Vastgestelde besluitenlijst 4 november 2021

gemeente roerdalen Besluitenlijst vergadering gemeenteraad Roerdalen op donderdag 4 november 2021

Aanwezig Voorzitter: Griffier:

mw. mr. M.D. de Boer-Beerta R.J.J. Notermans

Leden:

J.G.G. Cremers, CDA J.J.G. Roubroeks, CDA J. Vogels, CDA L.M.E.G.M. Wolters, CDA mw. G.J.C.M. van Elmpt, Democraten Roerdalen J.H. van Kruchten, Democraten Roerdalen F.C. Peeters, Democraten Roerdalen H.M.V. van der Linden, Ons Roerdalen mw. J.C.L. Aelen, PvdA M. van Baden, PvdA mw. K. Hermans-Roelofs, Roerstreek Lokaal! W.L.C. Van Pol, Roerstreek Lokaal! R.H.G. Slangen, Roerstreek Lokaal! mw. L. Vestjens, Roerstreek Lokaal! P.H.A. van der Vorst, Roerstreek Lokaal! A.G.M. Wolters, Roerstreek Lokaal! H.L.M. Nijskens, VVD

Tevens aanwezig Wethouder(s):

M.J.F. van Helvert A.C.A.G. Smits

Gemeentesecretaris:

J.J.W.M. L'Ortije

Verslaglegging:

mw. W.M.J.M. Jongen-van den Camp

Verhinderd Leden:

A.J.T. Joris, CDA mw. M.J.A. Thevissen, Ons Roerdalen

Wethouder:

Pagina 1

J.G.A.M. den Teuling

Opening

De vergadering wordt geopend om 19.34 uur. Het getrokken volgnummer, dat bepaalt bij welk lid ingeval van hoofdelijke stemming de stemming begint, is nummer 17, de heer P. van der Vorst.

1. Vaststelling raadsagenda 4 november 2021

Zonder stemming besluit de raad de voorliggende agenda van de vergadering van 4 november 2021 vast te stellen.

2. Spreekrecht burgers

Er wordt met inachtneming van de criteria zoals opgenomen in het reglement van orde van de gemeenteraad geen gebruik gemaakt van het spreekrecht.

3. Lijst ingekomen stukken

Zonder stemming besluit de gemeenteraad kennis te nemen van de lijst ingekomen stukken (periode 18/09/2021- 22/10/2021).

4. Besluitenlijst raadsvergadering 29 september 2021

De gemeenteraad besluit, zonder stemming, tot vaststelling van de besluitenlijst van de raadsvergadering van de gemeente Roerdalen van 29 september 2021.

5. Programmabegroting 2022-2025

In het kader van de verslaglegging zijn de schriftelijke bijdragen van de raadsfracties in le termijn, alsmede de reactie daarop van het college van de burgemeester en wethouders in le termijn, als bijlagen toegevoegd aan de onderhavige besluitenlijst. De heer W. Van Pol dient namens de fracties van het CDA, Democraten Roerdalen, PvdA en Roerstreek Lokaal! een amendement (registratienummer 2021A11) in, waarmee wordt voorgesteld € 80.000,-evenwichtig (€ 20.000,- per jaar) verdeeld over de komende vier jaren, te onttrekken uit de Algemene reserve voor het opzetten van een breed opgezet programma, om inzicht te krijgen in de (verborgen) armoede in de gemeente Roerdalen. Kortheidshalve wordt verwezen naar het bij deze besluitenlijst gevoegde amendement (registratienummer 2021All). De heer W. Van Pol dient namens de fracties van Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, PvdA en Roerstreek Lokaal! een motie (registratienummer 2021M15) in, waarbij het college wordt opgeroepen om degelijk onderzoek te doen naar de mogelijkheid om eigenaren van koopwoningen te faciliteren bij de installatie van zonnepanelen op hun woningen en voor de begrotingsbehandeling 2023-2026 met een voorstel bij de raad terug te komen. Kortheidshalve wordt verwezen naar de bij deze besluitenlijst gevoegde motie (registratienummer 2021M15).

Pagina 2

Mevrouw G. van Elmpt dient namens de fractie van Democraten Roerdalen een amendement (registratienummer 2021A12) in, waarmee wordt voorgesteld de in de Programmabegroting 20222025 opgenomen post onvoorzien van € 100.000 op te splitsen in: • Een post groot € 75.000 voor reguliere onvoorziene kosten; • Een post groot € 25.000 voor onvoorziene kosten voor zaken die de gemeenteraad belangrijk vindt en waar op dat moment geen budget voor is. Kortheidshalve wordt verwezen naar het bij deze besluitenlijst gevoegde amendement (registratienummer 2021A12). De heer H. van der Linden dient namens de fractie van Ons Roerdalen een motie (registratienummer 2021M16.) in, waarmee het college wordt opgeroepen om zich bij de VNG sterk te maken voor het herstel van de inkomenspositie van mensen met een pensioen, minimumloon of uitkering. Kortheidshalve wordt verwezen naar de bij deze besluitenlijst gevoegde motie (registratienummer 2021M16). De heer H. van der Linden dient namens de fractie van Ons Roerdalen een motie (registratienummer 2021M17) in, waarmee het college wordt opgeroepen om, conform de voorbeelden in de gemeenten Venlo en Horst aan de Maas, te onderzoeken of een beleidsregel pre-mantelzorgwoningen voor Roerdalen kan worden opgesteld en de gemeenteraad binnen drie maanden hierover te informeren.

Kortheidshalve wordt verwezen naar de bij deze besluitenlijst gevoegde motie (registratienummer 2021M17). Het standpunt van het college van burgemeester en wethouders met betrekking tot de ingediende moties en amendementen is: Amendement Collegestandpunt Amendement 2021All Ondersteunen Amendement 2021A12 Oordeel raad Amendement 2021M15 Ondersteunen Amendement 2021M16 Ontraden Amendement 2021M17 Ondersteunen (voorbehoud voor wat betreft de 3 maanden termijn) Toezegging:

Wethouder J. Smits zegt toe aan de hand van de voorbeelden van gemeente Horst aan de Maas en gemeente Venlo te onderzoeken wat de voor- en nadelen zijn van pre-mantelzorgwoningen en de raad daarover te informeren. (toezegging reg. nr. 2021-54) Gehoord de toezegging van wethouder J. Smits trekt de heer H. van der Linden de door Ons Roerdalen ingediende motie 2021M17 in. Toezegging:

Wethouder J. Smits heeft de toezegging gedaan met verschillende scenario's bij de raad terug te komen ter compensatie van de afschaffing van hondenbelasting. (toezegging reg. nr. 2021-55) De voorzitter legt het amendement 2021All, ingediend door de fractie(s) van CDA, Democraten Roerdalen, PvdA en Roerstreek Lokaal!, ter besluitvorming voor aan de raad. Het amendement 2021All wordt zonder stemming aangenomen.

Pagina 3

De voorzitter legt het amendement 2021A12, ingediend door de fractie van Democraten Roerdalen, ter besluitvorming voor aan de raad. De fracties van het CDA, Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, Roerstreek Lokaal! en VVD hebben vóór gestemd. De fractie van de PvdA heeft tegen gestemd. Het amendement 2021A12 is daarmede aangenomen. De voorzitter legt vervolgens het geamendeerde voorstel ter besluitvorming voor aan de raad. De gemeenteraad besluit zonder stemming en met inachtneming van de Nota van wijzigingen van 26 oktober 2021: 1. De programmabegroting 2022 en de meerjarenbegroting 2023-2025, met inachtneming van de aangenomen amendementen 2021All en 2021A12, vast te stellen; 2. In te stemmen met het investeringsschema 2022-2025 en de hierin opgenomen kredieten voor 2022 beschikbaar te stellen, met uitzondering van de investering standplaatsen woonwagens. Deze zal als aparte aanvraag naar de raad gaan; 3. €881.000 te onttrekken uit de reserve "Afdekken tekorten" voor het afdekken van het tekort in het begrotingsjaar 2022; 4. €125.000 te onttrekken uit de reserve accommodatiebeleid voor afronding accommodatiebeleid; 5. €80.000,-, evenwichtig (€ 20.000,- per jaar) verdeeld over de komende vier jaren, te onttrekken uit de Algemene reserve voor het opzetten van een breed opgezet programma, om inzicht te krijgen in de (verborgen) armoede in de gemeente Roerdalen.

De voorzitter legt de motie 2021M15, ingediend door de fracties van Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, PvdA en Roerstreek Lokaal! ter besluitvorming voor aan de raad. De fracties van het CDA, Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, PvdA en Roerstreek Lokaal! hebben vóór gestemd. De fractie van de VVD heeft tegen gestemd. De motie 2021M15 is daarmede aangenomen. De voorzitter legt de motie 2021M16, ingediend door de fractie van Ons Roerdalen ter besluitvorming voor aan de raad. De fracties van het CDA, Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, PvdA en Roerstreek Lokaal! hebben vóór gestemd. De fractie van de VVD heeft tegen gestemd. De motie 2021M16 is daarmede aangenomen.

6. Effecten Septembercirculaire 2021

De gemeenteraad besluit, zonder stemming, overeenkomstig het voorstel van het college van burgemeester en wethouders: 1. In te stemmen met de verwerking van de effecten van de septembercirculaire 2021 voor de jaren 2021 tot en met 2025. 2. In te stemmen met het geheel terugdraaien van de onttrekking uit de reserve "afdekken tekorten" voor het jaar 2022. 3. De 14ae begrotingswijziging 2021 en de 1e begrotingswijziging 2022 vast te stellen.

Pagina 4

4.

In te stemmen om de compensatiegelden van corona (€ 201.000 in 2021 en € 58.000 in 2022) in te zetten voor de doelen waarvoor deze beschikbaar worden gesteld.

De voorzitter sluit de vergadering om 22.53 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van 15 december 2021. De gri

.J .. Notermans

Pagina 5

fl

ROERSTREEK LOKAAL!

Programmabegroting 2022-2025 eerste termijn Roerstreek Lokaal! En dan zijn we al weer bij de laatste begroting aanbeland van deze raadsperiode. Vier jaar geleden met optimisme de toekomst tegemoet. Vier jaar hard werken aan grote thema's als Zorg en Accommodaties. Vier jaar hard werken aan onze samenleving in Roerdalen, dag in dag uit, en dan ook nog ineens een pandemie die de wereld ontwricht. Zo langzaamaan hervatten we steeds meer van wat eens ons normale dagelijks leventje was. Maar waar is iedereen nu eigenlijk aan toe? We zijn nog lang niet af van corona. Hoe gaan we de winter in? Waren de steunmaatregelen voldoende om de bedrijven van talloze ondernemers blijvend overeind te houden? Wat betekent een winterseizoen voor de mensen die in de zorg werken? Allemaal mensen die óók in Roerdalen wonen. Mensen waarvoor wij als samenleving en lokale overheid oog moeten houden. Zekerheden lijken er niet meer te zijn. Wat doet dat met de psyche en de kloof tussen hen die meekunnen en hen die dat niet meer kunnen, om welke reden dan ook? Daar maken wij ons oprecht zorgen om. Wendbaarheid is het nieuwe toverwoord in overheidsland. Hoe geven we antwoord op veranderingen die zich steeds vaker lijken aan te dienen? Een paar jaar geleden ging het hier in de raad over een krimpende bevolking, woningen die jarenlang te koop stonden of de trek van het platteland naar de stad.

En duurzaamheid was de sluitpost van de begroting. Anno 2021 kijken we daar toch weer met andere ogen tegenaan. De financiële zorgen rond de betaalbaarheid van de jeugdzorg bleken helaas een constante factor, terwijl het meer om de mensen zou moeten gaan die de zorg nodig hebben. Maar hoe gaan we daarnaast om met woningprijzen die de pan uit rijzen? Energie die we duurzaam willen opwekken, maar die we simpelweg niet via een energienetwerk kunnen ontsluiten. En dat ook nog eens in een energiemarkt die op dit moment ineens van de leg is, met gigantische prijsstijgingen als gevolg. Schaarste alom in de bouw, niet alleen in arbeid, maar nu ook in materialen. Roerstreek Lokaal! wil geen rampspoed spreken, en ja de markt zal ook wel weer eens stabiliseren. Maar we maken ons wel zorgen hoe we hier vanuit de gemeente antwoord op kunnen blijven geven. Daarom geldt voor Roerstreek Lokaal!: De mens centraal is een van de peilers in de begroting van Roerdalen, voor Roerstreek Lokaal! blijft dat ook het belangrijkste uitgangspunt. De lokale overheid moet er echt voor de burger zijn. Een open vizier blijft nodig. De toekomst die we nu denken te voorspellen, blijft een inschatting op basis van de beelden en kennis van nu. Creëer houvast en probeer een stabiele overheid te zijn voor inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners.

1

ROERSTREEK LOKAAL! -

Beste college, hoe geeft u vorm aan enige vorm van stabiliteit, in de wetenschap dat in maart verkiezingen zijn? Over het graf heen regeren lijkt een politieke doodzonde, maar is het niet ook eens tijd om daar over na te denken? Een duidelijke visie meegeven vanuit ervaring helpt een volgend college alleen maar. Dit jaar hebben we wederom met ambtelijke organisatie, raad en college gewerkt om ideeën uit te werken om een toekomstbestendige begroting op te stellen. Investeren om te renderen vraagt immers om een lange termijn-aanpak om de begroting in balans te krijgen én te houden. Er is weer keihard gewerkt door de gehele organisatie om de negatieve ontwikkelingen om te buigen en inzichtelijk te maken aan welke knoppen gedraaid kan worden. Financiën spelen de prominente rol, en de focus moet op de kerntaken liggen. Het doet ons deugd te merken dat de keuzes zorgvuldig gemaakt zijn en dit niet direct ten koste gaat van alles dat door en voor onze inwoners de laatste jaren is opgebouwd. De begroting komt meer en meer in balans. 2024 lijkt dan het omslagjaar te worden in positieve zin. Er blijft aandacht voor accommodaties en de ruimtelijke omgeving waar we zuinig op willen zijn. Ook zijn er in '21 nieuwe lokale initiatieven ontstaan, die door onze inwoners opgepakt worden zoals de buitenbaden in Montfort en Vlodrop of 't Vinkenès in Posterholt.

Dat is echt een grote schouderklop waard! Voor Vlodrop kunnen we heel binnenkort een voorstel verwachten rond de sporthal, school en dorpszaal. Daarmee is de accommodatiediscussie grotendeels klaar. Een compliment is op zijn plaats voor iedereen die aan dit jarenlange traject bijgedragen heeft. Van vrijwilliger tot uiteindelijk de verantwoordelijk wethouder. Als laatste resten dan de jeugd- en buurthuizen. Wethouder, wat kunnen we nog op dit vlak verwachten? De eerder genoemde onzekerheid is voor de komende jaren een blijvertje. Dit maakt de risicoparagraaf des te belangrijker. Roerstreek Lokaal wil dat we vooral de focus houden op sturing en risicobeheersing. We gaan straks op gebieden aan de slag die voor de gemeente relatief nieuw zijn en steken daar een hoop geld in of hebben nog verplichtingen uit het verleden. Beste college, hoe houdt de raad de vinger aan de pols als volgend jaar tijd nodig is voor de vorming van nieuw college en programma? Hoe zorgt u ervoor dat de raad op tijd informatie krijgt om bij te kunnen sturen? De risicomatrix op pagina 107 is voor onze fractie een belangrijk instrument om de voornaamste risico's in beeld te houden. We willen hierbij wel opmerken dat de waarschijnlijkheid in de loop van jaren kan veranderen. Een aantal grotere financiële risico's scoren nu nog vaak relatief laag, maar blijf alert als de waarschijnlijkheid toeneemt.

De grootste risico's vinden we op het sociaal domein. Geen verrassing, en er zijn de nodige acties uitgezet in vorm van de omvorming. Het is ook een kwestie van de lange adem én het preventieve spoor blijven bewandelen. U geeft zelf al een winstwaarschuwing af. Dus de vraag is gerechtigd: is het genoeg? Worden de juiste zorgverleners ingezet? Wanneer slaat eigenbelang voor een ZZP-er door ten opzichte van de benodigde zorg die iemand echt nodig heeft? Roerstreek Lokaal! heeft hier

2

ROERSTREEK LOKAAL! al vaak om gevraagd. Het is naast een groot financieel risico, bovenal een risico voor de gesteldheid

-

van de zorgvrager. Beste college, kunt u ons meenemen hoe we ons scherp blijven houden in het beleid dat we uitzetten. Als klein voorbeeld de fitheidstesten op de basisschool. Doen daar wel de juiste kinderen aan mee, en wat wordt nu werkelijk met de scores of adviezen gedaan? Wie volgt en evalueert dat? Maar ook hoe gaan we om met ontwikkelingen die voor ons simpelweg niet goed voelen zoals de inkomensafhankelijkheid van de WMO huishoudelijke hulp? Is hier niet ook meer actie geboden om zo meer geld te besparen die we beter kunnen uitgeven aan mensen die in armoede leven of de middelen hebben om energiebesparende maatregelen te nemen? Of is een signaal vanuit Roerdalen richting Den Haag nodig om iets te veranderen? Gemeentelijke belastingen betekent minder vrije bestedingsmogelijkheden voor onze inwoners. Daarom moeten we goede keuzes maken en die helder uitleggen. Vorig jaar moesten we de belasting (OZB) verhogen, meer dan de 'normale' prijsindexering. Dit jaar is dat gelukkig niet nodig. Voor de inwoners zal dat anders ervaren worden, wanneer het afvalinzamelings-systeem wijzigt. Het gaat meer kosten. Verwerking van afval kost steeds meer geld. En de reacties op sociale media zijn niet mals. Neemt niet weg dat Roerstreek Lokaal! nog steeds achter de ingeslagen keuze staat, maar er is nog een hele slag te slaan om het gedrag te wijzigen.

Ook dit vraagt wendbaarheid zonder telkens te verzanden in eindeloze evaluaties. Ziet de wethouder nog kansen om binnen de samenwerking met Leudal en Maasgouw het ambitieniveau te verhogen voor Roerdalen? Kansen om de kosten te verlagen? Preventieve gedragsinterventies zien wij nog weinig en dat is toch echt de sleutel achter het nieuwe inzamelingsbeleid. Corona liet ook zien dat toen het anders moest, het ook anders kón. De organisatie moest zelf dingen anders aanpakken door de beperkingen van thuiswerken en anders met elkaar in contact zijn. Het bleek zeker mogelijk. Wat zijn de conclusies die hierover getrokken zijn voor de ambtelijke organisatie en wat hebben we ervan geleerd? Of hebben we toch weer stiekem een aantal zaken opgepakt die we vooral zelf denken te moeten doen? In programma 7 schrijft u dat we meer dienend moeten zijn aan de gemeenschap. Wat ons betreft mag dat volledig dienend aan de gemeenschap zijn. We willen ook graag dat het college zaken afrondt en blijft oppakken. Duurzaamheid en energietransitie bleven voor ons nog te veel in papier hangen. In de begroting is een aantal routes en mogelijkheden benoemd, met een grote mate van onzekerheid. Inwoners meenemen in deze transitie en het eerlijke verhaal vertellen vinden wij belangrijk. De opmars naar de nieuwe Omgevingswet en bijbehorende omgevingsvisie vraagt om een hele andere manier van werken en denken.

Roerstreek Lokaal! is tevreden met de interactieve aanpak in de raadswerkgroep Omgevingswet. Ook de diverse manieren waarop inwoners bij dit onderwerp

3

ROERSTREEK LOKAAL! betrokken worden spreekt ons aan. Over de ingangsdatum zullen we het maar niet hebben, maar het

-

mag geen verrassing zijn dat met name de geest van deze wet Roerstreek Lokaal! enorm aanspreekt; vertrouwen in elkaar. Vertrouwen in initiatiefnemers en het college dat uitvoert. Wij, als raad, moeten ook durven loslaten. Een raadsvergadering moet wel ergens over gaan en wat ons betreft over de hoofdzaken. Het grote aantal gereserveerde raadsvergaderingen voor 2022 vinden we dan ook een zorgwekkende ontwikkeling. De Omgevingswet vraagt ook om meer participatie, hand in hand met goede communicatie. Vaak is dat nu te veel (informatie) zenden. Extra communicatiekracht is nodig. We moeten er steeds eerder en dichter op zitten. De kas die klopt Een sluitende begroting is voor Roerstreek Lokaal essentieel voor een toekomstbestendig Roerdalen. Dat lukt in 2024. We investeren in de toekomst en het blijven roerige en onzekere tijden. Wendbaarheid en snelheid zijn des te belangrijker. Zeker met de jaarlijkse bijdrage vanuit het Rijk die wisselend kan uitvallen. Met name op de zorgportefeuille hopen we langzaam vruchten te gaan plukken. Afsluiting Met deze begroting sluiten we bijna deze raadsperiode af. We zijn positiever gestemd dan vorig jaar en onderschrijven deze begroting. Deze begroting is een prima basis om aan de slag te gaan de komende jaren. Maar we moeten wel alert blijven Ons verhaal is in grote lijnen ook uw verhaal.

Wij zijn zeer benieuwd naar de reactie van het college op onze inbreng. En via deze weg dank aan eenieder die heeft bijgedragen aan deze heldere begroting.

4

CDA Programmabegroting 2022-2025 eerste termijn CDA Middels de projectgroep 'Roerdalen in Balans' hebben zowel het college als ook de raad en medewerkers van onze gemeente laten zien een gezamenlijke verantwoordelijkheid te nemen om tot een structureel sluitende begroting te komen. Een heel moeilijke puzzel waarvan het eindresultaat nu voor ons ligt ter besluitvorming. Wij hebben dus de gezamenlijke verantwoording genomen en betreuren het dan ook ten zeerste dat de uiteindelijke uitkomst van deze begroting voor het grootste deel afhankelijk is van personen die tot voor kort geen verantwoordelijkheid wilden nemen. Want het uiteindelijke regeerakkoord zal in grote lijnen richting geven aan hoe wij onze gelden kunnen gaan uitgeven en toch onze begroting sluitend kunnen houden. Duurzaamheid, stikstof, bouwen, de gasprijs..... allemaal landelijke macro problemen die echter uiteindelijk wat betreft de uitvoering grotendeels weer op het bordje van onze en andere gemeenten wordt gelegd. Het beleid dat hiervoor nodig is loopt tevens nu ook vertraging op. Het is immers moeilijk haalbare doelen te stellen als je de richting van de landelijke beleidsmakers niet weet. En niet onbelangrijk, zonder passende maar zeker structurele financiële bijdrage vanuit de rijksoverheid zal onze uitdaging de komende jaren alleen nog maar groter worden.

We hebben nu dus een begroting met een zeer grote onzekerheidsfactor in de bepaling van de haalbaarheid hiervan. Met klem en gezien het bovenstaande wijs ik erop dat hieraan de gemeente absoluut niet debet is. Onze uitdaging zal erin moeten liggen om nieuw landelijk beleid te implementeren in het lokale beleid en de door ons gewenste doelen toch te behalen. Want als gemeente kunnen we niet stil blijven staan. Zo zal onze woningtransitie versneld doorgezet dienen te worden om zo aan de nijpende vraag naar, zeker ook door onze eigen inwoners, passende woningbouw. Het probleem met de stikstof is tevens een behoorlijke uitdaging voor ons als gemeente. Los van de beperkingen met betrekking tot bouwen raakt dit ook de bedrijfsvoering van onze agrarische sector. Dit zal een grote uitdaging worden, temeer daar de geluiden die momenteel uit Den Haag komen zorgelijk en onwenselijk zijn. Voorzitter, bovenstaande uitdagingen zijn slechts een kleine greep uit de vele uitdagingen waarvoor we als gemeente 'aan de lat' komen te staan, hier komen we in tweede termijn nog op terug. Wat wij als fractie als zeer prettig ervaren is dat iedereen vanuit haar eigen positie constructief de verantwoordelijkheid neemt en de wil toont om de vele uitdagingen in de toekomst aan te gaan.

1

uocArN

2noEFonIEw Programmabegroting 2022-2025 eerste termijn Democraten Roerdalen Inleiding

'Roerdalen in balans', dit is de meerjarige aanpak om onze begroting structureel sluitend te krijgen. We werken aan andere regels, dit betekent deregulering en experimenteren. We moeten onze uitgaven verminderen en onze inkomsten vermeerderen en dat kan alleen als we resultaatgericht werken, zodat we structureel geld kunnen besparen. Begroting in balans De belangrijkste oorzaken in 2021 voor de onbalans zijn: •

Het Sociaal Domein bijna €2 miljoen waarvan € 1,3 miljoen hogere uitgaven aan jeugdzorg. En de landelijke invoering van het abonnementstarief;

•

Herverdeling van de gemeentefondsuitkering hetgeen ons ten positieve komt (met de wetenschap van nu);

•

Meerkosten SC MER ca. € 800.000 per jaar;

•

Dalende dividendinkomsten Enexis € 274.000.

Hoe staan we er nu voor Het rijk heeft voor 2022 incidenteel extra geld beschikbaar gesteld voor Jeugdhulp, dit betekent voor Roerdalen eenmalige extra inkomsten van €1,3 mln. Om de kosten terug de dringen doen wij het project "Omvorming sociaal domein". Maar er zijn ook nadelen • •

Regionale zorginnovatie kost meer tijd, dit betekent voor 2022 een nadeel van € 350.000; Hulp in de huishouding stijgt naar € 550.000;

•

Het dividend van Enexis valt lager uit, een nadeel van € 13.000.

Drie deelprojecten We werken in 3 deelprojecten: 1.

2. 3.

Omvorming sociaal domein Investeren in duurzaamheid en om te renderen In control

Van tekort in 2022 naar een positief saldo in 2025. De financiële begroting 2022-2025 heeft op dit moment een tekort van € 881.000 in 2022.

Programma 1: Krachtige dorpen 1

ocATEN

2%nowaIEw Sociale samenhang en leefbaarheid in Roerdalen. Basisvoorziening school, vereniging, dorpshuis, sociaal team, consultatiebureau. Dit programma gaat voornamelijk over de gemeenschap (sociale participatie en maatschappelijke deelname) Omvorming sociaal domein We kiezen voor een andere manier van werken, want de kosten en dus het financieel tekort is ongekend hoog. Investeren in een sterke sociale basis met mensen die naar elkaar omkijken. Strategisch programmadoel: krachtige dorpen met veel sociale samenhang, goede basisvoorzieningen en weerbare inwoners. Vergroten van de weerbaarheid, de veerkracht en preventie. Krantenartikel (woensdag 29 september 2021): "Ouderen in tranen om toegangsbewijs" Uit dit artikel blijkt volgens ouderenbond ANBO dat ruim 1 miljoen Nederlanders moeite hebben met digitalisering. Onze oproep aan het college is zorg dat de mensen die digibeet zijn, dus moeite hebben met digitalisering, ook mee kunnen blijven doen en dat niet door de gemeente klakkeloos wordt overgegaan tot alles te digitaliseren. Informeer de inwoners ook nog steeds via een papieren versie. Hierdoor doen we ook iets tegen de vereenzaming van veel inwoners. Burgers nemen initiatieven op het gebied van leefomgeving en sociale samenhang Opgavegericht werken gebeurt volgens de volgende stappen: 1. Verkennen & inventariseren van mogelijke maatschappelijke opgaven; 2.

Keuze voor een of meerdere geschikte opgaven; 3. Formuleren van voorwaarden; 4. Starten met de uitvoering; Graag hadden wij nog twee punten hieraan toegevoegd. 5. Wat heeft het opgebracht, wat zeggen prestatie-indicatoren over doel en realisatie, waar staan we; 6. Evaluatie, benoem succesfactoren, leermomenten en missers.

Wilt u die toevoegen? Vroegtijdig signaleren en samenwerken met de eerstelijns en de huisarts. In een vroeg stadium is er aandacht voor geldzorgen, armoede en gezonde leefstijl. Dit vraagt onder regie van de gemeente, om samenwerking tussen de GGD, de jeugd- en gezinswerkers, het Sociaal Team, de praktijkondersteuners en de huisartsen en de intern begeleiders van de basisscholen.

Wat heeft dit tot nu toe concreet opgeleverd? Hoeveel mensen zijn zo al vroegtijdig geholpen? En is aantoonbaar dat deze aanpak werkt? Lasten

2

nocRArN 2%,7oWIFw In 2022 is € 125.000 nodig uit de reserve accommodatiebeleid voor inhuur van externen om het accommodatiebeleid af te ronden. De beantwoording van onze vraag hierover was als volgt. "Hierbij kunt u denken aan specifieke juridische of bouwtechnische kennis, dan wel vaardigheden zoals uitwerking van het ontwerp Dorpshuis Vlodrop en de basisschool." Toch blijven wij ons afvragen of dit echt nodig is en of we zelf niet voldoende expertise in huis hebben?

Programma 2: Participatie, ondersteuning en zorg OMVORMING SOCIAAL DOMEIN Gerichte inzet armoede en schuldhulpverlening Voor 2022 is het budget structureel € 73.000. Dit was in 2021 € 48.000. Is dit bedrag voldoende voor 2021? En waar gaat het aan op? Armoedebeleid De Armoedenota Arm in Arm 2019-2021 wordt met 1 jaar verlengd en de overbruggingsperiode biedt de gelegenheid om nieuwe ontwikkelingen op te nemen in de nieuw te ontwikkelen nota in 2022. Voor de kinderen is gelukkig altijd al veel aandacht geweest, en met onze motie van 13-12-2018 (M2018-10) hebben we specifiek ook de ouderen in het armoedebeleid kunnen opnemen. Wij zouden graag weten wat de stand van zaken op dit moment is met betrekking tot de ouderen in Roerdalen? En hierin willen we nog een stap verder gaan. Aantal uitkeringen inkomensverzekering huishoudens per 1 januari 2018 {laatste stand van zaken voor zover beschikbaar) geeft aan dat er 4.981 huishoudens een AOW-uitkering hadden. Voor 2022 willen wij graag achterhalen hoeveel mensen er alleen AOW ontvangen, zonder aanvullend pensioen. Deze mensen moeten extra aandacht krijgen want met de stijgende kosten krijgen deze mensen de eindjes zeker niet meer aan elkaar geknoopt. Wij pleiten ervoor dat met deze mensen contact wordt opgenomen en dat hun gewezen wordt op zaken waar ze eventueel recht op hebben.

Ook vinden wij het raadzaam om een budgetcoach in te schakelen. Kunt u ons toezeggen dat u alles in het werk zult stellen om deze mensen te bereiken en verder te helpen? Laaggeletterd heid Laaggeletterdheid gaat vaak samen met armoede. Van de in totaal laaggeletterden zijn er 1315 mensen 66+. Oftewel 65,8% van de laaggeletterden is 65+. Ook dit geeft al aan dat er extra aandacht naar de ouderen moet om hun verder te helpen. Leesbare taal wil niet voor iedereen zeggen dat het begrijpend wordt gelezen. Tijdens de kennissessie voor laaggeletterdheid hebben wij vernomen dat

3

7ocArN

2%WoFwaIEw de gemeente Maasgouw ook hier succesvol werkt met budgetcoaches. Ook hier de vraag kunt u ons

toezeggen dat u dit probleem beter in kaart brengt en gaat aanpakken? Beter passend specialistisch aanbod jeugd en Wmo. Het rijk stelt extra middelen ter beschikking voor jeugdhulp. Het rijk legt op termijn een niet verplichte vorm van regionale samenwerking op in de vorming van een gemeenschappelijke regeling (GR). Inkoop van zeer gespecialiseerde vormen van jeugdhulp vindt op bovenregionale of landelijke schaal plaats. Dit moet leiden dat op alle niveaus evenwicht tussen kosten en beschikbare budgetten ontstaat.

Wij vragen ons af of dit ook werkelijk te realiseren is? 1 Januari 2022 gaat het woonplaatsbeginsel gelden. Wat gaat dit voor onze gemeente betekenen. Zie https://vng.nl/artikelen/woonplaatsbeginsel-jeugdhulp

Programma 3: Veilige dorpen Veiligheid is een gezamenlijke zorg van gemeente, politie en inwoners. Zichtbaarheid van de Boa's en wijkagenten. Dit is nog steeds een heet hangijzer. Er is krapte bij de politie en er zou een herstructurering komen, meer geld voor de basiseenheid Limburg. Binnen Limburg vindt herverdeling van de politiecapaciteit plaats. Daarnaast hebben wij als Roerdalen ook last van de grensregioproblematiek. Al met al zaken die vragen om meer efficiëntie, meer agenten en Boa's. De 4° wijkagent zou hier goed van pas komen. Veiligheid van onze mensen staat voorop en daar moet dus extra aandacht aan besteed worden. Gelet op het onveiligheidsgevoel dat leeft in Roerdalen (Waar staat je gemeente) moeten we hier duidelijk op focussen. En maatregelen nemen, zodat ook de inbraken in stallingen en schuurtjes afnemen. Hoe denkt u dit aan te pakken? Als we de monitor "Waar staat je gemeente" erop naslaan springen enkele zaken eruit. Allereerst het onveiligheidsgevoel, in de monitor: Onveiligheidsbeleving, Landelijk 89, Roerdalen 101. Dit is al jaren een issue waar niet of nauwelijks iets aan gedaan wordt, wij hebben dit al meerdere malen aangehaald. Wat gaat hieraan nu concreet gebeuren? Verder punten die extra aandacht verdienen •

Diefstal voertuigen

• •

Overval Straatroof

•

Brandstichting

Al deze feiten hebben te maken met geweld. Wat gaat hieraan concreet gebeuren? 4

ocRrN

2%o

FaIEw

Er zijn ook een heleboel zaken die uiteraard goed gaan, maar de zojuist genoemde zaken springen er in negatieve zin uit. We moeten zorgen dat mensen zich veilig voelen in hun eigen omgeving door meer toezicht op straat. Optimaliseren van de communicatie We willen de beleving van "blauw op straat" vergroten. Naast inbraken en berovingen is er nu ook meer cybercriminaliteit en de vermenging van de onder- en bovenwereld. Wij adviseren de politie om ook gebruik te maken van de papieren versies van de Dorpsbladen, dan kunnen inwoners die niet digitaal onderlegt zijn deze informatie die de politie met de inwoners wil delen, ontvangen. Brandpreventie Wij zijn tevreden dat het voorlichtingsproject Brandveilig Leven verlengd wordt. En dat de gemeente de kans op (natuur)brand wil verkleinen door het treffen van preventieve maatregelen, concreet komen er binnen de gemeente 3 plekken waar bluswatervoorzieningen gerealiseerd moeten worden. Kunt u aangeven waar die plekken liggen? Verkeersveiligheid Wij streven naar goed onderhoud van de wegen en trottoirs, zodat de verkeersveiligheid niet in gevaar komt.

Programma 4: Economie, Natuur, Toerisme, Cultuur en Duurzaamheid. Verbeteren toeristische en recreatieve mogelijkheden. Graag de stand van zaken fietspad Rothenbach. Als we inzetten op recreatie vragen wij ook de wegen en fietspaden in knooppuntroutes op een acceptabel onderhoudsniveau te houden. We zien een verbetering van onverharde wegen, waarvoor onze complimenten.

Programma 5: Woonomgeving. Lokale prestatieafspraken. Nogmaals aandacht voor de nood van onze inwoners en oud inwoners van Roerdalen om te zorgen dat hun kinderen kunnen blijven wonen in Roerdalen. Wij vragen het college zich sterk te maken bij de woningcorporatie dat niet alle huurwoningen naar mensen van buiten Roerdalen gaan. Kunt u ons dit toezeggen? Kunt u dergelijke afspraken ook vastleggen in prestatieafspraken met de woningcorporatie?

5

,wocRArNy

2%nowaIEw Aandacht door de woningcorporatie om hun huurders mee te geven dat ook zij dienen te zorgen dat hun straat, maar zeker in en om hun huis, er netjes uitziet. Verder kijken naar het tegengaan van gettovorming, niet te veel inwoners met een immigratieachtergrond bij elkaar, dit komt de integratiegedachte niet ten goede.

Herstructureringsontwikkeling Hier worden aannames gedaan die op dit moment zeker niet de waarheid bevatten, neem de zin "Gelijktijdig ontstaat er een overschot aan rijtjeswoningen, twee-onder-een-kap woningen en vrijstaande woningen". Wij willen de opsteller van dit stuk adviseren om Funda na te slaan en te kijken hoeveel van deze woningen in Roerdalen te koop c.q. te huur staan. Er is momenteel een enorme krapte op de woningmarkt zowel voor koop- als huurwoningen. Ouderen worden verzocht om zo lang mogelijk zelfstandig in hun woningen te blijven wonen, want er zijn geen bejaardenhuizen meer, alleen nog verzorgingshuizen. Doordat mensen langer zelfstandig blijven wonen stagneert de doorstroming zoals die vroeger was.

Programma 6 Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Reconstructie Speeltuinen Graag aandacht voor wat er in de late avonduren gebeurt in deze speeltuinen, door de oudere jeugd en niet alleen uit Roerdalen wordt gedeald en drugs gebruikt. Houd met de inrichting van de speeltuinen rekening met verlichting en dat het groen laag gehouden wordt, zodat er van buitenaf zicht is op deze speeltuinen.

Maaibeleid en biodiversiteit Kunnen gedeeltes van taken, onkruidbestrijding en maaien niet door de mensen van Team Onderhoud gedaan worden, nu er plus minus 32 mensen extra zijn ingestroomd vanuit de Westrom? Ook vragen wij aandacht voor de trottoirs in de gemeente Roerdalen, op sommige plaatsen is de begaanbaarheid van deze trottoirs echt slecht. We moeten eens goed nadenken over de gevolgen van bezuinigingen, denk hierbij aan het MOP (Meerjaren Onderhouds Plan), om dit tot een minimum te beperken. Zoals nu al enkele keren gebleken is dat - door dit tot een minimum te beperken - er later een veelvoud aan kosten ontstaat. (Voorbeeld de buitenzwembanden, de molen in Melick, eet.)

6

uocArN %Wo w»IET Programma 7 Bestuur, organisatie en dienstverlening. Onder aan pagina 48 Laatste zin van deze pagina "Dat doen we onder andere door meer automatische werkprocessen in te richten in onze dienstverlening én door meer samen te werken in MER verband." Graag vragen wij uw aandacht voor een van deze automatische werkprocessen. Bij aanvraag subsidie cultuur. Als je als organisatie wilt aanvragen loop je vast in de inlog. U wilt inloggen bij gemeente Roerdalen voor internetdiensten, niveau 2. U heeft hiervoor een inlogmiddel nodig van minimaal niveau betrouwbaarheidsniveau 2. Een gewone stichting heeft geen van deze inlog niveaus. Hoe kan men dan subsidie aanvragen? Verbeteren communicatieve organisatie Gestreefd wordt naar het schrijven van begrijpelijke en heldere taal. Helaas lukt dit niet altijd en wij vragen het college aandacht om hier toch alert op toe te zien.

Programma 8 Algemene middelen Voorzien wordt dat er komend jaar een tekort is van € 881.000 en in 2023 van € 551.000. In de begroting voor 2022 willen wij graag een bedrag opgenomen zien van € 10.000, welk bedrag dan ter beschikking van de raad komt voor onvoorziene kosten die niet op andere posten geboekt kunnen worden. Zo heeft de raad nog enige speelruimte om zaken die voor de raad belangrijk zijn, maar waarmee geen rekening is gehouden in de begroting, toch te kunnen bekostigen.

Tot Slot De Programmabegroting is slechts een begroting van de kosten en de baten. Of dit de werkelijke bedragen zullen worden zal de tijd uitwijzen. Want wie had kunnen denken dat de huizenprijzen torenhoog worden, dat er zo goed als geen huizen meer te krijgen zijn, dat de energieprijzen omhoogschieten en noem maar op. We zullen er zoveel mogelijk aan doen om de kosten in de hand te houden.

7

~onsRoerdalen

•

Programmabegroting 2022-2025 eerste termijn Ons Roerdalen Een nieuwe en tevens laatste begroting voor de verkiezingen in maart 2022. Roerdalen in Balans in 2024. Daar zetten we onze vraagtekens bij. Wij hebben nog 10 miljoen in onze algemene reserves waarvan 3.5 miljoen de ondergrens is. Van het oorspronkelijke bedrag van 4 jaar geleden, hebben wij weinig investeringen gezien die rendement opbrachten. Om Roerdalen weer in balans te brengen zullen de structurele uitgaven gedekt moeten worden door structurele inkomsten en niet zoals de laatste jaren gebeurd is door een greep in de algemene reserves te doen. Dus de gemeentelijke organisatie zet de tering naar de nering en geen externe inhuur meer en overschrijding van de budgetten. Met de 6,5 miljoen die nog in de algemene reserves zitten moeten we voorzichtig omgaan. Niet alleen om incidentele tegenvallers op te vangen en structurele inkomsten te genereren, maar ook om onze reserves op niveau te brengen. Dan zal er naar alle waarschijnlijkheid nog geen balans zijn tussen deze twee posten. Om die balans te vinden kunnen onderstaande punten een grote bijdrage leveren. Meer ruimte voor onze ondernemers waaronder ook de agrarische, zij zorgen dat er geld binnen komt in de gemeente en dragen bij aan de leefbaarheid in onze kernen.

We blijven aandacht vragen via de gemeente om zich bij het rijk in te zetten voor indexering van de uitkeringen, de pensioenen en het optrekken van het minimum loon. De doorstroming in de huizenmarkt. Bouwen voor ouderen die graag willen verhuizen naar een kleinere woning en daardoor komen huizen vrij starters en jonge gezinnen die op hun beurt dan vaak een sociale huurwoning vrij maken.

Hier gaan we ons voor inzetten of we nu wel of niet deel gaan uitmaken van het nieuwe college na maart 2022.

1

P7BA Programmabegroting 2022-2025 eerste termijn PvdA Vorig jaar hadden wij het over brand in de geldkist van Roerdalen. Nu kunnen wij melden dat de overheid de grootste brand voor ons geblust heeft. Neemt niet weg dat we uit de 'brand' zijn. Het programma Roerdalen in balans is zeker nodig om ook meerjarig weer in balans te komen. Deze raadsperiode zit er bijna op en we mogen wel zeggen dat we een hele turbulente periode achter de rug hebben. We hadden te maken met extreme hitte, opgedroogde beken, grote brand op de Meinweg, pandemie, hoog water, het verwijderen van een tientonner bom, het maaien van een stuk berm in een periode waar ons zeer zeldzame vlindertje het donker pimpernel blauwtje net het kwetsbaarst is en met het einde in zicht nog een wethouderswissel in het college. Komt daarbij het digitaal vergaderen achter je webcam thuis waarbij je de interactie mist die in een raadszaal normaal wel aanwezig is. Kortom het was deze keer niet 'business as usual'. Met het einde van deze periode in zicht willen wij het volgende nog inbrengen voor de programmabegroting, waarbij we natuurlijk hopen dat de PvdA in de volgende periode ook deel uit maakt van de gemeenteraad. Programma 1 en 2 zijn een vertaling van het voorstel 'Omvorming Sociaal Domein' dat in juli 2021 goedgekeurd is door de Raad. Destijds hebben wij hierover al het een en ander ingebracht.

Toch vinden wij het belangrijk om de volgende zaken nogmaals te herhalen: •

Het is van groot belang de menselijke maat die de afgelopen jaren verloren is gegaan binnen het Sociaal Domein zo snel mogelijk terug te laten keren! Dit betekent zaken bij de bron aanpakken en op een normale wijze met elkaar het gesprek aangaan, want voorkomen blijft altijd beter dan genezen! Hierbij behoort de vraag van de burger centraal te staan, niet het aanbod.

•

In de gemeente Peel en Maas is er een goede ontwikkeling ingezet aangaande de omvorming van het Sociaal Domein. Wij zouden graag zien dat de gemeente Roerdalen deze ontwikkeling goed in de gaten houdt en hier ook voor zover dat mogelijk is lering uit trekt.

Programma 4 en 5 • We zien dat de herstructureringsontwikkelingen in onze ogen op dit moment toch anders uitpakken dan dat we in de begroting lezen. Er moet meer vaart gemaakt worden met het realiseren van betaalbare huur en koopwoningen die de vraag op dit moment dekken. Het bouwen van tijdelijke woningen of zoals we in ons verkiezingsprogramma 4 jaar geleden al hebben aangegeven de 'One of Tiny huizen lijken ons de beste oplossing. Inwoners die kleiner willen wonen krijgen dan de kans om dat betaalbaar te doen waardoor er ook weer huizen vrijkomen voor jonge gezinnen. We krijgen zo ook de mogelijkheid om de statushouders te huisvesten die wij door het COA moeten huisvesten zonder onze eigen inwoners tekort te doen. •

Het opstellen van een actief grondbeleid is hard nodig om alle doelen en wensen op gebied van duurzaamheid en het genereren van meer inkomsten door b.v. extra pachtgrond of het plaatsen van zend of reclamemast te realiseren. Maar ook, nog bestaande natuur opgaven 1

P7A vanuit de provincie te kunnen aanleggen. Rug recht en het algemeen belang voor ogen houden is onze mening in deze lastige opgave.

Programma 6 • In dit programma komen openbaar groen en mobiliteit soms in conflict. Wij vinden dat bomen niet standaard moeten wijken als ze door groei te dicht op de weg komen. Ook het verkeer kan zich aanpassen aan de situatie. Wij willen dan ook dat de zeer waardevolle bomenlaan op de weg tussen St. Odiliënberg en Linne niet moet wijken voor het verkeer en vragen de wethouder bij het voornemen om dat wel te doen dit eerst voor te leggen aan de raad. • De PvdA wil dat de infrastructuur meer rekening houdt met de dieren die er leven en die een weg b.v. moeten oversteken. Concreet - Wij willen dat er nu eindelijk dassentunnels komen op de Grote Bergerweg. Is de wethouder bereid om hier geld voor te reserveren? • Het is goed om te zien dat het onderhoud van de fietspaden op de Meinweg in deze begroting is opgenomen. Wat we in deze begroting niet kunnen lezen is de fietspadverlichting tussen Vlodrop en Posterholt. We gaan ervan uit dat dit wel gerealiseerd wordt in 2022. Programma 7 • Hierin willen we de organisatie een compliment geven. Communicatie en dienstverlening zijn zichtbaar verbeterd. Helaas is het meldsysteem FIXI niet bij iedereen bekend. Meer aandacht hiervoor eventueel huis aan huis zou voor beide partijen positief zijn. • Een nog grotere plus voor de manier waarop het personeelstekort is opgepakt.

De beste mensen voor een functie zijn niet altijd de mensen met de juiste diploma's. Lokale heffingen • Steeds meer gemeentes schaffen de hondenbelasting af. Wij hopen dat we in de volgende raadsperiode wel de meerderheid hebben om dat in Roerdalen ook te doen. De perceptiekosten {handhaving, heffings- en invorderingskosten) zijn bij de hondenbelasting al vrij hoog en neemt veel tijd in beslag van onze BOA. Bij het afschaffen van de hondenbelasting heeft de BOA meer tijd voor handhaving van overtredingen en overlast en de lasten voor het spekken van de gemeentekas wordt eerlijker verdeeld over alle inwoners. Als laatste willen wij ons richten naar onze collega-raadsleden. Onze taak is onze inwoners goed te vertegenwoordigen. We stellen kaders en we controleren het college. Met name bij het laatste moeten we ervoor waken dat we niet zoveel email vragen stellen dat we het ambtelijk apparaat 'gijzelen' met het beantwoorden van alle vragen waardoor ze niet aan het reguliere werk toe komen. Met andere woorden vraag wat nodig is om een goed besluit te kunnen nemen. Vragen om je eigen kennis uit te breiden of nieuwsgierigheid te stillen, kunnen b.v. gesteld worden tijdens de beeldvormende bijeenkomsten. Tot zover in 1 e termijn.

2

Programmabegroting 2022-2025 eerste termijn VVD De samenleving heeft het afgelopen anderhalf jaar te maken gehad met een pandemie die op vele momenten en op vele niveaus buitengewoon zelfs onwerkelijk plaats vond. Ontwrichting van de reguliere zorg, ontwrichting van de arbeidsmarkt en economie maar bovenal veel menselijk leed. Met on-Hollandse steunpakketten zijn we door deze tijd geloodst. Dagelijks spraken wetenschappers elkaar publiekelijk tegen, hun goede bedoelingen leidden vooral tot verwarring en de zoveelste polarisatie. De vaccinatiebereidheid van het overgrote deel van de bevolking bracht het openbare leven stapje voor stapje bij de oude normaal. Gemeentelijke processen lopen hoe dan ook door, zo ook het opstellen van een begroting die het gemeentebestuur in staat stelt uitgaven rechtmatig te doen. In een verkiezingsjaar is zoals gebruikelijk niet gekozen voor grote verschuivingen. De ingeslagen weg wordt vervolgd, bijbehorende tarieven berekend en daar waar mogelijk wordt geschaafd. Hoewel de VVD liever bestuurt dan oppositie voert, zullen wij ook die rol op ons nemen en de o zo nodige tegenmacht vormen. Wij zullen blijven waken dat de goede besluiten genomen worden en daar waar nodig ons inspannen deze besluiten te verbeteren.

Wij zullen dan ook met name opletten dat bij de gemeentelijke zoektocht naar geld niet vals gespeeld wordt en ondernemers een minimaal gelijk speelveld geboden wordt als de gemeente. Wij blijven er aandacht voor vragen dat publieke middelen voor het algemeen belang en niet voor het individueel belang ingezet worden. Op leges mag geen winst worden gemaakt, maar er hoeft ook geen verlies op te worden geleden. De gemeentelijke belastingen moeten zo laag mogelijk gehouden worden en grote verspillingen van algemene middelen die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden zullen wij blijven aankaarten, aanvechten en zo nodig bestrijden. Als van inwoners en ambtelijke organisatie het uiterste verlangd wordt, kan het niet zo zijn dat miljoenen onnodig uit de gemeentekas verdwijnen. Samenvattend: Wij verwachten van Den Haag meer geld, geld dat de pijn in Roerdalen kan verzachten mits verstandig ingezet. Wij verwachten van het college kostendekkende legestarieven voor kwalitatief goede gemeentelijke dienstverlening. Wij willen aansturen op lage belastingen en verstandige besteding van de middelen. Namens de VVD fractie Herman Nijskens

1

Begrotingsbehandeling programmabegroting 2022-2025 Reactie in de eerste termijn, van het college van B&W van de gemeente Roerdalen

Na een korte inleiding reageert iedere portefeuillehouder op de eerste termijn van de raadsfracties. Daarbij wordt de opbouw van de programmabegroting gevolgd. Inleiding

Pandemie, klimaatverandering, duurzaamheid, kansenongelijkheid, energietransitie, stikstof, gasprijzen, polarisatie, woningmarkt. Als iets ons het afgelopen anderhalf jaar heeft geleerd is dat we niet alles in de hand hebben en de wereld om ons heen snel verandert. Wij willen (en moeten!) samen met de gemeenteraad en ambtelijke organisatie, binnen onze mogelijkheden, snel op deze veranderingen (kunnen) reageren. Dat vraagt iets van ons allemaal. leder vanuit zijn eigen rol en verantwoordelijkheid maar altijd samen! De zorgen rond het gemeentelijke huishoudboekje staan, naast het gegeven dat er in maart volgend jaar een nieuwe gemeenteraad wordt gekozen, in de bijdragen van de verschillende raadsfracties centraal. Daarbij wordt heel nadrukkelijk gekeken naar Den Haag en wordt er gewezen op de gevolgen van de pandemie. Wij hebben er heel nadrukkelijk voor gekozen geen wijzigingen in beleid aan te brengen. Wij kiezen dan ook nadrukkelijk voor stabiliteit en continuïteit en zullen tot op het moment dat er een nieuw college aantreedt dit beleid onverkort doorzetten. Als logisch gevolg op in Den Haag genomen besluiten t.a.v. jeugd en huishoudelijke hulp hebben we een fors te kort in de begroting.

Los van het feit dat nu ook Den Haag erkent dat er iets structureel fout zit en we in 2022 incidenteel extra geld krijgen kiezen wij er bewust voor al het goede dat in Roerdalen gebeurd niet kapot te bezuinigen. Naar onze mening is het op dit moment zonder zware bezuinigingen onmogelijk structurele uitgaven - het goede in Roerdalen - uit structurele inkomsten te bekostigen. Wij kiezen er voor onze reserves in te zetten om zowel de begroting weer in balans te krijgen als de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. Hierbij denken wij aan het centrumplan Herkenbosch, de ontwikkeling van een kwalitatief hoogwaardig toeristisch aanbod in het groen met Huttopia en de omvorming van het sociaal domein. Mocht bij de kabinetsformatie er ook structureel geld voor de gemeenten vrij komen dan laten we deze lijn niet los. Zo houden wij Roerdalen fit en financieel gezond. Eerste termijn Jan den Teuling Programma 1 krachtige dorpen

We zijn het eens met Democraten Roerdalen (DR) om bij het opgavegericht werken ook een evaluatie in te bouwen en succesfactoren te benoemen. Dat maakt het mogelijk om - zoals zij dat noemen - te leren van de missers en hobbels in het opgavegericht werken. DR vraagt of de inhuur voor werkzaamheden in het accommodatiebeleid niet door eigen medewerkers kan worden uitgevoerd. Omdat het vooral specialistisch werk betreft (bijvoorbeeld architect en constructieberekeningen t.b.v. bijvoorbeeld de dorpsaccommodatie Vlodrop) is dit niet mogelijk. Op dit moment bereiden we de in de raadsvergadering van juli goedgekeurde investeringen in de eerstelijnszorg voor. Dat wil zeggen dat we pas in 2022 de eerste resultaten inzichtelijk kunnen maken. Daarnaast ontvangt u nog dit jaar de tweede tussenevaluatie m.b.t de inzet van de orthopedagoog of gedragsdeskundige op de basisschool (DR).

1

Met als voorbeeld de fitheidstesten op school vraagt RL! vraagt zich af of de juiste kinderen mee doen en wat er met de scores of adviezen wordt gedaan? AIie kinderen doen mee zodat ook alle kinderen worden bereikt. De ouders ontvangen de resultaten met een gericht advies. Het is aan de ouders zelf hier vervolg aan te geven. In het kader van privacywetgeving mogen wij hierin niet sturen. In samenwerking met de school en sportverenigingen leggen we wel een verbinding met (buiten)schoolse activiteiten zoals gezonde leefstijl en het beweeg- en sportakkoord. Programma 2 participatie, ondersteuning en zorg DR vraagt naar de effecten voor Roerdalen inzake het wijzigen van de afspraken m.b.t. het woonplaatsbeginsel. De gemeente waarin de jeugdige onmiddellijk voorafgaand aan opname (verblijf in de instelling) woonde wordt verantwoordelijk voor de aan opname verbonden kosten. Wat dit voor Roerdalen betekent weten we nog niet. Vanuit de (verplichte) regionale samenwerking wordt in kaart gebracht wat dit in financiële zin voor Roerdalen betekent. De PvdA wijst op de goede ervaringen in de gemeente Peel en Maas mbt de omvorming van het Sociaal Domein. Zoals al eerder toegelicht hebben we bij de planontwikkeling rond de omvorming heel goed rondgekeken en positieve ervaringen uit het hele land in onze plannen meegenomen.

Het is leuk (en goed) te constateren dat onze aanpak opvalt en steeds meer gemeente naar ons kijken en de goede elementen overnemen. Vroegsignalering en armoedebeleid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Democraten Roerdalen (DR) vraagt wat de vroegsignalering concreet heeft opgeleverd en vraagt, net als Ons Roerdalen (OR), aandacht voor ouderen in het armoedebeleid. OR vraagt daarnaast extra aandacht voor het verhogen van het minimumloon, uitkeringen en pensioenen. In ons armoedebeleid maken we geen onderscheid in ouderen en jongeren. Armoede is van iedere leeftijd. De voorzieningenwijzer, een belangrijk instrument in het bestrijden van armoede, is in de periode september- oktober 2020 in 4 situaties toegepast en heeft geleid tot een (gemiddelde) verbetering van het inkomen van meer dan 3%. In 2020 is er in 17 situaties hulp geboden in het op orde brengen van de financiële administratie van o.a. laaggeletterden door (bijvoorbeeld) een budgetcoach (DR) Het is ons niet bekend wie er al dan niet een aanvullend pensioen heeft of een inkomen lager dan 130% van het minimumloon. Het is dus onmogelijk hen actief te benaderen (DR) en in deze te ondersteunen. Alhoewel het inkomensbeleid een verantwoordelijkheid is van de landelijke overheid onderkennen wij de zorgen van uitkeringsgerechtigden, gepensioneerden, flexwerkers en minimumloners en de daaraan gekoppelde armoedeval.

We zullen dan ook actief inhaken op alle initiatieven die hiervoor in Den Haag aandacht vragen (OR). Daarnaast blijven we ook in persoonlijke gesprekken met getroffen inwoners zoeken naar mogelijkheden armoede terug te dringen en te voorkomen. Op dit moment wordt het armoedebeleid geëvalueerd en wordt er een uitvoeringsplan 2022 opgesteld. Roerstreeklokaal! (RL!) wijst opnieuw op de problematiek rond de huishoudelijke hulp en de daaraan gekoppelde financiële belasting. Al in een eerder stadium hebben wij aangegeven bereid te zijn onorthodoxe keuzes- zoals u wellicht bekend heeft de gemeente Krimpen aan de IJssel, net als de gemeente Beesel, hierin het voortouw genomen en een inkomensafhankelijk systeem ontwikkeld niet uit sluiten. De minister heeft hierop gereageerd door aan te geven dat, op het moment dat er voor een dergelijk systeem wordt gekozen, in te zullen grijpen. Wij blijven zoeken naar mogelijkheden de kosten voor de huishoudelijke hulp terug te brengen en zijn, zoals u bekend, ingehaakt op alle initiatieven die in deze lokaal, regionaal en nationaal worden ontwikkeld.

2

Programma 6 mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Het spreekt voor zich dat de reguliere onkruidbestrijding en maaien door het Team onderhoud wordt uitgevoerd (DR). Daar waar er sprake is van specialistisch, bijvoorbeeld machinaal, werk wordt er, omdat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt dit niet kunnen, een gespecialiseerd aannemer ingeschakeld. Programma 7 Bestuur, organisatie en dienstverlening DR wijst (heel terecht) op de in toenemende mate geautomatiseerde dienstverlening. Daar sturen we ook op. Voor velen is dit een voordeel. Je kunt - mits digitaal vaardig- 7 dagen per week 24 uur per dag in contact treden met de gemeente en bijvoorbeeld subsidie aanvragen. Niet iedereen is daartoe in staat. Ook voor die mensen zullen we er zijn. We moeten dit beter communiceren. We leren van onze ervaringen (positief en negatief) met het 'thuiswerken' tijdens de pandemie. Deze ervaringen worden in onze nieuwe manier van werken verwerkt en- voor zover mogelijk en zinvolop alle niveaus in de organisatie verankerd. Dat vraagt iets van onze medewerkers en de inrichting van ons gebouw en ICT voorzieningen. Het hybride werken (deels thuis, deels op kantoor) wordt de komende maanden verder ontwikkeld en ingevoerd (RL!) RL! wijst op het belang van sturing en risicobeheersing.

Los van het feit dat er in april volgend jaar een nieuwe gemeenteraad en nieuw college zal aantreden wordt in deze begroting het beleid (en visie) voor de komende jaren vastgelegd. De richting is duidelijk. In de reguliere planning- en control cyclus en de raadswerkgroep Roerdalen in Balans houden college en raad tot en met de verkiezingen de vinger aan de pols en kunnen we, ook afhankelijk van externe ontwikkelingen, sturen op resultaat. Indien nodig reageren we en sturen we bij. Na de verkiezingen is het bij de collegevorming en begrotingsbehandeling 2023 - 2028 de gemeenteraad die deze koers al dan niet wijzigt. Het compliment van de PvdA rond communicatie en dienstverlening geven wij graag door. De opmerking dat het Fixi - meldsysteem niet bij iedereen bekend is toont eens te meer aan dat er altijd iets te verbeteren valt.

Eerste termijn Monique de Boer

Programma 3 Veiligheid Zoals sommige fracties al opmerken, hebben wij op het gebied van veiligheid een turbulente periode achter de rug. De Meinwegbrand, de corona pandemie, het opruimen van een zeer grote bom of chemisch afval, de overstromingen van de Roer. Wij zijn het Waterschap en de Veiligheidsregio zeer erkentelijk voor de hulp en professionaliteit waarmee wij als kleine gemeente ondersteund zijn. Al die tijd heeft de raad ons vertrouwen gegeven en gesteund in de lastige maatregelen die genomen moesten worden. Dank daarvoor! Democraten Roerdalen informeert nog naar enkele specifieke punten waar we hieronder kort op in gaan. De Politiecapaciteit is schaars. De burgemeesters van Limburg, verenigd in het Regionaal Bestuurlijk Overleg (RBO), zetten in op een tweesporenbeleid om hier verbetering in te brengen. •

Het eerste spoor is de lobby richting Den Haag voor meer capaciteit in Limburg, vanwege de bijzondere aard en ligging. 3

•

Het tweede spoor is de herverdeling van de politiecapaciteit binnen de eenheid Limburg op basis van een eerlijke verdeling van werklast. Hier is onderzoek naar gedaan. De resultaten worden neergezet in het nieuwe beleidsplan 2024-2027. In de aanloop naar het opstellen van dit plan zullen de gemeenteraden worden gehoord. U krijgt hierover binnenkort meer informatie vanuit de Limburgse Driehoek.

Het is van belang dat de Limburgse gemeenten niet tegenover elkaar komen te staan maar samen optrekken. Wij zien dit op de werkvloer tussen de verschillende basiseenheden steeds meer ontstaan en juichen dit toe. Onze chef basiseenheid Echt, Eric Saas, is met een werkgroep gericht aan het inzetten op het lokale gebiedsgebonden politiewerk. Dit gebeurt op basis van de vraag van onze inwoners en de zingeving van de politiemensen. Concreet komt dit neer op : • De medewerkers in dienst wanneer nodig. • Ruimte in de dienstplanning voor lokaal maatwerk in het politiewerk. • Bredere inzet van middelen en mensen. • Zingeving aan clusterwerken In de cluster Roerdalen zijn één operationeel expert wijk en 3 wijkagenten verantwoordelijkheid voor de regie van de brede gebiedsgebonden politiezorg. Meer toezicht op straat betekent overigens niet direct een verhoogd veiligheidsgevoel. Dat is subjectief. De zichtbaarheid, maar ook de laagdrempelige aanpak zorgt er wel voor dat we sneller signaleren. Het zorgt ervoor dat inwoners gemakkelijk met de boa's of politie praten over waar zij tegenaan lopen. Essentieel is ook de voorlichting over maatregelen die inwoners zelf kunnen nemen. Denk aan voorlichting over inbraakpreventie. Schuurtjes op slot en rolluiken open! Er zijn ook verschillende publicaties over cybercrime geweest. De publicaties worden teven geplaatst in de papieren media.

Wat betreft het onveiligheidsgevoel is er een toezegging gedaan om uw raad op de hoogte te houden van het coffeeshopbeleid in de aangrenzende gemeente Roermond. Momenteel loopt er nog een procedure met de huidige exploitant, die afgewacht wordt. Er is dan ook op dit moment geen nieuws te melden. Voorkomen is beter dan genezen. Binnen de Risk Factory wordt met succes ingezet op het voorlichten van de basisschoolleerlingen (groep8) om 'te leren handelen' in allerlei voorkomende gevaarlijk situaties. Niet alleen de 'klassieke thema's' zoals 112-bellen, verkeersveiligheid en brandgevaar komen aan bod. Ook actuele thema's als sexting en digitale weerbaarheid worden getraind. Het is een eye-opener voor de jeugd en de scholen zijn blij dat ze het aanbod gebundeld krijgen gepresenteerd. Voor wat betreft de ouderen, die via de Ouderenbond (KBO) de Risk Factory kunnen bezoeken, wordt naast positieve gezondheid, denk aan eenzaamheid, ingezet op cybercrime en phishing. Vanuit het Project Bluswatervoorziening in bestaande situaties {VRLN) komen een 3-tal locaties in beeld die in 2022 extra aandacht zullen krijgen. Bij de raming van kosten 2022 is in eerste instantie uitgegaan van 3 geboorde putten tot maximaal 8 meter diepte. Als het grondwater dieper is dan 8 meter dan moet dit opgepompt worden en zal de investering duurder uit kunnen vallen.

De locaties zijn: Industrie Veldweg Herkenbosch, Sanering WML bij kasteel Aerwinkel en Hotel St. Ludwig.

Eerste termijn Martijn van Helvert Uw raad maakt geen opmerkingen over de ruimtelijke ordening. Daaruit maken wij op dat u instemt met onze aanpak. Dat is terecht omdat wij de ruimte ordenen in de geest van de bestemmingsplannen en de gebiedsvisie die uw raad heeft vastgesteld. 4

In de komende maanden staat een aantal grote ruimtelijke projecten op de raadsagenda, die ook voorzien in de woonbehoefte. Zoals uw raad heeft besloten gaat het om inbreidingslocaties, dus nieuwbouw in de kernen, in plaats van aan de randen van de kernen in het buitengebied. We krijgen overigens wel regelmatig verzoeken van inwoners om te bouwen aan de rand van de kernen. De bezetting in de teams Ruimtelijke Ordening en Vergunningverlening loopt nog steeds niet in de pas met de aanvragen die voortdurend blijven binnenkomen. Zoals wij uw raad al in juni schreven, wordt met alle macht gewerkt om aanvragen zo spoedig mogelijk te behandelen, zonder de kwaliteit daaronder te laten lijden. Daarnaast zijn we momenteel in overleg met de vereniging van eigenaren van vakantiepak Posterbos om te komen tot beleid over het bestemmingsplan op het vakantiepark. Hierover zullen we u binnenkort informeren.