Bijlage 2 Halfjaarrapportage 2024
Tekst van het document
Halfjaarrapportage 2024
Behandeling in de gemeenteraad op 19-09-2024
Inhoudsopgave INLEIDING ...........................................................................................................................2 Financiële positie .................................................................................................................................2 Roerdalen in Balans .............................................................................................................................4 Zo is deze halfjaarrapportage opgebouwd ..........................................................................................5
PROGRAMMAPLAN ............................................................................................................6 Programma 1 Krachtige dorpen ..........................................................................................................6 Programma 2 Participatie, ondersteuning en zorg ..............................................................................9 Programma 3 Veilige dorpen .............................................................................................................13 Programma 4 Economie, natuur, toerisme en cultuur ......................................................................15 Programma 5 Woonomgeving ...........................................................................................................20 Programma 6 Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen.............................................................24 Programma 7 Bestuur, organisatie en dienstverlening .....................................................................27 Programma 8 Algemene middelen ....................................................................................................28
FINANCIËN IN HOOFDLIJNEN .............................................................................................30
Halfjaarrapportage 2024
1
Inleiding Voor u ligt de halfjaarrapportage 2024 van de gemeente Roerdalen. Hiermee informeren we de gemeenteraad over de voortgang van de uitvoering van de begroting na een half jaar. Het merendeel van de activiteiten loopt volgens planning. In deze rapportage staan we stil bij de afwijkingen ten opzichte van de begroting. Ook behandelen we in de inleiding kort de huidige status van het project “Roerdalen in balans”. Dit is het project met het doel om de begroting in 2024 sluitend te krijgen.
Financiële positie We zien in een aantal programma’s (financiële) afwijkingen ten opzichte van de begroting. In totaal ongeveer € 1.727.000 positief. Merendeel van deze afwijkingen wordt veroorzaakt door ontwikkelingen die ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet bekend waren of nog te onzeker waren om ze in de begroting te verwerken. In onderstaande grafiek zijn de belangrijkste negatieve en positieve verschillen weergegeven. De twee belangrijkste negatieve verschillen ontstaan doordat: • de onttrekking aan de reserve afdekking tekorten niet meer plaatsvindt. Dit is gelet op het verwachte saldo niet meer noodzakelijk. • de verwachte kosten voor jeugdzorg hoger zijn. De verwachte kosten zijn bijgesteld op basis van de realisatie 2023. De twee belangrijkste positieve verschillen worden veroorzaakt door: • de verkoop van gronden. Het gaat hierbij om de verkoop van “Flinke Ven” aan de provincie en de gronden aan de Angsterweg aan VEKOMA. Tegenover dit voordeel zijn er ook incidenteel kosten zoals de vergoeding aan de pachters van de landbouwgronden bij “Flinke Ven”. • de bijstelling van de gemeentefondsuitkering op basis van de decembercirculaire 2023 en meicirculaire 2024. Over deze bijstellingen bent u al eerder geïnformeerd met raadsinformatiebrieven van respectievelijk 9 januari 2024 en 18 juni 2024.
2
De wijzigingen per programma en de nieuwe begrotingsbedragen zijn in onderstaande tabel financieel aangegeven. Per programma worden deze wijzigingen verder toegelicht.
bedragen x € 1.000 Begroting 2024 Overzicht baten en lasten
Primitieve begroting
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
Saldo van baten en lasten Lasten 1. Krachtige dorpen 2. Participatie, ondersteuning en zorg 3. Veilige dorpen 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur 5. Woonomgeving 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening 8. Algemene middelen Totaal Lasten
- 6.415 - 26.952 - 2.523 - 1.924 - 6.788 - 8.491 - 12.184 - 375 - 65.651
-4 - 774 - 672 895 - 30 - 427 - 1.012
- 107 - 7.463 - 115 - 750 - 138 - 742 70 34 - 9.212
- 6.526 - 35.188 - 2.638 - 3.346 - 6.032 - 9.263 - 12.540 - 341 - 75.875
Baten 1. Krachtige dorpen 2. Participatie, ondersteuning en zorg 3. Veilige dorpen 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur 5. Woonomgeving 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening 8. Algemene middelen Totaal Baten
770 5.519 56 870 4.648 2.566 457 46.561 61.446
1.026 1.026
73 5.653 329 1.413 774 3.908 1.763 13.912
843 11.171 56 1.199 6.061 3.340 4.365 49.350 76.384
- 4.205
15
4.700
510
Mutatie reserves Toevoegingen
- 127
-
- 7.592
- 7.719
Onttrekkingen
4.332
398
4.619
9.349
Mutatie reserves
4.205
398
- 2.973
1.630
0
413
1.727
2.140
Saldo van baten en lasten
Resultaat
Halfjaarrapportage 2024
3
Roerdalen in Balans Bij de voorbereiding van de begroting 2021-2024 bleek een groot meerjarig oplopend tekort in de structurele inkomsten van bijna € 3,5 miljoen. Om toch de meerjarige begroting in 2024 sluitend te krijgen is er gekozen voor een onconventionele aanpak. Hierin wordt als doel gesteld om met onze kernwaarden centraal toch een sluitende begroting te krijgen. In het college van 16 maart 2021 is het projectplan “Roerdalen in Balans” vastgesteld. Dit project bestaat uit drie deelprojecten: • Omvorming sociaal domein. • Investeren in duurzaamheid en om te renderen. • In control. We geven een kort overzicht over de voortgang. Omvorming sociaal domein. In 2020 zijn we gestart met de omvorming van het sociaal domein. De omvorming is gericht op de uitbreiding van de basisondersteuning in de vorm van ambities en pilots, waarmee we de stijgende zorgkosten deels willen afvlakken. Inmiddels zien we dat deze beweging die we de afgelopen jaren binnen het sociaal domein hebben ingezet, begint te werken. We zien dat de kosten in het sociaal domein in Roerdalen minder hard stijgen dan in andere, vergelijkbare gemeenten. Onze overtuiging blijft daarom ook dat we de ingewikkelde hulp kunnen terugbrengen naar de menselijke maat. Terug naar wat de inwoner écht nodig heeft kijkend vanuit zijn eigen situatie.
En hulp niet veraf, maar dichtbij georganiseerd, met een blijvende focus op preventie. Investeren in duurzaamheid en om te renderen. Met het programma Investeren in Duurzaamheid en om te Renderen combineren we onze duurzaamheidsambities met kostenbesparing en nieuwe inkomsten. Daarnaast willen we nieuwe inkomsten halen uit reclame en zendmasten. In 2024 werken we volop aan de voorbereiding en uitvoering van projecten. We realiseren de financiële taakstelling op onderdelen later dan gepland. Dat wordt vooral veroorzaakt door langere voorbereidingstijd en netwerkschaarste op het elektriciteitsnet.
We werken in 2024 aan de volgende onderwerpen: • Verder verledden van de openbare verlichting • Voorbereiding elektrificatie van de gemeentelijke voertuigen • Voorbereiding ondersteuning verenigingen bij verduurzaming, waarbij ook de gemeente meeprofiteert van de lagere energiekosten • Afronden voorbereiding gemeentelijk zonneveld voor realisatie in 2025 • De aanbesteding van reclame objecten (driehoeksborden) langs de doorgaande wegen in de kernen in Q3 2024 • Besluitvorming in het college over de planning realisatie reclamemast en de uitvoering hiervan In control Het onderdeel in control heeft een aantal doelen: • Grip op alle mogelijke structurele inkomsten en uitgaven (inclusief monitoren rijksvergoedingen) • Versterking van het risicomanagement • Versterking van bedrijfsvoering door het zoeken naar de optimale balans tussen kwaliteit en Efficiency • Verbetering van de kwaliteit van rapportages
4
Door meer als voorheen in te zetten op periodieke rapportages wordt het inzicht bij de verantwoordelijk budgethouder, management en bestuur verder vergroot. Hierdoor is het mogelijk indien noodzakelijk tijdiger bij te sturen. De versterking van risicomanagement draagt hier ook aan bij. De toenemende complexiteit binnen de gemeentelijke bedrijfsvoering, nieuwe wet- en regelgeving en de financiële situatie, hebben de noodzaak voor gestructureerd risicomanagement benadrukt. In het derde kwartaal van 2024 wordt een projectplan vastgesteld hoe risicomanagement beter in onze organisatie kan worden geborgd. Hierna zal het plan ten uitvoer worden gebracht in het vierde kwartaal 2024 en de eerste helft van volgend jaar. Eén van de belangrijke onderwerpen zal zijn dat de organisatie getraind wordt hoe risico’s te signaleren, waardoor we als organisatie beter in staat zijn om risico's effectief te identificeren, te beoordelen en te beheersen. Ook zijn we verder gegaan met de verbetering en vereenvoudiging van het Planning & Control proces met in de 1e helft van 2024 een kadernota waarin een betere aansluiting is gemaakt tussen inhoud en financiën. Hierdoor wordt het bestuur meer en tijdiger in staat gesteld richting te geven.
Zo is deze halfjaarrapportage opgebouwd De halfjaarrapportage bestaat uit dezelfde onderdelen als de programmabegroting: 1. het programmaplan 2. de paragrafen 3. financiën in hoofdlijnen Programmaplan Speerpunten Per speerpunt is er een rapportage over de inhoud, financiën en planning. Hiervoor gebruiken we de volgende tekens en kleuren: het gaat goed, dus zoals we in de begroting hebben aangegeven
het gaat minder goed dan gepland, uitvoering zoals begroot staat onder druk het gaat niet goed, we wijken af van de begroting
Daarnaast geven we een toelichting op de speerpunten; niet per speerpunt maar in totaliteit over de afwijkingen en eventuele andere benoemwaardigheden die anders zijn dan in de begroting was vermeld. Op basis van deze rapportage kan de gemeenteraad de financiële kaders en de planning aanpassen. Inhoudelijke kaders wijzigen we alleen via een apart raadsvoorstel. Financieel Per programma lichten we de belangrijkste financiële verschillen toe, ten opzichte van de begroting. Paragrafen De paragrafen worden alleen opgenomen als er afwijkingen zijn of andere bijzonderheden. Dat is in deze halfjaarrapportage niet aan de orde. Financiën in hoofdlijnen Per programma hebben we de in de begroting vastgestelde bedragen opgenomen en de bedragen van de bijgestelde begroting. Bij mutaties geven we aan of deze positief of negatief zijn.
Halfjaarrapportage 2024
5
Programmaplan Programma 1 Krachtige dorpen Tactische doelen Versterken van de sociale basis Onderwerp Actie 1: Inzet van het gezond en actief leven akkoord Actie 2: Structurele inzet aanpak Welzijn op Recept Actie 3: Anders inrichten collectieve vormen van basisondersteuning Actie 4: Inzet van ervaringsdeskundigheid in de sociale basis Actie 5: Onderzoeken nieuwe aanpak jeugd en jongeren Actie 6: Roerdalen zijn we samen
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 1: Inzet van het gezond en actief leven akkoord Er is begin dit jaar domein overstijgend inzichtelijk gemaakt welke activiteiten/taken behorende bij het GALA regulier worden uitgevoerd en welke nog nieuw moeten worden opgestart middels een project. Regulier werk is bijvoorbeeld welzijn op recept. Een nieuw onderwerp is valpreventie. In het tweede kwartaal van dit jaar hebben de fysiotherapeuten zich samengepakt en een coöperatie opgericht. Doel hiervan is het aangaan van een collectieve samenwerking waarbij er aan een gemeenschappelijk doel wordt gewerkt. Het uitrollen van de ketenaanpak valpreventie is de eerste opdracht die op deze manier met lokale therapeuten wordt ingericht. Actie 2: Structurele inzet aanpak Welzijn op Recept Eind 2023 is de pilot 'welzijn op recept' als onderdeel van het versterken van de sociale basis geëvalueerd samen met de betrokken partijen zoals de welzijnscoach, huisartsen en het sociaal team. Na een positieve evaluatie hebben we besloten om 'welzijn op recept' te beleggen bij het sociaal team. Alle huisartspraktijken doen ook in 2024 mee en het aantal doorverwijzingen loopt goed. Wat een uitdaging wordt de komende tijd is om te zoeken naar een cofinanciering met de zorgverzekeraars. Dit omdat een groot gedeelte van de besparing qua kosten en werkdruk niet binnen het sociaal domein zit maar in het medisch domein (minder huisartsbezoeken).
Actie 3: Anders inrichten collectieve vormen van basisondersteuning Een aantal pilots lopen, daarnaast blijven we op zoek naar nieuwe vormen om over te gaan van individuele naar collectieve ondersteuning dichter bij de inwoner in samenwerking met ons sociaal team. We denken bijvoorbeeld aan een Mensontwikkelbedrijf (MOB). Dat gaan we onderzoeken in 2024 en 2025 en zal leiden tot een raadsvoorstel in 2025. Actie 4: Inzet van ervaringsdeskundigheid in de sociale basis De inzet van de pilot ervaringsdeskundigheid in de sociale basis loopt zoals gepland. Vanaf 2025 gaan we structureel gebruik maken van de inzet van ervaringsdeskundigen in de sociale basis.
6
Actie 5: Onderzoeken nieuwe aanpak jeugd en jongeren Iets later dan gepland zijn de gesprekken met jongeren in de gemeente Roerdalen alsnog op gang gekomen. De kampvuursessies hebben nu in bijna alle dorpen plaatsgevonden en bieden een interessant inkijkje in de beleefwereld van jongeren uit Roerdalen. Ook een enquête voor de jeugd uit Roerdalen had groot succes en bereik (230 keer ingevuld). De eerste helft van 2024 heeft dus vooral kwalitatieve input opgeleverd die verder wordt uitgewerkt in een lokale aanpak jeugd en jongeren en jongeren, waarin ook de hervormingsagenda jeugd verweven is en waarin de link naar het accommodatiebeleid (jongerenhuizen) gemaakt wordt, voor de tweede helft van 2024. Actie 6: Roerdalen zijn we samen In 2023 introduceerden we het concept Human Library/ Mensenbieb. In April 2024 is dit concept samen met bibliotheek Bibliorura gerealiseerd in de geluksweek van de gemeente en in de Boekenweek. Dit concept maakte ontmoetingsmogelijkheden tussen inwoners met verschillende achtergronden mogelijk. Het concept heeft bijgedragen aan het samenbrengen van de burgers van Roerdalen met het effect dat mensen letterlijk met elkaar in gesprek gaan en daardoor bijdragen aan verbinding en meer wederzijds begrip in onze samenleving. In 2024 onderzoeken we hoe we aan deze beweging een vervolg gaan geven.
Inwoners in een kwetsbare situatie worden weerbaarder, méér bewust van de eigen invloed op gezondheid en ontwikkelen veerkracht en vaardigheden. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Bevorderen van een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving Actie 2: Vitaal ouder worden
Actie 1: bevorderen van een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving In 2024 verbeteren we de samenwerking tussen de professionals die actief zijn binnen het programma HealthyLIFE. In het eerste kwartaal is er een gezamenlijke bijeenkomst geweest die in het teken stond van verbinding. Het Sociaal Team wordt hier ook actief bij betrokken. Daarnaast zorgen de ontwikkeling rondom het GALA (van zorg naar preventie) ervoor dat sport en bewegen als middel breder wordt ingezet om aan de fysieke en mentale gezondheid te werken. De mogelijkheid om samen met regionale gemeenten te starten met de ketenaanpak Kei Gezond (voor jongeren) wordt verder onderzocht. In het eerste kwartaal is dit financieel en inhoudelijk nog niet haalbaar gebleken. Binnen het programma kansrijke start volgen professionals uit de sociale basisondersteuning de training ‘infant mental heath’. Dit is een opstapje naar het vormen van een lokaal zorg en adviesteam (ZAT) van -9 maanden tot 4 jaar. Daarnaast werken we samen met Echt-Susteren en Maasgouw om afspraken bij het consultatiebureau in groepsvorm aan te kunnen bieden, dit is centering ouderschap. Hierbij komen ouders met baby’s die in dezelfde periode zijn geboren en praten ze samen met de jeugdverpleegkundige en een co-begeleider over de ontwikkeling van hun baby en hoe het in hun gezin gaat. Zo kunnen de ouders ook ervaringen delen en elkaar steunen.
Hiermee zetten we in op samenredzaamheid van onze inwoners.
Halfjaarrapportage 2024
7
Actie 2: Vitaal ouder worden In het eerste kwartaal van 2024 is in Melick is de cursus valpreventie als pilot gestart met twee groepen van tien deelnemers. De bevindingen zijn erg positief. Dit is de basis voor de verdere uitrol na de zomervakantie. In het tweede kwartaal is er door fysiotherapeuten een coöperatie opgericht. Een mooi voorbeeld van Samen Doen! Dit is de basis voor de samenwerking en de opdracht die collectief verstrekt wordt. Overige disciplines in de zorg worden hiervoor ook uitgenodigd. Zo werken we als gemeente samen met lokale zorgverleners aan het doel om inwoners zelfstandig thuis te laten wonen vitaal oud te worden. Hierbij ligt de nadruk dit jaar op het voorkomen van valincidenten. Bevordering samenwerking partners sociale basis Onderwerp Actie 1. Samen doen, samen leren Actie 2: Koppeling formele en informele zorg
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 1. Samen doen, samen leren In 2024 zetten we stappen met de MER gemeenten en de MER SD om de nieuwe manier van werken gezamenlijk te ontwikkelen op basis van een projectplan. Dit project doen we voor het eerst echt gezamenlijk met de vier MER organisaties (drie gemeenten en de MER SD). De resultaten van dit project leiden eind 2024 tot een gezamenlijk besluit. Met het traject samen doen, samen leren willen we gezamenlijk meer vanuit het inwonersperspectief aan de slag gaan, bij het ontwikkelen van beleid en bij de uitvoering van dat beleid. Actie 2: Koppeling formele en informele zorg Het Informeel Zorg Platform zorgt voor verbinding tussen partijen uit het informele- en formele zorgdomein. Ieder kwartaal wordt er minimaal één bijeenkomst georganiseerd die in het teken staat van netwerken en leren. Kennis en kunde worden gedeeld, zodat vrijwilligers uit de informele zorg waar mogelijk worden ontlast. Deze zorg staat namelijk onder druk. Ook wordt de mantelzorgerondersteuner van het Sociaal Team beter in positie gebracht. In het eerste halfjaar zijn een aantal nieuwe activiteiten uitgerold en is er een nieuwsbrief in het leven geroepen.
Financieel bedragen x € 1.000 Begroting 2024 1. Krachtige dorpen Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Totaal
8
Primitieve begroting
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
- 6.415 770 - 5.646
-4 -4
- 107 73 - 34
- 6.526 843 - 5.684
432 432
-
-
432 432
- 5.213
-4
- 34
- 5.252
Toelichting Bijstellen van de vastgoed budgetten (€25.000 lagere lasten) (€63.000 lagere baten) Door de sloop van sporthal in Vlodrop vervallen de structurele baten en lasten die met de sporthal gemoeid zijn. Het dorpshuis De Beuk heeft een eenmalige investeringssubsidie gekregen. Dit ten behoeve van de renovatie en de uitbreiding. Daarnaast zijn de inkomsten van de brede school in Herkenbosch verlaagd. Doorbelasting cao stijging naar de taakvelden (€34.000 hogere lasten) De hogere personele lasten worden doorbelast naar de betreffende taakvelden. Het betreft gemeente breed een budgettair neutrale wijziging. SPUK Stimulering Sport 2024 (€ 115.000 hogere baten) Dit betreft compensatie vanuit het rijk voor kostprijsverhogende BTW op sportaccommodaties. SPUK Informatiepunt Digitale Overheid (budgettair neutraal, € 21.000 hogere baten en € 21.000 hogere lasten) Rijksuitkering ter bekostiging van de realisatie of de instandhouding van de Informatiepunten Digital Overheid. Actualiseren kapitaallasten (€91.000 hogere lasten) Diverse kleine afwijkingen (€14.000 lagere lasten)
Programma 2 Participatie, ondersteuning en zorg Tactische doelen Inwoners hebben de rust en ruimte om zich te ontwikkelen en mee te doen in de samenleving Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Wij creëren bewustwording rondom bestaanszekerheid Actie 2: Wij herzien ondersteuningsregelingen en voegen deze samen waar nodig Actie 3: Wij zetten in op begeleiding en nazorg door het sociaal team en ervaringsdeskundigen
Actie 1: Wij creëren bewustwording rondom bestaanszekerheid Omdat we bestaanszekerheid als opgave aanpakken voor en door onze inwoners, is de planning aangepast. De zaken die we intern kunnen oppakken (waaronder actie 2) en de voorbereiding van het proces met onze inwoners zijn in volle gang. De budgetten zoals toegewezen zijn dan ook nog niet, of niet volgens planning ingezet. Actie 2: Wij herzien ondersteuningsregelingen en voegen deze samen waar nodig We hebben een eerste verkenning afgerond. Uit de verkenning zijn een aantal dingen gebleken, waaronder dat het hulpaanbod van de gemeente ingewikkeld, niet altijd passend of toegankelijk is. Het hulpaanbod van de gemeente Roerdalen wordt daarom herzien, zodat het beter aansluit op de gepeilde behoefte van de inwoners. De uitwerking van dit project loopt samen met de opgave Bestaanszekerheid. Zodat de uitkomsten van Bestaanszekerheid meegenomen kunnen worden tijdens het herzien van de regelingen. Dit zodat de regelingen hopelijk nog beter aansluiten en Halfjaarrapportage 2024
9
voldoen aan de behoefte van de inwoners. Ook wordt de samenwerking binnen MER verband opgezocht. Maasgouw en Echt-Susteren zijn beide in de verkennende en onderzoekende fase van eenzelfde project. De uitkomsten zullen we onderling delen, zodat we een passend aanbod kunnen leveren voor onze inwoners. Mensen met een hulpvraag kunnen makkelijk terecht, worden sneller en beter geholpen en voelen zich gehoord. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Structurele inzet praktijkondersteuner en GGZ expertise jeugd in de basisondersteuning bij de huisarts Actie 2: Extra inzet op de versteviging van de maatschappelijke begeleiding van statushouders Actie 3: Gerichte extra inzet voor mensen met complexe problematiek (doorbraakmethode) Actie 4: Beter passend aanbod jeugd en Wmo Actie 5: Doorontwikkeling participatie Actie 6: Herontwerp arbeidsmarktregio
Actie 1: Structurele inzet praktijkondersteuner en GGZ-expertise jeugd in de basisondersteuning bij de huisarts De inzet van POH jeugd ondersteuning bij de huisarts verloopt grotendeels volgens planning. Gesprekken worden nog gevoerd met 1 huisartspraktijk rondom de inzet van POH jeugd en in de overige praktijken loopt het. Het aantal uren van de praktijkondersteuners zijn iets naar beneden bijgesteld. Enerzijds omdat de personeelskosten dermate zijn gestegen waardoor 1 fte niet meer passend was binnen begroot budget. Anderzijds bood de praktijk hier ook ruimte voor omdat we een gestage groei zien in bereik van patiënten waardoor er ruimte en tijd over was om personele inzet efficiënter in te delen. Actie 2: Extra inzet op de versteviging van de maatschappelijke begeleiding van statushouders Dit loopt conform plan Actie 3: Gerichte extra inzet voor mensen met complexe problematiek (doorbraakmethode) Conform planning. In 2025 zullen we de aanpak in gezamenlijkheid met de overige MER gemeenten oppakken. Actie 4: Beter passend aanbod jeugd en Wmo Opstart aanbesteding woningaanpassingen Eind 2024 worden de mogelijkheden van een aanbestedingstraject voor Wmo woningaanpassingen onderzocht.
Het voordeel van een dergelijke aanbesteding is het kunnen maken van vaste prijsafspraken (ontwikkeling van een prijzenboek), terugdringen administratieve lasten en gemak voor de inwoners en stakeholders (woningcorporatie). Hulp bij het huishouden Vooruitkijkend naar het eerstvolgende moment van verlenging van het contract Hulp bij het Huishouden (HbH) op 1 april 2025 is besloten dat we aansluiten bij de HbH Overeenkomsten van Midden-Limburg West. Dit wordt als beste optie gezien, mede met het oog op de toenemende samenwerking binnen de regio, maar ook zodat er voldoende slagkracht is richting de aanbieders.
10
Actie 5: Doorontwikkeling participatie Op basis van het onderzoek dat de afgelopen periode is uitgevoerd, is het algemeen bestuur van Westrom gekomen tot het voorgenomen besluit om de uitvoeringsorganisatie van Westrom per 1 januari 2025 over te dragen aan de gemeente Roermond. Concreet betekent dit dat alle taken die Westrom nu uitvoert (met uitzondering van het formele werkgeverschap van de Wsw-werknemers) overgaan naar de gemeente Roermond. De raden van de deelnemende gemeenten zijn in de gelegenheid om voor 18 november hun zienswijzen op het concept naar voren te brengen. Als het voorstel wordt aangenomen, zoals het er nu voorligt, zou dit een positief effect hebben op de uitgaven van de sociale werkvoorziening.
Financieel bedragen x € 1.000 Begroting 2024 2. Participatie, ondersteuning en zorg Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves Totaal
Primitieve begroting
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
- 26.952 5.519 - 21.433
- 774 - 774
- 7.463 5.653 - 1.810
- 35.188 11.171 - 24.017
20 20
649 649
-
669 669
- 21.413
- 124
- 1.810
- 23.348
Toelichting Leerlingen- en Wmo vervoer (€ 180.000 hogere lasten) De stijging van de lasten heeft meerdere oorzaken: • Stijging van de marktconforme tarieven. • Stijging van de lonen en indexering op basis van de NEA. • Toename van de hoeveelheid leerlingen die gebruik van maken van het aangepaste vervoer. Als wij het leerlingenvervoer niet hadden ondergebracht bij de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz, waren deze stijgingen ook zichtbaar. Vervoer Omnibuzz (€ 56.000 lagere lasten) De bijdrage aan Omnibuzz daalt, conform begrotingswijziging 2024-1 van Omnibuzz. Doorbelasting cao stijging naar de taakvelden (€34.000 hogere lasten) De hogere personele lasten worden doorbelast naar de betreffende taakvelden. Het betreft gemeente breed een budgettair neutrale wijziging. Aanpak energiearmoede (budgettair neutraal € 254.000 hogere baten en lasten) Het Rijk heeft een specifieke uitkering toegekend voor de aanpak van energiearmoede. De gemeente kan deze middelen inzetten om huishoudens, die vanwege de gestegen energielasten in een kwetsbare positie zijn geraakt, te ondersteunen bij het nemen van maatregelen om de energierekening te verlagen. Het saldo per 31 december 2023 wordt opgevoerd in de begroting.
Halfjaarrapportage 2024
11
Modulaire Gemeenschappelijke Regeling SD LN (€ 49.000 hogere baten en lasten) Bijstelling aan de hand van de door de MGR SD LN aangeleverde begrotingswijziging 2024. Dit bedrag wordt ingezet voor uitvoeringskosten. Gemeentelijke bijdrage Servicecentrum MER sociaal domein (€ 230.000 hogere lasten) Bijstelling aan de hand van begrotingswijziging 2024-1 van het Servicecentrum MER sociaal domein. Deze bijstelling ontstaat door de effecten van de CAO, de tijdelijke extra inhuur en de hogere doorbelasting vanuit de teams bedrijfsvoering MER. Wmo, Woon-, rolstoel-, vervoersvoorzieningen (€ 111.000 hogere lasten en €25.000 hogere baten) Opnieuw wordt de gemeente geconfronteerd met dure woonvoorzieningen. Ook de toenemende vergrijzing zorgt voor hogere kosten in deze categorie. ESF-subsidie (€51.000 hogere baten) De afrekening van de subsidie van het Europees sociaal fonds (ESF), zorgt voor hogere baten. Het betreft de afrekening ESF REACT-EU regeling over de jaren 2021 en 2022. Deze bijdrage was bedoeld voor de participatie van een aantal specifieke groepen op de arbeidsmarkt. Uitkeringen (€ 323.000 hogere baten en € 367.000 hogere lasten) Op basis van het nader voorlopig budget 2024 worden de budgetten SPUK Algemene bijstand, Loonkostensubsidie (LKS), Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;.
IOAW, Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ)IOAZ en Bbz 2004Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004;met €323.000 bijgesteld zowel aan de baten- als de lastenkant. Daarnaast zorgen de stijging van de individuele studietoeslag en de armoedebestrijding voor hogere lasten. Jeugdzorg (€ 933.000 hogere lasten) De budgetten van de jeugdzorg worden aangepast op basis van de realisatie in 2023 en de werkelijke kosten in 2024. Kosten regievoering Mutsaersstichting (€ 25.000 hogere lasten) In het kader van het Meerjaren-Herstelplan Mutsaersstichting wordt een bedrag onttrokken aan de post onvoorzien in verband met regievoering en juridische kosten. De onttrekking aan de post onvoorzien ziet u terug bij programma 8. Nieuwe wet inburgering 2021 (€ 916.000 hogere baten en €954.000 hogere lasten) Het Rijk heeft een specifieke uitkering toegekend voor het beschikbaar stellen van voorzieningen aan inburgeringsplichtigen die bijdragen aan de inburgeringsplicht. Deze specifieke uitkering is een voorschot ten behoeve van de ingekochte inburgeringscursussen (B1 route, Z route en Onderwijsroute), inclusief de maatschappelijke begeleiding module Arbeidsmarkt participatie en Participatieverklaring. Het voorschot is gebaseerd op de jaarlijkse taakstelling vergunninghouders. Ook het saldo per 31 december 2023 wordt opgevoerd op de begroting.
Onderwijsachterstandenbeleid (€ 217.000 hogere baten en lasten) Het Rijk heeft een specifieke uitkering toegekend ter voorkoming en bestrijding van onderwijsachterstanden in de Nederlandse taal, het voorkomen van segregatie en het bevorderen van integratie. Het saldo per 31 december 2023 wordt opgevoerd op de begroting.
12
SPUK bekostiging opvang ontheemden Oekraïne (€ 3.824.000 hogere baten en lasten) Het Rijk heeft een specifieke uitkering toegekend om gemeenten de compenseren voor de kosten die zij maken ten behoeve van het realiseren en exploiteren van de opvang en verstrekkingen aan ontheemden uit Oekraïne. Sociale werkvoorziening (€ 284.000 hogere uitgaven) Doorbetaling van de, via de meicirculaire 2024 ontvangen, rijksbijdrage aan Westrom. De inkomst is onderdeel van de gemeentefondsuitkering die verantwoord is in programma 8. Participatiebudget (€ 31.000 hogere uitgaven) Middels de meicirculaire 2024 worden extra midden ter beschikking gesteld voor loon- en prijscompensatie voor beschut werk. Ook deze inkomst is onderdeel van de gemeentefondsuitkering die verantwoord is in programma 8. Diverse kleine afwijkingen (€ 9.000 hogere baten en € 32.000 hogere lasten)
Programma 3 Veilige dorpen Tactische doelen Samen met onze veiligheidspartners voorkomen en beperken we de risico’s dat inwoners slachtoffer worden van criminaliteit of overlastsituaties. Waar mogelijk beëindigen we de situatie. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: We voorzien onze inwoners van de nodige informatie en middelen om proactieve maatregelen te nemen tegen criminaliteit en onveiligheid. Daarbij steunen we burgerinitiatieven die bijdragen aan de veiligheid in onze dorpen Actie 2: We richten ons op het versterken en implementeren van brandpreventie, niet alleen binnen onze gemeenschap, maar ook daarbuiten, met bijzondere nadruk op grensoverschrijdende initiatieven Actie 3: Vergroten bewustwording en meldingsbereidheid over veiligheid en leefbaarheid onder inwoners Actie 4: Verstevigen en actualiseren bestuurlijke aanpak ondermijning Actie 5: Onderhoud AED’s
Actie 3: Vergroten bewustwording en meldingsbereidheid over veiligheid en leefbaarheid Er worden meer meldingen gedaan, dus de vergroting van het bewustzijn en de meldingsbereidheid neemt toe zoals gewenst. Sterker positioneren van de domeinen zorg en veiligheid, zowel lokaal als regionaal Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Versterken van de samenhang tussen domeinen zorg en veiligheid Actie 2: Invoering Wet Aanpak Samenhangende Meervoudige Problematiek in het Sociaal Domein (Wams) Actie 3: Geweld in afhankelijkheidsrelaties op de kaart zetten.
Halfjaarrapportage 2024
Planning
13
Actie 1: Versterken van de samenhang tussen domeinen zorg en veiligheid De samenwerking tussen de domeinen groeit waardoor het beter mogelijk is om integraal samen te werken. Actie 2: Invoering Wet Aanpak Samenhangende Meervoudige Problematiek in het Sociaal Domein (Wams) De wet is controversieel verklaard, waardoor de naam is gewijzigd. We zijn projectmatig binnen MER verband aan de slag met het uitwerken van de mogelijkheden tot samenwerking binnen meervoudige problematiek omdat we los van de invoering van de wet kansen zien op een betere samenwerking tussen de domeinen op het gebied van meervoudige problematiek. Actie 3: Geweld in afhankelijkheidsrelaties op de kaart zetten. Bij het op de kaart zetten van geweld in afhankelijkheidsrelaties zijn veel partijen betrokken. Dat maakt de samenwerking complex. Daarnaast is de problematiek zelf ook complex. Dit heeft tot gevolg dat er vertraging is opgetreden in de regionale samenwerking en het via deze samenwerking bereiken van de resultaten. Tot slot is het zo dat de uiteindelijke uitwerking zal moeten landen in de lokale teams, die al onder druk staan en een veelheid van ontwikkelingen op zich af zien komen (ontwikkelingen vanuit de hervormingsagenda, toekomstscenario als onderdeel van geweld in afhankelijkheidsrelaties).
Financieel bedragen x € 1.000 Begroting 2024 3. Veilige dorpen
Primitieve begroting
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
- 2.523 56 - 2.468
-
- 115 - 115
- 2.638 56 - 2.583
Totaal
- 2.468
-
- 115
- 2.583
Toelichting Gemeentelijke bijdrage Servicecentrum MER (€ 24.000 hogere lasten) Bijstelling aan de hand van begrotingswijziging 2024-1 van het Servicecentrum MER. Deze bijstelling ontstaat door de effecten van de CAO, de meerkosten van de auto’s en de hogere doorbelasting vanuit de teams bedrijfsvoering MER. Rijksvergoeding bommenregeling (€ 78.000 hogere lasten) Via de meicirculaire 2024 is een bedrag ontvangen voor het opsporen en ruimen van explosieven. Deels wordt deze vergoeding doorbetaald aan derden. De inkomst is onderdeel van de gemeentefondsuitkering en verwerkt in programma 8. Diverse kleine afwijkingen (€ 13.000 hogere lasten)
14
Programma 4 Economie, natuur, toerisme en cultuur Tactische doelen Aan de slag met de Omgevingswet Onderwerp Actie 1: Van bestemmingsplan naar Omgevingsplan Actie 2: Kunnen werken met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 1: Van bestemmingsplan naar Omgevingsplan In verband met onzekerheden huidige wetgeving is ervoor gekozen om het project om te komen tot een nieuw Omgevingsplan uitgesteld. Natuur klimaatbestendiger maken en realiseren Onderwerp Actie 1: Klimaatbestendige natuurontwikkeling Actie 2: Transitie Nationaalpark de Meinweg Actie 3: Limburgs Programma Landelijk Gebied
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 1: Klimaatbestendige natuurontwikkeling We voeren de maatregelen conform planning uit het beheersplan uit evenals de maatregelen uit het risicobeheerplan. De subsidieaanvraag betreffende natuur en bosbrandbeheersing heeft vertraging opgelopen, subsidie is inmiddels aangevraagd, toekenning verwacht derde kwartaal 2024.
Actie 2: Transitie Nationaalpark de Meinweg
Het transitieproces en de visie voor het Nationaal park de Meinweg nieuwe stijl zijn gereed. De voorbereiding van de daadwerkelijke uitvoering zijn in volle gang. We zijn in afwachting van de subsidie van de provincie en Rijk, deze komen volgens planning in de herfst 2024 ter beschikking. Daarna zal de daadwerkelijk uitvoering starten. Actie 3: Limburgs Programma Landelijk Gebied De provincie is in de lead in dit programma. In Roerdalen wordt momenteel gewerkt aan de natuurontwikkeling rondom het Flinke Ven. De opgave per deelgebied moeten uitgewerkt en gerealiseerd worden. Welke rollen en taken hiervoor bij de gemeente komen te liggen is nog niet bekend en ook niet welk gebied het volgende aan de beurt komt. (Door)ontwikkeling recreatie, toerisme en cultuur Onderwerp Actie 1: Versterken Actie 2: Vernieuwen en innoveren Actie 3: Samenwerken Actie 4: Positioneren Actie 5: Ondersteunen culturele initiatieven
Halfjaarrapportage 2024
Inhoud
Financiën
Planning
15
Actie 1: Versterken De actielijn ‘Versterken’ loopt goed. • Er zijn stappen gezet in de kwaliteitsverbetering van routes. • Ontsluiten erfgoed: dit project loopt vanwege prioritering enige vertraging op. Er wordt samen met onze Destinatie Marketing Organisatie Limburg Marketing gekeken hoe we dit project het beste kunnen vlottrekken. Tevens wordt bekeken of een dergelijk project kan landen in de Regio Deal. • The Big Five: De pitches die op basis van de primaire uitvraag voor het ontwikkelen van een duurzaam marketingconcept voor de 5 Midden-Limburgse natuurparken zijn gehouden, waren niet naar tevredenheid. Hierop hebben de bestuurders van Leudal en Nederweert als trekkers van dit project de regie naar zich toegetrokken en gaan in het najaar in gesprek met de betrokken terreinbeherende instanties om te komen tot vervolgstappen. • Het doorontwikkelen van toegankelijke routes voor mindervalidenroutes neemt nog niet zo’n vlucht. In 2024 starten met aanpassingen zodat we toewerken naar een netwerk van toegankelijke routes is nog steeds haalbaar overigens. • Op het gebied van verkeersstromingen spreiden, worden de (regionale) Toeristische Overstappunten als project ingediend voor de Regio Deal. Hierdoor kan het project pas in 2025 opgestart worden. • Vitale verblijfslocaties: alle campings en vakantieparken zijn inmiddels bezocht door de aangestelde vitaliteitsmanager.
De hotels worden later dit jaar bezocht. Het doel is om de ondernemers inzicht te laten krijgen in hun toekomstbestendigheid. • Grensoverschrijdend ruiteren: dit project is gestart. De huidige routestructuur is geanalyseerd. In 2025 wordt gestart met de aanbesteding van de opdracht voor het plaatsen van de nieuwe bebording. • Regio in je rugzak: we hebben begin april een hackathon georganiseerd. We hebben studenten kennis laten maken met ‘ons’ toeristisch-recreatief aanbod en onze bedrijven. • De ruitercrossbaan ‘Roerdalen Horse Experience’ is gerealiseerd. • Ambassadeursdag: wij zijn bezig met de voorbereidingen voor een 2e Ambassadeursdag. Deze moet in juni plaatsvinden. We willen het personeel van onze toeristische bedrijven informeren en enthousiasmeren om te werken aan Roerdalen als gastvrije bestemming. Actie 2: Vernieuwen en innoveren We proberen lokale partijen te stimuleren om vernieuwende en innoverende ontwikkelingen in gang te zetten. We denken hier in mee en jagen zaken aan. Uiteindelijk komt dit langzaam op gang. We zoeken nog naar het juiste instrument (bijv. subsidie) om het meeste succes te hebben. Ook zijn we nog niet gestart met de doelgroepenanalyse. Actie 3: Samenwerken We werken heel goed samen met alle mogelijke betrokken partijen. De contacten zijn goed, we proberen iedereen te betrekken bij onze plannen.
• De samenwerking met en tussen ondernemersverenigingen loopt goed. Er is regelmatig (bestuurlijk) overleg en de lijnen zijn kort. • Met de Duitse buurgemeenten wordt momenteel gewerkt aan een grensoverschrijdende fietsroute. • We hebben ook de Hippische Adviesgroep Roerdalen opgezet. We werken in 2024 aan het verder ontwikkelen van deze Adviesgroep.
16
Actie 4: Positioneren Positioneren is zeer belangrijk richting toekomst. • Om de juiste (eigen) identiteit te bepalen is echter tijd nodig. We hopen hier eind 2024 concreet stappen in te kunnen gaan maken. Het doorontwikkelen van Klein Geluk volgt hierop. We zijn wel al bezig met het breder inzetten van Klein Geluk. • Daarnaast zijn we binnen SML bezig om een vernieuwd en verbeterd meerjarenplan 2025-2028 voor de regiopromotie op te stellen. • Datatool: De voorbereidingsfase is afgerond. De 31 gemeentes beslissen na de zomer of er definitief gestart wordt met deze toeristische datahub voor de provincie Limburg. • We hebben onze ondernemers gefaciliteerd om makkelijker data te verzamelen via de Leefstijlvinder, zodat we vanaf 2024 meer data verzamelen dan voorheen. Actie 5: Ondersteunen culturele activiteiten Naast steun aan o.a. Limburg Festival en Kunststroom hebben we dit jaar ook steun gegeven aan een nieuw initiatief, te weten een kunstroute in Posterholt. Deze route wordt in oktober 2024 geopend. Gezond ondernemersklimaat stimuleren Onderwerp Actie 1: Ondersteunen ondernemers Actie 2: Regionale samenwerking voortzetten
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 1: Ondersteunen ondernemers De samenwerking met en ondersteuning aan ondernemers verloopt heel goed. De bedrijvencontactfunctionaris wordt veelvuldig benaderd voor vragen. Daarnaast is er structureel overleg met ondernemers(verenigingen) en vinden er regelmatig bijeenkomsten en gesprekken plaats. Actie 2: Regionale samenwerking voortzetten De regionale samenwerking verloopt goed. Er is structureel (ambtelijk/bestuurlijk) overleg en vanuit daar worden diverse projecten opgepakt. Een belangrijk resultaat hiervan is het binnenhalen van de Regiodeal. Bevorderen duurzame energie. Onderwerp Actie 1: Uitwerken Koersbepaling 2050 Actie 2: Het grootschalig opwekken van duurzame energie Actie 3: Kleinschalige opwek en besparing stimuleren Actie 4: De transitievisie warmte vormgeven en uitvoeren Actie 5: Het verduurzamen van ons eigen vastgoed
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 2: Het grootschalig opwekken van duurzame energie Zowel het eigen zonneveld als de zonnevelden die in eerste tranche gegund zijn lopen volgens planning. Financiën bij het eigen zonneveld blijven binnen de kaders maar zijn wel in constante beweging in zowel prognoses als tijdstip van facturering. Dit is echter wel volledig passend bij een zonne-ontwikkeling.
Halfjaarrapportage 2024
17
Actie 3: Kleinschalige opwek en besparing stimuleren Het zonnepanelenproject gemeente Roerdalen is van start gegaan. Momenteel zijn er 70 daken belegd met het zonnepanelenproject. We verwachten niet dat we 200 daken gaan beleggen in 2024. Ook de coaches worden nog steeds goed gevonden, met name in de winter waren er veel aanvragen. Vanaf het begin van de lente nam het weer wat af, waardoor ook 200 bezoeken en coachingsgesprekken in 2024 onhaalbaar lijkt in de huidige vorm. Wel zoeken we andere manieren om de coaches in te zetten. Actie 4: De transitievisie warmte vormgeven en uitvoeren Vanaf het begin van ons duurzaamheidsbeleid (Actieplan 2019-2022) helpen we onze inwoners al te verduurzamen. We hebben dit jaar de verbinding gelegd naar gerichtere benadering van doelgroepen (onder andere energie-armoede) en gebieden (Vlodrop-Oost). Daarnaast hebben we met subsidies (Nationaal Isolatieprogramma) en financieringsconstructies (GVR) extra gereedschappen om onze inwoners te helpen. Landelijke wetgeving en provinciale milieuvergunningen om te mogen isoleren geven wat druk op de planning, maar we voorzien dat we die uitdagingen dit jaar oplossen.
Actie 5: Het verduurzamen van ons eigen vastgoed Voor de verduurzaming van ons eigen en ander maatschappelijk vastgoed binnen de gemeente zijn we bezig, samen met het team samenleving, om beleid te schrijven wat in de toekomst te doen met de accommodaties. Hierop kunnen we een verduurzamingsslag programmeren. Op dit moment is het maatschappelijk vastgoed in redelijke staat en wordt vanuit het regulier MeerJarig OnderhoudsPlan (MJOP) ingezet op kleine verduurzamingsmaatregelen. Grote wijzigingen zijn dus nog afhankelijk van nieuw beleid. Tactisch doel 6: investeren om te renderen Onderwerp Actie 1: Plan van aanpak investeringen
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 1: Plan van aanpak investeringen Voor wat betreft de reclamemast langs de A73 is er in het eerste halfjaar 2024 een zogenaamd haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Het betreft hier een ambtelijke voorverkenning/voorbereiding naar bijvoorbeeld de mogelijkheden en of er überhaupt marktpartijen geïnteresseerd zijn. Deze voorverkenning is positief uitgevallen. Uit kostenoverwegingen is er geen rapport opgesteld waarvoor een externe partij is ingeschakeld. In juli/augustus zullen de resultaten middels een collegevoorstel met het college worden gedeeld. De planning voor wat betreft de driehoeksborden met reclame langs de doorgaande wegen heeft enige vertraging opgelopen. Dit heeft er mee te maken dat eerst de ‘Nadere regels reclame’ dienen te worden aangepast alvorens een aanbesteding opgestart kan worden. Hier zijn wij momenteel mee bezig. De verwachting is dat we in september/oktober 2024 de aanbesteding uit kunnen zetten waarna we in Q1 2025 de eerste inkomsten kunnen genereren. De doelstelling om nog dit jaar 5 hectare landbouwgrond aan te kopen hebben we momenteel nog niet behaald, maar we zijn op de goede weg. Het eerste half jaar 2024 hebben we namelijk uit het Investeren om te Renderen krediet ongeveer 4 hectare landbouwgrond aangekocht. Deze grond is gebruikt om agrariërs die in het Flinke Ven van ons grond hadden daar naartoe uit te ruilen.
18
(Mede)bewind en programmatisch werken Onderwerp Actie 1: Medebewind en programmatisch werken Actie 2: Bewind
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 1: Medebewind en programmatisch werken De provincie is in de lead in het Limburgs Programma landelijk Gebied (LPLG). Het Rijk heeft minder subsidie toegekend als de provincie Limburg heeft aangevraagd. De doelen van het LPLG blijven echter wel in stand. In Roerdalen wordt momenteel gewerkt aan de natuurontwikkeling rondom het Flinke Ven. De opgaven per deelgebied moeten uitgewerkt en gerealiseerd worden. Roerdalen zet zich in voor de Roerdalense belangen in deze uitwerkingen. Welke rollen en taken hiervoor bij de gemeente komen te liggen is nog niet bekend en ook niet welk gebied het volgende aan de beurt komt. Actie 2: Bewind De ontwikkeling van de Delta Rhine Corridor (hierna: DRC) loopt vertraging op. Momenteel kijkt het ministerie van EZK samen met Gasunie, TenneT en andere stakeholders naar de totale opgave en planning van de DRC. Dit vanwege de omvang en de complexiteit van het project, dat raakvlakken heeft met het Programma VAWOZ ( de aanlanding van energie op land). De gemeente is in overleg met het consortium over de mogelijke knelpunten in de gemeente Roerdalen.
Financieel bedragen x € 1.000 Begroting 2024 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur
Primitieve begroting
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
- 1.924 870 - 1.054
- 672 - 672
- 750 329 - 421
- 3.346 1.199 - 2.147
Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves
139 139
672 672
- 860 860 -
- 860 1.670 810
Totaal
- 916
-
- 421
- 1.337
Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Toelichting Doorbelasting cao stijging naar de taakvelden (€51.000 hogere lasten) De hogere personele lasten worden doorbelast naar de betreffende taakvelden. Het betreft gemeente breed een budgettair neutrale wijziging. Prins Bernard molen (€28.000 hogere lasten) In het verleden heeft het College en de Raad afgesproken dat onderzocht zou worden of de exploitatie/beheer van de molens geprivatiseerd konden worden. Stichting Molens Roerdalen zou dan het gehele beheer en de exploitatie op zich moeten nemen. Omdat deze Stichting geen enkele
Halfjaarrapportage 2024
19
inkomsten heeft en dus ook geen budget kan opbouwen voor regulier onderhoud is privatisering vooralsnog niet haalbaar. De besparing die in de begroting stond is daarom ook teruggedraaid. CDOKE SPUK indexatie (€36.000 hogere baten, €36.000 hogere lasten) Via deze uitkering krijgen de gemeenten gelden voor de uitvoering van het klimaatbeleid. In 2024 heeft er een indexatie plaatsgevonden, deze middelen zullen voor de uitvoering worden ingezet. Flinke Ven (€ 361.000 hogere lasten, € 20.000 lagere baten) Vanwege de grondruil zijn lopende pachtovereenkomsten door de gemeente ontbonden. Als gevolg hiervan zijn vergoedingen aan pachters betaald voor een totaalbedrag van € 361.000 inclusief bijkomende kosten. Vanwege de verkoop van pachtgronden nemen de toekomstige pachtopbrengsten af. Duurzaamheid/SPUK CDOKE Klimaat- en energiebeleid (€ 36.000 hogere lasten en baten) Er wordt een hogere specifieke uitkering ontvangen. Dit bedrag wordt ingezet voor duurzaamheid. Deze hogere inkomst is aanvullend op de reeds verwachte middelen.
SPUK lokale aanpak isolatie (€ 300.000 hogere lasten en baten) De Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie is gericht op het uitvoeren van een isolatieprogramma ten behoeve van het nemen van energiebesparende isolatiemaatregelen, eventueel in samenhang met energiezuinige ventilatiemaatregelen, in slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en slecht geïsoleerde woningen van leden van een vereniging van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties. Vormen reserve Regiodeal vanuit de Algemene reserve (€ 860.000 hogere lasten en idem hogere baten) Midden-Limburg heeft uit de vijfde tranche Regio Deal een bedrag van €20 miljoen toegekend gekregen. Provincie Limburg en de zeven Midden-Limburgse gemeenten staan samen garant voor minimaal eenzelfde bedrag en daarmee komt de komende jaren ten minste €40 miljoen beschikbaar voor investeringen in de brede welvaart in onze regio. De provincie Limburg levert een bijdrage van €10 miljoen. De zeven deelnemende gemeenten staan samen garant voor het resterende bedrag van €10 miljoen. Daarbij is de afspraak gemaakt dat het inwoneraantal (per 1-1-2024) gehanteerd wordt als de verdeelsleutel. Dit betekent voor onze gemeente dat wij gedurende de looptijd van de Regio Deal garant moeten staan voor een bedrag van maximaal € 857.809,49.
Vandaar het voorstel om dit bedrag vanuit de Algemene reserve over te hevelen naar de nieuw te vormen bestemmingsreserve Regiodeal. Daarnaast kan er sprake zijn van (beperkte) organisatorische kosten die niet uit de Regio Dealmiddelen gedekt kunnen worden. Met de Regio Deal kunnen we de komende vier jaar, samen met de regiogemeenten investeren in de brede welvaart in Midden Limburg. De thema’s in de Regio Deal zijn: - Leefbaarheid; - Landschap en Klimaatadaptatie; - Arbeidsmarkt, Economie en Onderwijs. Deze bieden volop mogelijkheden om bij te dragen aan onze prioriteiten op het gebied van bestaanszekerheid en duurzaamheid. Voor de langere termijn zetten wij in Midden Limburg in op het versterken van de relatie met het Rijk via het programma ‘Elke Regio Telt”. Diverse kleine afwijkingen (€ 27.000 lagere lasten, € 12.000 lagere baten)
20
Programma 5 Woonomgeving Tactische doelen We bouwen naar behoefte en willen een woningvoorraad die qua kwaliteit, aantallen en proces goed aansluit bij de behoefte van onze inwoners. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Regionaal woningbehoefteonderzoek actualiseren en beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven 2022 herijken Actie 2: Beleid kerngrenzen Actie 3: Faciliteren van initiatieven van inwoners en ontwikkelaars voor het herstructureren en inrichten van locaties voor wonen
Actie 1: Regionaal woningbehoefteonderzoek actualiseren Het regionaal woonbehoefteonderzoek wordt volgens planning opgeleverd in 2024. Voor de beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven 2022 is ingetrokken. De reden hiervoor is dat deze beleidsregel achterhaald was en niet meer functioneert in de huidige tijd waarin we extra woningen willen bouwen. Parallel daaraan wordt een programma ‘Versnellen woningbouw’ voorbereid. Dit programma borduurt voort op de beleidsnotitie ‘Wonen in Roerdalen’ uit augustus 2023. In dit programma krijgt het actualiseren van het beleid voor woningbouwinitiatieven ook een prominente plek. We hebben bijzondere aandacht voor specifieke woonvormen voor onze inwoners met een zorgbehoefte. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Vaststellen van een Woonzorgvisie
Actie 1: Vaststellen van een Woonzorgvisie We hebben in het eerste en tweede kwartaal van 2024 in samenwerking met de gemeenten in Midden-Limburg een woonzorganalyse laten uitvoeren. Deze analyse is nodig om op basis van actuele cijfers over onze woningvoorraad voor alle doelgroepen met zorg een visie te kunnen maken. Vanaf kwartaal drie zal er gewerkt worden aan de inhoud van de Woonzorgvisie. Die Woonzorgvisie zou eigenlijk opgesteld worden in 2024. Doordat dit geen wettelijke verplichting meer is (de woonzorgvisie maakt straks onderdeel uit van het huisvestingsprogramma) hebben we eerst de Woonzorganalyse met de Midden-Limburgse gemeenten laten uitvoeren. De resultaten van deze analyse worden voor de zomer van 2024 opgeleverd. Omdat deze resultaten van belang zijn voor de nadere uitwerking, en de verplichting tot het hebben van een visie op dit moment niet geldt, zijn de resultaten uit de analyse eerst afgewacht. In Roerdalen is het prettig wonen. We willen daarbij ruimte bieden voor iedereen. Sommige doelgroepen verdienen daarbij extra aandacht. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: We werken aan de uitbreiding van onze woonwagenlocaties in Herkenbosch, Melick en Montfort Actie 2: In al onze kernen realiseren we samen met Wonen Limburg een locatie met maximaal 12 flexwoningen
Halfjaarrapportage 2024
21
Actie 1: We werken aan de uitbreiding van onze woonwagenlocaties in Herkenbosch, Melick en Montfort Voor de locatie Herkenbosch is in het 2e kwartaal van 2024 het bestemmingsplan ter realisatie van vijf standplaatsen door de gemeenteraad vastgesteld. Voor de locatie in Montfort wordt het planologische gedeelte voorbereid en naar verwachting in 2024 vergund. In Melick is nog geen mogelijkheid gevonden om grond aan te kopen ten behoeve van de uitbreiding. Daarbij blijkt wonen in een woonwagen(woning) een dure woonvorm en wordt door de beoogde woningcorporatie extra financiële ondersteuning gevraagd voor de realisatie. Over het financiële kader zijn we nog altijd in gesprek met de woningcorporatie. Voor alle locaties geldt dat we ernaar streven om in 2030 te beschikken over voldoende woonwagenstandplaatsen voor de woningzoekende woonwagenbewoner in onze gemeente. . Actie 2: In al onze kernen realiseren we samen met Wonen Limburg een locatie met maximaal 12 flexwoningen In 2023 zijn in drie kernen 36 tijdelijke woningen gerealiseerd. Inmiddels zijn deze woningen bewoond. In 2024 gaan we 12 woningen in de overige drie kernen realiseren. De omgevingsdialoog met inwoners uit Herkenbosch, Montfort en Posterholt heeft extra tijd in beslag genomen. Hierdoor zijn de vergunningen voor de betreffende locaties later dan gepland aangevraagd.
We zetten in op een duurzame woonomgeving en woningvoorraad. Onderwerp Inhoud Actie 1: We leggen de verbinding tussen onze duurzaamheidsambities en doelstellingen en de verduurzaming van de woningvoorraad Actie 2: (Her)overwegen (doelstellingen) Beleidsvisie Afval 2019-2023 Actie 3: Bewustwording op het gebied van milieu en duurzaamheid creëren onder onze jongste inwoners
Financiën
Planning
Actie 1: We leggen de verbinding tussen onze duurzaamheidsambities en doelstellingen en de verduurzaming van de woningvoorraad We leggen steeds nadrukkelijker de koppeling tussen duurzaamheid en het programmeren van onze woningvoorraad. Dat geldt voor nieuw te bouwen woningen en voor aan te passen woningen. Met name op gebied van energie stemmen we af op welke plekken we nieuwe aansluitingen nodig hebben en in welke wijken we het netwerk het snelste moeten verzwaren. Er ligt een uitdaging om de jaarlijkse woningbouwopgaven te realiseren met de huidige problemen van het volle stroomnet. Actie 2: (Her)overwegen (doelstellingen) Beleidsvisie Afval 2019-2023 De Beleidsvisie Afval 2019-2023 is in 2024 ongewijzigd gebleven en zal vanaf 2025 worden voortgezet in een gezamenlijk grondstoffenplan , dat samen met de deelnemende gemeenten binnen de gemeenschappelijke regeling RD Maasland wordt opgesteld. De huidige doelstellingen zoals opgenomen in de Beleidsvisie Afval 2019-2023 zullen worden (her)overwogen bij het opstellen van dit gezamenlijk grondstoffenplan. Hierover zal op termijn afstemming plaatsvinden met de raadswerkgroep afval. Actie 3: Bewustwording op het gebied van milieu en duurzaamheid creëren onder onze jongste inwoners De basisscholen in onze gemeente nemen allen deel aan het educatieprogramma van RD Maasland.
22
Het draagt bij aan de bewustwording en waardenvorming over afval. Wanneer kinderen op jonge leeftijd leren over afval scheiden en voorkomen, wordt dit op latere leeftijd al snel een (goede) gewoonte. In maart heeft basisschool St. Martinus uit Vlodrop namens gemeente Roerdalen deelgenomen aan de E-Waste Race. Het doel van de race was het verzamelen van afgedankte elektrische apparaten voor de recycling en bewustwording bij kinderen over grondstoffen schaarste, recycling en hergebruik. Naast de circulaire gedachte leren kinderen ook samenwerken, taken verdelen en bedenken ze creatieve oplossingen om aan meer apparaten te komen.
Financieel bedragen x € 1.000 Begroting 2024 5. Woonomgeving
Primitieve begroting
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
- 6.788 4.648 - 2.140
895 895
- 138 1.413 1.274
- 6.032 6.061 29
Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves
- 87 1.035 948
- 815 - 815
- 1.170 - 1.170
- 1.257 220 - 1.037
Totaal
- 1.192
80
104
- 1.008
Toelichting SC-MER OD (€ 110.000 hogere lasten) Hogere bijdrage aan SC-MER OD naar aanleiding van de 1e begrotingswijziging 2024. Deze bijstelling ontstaat door de effecten van de CAO, de meerkosten van de auto’s, lagere kosten uitvoering UP en de hogere doorbelasting vanuit de teams bedrijfsvoering MER. Afvalstoffenheffing (€ 43.000 hogere inkomsten) In 2024 worden opbrengsten uit 2019 en 2022 gerealiseerd, hiermee was in de begroting geen rekening gehouden. Doorbelasting cao stijging naar de taakvelden (€27.000 hogere lasten) De hogere personele lasten worden doorbelast naar de betreffende taakvelden. Het betreft gemeente breed een budgettair neutrale wijziging.
Halfjaarrapportage 2024
23
Bouwleges (€ 100.000 hogere lasten en € 200.000 hogere baten) Incidentele bijstelling van de opbrengsten bouwleges 2024 en de extra kosten MER-OD vanwege de stijging van de aanvragen voor een omgevingsvergunning. Actualiseren kapitaallasten (€90.000 lagere lasten) Versnelling transitie landelijk gebied (€ 1.170.000 hogere baten, storting in Algemene reserve) Provinciale subsidie SPUK versnelling transitie landelijk gebied; stikstofrechten geitenhouderij Diverse kleine afwijkingen ( € 9.000 lagere lasten)
Programma 6 Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Tactische doelen Samen met inwoners werken aan integrale gebiedsgerichte projecten en beleid. Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Realisatie van de reconstructie van de Dorpsstraat en Groenstraat in Melick Actie 2: Afronding van de herinrichting van de Markt in Vlodrop Actie 3: Afronden mobiliteitsplan
Planning
Actie 1: reconstructie Dorpsstraat & Groenstraat in Melick In het najaar vinden kabel- en leidingwerkzaamheden plaats in de Dorpsstraat en Groenstraat in Melick. Aansluitend starten we begin 2025 met de reconstructiewerkzaamheden. Actie 2: Afronding herinrichting Markt Vlodrop De Markt in Vlodrop is gerealiseerd. Actie 3: Afronden mobiliteitsplan Het mobiliteitsplan is inmiddels door de gemeenteraad behandeld. Toekomstbestendig groen op het gewenste niveau, met aandacht voor de mensen die dit werk doen. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Ontwikkeling groenbedrijf Actie 2: Ontwikkelen Outdoor Campus Roerdalen en borgen groenonderhoud Actie 3: Maaibeleid en biodiversiteit Actie 4: Actualisatie groenbeleid
Actie 1 & 2: Ontwikkelen groenbedrijf en outdoor campus Roerdalen Onze Outdoor Campus Roerdalen levert mooie resultaten. Hier ligt een sterke relatie met het organiseren van een mensontwikkelbedrijf. Van daar uit is de Outdoor Campus een mooie en zinvolle uitstroomrichting. We hebben deze instroom in de Outdoor Campus ook nodig om begeleide
24
doorstroming naar onze buitendienst te realiseren. Daarmee houden we de capaciteit van de buitendienst als geheel, zo goed mogelijk op orde. De capaciteit van met name het groenteam staat al ruime tijd onder druk. In de zomer van dit jaar verhuizen collega’s van Sint Odiliënberg (groenteam) naar Melick. We organiseren alle werkzaamheden, inclusief aansturing en begeleiding van daaruit verder. We willen stappen blijven zetten rondom dorpsgericht werken en de aansluiting van onze buitendienst daarop. Actie 3: Maaibeleid en biodiversiteit Hoewel we al op veel plekken anders en met name minder maaien, hebben we dit nog onvoldoende verankerd in beleid. We houden rekening met het ontwikkelen van de biodiversiteit. Binnen de komgrenzen merken we wel dat de meeste inwoners een regelmatig gemaaide omgeving wensen. Minder maaien wordt al snel betiteld als “slecht onderhoud”. Om verkeersveiligheidsredenen maaien we uitzichthoeken en kruisingen intensiever. Actie 4: Actualisatie groenbeleid Om capaciteitsredenen wordt het nieuw op te stellen groenstructuurplan en groenbeheerplan behandeld in de gemeenteraad begin 2025. We dragen bij aan klimaat en een duurzame omgeving en gemeentelijk vastgoed.