Document · PDF

Bijlage 1 Begroting 2026 versie 2 - 7 oktober 2025

Gemeenteraad 13 november 2025, gemeente RoermondBij agendapunt: Begroting 2026 (bespreekstuk)31.769 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

PROGR AMMABEGROTING 2026

Programmabegroting

2026

GEMEENTE ROERMOND

Versie 2 7 oktober 2025

PROGR AMMABEGROTING 2026

Inhoudsopgave begroting 2026 Voorwoord

1. Inleidende beschouwing

2. Verloop financiële positie

3. Programma’s

Programma 0 - Bestuur en ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen Programma 1 - Veiligheid Programma 2 - Verkeer, vervoer en waterstaat Programma 3 - Economie Programma 4 - Onderwijs Programma 5 - Sport, cultuur en recreatie Programma 6 - Sociaal Domein Programma 7 - Volksgezondheid en milieu Programma 8 - Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing (verplichte) BBV indicatoren

27 35 41 47 53 57 65 75 81 87

4. Paragrafen

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Weerstandsvermogen & risicobeheersing Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf Financiering Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Verbonden partijen en participaties Paragraaf Grondbeleid Paragraaf Wet open overheid (Woo)

5. Financiële begroting 5.1 5.2 5.3

Algemeen Overzicht baten en lasten en toelichting Uiteenzetting financiële positie en toelichting

Colofon

93 101 113 123 129 141 177 181 183 185 189 207 221

PROGR AMMABEGROTING 2026

Voorwoord Graag bieden wij u de Begroting 2026 aan. De begroting bevat tevens het meerjarenperspectief 2027-2029 en overstijgt daarmee ruimschoots deze bestuursperiode. Met de Kadernota 2026, door uw raad vastgesteld op 3 juli 2025, hebben wij de contouren van onze inzet voor 2026 geschetst. Daarbij hebben wij aangegeven dat de contouren richting de begroting voor 2026 nader zouden worden uitgewerkt. Dit met name ook, omdat de meicirculaire 2025 bij het opmaken van de Kadernota nog niet verwerkt was. Daardoor bestond er veel onzekerheid over de beschikbare rijksmiddelen. Daarnaast was het beeld van de autonome ontwikkelingen nog niet compleet o.a. vanwege het feit dat de besluitvorming over de begrotingen van verbonden partijen nog niet had plaatsgevonden. In de nu voorliggende Begroting 2026 zijn zaken verder uitgewerkt en hebben onzekerheden, voor zover dat mogelijk is, een vertaling gekregen. Het financiële beeld dat naar voren komt is positief. Zoals al is gebleken uit de jaarstukken 2024 en de kadernota 2025 is de gemeente Roermond financieel gezond en dat is in deze tijd geen vanzelfsprekendheid. Onze financiële positie maakt het mogelijk om de stijging van de woonlasten in een vergelijk over laatste twee bestuursperioden, zowel in euro’s als in procenten op een van de laagste niveaus in jaren te houden.

Wij zijn er dan ook zeer tevreden over dat wij de financiële kader uit ons Coalitieakkoord “de stad van ambities, daadkracht en verbinding hebben kunnen invullen en dat wij een financieel gezonde gemeente Roermond kunnen overdragen aan een nieuwe gemeenteraad en aan een nieuw college. De voorliggende Begroting 2026 met meerjarenperspectief 2027 – 2029 biedt het volgende stadsbestuur de financiële ruimte en -mogelijkheden om de dingen te doen die ze noodzakelijk acht voor de toekomst van onze mooie stad.

Namens het college van burgemeester en wethouders, Dirk Franssen, Wethouder economie, stedelijke ontwikkeling en financiën

PROGR AMMABEGROTING 2026

1. Inleidende beschouwing

PROGR AMMABEGROTING 2026

Inleidende beschouwing In het coalitieakkoord De stad van ambitie, daadkracht en verbinding hebben wij op hoofdlijnen onze keuzes en ambities geschetst voor de bestuursperiode 2022 - 2026. Wij hebben het daarbij tot doel gesteld om Roermond nog beter en mooier te maken zodat Roermond een stad is waar Roermondenaren anderen ontmoeten, waar inwoners prettig en veilig kunnen wonen, waar mensen goed kunnen werken en ondernemen, waar de noodzakelijke en gewenste voorzieningen aanwezig zijn, waar iets te beleven is en waar het gezellig is. Roermond: een stad waar iedereen de kans heeft om zichzelf te zijn, zich kan ontwikkelen en de mogelijkheden heeft om te werken aan een mooie toekomst. De begroting voor 2026 geeft de beleidsmatige en financiële kaders om daar vanaf komend jaar verdere invulling en uitwerking aan te geven. Wij realiseren ons daarbij terdege dat deze begroting nog slechts ten dele toeziet op de huidige bestuursperiode en de overgang vormt naar een nieuwe raadsperiode. Maar wij realiseren ons ook dat er een volwaardige meerjarenbegroting dient te liggen. Zoals wij ook in de afgelopen jaren hebben gedaan, geven wij prioriteit aan het continueren en uitvoeren van eerder geformuleerde ambities en dan met name aan de uitvoering van ons coalitieakkoord.

Een aantal ‘nieuwe’ kansen en ambities hebben we al eerder ingevuld met de resultaatbestemming vanuit het jaarrekeningresultaat 2024. Met deze begroting kiezen wij gericht voor het uitvoeren van een beperkt aantal ambities. Daarbij hebben we allereerst gekeken naar zaken uit het coalitieakkoord, die de afgelopen jaren nog niet zijn uitgevoerd en/of opgepakt. Deze hebben wij op basis van de actualiteit beoordeeld op relevantie en een beperkt aantal openstaande zaken zijn in deze begroting opgenomen. Daarnaast hebben wij de focus primair op de urgente ontwikkelingen gelegd. Wij de voelen de ruimte om de meerjarenbegroting 2026 op deze wijze aan de gemeenteraad aan te bieden, aangezien de gemeenteraad ons in deze bestuursperiode telkens op een zeer constructieve wijze de mogelijkheden heeft gebonden om doelen en ambities uit het coalitieakkoord te realiseren en waar te maken. De raad heeft ons college daarbij ondersteund door gericht eigen wensen en ambities in te brengen. Als college van burgemeester en wethouders zijn wij de gemeenteraad zeer erkentelijk voor het constructieve samenspel. Vanuit het geschetste perspectief werken we in 2026 constructief verder aan een groot aantal bouwen ontwikkelingsprojecten zoals het Centrumkwartier, Aan de Vallei, Weerstand en Roerdelta. Aan het actieplan Wonen, Welzijn, Zorg wordt verder invulling gegeven.

De kansengelijkheid van de Roermondenaren gaan we verder bevorderen en de bestaanszekerheid van onze inwoners wordt verder vergroot. We borgen een robuuste Jeugdzorg en maken “een gezond leven” mogelijk. Vormen van ondermijning worden bestreden en de weerbaarheid van de Roermondse samenleving wordt vergroot. Met de nieuwbouwplannen voor ROER College Schöndeln wordt toegewerkt naar een campusontwikkeling en met de realisatie van een nevenvestiging van de bibliotheek wordt op de Donderberg ook een plek voor ontmoeten, ondersteuning en ontwikkeling gerealiseerd. Een aantal wegen, zoals bijvoorbeeld de Minderbroederssingel, worden aangepakt en veiliger gemaakt en we verbeteren ook de afhandeling van meldingen in de openbare ruimte, zodat onze stad schoner en mooier wordt. Het Duurzaamheidsprogramma werken we komend jaar verder uit en de visie ‘Vooruit met Cuypers’ wordt uitgevoerd. De gemeente Roermond is financieel gezond en de voorliggende begroting toont ook in meerjarig perspectief een sluitend beeld. Ook met de laatste begroting van deze bestuursperiode staan wij voor een realistisch financieel beleid. Dit maakt het ook in de toekomst mogelijk maken om de lokale belastingen op een aanvaardbaar niveau te houden en het biedt een volgend stadsbestuur de mogelijkheid om haar ambities waar te maken.

Wij realiseren ons echter terdege dat het meerjarig perspectief onder druk blijft staan van (externe) factoren en onzekerheden. Geo-politieke spanningen, mondiaal economisch beleid, internationale afspraken en inflatie kunnen een groot effect hebben.

PROGR AMMABEGROTING 2026

Ook de grote onzekerheid over de bekostiging via het gemeentefonds is nog steeds actueel. Voor de terugval in 2026, 2027 en 2028 worden we gecompenseerd, maar de financiële situatie voor de langere termijn is in algemene zin niet beter geworden, omdat het Rijk de gemeenten vooralsnog alleen met incidentele middelen tegemoetkomt. Wij zien het als een verantwoordelijkheid van de Rijksoverheid om voor structurele taken en opgaven ook structurele middelen beschikbaar te stellen en wij zullen de Rijkoverheid daar, vanuit verschillende verbanden ook op blijven aanspreken. De Tweede Kamerverkiezingen en de koers- en beleidswijzigingen die daar zonder twijfel mee samenhangen, zullen in die zin ook niet zonder gevolg voor onze begroting blijven. De afgelopen bestuursperiode hebben we de gemeentelijke organisatie zowel kwalitatief als kwantitatief verder versterkt en daarmee ook de uitvoeringskracht vergroot. De komende jaren blijft een doorontwikkeling van belang waarbij de nadruk ook ligt op processen en systemen. Maar daarmee zijn we er niet. Zoals het voor de Roermondse samenleving van belang is om te werken aan weerbaarheid en wendbaarheid, is dat ook voor de gemeentelijke organisatie van belang. Ook de organisatie moet flexibel kunnen inspelen op veranderingen en moet voorbereid zijn op calamiteiten waarvan we op dit moment nog niet weten hoe die eruit zullen zien.

Wij zijn ervan overtuigt dat de Roermondse samenleving van al deze investeringen de komende jaren de vruchten plukt.

P R O G R A M M A B E G R O T I N G 2 0 2 65

2. Verloop financiële positie

PROGR AMMABEGROTING 2026

2.1 Financiële positie structureel Het financiële vertrekpunt van deze begroting is de kadernota 2026. Hieraan zijn vervolgens toegevoegd de financiële effecten van de autonome ontwikkelingen en een aantal vervangingsinvesteringen. Dit resulteert in een meerjarig begrotingssaldo kadernota 2026. De kadernota is op 3 juli jl. vastgesteld door de gemeenteraad. Vervolgens zijn aan dit meerjarig begrotingssaldo onder andere toegevoegd: Het effect van de meicirculaire 2025 met de doorrekening prijs- en loonontwikkeling, het effect van de doorrekening gesloten systeem riool en afval, het effect van de doorrekening financieringslasten. Tevens is toegevoegd een aanvulling op de autonome ontwikkelingen en de mutatie verbonden partijen. Vervolgens is de wijziging van de kapitaallasten uit de geactualiseerde investeringsplanning en de wijziging doorrekening verlenging afschrijvingstermijnen verwerkt. Tenslotte zijn er nog urgente ontwikkelingen toegevoegd (exclusief de urgente ontwikkelingen sociaal domein die ten laste worden gebracht van het raadskader sociaal domein). Al deze bijstellingen samen vormen de primitieve begroting 2026-2029. Zie de uiteenzetting in onderstaande tabel.

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Vertrekpunt kadernota 2026

-200

1.160

970

1.036

Autonome ontwikkelingen (excl. verbonden partijen)

-407

-413

-418

-423

-20

Vervangingsinvesteringen (kapitaallasten) Begrotingssaldo na kadernota 2026

-607

747

532

593

Mutaties meicirculaire 2025

2.576

2.347

2.438

3.120

Mutatie ontwikkeling loon-prijs index

-383

-828

-976

-1.657

1.587

2.303

2.030

2.092

-21

Raadsvoorstellen (raad mei) Meerjarig begrotingssaldo na meicirculaire 2025 Besluitvorming amendement kadernota 2026 Nagekomen autonome ontwikkelingen (bijstelling wabo leges)

-400

Mutatie geactualiseerde OZB-prognose BsGW

555

569

578

592

Mutatie geactualiseerde investeringsplanning

1.068

1.025

528

Mutatie herrekening rentelasten (treasury)

1.520

1.512

704

-245

Mutatie doorrekening verlengen afschrijvingstermijnen

622

712

858

1.158

Mutatie herrekening afval/riool

480

259

275

354

Mutatie verbonden partijen

-1.043

-1.149

-1.121

-1.188

Urgente ontwikkelingen + aanvullende prioriteiten (item 1 t/m 15)

-2.543

-1.713

-1.437

-1.296

Structureel begrotingssaldo primitieve begroting 2026-2029

1.846

3.097

1.994

1.097

PROGR AMMABEGROTING 2026

Tezamen met de mutaties binnen het raadskader Sociaal Domein zou dit tot een geprojecteerd saldo leiden van groot:

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Meerjarig saldo Raadskader Sociaal Domein

3.864

4.075

-820

-244

Prioritering urgente ontwikkeling Sociaal Domein (item 17 t/m 21)

-845

-1.565

-1.242

-997

1.400

1.437

Meerjarig saldo Raadskader Sociaal Domein

3.019

2.510

-662

196

Geprojecteerd* begrotingssaldo*

4.865

5.607

1.332

1.293

Opvoeren stelpost Eigen Bijdrage Jeugd + sturen op trajectduur jeugdzorg

* Betreft begrotingssaldo en saldo raadskader bij elkaar opgeteld.

Urgente ontwikkelingen en aanvullende prioriteiten Zoals in de kadernota 2026 al is geschetst staat de begroting 2026 in het teken van ‘afmaken waar we aan begonnen zijn’. Derhalve zijn er dan ook maar een beperkt aantal urgente ontwikkelingen en aanvullende prioriteiten opgenomen. Hierin heeft Roermond keuzes gemaakt rekening houdend met haar structurele begrotingsruimte. Ondanks de terugval van middelen in het meerjarig perspectief (zie jaar 2029) presenteert Roermond een sluitende realistische meerjaren begroting (zie ook overzicht structureel – reëel begrotingsevenwicht, paragraaf 2.3). Op de volgende pagina’s vindt u een uiteenzetting van de urgente ontwikkelingen en aanvullende prioriteiten:

PROGR AMMABEGROTING 2026

bedragen x € 1.000

Nr.

Urgente ontwikkelingen en aanvullende prioriteiten

Investeringsbedrag

2026

2027

2028

Toelichting

Toekomst visie Cuypershuis

N.v.t.

414

391

366

Toevoeging middelen n.a.v. raadsvoorstel (mei 2025) Toekomstvisie Cuypershuis (betreft zowel toevoeging formatie personeel als ook exploitatiemiddelen).

Expositie Koninklijke Troon

N.v.t.

125

-50

Het Cuypershuis krijgt de bijzondere kans een expositie te ontwikkelen rond de komst van de Koninklijke Troon, een bruikleen die is toegezegd door het Ministerie. De kosten zijn hoger dan bij de resultaatbestemming bij de jaarrekening 2024 geprognotiseerd.

Secundaire arbeidsvoorwaarden (verhogen kilometervergoeding)

N.v.t.

407

Uit de benchmark inzake secundaire arbeidsvoorwaarden is gebleken dat Roermond ver achterblijft bij de omliggende Gemeenten inzake de vergoeding woon-werkverkeer. Om haar positie op de arbeidsmarkt niet te verliezen in de strijd om talenten/nieuwe medewerkers, wordt de vergoeding woon-werkverkeer in lijn gebracht (0,23 ct per km) met wat gangbaar is bij andere gemeenten. Hierbij is een grens van 50 km enkele reis aangehouden als reëel wervingsgebied. Dit past ook in de visie van de professionele arbeidsrelatie zoals vastgesteld in 2024.

Data analyse (software-platform)

N.v.t.

Om data bruikbaar te maken, en voor diverse doeleinden in te kunnen zetten zijn afspraken en structuren nodig (governance). Om de governance te realiseren en te ondersteunen, is een specialistisch platform (software) nodig. Structurele dekking vindt uiteindelijk plaats binnen het applicatielandschap (optimalisatie), echter om te ontwikkelen en implementeren is een incidentele investering nodig.

Cloud-migratie Enterprise Service Bus

N.v.t.

Doordat steeds meer applicaties met elkaar communiceren en gegevens uitwisselen), neemt het belang van veilige, stabiele verbindingen toe. Dit vergt een overstap naar een specialistisch cloud ESBprovider. Structurele dekking vindt uiteindelijk plaats binnen het applicatielandschap (optimalisatie), echter om te ontwikkelen en implementeren is een incidentele investering nodig.

Actie-agenda Thuis in Roermond : “Wonen, Welzijn en Zorg”

N.v.t.

225

Conform de visie en het actieplan (raad dec 2024) is opgenomen dat er nog een structurele dekking vanaf 2027 benodigd is. De kern ligt in een betere organisatie en integratie van wonen, welzijn en zorg en het starten van concrete projecten + extra capaciteit.

Spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte (uitvoeringsprogramma)

729

15,9

29,7

38,4

47,1

Opvolging geven aan uitvoeringsprogramma zodat inwoners van alle leeftijden worden gestimuleerd om actief te zijn en elkaar te ontmoeten door wijkgerichte investeringen in speellocaties en deze uit te breiden met beweeg- en ontmoetfuncties. Vooruitlopend op het inhoudelijk beleidsvoorstel dat in oktober aan uw raad wordt aangeboden.

PROGR AMMABEGROTING 2026

bedragen x € 1.000

Nr.

Urgente ontwikkelingen en aanvullende prioriteiten

Investeringsbedrag

2026

2027

2028

2029

Toelichting

Groen en Doen Roermond B.V.

N.v.t.

445

Uit het onderzoeksrapport naar de financiële- en kwalitatieve situatie van Groen en Doen is gebleken dat, naast de extra middelen voor instandhouding (resultaatbestemming jaarrekening 2024), ook middelen voor kwaliteitsverbetering van de dienstverlening en bedrijfsvoering noodzakelijk zijn. Dit is een incidenteel bedrag, omdat de definitieve keuze over doorontwikkeling en positionering van Groen en Doen na een scenario-studie aan de orde is medio 2026.

Onderhouds baggeren

N.v.t.

325

Voor het onderhouds-baggeren van havens en waterpartijen is in 2025 extra areaal in beeld gekomen waar het Meerjaren-baggerplan 2022 – 2032 niet in voorziet. Uitvoering staat gepland in 2026.

Veilige maasplassen

N.v.t.

Met het project Veilige Maasplassen wordt uitvoering gegeven aan raadsmotie 22M14 (2022) ‘Een behouden vaart op de Maasplassen in Midden-Limburg’. Om deze publiek-private samenwerking te continueren en te verbreden zijn voor 2026 en 2027 deze incidentele middelen nodig. Dit biedt tevens de gelegenheid in te zetten op het duurzaam borgen van deze aanpak via de Regiodeal Midden-Limburg.

Bibob onderzoeken

N.v.t.

150

In lijn met het vastgestelde Bibob beleid wordt het instrumentarium van Bibob-onderzoeken steeds breder ingezet binnen diverse beleidsterreinen, zoals omgevingsvergunningen, vastgoed, subsidies en inkoop- en aanbestedingstrajecten. Deze verbreding is noodzakelijk om integriteitsrisico’s tijdig te signaleren en draagt bij aan een weerbare overheid. Door het beschikbaar stellen van aanvullende middelen kunnen we flexibel inspelen op de groeiende vraag, de specialistische expertise en tegelijkertijd de kwetsbaarheid van de huidige solistische functie verkleinen.

Jurist Openbare orde en veiligheid

N.v.t.

101

De eerdere incidentele inzet van juridische expertise wordt structureel. Door complexe wet- en regelgeving en toenemende veiligheidsvraagstukken, is snelle en juridisch onderbouwde besluitvorming essentieel. Dit versterkt onze bestuurlijke slagkracht bij ondermijning, openbare orde incidenten en maatregelen zoals sluitingen, gebiedsverboden en cameratoezicht. Daarnaast vergroot het de weerbaarheid van de organisatie tegen juridisering en ondersteunt het de uitvoering van ons veiligheidsbeleid door stadstoezicht.

Senior communicatie adviseur

N.v.t.

100

Betreft een incidentele ophoging formatie communicatie adviseur. In 2026 wordt de pilot bestuurlijke communicatie geëvalueerd en vandaaruit wordt beoordeeld wat er structureel benodigd is.

Data- analisten

N.v.t.

125

Om datagedreven te kunnen werken, zijn diverse type dataspecialisten nodig, welke nog niet allemaal structureel opgenomen zijn binnen de formatie. Met deze investering zetten wij de volgende stap. Naast hetgeen aan uitbreiding gevraagd wordt, wordt er proactief gekeken op welke wijze er meer bijgedragen kan worden aan de ontwikkeling van het datateam.

PROGR AMMABEGROTING 2026

bedragen x € 1.000

Nr.

Urgente ontwikkelingen en aanvullende prioriteiten

Investeringsbedrag

2026

2027

2028

2029

Toelichting

Task force overbewoning (TFO)

N.v.t.

175

Met deze middelen maken we de extra incidentele inzet structureel. Periodieke controles door de TFO en de juridische opvolging die dit vraagt is essentieel om de negatieve effecten van niet vergunde kamerbewoning op de leefbaarheid en veiligheid in de wijken te voorkomen.

Verlaging Dam Lateraal

1.484

Betreft een incidentele aanvullende storting in de reserve kapitaallasten Dam Lateraalkanaal vanuit de Algemene Reserve. Het huidige bedrag van € 4,88 mln. is niet toereikend voor de geplande investeringen. Voorzien is om eind 2025 de bestuursovereenkomst tussen Rijk – RWS – Gemeente Roermond te sluiten waarna de uitvoeringsfase van start gaat.

Aanpak seniorvriendelijk Roermond

N.v.t.

Dit betreft een structurele uitbreiding van tot nu toe tijdelijk ingevulde formatie voor de coördinator senior vriendelijk Roermond. Dit is noodzakelijk om de structurele inbedding van de netwerkaanpak voort te kunnen zetten.

Jongeren werk en straat coaching in het (voortgezet) onderwijs

N.v.t.

260

De extra inzet van het jongerenwerk en straatcoaching in het (voortgezet) onderwijs is noodzakelijk ter preventie en bestrijding van de problematiek bij de doelgroep jongeren, welke sinds de coronapandemie in omvang en complexiteit is toegenomen.

Aanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GiA) Noorden Midden-Limburg

N.v.t.

170

172

177

In de Wmo 2015 en de Jeugdwet is bepaald dat gemeenten zorg moeten dragen voor een aanpak om huiselijk geweld en kindermishandeling (tegenwoordig GiA) te voorkomen en te bestrijden. Venlo is centrumgemeente. De extra bijdrage van alle 14 gemeenten is nodig om de noodzakelijke inzet te kunnen waarborgen.

Preventie- en gezondheidsbeleid (inclusief GALA/IZA)

N.v.t.

230

325

Continuering van de tijdelijke middelen Preventie & Gezondheidsbeleid zijn nodig om de noodzakelijke extra inzet op preventie (voorkant) mogelijk te maken. Dit is nodig om te voorkomen dat problematieken erger worden en daardoor zwaardere (en dus duurdere) inzet nodig is.

Beperken instroom jeugdhulp via de huisarts

N.v.t.

500

750

500

In 2021 is in Roermond een pilot uitgevoerd met inzet gedragswetenschappers. Hierin is gebleken dat deze inzet effectief is. De huidige inzet (2 fte) kan slechts 33% van de meldingen oppakken. Dat is onvoldoende om grip te krijgen op de verwijzingen via de huisarts en uiteindelijk de huidige instroom in jeugdzorg te verminderen. Extra inzet van gedragswetenschappers bij de huisartsen in Roermond is daarom noodzakelijk.

4.872

3.278

2.679

2.293

Totaal nog te dekken:

PROGR AMMABEGROTING 2026

bedragen x € 1.000

Nr.

Urgente ontwikkelingen en aanvullende prioriteiten

Investeringsbedrag

2026

2027

2028

2029

Toelichting

Dekking: 22

Algemene reserve

-1.484

Raadskader Sociaal Domein

-845

-1.565 -1.242

-997

Ten laste begrotingssaldo

2.543

1.713

1.437

1.296

Dit betreft dekking uit de algemene reserve ter aanvulling van de kapitaallastenreserve verlaging Dam Lateraal. De dekking van de urgente ontwikkelingen voor het Sociaal Domein (17 t/m 21), worden gedekt binnen het Raadskader Sociaal Domein (een update van dit raadskader volgt verderop).

PROGR AMMABEGROTING 2026

2.2 Financiële positie incidenteel Voor de incidentele financiële positie wordt de vastgestelde stand van de algemene reserve (AR) bij de jaarrekening 2024 als uitgangspunt genomen. In onderstaand overzicht is reeds genomen besluitvorming verwerkt en de voorgenomen besluitvorming meegenomen als prognose.

(bedragen x € 1.000)

2025

Stand algemene reserve voor besluitvorming jaarstukken 2024

42.537

-/- Besluit overhevelingen Burap ‘21

-47

2026

2027

2028

-/- Besluit Kiezen voor Kansen

-3.440

-2.925

-/- Limburg centraal/grootschalige woningbouw OV (november)

-425

Stand na voorgaande besluitvorming

38.625

35.275

35.319

42.924

+/+ 1e tussenrapportage 2025 Stand algemene reserve na besluitvorming 1e tussenrapportage 2025

44 38.669

Besluitvorming na 1e tussenrapportage 2025: Vrijval bestemmingsreserve centrumkwartier

10.000

Onttrekking t.b.v. voorziening centrumkwartier

-14.417

Onttrekking t.b.v. implementatie nieuw financieel systeem

-1.225

+/+ Jaarrekeningresultaat 2024

14.628

-/- Budgetoverhevelingen 2024

-1.381

Stand algemene reserve (boekwerk jaarrekening 2024)

46.274

Aanvullende besluitvorming: -/- Raadsvoorstel jaarrekening inzake vorming bestemmingsreserve Europees Sociaal Fonds (ESF)

-1.000

-/- Raadsvoorstel resultaatbestemmingen 2024

-6.364

-1.721

-/- Besluitvorming amendementen jaarstukken 2024

-548

-30

-50

Stand algemene reserve na aanvullende besluitvorming

38.362

33.261

33.211

33.161

Voorgenomen besluitvorming: -/- Onttrekking inzake kapitaallastenreserve Dam-Lateraal

-1.484

Prognose stand algemene reserve na besluitvorming en voorgenomen besluitvorming

38.362

31.777

31.727

31.677

Benodigde weerstandscapaciteit

-7.507

waaronder claim sociaal domein:

-3.220

Stand algemene reserve na aftrek minimumpositie

30.855

24.270

24.220

24.170

Uit bovenstaand overzicht blijkt dat onze algemene reserve uitstekend is. Het blijft echter zaak om de komende jaren de algemene reserve kritisch te blijven volgen.

PROGR AMMABEGROTING 2026

Minimumpositie algemene reserve Het minimum van de algemene reserve is opnieuw bepaald. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is hierover een uitgebreide toelichting opgenomen. Hierin is aansluiting gezocht met de methode die landelijk breed wordt toegepast en wordt veel meer de relatie gelegd met de risicoanalyse. Als basis voor het bepalen van het benodigde weerstandsvermogen worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Een actuele risico-inventarisatie • Een weerstandsratio binnen de bandbreedte van 1,4 (minimaal) – 2 (ruim voldoende) • Het streven naar een minimale solvabiliteit van 20% Het minimum van de algemene reserve komt op basis hiervan op afgerond € 7,5 miljoen, dit is inclusief de claim voor het sociaal domein. Voor een verdere inhoudelijke toelicht wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Sociaal Domein Kader Sociaal Domein Om de ambities en opgaven in het sociaal domein voldoende financiële basis te bieden is in het coalitieakkoord een raadskader Sociaal Domein benoemd. Dit is in de begroting 2023 geeffectueerd, middels een financieel kader in te stellen en binnen de algemene reserve een deel via de claim Raadskader Sociaal Domein te alloceren ten behoeve van het opvangen van financiële risico’s binnen het sociaal domein. Vanaf 2024 hanteren we een nieuwe programma indeling en is het kader sociaal domein opnieuw vastgesteld. Dit kader betreft programma 6 Sociaal Domein. De claim voor het kader sociaal domein binnen de algemene reserve is bedoeld om eventuele tegenvallers binnen het kader sociaal domein op te kunnen vangen. Daar tegenover staat, dat voordelen binnen het kader sociaal domein ook ten gunste van deze claim vallen. Jaarlijks wordt, op basis van een risico-inventarisatie, bepaald hoe hoog het minimumbedrag van deze claim dient te zijn. Dit is tevens ook het plafondbedrag. Indien het plafondbedrag van de claim bereikt is, zullen overschotten ten gunste en tekorten ten laste komen van de algemene reserve. Voor de begroting 2026 is dit plafond bepaald op € 2,3 mln. (exclusief de ratio van 1,4). Een update van de stand van het raadskader programma 6 ‘Sociaal Domein’ na dekking urgente ontwikkelingen Sociaal Domein is als volgt:

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Meerjarig saldo Raadskader Sociaal Domein

3.864

4.075

-820

-244

Prioritering urgente ontwikkeling Sociaal Domein (item 17 t/m 21)

-845

-1.565

-1.242

-997

1.400

1.437

3.019

2.510

-662

196

Opvoeren stelpost Eigen Bijdrage Jeugd + sturen op trajectduur jeugdzorg Meerjarig saldo Raadskader Sociaal Domein

PROGR AMMABEGROTING 2026

Om de baten en lasten binnen het door de raad vastgestelde kader realistisch te kunnen ramen, is het eerder ingenomen standpunt ten aanzien van het niet verwerken van de maatregelen “eigen bijdrage jeugd” en “sturen op trajectduur jeugdzorg” herzien. Conform de richtlijnen uit de begrotingscirculaire staat de toezichthouder toe dat deze maatregelen budgettair neutraal worden opgenomen, bijvoorbeeld via een stelpost, ondanks dat de uitwerking hiervan nog niet is afgerond en de uitvoering afhankelijk is van toekomstige wet- en regelgeving. Vanaf 2028 is daarom binnen het sociaal domein een stelpost van circa € 1,4 miljoen opgenomen. Hiermee zijn de betreffende baten budgettair neutraal verwerkt binnen het raadskader. Na verwerking van de urgente ontwikkelingen en de stelpost jeugd is het raadskader voor het sociaal domein financieel sluitend. Ontwikkelingen sociaal domein Binnen het kader sociaal domein zien wij diverse ontwikkelingen, zoals hogere lasten als gevolg van de aanbesteding ‘ambulante jeugdhulp en wonen’ en verlenging van overige jeugdhulpcontracten, (OVA) indexeringen op basis van contractafspraken. Daarnaast wordt een positief effect verwacht binnen het BUIG budget en de complexe problematiek. In de septembercirculaire 2024 hebben we vanaf 2026 structurele middelen voor jeugdhulp en Wmo ontvangen.

Aanvullend hebben we in de meicirculaire 2025 zowel structurele als ook incidentele (tot en met 2027) middelen ontvangen voor jeugdhulp en incidentele middelen in 2026 voor de Wmo. Verder zijn er ontwikkelingen als gevolg van de oprichting van Doon en de gemeentelijke opvang ontheemden, waarvan de financiële effecten nog niet bekend zijn. Naast deze ontwikkelingen kennen we de landelijke programma’s IZA (Integraal Zorgakkoord), GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord), de Hervormingsagenda jeugd en het onlangs gesloten onderhandelaarsakkoord Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA). Deze programma’s hebben als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden, door te werken aan een gezonde generatie in 2040 en door betere en tijdige zorg en ondersteuning voor op de juiste plek en wanneer dit nodig is. Hiervoor worden door het Rijk incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de regionale dan wel lokale uitvoering. In het AZWA zijn voor 2026 extra middelen voor gemeenten beschikbaar gesteld (landelijk 50 miljoen), aanvullend op de reeds bestaande SPUK IZA en de Brede SPUK voor het GALA. Aanvullend is afgesproken dat gemeenten 10% van de niet bestede Brede SPUK GALA ontschot mogen meenemen van 2025 naar 2026. Vanaf 2027 wordt de SPUK IZA onderdeel van de financiering van het AZWA.

Deze financiering wordt aangevuld voor zowel 2027 en 2028 met 100 miljoen voor het sociaal domein op basis van een generieke verdeelsleutel over alle gemeenten. Over de wijze van uitkering van de middelen worden nog nadere afspraken gemaakt. In het AZWA is opbouw naar structurele financiering afgesproken. Daarnaast kennen we de lokale programma’s “Kiezen voor Kansen”, “Investeer in jeugd” en “Beleidsplan Armoede en Schulden”. Deze programma’s hebben als doel bij te dragen aan de doelstellingen van de Hervormingsagenda Jeugd en richten zich op het versterken van de sociale basis, het verbeteren van de jeugdhulp en tegelijkertijd het realiseren van kostenbesparingen. De programma’s lopen tot en met 2028, de beoogde beweging naar de voorkant vraagt echter een langjarige investering. We investeren nu in de volgende generatie. Vraag is of de (financiële) effecten in 2028 volledig zichtbaar worden op de gespecialiseerde jeugdhulp o.a. op het gebied van zorgzwaarte, -lengte en -intensiteit van trajecten. In de begroting 2026 hebben we bovenstaande ontwikkelingen grotendeels budgettair neutraal verwerkt binnen het raadskader sociaal domein.

PROGR AMMABEGROTING 2026

2.3 Structureel en reëel begrotingsevenwicht In artikel 189 van de Gemeentewet is bepaald, dat de gemeenteraad erop toe ziet, dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Hiervan kan worden afgeweken, indien aannemelijk is, dat het structureel en reëel evenwicht in de eerstvolgende jaren tot stand zal worden gebracht.

Structureel evenwicht Structurele baten en lasten zijn die baten en lasten die in beginsel jaarlijks in de begroting en meerjarenraming worden opgenomen. Voor het begrip structureel is aansluiting gezocht bij de 4 jaar van de begroting en meerjarenraming. Baten en lasten zijn in beginsel incidenteel wanneer deze baten en lasten het begrotingssaldo incidenteel beïnvloeden. Het gaat om eenmalige zaken of om projecten of subsidies die tijdelijk c.q. eindig (harde einddatum) zijn. Het structureel begrotingssaldo wordt bepaald door het begrotingssaldo te zuiveren van incidentele baten en lasten. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is dan ook opgenomen, dat in de toelichting op het overzicht van baten en lasten bij de begroting en bij de jaarrekening, een overzicht moet worden gevoegd van incidentele baten en lasten. Het structureel en reëel evenwicht is een belangrijk criterium voor een solide financieel beleid. Het BBV geeft geen scherpe afbakening van het begrip structureel en incidenteel. De commissie BBV heeft in de Notitie incidentele en structurele baten en lasten van augustus 2018 een nadere duiding gegeven van deze begrippen. Ook de verduidelijking handreiking Structurele en incidentele baten en lasten 2021 van de provincies gaat daar verder op in.

De aard van de begrotingspost is bepalend (dominante criterium) of een post als structureel of incidenteel wordt aangemerkt. Als hulpmiddel voor het begrip ‘incidenteel’ kan gedacht worden aan baten en lasten die zich gedurende maximaal 3 jaar voortdoen. Dit hulpmiddel is in voorliggende begroting gehanteerd. Het structureel begrotingsevenwicht 2026 wordt berekend door het begrotingssaldo te verminderen met de incidentele lasten en baten (conform het overzicht ‘incidentele baten en lasten’ in de financiële begroting). Het saldo dat over blijft moet op termijn positief zijn (de structurele baten zijn dan groter dan de structurele lasten). Dit is uiteengezet in onderstaande tabel:

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Begrotingssaldo (na besluitvorming)

1.846

3.097

1.994

1.097

Bij: Incidentele lasten

11.832

5.346

4.480

Af: Incidentele baten

-11.832

-5.346

-4.480

Saldo incidentele baten en lasten

Structureel begrotingssaldo

1.846

3.097

1.994

1.097

Structureel evenwicht

PROGR AMMABEGROTING 2026

Reëel evenwicht Reëel evenwicht houdt in dat de ramingen in voorliggende begroting van de Gemeente Roermond volledig, voldoende realistisch en haalbaar dienen zijn. Belangrijke onderwerpen om dit te kunnen toetsen zijn onder andere de realiteit van: ombuigingen, loon- en prijsstijgingen, algemene uitkering, weerstandsvermogen en risico’s, ontwikkeling van de grondexploitatie en onderhoud van kapitaalgoederen (wegen, groen, gebouwen en riolering). Indien ramingen onvoldoende volledig, realistisch en haalbaar zijn, is de kans groot dat er op termijn een begrotingstekort ontstaat. De voorliggende begroting is opgesteld conform de uitgangspunten genoemd in de kadernota 2026. Zo is bijvoorbeeld de algemene uitkering begroot op basis van de stand meicirculaire 2025 en zijn de loon- en prijsindexen begroot op basis van de CPB-ramingen, stand meicirculaire 2025. Tenslotte zitten er geen ombuigingen of taakstellingen in deze begroting. Wel is er een stelpost ‘eigen bijdrage Jeugd + sturen op trajectduur’ opgenomen vanaf 2028 voor ca. € 1,4 mln. Dit met de kanttekening dat toekomstig te ontvangen middelen 2028 e.v. uit het gemeentefonds voor Jeugdzorg eerst op de stelpost ingeboekt zullen gaan worden. Over het opvoeren van deze stelpost heeft afstemming met de Provincie plaatsgevonden.

Voor een compleet overzicht van de risico’s en een meer inhoudelijke onderbouwing hiervan wordt verwezen naar paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

PROGR AMMABEGROTING 2026

3. Programma’s

PROGR AMMABEGROTING 2026

Programma 0

Bestuur en ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen Strategisch doel programma Binnen het programma ‘bestuur en ondersteuning’ worden de algemene baten en lasten voor het draaiend houden van de gemeente geboekt. Denk hierbij aan het gemeentehuis, het college, burgerzaken, treasury-uitgaven of ICT. Ook de primaire baten van de gemeente boeken we op dit hoofdtaakveld, namelijk de gemeentefondsuitkering en de lokale lasten zoals de OZB- en parkeerbelasting. Ten slotte zijn de boekhoudposten ook op dit taakveld te vinden. Deze gebruiken we om de exploitatie boekhoudkundig sluitend te maken.

Beleidskaders: • Toekomstvisie Roermond 2030 (2016) • Euregio-Visie 2030 (2021) • Het verbindend hart van Limburg in uitvoering! (2021) • Communicatievisie gemeente Roermond (2025-2030) • Nota vastgoed (2025) • Coalitieakkoord ‘’De stad van ambitie, daadkracht en verbinding’’ (2022)

Verbonden partijen: • Euregio Rijn-Maas Noord

Producten:

0.1 Bestuur

Bestuur is een subtaakveld binnen het programma 0. Bestuur en ondersteuning, bestaande uit de volgende onderwerpen: Regionale en Eurregionale samenwerking Wat willen we bereiken? Op diverse beleidsterreinen wordt regionaal samengewerkt, soms informeel en soms wettelijk verplicht. De formele samenwerkingsverbanden kennen hun eigen regeling en governance en worden inhoudelijk beschreven bij de betreffende inhoudelijke programma’s. Roermond is lid van de Euregio Rijn-Maas-Noord (ERMN). Het overkoepelende doel van de euregio is het verminderen van grensbelemmeringen voor wonen, werken, studeren en zakendoen en het versterken van de identiteit van het gebied als een samenhangende regio. Daarnaast is de ERMN een belangrijke schakel in het subsidieprogramma van de Europese Unie: het Interreg-programma. Verder heeft de gemeente een officiële stedenband met de gemeente Mönchengladbach. De contacten met deze gemeente zijn sinds 2021 geïntensiveerd. In 2024 is een 10-Puntenplan vastgesteld om de samenwerking verder te intensiveren. Ook op andere (beleids)terreinen (bijvoorbeeld citymanagement, vervoer en infrastructuur) kijken we naar mogelijkheden tot grensoverschrijdende samenwerking. Met de gemeenten Niederkrüchten en Brüggen onderhouden we de contacten als buurgemeenten. Roermond is een stad van vieren en herdenken. Dit is belangrijk voor de ontwikkeling van onze gemeenschap.

Het zorgt voor kennis van het verleden en verbinding tussen mensen in onze samenleving. We hebben in Roermond niet allemaal een gezamenlijk verleden, wel een gezamenlijke toekomst. Samen vieren en herdenken draagt bij aan het samen bouwen van deze toekomst met begrip en respect voor eenieders positie daarin.

PROGR AMMABEGROTING 2026

Wat gaan we ervoor doen? Met de ERMN, Mönchengladbach, Niederkrüchten en Brüggen zetten we in op grensoverschrijdende samenwerking en het wegnemen van grensbelemmeringen. We kijken naar projecten met een positieve uitwerking aan beide zijden van de grens. Met de gemeente Niederkrüchten zijn we in overleg over de planvorming en realisering van het bedrijventerrein op de voormalige RAF-basis. Met de partnerstad Mönchengladbach wordt intensiever samengewerkt op basis van een gezamenlijk vastgesteld 10-puntenplan. Het gaat daarbij om ontmoeten en (kennis) uitwisseling op verschillende niveaus, maar ook om het in samenwerking benutten van kansen en waar mogelijk uitvoeren van projecten. Roermond kent een brede traditie en basis van vieren en herdenken op landelijk, regionaal en lokaal niveau. Er is daarbij ruimte voor nieuwe initiatieven, die betekenis geven aan hetgeen voor inwoners belangrijk is. Met inwoners verstevigen we deze basis en zorgen we dat ook in de toekomst vieren en herdenken stevig verankerd is in onze stad. Nieuwe kansen grijpen we aan om ons landelijk en regionaal nog meer te profileren.

Wat levert het op? De inspanningen binnen de Euregio en Duitse gemeenten zijn gericht op het wegnemen van grensbelemmeringen, het verkrijgen van Interreg-subsidies voor gezamenlijke projecten maar ook op het zijn van “ein guter Nachbar.” Dat geldt ook voor de samenwerking met partnerstad Mönchengladbach waarbij ontmoeten en (kennis) uitwisseling ook gezien worden als investeringen die in de toekomst nog meer concreet vruchten afwerpen. Naast bovengenoemde thema’s werken we op ( subs) regionale schaal samen op het gebied van mobiliteit, woningbouw, inkoop sociaal domein, arbeidsmarkt, omgevingsdienst, leerplicht, onderwijs en vroegtijdig schoolverlaten, vervoer en veiligheid. Deze samenwerkingen komen in de paragrafen terug. We werken aan een toekomstbestendige visie die ruimte biedt voor een juiste borging van vieren en herdenken binnen onze gemeente. Daarbij is tevens expliciet aandacht voor Roermond als veteranenstad. Aan de hand van deze visie zorgen we ervoor dat aandacht voor vieren, herdenken en veteranen stevig verankerd is binnen onze gemeente.

0.2 Burgerzaken

Wat willen we bereiken? De visie Dienstverlening krijgt steeds duidelijkere contouren binnen de organisatie. Deze visie maakt duidelijk wat de inwoners kunnen en mogen verwachten van de gemeente. Hierdoor stellen wij onze inwoners, ondernemers en alle andere klanten nog nadrukkelijker centraal bij de gemeentelijke dienstverlening. Snel, betrouwbaar en duidelijk is waar we als gemeente Roermond naar streven. Digitale kanalen worden steeds intensiever benut, waardoor burgers en ondernemers via online formulieren en het portaal steeds meer producten en diensten digitaal kunnen aanvragen of de status van hun aanvraag kunnen raadplegen. Daarnaast worden op dit moment plannen gemaakt om het stadskantoor (begane grond waar de publieksbalies zich bevinden) te verbouwen. Deze plannen bevinden zich momenteel in de ontwikkelfase. Het doel van de verbouwing is om het stadskantoor moderner en gebruiksvriendelijker te maken. Wat gaan we ervoor doen? We breiden het aantal digitaal beschikbare producten en diensten uit voor aanvraag via de website en statusupdates via het portaal. Hierbij voldoen we aan de wettelijke eisen van de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer, die op 1 januari 2026 ingaat. Het digitale landschap wordt vereenvoudigd en beter toegankelijk gemaakt. De chatbot wordt voorzien van AI zodat deze beter in staat is om vragen 24/7 zelfstandig correct te antwoorden.

PROGR AMMABEGROTING 2026

Alle contactmomenten worden geregistreerd om een beter klantbeeld te verkrijgen. Daarnaast worden de veel voorkomende vragen gestandaardiseerd, zodat via alle kanalen hetzelfde antwoord wordt gegeven. Wat levert het op? Inwoners kunnen digitaal meer zaken zelf regelen. Doordat de status van verzoeken online via het portaal in te zien is, neemt het aantal vragen hierover af. Hierdoor komt er capaciteit vrij om inwoners fysiek (balie) of telefonisch verder te helpen. Door het completere klantbeeld kunnen we de inwoner effectiever, met meer empathie en/of snelheid (verder) helpen. Door de toevoeging van AI aan de chat-bot worden de antwoorden accurater waardoor (ook buiten kantoortijden) meer vragen kunnen worden beantwoord.

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Wat willen we bereiken? Op een effectieve en efficiënte wijze komen tot een optimale vastgoedportefeuille voor zowel gebouwen en gronden. Wat gaan we ervoor doen? Er vindt een doorontwikkeling plaats op het gebied van vastgoedmanagement. In 2024 zijn de eerste stappen gezet met de verdere doorontwikkeling en professionalisering. Deze aanpak bestaat uit een gefaseerd en gedetailleerd uitvoeringsplan wat op 19 augustus 2025 door het college is vastgesteld. In 2026 (en 2027) geven we hier een vervolg aan om van het huidige veelal operationele beheer, door te groeien naar tactisch (assetmanagement) en strategisch (visie-beleid) beheer. Dit levert beter inzicht op in de vastgoedportefeuille op basis van de gemeentelijke beleidsdoelstellingen (vastgoed als middel), alsmede de huisvestingsbehoefte van de ambtelijke en bestuurlijke organisatie (bedrijfsmiddel). Vastgoed dat niet meer past binnen de gemeentelijke beleidsdoelstellingen wordt zo snel mogelijk verkocht of krijgt een andere bestemming. In 2026 vindt het beheer en onderhoud plaats volgens het geldende beheerplan (MJOP) gebouwen en het hierin vastgestelde kwaliteitsniveau. In 2025 is er gestart met een herijking van het (duurzaam) meerjarenonderhoudsplan plaats, dit plan zal medio 2026 aan uw raad voorgelegd worden.

Wat levert het op? Een portefeuille (gebouwen en gronden) die optimaal bijdraagt aan de ruimtelijke-, maatschappelijke- en duurzame doelstellingen van onze gemeente. Vastgoed wat niks (meer) toevoegt, zullen we niet behouden.

0.4 Overhead

Overzicht: Kosten van overhead Definitie overhead Overhead betreft alle kosten die samenhangen met sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Uitvloeisel hiervan is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. Dit betekent dat alle bedrijfskosten die direct verbonden zijn aan activiteiten/taken/producten die gericht zijn op de externe klant, op de betreffende taakvelden moeten worden verantwoord. De overhead wordt centraal begroot en verantwoord op het overzicht overhead via taakveld 0.4 Overhead.*

* Overhead mag nog wel worden toegerekend aan grondexploitatie, investeringen en andere (subsidie) projecten en lokale heffingen.

PROGR AMMABEGROTING 2026

Kostprijsberekening Waar een integrale kostprijs berekend dient te worden, zal overhead extracomptabel worden verdeeld op basis van Fte inzet per taakveld. Overhead

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

33.498

35.835

37.344

36.853

37.079

37.169

Baten

-315

-420

-457

-467

Totaal taakveld 0.4 Overhead

33.183

35.415

36.887

36.386

36.612

36.702

(bedragen x € 1.000)

0.5 – 0.7 Treasury, OZB, belastingen en algemene dekkingsmiddelen Overzicht: Algemene dekkingsmiddelen Definitie algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen zijn die inkomsten van de gemeente waar geen directe dienstverlening en/of bestedingsverplichtingen tegenover staan. Het zijn dan ook vrij besteedbare middelen die jaarlijks worden ingezet ter dekking van de uitgaven op de diverse programma’s. De belangrijkste daarvan zijn de uitkering uit het Gemeentefonds en de opbrengst Onroerendezaakbelastingen (OZB). Daarnaast zijn er nog een aantal kleinere opbrengsten zonder specifiek bestedingsdoel waarvan de belangrijkste in onderstaand overzicht zijn opgenomen. Treasury

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

1.295

504

314

875

1.816

2.713

Baten

-1.339

-261

-333

-332

-331

-330

Totaal taakveld 0.5 Treasury

-44

243

-19

543

1.485

2.383

(bedragen x € 1.000)

Treasury is een taakveld binnen het programma 0. Bestuur en ondersteuning. Treasury is het sturen en beheersen van, het verantwoorden over, en het toezicht houden op de financiële geldstromen, de financiële positie en de hieraan verbonden risico’s. Binnen deze begroting is een paragraaf financiering (treasury) opgenomen waar we deze taken verder toelichten.

PROGR AMMABEGROTING 2026

Specificatie lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten: OZB woningen

573

649

604

627

653

682

OZB niet-woningen

458

429

474

493

514

539

Parkeerbelasting

107

202

Belastingen overig

152

Totaal lasten

1.290

1.154

1.169

1.212

1.405

1.316

Baten: OZB woningen

-10.264

-10.734

-11.587

-11.868

-12.156

-12.451

OZB niet-woningen

-8.156

-8.771

-9.507

-9.738

-9.974

-10.216

Parkeerbelasting

-2.478

-2.435

-2.417

-2.562

-2.417

Belastingen overig

-323

-325

Totaal baten

-21.221

-22.265

-23.836

-24.348

-25.017

-25.409

Totaal taakveld 0.6 Lokale heffingen (waarvan de besteding niet gebonden)

-19.931

-21.111

-22.667

-23.136

-23.612

-24.093

(bedragen x € 1.000)

Onroerende Zaak belasting (OZB) is een taakveld binnen het programma 0 Bestuur en Ondersteuning. OZB wordt geheven van eigenaren van woningen en van eigenaren én gebruikers van niet-woningen. Deze gemeentelijke belasting behoort naast de parkeerbelasting tot de algemene dekkingsmiddelen en wordt ingezet voor de taken die de gemeente uitvoert. Binnen deze begroting is een paragraaf lokale heffingen opgenomen, waar nader wordt ingegaan op de diverse belastingsoorten welke de gemeente inzet om opbrengsten te genereren. Specificatie Algemene en overige uitkering Gemeentefonds

(bedragen x € 1.000)

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Baten: Algemene uitkering

-147.070

-152.108

-159.641

-165.192

-165.973

-172.855

Integratie-uitkeringen

-12.060

-11.287

-11.068

-10.505

-9.964

-9.745

Decentralisatie-uitkeringen

-2.746

-1.591

-3.072

-2.951

-2.985

-1.339

-161.876

-164.986

-173.781

-178.648

-178.922

-183.939

Totaal taakveld 0.7 algemeneoverige uitkering Gemeentefonds

PROGR AMMABEGROTING 2026

Het gemeentefonds is een fonds op de rijksbegroting waaruit Nederlandse gemeenten (jaarlijks) een algemene uitkering toebedeeld krijgen. Met deze middelen moet de gemeente haar taken vervullen conform het niveau dat door de wet is voorgeschreven. Met deze uitkering houden we zowel het bestuurlijke- als ambtelijke apparaat in stand. Gemeenten krijgen daarnaast van andere ministeries specifieke uitkeringen (Decentralisatie- en Integratie-uitkeringen) voor het vervullen van specifieke taken. In het besteden van de algemene uitkering is de gemeente vrij. Over deze besteding hoeven we geen verantwoording af te leggen aan het Rijk. Wel dienen we de wettelijke taken uit te voeren. Jaarlijks informeren de gemeentefondscirculaires de gemeenten over de bijstellingen.

0.8 Overige baten en lasten Overzicht: overige baten en lasten

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten: Reservering toekomstige loon-prijs indexaties

5.431

9.833

15.304

Overig (o.a. onvoorzien)

Totaal lasten

5.432

9.834

15.305

Baten: Overige

-10

-1

Totaal baten

-10

-1

Totaal taakveld 0.8 Overige Baten en Lasten

5.432

9.834

15.305

(bedragen x € 1.000)

Reservering toekomstige loon/prijs indexaties De gemeente houdt rekening met toekomstige indexaties van lonen en prijzen. Hiervoor ontvangt zij ook middelen via de gemeentefonds circulaires. Voor de reserveringen wordt aangesloten bij de CPB ramingen sector overheid. Bijstellingen vinden plaats middels de gemeentefonds circulaires. Bedrag voor onvoorzien Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn we als gemeente verplicht om een bedrag voor onvoorzien te ramen in de begroting. In de (meerjaren) begroting 2026 hebben we dit bedrag niet per programma geraamd maar voor de begroting als geheel en voldoet daarmee aan de BBV. Het geraamde bedrag voor de gemeentelijke begroting is laag (€ 1.000). Dit komt doordat we hebben gekozen om de onvoorziene uitgaven integraal te verantwoorden en toe te lichten onder de programma’s waar deze onvoorziene uitgaven zich in het verslagjaar voor doen. Dit bevordert de transparantie en leesbaarheid in de jaarverantwoording. Ook houden we in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing rekening met een weerstandsvermogen gebaseerd op een actuele inventarisatie van de risico’s.

PROGR AMMABEGROTING 2026

0.9 Vennootschapsbelasting Overzicht: Heffing voor de vennootschapsbelasting Definitie vennootschapsbelasting De vennootschapsbelasting (VPB) is een belasting over de belastbare winst. Als gevolg van de invoering van de Wet modernisering VPB-plicht overheidsondernemingen, zijn gemeenten verplicht vennootschapsbelasting te betalen als zij een fiscale onderneming hebben. Deze wet is, mede onder druk van de Europese Commissie, ingevoerd om een gelijk speelveld te maken tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. Een gemeente betaalt VPB over de belastbare winst indien en voor zover zij een onderneming drijft. Niet alle activiteiten van de gemeente zijn dus in de VPB betrokken, maar alleen de activiteiten die voldoen aan de volgende voorwaarden: er is sprake van een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid, waarbij wordt deelgenomen aan het economische verkeer, en er is sprake van een winststreven. De gemeente dient jaarlijks in haar begroting en haar jaarstukken rekening te houden met de VPB, omdat de VPB een last is die onderdeel uit maakt van het stelsel van baten en lasten en het resultaat. Jaarlijks, nadat de jaarrekening is vastgesteld, wordt de aangifte vennootschapsbelasting opgesteld en ingediend.

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

-9

Baten

Totaal taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting

-9

(bedragen x € 1.000)

Baten en lasten van het programma 0

(bedragen x € 1.000)

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten (excl. overzichten)

10.825

11.409

10.703

9.807

8.783

Baten (excl. overzichten)

-4.854

-2.664

-2.702

Lasten overzichten

36.131

37.579

38.909

44.453

50.218

56.591

Baten overzichten

-184.761

-187.933

-198.407

-203.795

-204.737

-210.145

Resultaat voor bestemming

-142.659

-141.609

-151.497

-152.237

-148.438

-147.473

Storting in reserves

-56.109

15.687

1.807

297

158

Onttrekking uit reserves

51.243

-44.294

-13.970

-5.243

-2.829

-737

Mutatie reserves

-4.866

-28.427

-12.163

-4.946

-2.741

-579

Resultaat

-147.524

-170.036

-163.660

-157.183

-151.179

-148.052

Resultaat

-147.524

-170.036

-163.658

-157.183

-151.179

-148.052

Totaal programma 0 Bestuur en ondersteuning

-147.525

-170.036

-163.658

-157.183

-151.179

-148.052

PROGR AMMABEGROTING 2026

Programma 1

Veiligheid Strategisch doel programma Roermond is een veilige, weerbare, leefbare en aantrekkelijke stad voor iedereen, behalve voor criminelen. Vanuit verbinding en vertrouwen werkt de gemeente samen met alle inwoners en partijen om de normen en (voor)waarden die nodig zijn om een veilig en prettig leef-, werk- en ondernemersklimaat te waarborgen. Hierin zijn we vriendelijk waar het kan en hard waar het moet.

Beleidskaders: • Integraal Veiligheidsbeleid 2024 – 2027 • Uitvoeringsplan integrale veiligheid 2026 • Programmaplan Ondermijning 2024-2027 • Regionaal beleidsplan 2024-2027 Veiligheidsregio Limburg- Noord

Verbonden partijen: • Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN)

Producten:

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Wat willen we bereiken? Het beperken en beheersen van risico’s op het gebied van gezondheid en fysieke veiligheid en beperking van de impact op de inwoners bij een incident. In het geval van een crisis vindt er indien nodig een snelle en adequate opschaling plaats. Wat gaan we ervoor doen? De Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN) is een samenwerking met 15 andere gemeenten uit de regio. Binnen de VRLN werken brandweer, GGD en crisisbeheersing samen. Op het gebied van publieke gezondheid, brandweerzorg en crisisbeheersing treedt de VRLN op als verlengd lokaal bestuur. Kerntaken zijn voorkomen, bestrijden en herstellen. De gemeente Roermond is als kerndiscipline (Oranje Kolom) onder meer betrokken bij de uitwerking en uitvoering van de crisisplannen. Samen met de VRLN volgen we hiervoor de landelijke ontwikkelingen. Om rampen en crisis zoveel mogelijk te voorkomen brengt de VRLN veiligheidsrisico’s in kaart en neemt preventieve maatregelen. Als individuele inwoner kun je weinig invloed uitoefenen op het voorkomen van rampen of crisis; op de gevolgen kunnen inwoners zich wel voorbereiden. Mede-ingegeven door de ontwikkelingen in de wereld zetten wij samen met de VRLN in op een weerbare samenleving. In 2026 wordt verdere invulling gegeven aan dit programma en worden ook al de eerste acties uitgevoerd.

De VRLN besteedt bij het inventariseren van de risico’s in de regio aandacht aan het vergroten van de weerbaarheid van de bevolking door adviezen hierover in de planvorming op te nemen. Er vindt toezicht plaats en er worden controles en inspecties uitgevoerd. Daarnaast is de VRLN verantwoordelijk voor het leveren van geoefende, parate en professionele hulpverlening (brandweerzorg en crisisbeheersing), die op deze wijze adequaat en effectief optreedt bij ongevallen en rampen van uiteenlopende aard. In 2026 werkt de gemeente Roermond met de VRLN aan het uitvoeren van een grootschalige multidisciplinaire oefening. Bij de veiligheidsregio loopt het project Euregionale Rijn-Maas-Waal Incidentbestrijding en Crisisbeheersing (ERMWIC). Dit project richt zich op het versterken van de internationale samenwerking op het gebied van brandbestrijding, ambulancehulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing.

PROGR AMMABEGROTING 2026

Eind 2026 wordt een voorstel aan de samenwerkende partners gedaan hoe het project ERMWIC structureel geborgd kan worden. Vanuit de strategische huisvestigingsnota is de bouw van een nieuwe brandweerkazerne in Roermond in voorbereiding waarbij ook de mogelijkheden voor een hulpdienstencluster worden bekeken. Wat levert het op? De VRLN werkt als verlengd lokaal bestuur op het gebied van publieke gezondheid, brandweerzorg en crisisbeheersing. Vanuit dit samenwerkingsverband treffen we in gezamenlijkheid voorbereidingen en brengen we de gecoördineerde aanpak van een ramp of crisis tot stand. Het samenwerkingsverband draagt bij aan een goed georganiseerde (regionale) crisisorganisatie die een bijdrage levert aan het realiseren van een veilige en gezonde gemeente en regio.

1.2 Openbare orde en veiligheid

Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat inwoners, ondernemers en bezoekers van Roermond veilig zijn en zich veilig voelen. Wat gaan we ervoor doen? We maken de overstap van incident gedreven werken naar een strategische veiligheidsaanpak. Naast de investeringen in de basis veiligheid in onze wijken, sturen we strategisch op de middellange termijn via een programmatische aanpak op drie geprioriteerde thema’s: ondermijning, maatschappelijke onrust en digitale veiligheid. We investeren op vroegsignalering en preventie maar begrenzen waar dit nodig is. We komen steeds meer aan de voorkant van het proces door slim gebruik te maken van informatie over daders, netwerken, delicten, plaats en tijd om gericht in te kunnen grijpen. We dragen actief uit dat veiligheid een gezamenlijke verantwoordelijkheid is: van zowel gemeente als de inwoners, ondernemers en andere partners. We werken langs de lijnen: signaleren, voorkomen en begrenzen waarbij we vooral eerst werken aan de basis op orde te krijgen. In het integraal veiligheidsplan 2024-2027 wordt ingezet op drie overkoepelende thema’s vanuit een programmatische aanpak. In de jaarlijkse uitvoeringsplannen staan de concrete inspanningen die we leveren en bijdragen aan onderstaande ambitie per thema: 1. Ondermijning: een weerbaar Roermond waar ondermijning beheersbaar is.

De gemeente Roermond stelt zich voor het behalen van bovenstaande ambitie de komende doelen die ook zijn beschreven in het door college vastgestelde programmaplan ondermijning 2024-2027: • Beter bewustzijn van de problematiek en de aanpak van ondermijning inclusief weerbaarheid. • Sterkere informatiepositie. • Krachtigere ketensamenwerking (intern en extern). • Minder verleiding tot ondermijnende activiteiten. Wat levert het op? • Inwoners en ondernemers hebben meerdere mogelijkheden om hun signalen te melden en zijn daarvan op de hoogte. • Collega’s van afdelingen binnen de gemeente Roermond leveren proactief signalen aan die worden geregistreerd en opgevolgd. Signalen worden vastgelegd in een systeem dat veilig en handzaam is en dat fungeert als dashboard. • • Er vindt kennisdeling plaats tussen ketenpartners en het netwerk wordt versterkt. • Excessen worden zichtbaar aangepakt. • Positieve rolmodellen worden gepromoot. • Roermond staat over vijf jaar niet meer in de top tien van Nederland qua jonge aanwas.

PROGR AMMABEGROTING 2026

2. D igitale veiligheid en weerbare samenleving: Roermond is zich bewust van en heeft inzicht in digitale veiligheid en versterkt de maatschappelijke weerbaarheid. De gemeente Roermond en haar ketenpartners zijn ingericht om digitale criminaliteit aan te pakken. In het huidige tijdsgewricht, gekenmerkt door een sterk verslechterde internationale veiligheidssituatie en toenemende geopolitieke spanningen, is het noodzakelijk om als gemeente een extra stap te zetten in het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid. Dit geldt zowel voor de weerbaarheid van de eigen organisatie als het versterken van de veerkracht en paraatheid van de samenleving. Vanuit team veiligheid wordt deze maatschappelijke opgave in 2026 met prioriteit opgepakt en wordt het speerpunt digitale veiligheid in een bredere aanpak geplaatst. De gemeente Roermond stelt zich voor het behalen van bovenstaande ambitie de komende doelen in de periode 2024-2027: • Meer urgentiebesef binnen de gemeente en haar partners mede ingegeven door internationale spanningen en digitale dreigingen. • Snellere samenwerking van lokaal tot internationaal niveau op het gebied van digitale veiligheid en maatschappelijke weerbaarheid. • Groter bewustzijn onder inwoners en bedrijven van de impact en gevolgen van digitale criminaliteit. • Beter signaleren van (acute) digitale veiligheidsrisico’s.

• Minder slachtoffers van digitale criminaliteit en grotere veerkracht in onze samenleving. Wat levert het op? • Een functionerende crisisorganisatie wanneer een cyberincident zich voor doet, in samenwerking met het gemeentelijk cluster Informatievoorziening, die ook voorbereid is op bredere maatschappelijke ontwrichting. • Het thema digitale veiligheid heeft aandacht in de planvorming en werkpraktijk van de gemeente en haar partners. Er bestaan vaste overlegstructuren rondom dit thema tussen de gemeente en haar partners. • • Structurele voorlichting van inwoners en ondernemers over digitale risico’s en vergroten van onze weerbaarheid. • De aanpak online ordeverstoring is ontwikkeld aan de hand van de barrière modellen van het CCV als onderdeel van bredere maatschappelijke stabiliteit. • Maandelijkse fenomeen-analyse op het gebied van digitale veiligheid. Dit in combinatie met het programma Preventie met Gezag. • Extra aandacht voor jeugd rondom slachtofferschap en daderschap. Gerichte aanpak van daders van digitale criminaliteit. • 3. Maatschappelijke onrust: een veilig Roermond heeft en geeft inzicht in impactvolle gebeurtenissen voor de gemeenschap. De gemeente stelt zich lerend op en werkt vanuit verbinding en vertrouwen samen met alle inwoners en partijen om zoveel mogelijk disruptieve onrust te voorkomen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Roermond&id=dc30c1d4-c9f3-4295-b463-96ab0853327f