Bijlage 1.1 Ruimtelijke onderbouwing Posterholt
Tekst van het document
Princenweg 42a 6002 AK W eert T 06 - 294 209 18 E ester@buro-ester.nl I www.buro-ester.nl
Ruimtelijke onderbouwing Flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt Gemeente Roerdalen
Ruimtelijke onderbouwing Flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt Gemeente Roerdalen Behorende bij aanvraag omgevingsvergunning ex artikel 2.12, lid 1, sub a onder 3° WABO
Projectlocatie:
Willem-Alexanderlaan ongenummerd, Posterholt Kadastraal bekend als gemeente Posterholt, sectie D, nummer 978
Datum:
23 april 2024
Status:
bijlage bij aanvraag omgevingsvergunning
IMRO-code:
NL.IMRO.1669.OVPHT2023FLEXWONEN-VG01
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
1
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
Inleiding............................................................................................................................................... 4 1.1.
Aanleiding ...........................................................................................................................................4
1.2.
Ligging projectgebied ..........................................................................................................................5
1.3.
Geldend bestemmingsplan .................................................................................................................6
1.4.
Leeswijzer ...........................................................................................................................................7
Projectbeschrijving............................................................................................................................... 8 2.1.
Huidige situatie ...................................................................................................................................8
2.2.
Gewenste situatie .............................................................................................................................10
2.3.
Ruimtelijke aspecten ........................................................................................................................11
2.3.1.
Locatiekeuze ............................................................................................................................11
2.3.2.
Ruimtelijke effecten .................................................................................................................13
Beleid ................................................................................................................................................ 14 3.1. 3.1.1.
Nationale Omgevingsvisie ........................................................................................................14
3.1.2.
Besluit en ministriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro en Rarro) ...........15
3.1.3.
Ladder voor duurzame verstedelijking .....................................................................................16
3.2.
Provinciaal beleid..............................................................................................................................17
3.2.1.
Provinciale Omgevingsvisie Limburg (POVI) .............................................................................17
3.2.2.
Omgevingsverordening Limburg ..............................................................................................18
3.3. 3.3.1. 3.4.
4.
Rijksbeleid .........................................................................................................................................14
Regionaal beleid ...............................................................................................................................20 Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025 ...............................................20 Gemeentelijk beleid..........................................................................................................................22
3.4.1.
Omgevingsvisie Roerdalen 2050 ..............................................................................................22
3.4.2.
Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2022) ...................23
Onderzoeksaspecten .......................................................................................................................... 25 4.1.
Inleiding ............................................................................................................................................25
4.2.
Bedrijven en milieuzonering .............................................................................................................25
4.3.
Geluid ...............................................................................................................................................28
4.4.
Luchtkwaliteit ...................................................................................................................................29
4.5.
Geur ..................................................................................................................................................31
4.6.
Bodem ..............................................................................................................................................32
4.7.
Externe veiligheid .............................................................................................................................32
4.8.
Kabels en leidingen ...........................................................................................................................35
4.9.
Water................................................................................................................................................35
4.9.1.
Stedelijk afvalwater..................................................................................................................35
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
2
4.9.2.
5.
4.10.
Archeologie en cultuurhistorie..........................................................................................................36
4.11.
Wet Natuurbescherming ..................................................................................................................37
4.12.
Vormvrije m.e.r.-beoordeling ...........................................................................................................39
4.13.
Verkeer en parkeren .........................................................................................................................40
Juridische aspecten ............................................................................................................................ 42 5.1.
Omgevingsvergunning ......................................................................................................................42
5.2.
Besluitvormingsprocedure ................................................................................................................42
5.2.1.
Hoofdregel: uitgebreide procedure .........................................................................................42
5.2.2.
Uitzondering: Crisis- en herstelwet ..........................................................................................42
5.2.3.
Reguliere procedure ................................................................................................................43
5.3. 6.
Hemelwater .............................................................................................................................35
Vooroverleg ......................................................................................................................................43
Uitvoerbaarheid................................................................................................................................. 45 6.1.
Economische uitvoerbaarheid ..........................................................................................................45
6.2.
Maatschappelijke uitvoerbaarheid ...................................................................................................45
Bijlagen: 1. Onderzoek geurhinder veehouderijen Kloetenweg te Posterholt. Econsultancy, 17 augustus 2023 2. Milieuhygiënisch vooronderzoek bodem Kloetenweg Posterholt. Econsultancy, 1 augustus 2023 3. Rapportage Stikstofdepositie Kloetenweg Posterholt. Econsultancy, 28 februari 2024 4. Quickscan Wet natuurbescherming Kloetenweg (ong.) Posterholt. Econsultancy, 14 augustus 2023 5. Onderzoek wegverkeerslawaai Kloetenweg Posterholt. Econsultancy, 16 april 2024
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
3
1.
Inleiding
1.1.
Aanleiding
In Nederland is momenteel sprake van een wooncrisis. Er is een tekort aan woningen, onder meer voor statushouders, Oekraïense vluchtelingen, spoedzoekers en starters op de woningmarkt. Statushouders hebben een vergunning om in Nederland te blijven en maken deel uit van de Nederlandse samenleving. Door het woningtekort kunnen zij niet (tijdig) doorstromen van een opvangcentrum naar een woning. Als statushouders wel tijdig doorstromen, wordt de druk op de opvangcentra verminderd. Het is de wettelijke taak van gemeenten om statushouders passende woonruimte te bieden. Dit is bepaald in de taakstelling huisvesting vergunninghouders. Daarnaast zijn veel Oekraïners gevlucht sinds het uitbreken van de oorlog in hun land. De wettelijke taak voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen ligt bij het Rijk, maar is door middel van het staatsnoodrecht tijdelijk belegd bij burgemeesters. Gemeenten hebben in dat kader opdracht gekregen om opvangplekken te realiseren voor Oekraïense vluchtelingen. Voor bovengenoemde twee bevolkingsgroepen zijn er onvoldoende huisvestingsmogelijkheden in de gemeente Roerdalen. Ook is er in Roerdalen behoefte aan (tijdelijke) woonruimte voor starters en spoedzoekers uit de eigen gemeente. Denk hierbij aan inwoners die door uitzonderlijke situaties per direct op zoek zijn naar onderdak (bijvoorbeeld vanwege scheiding of brand).
Gemeente Roerdalen heeft daarom besloten ook deze doelgroep mee te nemen in de huisvestingsopgave. Om deze huisvestingsopgave het hoofd te bieden, gaat gemeente Roerdalen per kern 12 flexwoningen realiseren voor een periode van 15 jaar. Een flexwoning is een kleine woning die relatief snel gebouwd kan worden en verplaatsbaar is. De woningen zijn bedoeld voor mensen die snel een woning nodig hebben. Flexwoningen voldoen aan dezelfde eisen als normale woningen. Om de woningen te realiseren is een omgevingsvergunning met ruimtelijke onderbouwing nodig. Voor elke locatie wordt een aparte omgevingsvergunning aangevraagd. In Posterholt zijn aan de Willem-Alexanderlaan onbebouwde gronden gelegen. Beoogd wordt op deze locatie 12 flexwoningen te realiseren. De projectlocatie Willem-Alexanderlaan is momenteel geregeld in het bestemmingsplan ‘Buitengebied Roerdalen – 2e herziening’. De gronden zijn bestemd als ‘Agrarisch met waarden Landschapswaarden – 1’. Op grond van deze bestemming en de bijbehorende regels is oprichtingen en gebruik van (flex)woningen niet toegestaan. De woningbouw op de projectlocatie kan worden vergund met toepassing van artikel 2.12 lid 1, sub a, onder 3⁰ van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, in combinatie met artikel 6 Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet. Deze ruimtelijke onderbouwing maakt onderdeel uit van de omgevingsvergunning-aanvraag.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
4
Afbeelding 1. Luchtfoto met kadastrale grenzen en aanduiding projectlocatie Willem-Alexanderlaan (bron: pdok.nl)
1.2.
Ligging projectgebied
De projectlocatie Willem-Alexanderlaan ligt tegen de bebouwde kom van Posterholt aan, aan de zuidoostzijde van het langgerekte dorp. De locatie wordt ontsloten door een doodlopend deel van de Willem Alexanderlaan, ten noordoosten van het doorgaand deel van deze weg. Ten oosten van het perceel loopt de doorgaande Karkenerweg (N293) die via Melick, Sint Odiliënberg en Posterholt de verbinding vormt tussen Roermond en Duitsland (Karken). De ontwikkellocatie vormt een onderdeel van het perceel, kadastraal bekend als gemeente Posterholt, sectie D, nummer 978. De omvang van dit totale perceel bedraagt 10.555 m2, de omvang van de projectlocatie ca. 1.500 m2. Posterholt ligt grofweg in het zuidoosten van de gemeente Roerdalen, nabij de gemeentegrens met Echt-Susteren en de landsgrens met Duitsland.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
5
Afbeelding 2. Ligging projectlocatie Willem-Alexanderlaan in Posterholt en verdere omgeving (bron: maps.google.nl)
1.3.
Geldend bestemmingsplan
De projectlocatie Willem-Alexanderlaan is geregeld in het bestemmingsplan ‘Buitengebied Roerdalen – 2e herziening’ (vastgesteld 21 april 2016). De gronden waar de flexwoningen met bijbehorende voorzieningen zijn voorzien, zijn bestemd als ‘Agrarisch met waarden – Landschapswaarden - 1’. De projectlocatie grenst aan de westzijde aan de bebouwde kom, geregeld in het bestemmingsplan ‘1e herziening Kernen Roerdalen’. Gronden bestemd als ‘Agrarisch met waarden – Landschapswaarden – 1’ zijn op basis van de regels (artikel 4) primair bedoeld voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf. Ook behoud, versterking en ontwikkeling van de landschappelijke, natuurlijke, cultuurhistorische en visueel-landschappelijke waarden van de gronden en extensieve dagrecreatie zijn opgenomen als gebruiksfunctie voor gronden binnen deze bestemming. Binnen de bestemming is het bouwen van gebouwen en bouwwerken uitsluitend toegestaan als een bouwvlak is toegekend. Dit is niet van toepassing voor de projectlocatie. Erf- of terreinafscheidingen mogen ook buiten het bouwvlak gerealiseerd worden. Naast de enkelbestemming ‘Agrarisch met waarden – Landschapswaarden – 1’ gelden voor de projectlocatie de volgende bepalingen: • Dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’; • Gebiedsaanduiding Milieuzone – Roerdalslenk II.
De archeologische dubbelbestemming is gericht op het beschermen van eventuele archeologische waarden in de ondergrond bij ondergrondse werkzaamheden.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
6
De bepalingen omtrent de Roerdalslenk bepalen voor deze locatie dat boorputten en grondroeringen dieper dan 30 m-mv niet zijn toegestaan.
Afbeelding 3. Uitsnede ruimtelijkeplannen.nl)
bestemmingsplan
‘Buitengebied
Roerdalen
–
2e
herziening’
(bron:
Doordat de plaatsing en het gebruik van de flexwoningen met bijbehorende voorzieningen niet binnen de geldende bestemming past, ontstaat de juridisch-planologische noodzaak om in de vergunningprocedure ‘buitenplans’ af te wijken van het bestemmingplan. De aanvraag wordt daartoe aangevuld met het onderdeel ‘handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening’. Deze rapportage vormt de daartoe benodigde onderbouwing. Aanvullend op het bestemmingsplan ‘Buitengebied Roerdalen – 2e herziening’ is op 23 mei 2019 het facetbestemmingsplan ‘Vervallen bestemmingsregeling huisvesting (buitenlandse) werknemers’ vastgesteld. Op grond van dit plan zijn de afwijkings- en wijzigingsregels omtrent huisvesting van (buitenlandse) werknemers uit overige bestemmingsplannen vervallen. Ook op basis van dit bestemmingsplan is de realisatie en het gebruik van de flexwoningen niet toegestaan. Voor het overige heeft dit facetbestemmingsplan geen impact op de regeling voor de gronden aan de WillemAlexanderlaan.
1.4.
Leeswijzer
In het volgende hoofdstuk worden de huidige en gewenste situatie beschreven. Vervolgens geeft hoofdstuk 3 de planologische beleidskaders weer en omschrijft de toets van het initiatief aan deze beleidskaders. In het daaropvolgende hoofdstuk 4 wordt de toetsing van de relevante onderzoeksaspecten beschreven. Ten slotte wordt in hoofdstuk 5 ingegaan op de juridische aspecten, waarna hoofdstuk 6 ten slotte ingaat op de uitvoerbaarheid, bestaande uit de economische uitvoerbaarheid en de maatschappelijke uitvoerbaarheid.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
7
2.
Projectbeschrijving
In dit hoofdstuk wordt allereerst ingegaan op de huidige situatie van de projectlocatie. Vervolgens wordt de beoogde ontwikkeling beschreven en de achtergrond van het voornemen toegelicht.
2.1.
Huidige situatie
Het initiatief heeft betrekking op gronden grenzend aan de bebouwde kom van Posterholt, aan de rand van het in de jaren ’70 en ’80 gerealiseerde woongebied, grofweg gelegen tussen de Willem Alexanderlaan en Heerbaan/ Margrietlaan. De omvang van het perceel bedraagt ruim 1 ha. Hiervan is circa 1.500 m2 voorzien als projectgebied. De gronden zijn op dit moment in gebruik als agrarische productiegrond voor afwisselende teelten (2021: gerst, 2022: stamsperziebonen). Binnen de projectlocatie is geen bebouwing of verharding aanwezig.
Afbeelding 4. Luchtfoto projectlocatie Willem-Alexanderlaan en directe omgeving (bron: pdok.nl)
De projectlocatie wordt ontsloten door een doodlopende tak van de Willem-Alexanderlaan, ten noordoosten van het doorgaand deel van deze weg. Aan het betreffend doodlopend deel van de weg zijn 2 woningen met hun front gelegen. Daarnaast is er één woning met bijbehorende tuin met de zijkant naar dit deel van de weg gelegen. De betreffende woningen bestaan uit twee bouwlagen met een kap en zijn gebouwd in de jaren 1979 - 1980. De tweekappers liggen op percelen van ca. 250 tot ruim 300 m2.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
8
Afbeelding 5. Doorzicht naar de projectlocatie en aanzicht bestaande bebouwing
Tussen het perceel en de ten noorden gelegen, doorgaande Karkenerweg (N293) ligt een robuust groenstrook van ruim 18 meter breed. Het groen bestaat uit een gemengde houtsingel met onderbegroeiing. Ten noorden van het perceel loopt vanuit de Willem-Alexanderlaan een onverhard pad richting het buitengebied. Dit pad, plaatselijk bekend als de Kloetenweg, steekt de Karkenerweg over in het agrarisch gebied tussen Posterholt en Vlodrop.
Afbeelding 6 t/m 9. Overzicht over de projectlocatie vanuit het huidig einde van de doodlopende weg
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
9
Afbeelding 10. Zicht vanuit het pad ‘Kloetenweg’ op de projectlocatie, indicatief aangegeven
2.2.
Gewenste situatie
Binnen de projectlocatie worden 12 tijdelijke woningen met bijbehorende voorzieningen gerealiseerd. De woningen hebben een voetprint van ca. 32 m2 per stuk en worden ontsloten via de Willem-Alexanderlaan. De woningen worden aaneen gebouwd, in twee tegen over elkaar gelegen blokken van 6 woningen. Tussen de tijdelijke woningen en de bestaande woningen is een groenstrook voorzien met een breedte die varieert van ruim 3 tot ruim 15 meter. Elke woning krijgt een beperkt voorterrein (ca. 1,5 meter) en een achtertuin van zo’n 5 meter diep. Ten westen van de woningen wordt een gezamenlijke berging gerealiseerd. Dit betreft één gebouw met een oppervlakte van 24 m2. Rond de woningen wordt een erfafscheiding met doorgangen/ poorten aangebracht met een hoogte van 1,80 meter. Het parkeren vindt plaats aan weerszijden van de weg voor de woningen. Ten behoeve van de ontwikkeling worden 12 parkeervakken aangelegd.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
10
Afbeelding 11. Situatietekening nieuwe inrichting projectlocatie (bron: Plangroep Heggen BV)
De woningen worden prefab- en modulair gebouwd. Dit betekent dat de meeste onderdelen van de woning vooraf in een fabriek worden gemaakt. Op de locatie worden de woningen vervolgens gemonteerd. Bij de realisatie van de flexwoningen wordt aandacht besteed aan het duurzaamheidsaspect. Hierbij kan gedacht worden aan energiezuinigheid en het gebruik van duurzame bouwmaterialen. Er zal worden aangesloten bij de duurzaamheidseisen zoals genoemd in het Bouwbesluit. Er wordt geen gebruik gemaakt van fossiele brandstoffen ten behoeve van verwarming en warm tapwater.
2.3.
Ruimtelijke aspecten
2.3.1.
Locatiekeuze
Er is voor gekozen om de flexwoningen gelijkmatig over de kernen in de gemeente te verdelen. In de zoektocht naar geschikte locaties heeft de gemeente de volgende aspecten meegewogen: • Leegstaande panden Allereerst is onderzocht of leegstaande panden geschikt (te maken) zijn voor deze woonopgave. De afgelopen jaren zijn echter diverse leegstaande panden gesloopt of voorbereid voor sloop om plaats te maken voor nieuwe bebouwing. De leegstaande panden die er nog zijn, zijn in dusdanige staat dat deze niet meer geschikt te maken zijn voor bewoning. • Recreatieverblijven Vanwege het recreatieve profiel van gemeente Roerdalen en de stappen die de afgelopen jaren zijn
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
11
ondernomen om permanente huisvesting of huisvesting van arbeidsmigranten op deze parken tegen te gaan, is huisvesting op recreatieparken niet wenselijk. • Braakliggende terreinen Niet alle braakliggende terreinen zijn geschikt voor de plaatsing van woonunits/ flexwoningen. Met het oog op de integratie van Oekraïense vluchtelingen en statushouders, wordt gestreefd naar een locatie nabij voorzieningen (huisarts, supermarkt etc.). Dit betekent dat gezocht is naar een terrein binnen de kerngrenzen zoals opgenomen in Omgevingsvisie Roerdalen 2050. Bij voorkeur worden de flexwoningen geplaatst op gemeentegrond, zodat voortgang van de ontwikkeling en verwijdering van de woningen na afloop van de vergunningperiode geborgd is. Vanwege kosten en voortgang dient de bebouwing geplaatst te worden nabij bestaande infrastructuur en nutsvoorzieningen. Voor plaatsing van de woonunits is voldoende oppervlakte nodig (rekening houdende met inpassing en infrastructuur) en de plaatsing mag niet strijdig zijn met reeds lopende woningbouwplannen.
Afbeelding 12. Situatietekening nieuwe inrichting geprojecteerd op luchtfoto (bronnen: Plangroep Heggen BV en pdok.nl, bewerkt Bu-RO Ester)
Overweging Bovenstaande aspecten in overweging nemende, is de locatie Willem-Alexanderlaan gekozen als plek voor flexwoningen in Posterholt. Bij de afweging is gezocht naar een locatie die voldoet aan zoveel mogelijk van de geformuleerde criteria. In dit geval ligt de locatie niet binnen de kern, maar sluit hier wel direct op aan. De plek is gezien de stedenbouwkundige opbouw van Posterholt als geheel en dit deel van het dorp specifiek, een logische keuze voor de tijdelijke woningen. Daarbij ligt de locatie nabij voorzieningen en zijn er direct aangrenzend nutsaansluitingen aanwezig.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
12
De plek is in de huidige situatie onbebouwd en in gebruik als agrarisch gebied. Het perceel heeft voldoende omvang voor een zorgvuldige stedenbouwkundige invulling, met eigen parkeerplaatsen, groen en buitenruimte. Daarnaast is rekening gehouden met een aantal aanvullende uitgangspunten. Het gaat daarbij om het zoveel mogelijk respecteren van speelterreinen en belangrijke groenstructuren in de kernen en het rekening houden met leefbaarheid in relatie tot verdichting van bebouwing (denk aan openheid, hittestress en wateroverlast). Dit betekent dat binnen de kern gelegen groen- of speelterreinen als minder gewenst kunnen worden beschouwd dan een terrein juist buiten de bebouwde kom, omdat het toegevoegde waarde heeft het onbebouwde terrein binnen de kern als zodanig te handhaven.
2.3.2.
Ruimtelijke effecten
De woningen worden uitgevoerd in twee bouwlagen. Het zijn geschakelde woningen met een grotendeels houten gevel (zie afbeelding 13 en 14). Hierdoor hebben de woningen een natuurlijke uitstraling. De woningen worden aaneen gebouwd aan de weg geprojecteerd met de voorzijde naar het openbaar gebied. Aan de voorzijde van de woningen, ontsloten via de Willem-Alexanderlaan, worden de parkeerplaatsen gerealiseerd. Ten oosten, tussen de woningen en de te realiseren groenstrook, wordt een gezamenlijke berging gebouwd. Tussen de nieuwe, tijdelijke voorzieningen en de bestaande woningen wordt groen aangeplant, evenals rondom de parkeervakken. De woningen liggen compact bij elkaar en worden deels door groen afgeschermd.
Afbeelding 13. Impressie flexwoningen met berging (bron: Barli)
Afbeelding 14. Impressie flexwoningen (bron: Barli)
De realisatie van 12 flexwoningen heeft invloed op de uitstraling van de projectlocatie. Daarom worden de woningen – naast dat ze een natuurlijke uitstraling hebben – ook landschappelijk ingepast. Aan de (zuid)westzijde van de woningen wordt een gebiedseigen groenstrook gerealiseerd. De gemeente voorziet in het onderhoud hiervan. De gronden van het perceel D 978 die niet worden betrokken in het project blijven in agrarisch gebruik.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
13
3.
Beleid
3.1.
Rijksbeleid
3.1.1.
Nationale Omgevingsvisie
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 vastgesteld. In de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving voor Nederland. Het toekomstperspectief is 2050. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal; alle plannen moeten met oog voor natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt worden. In de NOVI is benoemd voor welke uitdagingen Nederland staat en wat daarbij de nationale belangen zijn. Nationale belangen zijn opgaven die vragen om nationale aandacht. Zo kunnen grote opgaven worden aangepakt. De NOVI benoemt de volgende nationale belangen: 1. Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving. 2. Realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit. 3. Waarborgen en versterken van grensoverschrijdende en internationale relaties. 4. Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. 5. Zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften. 6. Waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem. 7. In stand houden en ontwikkelen van de hoofdinfrastructuur voor mobiliteit. 8. Waarborgen van een goede toegankelijkheid van de leefomgeving. 9.
Zorg dragen voor nationale veiligheid en ruimte bieden voor militaire activiteiten. 10. Beperken van klimaatverandering. 11. Realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in 2050 CO2arm is, en de daarbij benodigde hoofdinfrastructuur. 12. Waarborgen van de hoofdinfrastructuur voor transport van stoffen via (buis)leidingen. 13. Realiseren van een toekomstbestendige, circulaire economie. 14. Waarborgen van de waterveiligheid en de klimaatbestendigheid (inclusief vitale infrastructuur voor water en mobiliteit). 15. Waarborgen van een goede waterkwaliteit, duurzame drinkwatervoorziening en voldoende beschikbaarheid van zoetwater. 16. Waarborgen en versterken van een aantrekkelijk ruimtelijk-economisch vestigingsklimaat. 17. Realiseren en behouden van een kwalitatief hoogwaardige digitale connectiviteit. 18. Ontwikkelen van een duurzame voedsel- en agroproductie. 19. Behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang. 20. Verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit. 21. Ontwikkelen van een duurzame visserij.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
14
Ten aanzien van woningbouw vermeldt de NOVI dat tot 2030 ongeveer 1 miljoen woningen moeten worden gebouwd. Dit zal grote impact hebben op de ruimtelijke ordening. Er wordt zoveel mogelijk gebouwd binnen bestaand stedelijk gebied, zodat open ruimtes en groen tussen steden behouden blijven. De nieuwe woningen moeten betaalbaar en goed bereikbaar zijn. Bewoners moeten tevens een prettige, gezonde en veilige leefomgeving ervaren. Dat vergt grote investeringen in openbaar vervoer, veilige fiets- en wandelpaden, meer groen, ontmoetingsruimte en wateropvang in de stad, en goede verbindingen met recreatiegebieden in de nabijheid van de stad. Met deze aanpak van verstedelijking wordt niet alleen het woningaanbod verbeterd, zo is de doelstelling, maar ook de leefomgevingskwaliteit in de stad. De primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving, de woningvoorraad en de leefbaarheid ligt bij gemeenten en provincies. Het Rijk is systeemverantwoordelijk. Het is de rol van het Rijk om de kaders te stellen, te stimuleren, eventueel te sanctioneren, waar nodig middelen ter beschikking te stellen en met gemeenten en provincies samen te werken om knelpunten op te lossen en realisatie van de nationale belangen te waarborgen. Het Rijk is resultaatverantwoordelijk voor de huisvesting van asielzoekers. Overweging Het project draagt bij aan de opgave om extra woningen te realiseren.
Een deel van de woningen is bestemd voor de huisvesting van Oekraïense vluchtelingen en statushouders. De woningen zijn goed bereikbaar en zijn gelegen in een groene omgeving grenzend aan de bebouwde kom. Tevens zijn de woningen betaalbaar. Het gaat namelijk om sociale huurwoningen. Er zijn bestaande voorzieningen aanwezig in de nabijheid van de flexwoningen (< 500 meter tot dagelijkse detailhandelsvoorzieningen). Met de voorliggende ontwikkeling zijn geen nationale belangen in het geding. Er is daarom geen sprake van strijd met het nationaal beleid. 3.1.2.
Besluit en ministriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro en Rarro)
In bovenbeschreven omgevingsvisie is bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn, dat ze van invloed zijn op de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op provinciaal, regionaal en lokaal niveau. Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) verankert deze kaderstellende uitspraken juridisch. De Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) vormt de bijbehorende ministeriële regeling. Op 30 december 2011 is het Barro en op 1 december 2020 de (gewijzigde) Rarro in werking getreden. In het Barro staan de regels waaraan andere overheden, zoals gemeenten, zich moeten houden om de nationale belangen te beschermen. De regels hebben betrekking op: Rijksvaarwegen, Project Mainportontwikkeling Rotterdam, Kustfundament, Grote rivieren, Waddenzee en waddengebied, Defensie, Hoofdwegen en landelijke spoorwegen, Elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor het vervoer van gevaarlijke stoffen, Natuurnetwerk Nederland, Primaire waterkeringen buiten het kustfundament, IJsselmeergebied, Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde en Ruimtereservering parallelle Kaagbaan.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
15
Overweging Het Barro heeft geen gevolgen voor onderhavige ontwikkeling. De gestelde regels in het Barro hebben namelijk geen betrekking op de realisatie van 12 flexwoningen aan de Willem-Alexanderlaan in Posterholt. De beoogde ontwikkeling is daarom niet in strijd met het Barro. In het Rarro is de projectlocatie en gehele verdere omgeving aangewezen als ‘Radarverstoringsgebied maximale hoogte 114 meter t.o.v. NAP’. Om verstoring van radarsignalen te voorkomen, mag niet hoger dan deze hoogte worden gebouwd. Dit is met voorliggend initiatief, gericht op het oprichten van woningen met twee bouwlagen en een kap, niet aan de orde. 3.1.3.
Ladder voor duurzame verstedelijking
Het is van belang dat beschikbare ruimte in Nederland zorgvuldig wordt gebruikt. Ook moet voorkomen worden dat leegstand ontstaat wanneer op andere plekken wordt gebouwd. Om zorgvuldig ruimtegebruik te stimuleren is de Ladder voor duurzame verstedelijking ingesteld. Wanneer een project een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, moet de ruimtelijke onderbouwing een beschrijving bevatten van de behoefte aan die ontwikkeling. Onder stedelijke ontwikkeling wordt verstaan: nieuwe bebouwing die een stedelijk karakter heeft zoals woningbouw, realisatie winkelruimte, kantoorpanden, bedrijventerreinen of overige stedelijke functies. Indien de ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk gebied ligt, moet tevens gemotiveerd worden waarom niet binnen bestaand stedelijk gebied in de behoefte kan worden voorzien. Deze motivering en afweging heet de laddertoets en geldt op grond van het Besluit omgevingsrecht en het Besluit ruimtelijke ordening.A Voordat de inhoudelijke toetsing aan de Ladder plaatsvindt, moet worden vastgesteld of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling, als bedoeld in artikel 1.1.1 Bro. In de afgelopen jaren zijn door de Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State diverse uitspraken met betrekking tot de Ladder voor duurzame verstedelijking gedaan.
Uit deze uitspraken is te herleiden dat een ontwikkeling voldoende substantieel dient te zijn, om aangemerkt te kunnen worden als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Voor woningbouw is uit de uitspraken op te maken dat indien een bestemmingsplan voorziet in niet meer dan 11 woningen, die gelet op hun onderlinge afstand als één woningbouwlocatie kunnen worden aangemerkt, deze ontwikkeling in beginsel niet als een stedelijke ontwikkeling wordt aangemerkt. Voor bedrijvigheid gaat het hoofdzakelijk om het mogelijk maken van nieuwe bebouwing ten behoeve van bedrijfsfuncties met een omvang van 500 m2 (bvo). De kenmerken van de omgeving zijn tevens relevant om te bepalen of een ontwikkeling in relatie tot het beoogde gebied als stedelijk moet worden gezien. Overweging Het project voorziet in de ontwikkeling van een woningbouwlocatie met meer dan 11 woningen. In principe is daarmee sprake van een stedelijke ontwikkeling. Ten opzichte van het huidige planologisch kader voorziet het plan in een groter planologisch beslag op de ruimte en in een functiewijziging. Bij de locatiekeuze is onderzocht of leegstaande panden (inclusief leegstaande monumentale- en beeldbepalende panden) geschikt (te maken) zijn voor deze woonopgave. Dit bleek niet haalbaar (zie paragraaf 2.3.1). A Artikel 5.20 Besluit omgevingsrecht juncto artikel 3.6.1 lid 2 Besluit ruimtelijke ordening.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
16
De projectlocatie ligt buiten bestaand stedelijk gebied als bedoeld in het Besluit ruimtelijke ordening. De flexwoningen worden gerealiseerd voor een bepaalde termijn. Er is daarmee sprake van tijdelijkheid en een niet definitieve inbreuk op de ruimte. De woningen worden gerealiseerd voor de huisvesting van vier doelgroepen: Oekraïense vluchtelingen, statushouders, starters en spoedzoekers, zoals eerder in deze onderbouwing omschreven. Voor deze doelgroepen is er een tekort aan huisvestingsmogelijkheden, waardoor de behoefte groot is (zie ook paragraaf 1.1). De flexwoningen vervullen een belangrijke rol in de huisvestingsopgave van de gemeente Roerdalen en liggen in een klein cluster, aangesloten aan de bestaande kern. Het betreft tijdelijke woningen voor een termijn van 15 jaar. Na afloop van die termijn dient hoe dan ook opnieuw een afweging plaats te vinden over het functionele gebruik van de gronden en de bebouwing. Er van uitgaande dat de Omgevingswet dan geldt, wordt dit getoetst aan het criterium ‘een evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. Het is een bewuste keuze om niet alle onbebouwde gronden binnen de kern in te vullen met bebouwing. Het behoud van open ruimte zorgt voor groen-, speel- en water-/infiltratieruimte binnen de kern en levert daardoor een bijdrage aan de kwaliteit van de leefomgeving.
Vanuit deze gedachte heeft het in sommige gevallen de voorkeur ruimte voor nieuwe (tijdelijke) functies te zoeken direct grenzend aan de bebouwde kom, in plaats van daar binnen. De woningen bevinden zich in het segment ‘betaalbare huur’, waaraan onder andere in Posterholt behoefte bestaat (zoals blijkt uit de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025 (zie paragraaf 3.3.1)). De flexwoningen worden prefab gerealiseerd, waardoor deze op relatief korte termijn in de behoefte kunnen voorzien. De woningen worden gerealiseerd voor maximaal 15 jaar, waardoor de ontwikkeling op lange termijn niet leidt tot onnodige leegstand in het verzorgingsgebied. Gelet op hetgeen hiervoor is vermeld, voldoet de beoogde ontwikkeling aan de ladder voor duurzame verstedelijking.
3.2.
Provinciaal beleid
3.2.1.
Provinciale Omgevingsvisie Limburg (POVI)
Op 1 oktober 2021 hebben Provinciale Staten de Provinciale Omgevingsvisie Limburg (POVI) vastgesteld. Deze is op 25 oktober 2021 in werking getreden. De POVI richt zich op de langere termijn (2030-2050) en beschrijft onderwerpen zoals wonen, bodem, infrastructuur, milieu, ruimtelijke economie, water, natuur, luchtkwaliteit, landschap en cultureel erfgoed. Maar ook de aspecten gezondheid, veiligheid en gezonde leefomgeving zijn in de POVI meegenomen. De zoektocht naar een goede balans tussen het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving staat centraal. In de POVI worden drie hoofdopgaven onderscheiden, namelijk: • Het creëren van een aantrekkelijke, sociale, gezonde en veilige omgeving, zowel in het landelijk als bebouwd gebied;
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
17
• •
Een toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economie (inclusief landbouwtransitie); Klimaatadaptatie en energietransitie.
Wonen en leefomgeving De POVI richt zich op een woningaanbod c.q. planvoorraad waarbij vraag en aanbod in evenwicht zijn, in kwalitatief en kwantitatief opzicht. Dit betekent dat gestreefd wordt naar voldoende (betaalbare) woningen van de juiste kwaliteit op de juiste plek die op het juiste moment beschikbaar zijn. In dat kader faciliteert de provincie Limburg flexibiliteit op de woningmarkt én flexibele woonvormen, waardoor aan de veranderende woonwensen en -behoeften van een meer diverse groep mensen tegemoet gekomen wordt in zowel de bestaande bouw als nieuwbouw. Door in samenhang naar woonopgaves te kijken, worden op wijk- en buurtniveau de juiste verbindingen gelegd tussen sociale en fysieke woonopgaven (wonen, zorg, welzijn en leefbaarheid) en een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving met gevarieerde woonmilieus. Daarmee wil de provincie Limburg verdere segregatie voorkomen en ruimtelijk sturen door te prioriteren op inbreiding (herstructurering/herbestemming), conform de principes van de Ladder voor duurzame verstedelijking. Tijdelijke woonconcepten en/of flexwonen kan alleen op basis van een aantoonbare behoefte gerealiseerd worden, bij voorkeur op een locatie in of direct aansluitend aan bestaand bebouwd gebied. Getalsmatig zijn er in Limburg voldoende woningen om te voldoen aan de behoefte, maar kwalitatief gezien voldoet de woningvoorraad niet.
Conjuncturele ontwikkelingen en migratiestromen beïnvloeden vraag en aanbod op de woningmarkt. Daardoor is er op korte termijn een vraag naar woningen voor specifieke doelgroepen. Er is onder andere behoefte aan passende, en mogelijk tijdelijke, huisvesting voor bijvoorbeeld internationale werknemers, vluchtelingen, statushouders en woonurgenten. Overweging De POVI is het richtinggevende provinciale kader op hoofdlijnen omtrent wonen. Met het oog op de snel veranderende woonbehoeften en regionale en lokale verschillen in opgaven, zijn er meer gerichte uitwerkingen in regionale en/of gemeentelijke programma’s en instrumenten, zie hiertoe paragraaf 3.3 en 3.4. Onderhavig project voorziet in de toevoeging van 12 flexwoningen voor bijzondere doelgroepen, op een locatie direct aansluitend aan bestaand bebouwd gebied. Het project doet daarmee geen afbreuk aan de ambities, zoals geschetst in de POVI. 3.2.2.
Omgevingsverordening Limburg
Provinciale Staten hebben de Omgevingsverordening Limburg (2021) in december 2021 vastgesteld. De inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingsverordening is gelijk aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Tot die tijd blijft de huidige Omgevingsverordening Limburg 2014 van kracht. In december 2022 hebben Provinciale Staten de Omgevingsverordening Limburg gewijzigd en aangevuld. Relevant voor dit project is de nieuwe instructieregel klimaatadaptatie. Conform deze regel moet de toelichting bij een ruimtelijk plan een beschrijving bevatten van de wijze waarop in het plan rekening is gehouden met de risico’s en gevolgen van klimaatverandering en de maatregelen en voorzieningen die getroffen worden om de risico’s en gevolgen van klimaatverandering.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
18
Tevens bevat de Omgevingsverordening Limburg 2014 een aanvulling op de laddertoets uit het Besluit ruimtelijke ordening (zie paragraaf 3.1.3). Indien sprake is van een nieuw stedelijke ontwikkeling, moet ook de mogelijkheid van herbenutting van leegstaande monumentale en beeldbepalende gebouwen worden onderzocht. Overweging Conform de kaart ‘Duurzame verstedelijking en bestuursafspraken regionale uitwerking POL2014’ ligt het plangebied in het landelijk gebied, grenzend aan bebouwd gebied. Voor de ontwikkeling van nieuwe woningen wordt primair gekeken naar bestaand bebouwd gebied. Aangrenzend aan deze zone kan in specifieke situaties en onder voorwaarden woningbouw mogelijk gemaakt worden. De ontwikkeling van tijdelijke, flexwoningen op percelen direct grenzend aan de bestaande bebouwde kom hoort op grond daarvan tot de mogelijkheden.
Afbeelding 15. Uitsnede kaartbeeld Duurzame verstedelijking en bestuursafspraken regionale uitwerking POL2014, Willem-Alexanderlaan en omgeving
Tevens is het gebied volgens de kaart ‘Milieubeschermingsgebieden’ gelegen binnen de Boringsvrije zone Roerdalslenk II. Binnen deze zone is het verboden werken op of in de bodem uit te voeren waarbij ingrepen worden verricht of stoffen worden gebruikt die de beschermende werking van de Bovenste Brunssumklei kunnen aantasten. Dergelijke ingrepen zijn bij deze ontwikkeling niet aan de orde. Deze aanduiding vormt daarom geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. Op grond van de kaart ‘Normering regionale wateroverlast’ geldt voor de gronden een norm van 1 : 25. De bergings- en afvoercapaciteit van regionale wateren dient op basis van deze aanduiding zodanig te zijn ingericht dat het risico op wateroverlast zich (maximaal) één maal per 25 jaar voordoet. Op de overige kaartbeelden zijn voor de projectlocatie geen andere specifieke aanduidingen opgenomen.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
19
Bij de locatiekeuze voor de flexwoningen is in zijn algemeenheid onderzocht of er een mogelijkheid is om in Posterholt leegstaande panden te benutten. Dit bleek niet mogelijk. Er zijn binnen de kern geen leegstaande monumentale of beeldbepalende gebouwen die herbenut kunnen worden ten behoeve van voorliggende ontwikkeling (zie ook paragraaf 2.3.1). Voor de toetsing van de regionale bestuursafspraken rondom het thema wonen wordt verwezen naar paragraaf 3.3.1. Voor wat betreft de instructieregel klimaatadaptatie wordt verwezen naar paragraaf 4.9 waterhuishouding. Op basis van de toetsing wordt geconcludeerd dat de ontwikkeling past binnen de kaders van Omgevingsverordening Limburg 2014.
3.3.
Regionaal beleid
3.3.1.
Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025
Op 7 juli 2022 heeft de gemeenteraad de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025 vastgesteld. Hierin staan regionale afspraken tussen Midden-Limburgse gemeenten op het gebied van wonen. De focus ligt op de realisatie van voldoende woningen van de juiste kwaliteit op de juiste plek. In de structuurvisie wordt een aantal speerpunten genoemd, waaronder het vergroten van het aandeel huurwoningen. Daarnaast vermeldt de visie ten aanzien van statushouders het volgende: “Gemeenten krijgen van rijkswege een taakstelling opgelegd in de huisvesting van statushouders. (…) Als de taakstelling oploopt, betekent dit dat er meer sociale huurwoningen nodig zijn om de taakstelling te kunnen behalen. En dit gebeurt terwijl de druk op de sociale huurmarkt al groot is. Het verdient dan ook de aanbeveling om te zorgen voor meer sociale huurwoningen om in de grotere behoefte te kunnen voorzien. Flexconcepten kunnen hierbij uitkomst bieden.” Gemeenten hebben autonome vrijheid voor wijzigingen in de planvoorraad aan woningbouwplannen, waarbij geldt dat bij ontwikkelingen van tien of meer woningen regionale afstemming plaatsvindt. Overweging Het beoogde project voorziet in 12 tijdelijke sociale huurwoningen die onder meer bestemd zijn voor statushouders. Op het moment van vaststelling van de structuurvisie, waren deze woningen nog niet toegevoegd op de planvoorraadlijst.
Voor deze bevolkingsgroep geldt dat de Rijksoverheid halfjaarlijks bepaalt hoeveel statushouders elke gemeente moet huisvesten. Voor de tweede helft van 2023 heeft de gemeente Roerdalen een opgave om 32 statushouders te huisvesten. De woningbehoefte als gevolg van de situatie in Oekraïne is hierbij buiten beschouwing gelaten. Het huisvesten van statushouders speelt een rol bij de asielcrisis. Een belangrijke oorzaak van de asielcrisis is namelijk dat er te weinig statushouders kunnen doorstromen van een opvangcentrum naar een woning. Eén van de maatregelen om de asielcrisis onder controle te krijgen, is het realiseren van flexwoningen voor statushouders. De woningen zijn niet uitsluitend bedoeld voor statushouders, maar ook voor Oekraïense vluchtelingen, starters en spoedzoekers. Als gevolg van de oorlog in Oekraïne is er sprake van een groot aantal vluchtelingen dat naar Nederland komt. Op 8 maart 2022 heeft de regering een brief aan de Tweede Kamer gestuurd,
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
20
waarin zij vermeldt dat sprake is van een crisissituatie (kenmerk: 19637-2829). Tevens benadrukt de regering dat het opvangen van vluchtelingen een belangrijke opgave is waarin het gehele land gezamenlijk aan moet werken. Aan de Veiligheidsregio’s is gevraagd om opvang voor ontheemden uit Oekraïne te organiseren. In de Gemeente Roerdalen is er een noodopvanglocatie gerealiseerd in Herkenbosch (capaciteit: 70 personen). Daarmee is echter niet voorzien in de behoefte, omdat de noodopvanglocatie maximaal 1 jaar als zodanig gebruikt kan worden. Bovendien heeft het college van burgemeester en wethouders bij de oprichting van de opvanglocatie in Herkenbosch altijd als doel gesteld om de mensen die daar tijdelijk worden opgevangen, te laten doorstromen naar de flexwoningen. Het maximum aantal op te vangen Oekraïense vluchtelingen op de locatie in Herkenbosch is daarom ook steeds afgestemd op de capaciteit van de toekomstige flexwoningen (verdeeld over de gehele gemeente). Er zijn dan ook woonmogelijkheden nodig voor een langere termijn om een bijdrage te kunnen leveren aan de huisvestingsopgave. De flexwoningen voorzien hierin voor de duur van 15 jaar. Voor starters is het vaak extra moeilijk om een plek te vinden in de huidige woningmarkt omdat zij geen vastgoed achterlaten.
De verwachting is dat een aantal van hen via een tijdelijke woning eenvoudiger kan instromen op de woningmarkt. De categorie ‘spoedzoekers’ omvat woningzoekenden die met spoed op zoek zijn naar onderdak. Denk hierbij aan inwoners die door uitzonderlijke situaties per direct op zoek zijn naar woonruimte (bijvoorbeeld vanwege scheiding of brand), maar ook aan studenten of thuislozen. Deze doelgroep is gebaat bij betaalbare woningen die snel beschikbaar zijn. De behoefte aan betaalbare woningen is groot in Nederland. Om aan te sluiten bij die grote behoefte wil de regering dat ten minste twee derde van de nieuwe woningen betaalbare huur- en koopwoningen zijn. Sociale huurwoningen voorzien in de behoefte aan betaalbare huurwoningen, omdat de huur niet hoger mag zijn dan een bepaalde grens. De behoefte aan sociale huurwoningen in Herkenbosch blijkt ook uit de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025. De flexwoningen worden prefab gerealiseerd, waardoor deze op relatief korte termijn in de behoefte kunnen voorzien. De woningen worden gerealiseerd voor maximaal 15 jaar, waardoor de ontwikkeling op lange termijn niet leidt tot onnodige leegstand in het verzorgingsgebied. Na afloop van de instandhoudingstermijn vindt er een nieuwe afweging plaats, waarin een passende functie aan de locatie wordt toegekend.
De realisatie van de extra huurwoningen draagt bij aan het behalen van de taakstelling voor opvang van statushouders en de doelstellingen op het gebied van huisvesting van andere bevolkingsgroepen. Door het feit dat sprake is van flexwoningen, past de ontwikkeling binnen het concept uit de regionale structuurvisie. De ontwikkeling is op 5 september 2023 regionaal afgestemd en akkoord bevonden. De ontwikkeling is niet in strijd met het regionaal beleid, maar draagt bij aan de daarin genoemde opgaven.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
21
3.4.
Gemeentelijk beleid
3.4.1.
Omgevingsvisie Roerdalen 2050
Op 8 juli 2021 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie Roerdalen 2050 vastgesteld. Deze visie is gericht op de kwaliteit en ontwikkelingen van de fysieke leefomgeving op de lange termijn. De visie voor Roerdalen is als volgt geformuleerd: “Roerdalen is een landelijke, groene en duurzame gemeente waar het prettig wonen, werken en recreëren is en waar iedereen gelukkig, gezond en veilig kan verblijven.” De omgevingsvisie biedt de mogelijkheid om woningen te bouwen binnen de bestaande kernen. De bouwplannen moeten passen binnen het dorpse karakter van de gemeente. Bouwen buiten de kerngrenzen is (in principe) niet mogelijk. Verdere randvoorwaarden zijn dat er gebouwd wordt in lijn met de behoeftevraag en dat de plannen moeten passen binnen de provinciale en regionale kaders. Er wordt daarbij niet alleen gekeken naar autonome cijfers, maar ook naar ontwikkelingen die van invloed zijn op de woonbehoefte. Als de behoeftevraag hier aanleiding toe geeft, kan overwogen worden om specifieke locaties- en/of gebieden aan te wijzen voor woningbouw. Overweging De beoogde ontwikkeling valt buiten de kerngrens van Posterholt, zoals aangegeven in de omgevingsvisie. De locatie ligt juist buiten de ‘Grens kernen’. Daarbij is het gebied ten zuiden van het doorgaande deel van de Willem-Alexanderlaan aangemerkt als ‘Zoekgebied verdunnen woonkernen’.
Enige straten verder ten zuidwesten van de projectlocatie is het gebied aangewezen als zone ‘concentratiegebied voorzieningen’.
Afbeelding 16. Omgevingsvisie Roerdalen 2050, Visiekaart Posterholt
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
22
De locatie ligt dan ook in de nabijheid van de kern en nabij voorzieningen. Ten zuidoosten van de projectlocatie is de kern Posterholt ten oosten van de Willem-Alexanderlaan eveneens recent uitgebreid. Het betreft de woonstraat Voermanlaan, met woningen daterend uit de periode 2011 – 2022. De zone tussen de Willem-Alexanderlaan en Karkenerweg kan gezien worden als kernrandzone, waar onder voorwaarden ruimte gevonden wordt voor urgente ruimtelijke vraagstukken. De 12 flexwoningen worden tijdelijk, voor een termijn van 15 jaar, op deze locatie geplaatst nu binnen de kern geen geschikte locatie voorhanden is. Door de tijdelijkheid kan na afloop van de termijn opnieuw afgewogen worden welke ruimtelijke invulling het meest passend is voor de betreffende plek. De woningen hebben een natuurlijke uitstraling (zie paragraaf 2.3.2) en worden gerealiseerd aan twee zijden van een doodlopende weg. Op deze wijze liggen de woningen compact bij elkaar. Na de vergunningperiode van 15 jaar kunnen de gronden opnieuw in gebruik worden genomen als agrarische productiegrond of kan hieraan een andere functie worden toegekend, waaraan behoefte bestaat en die recht doet aan ‘een evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. In paragraaf 1.1 en 3.3.1 is de behoefte aan sociale huurwoningen voor Oekraïense vluchtelingen, statushouders, starters en spoedzoekers beschreven.
Voorliggende project draagt er aan bij om in deze behoefte te voorzien binnen de gemeente Roerdalen. De woningen worden prefab gerealiseerd, waardoor deze op relatief korte termijn in de kwalitatieve behoefte kunnen voorzien. Voor de impact op de lange termijn behoefte binnen de gemeente geldt dat de ontwikkeling ziet op tijdelijke woningen voor de duur van 15 jaar. De woningen hebben daarom geen invloed op de planvoorraad op lange termijn (lees 2050, waar de omgevingsvisie op is gericht). De ontwikkeling is dan ook aanvaardbaar binnen de gemeentelijke Omgevingsvisie. 3.4.2.
Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2022)
Om de woningvoorraad in evenwicht te brengen, heeft de gemeenteraad een beleidsregel vastgesteld. De beleidsregel geldt voor nieuwe woningen die niet op de planvoorraadlijst staan. Deze woningen hebben namelijk een negatieve invloed op de woningvoorraad. De woningen moeten daarom aan een aantal voorwaarden voldoen. De ruimtelijke kwaliteit en de locatie moeten door de gemeente akkoord zijn bevonden en er mogen maximaal 20 woningen per project toegevoegd worden. Daarnaast moet het initiatief voldoen aan 3 van de 5 criteria uit de kwaliteitszeef: a. Er moet sprake zijn van inbreiding; b. Bestaand vastgoed wordt hergebruikt; c. Er moet sprake zijn van een herstructureringslocatie (oplossen rotte plekken); d. Het plan moet onderscheidend zijn op basis van duurzaamheid; e. Er moet sprake zijn van levensloopbestendig wonen. Overweging In dit geval worden er 12 flexwoningen toegevoegd aan de planvoorraad, omdat deze bij vaststelling van de regionale structuurvisie nog niet waren toegevoegd aan de planvoorraadlijst. Deze ontwikkeling voldoet niet aan alle voorwaarden van de kwaliteitszeef uit de beleidsregel. Er is echter Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
23
sprake van bijzondere omstandigheden als bedoeld in artikel 4:84 van de Algemene wet bestuursrecht, die een afwijking van deze beleidsregel rechtvaardigen. Met de ‘Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2022)’ wordt de negatieve invloed op de woningvoorraad gecompenseerd. Het doel van de beleidsregel is dat enkel woningen worden gebouwd die aansluiten bij de woonbehoefte. Daarmee wil de gemeente voorkomen dat er woningen worden gebouwd waaraan geen behoefte is. Als de bevolking krimpt, kan dat op de lange termijn namelijk leiden tot leegstand, omdat de planvoorraad te groot is. Het doel van de flexwoningen is het huisvesten van bepaalde doelgroepen, namelijk Oekraïense vluchtelingen, statushouders, starters en spoedzoekers. In paragraaf 1.1 en 3.3.1 is de noodzaak van de flexwoningen beschreven aan de hand van de woonbehoefte. Er is een gezamenlijke opgave voor gemeenten, provincies en het Rijk om bij te dragen aan de opgave om meer betaalbare woningen te bouwen. Bij de locatiekeuze is gebleken dat er onvoldoende passende bestaande objecten zijn om in de opgave te voorzien (zie paragraaf 2.3.1). Daarom heeft de gemeente gekozen voor flexwoningen. Voor dit project is het onevenredig om vast te houden aan de kwaliteitszeef uit de beleidsregel, om het doel uit de beleidsregel te kunnen dienen.
Allereerst komt het doel van de beleidsregel overeen met het doel om de flexwoningen te bouwen. In beide gevallen is dat het realiseren van woningen die aansluiten bij de huidige behoefte. Daarnaast gaat het niet om permanente woningen. De flexwoningen zijn beoogd voor 15 jaar en zullen daarna van de planvoorraad worden gehaald of elders worden ingezet. Tot slot zijn de asielcrisis en de vluchtelingenstroom uit Oekraïne, en de daarmee samenhangende behoefte aan betaalbare woningen, niet als zodanig meegenomen toen de beleidsregel werd vastgesteld. Deze asielcrisis en vluchtelingenstroom vormen hier een bijzondere omstandigheid om af te wijken van de beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2022), zonder het doel van die beleidsregel uit het oog te verliezen.
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
24
4.
Onderzoeksaspecten
4.1.
Inleiding
Bij de toekenning van een nieuwe functie aan een bepaald gebied dient rekening gehouden te worden met mogelijke (milieu-)effecten op de omgeving en vanuit de omgeving. Het onderzoek naar de milieuaspecten zoals bedrijven en milieuzonering, geluid, luchtkwaliteit, bodem, geur en externe veiligheid wordt in de volgende paragrafen beschreven. Ook is een paragraaf 'vormvrije m.e.r.beoordeling' opgenomen. Eveneens is gekeken naar planologische aspecten, zoals kabels en leidingen, water, archeologie en cultuurhistorie, natuur en verkeer en parkeren. Ook de hieruit voortkomende bevindingen worden in dit hoofdstuk toegelicht.
4.2.
Bedrijven en milieuzonering
Goede ruimtelijke ordening voorkomt hinder en gevaar. Dit kan door voldoende afstand te houden tussen milieubelastende activiteiten (zoals bedrijven) en gevoelige functies (zoals woningen). Binnen de projectlocatie worden bouwmogelijkheden voor woningen geboden, in afwijking van de huidige toegestane functie ‘agrarisch’. Milieuzonering vanuit plangebied naar omgeving Woningen en hun bijgebouwen worden niet beschouwd als functies die een negatieve milieuinvloed op hun omgeving hebben. Een toets van de invloed van de ‘nieuwe’ functie van de projectlocatie Willem-Alexanderlaan op de omgeving hoeft dan ook niet plaats te vinden. Milieuzonering vanuit omgeving naar plangebied Woningen worden wel beschouwd als gevoelige functies voor milieu-invloed van inrichtingen uit hun omgeving. Bij het toekennen van een nieuwe woonfunctie of uitbreiding van de mogelijkheden voor ‘wonen’ dient inzichtelijk gemaakt te worden dat in de omgeving van de locatie geen bedrijven of inrichtingen voorkomen die het woon- en leefklimaat dusdanig slecht beïnvloeden, dat de woonfunctie niet toegestaan kan worden. In een aantal gevallen dienen bijgebouwen ook als milieugevoelige functie beschouwd te worden. Dit geldt met name als de mogelijkheid bestaat dat hier gedurende langere tijd (meerdere uren per dag) mensen verblijven. De realisatie van de 12 flexwoningen vindt plaats op agrarische grond.
In de huidige situatie is er dan ook geen sprake van een milieugevoelige functie. Voor de realisatie en het gebruik van de flexwoningen is sprake van het buitenplans afwijken van het geldend bestemmingsplan. Om te bepalen of tussen de milieubelastende activiteiten en de gevoelige functie voldoende afstand in acht wordt genomen, wordt veelal gebruik gemaakt van de VNG-publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’ uit 2009. In deze publicatie zijn voor een scala aan typen bedrijvigheid richtafstanden opgenomen voor de vier ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar. Daarnaast zijn indices voor verkeersaantrekkende werking, bodem, lucht en visueel opgenomen in de lijst. De richtafstand geldt tussen enerzijds de grens van de bestemming die bedrijven (of andere milieubelastende functies) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de
Ruimtelijke onderbouwing flexwoningen Willem-Alexanderlaan, Posterholt | 23 april 2024
25
gevel van een woning (of andere milieugevoelige functie) die volgens het bestemmingsplan of via vergunningvrij bouwen mogelijk is. Bij het bepalen van de richtafstanden zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Het betreft ‘gemiddeld’ moderne bedrijfsactiviteiten met gebruikelijke productieprocessen en voorzieningen. • De richtafstanden hebben betrekking op de omgevingstypen ‘rustige woonwijk’. Wanneer sprake is van ‘gemengd gebied’ kan de richtafstand met één trede worden verlaagd; • De richtafstanden bieden in beginsel ruimte voor normale groei van de bedrijfsactiviteiten. • Bij activiteiten met ruimtelijk duidelijk te onderscheiden deelactiviteiten (zoals productie, opslag, kantoren, parkeerterreinen) kunnen deze deelactiviteiten desgewenst als afzonderlijk te zoneren activiteiten worden beschouwd, bijvoorbeeld bij ligging van de activiteit binnen zones met een verschillende milieucategorie. • De richtafstand geldt tussen enerzijds de grens van de bestemming die bedrijven (of andere milieubelastende functies) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een woning die volgens het bestemmingsplan of via vergunningvrij bouwen mogelijk is. De gegeven afstanden zijn in het algemeen richtafstanden en geen harde afstandseisen. Dit betekent dat gemotiveerd afwijkingen in de lokale situatie mogelijk zijn. De richtafstanden zijn weergegeven in afstandsklassen.