Bijlage_1-1_Wijkscan_en_visie_3_Wijkrenovaties_Zuid
Tekst van het document
Langzaamverkeer De meeste onveilige situaties voor langzaam verkeer ontstaan op de Roerderweg. Deze weg wordt ook door de fiets gebruikt als hoofdroute richting het centrum en ontsluiting van de wijk. Er zijn op de Roerderweg geen fietspaden, enkel fietssuggestiestroken. Door de hoge intensiteiten en snelheden is er voor de fietser weinig ruimte op de weg (1). In Roer-Zuid zijn een aantal wegen met smalle trottoirs. Voornamelijk op de Evenkamp, Walbreukergraaf, de oostelijke kant van de Roerderweg en de Beemdenlaan is er door grote bomen nauwelijks plek op het trottoir voor voetgangers (2).
41
3.4.4 Verkeersknelpunten Merum
Overzichtskaart Merum - parkeerdruk & verkeersknelpunten
Overzichtskaart Merum - toegankelijkheid voetgangers en fietsers
Gemotoriseerd verkeer De meeste verkeersknelpunten in Merum bevinden zich op de Bergstraat/ Hoofdstraat/ Schepersweg. Deze buurtontsluitingsweg wordt gebruikt om de wijk in en uit te rijden. Tegelijkertijd ontsluiten er ook woningen op deze weg. Ook het centrum van Merum is aan deze weg gelegen (1). De weg ontsluit tevens de wijk Oolderveste (2). Hierdoor is de weg drukker dan een normale woonstraat. De intensiteiten op deze weg zijn echter wel passend bij een buurtontsluitingsweg. Ook geven de bewoners (via participatie) aan dat op de Bergstraat/ Hoofdstraat/ Schepersweg hard wordt gereden (3). De Merumerbroekweg is erg smal voor tweerichtingsverkeer, zeker omdat hier ook een knooppuntenroute voor de fiets overheen loopt(4). Bewoners geven aan dat voornamelijk op de Oude Montforterweg, Molenweg en de Gerbergaweg hard wordt gereden(5). Voornamelijk rondom de huisartsenpraktijk en het centrum wordt parkeerdruk ervaren, dit blijkt ook het parkeeronderzoek(6).
Langzaamverkeer Tijdens de participatie zijn verschillende knelpunten naar voren gekomen rondom verkeersveiligheid en de beschikbare ruimte voor voetgangers en fietsers. In het centrum ervaren bewoners dat door de parkeerdruk en de activiteiten voor laden en lossen niet overal voldoende ruimte is voor voetgangers. Ook voor fietsers blijkt de situatie op de Bergstraat, Hoofdstraat en Schepersweg problematisch (1): de hoge verkeersintensiteiten laten weinig ruimte over en leiden, mede door hardrijdend verkeer, regelmatig tot gevaarlijke situaties. Daarnaast is door bewoners benadrukt dat rondom de voetbalvereniging (2) tijdens wedstrijden en trainingen gevaarlijke situaties ontstaan, doordat langzaam verkeer (voetgangers en fietsers) en gemotoriseerd verkeer elkaar kruisen. Tot slot wordt de kruising van de Molenweg met het Offerkamp genoemd als risicovol punt voor fietsers, omdat hier veilige oversteekplaatsen ontbreken (3).
42
4. Participatie
43
4.1 Aanpak participatie In maart van dit jaar vonden de eerste openbare bewonersavonden plaats voor de drie zuidelijke wijken van Roermond. De opkomst was hoog en de betrokkenheid van de bewoners groot. Deze bijeenkomsten hadden als doel om inzicht te krijgen in wat bewoners belangrijk vinden in hun wijk, welke knelpunten zij ervaren en waar kansen liggen voor verbetering. Mede dankzij de actieve inbreng van de aanwezigen is dit doel ruimschoots behaald. Tijdens de participatiemomenten stonden vier hoofdthema’s centraal: identiteit, water, groen en mobiliteit. Bewoners kregen de gelegenheid om hun ideeën, zorgen en wensen over deze onderwerpen te delen – zowel tijdens de avonden zelf als via een speciale online participatiepagina. Alle opgehaalde input is zorgvuldig geanalyseerd en geordend per thema. De resultaten zijn gebundeld in een overzichtelijke samenvatting, die in de volgende hoofdstukken van deze memo nader wordt toegelicht. Om bewoners actief te betrekken in het vervolgtraject is per wijk een klankbordgroep samengesteld. Met deze groepen wordt nauw samengewerkt bij het opstellen van zowel de voorlopige als de definitieve ontwerpen. Zodra de voorlopige ontwerpen zijn uitgewerkt wordt een inspraak gehouden zodat iedereen de plannen kan beoordelen en kan reageren.
Ook worden plannen en informatie online en via de email/ nieuwsbrief gedeeld, zodat iedereen op de hoogte kan blijven en kan reageren. Op deze manier vormt de inbreng van bewoners een stevig fundament onder het verdere proces en zorgen we samen voor wijkplannen die passen bij de wensen en leefwereld van de mensen die er wonen.
44
Impressie uitkomsten bewonersavond Merum
Naast de participatie vanuit de omgeving is begin juni 2025 een commissieconsultatie geweest. Aan de hand van 5 vragen is gepeild hoe de commissieleden tegen thema’s in de wijkrenovaties aankijken. De resultaten van deze consultatie zijn gebruikt in het opstellen van deze visie.
Impressie bij de specialist Groen voor de Wijk Roer-Zuid
4.2 Inzichten vanuit participatie per thema
Identiteit
Water
Groen
Mobiliteit
Roer-Zuid Bewoners willen het lommerrijke karakter versterken, onder meer langs de Roerderweg. Er is behoefte aan betere verbindingen met het Herdenkingspark en Kasteeltje Hattem, inclusief veilige oversteekplaatsen. Ook wordt gevraagd om meer ontmoetingsplekken voor jong en oud.
Roer-Zuid Bewoners signaleren wateroverlast bij hevige regen, vooral op plekken waar het regenwater niet goed naar de kolken stroomt, mede door hobbelige wegen. Ondanks eerdere maatregelen blijft wateroverlast op delen van de Roerderweg bestaan. Het rioolstelsel blijkt onvoldoende capaciteit te hebben bij piekbuien.
Roer-Zuid Bewoners hechten aan het groene karakter van de wijk. Er is behoefte aan het behouden en versterken van boomstructuren, mits deze geen overlast (zoals hars of stekels) veroorzaken. Wortelopdruk wordt breed als probleem genoemd. Ook is er behoefte aan meer speelmogelijkheden en beter groenonderhoud.
Roer-Zuid Snelheid en verkeersveiligheid zijn een groot punt van zorg. Met name op de Burgemeester Geuljanslaan en de Roerderweg wordt te hard gereden, wat onveilig is voor fietsers. De ‘knip’ op de Hambeek wordt gewaardeerd vanwege verkeersluwte. In Hattem is sprake van sluipverkeer en parkeerdruk door bezoekers van de binnenstad.
Herten De relatie met de Maas moet zichtbaarder worden, zowel landschappelijk als symbolisch. Het historische centrum verdient een herkenbare uitstraling, bijvoorbeeld door gebruik van traditionele materialen zoals gebakken klinkers en natuursteen.
Herten In het hoger gelegen deel van Herten is geen overlast, maar op lagere plekken – zoals ten oosten van de Schoolstraat – treedt wel wateroverlast op. Er is zorg over afwenteling van hemelwater door mogelijke nieuwbouw ten noorden van de kerk, wat invloed kan hebben op de bestaande openbare ruimte.
Herten Groen verdwijnt zichtbaar uit de wijk. Er is brede wens tot herbeplanting, vergroening van parkeerplaatsen (bijv. met halfverharding) en het aanleggen van een wandelpad door de Slenk. Verkeersremmers met een groene uitstraling, zoals bloembakken, worden als positief ervaren.
Herten De Dorpsstraat kent verschillende knelpunten: te hoge snelheid, onduidelijke verkeerssituaties en foutparkeren (bijv. op trottoirs). Ook op de Roermondsestraat speelt dit. De verkeersdruk door recreanten en toeristen verhoogt de onveiligheid voor voetgangers en fietsers.
Merum Verwijzingen naar de voormalige molen worden gewaardeerd, bijvoorbeeld via thematische inrichting van molenvelden. Het oude lint (Hoofdstraat, Bergstraat) kan sterker worden aangezet met uniforme materialisatie en aandacht voor beeldkwaliteit. Wens is ook het behoud en de uitbreiding van dorpse ommetjes.
Merum Op meerdere locaties zoals de Hoofdstraat, Gerbergaweg, Molenweg en Op de Peelberg komt wateroverlast voor. Bewoners melden ook grondwaterproblemen, vooral in combinatie met recente bebouwing en verharding. Een betere hemelwaterafvoer en afstemming op particuliere percelen is wenselijk.
Merum De behoefte aan meer bomen en groen is groot. Bewoners benadrukken het belang van passend beheer: liever regelmatig gemaaid gras dan vaste planten met veel onkruid.
Merum Er is sprake van een druk verkeersbeeld, vooral op de Hoofdstraat en Bergstraat. De kruising Molenweg–Offerkamp wordt als gevaarlijk ervaren. Ook SHH (sportvereniging) veroorzaakt verkeersdrukte en parkeerproblemen. Op diverse plekken wordt onveiligheid gemeld voor langzaam verkeer.
45
5. Visie
46
5.1 Visie identiteit De identiteit van de drie wijken staat centraal bij de herinrichting van de openbare ruimte. Het begrijpen en versterken van de bestaande identiteit is dan ook belangrijk bij het maken van ontwerpen die aansluiten op de behoeften van bewoners en om de historische en culturele waarden van de wijk te behouden. Roermond-Zuid kent diverse karakteristieke gebouwen, zoals kerken, kapelletjes en de iconische televisietoren, die samen met andere beeldbepalende historische bebouwing sterk bijdragen aan het zichtbare erfgoed van de wijken. Karakteristieke structuren, zoals historische linten en laanstructuren, worden door de wijkrenovaties ook herkenbaarder en beleefbaarder gemaakt. Daarnaast zijn de wijken opgedeeld in diverse ensembles: gebieden afkomstig uit specifieke perioden met vergelijkbare ruimtelijke eigenschappen. Deze ensembles hebben ieder hun eigen identiteit die dient te worden begrepen: het is immers waar bewoners zich thuis voelen en waar bezoekers een plek aan herkennen. Door straatprofielen te ontwerpen die passend zijn binnen deze ensembles, ontstaat een herkenbaar beeld voor ieder ensemble. Het wordt echter geen lappendeken aan inrichtingsvormen. Door te kiezen voor gelijke materialen in de diverse ensembles, vormen de diverse ensembles binnen Roermond-Zuid één familie. De uitzondering hierop is te vinden in de historische dorpskernen.
Deze gebieden, als historisch hart van de drie wijken, verdienen een eigen identiteit en hoogwaardige inrichting.
Overzichtskaart ruimtelijke visie, thema identiteit in Herten, Merum en Roer-Zuid 47
Visie op inrichting Roermond Binnenstad Roermond
Hoogwaardige inrichting
Historische kernen
Hoogwaardige inrichting
Overig stedelijk gebied
Familie aan materialen, diverse composities
Visie op inrichting 3WZ
+ Bij de wijkrenovaties worden twee materiaalfamilies toegepast: één in de historische kernen en één in de wijken.
48
Er is tussen de diverse ensembles wel heterogeniteit te vinden in de compositie van de inrichting.
= Een herkenbare familie aan wijkensembles waarin samenhang te vinden is. De drie historische kernen krijgen extra aandacht met een hoogwaardige inrichting.
5.2 Visie water De wijken Merum, Herten en Roer-Zuid kennen specifieke uitdagingen rondom waterbeheer. Door klimaatverandering nemen hevige regenbuien toe, wat vraagt om een robuuste waterhuishouding. Uit de analyse blijkt dat de bodem grotendeels bestaat uit doorlatende zandgronden, ideaal voor infiltratie van regenwater. Tegelijkertijd zijn er ook plekken met kleihoudende grond, zoals in het beekdal van de Hambeek in Roer-Zuid en de groenstrook ‘De Slenk’ in Herten, waar water minder goed infiltreert. Dit vraagt om gerichte oplossingen. De participatie bevestigt deze uitdagingen. Bewoners signaleren wateroverlast door onvoldoende afwatering, zoals op de Roerderweg in Roer-Zuid en rondom de Hoofdstraat in Merum. Ook wordt gewezen op een rioolstelsel dat de piekbelasting niet altijd aankan, en op grondwaterproblemen in Merum door recente verharding. De visie water richt zich op het verbeteren van de waterhuishouding door o.a.: • • •
•
Het aanleggen van wadi’s en infiltratiezones op strategische plekken. Het verminderen van verharding om regenwater beter in de bodem te laten infiltreren. Het verbeteren van de hemelwaterafvoer en het afstemmen van afvoersystemen op de lokale bodemgesteldheid. Het stimuleren van samenwerking met bewoners om afkoppelen van hemelwater op particuliere percelen te bevorderen.
Voorbeelden van maatregelen in Herten
Door deze maatregelen wordt wateroverlast verminderd en kan regenwater op natuurlijke wijze worden vastgehouden of afgevoerd. Dit zorgt voor een toekomstbestendig watersysteem dat is afgestemd op de specifieke kenmerken van elke wijk. Overzichtskaart ruimtelijke visie, thema water in Herten, Merum en Roer-Zuid 49
5.3 Visie groen We maken de wijken toekomstbestendig door meer groen toe te voegen. Dit helpt bij de opvang van regenwater, waardoor de omgeving beter bestand is tegen hevige buien. Bomen en planten zorgen voor verkoeling, bevorderen mentaal welzijn en stimuleren beweging, zoals wandelen en fietsen. Bovendien versterkt de groene dooradering van de wijken de stadsecologie. Een robuust groen netwerk brengt de bomen en het groen in de wijken naar een hoger niveau en verbindt deze met de groene buitengebieden. Groene buitengebieden aan de stadsrand, zoals de Oolderplas, Roermond City Marina en het beekdal van de Roer en Hambeek, worden gebruikt voor recreatie. De groenvisie van Roermond stelt voor om verbindingen naar deze gebieden te versterken met lanen en singels. Binnen het projectgebied gaat het om lanen met één tot twee bomenrijen en groene bermen of vaste planten. Dit visiedocument schetst drie typologieën op straatniveau. Op de kaart is het duidelijk zichtbaar welke typologieën, waar toegepast kunnen worden. De typologieën zijn ontwikkeld uit ruimtelijke studies, waarbij groen wordt geïntegreerd op basis van gebruik, buurtidentiteit, verkeersideeën en beschikbare ruimte. Dit resulteert in straten met groen aan één of beide zijden. In smalle, drukke straten is groeninpassing maatwerk, wat kan lijden tot grotere afstanden tussen groenvakken met een kleinere omvang.
Het doel is om continuïteit te behouden in het straatprofiel door lijnen gelijkmatig te houden en groenvakken gelijkmatig te verdelen. Sommige straten vormen een hof, woonerf, of hebben een groot groenvak binnen het straatprofiel. Deze specifieke plekken, aangeduid als ‘Groene speldenprikken’, vragen om subtiele ingrepen. Grotere locaties met een integraal herontwerp worden aangeduid als ‘groene maatwerklocaties’. Daarnaast wordt de beeldkwaliteit van groen vastgesteld, wat ook invloed heeft op bestaande parken en plantsoenen. 50
Overzichtskaart ruimtelijke visie, thema groen in Herten, Merum en Roer-Zuid
5.4 Visie mobiliteit Mobiliteit is een essentieel thema in de wijkrenovaties van Roermond Zuid. Het verfijnen van de mobiliteitsstructuur vanuit de principes van het verkeersveiligheidsplan 2025 – 2030 biedt de kans tot veiliger, efficiënter en duurzamer vervoer, wat bijdraagt aan de leefbaarheid en toegankelijkheid van de wijken. Er worden veiligere verkeerssituaties voor voetgangers en fietsers gecreëerd. Door het optimaliseren van oversteekplekken en het aanleggen van fietsstraten, bevorderen we een veiligere en meer uitnodigende omgeving voor actieve vormen van vervoer. Tegelijkertijd wordt het gemotoriseerd verkeer afgeremd om de veiligheid en het comfort van voetgangers en fietsers te waarborgen. Vanuit het speerpunt ‘De fietser en voetganger op 1’ worden straten omgevormd tot woonerven en wordt het verkeer gekalmeerd. Specifieke ontwerpaandacht wordt daarbij gegeven aan snelheidsbeheersing van de (snelle) elektrische fietsen en fatbikes. Voorbeelden van specifieke kansen die naar voren komen, zijn: Kans 1: Molenweg De herinrichting van de Molenweg tussen Merum en Herten/ Roer-Zuid biedt een unieke kans om een ‘missing link’ in het fietsknooppuntennetwerk op te lossen. Kans 2: Roerderweg De Roerderweg heeft de potentie om een aantrekkelijke en veilige fietsverbinding te worden tussen de wijken en belangrijke bestemmingen zoals de binnenstad en het stationsgebied.
Door deze route te verbeteren, versterken we de positie van de fiets als belangrijk dagelijks vervoermiddel en stimuleren we het autoverkeer om gebruik te maken van de daarvoor bestemde routes. Overzichtskaart ruimtelijke visie, thema mobiliteit in Herten, Merum en Roer-Zuid 51
6. Inrichtingsprincipes
52
6.1 Overzicht bouwstenen 6.1.1 Introductie bouwstenen Bij de renovatie van de wijken hanteren we bouwstenen vanuit vier thema’s: identiteit, water, groen en mobiliteit. Deze sluiten aan op de beleidsstukken en op de opgehaalde informatie vanuit de participatie bijeenkomsten. De bouwstenen bieden concrete richtlijnen om het unieke karakter van de wijken te versterken, de openbare ruimte duurzamer in te richten en bewoners een leefomgeving te bieden die bijdraagt aan kwaliteit van leven. Cruciaal in dit proces is de participatie van bewoners, die actief zijn betrokken in de planvorming en waardevolle input hebben geleverd over de identiteit van hun wijk, knelpunten, en kansen. Door deze lokale inzichten te combineren met de beleidskaders van de gemeente ontstaat een aanpak die niet alleen toekomstbestendig is, maar ook gedragen wordt door de gemeenschap. De bouwstenen identiteit richten zich op het versterken van het unieke karakter van de wijken, zoals historische structuren en beeldbepalende plekken. De bouwstenen water richten zich op klimaatadaptatie, het voorkomen van wateroverlast en duurzame hemelwateroplossingen. Bouwstenen groen spelen een centrale rol in het bevorderen van biodiversiteit, het beperken van hittestress en het verbeteren van de leefkwaliteit (met het uitgangspunt ‘groen, tenzij’).
Tot slot richten de bouwstenen mobiliteit zich op verkeersveiligheid, duurzame mobiliteit en het verbeteren van verbindingen voor voetgangers en fietsers.
Identiteit +
Water
Groen
Verblijfsplekken toevoegen
Afkoppelen hemelwater (eigen terrein)
Accentueren bijzondere plekken
Waterdoorlatende verharding
Hoogwaardig materiaal toepassen op hoogwaardige plekken
Verdiepte plantvakken aanleggen
Herkenbaar maken historisch lint
Afwateren via groenvakken
Zichtbaar maken bedevaartsroute
Gescheiden rioolstelsel
+ + P +
+
Mobiliteit Bestaand groen verbeteren
Eenrichtingsverkeer
Boomspiegels vergroten
Optimaliseren oversteekplek
Parkeerplaatsen vergroenen
Verkeersremmers invoeren
Nieuwe groenvakken aanleggen
Omvormen naar fietsstraat
Laanstructuren versterken
Infiltratie riool
Natuurinclusieve maatregelen
Aanleggen wadi’s
Geveltuinen aanleggen
+
+
Nieuwe fietssuggesiestroken Fietspaden verbreden
Trottoir verbreden +
Tegelwippen op eigen terrein stimuleren Tegelwippen in openbaar domein
Introduceren woonerf-principe
+
P +
Fietsparkeerplekken toevoegen Parkeerplekken toevoegen
P
De bouwstenen moeten niet worden gezien als losse elementen die op één plek een enkel probleem oplossen. Net als bij echte bouwstenen gaat het om het toepassen in onderlinge samenhang: de juiste steen, op de juiste plaats, op de juiste manier gelegd. Voor een goede toepassing is bovendien de participatie met bewoners van groot belang, evenals de inzichten uit onderzoeken en de geldende randvoorwaarden. 53
6.1.2 Bouwstenen identiteit Identiteit geeft een wijk karakter en maakt deze uniek en herkenbaar, daarin spelen de identiteitsbouwstenen een belangrijke rol. Door het zichtbaar maken van historische, culturele en sociale elementen, zoals de bedevaartsroute, en door het gebruik van hoogwaardige materialen op strategische plekken, ontstaat een openbare ruimte die zowel functioneel als betekenisvol is. Deze bouwstenen dragen bij aan een wijk waar bewoners zich thuis voelen en waar bezoekers de unieke identiteit van deze wijken in RoermondZuid kunnen ervaren. Identiteitsbouwstenen versterken de verbinding tussen de omgeving en haar geschiedenis, cultuur en tradities. Het zichtbaar maken van de bedevaartsroute nodigt uit tot reflectie en biedt bewoners en bezoekers de kans om deel te nemen aan een culturele en historische beleving. Het toevoegen van hoogwaardige materialen op plekken met een bijzondere betekenis, zoals pleinen, kruispunten of herkenbare routes, zorgt voor een uitstraling die past bij de waarde van deze locaties. Dit verhoogt niet alleen de esthetische kwaliteit van de wijk, maar ook het gevoel van trots en verbondenheid onder bewoners.
Zichtbaar maken bedevaartsroute Het zichtbaar maken van een bedevaartsroute versterkt de culturele en historische beleving van een gebied. Het nodigt uit tot bezinning, wandelen en toerisme, en draagt bij aan identiteit en erfgoedbewustzijn. Daarnaast kan het lokale economieën stimuleren en de route verbinden met het landschap. 54
+ Verblijfs- en speelplekken toevoegen Het toevoegen van verblijf- en speelplekken in de openbare ruimte bevordert sociale interactie, ontmoeting en beweging voor jong en oud. Het stimuleert buiten zijn en draagt bij aan gezondheid en welzijn. Daarnaast verhoogt het de leefbaarheid, veiligheid en multifunctionaliteit van wijken en buurten.
Accentueren bijzonderen plekken Het accentueren van bijzondere historische plekken in de openbare ruimte versterkt de identiteit en het cultureel erfgoed van een gebied. Het vergroot de bewustwording en waardering van de lokale geschiedenis, stimuleert educatie en toerisme, en draagt bij aan een aantrekkelijke, betekenisvolle en gelaagde leefomgeving met een sterk verhaal.
Hoogwaardig materiaal toepassen op hoogwaardige plekken Het toepassen van hoogwaardig materiaal op bijzondere plekken in de openbare ruimte verhoogt de uitstraling, duurzaamheid en kwaliteit van de omgeving. Het benadrukt de waarde en betekenis van de locatie, vermindert onderhoudskosten op lange termijn en draagt bij aan een verzorgde, aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving met een passend karakter.
Herkenbaar maken historisch lint Het herkenbaar maken van een historisch lint versterkt de ruimtelijke samenhang en historische identiteit van een gebied. Het maakt de ontwikkeling en structuur van het landschap of de bebouwing zichtbaar, vergroot de cultuurhistorische beleving en draagt bij aan behoud en waardering van erfgoed.
6.1.3 Bouwstenen water Water is een essentieel onderdeel van een gezonde en leefbare omgeving. Bij het ontwerpen van een duurzame straatinrichting spelen waterbouwstenen een belangrijke rol. Door slimme oplossingen toe te passen, zoals een gescheiden rioolstelsel, het afkoppelen van hemelwater, waterdoorlatende verharding en de aanleg van wadi’s, wordt het watersysteem toekomstbestendig gemaakt. Dit draagt niet alleen bij aan het voorkomen van wateroverlast, maar ook aan een duurzame en klimaatbestendige wijken. Deze bouwstenen helpen wateroverlast te voorkomen door regenwater af te koppelen van het riool en het te laten infiltreren in de bodem, waardoor het rioolstelsel minder belast wordt en wateroverlast tijdens piekbuien vermindert. Daarnaast zorgen deze oplossingen voor klimaatadaptatie, zodat de wijk beter bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering, zoals heftige regenval en langere periodes van droogte. Ook wordt de biodiversiteit versterkt doordat elementen zoals wadi’s en groene zones een natuurlijke waterhuishouding bevorderen en planten en dieren aantrekken.
Afkoppelen hemelwater (eigen terrein) Afkoppelen van hemelwater voorkomt overbelasting van het riool, vermindert waterhinder en bevordert infiltratie in de bodem. Dit ondersteunt een gezond watersysteem, verhoogt de biodiversiteit en helpt verdroging tegengaan. Op eigen terrein kan het water slim worden benut voor tuinirrigatie of worden opgevangen in een regenton.
P
+ Waterdoorlatende verharding
+
Waterdoorlatende verharding voorkomt plasvorming en ontlast het riool bij hevige regenval. Het bevordert de infiltratie van regenwater in de bodem, vermindert hittestress en draagt bij aan een natuurlijke waterbalans. Ook vergroot het de herkenbaarheid voor mensen dat in het gebied duurzaam wordt omgegaan met water.
P
+ Verdiepte plantvakken aanleggen Verdiepte plantvakken vangen regenwater tijdelijk op, waardoor wateroverlast bij hevige buien wordt verminderd. Ze bevorderen infiltratie, verminderen piekbelasting op het riool en dragen bij aan verkoeling en biodiversiteit.
Afwateren via groenvakken Afwateren via groenvakken biedt meerdere voordelen: de beplanting profiteert meer van regen, het regenwater wordt vertraagd en geïnfiltreerd, wat wateroverlast en rioolbelasting vermindert. Groenvakken verbeteren de bodemkwaliteit, versterken de biodiversiteit en zorgen voor verkoeling.
Gescheiden rioolstelsel Een gescheiden rioolstelsel voert regenwater en afvalwater apart af. Het voordeel hiervan is dat schoon regenwater direct naar de bodem of het oppervlaktewater kan stromen, terwijl alleen vervuild water naar de zuivering gaat. Dit voorkomt overbelasting van de rioolwaterzuivering en vermindert de kans op riooloverstorten bij hevige regenval.
Infiltratie riool Een infiltratieriool voert regenwater niet af naar de zuivering, maar laat het geleidelijk in de bodem infiltreren. Dit voorkomt overbelasting van het rioolstelsel, vermindert wateroverlast en helpt het grondwater op peil te houden.
+
Aanleggen wadi’s Wadi’s (Water Afvoer Drainage en Infiltratie) vangen regenwater tijdelijk op en laten het langzaam infiltreren in de bodem. Dit voorkomt wateroverlast, ontlast het riool en versterkt de grondwateraanvulling. Daarnaast bieden wadi’s ruimte voor groen enbevorderen ze de biodiversiteit.
Tegelwippen op eigen terrein stimuleren Tegelwippen op eigen terrein vergroot de opnamecapaciteit van regenwater in de bodem, waardoor wateroverlast wordt verminderd. Het verlaagt de temperatuur rond het huis, vergroot de biodiversiteit en maakt de tuin aantrekkelijker en groener.
Tegelwippen in openbaar domein Tegelwippen in het openbare domein vergroot de ruimte voor groen, waardoor regenwater beter kan infiltreren en het riool wordt ontlast. Het vermindert hittestress, verbetert de biodiversiteit en draagt bij aan een aantrekkelijkere en gezondere leefomgeving.
55
6.1.4 Bouwstenen groen Groene bouwstenen zijn essentieel voor het bevorderen van een gezonde en duurzame leefomgeving in RoermondZuid. Deze bouwstenen richten zich op het integreren en verbeteren van groen in de wijken, wat bijdraagt aan een verhoogde biodiversiteit, verbeterde luchtkwaliteit en een aantrekkelijker straatbeeld. Bovendien verminderen ze de hittestress en verbeteren ze de waterafvoer, waardoor de wijken beter bestand zijn tegen klimaatverandering. Zo zijn de groene bouwstenen, zowel in de openbare ruimte als op eigen terrein, essentiële hulpmiddelen om tot een duurzame, functionele en aantrekkelijke wijkinrichting te komen.
+ Bestaand groen verbeteren
+
Laanbomen in een stad bieden diverse voordelen, zoals het verbeteren van de luchtkwaliteit, het verminderen van hittestress, het verhogen van de biodiversiteit en het verfraaien van de omgeving. Daarnaast versterken ze de herkenbaarheid van belangrijke routes en zorgen ze voor eenheid.
P
+ Parkeerplaatsen vergroenen
De huidige vegetatie wordt versterkt door (extensief) onderhoud en diversiteit toe te voegen, wat zorgt voor meer biodiversiteit, een gezondere leefomgeving en een aantrekkelijker straatbeeld.
+
Boomspiegels vergroten Versterken biodiversiteit door het planten van bodembedekkers en bloemen. Zorgt voor betere waterafvoer en gezonde groei van bomen door meer ruimte voor wortels.
56
Laanstructuren versterken
Vergroenen randen en toepassen van gras-beton tegels voor betere waterafvoer, vermindering van hitte-eilanden en een esthetisch aantrekkelijke omgeving.
Nieuwe groenvakken aanleggen
Natuurinclusieve maatregelen Maatregelen invoeren die leiden tot het versterken van het ecosysteem voor flora en fauna.
Geveltuinen aanleggen
+
Door onnodige verharding te verwijderen ontstaat ruimte voor meer groen. Dit draagt bij aan de duurzaamheidsdoelen voor een gezonde stad op het gebied van ecologie, gezondheid en klimaat.
Het aanleggen van geveltuinen heeft verschillende voordelen. Ze fleuren de buurt op, dragen bij aan een gezondere leefomgeving, en kunnen helpen bij het verminderen van wateroverlast. Bovendien bieden ze een habitat voor insecten en vogels en kunnen ze een verkoelend effect hebben op de omgeving. Gelegen in de openbare ruimte en in particulier beheer.
6.1.5 Bouwstenen mobiliteit
P
+ Verkeersremmers invoeren
Bouwstenen mobiliteit zijn gericht op de manier waarop men zich op een veilige en comfortabele manier door de wijken beweegt. Deze zijn cruciaal voor het creëren van een leefbare omgeving, waar het aantrekkelijk is om te wandelen en te fietsen, waar goede doorstroming en logische verbindingen ontstaan en waar gemotoriseerd verkeer wordt afgeremd. Door ingrepen te doen in routering, in verkeersfuncties of in de inrichting van de openbare ruimte, worden wijken een plek waar duurzame en gezonde mobiliteit wordt gestimuleerd.
+ +
Verkeersremmers, zoals drempels, versmallingen of plateaus, verlagen de snelheid van gemotoriseerd verkeer. Dit verhoogt de verkeersveiligheid, vooral voor voetgangers en fietsers.
Het verbreden van een trottoir vergroot de veiligheid en toegankelijkheid voor voetgangers, vooral voor ouderen, kinderen en mensen met hulpmiddelen zoals rolstoelen of kinderwagens. Het biedt meer ruimte om elkaar te passeren, verhoogt het loopcomfort en stimuleert wandelen.
Omvormen naar fietsstraat
Introduceren woonerf-principe
Het omvormen van een straat tot fietsstraat geeft fietsers nadrukkelijk voorrang en maakt de straat veiliger en comfortabeler voor langzaam verkeer. Autoverkeer is nog toegestaan, maar te gast, wat de snelheid en intensiteit beperkt.
Eenrichtingsverkeer Een eenrichtingsweg verbetert de verkeersveiligheid en doorstroming doordat tegenliggers worden uitgesloten. Het biedt ruimte voor bredere trottoirs, fietspaden of groenstroken en vermindert conflicten op smalle wegen. Daarnaast kan het leiden tot minder verkeersdrukte en geluidsoverlast.
Optimaliseren oversteekplekken Het optimaliseren van oversteekplekken, zoals zebrapaden, verhoogt de verkeersveiligheid voor voetgangers. Dit bevordert een veilige, toegankelijke en comfortabele openbare ruimte, vooral voor kwetsbare groepen zoals kinderen, ouderen en mensen met een beperking.
Het woonerfprincipe bevordert veiligheid en leefbaarheid doordat voetgangers en spelende kinderen voorrang hebben en auto’s te gast zijn met een lage snelheid (max. 15 km/u). Het stimuleert sociaal contact en maakt de straat een gedeelde, multifunctionele ruimte waar verblijven centraal staat in plaats van verkeer.
+ Fietsparkeerplekken toevoegen
Nieuwe fietssuggestiestroken +
Trottoir verbreden
P Het toevoegen van fietsparkeerplekken stimuleert het gebruik van de fiets door comfort en gemak te vergroten. Het voorkomt wildparkeren op stoepen of in het groen, wat de openbare ruimte overzichtelijker en veiliger maakt.
Brede en goed zichtbare fietssuggestiestroken vergroten de veiligheid en zichtbaarheid van fietsers, vooral op wegen zonder aparte fietspaden. Ze geven automobilisten een duidelijke visuele aanwijzing om afstand te houden, stimuleren veilig inhaalgedrag en bevorderen het gebruik van de fiets.
+
Fietspaden verbreden +
P Het verbreden van fietspaden vergroot de veiligheid en het comfort voor fietsers, vooral bij drukte of snelheidsverschillen tussen gebruikers zoals e-bikes en gewone (bak-)fietsen. Het voorkomt inhaalconflicten, stimuleert fietsgebruik en draagt bij aan een vlotte, aangename doorstroming.
Parkeerplekken toevoegen Het toevoegen van parkeerplekken kan de bereikbaarheid en toegankelijkheid van een gebied verbeteren, vooral voor bewoners, bezoekers of mensen met beperkte mobiliteit. Het vermindert zoekverkeer, wat bijdraagt aan verkeersveiligheid en minder uitstoot. Strategisch geplaatste parkeerplekken kunnen bovendien de leefbaarheid ondersteunen en druk op omliggende wijken verlichten. 57
6.2 Principe profielen 6.2.1 Overzichtskaart Voor de wijkrenovaties zijn principe profielen opgesteld voor negen locaties in Herten, Merum en Roer-Zuid. Deze profielen vormen de basis voor het ontwerp van verschillende typen straten in de wijken. Elk principeprofiel is specifiek afgestemd op de kenmerken en functie van de betreffende locatie, variërend van wijkontsluitingswegen tot doodlopende woonhofjes. Hoewel deze profielen zijn ontwikkeld voor de geselecteerde negen locaties, zijn de ontwerpprincipes en ruimtelijke eigenschappen ervan ook toepasbaar op vergelijkbare situaties elders in de wijken. Dit betekent dat de profielen niet alleen bijdragen aan een consistente aanpak, maar ook flexibiliteit bieden om in te spelen op de specifieke context van andere locaties.
Principe profiel 1 Groen woonerf Principe profiel 2 Fietsvriendelijke straat, 2x bomenrij Principe profiel 3 Groene fietsstraat Principe profiel 4 Fietsvriendelijke straat, 1x bomenrij Principe profiel 5 Fietsvriendelijke straat Principe profiel 6 Eenrichtingsstraat Principe profiel 7 Hoofdstraat door historische kern Principe profiel 8 Groene woonstraat Principe profiel 9 Groene vingers
58
6.2.2 Principeprofielen Pincipeprofiel 1: Groen woonerf
Huidige situatie
Voorgestelde situatie
Het Lommerrijke karakter van Roer-Zuid versterken we door het creëren van volwaardige laanstructuren. Dit doen we door in te boeten op verharding. Op het groene woonerf delen al de weggebruikers dezelfde weg, die we tevens versmallen. Dit werkt verkeersremmend. De maximale rijsnelheid is 15 km/u. Met brede groenstroken aan weerszijden, ontstaat ruimte om opritten te verlengen. Hierdoor motiveren we bewoners om zo veel als mogelijk te parkeren op eigen terrein. Hierdoor kunnen we het aantal parkeerplaatsen in de openbare ruimte reduceren. De aaneenschakeling van groenvakken met bomen (tweede grootte) creëren een robuuste groenstructuur, wat de straat veilig, aantrekkelijk en toekomstbestendig maakt.
59
Pincipeprofiel 2: Fietsvriendelijke straat met twee rijen bomen
Huidige situatie
De Roerderweg is een dominante en tevens historische structuur in Roer-Zuid. In de wederopbouwperiode is deze weg ontworpen als laan. Helaas is de kwaliteit van de Paardenkastanjes ontoereikend door ziekte en diverse bomen zijn uitgevallen. De overgebleven kastanjes vervangen we door ziekte-resistente soorten (eerste grootte) en we herstellen de laanstructuur. De nieuwe bomen krijgen betere groeiplaatsen in een aaneenschakeling van groene bermen. Dit bereiken we door de rijbaan en trottoirs te versmallen. De Roerderweg wordt veel gebruikt door fietsers en is ook onderdeel van een busroute. De wegversmalling i.s.m. fietssugestiestroken zorgen voor schaalverkleining van het wegdek, wat tot verkeersremming zal leiden. De maximale rijsnelheid is 30 km-u. 60
Voorgestelde situatie
Pincipeprofiel 3: Groene fietsstraat
Huidige situatie
Voorgestelde situatie
De ruimtelijke opbouw van het voorgestelde profiel is hetzelfde als die van het westelijke tracé van de Roerderweg. Het verschil zit in de vormgeving van de rijbaan. Het oostelijk tracé van de Roerderweg wordt veel gebruikt door fietsers, maar is geen onderdeel van de busroute. Dit biedt de kans om deze weg om te vormen tot fietsstraat en de weg nóg meer te versmallen. De auto is hier te gast en de maximale rijsnelheid is 30km-u. Net zoals bij het westelijk tracé, zorgen grote aaneengesloten groenvakken voor de mogelijkheid tot regenwaterinfiltratie tijdens (piek)buien. Ook zorgt de continuïteit van deze groenstructuur, ervoor dat met name insecten, vogels en kleine zoogdieren, zich makkelijker kunnen verplaatsen door de wijk.
61
Pincipeprofiel 4: Fietsvriendelijke straat met bomen
Huidige situatie
De Roermondsestraat vormt met de Roerderweg (principeprofiel 2,3) een aangeschakeld lint en één historische structuur. Daarom is het van belang dat deze twee wegen desondanks verschil in maat en schaal, toch visuele en functionele samenhang vertonen. Het gehele lint is een belangrijke ontsluiting, met name voor fietsers. Daarom passen we ook hier fietssugestiestroken toe, op dezelfde manier vormgegeven zoals de Roerderweg, maar dan in een geheel smallere uitvoering. Door de krapte in het profiel, kunnen we 1 rij in plaats van 2 rijen bomen toevoegen (tweede grootte). De bomen / groenvakken worden afgewisseld met parkeervakken en opritten. Deze groenstrook kunnen we realiseren door de rijbaan en trottoirs te versmallen. De rijsnelheid is 30 km-u.
62
Voorgestelde situatie
Pincipeprofiel 5: Fietsvriendelijke straat
Huidige situatie
Voorgestelde situatie
De Molenweg in Merum betreft een smal profiel zonder bomen. In de groenvisie van Roermond is de Molenweg aangeduid als mogelijke ‘laan’. Gezien de hiërarchische betekenis van de Molenweg in het stratenpatroon van Merum, de (deels)historische waarde en het gebrek aan bomen, is het een goede motivatie om deze weg herkenbaar en groener te maken. Dit doen we door dezelfde rijweg te maken als het lint Roermondsestraat/Roerderweg (profiel 2/3/4). Zo vormen de belangrijkste linten, samenhang met elkaar. De versmalde rijbaan en fietssuggestiestroken werken verkeersemmend (rijnselheid 30 km/u). Wegens het smalle profiel, maken we aan één zijde een extra breed trottoir in plaats van twee trottoirs. Door de brede groenstrook, kunnen we opritten verlengen en hiermee de parkeerplekken op straat minimaliseren. 63
Pincipeprofiel 6: Eenrichtingsstraten
Huidige situatie
Veel straten in Merum zijn grijs. Veel erfontsluitingswegen hebben potentie om te transformeren tot eenrichtingsverkeer. Hierdoor kunnen we bomen (tweede grootte) toevoegen aan het straatbeeld en de verkeersveiligheid verbeteren. Door de hoge parkeerdruk en krapte in het profiel, komen de bomen verder uit elkaar te staan. Het doel is om uniformiteit en continuïteit te behouden in het straatprofiel door lijnen gelijkmatig te houden en bomen gelijkmatig te verdelen. Door de hoge parkeerdruk, adviseren we de parkeerplaatsen te realiseren met grasbetontegels om naast de geringe hoeveelheid groenvakken tóch een groener straatbeeld te kunnen creëren en meer hemelwater te kunnen opvangen / infiltreren.
64
Voorgestelde situatie
Pincipeprofiel 7: Hoofdstraat door historische kern
Huidige situatie
Voorgestelde situatie
De Hoofdstraat in Merum is een historische as en belangrijke ontsluitingsroute, ook gebruikt als busroute. Hier passen we fietssuggestiestroken toe met een markante middenloper van gebakken klinkers om de hiërarchie te benadrukken en samenhang te creëren met andere belangrijke assen. In de historische kernen gebruiken we gebakken klinkers voor de fietssuggestiestroken, in plaats van asfalt, om het historische karakter te benadrukken. Door de beperkte hoeveelheid groen en de betekenis van de weg, begeleiden we deze met bomen. Vanwege hoge parkeerdruk en een smal profiel staan de bomen verder uit elkaar, met plantvakken van minimaal 2 bij 2 meter. Het doel is uniformiteit en continuïteit in het straatprofiel te behouden door een gelijkmatige verdeling van groen en parallelle lijnen te continueren. 65
Pincipeprofiel 8: Groene woonstraat
Huidige situatie
De Bonenberg en Roodververij in Roer-Zuid, zijn kenmerkend aan het brede stedenbouwkundige profiel (van gevel tot gevel). Daarom past een dubbele boomstructuur goed in de maat -en schaalverhouding van deze buurten. Op sommige plekken is dit toegepast, maar de boomspiegels zijn vaak te krap om de bomen de ruimte te bieden, die ze nodig hebben. Vandaar dat we voorstellen om de rijloper te versmallen en het voetpad aan één zijde op te waarderen. Zo ontstaat er ruimte om bestaande groenvakken te vergroten, groenvakken toe te voegen en opritten aan één zijde te verlengen, waardoor we de parkeerplaatsen in de straat kunnen minimaliseren.
66
Voorgestelde situatie
Pincipeprofiel 9: Groene scheggen
Woonerven langs den Ekkert (Herten) - woonerf als groene wig vanuit het park
Continuering fietspad
Waterdoorlatende verharding wadi’s
De woonhofjes lang Den Ekkert, ogen rommelig door de hoekige en onsamenhangende compositie uit snippergroen en snipperverharding. Hier valt veel te winnen, door de kwaliteit van het park naar binnen te trekken. Op die manier transformeren de hofjes in groene scheggen. We doorbreken het hoekige karakter en introduceren glooiende lijnen, waarmee we de compositie herstellen. Hierdoor ontstaat er een gelijkmatige verdeling van robuuste groenvakken (minimaal 1 bij 4 meter) en creëren we langere opritten, waardoor auto’s tussen het groen geparkeerd staan. De grootste groenvakken zijn in te richten als wadi, die we kunnen verbinden met de waterbuffer in het park. Zo kunnen we de afwatering ontkoppelen van het riool.
Woonerven langs den Ekkert (Herten) - bestaande situatie
67
6.3 Maatwerklocaties 6.3.1 Overzichtskaart Wat zijn maatwerklocaties? Maatwerklocaties zijn plekken binnen Herten, Merum en Roer-Zuid met bijzondere ruimtelijke eigenschappen. Zo kent een maatwerklocatie bijvoorbeeld geen standaard straatprofiel wat op andere plekken van de wijken wel voorkomt, ligt er een park of plein, of is de cultuurhistorische waarde dermate hoog dat de plek extra aandacht en ontwerp verdient. Waarom is gekozen voor deze 6 maatwerklocaties? Op de volgende pagina’s wordt per maatwerklocatie toegelicht waarom voor deze 6 maatwerklocaties is gekozen.
68
6.3.2 Maatwerklocaties Maatwerklocatie 1: ‘Achter de Hoven’, Herten Maatwerklocatie Waarom een maatwerklocatie? Deze straat kenmerkt zich door een breed profiel, met veel parkeerplaatsen en snippergroen van weinig kwaliteit. Een standaard principeprofiel op deze locatie toepassen leidt niet tot een gewenst ontwerp. Deze factoren maken het noodzakelijk om een specifiek, op maat gemaakt ontwerp te ontwikkelen dat aansluit bij de behoeften van de buurt en de bredere doelstellingen van het project. Kansen Deze maatwerklocatie biedt grote kansen voor (kwalitatieve) vergroening en een functionelere inrichting van de openbare ruimte. Ook voor waterberging is hier ruimte te vinden.
Maatwerklocatie
Bouwstenen Groen
+ + P +
Water
Mobiliteit
Bestaand groen verbeteren
Afkoppelen hemelwater (eigen terrein)
Eenrichtingsverkeer
Boomspiegels vergroten
Waterdoorlatende verharding
Optimaliseren oversteekplek
Parkeerplaatsen vergroenen
Verdiepte plantvakken aanleggen
Verkeersremmers invoeren
Nieuwe groenvakken aanleggen
Afwateren via groenvakken
Introduceren woonerf-principe
Natuurinclusieve maatregelen (eigen terrein)
Gescheiden rioolstelsel
Geveltuinen aanleggen (eigen terrein)
Infiltratie riool
Identiteit +
Verblijfsplekken toevoegen
Aanleggen wadi’s
Tegelwippen op eigen terrein stimuleren
Referentiebeelden
Tegelwippen in openbaar domein
Toe te passen bouwstenen
69
Maatwerklocatie 2: ‘Julianaplein’, Herten Maatwerklocatie Waarom een maatwerklocatie? Het Julianaplein in Herten is een maatwerklocatie vanwege de bijzondere cultuurhistorische en ruimtelijke waarde. Dit plein vormt het hart van het oude dorp en wordt omringd door waardevolle, historische bebouwing die bepalend is voor de identiteit van Herten. Het plein heeft niet alleen een centrale ligging, maar ook een belangrijke sociale en symbolische rol binnen de gemeenschap. Deze unieke plek vraagt om een specifieke benadering en om maatwerk om te komen tot een unieke inrichting.
Maatwerklocatie
Kansen Het Julianaplein is het historische hart van Herten. Er liggen kansen om de historie en het karakter van de plek beter beleefbaar te maken in de openbare ruimte. Zo kan er een verblijfsplek van worden gemaakt, met bijvoorbeeld waterelementen. Ook kan het plein meer worden vergroend.
Bouwstenen Groen
+ + P
+
Referentiebeelden
70
Water
Mobiliteit
Identiteit +
Bestaand groen verbeteren
Waterdoorlatende verharding
Optimaliseren oversteekplek
Boomspiegels vergroten
Verdiepte plantvakken aanleggen
Verkeersremmers invoeren
Accentueren bijzondere plekken
Parkeerplaatsen vergroenen
Afwateren via groenvakken
Nieuwe fietssuggesiestroken
Hoogwaardig materiaal toepassen op hoogwaardige plekken
Boombakken plaatsen
Gescheiden rioolstelsel
Nieuwe groenvakken aanleggen
Infiltratie riool
Geveltuinen aanleggen (eigen terrein)
Tegelwippen in openbaar domein
+
Trottoir verbreden +
+
P
Toe te passen bouwstenen
Fietsparkeerplekken toevoegen
Verblijfsplekken toevoegen
Herkenbaar maken historisch lint Zichtbaar maken bedevaartsroute
Maatwerklocatie 3: ‘Historische kern’, Merum Maatwerklocatie Waarom een maatwerklocatie? De historische kern van Merum is een maatwerklocatie vanwege haar unieke, karaktervolle uitstraling en de aanwezigheid van zeer oude, waardevolle bebouwing en historische bomen. Deze plek vormt het hart van Merum en draagt sterk bij aan de identiteit en het dorpse karakter van de wijk. De combinatie van de cultuurhistorische waarde, de bijzondere bebouwing en het groen maakt deze locatie uitzonderlijk en vraagt om een zorgvuldig afgestemde benadering.
P?
Maatwerklocatie
Kansen De historische kern van Merum is het hart van Merum en een unieke plek met historische architectuur en cultuurhistorisch waardevolle bomen. Door de openbare ruimte in te richten met hoogwaardige materialen kan nog meer karakter worden toegevoegd aan de plek. Auto’s zijn momenteel behoorlijk dominant in het straatbeeld. Door hier de voetganger en fietser op 1 te zetten liggen er kansen om hier een prettigere verblijfsplek van te maken.
Bouwstenen Groen
+ +
+
Water
Mobiliteit
Identiteit +
Bestaand groen verbeteren
Afkoppelen hemelwater (eigen terrein)
Optimaliseren oversteekplek
Boomspiegels vergroten
Waterdoorlatende verharding
Verkeersremmers invoeren
Accentueren bijzondere plekken
Boombakken plaatsen
Verdiepte plantvakken aanleggen
Nieuwe fietssuggesiestroken
Hoogwaardig materiaal toepassen op hoogwaardige plekken
Trottoir verbreden
Herkenbaar maken historisch lint
Fietsparkeerplekken toevoegen
Zichtbaar maken bedevaartsroute
Nieuwe groenvakken aanleggen
Afwateren via groenvakken
Geveltuinen aanleggen (eigen terrein)
Gescheiden rioolstelsel
+
+
+
P
Verblijfsplekken toevoegen
Infiltratie riool
Tegelwippen in openbaar domein
Referentiebeelden
Toe te passen bouwstenen
71
Maatwerklocatie 4: ‘Putkamp en omgeving’, Herten Waarom een maatwerklocatie? De Putkamp en omgeving in Herten is een maatwerklocatie vanwege de complexe dynamiek die gepaard gaat met het grote parkeerterrein bij het winkelcentrum, waar onder andere een supermarkt gevestigd is. Deze locatie speelt, mede vanwege de aanwezige school bij de directe aansluiting op de gebiedsontsluitingsweg Oolderweg, een cruciale rol in de dagelijkse mobiliteit en logistiek van het gebied en vereist daarom een bijzondere benadering. Er is maatwerk nodig om een goed doordacht ontwerp te realiseren dat de verkeersveiligheid verhoogt, de gebruiksvriendelijkheid verbetert en bijdraagt aan de algehele kwaliteit van de openbare ruimte.
Maatwerklocatie
Maatwerklocatie
Kansen Deze maatwerklocatie biedt veel kansen voor vergroening en wateropslag. Door parkeerplekken te vergroenen, bomen toe te voegen en plantvakken aan te leggen, kan water beter worden geïnfiltreerd en wordt de plek koeler.
Groen
+ + P
+
Water
Mobiliteit
Bestaand groen verbeteren
Afkoppelen hemelwater (eigen terrein)
Optimaliseren oversteekplek
Boomspiegels vergroten
Waterdoorlatende verharding
Verkeersremmers invoeren
Parkeerplaatsen vergroenen
Verdiepte plantvakken aanleggen
Boombakken plaatsen
Afwateren via groenvakken
Nieuwe groenvakken aanleggen
+
+
Fietspaden verbreden
+
+
P Aanleggen wadi’s
+
P Tegelwippen op eigen terrein stimuleren Tegelwippen in openbaar domein
72
Nieuwe fietssuggesiestroken
Trottoir verbreden
Gescheiden rioolstelsel
Infiltratie riool
Referentiebeelden
Identiteit
Toe te passen bouwstenen
Fietsparkeerplekken toevoegen Parkeerplekken toevoegen
+
Verblijfsplekken toevoegen
Maatwerklocatie 5: ‘Molenweg-Van Heinsbergweg-Nieuwe Baan’, Merum Waarom een maatwerklocatie? Deze locatie, momenteel een groot grasveld met een aanzienlijke hoeveelheid asfalt voor parkeerplaatsen, is aangewezen als maatwerklocatie vanwege de potentie om getransformeerd te worden tot een aantrekkelijk park met een hogere verblijfskwaliteit. De huidige inrichting biedt te weinig meerwaarde voor de omgeving, terwijl de omvang en ligging van deze plek juist kansen bieden voor een multifunctionele en duurzame invulling. De locatie vraagt om een specifieke, integrale benadering waarin groen, biodiversiteit, watermanagement en sociale functies samenkomen.
Maatwerklocatie
Kansen
Maatwerklocatie Door het grasveld te transformeren naar een volwaardig park kan zowel de verblijfskwaliteit als de biodiversiteit sterk toenemen. Er ontstaat zo een aantrekkelijke plek met speelelementen voor kinderen en een rijke mix aan bomen en beplanting.
Groen
+ + P +
Water
Mobiliteit
Bestaand groen verbeteren
Afkoppelen hemelwater (eigen terrein)
Verkeersremmers invoeren
Boomspiegels vergroten
Waterdoorlatende verharding
Omvormen naar fietsstraat
Parkeerplaatsen vergroenen
Verdiepte plantvakken aanleggen
+
Nieuwe groenvakken aanleggen
Afwateren via groenvakken
+
Natuurinclusieve maatregelen (eigen terrein)
Gescheiden rioolstelsel
Geveltuinen aanleggen (eigen terrein)
Infiltratie riool
Identiteit +
Verblijfsplekken toevoegen
Nieuwe fietssuggesiestroken Trottoir verbreden
Introduceren woonerf-principe
+
Parkeerplekken toevoegen
P Aanleggen wadi’s
Tegelwippen op eigen terrein stimuleren Tegelwippen in openbaar domein
Referentiebeelden
Toe te passen bouwstenen
73
Maatwerklocatie 6: ‘Appartementen rondom Hattem’, Roer-Zuid Waarom een maatwerklocatie? Hattem is een maatwerklocatie vanwege de unieke ruimtelijke opzet met appartementencomplexen rondom een centraal parkeergebied dat wordt gekenmerkt door relatief veel groen. De bijzondere compositie en inrichting van het gebied, in combinatie met de aanwezige logistieke stromen, maken een standaardontwerp hier niet passend. Een zorgvuldige, op maat gemaakte benadering is nodig om zowel de functionaliteit als de kwaliteit van de ruimte te verbeteren.
Maatwerklocatie
Kansen Het gebied Hattem heeft de kans om functioneler ingericht te worden. Zo ontstaat hier ruimte voor grotere, robuuste groenvakken, nieuwe bomen en beplanting, en wadi’s. Zo heeft deze plek de potentie om te transformeren van een parkeerterrein met snippergroen naar een hoogwaardige groene buitenruimte.
Maatwerklocatie Groen
+ + P +
Water
Mobiliteit
Bestaand groen verbeteren
Afkoppelen hemelwater (eigen terrein)
Optimaliseren oversteekplek
Boomspiegels vergroten
Waterdoorlatende verharding
Verkeersremmers invoeren
Parkeerplaatsen vergroenen
Verdiepte plantvakken aanleggen
Nieuwe groenvakken aanleggen
Afwateren via groenvakken
Natuurinclusieve maatregelen (eigen terrein)
Gescheiden rioolstelsel
Geveltuinen aanleggen (eigen terrein)
Infiltratie riool
Tegelwippen in openbaar domein
74
Introduceren woonerf-principe
+ +
P
Tegelwippen op eigen terrein stimuleren
Referentiebeelden
Trottoir verbreden +
P
Aanleggen wadi’s
Toe te passen bouwstenen
Identiteit
Fietsparkeerplekken toevoegen Parkeerplekken toevoegen
+
Verblijfsplekken toevoegen
75
7. Duurzame ontwerptool (DOT)
76
7 Duurzame ontwerptool (DOT) Om van deze visie realiteit te maken, maken we gebruik van een duurzame ontwerptool (DOT). Deze DOT geeft handvatten om beleid, duurzaamheid en integraliteit efficiënt te borgen in de ontwerpfasen (SO, VO, DO) die volgen op deze visie. De tool behandelt zes thema’s: biodiversiteit, klimaatadaptatie, energie, circulariteit, mobiliteit en gezonde leefomgeving. De thema’s en bouwstenen zijn zo gekozen dat naar alle duurzaamheidsaspecten voor de wijkaanpak wordt gekeken. Daarnaast neemt het ook de menselijke leefbaarheid mee met de thema’s ‘mobiliteit’ en ‘gezonde leefomgeving’. Op deze manier kijken we zo compleet mogelijk naar een duurzame en integrale wijk renovatie voor de ‘3 wijken zuid’. De thema’s zijn in de DOT onderverdeeld in bouwstenen. Elke bouwsteen bestaat uit ontwerpprincipes die concreet laten zien hoe de thema’s te implementeren zijn in bijvoorbeeld een ontwerp en/of contract.
Hoe doen we dit concreet? We maken hierbij gebruik van zes stappen: We inventariseren het duurzaamheidsbeleid van Roermond en de duurzaamheidswensen in het project. We genereren projectspecifieke kansen per thema aan de hand van alle verkregen informatie, praktijkervaring, kennis en innovaties in de markt. We verifiëren dit met de gemeente en bewoners zodat we zeker weten dat dit aansluit op hun behoeftes. Voor de kansen geven we een groffe indicatie van de kosten en duurzame impact. We formuleren projectspecifieke doelstellingen en ambities per thema die leidend zijn tijdens de ontwerp- en uitvoeringsfase van het project. We werken de kansen verder uit. We bekijken welke vervolgacties er nodig zijn om de kansen om te zetten tot
concrete ontwerpmaatregelen. Indien mogelijk stellen we ook KPI’s (Key Performance Indicator) vast. We verifiëren dit opnieuw met de gemeente en de bewoners van de wijken. De ontwerpmaatregelen passen we toe in het ontwerp, contract en uitvoering van het project. We monitoren in elke fase of de ontwerpmaatregelen zijn toegepast. Indien hiervan afgeweken wordt leggen we dit onderbouwd vast. Aan het einde van het project leggen we de duurzame impact vast. We analyseren of elke ontwerpmaatregel is uitgevoerd en hoe deze zijn uitgevoerd. Dit leggen we vast in een rapport en delen dit met de gemeente en bewoners. Op deze manier leggen we op een gestructureerde en overzichtelijke manier vast welke duurzame ontwerpmaatregelen zijn gekozen, hoe deze zijn gekozen en hoe deze bijdragen aan de gestelde doelen voor de wijkaanpak.
77
78