan de aannemer efficiënt werken. Om de inspectieachterstand in te halen, krijgen strengen zonder inspectie een hogere prioriteit. De prioriteitsriolen zijn aan de hand van de volgende risicoclasses geselecteerd: • • •

Stabiliteit Afstroming Waterdichtheid

De prioriteitsriolen worden eens per 7 jaar gereinigd en geïnspecteerd. De riolen die geen prioriteit hebben worden eens per 12 jaar gereinigd en geïnspecteerd.

6.2

Overige onderzoeken

Deze planperiode 2025-2029 voeren we onderzoeken uit om meer inzicht te krijgen in het functioneren van de waterketen in onze gemeente en om toekomstige investeringsbeslissingen goed te onderbouwen. We voorzien de volgende onderzoeken:

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

35/81

O1)

O2) O3)

O4) O5)

O6)

O7) O8)

De uitkomsten van het systeemoverzicht stedelijk water en de ecologische toets laten zien dat er op negen overstortlocaties zijn met een middelhoge urgentie. We doen nader onderzoek naar de werkelijke hoeveelheid water dat wordt overgestort en naar de invloed hiervan op het oppervlaktewater. We doen onderzoek naar de overstort aan de Andersonweg. De uitkomsten van het systeemoverzicht stedelijk water laten zien dat er tien locaties zijn waar water op straat mogelijk tot overlast of schade kan leiden. We doen nader onderzoek op deze locaties om te bepalen of en welke maatregelen toereikend zijn. Tevens onderzoeken we een knelpunt in de afvoercapaciteit bij BroekhinNoord/ Wilhelminalaan en de mogelijkheden voor de ombouw van het rioolstelsel bij bedrijventerrein Reubenberg. Metselwerkriolen zijn oude riolen in de binnenstad van Roermond. Voor het beheer van deze riolen wijkt af van het dagelijks beheer en vergt expertise, daarom stellen we een beheerstrategie op. Het lokaal verwerken van hemelwater is steeds belangrijker geworden. Infiltratievoorzieningen, zoals wadi’s en infiltratieriolen, zijn onderdeel geworden van het hemelwatersysteem. Om deze goed te kunnen beheren inventariseren we de tot nu toe toegepaste voorzieningen en stellen we een strategie op voor het beheer om ervoor te zorgen dat ze goed blijven functioneren.

Hierin worden innovaties en nieuwe technieken ook meegenomen. Vanuit de WIBON (Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken) zijn we verplicht om in 2028 de huisaansluitingen in beeld te hebben. In het verleden is dit niet altijd goed vastgelegd, daarom gaan we dat alsnog doen. Het gegevens bestand moet voldoen aan de huidige GWSW (gegevenswoordenboek stedelijk water) standaarden. Een hemelwaterstructuurkaart en afkoppelkansenkaart geeft inzicht in hoe per wijk het beste omgegaan kan worden met hemelwaterwater. Dit is bijvoorbeeld afhankelijk van de ondergrond, type bebouwing, verhouding openbare ruimte en particuliere eigendommen. Wanneer een wijkrenovatieproject in een wijk wordt opgestart kunnen we op basis van deze kaart bijvoorbeeld goed aangeven waar een hemelwatervoorziening het meest logisch past.

O9)

In het rioolstelsel hebben we een aantal bijzondere voorzieningen, zoals overstortputten. We brengen de staat en het functioneren beter in beeld. O10) We stellen een aansluitverordening op waarin we duidelijk vastleggen waar en onder welke voorwaarden een aansluiting op het gemeentelijke rioolstelsel mag worden gemaakt. O11) Van rioolstelsels van recreatiegebieden De Weerd en Swalmzicht is het onduidelijk of deze van de gemeente of in particulier bezit zijn. Dit zoeken we uit en we maken afspraken over het beheer van deze stelsels zodat ze goed blijven functioneren. O12) De Maasnielderbeek is een knelpunt bij veel neerslag en de stedelijke Maasnielderbeek vijvers zijn een knelpunt in perioden van droogte. We onderzoeken verbetermogelijkheden voor deze beek en de vijvers. Hierbij trekken we samen op met het waterschap. O13) Op een aantal locaties is afvalwater foutief aangesloten op het hemelwaterstelsel of andersom. Dit zorgt ervoor dat vuil water in het milieu terecht komt. Met een onderzoek sporen we de precieze locatie van de foutaansluiting op en lossen we deze op. O14) Aan de Heystertbaan-Heidebaan-Kloosterbaanzijn een aantal woningen die hun afvalwater lozen op IBA’s. We onderzoeken of deze nog goed functioneren en we onderzoeken de voor- en nadelen voor het ombouwen van de IBA’s naar een drukrioolstelsel, zodat deze woningen zijn aangesloten op de riolering.

O15) WRL start een pilot voor de versterking van de zelfredzaamheid van inwoners en bedrijven voor wateroverlast en -schade. We onderzoeken hoe we zelfredzaamheid in Roermond goed kunnen invullen en leren van de pilots van WRL. O16) We gaan een analyse van de Technische Inrichtingseisen Roermond (TIR) met betrekking tot riolering en water uitvoeren. Hierbij zullen we de voorgeschreven materialen kritisch bekijken en ruimte creëren voor circulaire toepassingen. O17) Aan het eind van de planperiode, in 2029, starten we met het actualiseren van dit water- en rioleringsplan.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

36/81

O5) O6) O7) O8) O9) O10) O11) O12) O13) O14) O15) O16) O17)

6.3

Tabel 6-2 overige onderzoeken

Onderzoeken O1) O2) O3) O4)

Meten en monitoren emissies Onderzoek overstort Andersonweg Onderzoek kwetsbare wateroverlastlocaties Beheerstrategie metselwerkriolen

2025

2026

2027

2028

90.000 1.000

58.000

58.000

58.000

Inventariseren en beheerstrategie infiltratievoorzieningen Gegevensbeheer huisaansluitingen op orde brengen Gegevensbestand inrichten zodat het aan de huidige standaarden (GWSW) voldoet Hemelwaterstructuurkaart en afkoppelkansenkaart Inmeten bijzondere voorzieningen Opstellen aansluitverordening Opheldering beheer rioolstelsel recreatiegebied De Weerd en Swalmzicht Kansen en knelpunten Maasnielderbeek Opsporen en oplossen foutaansluitingen Onderzoek naar functioneren en mogelijk ombouwen IBA’s Zelfredzaamheid TIR m.b.t. circulariteit Opstellen nieuw Wrp Totaal

20.000 50.000 10.000 25.000 37.500 10.000 10.000 20.000 30.000 15.000 10.000

186.000

143.000

133.000

10.000 40.000 140.500 108.000

Maatregelen

2029 Aan de hand van onderzoeken bepalen we wat er moet gebeuren. Aan de

hand van inspectiegegevens van rioleringsobjecten bepalen we wat

58.000 vanwege de technische staat aan vervanging of renovatie toe is.

Daarnaast kunnen plannen voor het functioneren van het water- en rioolstelsel, klimaatadaptatie, wijkrenovaties en ruimtelijke ontwikkelingen ook leiden tot benodigde aanpassingen.

85.000 15.000

Vrijvervalriolering

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

37/81

Op een aantal plekken voldoet de vrijvervalriolering niet meer, omdat de staat van de objecten slecht is of omdat deze niet meer goed functioneren binnen het stelsel. We gaan de komende jaren op de volgende locaties aan de slag. Tabel 6-3 vervangingsmaatregelen en investeringsplanning

Maatregel 2025 2026 2027 2028 2029 3 wijken zuid* 87.000 87.000 1.445.000 1.445.000 Singelring** 3.795.000 760.000 584.000 Sterreberg* 2.052.000 2.331.000 162.000 Heinsbergerweg** 3.313.000 260.000 Melickerveld 100.000 Wateroverlast 600.000 Beneden Boukoul Vergroenen pleinen, 166.667 166.667 166.667 wijken en kernen Vervangen/ relinen 900.000 900.000 2.048.333 2.048.333 2.048.333 diverse riolen o.b.v. inspecties*** totaal 11.013.667 4.504.667 4.406.000 3.493.333 2.048.333 *dit bedrag is indicatief en gebaseerd op algemene kentallen **dit bedrag is inclusief het afkoppelen van regenwater *** tot 2017 bepaald aan de hand van enkele geplande renovaties en vanaf 2027 aan de hand van de riolen die op basis van technische levensduur aan vervanging toe zijn

Relinen of vervangen Bij vernieuwing van vrijvervalriolen bekijken we per situatie of we kiezen voor vervanging van de buis of voor relinen. Relinen is het vanbinnen uit vernieuwen van de buis door middel van een kunststof kous, deze methode is goedkoper omdat de bovengrond niet open hoeft. Daardoor zijn er bij relinen ook minder kansen om werkzaamheden samen met andere vakgebieden tegelijk op te pakken of om verbeteringen in het stelsel door te voeren, zoals het afkoppelen van hemelwater. Gemiddeld vervangen we 80% van het vrijvervalstelsel en relinen we 20%. Gemalen, drukunits en persleidingen

Op basis van inspecties bepalen we of gemalen, drukunits en persleidingen aan vervanging toe zijn. Tabel 6-4 investeringen gemalen, drukunits en persleidingen

Maatregel Gemalen mech/el Gemalen bouwkundig Drukunits bouwkundig Persleidingen Totaal

2025 255.000

2026 235.000

2027 227.000

2028 248.000

2029 248.000

5.000

5.000

9.000 262.000

253.000

80.000 10.000

345.000

235.000

227.000

Emissiemaatregelen De komende vijf jaar treffen we maatregelen om de vijf urgente overstortknelpunten op te lossen. De locaties van deze urgente overstortknelpunten zijn: Boukoul – boven Boukoul, Roerstreek-Noord – Keusebaan en Heinsbergerweg, Swalmen – Beekstraat, Swalmen – Boutestraat en Molenstraat, Swalmen – Schoolbroekdwarsstraat. Hiermee dragen we bij aan het verbeteren van de waterkwaliteit en het behalen van de doelen benoemd in de Europese Kader Richtlijn Water (KRW). Daarnaast doen we onderzoek naar de overige overstorten. Op de lange termijn (20 jaar) pakken we de overige kwetsbare overstortlocaties aan. Tabel 6-5 emissiemaatregelen

Maatregelen vijf urgente overstortknelpunten

2025

2026

2027

2028

2029

150.000

300.000

1.894.667

1.894.667

1.894.667

De totale investering voor emissiemaatregelen hebben we verdeeld over de periode van 2025-2029, omdat we nog niet weten wanneer we welke maatregel kunnen uitvoeren. Voor deze maatregelen zijn in het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) bij de meeste locaties meerdere

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

38/81

opties uitgewerkt die qua effectiviteit gelijk zijn. Dit is gedaan omdat de haalbaarheid van maatregelen onzeker is doordat niet bekend is of er voldoende fysieke ruimte aanwezig is. De keuze voor de opties ligt vanwege benodigde grondaankopen voor waterberging niet volledig binnen de invloedsfeer van de gemeente. Als uitgangspunt voor de raming zijn opties geselecteerd op basis van een reële inschatting van de haalbaarheid. Wateroverlastmaatregelen Enkele locaties die vanuit modelberekeningen gevoelig blijken voor wateroverlast, zijn vanuit de praktijk niet als dusdanig bekend. Hier is veelal ‘slechts’ sprake van water op straat. Op veel van deze locaties zijn na extreme piekbuien in 2016 al verbetermaatregelen getroffen. Op veel van deze locaties worden geen nieuwe rioolmaatregelen geprogrammeerd. Wel wordt er een nader onderzoek uitgevoerd naar de resterende gevoeligheid voor wateroverlast. Voor een aantal locaties zijn rioolmaatregelen onvoldoende effectief of zo kostbaar dat ze niet meer doelmatig zijn. Voor deze locaties is budget gereserveerd als bijdrage voor bouwkundige aanpassingen aan panden. Met deze aanpassingen kan voorkomen worden dat water naar binnen stroomt. Voorbeelden hiervan zijn verhoogde dorpels, vloedschotten bij deuren, het omhoog brengen ventilatieroosters en het opmetselen van de kelder koekoek.

Deze locaties zijn: Asenray – Dorpsstraat (zuid), Asenray – Maalbroek, Herten – Maastrichterweg, Herten – Putkamp, Roermond – Dionysiusstraat, Roermond – Maasnielderweg, Roermond Wilhelminalaan. We voeren op twee locaties systeemmaatregelen toe om te voorkomen dat wateroverlast en schade optreden, deze locaties zijn: Herten – Merumerbroekweg enRoermond – Stationstunnel. Wanneer we in wijken aan de slag gaan met de boven- en/of ondergrond koppelen we hemelwater van de openbare ruimte en daaraan grenzend particulierterrein af. De wijkrenovatieprojecten in Herten, Merum, RoerZuid, Sterreberg, Elmpterweg, Kerkeveldlaan en Groene Kruisbuurt staan de komende jaren op de planning. Hier koppelen we 25-50% van het verhard oppervlak af. In bijlage 6 is de methode voor het bepalen van de benodigde investering beschreven.

Oppervlaktewater We peilen en meten de slibaanwas in de waterpartijen en vijvers eens in de vijf jaar en baggeren wanneer dat nodig is. De kosten variëren per jaar, gemiddeld hebben we jaarlijks ca. €178.000 nodig. Aan greppels wordt behalve maaien geen structureel onderhoud uitgevoerd. Uitdiepen gebeurt incidenteel op basis van noodzaak en/ of meldingen. Overige maatregelen Tot en met 2028 reserveren we in de riool begroting jaarlijks €25.000 per jaar voor een bijdrage aan het programma Revolutie GroenBlauwe Schoolpleinen van Waterpanel Noord. Vanuit dit programma krijgen scholen een bijdrage om hun pleinen om te vormen tot groenblauwe schoolpleinen, waar kinderen naar hartenlust kunnen spelen en ontdekken, waar het lekker koel is in de zomer en waar het regenwater goed de grond in kan zakken. Daarnaast hebben we een stimuleringsregeling om afkoppelen op bestaand particulier terrein te stimuleren. Hier hebben we jaarlijks €65.000 voor beschikbaar.

Tabel 6-6 wateroverlastmaatregelen

Maatregelen Bijdrage aan bouwkundige maatregelen en verhoging zelfredzaamheid Systeemmaatregelen Swalmdal Roerstreek-Noord* Afkoppelen** Totaal

2025

2026

2027

2028

2029

55.000

55.000

55.000 29.000

55.000

500.000 1.150.000 1.705.000

500.000 1.150.000 1.734.000

500.000 1.150.000 1.705.000

20.000 50.000

180.000 50.000

70.000

285.000

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

39/81

*Dit bedrag is gebaseerd op een bijdrage van 50% van de gemeente voor de resterende afkoppelopgave op Roerstreek. De uiteindelijke maatregelen zijn afhankelijk van een nog uit te voeren onderzoek naar de ligging een aansluiting van terreinriolering en de restopgave voor wateroverlast die vanuit een nadere analyse en een met de bedrijven te voeren risicodialoog bepaald wordt. ** aanvullend op de investeringen voor afkoppelen die reeds opgenomen zijn in de investeringsplanning (zie tabel 6-3)

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

40/81

In onderstaande tabel zijn alle investeringen voor de komende planperiode weergegeven: Tabel 6-7 investeringen planperiode

Omschrijving 3 wijken zuid Singelring Sterreberg Heinsbergerweg Melickerveld Wateroverlast Beneden Boukoul Vergroenen pleinen, wijken en kernen Vervangen/ relinen diverse riolen o.b.v. inspecties Total vervanging en verbetering riolering

2025

2026

2027

2028

2029

87.000 3.795.000 2.052.000 3.313.000 100.000 600.000 166.667 900.000 11.013.667

87.000 760.000 2.331.000 260.000

1.445.000 584.000 162.000

1.445.000

166.667 900.000 4.504.667

166.667 2.048.333 4.406.000

2.048.333 3.493.333

2.048.333 2.048.333

227.000

248.000

248.000 5.000 253.000

Gemalen mech/el Gemalen bouwkundig Drukunits bouwkundig Persleidingen Vervanging en renovatie gemalen

255.000 80.000 10.000

235.000

345.000

235.000

227.000

5.000 9.000 262.000

Emissiemaatregelen riool overstorten (KRW)

150.000

300.000

1.894.667

1.894.667

1.894.667

55.000

55.000

55.000 29.000

55.000

500.000 1.150.000 1.734.000

500.000 1.150.000 1.705.000

7.384.000

5.901.000

Bijdrage aan bouwkundige maatregelen en verhoging zelfredzaamheid Systeemmaatregelen Swalmdal Roerstreek-Noord Afkoppelen Totaal wateroverlastmaatregelen Totaal

20.000 50.000

180.000 50.000

70.000

285.000

500.000 1.150.000 1.705.000

11.578.667

5.324.667

8.232.667

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

41/81

7

Middelen: wat hebben we nodig?

In dit hoofdstuk worden de middelen beschreven die nodig zijn om de beheeractiviteiten zoals beschreven in hoofdstuk 6 uit te voeren. Allereerst gaan we in op de benodigde en aanwezige personele capaciteit. Vervolgens beschrijven we de kosten en daarbij behorende kostendekking.

7.1

Tabel 7-1 benodigde en beschikbare personele capaciteit

Personele capaciteit

Om de beschreven werkzaamheden uit te voeren is voldoende personeel nodig. We maken hierbij onderscheid tussen de binnen- en buitendienst. De buitendienst zorgt voor het dagelijks (klein) onderhoud aan het stedelijk watersysteem. De binnendienst bestaat uit beleidsmedewerkers en beheerders, die verantwoordelijk zijn voor de planvorming en uitvoer van beheertaken. Hierbij kan gedacht worden aan het opstellen van beheer- en onderhoudsplannen, advisering bij ruimtelijke ontwikkelingen, beoordelen van de toestand van het systeem, opstellen en uitvoeren van maatregelen en gegevensbeheer. De benodigde bezetting splitsen we in uren die worden uitbesteed en benodigde eigen bezetting. De benodigde eigen bezetting vergelijken we met de huidige bezetting, hieruit volgt het verschil. Hierbij moet worden opgemerkt dat het duidelijke onderscheid in functieprofielen in theorie gemakkelijker te maken is dan in de praktijk. In de praktijk vult een medewerker vaak taken van verschillende functieprofielen uit. De huidige bezetting (formatie) bedraagt 12,8 fte, waarvan 5,5 fte binnendienst en 6,5 fte buitendienst. Bij de binnendienst is een tekort van 3,0 fte berekend. De buitendienst heeft voldoende capaciteit om de taken uit te voeren. Dit is ook weergegeven in tabel 7-1. In bijlage 7 is een uitgebreide notitie over de benodigde capaciteit toegevoegd.

Uitbreiden bezetting We maken ruimte om structureel de bezetting uit te breiden met 1,5 fte om de formatie op beheer te versterken. Daarnaast huren we extra capaciteit in om het gegevensbeheer op orde te krijgen. Dit is noodzakelijk omdat het gegevensbeheer de afgelopen jaren is achtergebleven. Het gegevensbeheer is deels bijgewerkt voor het opstellen van het SSW. Een deel van de gegevens moet nog bijgewerkt worden en toekomstige nieuwe aanleg en revisies moeten tijdig worden verwerkt, zodat we niet om de zoveel jaar een forse inhaalslag hoeven te maken. Voor de uitvoering is het van belang dat de afdeling Projecten Omgeving (PO) over voldoende capaciteit beschikt voor het uitvoeren van de wateren rioleringsprojecten. De afdeling PO bepaald de benodigde personele capaciteit echter vanuit haar gehele scope van werkzaamheden. Het is waarschijnlijk dat ook de bezetting van de afdeling PO uitgebreid moet worden. De kosten van de personele capaciteit voor projectleiding, voorbereiding, advies en toezicht zijn meegenomen in de investeringen. Een eventuele uitbreiding van de bezetting bij PO voor water- en rioleringsprojecten uit dit plan kan daardoor gedekt worden zonder extra consequenties voor de heffing.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

42/81

Handhaving en toezicht Het toezicht met betrekking tot de regels omtrent water en riolering en indirecte lozingen in onze gemeente is sober ingestoken. In ons handhavingsbeleid wordt dit niet als prioriteit genoemd waardoor toezicht en handhaving in de regel alleen wordt uitgevoerd bij concrete verzoeken om handhaving. Gelet op de opgaven rondom water en riolering ligt het voor de hand om voldoende aandacht te hebben voor de toezicht en handhaving van de vergunningen en regels, om grip te houden op naleving van de regels en afspraken en ongewenste lozingen te voorkomen. Het is echter ook van belang om een goede balans te vinden tussen handhaving en de financiële consequenties daarvan. Met de huidige personele capaciteit is het niet mogelijk om de handhaving op het gebied van water en riolering uit te breiden. Keuzes met betrekking tot de personele capaciteit voor handhaving strekken echter verder dan alleen het Water en rioleringsplan en zijn daarom geen onderdeel van dit plan.

7.2

Kosten en kostendekking

In de berekening van de rioolheffing nemen we de kosten mee die vallen binnen de wettelijke zorgplichten van de gemeente. De uitgangspunten van de kostendekkingsberekening zijn opgenomen in bijlage 8. In bijlage 9 zijn de tabellen van de kostendekkingsberekening opgenomen. Alle in dit hoofdstuk genoemde bedragen zijn exclusief BTW en op prijspeil 2024. Uitgegaan is van 2% rente voor de berekening van de toekomstige kapitaallasten en 2% inflatie.

7.2.1

Tabel 7-2 totale vervangingswaarde van het systeem

Deel van het systeem Vrijvervalriolen Gemalen Persleidingen Drunkunits Totaal

7.2.2

Waarde € 450.000.000 € 7.500.000 € 350.000 € 5.500.000 €463.350.000

Uitgaven

De kosten voor het in standhouden van het stedelijk watersysteem zijn op te splitsen in jaarlijkse kosten (exploitatie en onderzoek) en investeringen. De exploitatie bevat de uitgaven voor dagelijkse werkzaamheden die zorgen dat het systeem goed blijft functioneren, zoals kosten voor onderhoud, energie, verzekeringen en personeel. Onderzoeken worden uitgevoerd om inzicht in de toestand en werking van het stedelijk watersystem te vergroten en investeringen zijn grote renovatie- en vervangingsprojecten van onderdelen van het systeem. In onderstaande tabel is een overzicht van alle uitgaven de komende planperiode weergegeven. Tabel 7-3 uitgaven planperiode 2025-2029

Vervangingswaarde van de objecten

De totale waarde van het stedelijk watersysteem, waaronder het rioolstelsel, bedraagt ruim 460 miljoen euro. In onderstaande tabel is per object de vervangingswaarde weergegeven. Dit is gebaseerd op de kostenkengetallen uit de kennisbank van Stichting Rioned op prijspeil 2024.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

43/81

14.000 12.000 10.000 8.000 6.000

12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000

4.000

-

2.000

2025

2025 vrijverval riolen / MIP

2035

2045

2055

2065

jaar

0

2035 gemalen

2045

jaar

2055

pers- en drukleidingen

2065 SSW maatregelen

Figuur 7-1 investeringen per jaar op de lange termijn

7.2.3

14.000

Kosten (x 1000 Euro)

Investeringen (x 1000 Euro)

In onderstaande grafiek is een overzicht van de investeringen op de lange termijn weergegeven.

Kosten

Investeringen zijn vaak grote bedragen, deze worden niet direct betaalt maar langjarig afgeschreven. Het kostenverloop ziet er daarom anders uit dan het uitgavenpatroon. Onderstaande grafiek geeft de jaarlijkse kosten aan die gedekt moeten worden van uit de rioolheffing. De kapitaallasten van in het verleden gedane investeringen en de kapitaallasten van nieuwe investeringen zijn hierin weergegeven.

Exploitatie

Onderzoek

BTW

Figuur 7-2 kosten per jaar op de lange termijn

Op de lange termijn (50 jaar; 2025 t/m 2074) streven we naar een rioolheffing die 100% kostendekkend is. Alle geraamde kosten zijn over die periode gelijk aan de geraamde inkomsten.

7.2.4

Rioolheffing

Om de kosten voor de gemeentelijke watertaken te dekken, heffen we rioolheffing. Hiervoor geldt de verordening rioolheffing gemeente Roermond. In 2024 wordt geheven op basis van een vast bedrag per perceel, de hoogte van de heffing is €196,80. Voor percelen met een WOZ-waarde minder dan €40.000 geldt een heffing van €98,40. Aanpassing heffingsmaatstaf Vanaf 2025 wordt de heffingsmatstaf aangepast, naar een combinatie van een eigenarenheffing en een gestaffelde gebruikersheffing op basis van drinkwaterverbruik. Hiermee wordt invulling gegeven aan het principe de gebruiker/vervuiler betaalt.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

44/81

-

Heffingsmaatstaf Eigenarenheffing Gebruikersheffing

Heffingseenheden

In de berekening gaan we uit van fictieve heffingseenheden, waarbij het aantal eenheden uit de verschillende categorieën is omgerekend naar de categorie die het vaakst voorkomt, dat zijn huishoudens. In 2024 zijn er ca. 31.000 heffingseenheden.

7.2.7

-

In de periode van 2025-2031 wordt de voorziening langzaam afgebouwd. Vanaf 2030 zijn de inkomsten uit de rioolheffing gelijk aan de jaarlijkse kosten. Om de kosten te kunnen dekken een stijging van het tarief nodig tot ongeveer 2060. Na 2060 waarna de kosten lager worden en de inkomsten geleidelijk mee dalen. Over de beschouwde periode zijn de baten gelijk aan de kosten.

Voorziening

We maken gebruik van een tariefegalisatievoorziening om te voorkomen dat de rioolheffing jaarlijks fluctueert door de wisselende jaarlijkse kosten. De stand van de voorziening bedraagt momenteel €2.929.294.

7.2.6

-

Kostendekking

Rioolheffingen, euro

7.2.5

Categorie WOZ-waarde > € 40.000 WOZ-waarde < € 40.000 0-400 m3 401-800 m3 801-2000 m3 2001-5000 m3 5001-10.000 m3 10.001-20.000 m3 20.001-30.000 m3 >30.000 m3

een inhaalslag in het inspecteren en beoordelen van riolen te doen, zodat weer een actueel beeld is van de staat van het areaal. de personele bezetting uit te breiden zodat onderhoud, onderzoek en maatregelen volgens plan kunnen worden uitgevoerd. baggerwerkzaamheden van vijvers en waterpartijen worden toegerekend aan de rioleringszorg.

450 400 350 300 250 200 150 100 50 0 2025

Om de kosten te kunnen dekken zijn inkomsten nodig. De jaarlijkse kosten stijgen met name door: -

de investeringen die nodig zijn om het water- en rioolsysteem te verbeteren zodat (extreme) neerslag beter kan worden verwerkt en niet tot schade leidt. de investeringen die nodig zijn om maatregelen bij overstorten nodig om de negatieve invloed op het watersysteem te beperken.

20.000 15.000 10.000 5.000

2035

jaarlijks benodigd

2045

2055

2065

jaar voorgesteld tarief

Voorziening, euro*1000

Tabel 7-4 heffingsmaatstaf vanaf 2025

0

voorziening

Figuur 7-3 ontwikkeling van de kosten, inkomsten en voorziening op de lange termijn

Er is besloten om de rioolheffing op te delen in categorieën. De stijging van de rioolheffing zal per categorie verschillen. In tabel 7-5 is de verdeling van de heffingsmaatstafcategorieën aangegeven.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

45/81

Tabel 7-5 verdeling van de heffing over de heffingsmaatstafcategorieën

Aantal eigenaren Perceel (WOZ-waarde) Perceel > € 40.000 Perceel < € 40.000 Gebruik (m3)

30.921 661 Aantal gebruikers

1 - 400 401 - 800 801 - 2.000 2.001 - 5.000 5.001-10.000 10.001 - 20.000 20.001 - 30.000 >30.000

27.017 297 161 59 16 7 2 9

Hoogte eigenarenheffing in 2025 €178,64 €89,32 Hoogte gebruiksheffing in 2025 €23,30 €56,44 €122,71 €296,69 €628,07 €1.249,41 €2.077,87 €3.320,55

andere categorie terecht komen heeft dit invloed op de inkomsten uit de rioolheffing.

Een gemiddeld huishouden gaat dan in 2025 €201,94 betalen, dit is een stijging van ca. €5,- ten opzichte van 2024. De mogelijke ontwikkeling van de rioolheffing per huishouden in de planperiode is hieronder aangegeven. Tabel 7-6 rioolheffing voor een gemiddeld huishouden voor de komende planperiode

Rioolheffing gemiddeld huishouden 2025 2026 2027 2028 2029

€201,94 €208,87 €215,81 €222,74 €229,68

De nieuwe heffingssystematiek zorgt ervoor dat een deel van de inkomsten uit de rioolheffing gerelateerd is aan het waterverbruik. Wanneer eenheden meer of minder water verbruiken en daardoor in een

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

46/81

Bijlage 1 Begrippenlijst Afkortingen BAL BBB DWA FTE HWA IBA MKI NEN RWZI SSW

Besluit activiteiten leefomgeving Bergbezinkbassin Droogweerafvoer Full time equivalent Hemelwaterafvoer Installatie voor individuele behandeling van afvalwater Milieukostenindicator Nederlandse Norm Rioolwaterzuiveringsinrichting Systeemoverzicht stedelijk water

Termen en definities Term Afkoppelen Systeemoverzicht stedelijk water Beheer Beoordelen Berging Drainage Droogweerafvoer (dwa) Drukriolering Externe overstort Foutaansluiting Gemengd rioolstelsel Gescheiden rioolstelsel Grondwater Hemelwaterriool Huishoudelijk afvalwater Hydraulisch Infiltratie

definitie het niet langer afvoeren van hemelwater via de riolering naar de RWZI maar op omgevingsverantwoorde wijze brengen van hemelwater in bodem of oppervlaktewater. Omgevingsverantwoord wil zeggen zonder overlast of nadelige gevolgen voor bewoners, gebruikers, waterpeilbeheerder, ecologie en water- en bodemmilieu. Document (berekening en toelichting) met de huidige situatie van de riolering en de uit te voeren verbeteringsmaatregelen Zorgen voor het functioneren, bestaande uit de activiteiten onderzoek, onderhoud, repareren, renoveren, vervangen en verbeteren Het toetsen van een parameter aan de bijbehorende maatstaf en het geven van een oordeel over de uitkomsten van de toetsing De inhoud van een voorziening uitgedrukt in m3 of mm Een systeem van doorlatende, geperforeerde kunststof pijpen in de bodem, waarin opvang en afvoer van overtollig grondwater plaatsvindt, waardoor de grondwaterstand beheerst kan worden De hoeveelheid afvalwater die per tijdseenheid in een droogweersituatie via het rioolstelsel wordt afgevoerd Riolering waarbij het transport plaatsvindt via pompen en persleidingen Rioolput voorzien van een overstortdrempel die loost buiten het in beschouwing genomen rioolstelsel, meestal op oppervlaktewater Het aansluiten van een vuilwaterriool op een regenwaterriool of omgekeerd Stelsel waarbij afvalwater inclusief ingezamelde neerslag door één leidingstelsel

wordt getransporteerd Rioolstelsel, waarbij afvalwater exclusief neerslag door een leidingstelsel wordt getransporteerd en neerslag door afzonderlijke voorzieningen wordt vastgehouden, geborgen of geïnfiltreerd Water beneden het grondoppervlak, meestal beperkt tot het water beneden de grondwaterspiegel Riool alleen bestemd voor de inzameling en het transport van neerslag Afvalwater dat overwegend afkomstig is van menselijke stofwisseling en huishoudelijke werkzaamheden Waarbij van de leer van de praktische toepassing van waterbeweging gebruik wordt gemaakt Intreding van water in de bodem

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

47/81

Inspectie Klimaatadaptatie

Het waarnemen, herkennen en beschrijven van de toestand de aarde warmt op en het klimaat verandert. Nederland moet zich daarop voorbereiden. De omgeving aanpassen en je voorbereiden op de gevolgen van het veranderende klimaat noemen we klimaatadaptatie. Kruipruimte Ruimte onder de begane-grondvloer in gebruik voor het bereiken van leidingen voor inspectie, onderhoud of reparatie, en voor ventilatie van de vloer en eventuele houten constructiedelen onder de woning. Maaiveld Grondoppervlak, bovenzijde van de bodem Onderhoud Herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij de toestand van objecten ongewijzigd gehandhaafd wordt Onderzoek Het verzamelen, ordenen, analyseren en verwerken van gegevens, zodanig dat informatie kan worden afgeleid over de toestand en het functioneren van de waterketen Oppervlaktewater Water dat stroomt over of verblijft op het aardoppervlak Overstorting De lozing van afvalwater via een overstortdrempel naar oppervlaktewater Peilbuis Algemene term voor een buis of soortgelijke constructie met een kleine diameter waarin een grondwaterstand c.q.

stijghoogte kan worden gemeten Randvoorziening Vloeistofdichte voorziening als onderdeel van het rioolstelsel die als doel heeft de lozing van vuil uit het rioolstelsel op oppervlaktewater te verminderen Renovatie Herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij een ingrijpende toestandswijziging wordt doorgevoerd; evenaren technische staat van nieuw aangelegd Reparatie Herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij een beperkte toestandswijziging wordt doorgevoerd Riolering Het samenstel van riolen, rioolputten en bijbehorende voorzieningen voor de inzameling en het transport van afvalwater Riool Buizen tussen twee putten bestemd voor de inzameling en/of het transport van (afval)water Rioolput Constructie toegang gevend tot het rioolstelsel (te herkennen aan gietijzeren deksels in de weg) Rioolwaterzuiveringsinrichting Het totaal van de grond, gebouwen en apparatuur voor de zuivering van afvalwater Stedelijk afvalwater Huishoudelijk afvalwater of een mengsel daarvan met bedrijfsafvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater of ander afvalwater Verbeterd gescheiden rioolstelsel Gescheiden rioolstelsel met voorzieningen waardoor de neerslag slechts bij wat grotere regenbuien naar oppervlaktewater wordt afgevoerd. Het meest vervuilde deel van de neerslag wordt 'geborgen' in de riolering en naar de zuivering afgevoerd.

Verhard oppervlak Oppervlak in stedelijk gebied waar neerslagwater niet kan infiltreren, maar oppervlakkig afstroomt Vervangen Herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij het bestande object wordt verwijderd en een nieuw gelijkwaardig object wordt teruggeplaatst Vrijvervalriool Riool waardoor (afval)water door de zwaartekracht wordt getransporteerd Wadi Systeem voor hemelwater afvoer door drainage en infiltratie Water op straat Het optreden van waterstanden boven maaiveldniveau Waterketen het gebruik van water in het proces van neerslag-grondwater-oppervlaktewater-drinkwater-afvalwater. Specifiek voor de stad is sprake van een drinkwaterdeel en een hemelwaterdeel. Het drinkwaterdeel is te beschrijven als de reeks waterwinning, drinkwaterproductie en distributie, gebruik, inzameling, transport en zuivering van afvalwater en effluentlozing. Het hemelwaterdeel omvat de reeks van neerslagopvangen-afvoeren-verwerken. Watersysteem het samenhangende geheel van grondwater, oppervlaktewater, onderwaterbodems, oevers, technische infrastructuur en alles wat daarmee samenhangt. Alles op, in, en rond het water zou de vrije vertaling kunnen zijn.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

48/81

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

49/81

Bijlage 2 uitgevoerde projecten Projecten Bergbezinkbassin Boukoul Aanleg regenwaterstelsel Reubenberg Voorb.Groene Kruis- en Stationsbuurt Randweg-De Meern-Stationsweg-Veldweg rio Overkluisde Maasnielderbeek Maatregelen wateroverlastlocaties 2014 Overkluisde Maasnielderbeek Leeuwen Vervanging riolering Roerderweg Verb.entree binnenstad Tunnel riolering Rioolcalamiteiten Schepen vd Portstraat Rioolleidingen/vern.huisaansl.Sterrenbrg Vervanging riolering 2017 Herinrichting Kapellerlaan - riool KRW maatregelen Roermond Vervanging kolkenzuiger Riolering 2013 Riool Looskade GO Maasnielderbeek Maasniel Rio. Groene kruis/stationsgebied SW2016 Vervanging riolering 2018 Wegonderhoud Oranjelaan WO Kastelenbuurt incl. Terbaansweg Vervanging riolering 2019 WO Roer-zuid Vervanging riolering 2020 Reconstructie Singelring fase 3 Vervangen riolering 2021 WO Herten kern en Merum Onderzoek Databeheer Onderzoek klimaatverandering en opstellen regenwaterstructuurkaarten

Uitgevoerd? Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Grotendeels Ja Ja Deels Ja Ja Deels Ja Deels Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Ja Nee gekoppeld aan singelring nee Deels Deels

Onderzoek meten en berekenen

Nee

Toelichting Weinig tot geen fysieke ruimte beschikbaar Uitgevoerd in 2017 Uitgevoerd in 2017 Uitgevoerd in 2017 Uitgevoerd in 2017 Uitgevoerd in 2017 Uitgevoerd in 2017 Restant wordt meegenomen in project 3 wijken Roermond zuid Uitgevoerd in 2017 Fase 1 is gereed, rest wordt momenteel voorbereid Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd in 2018 Uitgevoerd in 2018 Het project is momenteel in uitvoering Uitgevoerd in 2018 wordt momenteel voorbereid wordt momenteel voorbereid wordt momenteel voorbereid In de beheerplannen van BOR is het goed vastleggen van data meegenomen. In 2023/2024 is een Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) opgesteld. Hierin is het hydraulisch en milieutechnisch functioneren van de waterketen in kaart gebracht. Er zijn nog geel waterstructuurkaarten opgesteld. Het meten en berekenen om te onderzoeken hoe onze riolering in de praktijk functioneert en of dat overeenkomt met de theoretische modellen schuift door naar de komende planperiode.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

50/81

Bijlage 3 maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

51/81

Bijlage 4 Richtlijnen voor rioolaansluitingen Rioolaansluitingen • Bij nieuwe rioolaansluitingen mogen er geen koppelingen voorkomen tussen de afvoerleidingen van afzonderlijke woningen en/of gebouwen. Uitsluitend aan- en/of bijgebouwen die bij de woning en/of het gebouw behoren mogen op een afvoerleiding gekoppeld worden. • Bij nieuwbouwwoningen dient de hemelwaterafvoer (hierna verder te noemen HWA) en de vuilwaterafvoer (hierna verder te noemen DWA) afzonderlijk te worden aangeboden. • Er mogen geen DWA leidingen gekoppeld worden op HWA leidingen van kolken en goten. Het aansluiten van HWA leidingen van woningen en/of gebouwen op HWA leidingen van kolken en goten is niet toegestaan. Uitsluitend na voorafgaand overleg kan hiervan afgeweken worden. • Het materiaal van de aansluitleidingen dient PVC te zijn in de diameter 125 mm of 160 mm. Aanvragen van grotere diameters dienen voorzien te zijn van een berekening van een erkende installateur waarbij het lozingsdebiet wordt vermeld. Deze aansluitingen komen op een bestaande of hiervoor nieuw te maken inspectieput. • Bij het aansluiten van oude huisrioleringssystemen moeten eventueel nog aanwezige stapelputten, zinkputten en/of septic tanks verwijderd of afgekoppeld worden.

• Om problemen met de hoogteligging van aansluitingen te voorkomen in verband met de aanwezigheid van kabels en leidingen, zal eerst de aansluiting op gemeentegrond gerealiseerd worden. Hierna kan er met de eigen riolering op deze aansluiting aangesloten worden. • De gemeente zal bij de aanleg van de aansluiting zo kort mogelijk bij de grens tussen particulier en gemeentegrond een ontstoppingsstuk laten aanbrengen. • In die gevallen waarin een afvoerleiding (afval)water afvoert vanuit een ruimte waarvan de vloer onder het maaiveld of het stuwpeil van de riolering ligt, is het noodzakelijk om middels een pompvoorziening dit (afval)water te verpompen. In die gevallen is het tevens niet gewenst

om standleidingen van hogere verdiepingen en/of hemelwater te koppelen op de lager gelegen leidingen. Algemene regels ten aanzien van aansluitingen • Elke aansluiting moet vooraf schriftelijk aangevraagd worden. • Als afgeweken moet worden van de richtlijnen moet altijd vooraf overleg gevoerd worden met de gemeente, de beheerder van de riolering. • Aansluitingen mogen op openbaar terrein uitsluitend door personeel van of namens de gemeente gerealiseerd worden. Drukriolering • Op drukrioleringssystemen mag uitsluitend DWA geloosd worden. De capaciteit van het systeem is niet berekend op de afvoer van HWA of drainage. HWA dient op eigen terrein verwerkt te worden. • Er mogen zonder toestemming geen particuliere DWA persleidingen gekoppeld worden op het gemeenteriool. Drainage en Bronnering Zie verordening afvoer hemel- en grondwater gemeente Roermond.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

52/81

Bijlage 5 verstopping van het riool Heeft u last van een verstopping van het riool? Achterhaal dan eerst de locatie van deze verstopping. Dit kan door het opzoeken en vrij graven van het ontstoppingsstuk. Deze zitten vaak nabij de erfgrens. Is het putje droog? Dan ligt de verstopping op eigen terrein en is het uw eigen verantwoordelijkheid om deze te (laten) verhelpen.

Op de site https://www.riool.info/home wordt uitgelegd waarom u andere dingen niet in het toilet of de wasbak mag wegspoelen en hoe u deze dingen wel op de juiste manier afvoert (bijvoorbeeld bij het restafval of in de milieustraat).

Staat er water in het putje? Dan ligt de verstopping op gemeentelijk terrein. Neem dan contact met ons op. Werkzaamheden op gemeentelijk terrein mogen alleen door, of in opdracht van, de gemeente worden uitgevoerd. Kosten Indien de verstopping te herleiden is naar een gebrek aan het gemeentelijk rioolstelsel, dan betaalt de gemeente de kosten voor het oplossen van de verstopping. Indien u kosten gemaakt heeft voor het bepalen van de locatie van de verstopping kunt u deze declareren bij de gemeente het betreft dan werkelijk gemaakte kosten tot een maximum van €300,Als de verstopping te herleiden is naar onjuist gebruik van de riolering, denk hierbij aan luiers, maandverband, kattenbakgrit en vet, dan worden de kosten verhaald op de veroorzaker. Als een verstopping is verholpen in het gemeentelijk stelsel, en die verstopping is niet van tevoren gecontroleerd door de gemeente, dan betaalt u de kosten van het ontstoppen. Rioolverstopping voorkomen Het riool is net een groot apparaat. Als we het verkeerd gebruiken, gaan er dingen mis. Het is goed om te weten wat je mag doorspoelen in de wc, de gootsteen of het afvoerputje, en wat er mis kan gaan als je andere dingen doorspoelt. Het is heel simpel: alleen de drie p’s mogen in het toilet: plas, poep en wc-papier.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

53/81

Bijlage 6 methode afkoppelkosten Voor het bepalen van de benodigde investering voor het afkoppelen van het verhard oppervlak in de wijkrenovatie projecten zijn de volgende stappen doorlopen: 1. Bepalen van verhard oppervlak in de openbare ruimte en het dakoppervlak van de panden binnen de projectgrens van de wijkrenovatieprojecten. 2. 37,5% van het verhard oppervlak in de openbare ruimte wordt afgekoppeld. Hiervoor houden we als richtbedrag €48 per m2 aan. 3. 37,5% van de helft (alleen de voorkant) van de daken wordt afgekoppeld. Hiervoor houden we als richtbedrag €31 per m2 aan. 4. We verminderen de investering voor afkoppelen met de gereserveerde bedragen voor afkoppelen die al zijn opgenomen in de projectbudgetten in het MIP. In totaal is ca. €3.450.000 nodig bovenop de projectbudgetten om de afkoppeldoelstelling in de wijkrenovatieprojecten te realiseren.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

54/81

Bijlage 7 notitie personele capaciteit Aan: Dirk Smolenaars en Freek van Geelen (gemeente Roermond) Kopie aan: Roger Knorr Betreft: Berekening personele capaciteit gemeentelijke watertaken Projectnummer: BJ2834

Algemeen Binnen de afvalwaterketensamenwerking Waterpanel Noord (Limburg) wordt in de tweede helft van 2023 een Branchestandaardonderzoek Gemeentelijke Watertaken uitgevoerd. Hiermee wordt de aanwezige kennis en kunde op het gebied van riolering en stedelijk water in beeld gebracht. Naast de kwaliteitskant van het personeel is ook de kwantitatieve personele capaciteit een belangrijk aandachtspunt. Daarom is voor gemeente Roermond ook de benodigde personele capaciteit in beeld gebracht. Dit onderzoek maakt duidelijk wat de huidige personele bezetting binnen de deelnemende gemeenten is en welke capaciteit nodig is om de gemeentelijke watertaken goed uit te kunnen voeren. Gebruik is gemaakt van de in begin 2023 geactualiseerde Formatiescan ‘personele capaciteit’ uit de Kennisbank Stedelijk Water van Stichting RIONED. We merken op dat de getallen erg nauwkeurig lijken, maar ook gebaseerd zijn op algemene aannames over hoeveel tijd in Nederland gemiddeld aan een taak zou moeten worden besteed. Lokaal kunnen er altijd redenen zijn waarom een taak meer of minder tijd kost dan het landelijke gemiddelde. In dit onderzoek is daar op basis van gesprek zo goed mogelijk invulling aan gegeven. De getallen geven een signaal over de (dis)balans van de theoretisch benodigde en aanwezige formatie. Het is een goede basis voor een nadere intern-gemeentelijke beschouwing en follow-up.

Uitkomsten voor gemeente Roermond De berekening van de benodigde personele capaciteit geeft onderstaande uitkomsten. De berekening is uitgevoerd op basis van de gegevens die ons zijn aangeleverd middels de vragenlijst op 20-11-2023 en de reactie op de eerste uitkomsten op 23-11-2023 en 18-12-2023. Figuur 7-4 geeft de samenvatting van de berekening.

Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

55/81

Figuur 7-4 Samenvatting geplande inzet

Uit de berekening volgt een totale benodigde personele inzet (eigen inzet + uitbesteding) van de binnendienst van 11,7 fte en van de buitendienst van 9,3fte voor de uitvoering van gemeentelijke watertaken. Daarnaast liggen er extra taken bij de binnen en de buitendienst. In de binnendienst is 0,3 fte extra inzet nodig voor inzet in de Ondernemingsraad en de buitendienst voert ook taken rondom gladheidsbestrijding, hoogwater en evenementen uit. Hier is 1 fte extra voor benodigd. Huidige bezetting De benodigde bezetting splitsen we in uren die worden uitbesteed en benodigde eigen bezetting. De benodigde eigen bezetting vergelijken we met de huidige bezetting, hieruit volgt het verschil. De benodigde berekende bezetting en het verschil met de huidige bezetting is weergeven in

Figuur 7-5.

functieprofiel Beleidsmedewerker Beheerder Ontwerper Gegevensbeheerder Projectleider, werkvoorbereider, toezichthouder Subttotaal binnendienst Buitendienst totaal

extra benodigde benodigde bezetting (fte) bezetting (fte) 2,0 0,0 3,9 0,3 1,7 0,0 0,8 0,0

benodigde huidige uitbesteed eigen bezetting bezetting (fte) (fte) (fte) 0,3 1,7 1,0 0,4 3,7 2,8 0,8 0,8 0,0 0,3 0,5 0,0

verschil (fte) -0,7 -0,9 -0,8 -0,5

3,4

0,0

1,7

1,7

1,7

0,0

11,7

0,3

3,6

8,5

5,5

-3,0

9,3 21,0

1,0 1,3

3,6 7,2

6,6 15,1

6,5 12,0

-0,1 -3,1

Figuur 7-5 De berekende benodigde bezetting afgezet tegen de huidige bezetting

De huidige bezetting (formatie) bedraagt 12 fte, waarvan 5,5 fte binnendienst en 6,5 fte buitendienst. Bij de binnendienst is een tekort van 3,0 fte berekend. De buitendienst heeft voldoende capaciteit om de taken uit te voeren. Sweco | Water- en rioleringsprogramma Roermond | invulling van de taken voor stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater Projectnummer: 51019235 Datum 27-08-2024

56/81

Beschouwing Allereerst moet worden opgemerkt dat het duidelijke onderscheid in functieprofielen in theorie gemakkelijker te maken is dan in de praktijk. In de praktijk vult een medewerker vaak taken van verschillende functieprofielen uit. Dat geldt met name voor de beleidsmedewerker en beheerder, maar ook voor bijvoorbeeld beheerder-ontwerper. Een beleidsmedewerker voert vaak beheeractiviteiten uit, een beheerder voert ook beleidsactiviteiten uit, vooral op tactisch en operationeel niveau. Ook kan een beheerder meewerken aan het ontwerp en voorbereiding van investeringswerken en kan een ontwerper beheertaken uitvoeren. Desondanks geeft de berekening wel inzicht in de beschikbare inzet en benodigde capaciteit. Beleidsmedewerker Er is 1,0 fte beleidsmedewerker beschikbaar. Voor beleidsmatige taken is een tekort van 0,7 fte. Doordat er geen ontwerper in de eigen formatie aanwezig is, komen taken zoals het controleren van ontwerpen ook bij de beleidsmedewerker (en beheerder) terecht. Dit vergroot het tekort voor de beleidstaken. Beheerder De taken worden opgepakt door één beheerder. De beheerder wordt hierin bijgestaan door twee ondersteunend beheerders. Een van de ondersteunend beheerders besteed 0,33 fte aan de aanvullende taak: de Ondernemingsraad. Gezamenlijk is er 2,8 fte beschikbaar voor de taken die horen bij de beheerdersrol. Er is een tekort van 0,9 fte.

Doordat er geen ontwerper en gegevensbeheerder in de eigen formatie aanwezig zijn, komen taken zoals het controleren van ontwerpen en het verwerken van revisiegegevens ook bij de beheerders terecht. Dit vergroot het tekort voor de beheertaken. Ontwerper Gemeente Roermond heeft geen ontwerper in dienst. Er is een tekort van 0,8 fte op ontwerptaken. Het maken van het voorlopig en definitief ontwerp wordt door de afdeling Project Omgeving (PO) uitbesteed. De beheerder en de beleidsmedewerker verzorgt de inhoudelijke toets van het ontwerp. Gegevensbeheerder Gemeente Roermond heeft geen gegevensbeheerder in dienst. Er is een tekort van 0,70 fte voor het uitvoeren van het gegevensbeheer. Dit tekort heeft geleid tot een achterstand in het gegevensbeheer. Projectleider, werkvoorbereider, toezichthouder Voor de bekostiging van deze taak is budget opgenomen in de investeringen (15% voorbereiding en toezicht). Uitgegaan is van een gemiddeld jaarlijks investeringsvolume van ca. € 5,2 miljoen. Er is 3,4 fte berekend voor uitvoering van de taken die horen bij de Projectleider, werkvoorbereider, toezichthouder. Ongeveer de helft van de werkzaamheden wordt uitbesteed. De afdeling Project Omgeving vult de benodigde eigen bezetting in. Zij werken vraag gestuurd en leveren de benodigde capaciteit. Roermond ervaart geen tekorten voor de taken Projectleider, werkvoorbereider, toezichthouder.

Buitendienst Er is 6,5 fte beschikbaar voor de taken van de buitendienst. Dit is ongeveer voldoende voor het uitvoeren van de taken. In de praktijk worden tekorten ervaren omdat de buitendienst ook andere taken heeft, zoals gladheidsbestrijding en ondersteuning bij evenementen (hiervoor is 1 fte extra benodigde bezetting meegenomen). Wanneer inzet nodig is op deze aanvullende taken blijven de reguliere watertaken liggen en ontstaat er een achterstand. Taken die de buitendienst zelf uitvoert zijn: deel van de storingsdienst voor gemalen en drukunits, oplossen van verstoppingen, kleine reparaties aan gemalen, drukunits en huis- en kolkaansluitingen en de gemeente heeft een eigen kolkenzuiger. De werkzaamheden rondom het reinigen en inspecteren van riolering en grote onderhouds- en vervangingswerkzaamheden worden uitbesteed aan derden.