Bijlage 2: Programmabegroting 2022-2025

Verwachte resultaten bouwgronden in exploitatie Oortjensveld III - Herkenbosch Holsterveld Wienkeskoel II, fase 2 - Melick

bedragen x € 1.000 Boekwaarde Prognose 2021-2023 einde doorlooptijd Lasten Baten

Boekwaarde 31-12-2020 26 0 632 658

-89 -1.128 -146 - 1.363

241 1.650 0 1.891

Te nemen winst per jaar Winstneming bouwgronden in exploitatie (POC-methode) Oortjensveld III - Herkenbosch Holsterveld Wienkeskoel II, fase 2 - Melick

2021

2022

2023

176 0 19 195

29 156 466 651

-26 192 0 166

178 522 486 1.186

bedragen x € 1.000 Totale winstneming 179 348 485 1.012

In de huidige boekwaarde zijn de winstnemingen uit het verleden verwerkt. Hierboven is in de eerste tabel zichtbaar welke winsten op dit moment nog verwacht worden tot het einde van de looptijd van de twee bouwgrondexploitaties en welk effect dit heeft op de boekwaarde, indien er geen winst wordt genomen. Volgens de Percentage of Completion methode moet ieder jaar een gedeelte van de gemaakte winst genomen worden. Deze te nemen winst is te zien in de tweede tabel. De genomen winst wordt in de reserve bouwgrondexploitatie gestort. Hierdoor verdwijnt de boekwaarde en neemt de stand van de reserve bouwgrondexploitatie toe. Als winst gebruikt wordt voor dekking van het begrotingssaldo wordt deze uit de reserve bouwgrondexploitatie onttrokken. In de winstneming is nog geen rekening gehouden met de vennootschapsbelasting die over gemaakte winst betaald moet worden. Een mogelijke betaling wordt ten laste gebracht van de reserve bouwgrondexploitatie.

70

Landbouwgrond We hebben ongeveer 470 ha landbouwgrond in eigendom. Deze gronden verpachten we grotendeels langjarig middels reguliere (langjarige) pachtcontracten. Daarnaast verpachten we nog ongeveer 33 ha voor periodes van 1, 3 of 6 jaar middels liberale pachtcontracten; deze grond kunnen we in principe inzetten voor gebiedsontwikkelingen.

Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische hoofdstructuur) We hebben ook ruim 400 ha bos- en natuurgebieden in eigendom. Deze liggen grotendeels in het Nationaal Park de Meinweg en in het Roerdal. We beheren de gronden op een duurzame wijze volgens de beheervisie voor de gemeentelijke bossen, natuurterreinen en landschapselementen. Dit doen we aan de hand van jaarlijkse werkplannen. Landelijk en Europees natuurbeleid spelen een belangrijke rol bij onze grondpositie. Dankzij een actieve grondpolitiek kunnen we de provincie ondersteunen bij het realiseren van prioritaire Rijksdoelen zoals Natura 2000, het Natuurnetwerk Nederland (voorheen EHS) en de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS). Ook kunnen we onze agrariërs zo helpen aan een betere (concurrentie)positie bij het uitvoeren van hun kerntaak als voedselproducent. Dit doen we door gemeentegronden in te zetten voor structuurverbetering van de toekomstgerichte agrarische bedrijven. Gezien de verplichtingen aan Europa moeten we de prioritaire gebieden (Natura 2000) met voorrang realiseren. Dankzij de inzet van gemeentelijke gronden ontstaan er meer kavelruilmogelijkheden waardoor de gewenste doelen sneller worden gerealiseerd. We willen het liefst dat dit budgettair neutraal gebeurt.

71

Paragraaf lokale heffingen Inleiding De lokale heffingen zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. Ze raken de burgers, bedrijven en instellingen heel direct. De gemeenteraad heeft de bevoegdheid te bepalen welke belastingen een gemeente heft, welke heffingsmaatstaven worden gehanteerd en welke tarieven daarbij gelden. De mogelijke belastingen die een gemeente kan heffen zijn bij wet bepaald. De afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn zogenaamde ‘bestemmingsheffingen’. De overheid verstrekt een dienst vanuit wettelijk verplichte zorgtaken, waarbij niet alleen de individuele dienst, maar vooral het collectieve belang een rol speelt. Iedereen in de gemeente is er bijvoorbeeld bij gebaat dat het afval wordt ingezameld en verwerkt. De begrote opbrengst van de heffingen mag bij bestemmingsheffingen niet hoger zijn dan de begrote kosten voor de zorgtaken. Leges en begraafrechten zijn andere betalingen voor overheidsdiensten waar een direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat, maar deze tegenprestatie is strikt individueel. Deze worden ‘retributies’ of ‘rechten’ genoemd. Het gaat dan bijvoorbeeld om het aanvragen van een paspoort of een omgevingsvergunning of begraven worden. Ook hiervoor is bepaald dat er geen winst mag worden gemaakt.

De opbrengst van de heffing mag dan in totaliteit niet hoger zijn dan de kosten die de gemeente moet maken om de diensten te verlenen. De opbrengsten mogen, evenals bij bestemmingsheffingen, wel lager zijn. Tezamen met de bestemmingsheffingen zullen in deze paragraaf de rechten ‘kostendekkende heffingen’ worden genoemd.

Beleid De uitgangspunten die wij hanteren bij het opleggen van lokale heffingen zijn:  Een beheerste lastendruk ontwikkeling realiseren door de ontwikkeling van de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffingen gezamenlijk in beeld te brengen.  Voor de rechten die we als gemeenten heffen wordt toegewerkt naar kostendekkende tarieven. In Roerdalen worden de volgende belastingen en kostendekkende heffingen geheven: Belastingen Kostendekkende heffingen Onroerendezaakbelasting

Rioolheffing

Toeristenbelasting

Afvalstoffenheffing

Hondenbelasting

Begraafrechten Leges

In de Programmabegroting van 2022 is voor de opbrengst van de belastingen uitgegaan van de financiële kaders uit de Kadernota: Wij hebben het meerjarig perspectief aangehouden dat al bij de Programmabegroting van 2021 is vastgesteld. In 2019 is een applicatie in gebruik genomen waarmee berekend wordt in welke mate de opbrengsten van leges en begraafrechten opwegen tegen de voor de dienst gemaakte kosten. Deze verhouding wordt de kostendekkendheid van het tarief genoemd. De berekeningen met de gegevens van de begroting 2022 waren bij het schrijven van deze begroting nog niet gereed. Bij de behandeling van de belastingverordeningen 2022 in december zal de kostendekkendheid van de legestarieven 2022 en begraafrechten 2022 alsnog in beeld gebracht en door de Raad vastgesteld worden. Indien de vaststelling van de belastingverordeningen op dat

72

moment aanleiding geeft tot een bijstelling in de opbrengsten, dan zal een begrotingswijziging 2022 aan de Raad worden voorgelegd. Kwijtscheldingsbeleid Als inwoners niet in staat zijn om de belastingaanslag te bepalen, kunnen zij hiervoor kwijtschelding aanvragen. Om voor kwijtschelding in aanmerking te komen wordt gekeken naar de financiële situatie van de aanvrager. De kwijtscheldingsnorm die wordt gehanteerd is 100% van de bijstandsnorm. Alleen particulieren, die geen zelfstandig beroep uitoefenen en geen ondernemer zijn, komen in aanmerking voor kwijtschelding. Kwijtschelding is alleen mogelijk voor het basisbedrag van de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de hondenbelasting (alleen 1ste hond). De BsGW voert het kwijtscheldingsbeleid uit. Zij maken hierbij gebruik van het Inlichtingenbureau5. Deze toetsen de gegevens van de aanvrager die nodig zijn om voor kwijtschelding in aanmerking te komen.

Overzicht van diverse heffingen en de ontwikkelingen Vaststelling belastingverordeningen 2022 De vaststelling van de tarieven voor de verschillende belastingen en rechten vindt plaats bij het vaststellen van de belastingverordeningen in de raad. Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB wordt geheven over de WOZ-waarde van woningen en niet-woningen. De taxatie van deze waarde vindt jaarlijks plaats. Voor het belastingjaar 2022 wordt de WOZ-waarde gebruikt met peildatum 1 januari 2021. De taxaties hiervan worden jaarlijks door de BsGW op 15 oktober aangeleverd. Landelijk is de gemiddelde WOZ-waarde van woningen voor het jaar 2020 gestegen met 7,3%. De gemiddelde WOZ-waarde per woning komt daarmee landelijk uit op € 270.000. In Roerdalen is deze gemiddelde waarde per 1 januari 2020 € 230.0006. Dit is ten opzichte van 2018 een stijging van 5,5%. In de provincie Limburg steeg de gemiddelde WOZ-waarde per woning in die zelfde periode met 5,3% (van € 200.000 naar € 215.000). De OZB-opbrengsten met betrekking tot woningen stijgen in 2022 met 3,5% ten opzichte van de begroting 2020. Vanaf 2022 stijgen ook de opbrengsten OZB met betrekking tot niet-woningen, met zo’n € 50.000. Het Rijk heeft met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) afgesproken dat vanaf 2020 een benchmark woonlasten wordt ingevoerd om jaarlijks de ontwikkeling van de lokale lasten inzichtelijker te maken.

Met de invoering van de benchmark stappen we in Nederland af van de afspraak dat de ontwikkeling van de lokale lasten jaarlijks wordt gemonitord met de macronorm onroerende zaakbelasting (ozb, de macronorm). In de benchmark woonlasten wordt weergegeven wat een huishouden met een eigen woning aan de gemeente betaalt. Deze gegevens zijn terug te vinden in de Atlas van de Lokale Lasten, zoals deze door COELO gepubliceerd wordt. De woonlasten zijn de som van de gemiddeld betaalde ozb, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing minus een eventuele heffingskorting. Landelijk gezien betaalt een meerpersoonshuishouden met een eigen woning in 2021 gemiddeld 5,1% meer aan lokale lasten dan in 2020. 5

Het inlichtingenbureau is een landelijke stichting die actief is de informatiedistributie voor gemeenten. Zij doen dit door het verzamelen van gegevens uit verschillende bronnen. Door slim combineren van de verzamelde gegevens maken zij de informatie makkelijk toepasbaar. Dit helpt bij het beslissen of inwoners recht hebben op bepaalde voorzieningen. In dit geval kwijtschelding van lokale belastingen. 6 Bron CBS gemiddelde WOZ-waarde woningen per gemeente, 2020.

73

Toeristenbelasting Voor de toeristenbelasting geldt dat een nieuwe verordening wordt vastgesteld voor 2022-2023. Voorgesteld wordt een tarief per overnachting van € 1,70 en het tarief voor logiesverblijf, als gevolg van huisvesting van arbeidsmigranten, per overnachting van € 1,00. Dat zijn dezelfde tarieven als in 2020 en 2021. De opbrengst toeristenbelasting stond in 2020 en 2021 wat onder druk vanwege de maatregelen omtrent COVID-19. Het Rijk compenseert echter (een deel van) het tekort. Hondenbelasting De opbrengsten hondenbelasting zijn ten opzichte van 2021 gelijk gehouden. Rioolheffing De rioolheffing wordt geheven over het waterverbruik en wordt berekend op basis van 100% kostendekking. Aanpassingen in de kosten worden verrekend met de voorziening riolering. De rioolheffing werd tot en met 2021 jaarlijks verhoogd met € 2, -. Dit is conform het Gemeentelijk Rioleringsplan 2017-2021. Het nieuwe rioleringsplan wordt echter pas begin 2022 vastgesteld. Daarom wordt als gevolg van een vergelijking tussen de nu geprognosticeerde rioleringskosten en de verwachte opbrengst 2021 geen tariefwijziging voorgesteld.

Berekening kostendekkendheid riolering

Begroting 2022 Bedrag

%

Kosten heffing Netto kosten Directe kosten Storting voorziening rioleringen Netto kosten

- 1.352 - 12 - 1.364

61,7% 0,6% 62,3%

Toe te rekenen kosten Overhead BTW *1) Extra toegerekende rente cf. GRP Toe te rekenen kosten taakveld

- 570 - 121 - 135 - 826

26,0% 5,5% 6,2% 37,7%

Totale kosten heffing

- 2.191

100,0%

Totale opbrengsten heffing

2.191

Dekkingspercentage heffing

-0

100,0%

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten in het kader van heffingen zoals riool- en afvalstoffenheffing.

Afvalstoffenheffing De kosten voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval worden gedekt uit de afvalstoffenheffing. In 2022 gaan huishoudens naast een vastrechtbedrag een bedrag betalen voor elke lediging van de restafvalcontainer en voor elke inworp in de ondergrondse restafvalcontainer. De restafvalcontainer kunnen huishoudens nog één keer per vier weken aanbieden. Voor het laten legen van de GFT-container wordt geen apart tarief meer in rekening gebracht. Deze kosten zitten in het vastrechtbedrag. Uitgangspunt van deze systematiek is dat een huishouden dat afval goed scheidt goedkoper uit is dan een huishouden dat z’n afval niet goed scheidt. Getracht is om een juiste balans te vinden tussen het vastrechtbedrag en het variabele ledigingstarief. De exacte bedragen worden de belastingverordeningen gepresenteerd, maar uitgegaan kan worden van

74

een vastrecht van rond de € 180, met een opslag van € 27 en € 50 euro voor containers van 140 respectievelijk 240 liter. Daarnaast komt er tarief per lediging. Deze wijziging in systematiek vindt plaats in een breder verband met de gemeenschappelijke regeling RD Maasland en de gemeenten Maasgouw en Leudal. Op basis van ervaringen in het land is het aantal ledigingen geprognosticeerd, waaraan gekoppeld de beoogde Roerdalense tarieven:

De kosten voor afval stijgen, vooral door stijgende tarieven voor afvalverwerking. Deze hogere kosten worden doorberekend in de afvalstoffenheffing. De afvalstoffenheffing is gebaseerd op 100% kostendekking. De totale opbrengst is voor 2022 begroot op ruim € 2,6 miljoen. Dit zorgt voor een lastenstijging voor inwoners van 5,8% bij inwoners met de grootste containermaat. Bij andere containermaten is dit percentage lager. Een definitieve uitwerking daarvan volgt bij de vaststelling van de Verordening afvalstoffenheffing in december 2021. Berekening kostendekkendheid afval

Begroting 2022 Bedrag

%

Kosten heffing Netto kosten Directe kosten Inkomsten, exclusief heffingen Netto kosten

- 2.638 602 - 2.036

98,2% -22,4% 75,7%

Toe te rekenen kosten Overhead BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

- 310 - 342 - 652

11,5% 12,7% 24,3%

Totale kosten heffing

- 2.687

100,0%

Totale opbrengsten heffing

2.687

Dekkingspercentage heffing

0

100,0%

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten in het kader van heffingen zoals riool- en afvalstoffenheffing.

Begraafrechten De opbrengsten begraafrechten worden ten opzichte van de begroting 2021 gelijk gehouden. Legesverordening De legesopbrengsten zijn voor 2022 (vooralsnog) ongeveer gelijk aan de begroting 2021, na de eerdere onderzoeken naar de mate van kostendekking van de leges. In de begroting en de legesverordening is de invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging nog niet verwerkt. Beide wetten zijn beoogd in werking te treden op 1 juli 2022, maar zekerheid daaromtrent is er nog niet. Zodra bekend is wat de gevolgen zijn van de invoering van beide wetten op de gemeentelijke activiteiten en de daarmee samenhangende leges, dan zal een begrotingswijziging alsmede een wijziging van de legesverordening worden voorgesteld.

75

Bij het vaststellen van de legestarieven door de Raad in december zal gespecificeerd worden welke legesproducten een ontwikkeling ondergaan. Financiële gegevens gemeentelijke heffingen bedragen x € 1.000 Lokale heffingen

Rekening Begroting Begroting 2020 2021 2022

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

Belastingen Onroerende zaakbelasting woningen Onroerende zaakbelasting niet-woningen Toeristenbelasting Hondenbelasting Totaal Belastingen

2.579 656 227 114 3.576

2.619 683 325 117 3.744

2.710 733 396 117 3.957

2.805 783 446 117 4.152

2.903 853 446 117 4.320

2.903 853 446 117 4.320

Heffingen Reinigingsrechten en afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal Heffingen

2.263 2.258 4.520

2.553 2.191 4.743

2.687 2.191 4.878

2.729 2.191 4.920

2.723 2.191 4.914

2.717 2.191 4.908

Leges en rechten Leges bouwvergunningen Leges burgerzaken Begraafplaatsrechten Overige leges en rechten Totaal Leges en rechten

347 149 35 66 596

404 215 40 89 747

404 215 40 89 747

404 215 40 89 747

404 215 40 89 747

404 215 40 89 747

Kwijtscheldingen Kwijtscheldingen Totaal Kwijtscheldingen

- 124 - 124

- 100 - 100

- 100 - 100

- 100 - 100

- 100 - 100

- 100 - 100

Totaal lokale heffingen

8.569

9.135

9.482

9.719

9.881

9.875

Lastendruk Bij de lastendruk kijken we naar de belastingen en heffingen die een gemiddeld gezin aan de gemeente moet betalen. Dit betekent dat er gekeken wordt naar de onderdelen OZB, afval en riolering. Aangezien de tarieven voor de verschillende onderdelen nog niet duidelijk zijn, wordt er nu een indicatie gegeven van de verwachte ontwikkeling van de lastendruk. Daarbij is uitgegaan van een woning met een gemiddelde WOZ-waarde en de grootste containermaat bij de afvalstoffenheffing. Gemiddeld komt de lastenstijging dan uit op 3,3%.

Indicatie lokale lastendruk gemiddeld gezin OZB eigenaar Afvalstoffenheffing Rioolrechten

76

2021

2022

€ 285,28 € 309,00 € 214,00 € 808,28

€ 295,26 € 326,00 € 214,00 € 835,26

Lastenstijging (%) 3,5% 5,8% 0,0%

Paragraaf Verbonden partijen Verbonden partijen zijn organisaties waaraan we ons bestuurlijk en financieel verbonden hebben. Als de gemeente stemrecht heeft of een zetel heeft in het bestuur, is er sprake van een bestuurlijk belang. Ook als de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die we kwijt zijn bij een faillissement of als financiële problemen verhaald kunnen worden op de gemeente, is er sprake van een financieel belang. We willen meer grip krijgen op de verbonden partijen en de ontwikkeling van sommige samenwerkingsverbanden naar WGR (Wet gemeenschappelijke regeling). We willen daarbij voor de gemeenteraad de medebewindstaken inzichtelijker maken. De gemeenteraad heeft de informatie die zij over verbonden partijen wil ontvangen bepaald. In deze paragraaf wordt deze informatie zo veel mogelijk verstrekt. Bij behandeling van de begrotingen van de verbonden partijen in de gemeenteraad komt de informatie verder aan de orde. Beleidskaders In 2015 is de nota ‘Governance bij verbonden partijen’ vastgesteld. Hierin zijn algemene kaders gesteld met betrekking tot het aangaan van verbonden partijen7, tijdens de uitvoeringsfase en het beëindigen van een verbonden partij. Tevens is een kader afgesproken op basis waarvan een risicoanalyse van de verbonden partijen wordt uitgevoerd.

Het risico dat de gemeente loopt met de verbonden partijen wordt gewogen op kenmerken die het financieel en bestuurlijk risico meten. Financiële kenmerken zijn bijvoorbeeld hoe hoog de jaarlijkse financiële bijdrage is en in hoeverre de gemeente financieel aansprakelijk is. Bestuurlijke kenmerken zijn bijvoorbeeld of de gemeente vertegenwoordigd is in het bestuur en of er duidelijke afspraken zijn over te behalen doelen en te leveren prestaties. De uitkomst van deze risicoanalyse bepaalt het van toepassing zijnde toezichtarrangement. Er is sprake van ‘Good Governance’ als de te onderscheiden pijlers van het Governance model juist en evenwichtig worden toegepast. De belangen zijn groot omdat verbonden partijen:  (publieke) doelen voor ons realiseren;  financiële, bestuurlijke en organisatorische risico’s voor ons kunnen impliceren.

Overzicht verbonden partijen Hieronder staan de partijen waaraan we ons verbonden hebben. Het zijn vooral gemeenschappelijke regelingen. Daarnaast hebben we aandelen in een aantal NV’s en BV’s (deelnemingen). Het merendeel van deze deelnemingen is voor het bereiken van onze doelstellingen niet direct van belang. Deze verbintenissen zijn gebaseerd op wettelijke kaders, waarbij de Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg (OML) BV een uitzondering vormt. Voor de overige deelnemingen is aan het einde van de paragraaf een totaaloverzicht opgenomen met het aantal en percentage aandelen, de waarde van de bezitting, de dividenduitkering en de waarde van het eigen vermogen en vreemd vermogen.

7

De kaders zijn toepasbaar op alle soorten van samenwerkingsverbanden omdat ze betrekking hebben op risicobeheersing bij het uitbesteden van taken. 77

Als in onderstaande overzichten een bronverwijzing is opgenomen, wordt hiermee verwezen naar de documenten van de desbetreffende verbonden partij. 1.

Gemeenschappelijke regelingen

1 Veiligheidsregio Noord Limburg (VRLN) 2 Westrom 3 Reinigingsdienst Maasland 4 Servicecentrum MER 5 Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) 6 Grenspark Maas-Swalm-Nette (MSN) 7 Omnibuzz 8 Regionale uitvoeringsdienst Limburg-Noord 2. Vennootschappen en corporaties 1 Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg (OML) 2 NV BNG 3 Enexis Holding BV 4 CSV Amsterdam BV 5 PBE BV 6 NV WML 7 Nazorg Limburg BV (Bodemzorg Limburg) 3. Stichtingen en verenigingen 1 Ons WCL 4. Overige verbonden partijen 1 Euregio Rijn-Maas-Noord (RMN) Risicomatrix verbonden partijen Financieel risico

Laag

Bestuurlijk risico Laag - Vennootschappen en corporaties (excl. OML BV)

Gemiddeld

Gemiddeld - Grenspark MSN - Ons WCL - Euregio Rijn Maas Noord - RUD - Veiligheidsregio - RD Maasland - Omnibuzz - OML BV

- Westrom - Servicecentrum MER

Hoog

Toezichtsarrrangement Basis pakket Plus pakket Plusplus pakket Bron: Nota Governance bij verbonden partijen 2015

78

Hoog

In de nota verbonden partijen is het volgende toezichtsarrangement opgenomen:  Basis: De gemeenteraad wordt over verbonden partijen geïnformeerd bij de gemeentelijke begroting en jaarrekening. Dit gebeurt in de paragraaf verbonden partijen;  Pluspakket: Aanvullend op het Basis pakket wordt de gemeenteraad ook bij de gemeentelijke halfjaarrapportage geïnformeerd over deze verbonden partijen. Daarnaast zal de bestuurlijke en ambtelijke overleg frequentie met deze verbonden partijen hoger zijn dan bij de partijen in het basispakket. Tot slot worden deze verbonden partijen ook periodiek geagendeerd in het college;  Plusplus pakket: Verbonden partijen waarbij de gemeente een hoog bestuurlijk en financieel risico loopt worden ingedeeld in het Plusplus pakket. Aanvullend op het Plus pakket wordt de bestuurlijke en ambtelijke overleg frequentie met deze verbonden partijen verder opgevoerd.

Naam Veiligheidsregio Limburg-Noord Openbaar belang De Veiligheidsregio Limburg-Noord heeft tot doel: De behartiging van de belangen van de gemeente en hun ingezetenen op het gebied van:  brandweerzorg;  geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen;  rampenbestrijding en crisisbeheersing;  het bevorderen van de multidisciplinaire uitvoering van de rampenbestrijding, de crisisbeheersing en de bestrijding van zware ongevallen;  het bevorderen van een samenhangend integraal veiligheidsbeleid in de regio;  de publieke gezondheidzorg als bedoeld in de Wet publieke gezondheid (Wpg). Deelnemers Aantal gemeenten op 1 januari 2021: 15 Beesel, Bergen, Echt-Susteren, Gennep, Horst aan de Maas, Leudal, Maasgouw, Mook en Middelaar, Nederweert, Peel en Maas, Roerdalen, Roermond, Venlo, Venray, Weert. Bestuursstructuur Openbaar lichaam, ingesteld bij gemeenschappelijke regeling. Het algemeen bestuur bestaat uit de burgemeesters van de aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten. Daarnaast kent de gemeenschappelijke regeling twee bestuurscommissies: GGD en Veiligheid. Daarin vindt periodiek overleg plaats met de betreffende portefeuillehouders uit de aangesloten gemeenten. Financiën verbonden partij

Bijdrage gemeente

Per 1 januari 2022 31 december 2022 Eigen vermogen € 6.395.000 € 6.177.000 Vreemd vermogen € 37.098.000 € 35.723.000 Verwacht resultaat 2022: 0 Bron; Ontwerpbegroting 2022 De bijdrage van de gemeente Roerdalen over 2022 bedraagt € 2.176.000 (bron: ontwerpbegroting 2022) (2021: € 2.126.000; bron “Ontwerpbegroting 2021” ) en vindt plaats vanuit de programma’s 1 en 3.

79

Naam Risico

Ontwikkelingen

Veiligheidsregio Limburg-Noord De deelnemende gemeenten kunnen bij het niet nakomen van financiële verplichtingen, als gevolg van aangetrokken geldleningen, verstrekte garanties of claims van derden, hoofdelijk worden aangesproken (art. 32). Bij uittreding uit de gemeenschappelijke regeling regelt het algemeen bestuur de gevolgen hiervan. Bij opheffing wordt een liquidatieplan opgesteld met daarin de gevolgen voor de deelnemende gemeenten. Meerjarenstrategie De meer-jarenstrategie van de VRLN kent 3 speerpunten:  risicogericht: door sturing op risico’s en continue omgevingsanalyse kunnen we onze inspanningen beter richten (effectiviteit);  vraaggericht: elke vraag gaat eigenlijk over een risico. We helpen de klant het liefst voordat hij een vraag stelt;  informatie gestuurd: we maken op een slimme manier informatie levend en versterken hiermee de betrouwbare en deskundige informatiepositie. Verdeelsystematiek algemene bijdrage gemeenten (harmonisatie) Met ingang van de begroting 2017 is de besluitvorming over de verdeling van de kosten en opbrengsten naar de deelnemende gemeenten geharmoniseerd. Er zijn verdeelsleutels vastgesteld die bepalend zijn voor de toewijzing van de kosten en opbrengsten van de diverse programma’s over de deelnemende gemeenten.

Bij de vaststelling van de nieuwe verdeelsystematiek is met de gemeenten een ingroeiregeling afgesproken van 4 jaar, de verschillen worden telkens in stappen van 25% vereffend. Dat betekent dat het verschil tussen de gemeentelijk aandeel volgens de oude systematiek en de nieuwe systematiek in het vierde jaar conform de gewenste situatie is. 2020 was het laatste jaar van het ingroeimodel. Vanaf 2021 dragen alle deelnemers bij conform de in 2017 vastgestelde verdeelsleutels. Veiligheid Periodiek dient de Veiligheidsregio het risicoprofiel te actualiseren. In het verlengde hiervan wordt bepaald welke maatregelen nodig zijn om de gewijzigde risico’s beheersbaar te houden. Daarnaast wordt ingespeeld op de maatschappelijke ontwikkelingen en de invloed hiervan op de brandweerorganisatie. Hierbij zal nadrukkelijk aandacht zijn voor de Paraatheid van de brandweer en inzet van de brandweervrijwilliger, de groei van evenementenadvisering bij crisisbeheersing en de effecten van de nieuwe Omgevingswet op risicobeheersing. Gezondheid Publieke gezondheidszorg is een vorm van zorg waar mensen niet om vragen omdat ze klachten hebben (cure) of omdat ze ondersteuning nodig hebben (care). Publieke gezondheidszorg omvat de (door individuele burgers ongevraagde) zorg die de overheid aanbiedt om ziekte en gezondheidsschade van de gehele (of groepen in de) bevolking op te sporen en te voorkomen.

Tijdens het opmaken van de begroting 2022 is de GGD nog steeds volop bezig met het bestrijden van de coronapandemie. De lessen die uit de aanpak van de coronacrisis kunnen worden getrokken, zijn van invloed op de toekomstige taakuitoefening van de GGD. Zo wordt op landelijk niveau besproken wat de voor- en nadelen zijn van de lokale aanpak van de infectieziektebestrijding. In

80

Naam

Veiligheidsregio Limburg-Noord het verlengde hiervan vragen de GGD’en in Nederland duidelijkheid van het kabinet over de verantwoordelijkheden, de samenwerking, de sturing, de financiering en de uitvoering in de infectieziektebestrijding. Halverwege 2021 is er een manifest geschreven waarin de GGD Limburg-Noord en de 15 regiogemeenten een gezamenlijke ambitie vast hebben gelegd op het gebied van preventieve gezondheid: ‘naar gelijke kansen op gezondheid’. Positieve Gezondheid stellen we hierbij centraal in ons denken en doen. Twee opgaven die in de komende jaren in onze regio de volle aandacht vragen: 1. het vergroten van gelijke kansen op positieve gezondheid; 2. het makkelijker maken van gezond leven. Dit is niet iets dat we bereiken in korte tijd, integendeel, dit vraagt een lange adem. En ook concrete actie. Het manifest geeft langjarig richting, tot 2030. De uitwerking in een regionaal programma telt drie jaar, waarna we opnieuw kijken welke acties bijdragen aan onze ambitie. Het uitwerken van deze acties zal in 2022 verder vorm krijgen in kleine werkgroepen waar zowel contactambtenaren van de GGD als gemeenteambtenaren in vertegenwoordigd zullen zijn. Dit manifest is ook de basis voor de kerntakendiscussie GGD die plaatsvindt, hierbij wordt gekeken naar het nut, de noodzaak, de samenhang en het maatschappelijk rendement op het gebied van de GGD.

De besluitvorming over nieuwe voorstellen/acties die uit de kerntakendiscussie komen vindt plaats in 2022.

Naam Westrom Openbaar belang Westrom integreert mensen, die om welke reden dan ook een afstand hebben tot de arbeidsmarkt in de samenleving door middel van werk. In dit kader is de Westrom partner voor de uitvoering van de participatiewet. Daarnaast kan beheer van diverse contractactiviteiten bij Westrom worden ondergebracht. In het kader van de participatiewet zorgt Westrom voor werkplekken voor beschut werken, voor mensen die op basis van de oude WSW zijn aangewezen op werk onder aangepaste omstandigheden. Deelnemers Aantal gemeenten: 5 Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Roerdalen, Roermond. Aantal inwoners 1-1-2021: 171.144 (1-1-2020: 170.296) Bestuursstructuur Gemeenschappelijke regeling.

Financiën verbonden partij

Bijdrage gemeente

De gemeente is met 2 leden vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. De deelname is gebaseerd op het aantal inwoners. Per 1 januari 2022 31 december 2022 Eigen vermogen €4.073.815 €4.110.815 Vreemd vermogen €0 €0 Verwacht resultaat 2022: € 27.000 De bijdrage van de gemeente Roerdalen over 2022 bedraagt € 342.000 (bron begroting Westrom 2022) (2021: € 634.000). Daarnaast betaalt de gemeente een bedrag per WSW-er aan de Westrom, bekostigd vanuit het participatiebudget. In 2022 bedraagt de bijdrage uit het participatiebudget

81

Naam

Risico

Ontwikkelingen

Westrom € 2.494.000 (bron: meicirculaire 2021) (2021: € 2.556.000) en vindt plaats vanuit programma 2. De weerstandscapaciteit in 2021 is voldoende om de geïnventariseerde risico’s, zoals die genoemd zijn in de begroting, op te vangen. De gemeente betaalt mee aan een eventueel exploitatietekort. De bedrijfsresultaten van Westrom zijn afgelopen jaren sterk verbeterd. Prio Verve De huidige groen werkzaamheden die eerder door Prio Verve werden uitgevoerd zijn nu tijdelijk bij Westrom Groen BV ondergebracht. Hier vinden ook de verschillende financiële activiteiten plaats. Door dat te doen, heeft de ontbinding in de eerste jaren geen financieel effect op de begroting van de Westrom en daarmee ook geen financiële consequenties voor de deelnemende gemeenten. Nadat de definitieve situatie in 2023 is gerealiseerd en de opdrachten niet meer de verantwoordelijkheid zijn van de Westrom, vindt de financiële overdracht naar de GR Westrom plaats. De begroting 2022 is geschreven vanuit de huidige strategienota, die eind 2020 afloopt. De strategienota die in 2017 is vastgesteld voor de periode 2018 – 2020 in combinatie met de verbetermaatregelen voor 2020 - 2024 uit het onderzoek van Robert Capel vormen vooralsnog de basis voor de begroting 2022.

Bestuur en directie van Westrom hebben met elkaar en met de deelnemende gemeenten als ‘partners in participatie’, de volgende drie doelstellingen in de strategienota geformuleerd: 1. Uitvoeren van de re-integratie in gezamenlijkheid 2. Succesvol invullen van (beschutte) werkplekken 3. Ontwikkelen van medewerkers via (zo regulier mogelijk) werk Ten aanzien van het uitvoeren van de re-integratie speelt men in op het feit dat de Wsw geen nieuwe instroom meer kent. Mensen die al een Wsw-plek hebben, behouden deze. Het project “doorontwikkeling Participatiewet” is opgezet om de werkwijze voor re-integratie van de nieuwe doelgroep participatiewet te borgen. De gemeenten willen, evenals Westrom en het WSP, de resultaatsturing op dit vlak verfijnen. De ambitie is om per 2022 een aparte gezamenlijke entiteit op te starten.

82

Naam Openbaar belang

Deelnemers

RD Maasland Het vervullen van de zorgplicht van de lokale overheid ten aanzien van de inzameling van huishoudelijk afval en kunststofverpakkingsafval tegen de laagst mogelijke kosten met de meest optimale service. Aantal gemeenten: 4 Leudal, Maasgouw, Roerdalen en Echt-Susteren (noord).

Aantal aansluitingen: 44.150 (Roerdalen: 9.250) (bron: begroting RD Maasland 2022) Bestuursstructuur Gemeenschappelijke regeling De gemeente is met 2 leden vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. Financiën verbonden partij

Bijdrage gemeente Risico Ontwikkelingen

Per 1 januari 2022 31 december 2022 Eigen vermogen € 1.042.000 € 793.000 Vreemd vermogen € 7.549.000 € 7.717.000 Verwacht resultaat 2022: € 0 De bijdrage van de gemeente Roerdalen over 2022 bedraagt € 743.472 (bron begroting 2022) (2021: € 634.411) en vindt plaats vanuit programma 5. De gemeente betaalt mee aan een eventueel exploitatietekort. De volgende beleidsmatige ontwikkelingen worden doorgevoerd:  Het bestuur van RD Maasland streeft er naar om in het kader van circulaire economie, samen met andere gemeenten en/of collega bedrijven, het ingezamelde afval zo veel als mogelijk her te gebruiken. Dit op een zodanige wijze dat tevens de afhankelijkheid van de markt, en daarmee de onzekerheid over de kosten die de burger moet betalen, afneemt. Deze opgave kan alleen slagen indien gemeenten en overheid-gedomineerde bedrijven meer gaan samenwerken.  Het bestuur van RD Maasland streeft naar een bredere samenwerking inzake grondstoffenmanagement. Afval Samenwerking Limburg onderzoekt de mogelijkheden gezamenlijk in Limburg de circulaire verwerking van afval te realiseren. RD Maasland participeert in de voorbereiding hiertoe en wil hierop aansluiten.  De afgelopen jaren zijn in de GR gemeenten Leudal, Maasgouw en Roerdalen geen grote beleidsmatige wijzigingen doorgevoerd.

Ofschoon de doelstelling voor 2020 van 75% afvalscheiding reeds vroegtijdig is gerealiseerd, is de hoeveelheid nog te verbranden afval niet meer gedaald. Dit is de reden dat er in 2020 een onderzoek is opgestart of er via verandering in de afvalinzameling een verbetering kan worden gerealiseerd. Eind 2020 / begin 2021 hebben de raden van Roerdalen, Leudal en Maasgouw besloten om de afvalinzameling per 1-1-2022 op een aantal punten te wijzigen om de hoeveelheid ingezameld restafval te verlagen zodat de kostenstijging voor de inwoners beperkt blijft.

83

Naam Openbaar belang

Servicecentrum MER De Gemeenschappelijke Regeling MER (GR-MER) behartigt de gemeenschappelijke en afzonderlijke belangen van de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen op de taakvelden back office dienstverlening voor de afdelingen Omgevingsdienst (OD) (sinds 1-9-2013) en Sociaal Domein (SD) (sinds 1-1-2016). Op 1 juli 2017 zijn ook de bedrijfsvoeringstaken op de gebieden Personeel & Organisatie (HRM), Financiën, Digitale Informatie Voorziening (DIV) en Informatie & Automatisering (I&A) overgedragen.

De MER-gemeenten beogen met de samenvoeging:  continuïteit in verbetering van de dienstverlening als eerste overheidsloket voor inwoners;  zo efficiënt mogelijk te werken;  afname van de kwetsbaarheid van de drie afzonderlijke gemeenten. Door de schaalvoordelen van samenwerking te benutten zullen de toekomstbestendigheid van de organisaties van de gemeenten en de bestuurskracht toenemen en zullen op den duur besparingen worden bereikt. Deelnemers Aantal gemeenten: 3 Echt-Susteren, Maasgouw en Roerdalen Bestuursstructuur Gemeenschappelijke regeling

Financiën verbonden partij

84

De colleges van de deelnemende gemeenten vormen het algemeen bestuur. De samenstelling van het dagelijks bestuur wordt gevormd door een afvaardiging van de colleges. Per gemeente is er één afgevaardigde in het dagelijks bestuur vertegenwoordigd. Per 1 september 2021 is de nieuwe vaste directeur van het Servicecentrum MER gestart. Per 1 januari 2022 31 december 2022 Eigen vermogen € 130.681 € 130.681 Vreemd vermogen € 3.800.000 € 3.800.000 Verwachte resultaat 2022: € 0 (bron: Programmabegroting 2022 Servicecentrum MER)

Naam Bijdrage gemeente

Servicecentrum MER De bijdrage van de gemeente Roerdalen over 2022 bedraagt € 6.233.840 (Programmabegroting 2022 en Begrotingswijziging 2021-2 van het Servicecentrum MER). Deze bijdrage is als volgt opgebouwd: 2022

2021

2020

€ 1.495.339

€ 1.510.195

€ 1.396.369

€ 1.506.997

€ 1.552.339

€ 2.427.973

€ 3.183.498

€ 3.234.798

€ 124.560

€ 91.049

€ 145.932

€ 6.233.840

€ 6.291.739

€ 6.329.438

Omgevingsdienst (excl. UP en VVGB) - directe kosten - toerekening bedrijfsvoering

€ 390.082

Sociaal Domein - directe kosten - toerekening bedrijfsvoering Bedrijfsvoering Bestuur en organisatie Totaal

Risico

Ontwikkelingen

€ 1.434.422 € 361.464

De bijdrage vindt plaats vanuit de programma’s 2 (SD), 3 en 5 (OD) en 7 (Bedrijfsvoering). De specifieke UP afspraak voor OD bedraagt € 39.400 en voor de VVGB € 31.802. De specifieke UP afspraak voor SD bedraagt € 20.000 voor uitvoering BBZ, € 56.160 voor uitvoering TOZO, € 112.500 bijdrage WSP (werkgevers-servicepunt) en € 60.750 voor het SWT (sociaal wijkteam). De gemeente blijft beleidsmatig en financieel verantwoordelijk en is hierbij ook afhankelijk van besluitvorming van de samenwerkingspartners. De GR MER heeft zelf een algemene reserve van beperkte omvang. De GR MER vormt, vanwege de recente oprichting, een specifiek aandachtspunt in het kader van risicomanagement. De administratieve organisatie wordt nog verder ontwikkeld. De Wet Kwaliteitsborging voor de bouwsector en de Omgevingswet kunnen effect hebben op de aard en omvang van de werkzaamheden en daarmee ook financieel effect hebben voor de afdeling MER/OD. Deze effecten worden naar verwachting pas in de loop van 2022 duidelijk en krijgen hun beslag om die reden eerst in het kader van de begroting en UP 2022.

In 2021 is ingezet op de volgende actiepunten:  een integrale begroting 2022 voorbereiden (Gemeenteraad 3 juni 2021);  de dienstverlening verbeteren naar het niveau van de inmiddels MERbreed vastgestelde visie op dienstverlening, inclusief opstart deelprojecten dienstverlening (telefonie / e-formulieren / zaakgericht werken);  de investeringen op het gebied van informatisering en automatisering heroverwegen en de daarbij behorende projectenkalender actualiseren;  Verdere uitvoering van verbetertraject Servicecentrum MER (op basis van opdracht interim-directeur, rapport BMC)  Voorbereidingen geïntensiveerd mbt de komst van de Omgevingswet per 1-7-2022

85

Naam Openbaar belang

Deelnemers

Bestuursstructuur

Belastingsamenwerking gemeenten en waterschap De BsGW draagt zorg voor het heffen en innen van alle lokale belastingen en beheert de basisregistratie WOZ (administratie en waardering). Tot het takenpakket horen:  Advisering en opstellen van conceptverordening(en);  De opbouw van benodigde basisregistraties;  Het opleggen en innen van de aanslagen tot en met de dwanginvordering en oninbaar verklaring;  Afhandeling van klantreacties gedurende al deze processtappen. De BsGW doet dit tegen de laagst mogelijke kosten, uitgaande van de beste prijs/prestatie verhouding gekoppeld aan een optimaal niveau van dienstverlening. In het kader van efficiency hoort hierbij ook de uitbouw van de samenwerking als groeimodel gericht op uitbreiding met andere deelnemende gemeenten. Aantal gemeenten: 31 Alle Limburgse gemeenten met uitzondering van de gemeenten Venray en Horst aan de Maas. Aantal waterschappen: 1 Waterschap Limburg. Openbaar lichaam ingesteld bij gemeenschappelijke regeling.

De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. De stemverhouding is gebaseerd op het aandeel van de deelnemer in de kosten van de regeling zoals die voortvloeit uit de begroting. Financiën Per 1 januari 2022 31 december 2022 verbonden partij Eigen vermogen € 1.190.000 €1.190.000 Vreemd vermogen € 5.630.000 € 5.630.000 Verwacht resultaat 2022: 0 Bijdrage gemeente De bijdrage van de gemeente Roerdalen over 2021 bedraagt € 311.354 (bron: begroting 2022) (2021: € 262.600). Risico De gemeente betaalt mee aan een eventueel exploitatietekort. Dit kan ontstaan door bedrijfsvoering risico’s. BsGW heeft een risicoanalyse uitgevoerd op haar bedrijfsvoering risico’s. Het totale benodigde weerstandsvermogen voor de geïnventariseerde risico’s is € 1.190.000. Gegeven de beschikbare weerstandscapaciteit kan de BsGW net voldoen aan de risico’s. Het grootste risico voor de BsGW blijven de proceskosten als gevolg van bezwaar- en beroepsprocedure ten aanzien van de WOZ-waarde.

86

Naam Ontwikkelingen

Belastingsamenwerking gemeenten en waterschap Bij de BsGW is in 2021 de gemeente Mook en Middelaar toegetreden. Met die toetreding zijn op twee na alle Limburgse gemeenten bij BsGW aangesloten. Om de verdere stijging van uitkering van proceskosten te kunnen beteugelen wordt door BsGW, de VNG en diverse gemeenten en samenwerkingsverbanden, druk uitgeoefend op de landelijke wetgever. Met de bewindspersonen van de ministeries van BZK en Justitie vindt overleg plaats. Op 1 januari 2017 is de Fiscale Vereenvoudigingswet 2017 aangenomen. Dit is een rijksregeling, waarbij wordt aangesloten op de reguliere rechtsbescherming. Er zijn geen uitzonderingsregels meer voor fiscale besluiten die door het rijk worden genomen. De inwerkingtreding voor de lokale overheden is inmiddels opgeschort naar op zijn vroegst 1 januari 2022. Er wordt een businesscase geformuleerd voor het centraliseren van een samenhangende objectregistratie. Dat moet leiden tot schaalvoordelen en vergroting van de kwaliteit en de continuïteit. Vanaf 2022 wordt de WOZwaarde wettelijk niet meer bepaald op basis van de m3 inhoud, maar op basis van m2 gebruiksoppervlakte. BsGW heeft dat traject voor Roerdalen afgerond, zodat in 2022 aan de wettelijke verplichting wordt voldaan. In de begroting van BsGW 2022 zijn de ontwikkelingen nader uitgewerkt.

Naam Openbaar belang

Grenspark Maas-Swalm-Nette (MSN) Het Openbaar Lichaam Duits-Nederlands Grenspark Maas-Swalm-Nette is opgericht met het doel de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van natuur en landschap, recreatie en toerisme en marketing en PR te verbeteren. Het uiteindelijke doel is het realiseren van een regionale grensoverschrijdende identiteit, die gebaseerd is op de verscheidenheid van de natuur- en cultuurlandschappen binnen het Grenspark en het karakter van de mensen die hier leven. Eén van de belangrijkste doelen van de grensoverschrijdende samenwerking is het behoud en de ontwikkeling van de karakteristieke natuur en cultuurlandschappen. Het Grenspark Maas-SwalmNette voert daartoe grensoverschrijdende projecten uit, zoals het project Natuur- en bosbrandpreventie, en maakt daarbij gebruik van Europese subsidies. Door de samenwerking over de grens heen kan de regio zich beter en breder presenteren. Het presenteren en het verder verbeteren van de mogelijkheden tot recreatief gebruik van de gebieden aan weerszijde van de grens is een uitdrukkelijk doel van de samenwerking. De basis voor het wekken van interesse voor dit waardevol grensgebied ligt in een afgestemde en uitgebreide marketing, milieueducatie en voorlichting.

Deelnemers Aantal gemeenten: 7 Beesel, Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Roerdalen, Roermond, Venlo Aantal instellingen: 1 Zweckverband Naturpark Schwalm-Nette (Duits) Bestuursstructuur Internationaal openbaar lichaam ingesteld bij gemeenschappelijke regeling. De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. Financiën Per 1 januari 2022 31 december 2022 verbonden partij Eigen vermogen € 39.000 € 39.000 Vreemd vermogen € 104.118 € 104.118 Verwacht resultaat 2022: 0

87

Naam Bijdrage gemeente Risico Ontwikkelingen

Naam Openbaar belang

Grenspark Maas-Swalm-Nette (MSN) De bijdrage (lidmaatschap) van de gemeente Roerdalen over 2022 bedraagt € 2.888 (2021: € 2.888). Verplichting naar rato van bijdrage (voor Roerdalen 17%) aan openstaande verplichtingen bij ontbinding en vereffening. Het grenspark MSN continueert haar werkzaamheden voor de deelnemende gemeenten. Het Grenspark MSN is bezig met de voorbereiding van een Interreg aanvraag voor het vervolgproject brandpreventie Natuurgebieden. Daarnaast loopt nu een pilotproject voor grensoverschrijdend ruiteren. Voor de realisatie van het grensoverschrijdend ruiteren zal een interregaanvraag in de nieuwe interregperiode gedaan worden.

Omnibuzz Omnibuzz is ingesteld in het belang van een kwalitatief hoogwaardige en een zo doelmatig mogelijke gezamenlijke regie op, en uitvoering van, het aan de gemeenten opgedragen doelgroepenvervoer. In opdracht van de colleges van de deelnemende gemeenten voert Omnibuzz sinds 11 december 2016 de regie over het doelgroepenvervoer en het vervoer zelf uit voor de deelnemende gemeenten en eventueel voor derden. Gelet op de ambitie van de samenwerking zullen de colleges in beginsel ook toekomstige opdrachten met betrekking tot doelgroepenvervoer die voortkomen uit wet- en regelgeving opdragen aan Omnibuzz. De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 ligt ten grondslag aan de huidige opdracht voor Omnibuzz. Aan uitbreiding van de opdracht liggen andere wetten ten grondslag. Omnibuzz voert overleggen met stakeholders, in het bijzonder met de provincie Limburg, om te komen tot een zo optimaal mogelijk doelgroepenvervoer in de provincie Limburg. Deelnemers De gemeenten Beek, Beesel, Beekdaelen, Brunssum, Echt-Susteren, EijsdenMargraten, Gennep, Gulpen-Wittem, Heerlen, Horst aan de Maas, Kerkrade, Landgraaf, Leudal, Maasgouw, Maastricht, Meerssen, Nederweert, Peel en Maas, Roerdalen, Roermond, Simpelveld, Sittard-Geleen, Stein, Vaals, Valkenburg aan de Geul, Venlo, Venray, Voerendaal en Weert. Bestuursstructuur Gemeenschappelijke regeling.

Het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Omnibuzz wordt gevormd door collegeleden van de deelnemende gemeenten. Het dagelijks bestuur wordt gevormd door 7 wethouders. Financiën Per 1 januari 2022 31 december 2022 Eigen vermogen € 588.064 € 581.939 Vreemd vermogen € 3.642.796 € 3.615.553 Verwacht resultaat 2022: € 0 Bijdrage De jaarlijkse vervoerskosten zijn afhankelijk van het vervoersvolume en de bij gemeente aanbesteding te bepalen tarieven. In 2022 zijn de vervoerskosten begroot op € 233.480 (in 2021: € 202.900). Daarnaast draagt de gemeente bij in de organisatiekosten van Omnibuzz. Voor 2022 bedragen deze € 83.690 (2021: € 84.950). De vervoersopbrengsten (inning eigen bijdrage reizigers) zijn begroot op € 33.290 (2021: € 33.324). Risico Onderstaande kernrisico’s zijn de belangrijkste strategische risico’s die realisatie van de visie en ambities van Omnibuzz bedreigen:

88

Naam

Ontwikkelingen

Omnibuzz  Verminderd draagvlak en/of draagkracht bij gemeenten voor missie en visie Omnibuzz;  Plotselinge wijzigingen in vervoersvolume ten gevolge van externe ontwikkelingen;  Economische kwetsbaarheid taxibedrijven;  Gebrek aan kennis omtrent nieuwe activiteiten, processen en projecten;  Toenemende digitalisering en afhankelijkheid ICT. De belangrijkste actuele ontwikkeling is de uitbraak van COVID-19 en alle maatregelen die daaruit voortvloeien. Deze ontwikkeling zorgt ervoor dat het vervoer na een lange periode van structurele toename vanaf maart 2020 plotseling enorm in omvang is afgenomen. De uitvoeringsprotocollen die elkaar snel opvolgen vragen op allerlei gebied afstemming en communicatie met gemeenten, klanten en vervoerders. Ook de interne organisatie is als het ware opnieuw ingericht, omdat de maatregelen ook betrekking hebben op het personeel en de bedrijfsvoering van Omnibuzz. Het vervoervolume is inmiddels weer wat aangetrokken maar nog niet op het niveau van voor de uitbraak van COVID-19. Al deze ontwikkelingen en het gebrek aan een duidelijk toekomstperspectief maken het opstellen van een betrouwbare begroting een uitdaging. Overige ontwikkelingen: - Automatisering en ICT In het kader van compliance aan de normering voor digitale toegankelijkheid worden de nodige investeringen in de automatisering verwacht.

De omvang hiervan is nog niet helder, omdat deze afhankelijk is van de aanbevelingen uit de verplichte inspectierapporten die in een later stadium worden opgesteld. - Omgaan met groeiende zorgbehoefte en verward gedrag De toenemende problematiek van beperkte zelfregie bij klanten uit zich op de momenten dat er contact is met klanten; bij het uitvoeren van de rit (contact met de chauffeur), maar ook bij het telefonisch contact. Dit leidt tot langere beltijden en meer benodigde capaciteit bij ritreservering en klantenservice. - Digitalisering en toegankelijkheid Ontwikkelingen in de wettelijke verplichting voor het aanbieden en toegankelijk maken van digitale communicatie (drempelvrij) maken investeringen noodzakelijk. Dit betreft de huidige website, in- en externe informatiesystemen en het digitale klantplatform MijnOmnibuzz dat in ontwikkeling is. De omvang van deze investeringen is niet helder. Wel is duidelijk dat dit tot structurele kosten zal leiden.

89

Naam Openbaar belang

Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord De RUD Limburg-Noord heeft als doel de verbetering van:  de dienstverlening bij de uitvoering van de vergunnings-verlenings-, toezichts- en handhavingstaken (VTH-taken);  de kwaliteit, veiligheid en gezondheid van de leefomgeving. Daarbij ligt de focus van de RUD hoofdzakelijk op het zicht en grip hebben op risicovolle inrichtingen, activiteiten en milieucriminaliteit. De regionale uitvoeringsdienst Limburg Noord is per 1 januari 2018 voortgezet als netwerkorganisatie, op basis van een gemeenschappelijke regeling. Deelnemers Aantal gemeenten op 1 januari 2021: 15 Beesel, Bergen, Echt-Susteren, Gennep, Horst aan de Maas, Leudal, Maasgouw, Mook en Middelaar, Nederweert, Peel en Maas, Roerdalen, Roermond, Venlo, Venray, Weert. Provincie Limburg. Bestuursstructuur Netwerkorganisatie op basis van een bestuursovereenkomst. Per 1-1-2018 is de netwerkorganisatie omgezet in een Gemeenschappelijke Regeling (GR), waarbinnen de netwerkconstructie in stand blijft. Dit netwerkconstruct houdt in dat de concrete uitvoering van taken plaatsvindt bij de RUD-partners, de gemeenten dus (voor Roerdalen is dat de MER-Omgevingsdienst). De RUD zet daarbij vooral in op kennis- en capaciteitsuitwisseling, bewaking en verbetering van de kwaliteit van de uitvoering en de coördinatie van werkzaamheden.

Bij de RUD zijn om die reden slechts een handvol medewerkers in dienst, samen vormen zij het coördinatiecentrum. In het bestuurlijk overleg (AB) is per gemeente 1 bestuurslid vertegenwoordigt. Daarnaast is Roerdalen vertegenwoordigd in het DB (burgemeester). Financiën Per 1 januari 2022 31 december 2022 Eigen vermogen € 148.000 € 118.000 Vreemd vermogen €1.150.000 € 1.150.000 Verwacht resultaat 2022: € 0 Bijdrage De bijdrage in 2022 is € 48.060 (2021: € 46.169). gemeente Risico Bij de GR RUD Limburg Noord blijven de medewerkers in dienst van de eigen gemeente (of in ons geval het Servicecentrum MER) en vindt de dagelijkse aansturing ook van daar uit plaats. Het risico bestaat dat de medewerkers grotendeels voor hun eigen organisatie blijven werken en dat niet optimaal geprofiteerd wordt van de samenwerking. De beoogde kwaliteits- en efficiencyverbeteringen kunnen dan in de knel komen. Mede om die reden is in 2019 een evaluatie uitgevoerd en een verbetertraject gestart, zie hierna bij ‘Ontwikkelingen’. Er is nu gekozen voor een “lichte” GR waarbij de netwerkconstructie grotendeels in stand blijft. We voldoen hiermee aan de wettelijke verplichting. Het risico blijft dat de minister dit niet ver genoeg vindt gaan. Dat kan betekenen dat er alsnog een “zware” GR moet komen, waarbij ook personeel over gaat.

Zeker door het onlangs verschenen rapport van de commissie Van Aartsen “Om de Leefomgeving” komt de netwerksamenwerking van de RUD LN wat onder druk te staan, zie ook hierna. Ontwikkelingen In 2019 is een evaluatie uitgevoerd naar de werking van de RUD LN. Deze evaluatie is aanleiding geweest voor een verbetertraject, dat in 2020 is ingezet en in 2021 en 2022 doorloopt. Dit RUD-verbetertraject wordt begeleid door een ambtelijk kernteam en periodiek teruggekoppeld met het DB en AB van de RUD.

90

Naam

Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord Dit verbetertraject heeft in 2021 een extra dimensie gekregen naar aanleiding van het rapport “Om de Leefomgeving” van de commissie Van Aartsen. Uit dit rapport blijkt dat er bij de RUD’s in Nederland veel verbeterd moet worden om te komen tot een adequaat niveau van uitvoering van de milieutaken. Dat geldt ook voor onze RUD LN. Daarbij speelt specifiek voor onze RUD dat in het rapport conclusies/aanbevelingen worden gegeven mbt de omvang, robuustheid, mandatering en onafhankelijkheid van RUD’s, die mogelijk ook het netwerkconstruct van Limburg Noord in gevaar zouden kunnen brengen. De strategie is er nu op gericht om in het kader van het reeds lopende verbetertraject ook de aanbevelingen van het rapport Van Aartsen zoveel mogelijk mee te nemen, met behoud van het netwerkconstruct. De belangrijkste inhoudelijke uitdagingen van de RUD zitten in de komst van de Omgevingswet (vooral het coördineren van de opleidingen die nodig zijn voor de uitvoerende medewerkers), de implementatie van het nieuwe provincie-brede softwarepakket Squit2020 en de inhoudelijke ontwikkelingen op het gebied van bodemregelgeving (overdracht provinciale taken aan gemeenten) en energie (wat betekent de energietransitie voor het uitvoerende werk?).

Naam Openbaar belang

Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg BV (OML) OML is een onderneming (BV) die is opgericht door een aantal gemeenten in de regio Midden-Limburg. Doel is om namens de aandeelhoudende gemeenten het aanspreekpunt en Servicecentrum te zijn voor het bedrijfsleven. Getracht wordt om het vestigingsklimaat te verbeteren en de regionale economische structuur te versterken. De doelen van OML BV zijn als volgt:  het ontwikkelen, beheren en revitaliseren van bedrijfsterreinen in de regio;  het fungeren als intermediair tussen bedrijfsleven en overheidsorganisaties;  het uitvoeren van structuurversterkende projecten in de regio;  het bevorderen van en het invullen van de één loket functie binnen de gemeenten. Aandeelhoudende gemeenten: 5 Echt-Susteren (725 aandelen, 19,6 %), Leudal (799 aandelen, 21,6%), Maasgouw (533 aandelen, 14,4%), Roerdalen (463 aandelen, 12,5 %), Roermond (1.713 aandelen, 31,9%). OML is een besloten vennootschap. De gemeente is op basis van aandelenbezit vertegenwoordigd via de algemene vergadering van aandeelhouders. Per 1 januari 2021 (prognose) 31 december 2021 Eigen vermogen € 18.150.587 € 19.694.000 Vreemd vermogen € 12.719.558 € 3.571.000 Verwacht resultaat vpb 2021 € 2.058.000 NB: er zijn momenteel geen actuele begrotingscijfers voor 2022 voorhanden.

Deelnemers

Bestuursstructuur

Financiën verbonden partij

91

Naam Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg BV (OML) Bijdrage gemeente De gemeente heeft geen vaste jaarlijkse bijdrage aan de OML. De gemeente Roerdalen bezit 463 aandelen met een nominale waarde van € 450. De aanschafwaarde (= boekwaarde) van de deelneming bedraagt € 721.000. Dividend wordt enkel uitgekeerd bij een solvabiliteitsratio hoger dan 40% én daarbij geldt dat dividenduitkering met voorrang zal worden ingezet om achtergestelde leningen mee af te lossen. Risico Eind 2019 was de lening van de Provincie afgelost waardoor er geen verschil meer is tussen solvabiliteit o.b.v. risicodragend vermogen en o.b.v. eigen vermogen. Ontwikkelingen OML opereert op basis van het ondernemingsplan 2018-2022 dat het kader vormt voor de activiteiten van OML. In het Ondernemingsplan 2018-2022 is aan OML ruimte gegeven om nieuwe activiteiten te ontplooien zoals: 1) ruimtelijk-economische advisering aan overheden en de markt; 2) revitalisering van verouderde terreinen/strategische verwervingen; 3) naast sales ook acquisitie van bedrijven richting Midden-Limburg. OML heeft percelen te koop op de bedrijventerreinen: Businesspark MiddenLimburg te Echt, Duurzaam Multifunctioneel Bedrijvenpark Zevenellen te Haelen/Leudal, de Schroof, de Hanze en Boven de Wolfskuil te Herten/Roermond en Zuidelijke Stadsrand, Oosttangent Roerstreek-West te Roermond.

Naam Vestigingsplaats Openbaar belang

NV BNG Den Haag De BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. Volgens de statuten is de BNG ‘bankier ten dienste van overheden’, zoals gemeenten, provincies, gemeenschappelijke regelingen, politieregio’s en met overheden verbonden instellingen en bedrijven op het terrein van volkshuisvesting, openbaar nut, onderwijs en gezondheidszorg. Deelnemers Aandeelhouders Bestuursstructuur Naamloze Vennootschap Financiën Per 1 januari 2020 31 december 2020 verbonden partij Eigen vermogen € 4.887.000.000 € 5.097.000.000 Vreemd vermogen € 144.802.000.000 € 155.262.000.000 Resultaat 2020 € 221.000.000 Aantal aandelen: 17.199. In % van totaal 0.03% Dividend

92

Verwacht dividend 2021 € 31.130. BNG Bank stelt conform haar kapitalisatieen dividendbeleid een dividenduitkering over 2020 voor van EUR 101 miljoen (EUR 1,81 per aandeel). Dat is 50% van de nettowinst die overblijft na aftrek van de uitkering aan houders van hybride kapitaal. Uitkering van het dividend over 2020 zal niet plaatsvinden vóór 30 september 2021 en is onderworpen aan mogelijke toekomstige aanbevelingen van de ECB.

Naam Risico

NV BNG Het bedrag dat de bank jaarlijks aan dividend uitkeert is afhankelijk van de winst die de bank in enig jaar behaalt. Gelet op de omvang van de jaarlijkse inkomsten is dit risico zeer klein.

Ontwikkelingen

-

Naam Vestigingsplaats Openbaar belang

Enexis Holding NV ’s-Hertogenbosch Als gevolg van de invoering van de Wet Onafhankelijk Netbeheer (WON) in Nederland is Essent in 2009 gesplitst in een Netwerkbedrijf en een Productie- en Levering Bedrijf. Het Productie- en Levering Bedrijf (PLB) is per 1 oktober 2009 verkocht aan RWE. Op basis van de wet werden de publieke aandeelhouders van Essent voor exact hetzelfde aandelenpercentage aandeelhouder van het nieuwe zelfstandig opererende netwerkbedrijf, dat vanaf 2010 Enexis (Holding N.V.) heet. De vennootschap heeft ten doel:  Het (doen) distribueren en het (doen) transporteren van energie, zoals elektriciteit, gas, warmte en (warm) water.  Het in stand houden, (doen) beheren, (doen) exploiteren en (doen) uitbreiden van distributie en transportnetten in relatie tot energie.  Het doen uitvoeren van alle taken die ingevolge de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet zijn toebedeeld aan een netbeheerder zoals daarin bedoeld.  Het binnen de wettelijke grenzen ontplooien van andere operationele en ondersteunende activiteiten. Deelnemers De aandeelhouders zijn zes provincies en 116 gemeenten.

Bestuursstructuur Naamloze Vennootschap Financiën Per 1 januari 2021 1 juli 2021 verbonden partij Eigen vermogen € 4.116.000.000 € 4.141.000.000 Vreemd vermogen € 4.635.000.000 € 5.098.000.000 Resultaat 2020 € 108.000.000 Aantal aandelen 577.800 In % van totaal 0.39% Waarde aandelen € 15.872.166 Dividend Verwacht dividend 2022: € 288.900 Risico Laag

93

Naam Vestigingsplaats Openbaar belang

CSV Amsterdam BV ’s-Hertogenbosch Afhandeling van alle rechten en plichten die zijn voortgekomen uit de verkoop van Essent en Atterro. (namens de verkopende aandeelhouders van Essent en Atterro) Deelnemers De aandeelhouders zijn zes provincies en 116 gemeenten. Bestuursstructuur Besloten Vennootschap Financiën Per 1 januari 2020 31 december 2020 verbonden partij Eigen vermogen € 670.000 € n.n.b. Vreemd vermogen €0 € n.n.b. Verwacht resultaat 2021: € 0 Aantal aandelen 7.720 In % van totaal 0.39% Dividend Verwacht dividend 2021 € 0 Risico geen Ontwikkelingen CSV Amsterdam is in 2020 tot een compromis gekomen Recycleco B.V. en Attero Holding B.V. De aandeelhouders hebben in de Algemene Vergadering van april 2020 ingestemd met de Vaststellingsovereenkomst tussen de drie partijen. Dit heeft geleid tot uitbetaling van de (na aftrek van kosten) nog resterende € 8 miljoen aan de aandeelhouders (aandeel Roerdalen € 31.515). CSV Amsterdam B.V. houdt nog een bescheiden bedrag aan voor het voeren van een bezwaarprocedures tegen de Belastingdienst inzake een naheffingsaanslag afvalstoffenbelasting. Hierdoor kan de vennootschap nog niet worden ontbonden. Tevens is CSV Amsterdam B.V. bewaarder van de boeken en bescheiden van de in 2020 geliquideerde SPVs CBL Vennootschap, Verkoop Vennootschap en Vordering op Enexis.

Naam Vestigingsplaats Openbaar belang Deelnemers Bestuursstructuur Financiën verbonden partij

Dividend Risico

94

Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V. ’s-Hertogenbosch Afhandeling van alle rechten en plichten die zijn voortgekomen uit de verkoop van Essent. De aandeelhouders zijn zes provincies en 116 gemeenten. Besloten Vennootschap Per 1 januari 2020 31 december 2020 Eigen vermogen € 1.590.000 € n.n.b. Vreemd vermogen € 5.000 € n.n.b. Verwacht resultaat 2020 € 0 Aantal aandelen 577.800 In % van totaal 0.39% Verwacht dividend 2021: 0 Met de liquidatie van het General Escrow Fonds is alleen nog sprake van een risico en daarmee aansprakelijkheid voor de verkopende aandeelhouders ter hoogte van het bedrag dat als werkkapitaal wordt aangehouden in de vennootschap.

Naam Ontwikkelingen

Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V. Ondanks dat het Escrow fonds in juli 2016 is uitbetaald en geliquideerd dient de vennootschap nog in stand gehouden te worden. De reden hiervoor is dat de vennootschap partij is in een aantal juridische overeenkomsten (convenanten) die bij de overdracht van EPZ aan RWE c.q. Delta zijn afgesloten. Het Convenant en de daarin opgenomen garantieverplichting kent geen termijn en PBE zou in overleg met de Staat uit de garantieverplichting ontslagen moeten worden of gezamenlijk met de Staat, ERH en Delta Energy B.V. het Convenant moeten beëindigen. Beide opties worden verkend. Het gesprek met de Staat is gestart maar heeft nog niet tot een concrete afspraak geleid.