Agendabundel

De aan de orde zijnde tweede wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord is een noodzakelijke stap om de inrichting en sturing van de Omgevingsdienst Midden en Noord-Limburg, zoals de RUD-LN na aangaan van de gewijzigde regeling gaat heten, te regelen. Tot deze noodzakelijke wijziging moet voor 1 april 2026 door de deelnemers worden besloten. In dat verband zijn al een aantal belangrijke stappen gezet: 1. op 26 juni jl. heeft het Algemeen Bestuur van de RUD Limburg-Noord het bedrijfsplan vastgesteld voor de bouw van een nieuwe Omgevingsdienst voor Noord- en Midden-Limburg: de ODNML. Gelijktijdig werd besloten om voor te stellen om de Gemeenschappelijke Regeling te wijzigen opdat nieuwe, robuuste afspraken worden gemaakt over de samenwerking; 2. vervolgens zijn zowel de raden als provinciale staten gevraagd hun zienswijzen te geven op het ontwerp bedrijfsplan en de ontwerpwijziging van de gemeenschappelijke regeling; 3. de vervolgstap is dat de zienswijzen worden beantwoord en dat het bedrijfsplan en de regeling waar nodig worden aangepast; 4. samen met de zienswijzennota zal de ontwerpregeling aan de raden van de deelnemende gemeenten en provinciale staten worden aangeboden voor toestemming; 5.

na het verlenen van toestemming kunnen de colleges van de deelnemende gemeenten en gedeputeerde staten besluiten tot het vaststellen van het bedrijfsplan in het Algemeen Bestuur en tot de wijziging van de gemeenschappelijke regeling. Het streven is erop gericht dat stappen 4 en 5 voor 1 april 2026 worden doorlopen. Wordt deze datum niet gehaald, dan heeft de staatssecretaris van Infrastructuur & Waterstaat in de kamerbrief van 23 september 2025 uiteengezet welke acties richting de regio's worden ondernomen: 1 "Op het moment dat een omgevingsdienst niet aan de robuustheidscriteria voldoet, is het aan de opdrachtgevers – gemeenten en provincies – op grond van de eerdergenoemde bestuurlijke afspraken ervoor te zorgen dat dit wel gaat gebeuren. Een van de robuustheidscriteria heeft op dit moment al een wettelijke grondslag, namelijk het voldoen aan de kwaliteitscriteria door de 1 Kamerstuk II 22343, nr. 431.

omgevingsdiensten. Die kwaliteitscriteria zijn door gemeenten en provincies vastgesteld. Omgevingsdiensten moeten daaraan dus niet alleen voldoen op basis van de interbestuurlijke afspraken, maar ook op basis van gemeentelijke en provinciale verordeningen. In situaties waarin een provincie onrechtmatige besluiten neemt of nalatig is in haar handelen, kan de ILT interbestuurlijk toezicht (IBT) opstarten. IBT richt zich nadrukkelijk op de uitvoering van medebewindstaken en intervenieert alleen in specifieke gevallen of concrete casussen. Inzet van IBT gebeurt op basis van algemene beleidskaders waarin de te doorlopen stappen en kaders staan beschreven. Als mij informatie bereikt dat een provincie niet voldoet aan haar wettelijke verplichtingen, heb ik de mogelijkheid de ILT hierover te berichten." Gezien het voorgaande en de uitgesproken ambitie om over te gaan tot het oprichten van een robuuste omgevingsdienst, is 1 april 2026 een belangrijke datum die niet uit het oog mag worden verloren. NOTA BEANTWOORDING ZIENSWIJZEN Alle gemeenteraden en de Staten zijn in de gelegenheid gesteld zienswijzen in te dienen. In deze Zienswijzenota wordt ingegaan op de gegeven zienswijzen. 2.

Raad van de gemeente Bergen De Raad van de gemeente Bergen heeft ten aanzien van het bedrijfsplan het volgende punt ingebracht: in de uitwerking van het bedrijfsplan dienen werkprocessen zodanig ingeregeld te zijn dat nabijheid van dienstverlening en integrale klantbenadering in afstemming tussen gemeente en omgevingsdienst zijn geborgd. De Raad raakt hier een belangrijk punt dat in de voorbereiding van het bedrijfsplan ook zeker is onderkend. De missie van de nieuwe Omgevingsdienst begint immers ook met de passage: “De Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg is een dienstverlenende organisatie dichtbij”. Op dit moment worden er nadere afspraken gemaakt over de werkprocessen en rollen - bij zowel deelnemers alsook de omgevingsdienst - die eraan moeten gaan bijdragen dat vanuit partnerschap en nabijheid wordt samengewerkt aan de dienstverlening en integrale klantbenadering. Zoals ook uit de beantwoording van de hiernavolgende zienswijzen zal volgen, is het vaststellen van het bedrijfsplan en het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling een hele belangrijke stap in de ambitie om op 1 april 2026 in formele zin een robuuste omgevingsdienst te zijn. Maar de ambities gaan verder. De ODNML gaat namelijk alle milieutaken voor haar deelnemers verrichten en niet alleen de wettelijk verplichte basistaken. De bouw van de ODNML is op 1 april 2026 dan ook nog niet ‘afgerond’.

Sterker nog: de dienstverlening zal een ingroeifase kennen. Het doel is dat de ODNML tot 2030 groeit naar een volwaardige organisatie. Dit vraagt geduld, van bestuurders, raden en staten en van de medewerkers. De ODNML investeert in mensen. De ODNML bouwt een bedrijfsvoering op en ontwikkelt nieuwe werkprocessen en een nieuwe organisatiecultuur waarbij nabijheid van dienstverlening en integrale klantbenadering zeker zullen worden geborgd. De ODNML wil namelijk partnerschap met haar deelnemers opbouwen, waarbij de dienstverlening aan alle deelnemers, ondernemers en inwoners voortdurend wordt verbeterd. In 2030 staat er een organisatie waar onze regio Noord- en Midden-Limburg trots op is! Overigens is in de AB-vergadering van 26 juni jl. ook uitgesproken om in 2030 de gemeenschappelijke regeling te evalueren. Deze evaluatie is ook als zodanig opgenomen in de regeling van de gewijzigde

gemeenschappelijke regeling ODNML. Thans leidt de zienswijze van de gemeenteraad van Bergen niet tot een aanpassing van het bedrijfsplan.

3. Raad van de gemeente Horst a/d Maas De Raad van de gemeente Horst aan de Maas heeft ten aanzien van het bedrijfsplan het volgende ingebracht: Wij kunnen instemmen met het ontwerp Bedrijfsplan op hoofdlijnen Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg met uitzondering van het huisvestingsvraagstuk. Wij kunnen niet instemmen met de keuze voor één hoofdlocatie met twee nevenlocaties. In het Bedrijfsplan op hoofdlijnen wordt vermeld dat de nieuwe Omgevingsdienst Noord- en MiddenLimburg ervoor kiest om - naast een centrale hoofdlocatie – twee decentrale locaties in te richten: “…….voorgesteld wordt om voor de circa 174 medewerkers vanuit twee nevenlocaties en één hoofdlocatie te gaan werken. … We denken daarbij vanuit een hoofdlocatie centraal in de regio …. Én we denken aan twee nevenlocaties, die er voor zorgen dat er altijd een werkplek nabij is in onze langgerekte regio. Voor deze locaties wordt onderzocht of gemeenten bereid zijn om onze medewerkers in hun gemeentehuis een werkruimte/verdieping beschikbaar te stellen….”. Wij zijn van mening, dat decentrale huisvesting c.q. het huisvesten van medewerkers op drie verschillende locaties, niet leidt tot één omgevingsdienst. Zeker niet als die medewerkers, zoals nu, weer in een gemeentehuis worden gehuisvest.

Feitelijk leidt het huisvesten van medewerkers in verschillende gemeentehuizen er ook toe, dat de oude situatie gecontinueerd wordt. We streven naar een robuuste uitvoeringsorganisatie, waarbij de medewerkers van de OD elkaar snel weten te vinden en de lijnen kort zijn. Huisvesting op één locatie draagt daar aan bij. Wij vinden decentrale huisvesting onbespreekbaar en gaan hier niet mee akkoord. Wij verzoeken u om dit onderdeel in het Bedrijfsplan op hoofdlijnen aan te passen. Uit deze zienswijze blijkt dat, onbewust en ongewild, in het bedrijfsplan een beeld is geschetst waaruit blijkt dat de gemeenschappelijke regeling op drie locaties wordt gehuisvest. Dat beeld is niet correct. Er is geen sprake van decentrale huisvesting. In het aangepaste bedrijfsplan wordt daarom niet meer gesproken van hoofdlocatie en nevenlocaties, maar van de hoofdlocatie en aanlandplekken. Deze aanlandplekken zullen worden ingericht als een plek waar, terwijl op weg voor de uitvoering van werkzaamheden, een toezichthouder een rapport uit kan werken. Deze aanlandplekken zullen uitdrukkelijk geen volwaardige kantoren worden die als alternatief voor de hoofdvestiging zouden kunnen dienen: er is maar één daadwerkelijke hoofdvestiging. Het bedrijfsplan wordt in voornoemde zin aangepast.

4. Raad van de gemeente Venlo De Raad van de gemeente Venlo heeft in de zienswijze twee punten opgenomen: 1. Nu er een relatie is gelegd tussen de verrekening van de kosten en de omvang van het takenpakket, is dit het natuurlijke moment om ook de stemverhouding aan te passen. De toezegging in het bedrijfsplan om in 2030 de stemverhouding voor een herziening te agenderen doet geen recht aan het belang van de gemeente Venlo als grootste opdrachtgever. De gemeenteraad van Venlo doet een dringende oproep om de stemverhoudingen zo spoedig mogelijk aan te passen en hierbij rekening te houden met de taken die voor de afzonderlijke deelnemers worden uitgevoerd en/of het financiële belang

van de afzonderlijke deelnemers. De gemeenteraad verzoekt hierbij om de Gemeenschappelijk Regeling Omgevingsdienst Zuid-Limburg als voorbeeld te nemen. 2. De voorliggende concept-wijziging van de GR is onder tijdsdruk tot stand gekomen. De vaststelling van de gewijzigde GR kan later plaatsvinden. Het is niet uit te sluiten dat een aantal punten in de nu voorliggende conceptwijziging nog voor verbetering vatbaar is. Gelet op de lange procedure voor het wijzigen van de GR bevelen wij aan na te gaan of er nog verbeteringen moeten worden doorgevoerd in de conceptwijziging, voordat de GR ter vaststelling wordt aangeboden. In haar eerste punt stelt de Raad van de gemeente Venlo voor de voorgestelde stemverhouding nu te wijzigen. In dat verband is in de eerste plaats van belang dat de stemverhoudingen in het AB niet wijzigen ten opzichte van de huidige situatie. De stemverhouding is expliciet bestuurlijk aan de orde geweest. In de AB-vergadering van 26 juni jl. is echter unaniem geconcludeerd de al bestaande stemverhouding tot 2030 te continueren. De wijziging van de stemverhouding in dit stadium heeft tot gevolg dat het gehele wijzigingstraject voor de gemeenschappelijke regeling opnieuw moet worden opgestart en er wederom opnieuw zienswijzen van alle andere raden en provinciale staten moeten worden gevraagd.

De door het ministerie van I&W gestelde datum van 1 april 2026 wordt in dat geval geenszins gehaald. Desondanks wordt de wens van de raad van Venlo onderkend dat een wijziging van de stemverhoudingen aangewezen zou kunnen zijn. Om meerdere redenen is daar op dit moment echter nog niet voor gekozen. In de AB-vergadering van 26 juni jl. is echter wel uitgesproken om in 2030 de gemeenschappelijke regeling te evalueren. Deze evaluatie is ook als zodanig opgenomen in de regeling van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling ODNML. In haar tweede punt constateert de Raad van de gemeente Venlo dat er hoge druk staat op de wijziging en dat dit kan hebben geleid tot onvolkomenheden. Dat is natuurlijk een feit dat wijzigingen onder druk dit risico meer inhouden dan wijzigingen waar ruim de tijd voor is. Toch hebben wij geprobeerd dit te voorkomen door het inschakelen van een brede juridische werkgroep vanuit de deelnemende bestuursorganen, inhoudelijk deskundigen en het betrekken van een terzake deskundig advocaat. Toch kunnen wij niet geheel uitsluiten dat er de komende jaren punten naar voren komen die een verdere wijziging of optimalisatie van de regeling noodzakelijk maken. ODNML stuurt erop aan dat de eventueel te constateren optimalisaties worden meegenomen in de voor 2030 geplande evaluatie.

Indien die evaluatie ertoe leidt dat een wijziging van de regeling noodzakelijk is, dan zal het daarvoor noodzakelijke wijzigingsproces worden doorlopen. Nadere beschouwing van de regeling heeft wel een aantal voor tekstuele verbeteringen opgeleverd. Deze zijn in paragraaf 6 benoemd. Samenvattend leidt de zienswijze van de gemeenteraad van Venlo niet tot een wijziging van de ontwerpregeling. Wel wordt – nogmaals – de toezegging gedaan dat zowel de inhoud van de regeling als de stemverhoudingen in 2030 zullen worden geëvalueerd. Indien uit die evaluatie volgt dat een nadere wijziging van de regeling noodzakelijk is, dan zal het daarvoor noodzakelijke wijzigingsproces worden doorlopen. 5. Provinciale Staten van de Provincie Limburg In de zienswijze van Provinciale Staten van de Provincie Limburg zijn twee punten opgenomen: 1. In het concept-bedrijfsplan staat dat de start van de nieuwe fysieke en robuuste Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (ODNML) op 1 april 2026 is gepland en dat de omgevingsdienst kan voldoen aan de landelijke robuustheidscriteria. Wij zijn van mening dat de RUD Limburg Noord met het vaststellen van het concept-bedrijfsplan een belangrijke en noodzakelijke stap zet in de transformatie van een netwerkorganisatie naar een fysieke en

robuuste omgevingsdienst. Voor het volledig afronden van deze transformatie moet de RUD Limburg-Noord echter nog de nodige stappen zetten en de nodige besluiten nemen, Hoewel wij zien dat de huidige projectorganisatie voortvarend aan de slag is, hebben wij vernomen dat het ministerie van lnfrastructuur en Waterstaat voorlopig inschat dat de RUD Limburg Noord op 1 april 2026 nog niet aan alle robuustheidscriteria voldoet. Dit baart ons zorgen. Wij realiseren ons dat het niet eenvoudig zal zijn om de transformatie naar een fysieke en robuuste omgevingsdienst uiterlijk 1 april 2026 te voltooien, maar roepen u op om alles in het werk te stellen deze transformatie overeenkomstig het concept-bedrijfsplan voor dit moment af te ronden. 2. Wij stellen vast dat in artikel 3 van de ontwerpwijziging van de gemeenschappelijke regeling onderscheid wordt gemaakt tussen de taken die worden ingebracht door Gedeputeerde Staten en door de "colleges" (waarmee wordt bedoeld "de colleges van burgemeester en wethouders"). Wij zijn van oordeel dat dit duidelijker in de tekst moet staan en stellen u daarom voor dat de term "bevoegde gezagen" in artikel 3 van de ontwerpwijziging gemeenschappelijke regeling wordt gewijzigd in de term "colleges". Daarmee wordt tevens ondervangen dat de term "bevoegde gezagen" nergens in de gemeenschappelijke regeling is gedefinieerd.

Ten aanzien van het eerste ingebrachte punt onderschrijft de ODNML dat samen alles in het werk moeten worden gesteld om voor 1 april 2026 te voldoen aan de landelijke criteria. Uw gedeputeerde Marc van Caldenberg omschreef het treffend: “Dit vraagt een marathon in sprintsnelheid”. Alle betrokkenen hebben de afgelopen periode grote vooruitgang geboekt. Zo is eind november de 1e wijziging van de begroting 2026 aan de raden en provinciale staten toegezonden ter zienswijze. Deze stap draagt bij aan het streven op 1 april 2026 in formele zin een robuuste omgevingsdienst te zijn. Maar de ambities gaan verder. De ODNML gaat namelijk alle milieutaken voor haar deelnemers verrichten en niet alleen de wettelijk verplichte basistaken. De bouw is nog niet op 1 april 2026 ‘afgerond’. Sterker nog: de dienstverlening zal een ingroeifase kennen. Het doel is dat de ODNML tot 2030 groeit naar een volwaardige organisatie. Dit vraagt geduld, van bestuurders, raden en staten en van de medewerkers. De ODNML investeert in mensen. De ODNML bouwt een bedrijfsvoering op en ontwikkelt nieuwe werkprocessen en een nieuwe organisatiecultuur. De ODNML wil partnerschap met haar deelnemers opbouwen, waarbij de dienstverlening aan alle deelnemers, ondernemers en inwoners voortdurend wordt verbeterd.

In 2030 staat er een organisatie waar onze regio Noord- en Midden-Limburg trots op is! Het tweede ingebrachte punt vraagt om een verduidelijking van de tekst van artikel 3 in lijn met de bedoeling ervan. Wij stellen vast dat deze wijziging de tekst inderdaad verduidelijkt wat de bedoeling is van dit artikel en de wijziging van de gemeenschappelijke regeling wordt dan ook conform dit voorstel gewijzigd. Deze zienswijze leidt tot wijziging van artikel 3. De term ‘bevoegd gezag’ wordt daar gewijzigd in ‘colleges’. 6. Overige wijzigingen Aan de ter zienswijze toegezonden versie van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling zijn nog enige tekstuele wijzigingen aangebracht. Hieronder zijn die wijzigingen opgenomen. 1

Invoegen definitie Landelijk basistakenpakket, verwijderen definitie Wettelijk basistakenpakket

Wijziging om de termen in overeenstemming te brengen met de landelijk gebruikte termen.

3 eerste lid 3 eerste lid

Wijziging terminologie Verwijdering tekst

3 tweede lid 10 24

Wijziging tekst Wijziging tekst verwijzing "onder 2." gewijzigd naar "onder 3." Wijziging tekst

Toelichting

Daarnaast zijn enkele schrijffouten verbeterd.

Zie art., 1 Tekst regeling en uit toelichting kenbare bedoeling in overeenstemming brengen Verbetering leesbaarheid Verbetering leesbaarheid Kennelijke verschrijving verbeterd Zie art. 1

Raadsvoorstel Zaaknummer Onderwerp: Datum: Indiener agendapunt: Portefeuillehouder: Gevraagd besluit:

Bijlage(n):

Z25-060167 Voorbereidingskrediet haalbaarheidsonderzoek m.b.t. basisschool de Hovenier en omliggende maatschappelijke voorzieningen in dorpskern Montfort 20 januari 2026 College van Burgemeester en wethouders Roerdalen L. Vestjens 1. Een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 370.000,- voor een haalbaarheidsonderzoek m.b.t. basisschool de Hovenier en omliggende maatschappelijke gebouwen in dorpskern Montfort. 2. In te stemmen met begrotingswijziging nr… 2026-6. 1. Raadsbesluit 2. Begrotingswijziging nr. 2026-6

Toelichting bij het raadsvoorstel 1. Onderwerp Voorbereidingskrediet haalbaarheidsonderzoek m.b.t. basisschool de Hovenier en omliggende maatschappelijke voorzieningen in dorpskern Montfort. 2. Inleiding De noodzaak voor vervangende huisvesting voor basisschool de Hovenier te Montfort is door de gemeente Roerdalen opgenomen in het integraal Huisvestingsplan (IHP 2021). Het gebouw van basisschool De Hovenier dateert uit 1989 en is momenteel 36 jaar oud In het IHP uit 2021 is het advies opgenomen om, mede door de leeftijd van het gebouw en de gemiddelde QuickScan score, het gebouw binnen 5 tot 10 jaar te renoveren of te herbouwen. Ondanks dat dit gebouw niet direct aan de beurt is voor een grootschalige bouwkundige ingreep, behoeft het wel de nodige aandacht met betrekking tot het binnenmilieu. Door de jaren heen zijn onderwijsconcepten en beleid drastisch veranderd. De huidige bouwkundige voorziening voldoet niet aan het huidige wettelijke bouwbesluit en het ‘BENG’-principe (bijna energie neutraal gebouw). Tegelijkertijd liggen rondom de school diverse voorzieningen: een sporthal, voetbalvelden, tennisbanen en een skatebaan. Dit biedt de mogelijkheid om niet alleen de school, maar ook de sport- en beweegvoorzieningen én de kinderopvang in samenhang te bekijken. Hiermee liggen er

Pagina 1 van 7

kansen voor een moderne voorziening in Montfort die onderwijs, sport, opvang en ontmoeting met elkaar verbindt. Een dergelijke integrale aanpak draagt niet alleen bij aan goede huisvesting voor het onderwijs, maar versterkt ook de leefbaarheid van de kern Montfort. Het biedt inwoners van verschillende leeftijden en achtergronden ruimte om elkaar te ontmoeten en samen actief te zijn. Daarmee wordt de kern aantrekkelijk en toekomstbestendig gehouden. De richtinggevende uitgangspunten van het recent vastgestelde accommodatiebeleid worden in de haalbaarheidsstudie meegenomen. De insteek is om de totstandkoming van deze haalbaarheidsstudie te betrekken bij de te houden dorpsgesprekken in kader van het accommodatiebeleid. De uitgangspunten van het IHP zijn helder. In het IHP 2021 wordt op basis van de QuickScanscore, capaciteitsanalyse en afwegingscriteria aangeven op welke termijn de basisscholen in Roerdalen moeten worden vernieuwd/verbouwd. Voor de Hovenier is dat een periode van 5-10 jaar. Dat betekent dus in de periode 2026-2031 Momenteel wordt er een herijking van het IHP uitgevoerd, daarin wordt de school in Montfort nu niet verder opgenomen, omdat die nu met deze haalbaarheidsstudie verder in beeld wordt gebracht.

Met dit voorstel conformeren wij ons aan de programmabegroting 2025-2028 waarin expliciet is opgenomen een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren die scenario’s in kaart brengt waaruit een keuze kan worden gemaakt.

3. Beslispunten De raad besluit: 1. Een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 370.000,- voor een haalbaarheidsonderzoek m.b.t. basisschool de Hovenier en omliggende maatschappelijke voorzieningen in dorpskern Montfort. 2. In te stemmen met begrotingswijziging nr. 2026-6.

4. Argumenten Het beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet van € 370.000,- is een noodzakelijke en verantwoorde stap om te komen tot een goed onderbouwde en toekomstbestendige besluitvorming over de huisvesting van basisschool de Hovenier en omliggende maatschappelijke voorzieningen in de dorpskern Montfort. Het huidige gebouwenbestand voldoet niet langer aan de eisen van deze tijd op het gebied van duurzaamheid, functionaliteit en onderwijskwaliteit. Daarnaast staat de leefbaarheid van de dorpskern onder druk door verouderde voorzieningen en versnippering van functies.

Pagina 2 van 7

Met dit voorbereidingskrediet kan een integraal haalbaarheidsonderzoek worden uitgevoerd waarin verschillende scenario’s voor clustering, renovatie of nieuwbouw zorgvuldig worden onderzocht. Dit omvat onder andere bouwkundige analyses, ruimtelijke inpassing, financiële doorrekeningen, toekomstige demografische ontwikkelingen en de kansen voor het combineren van maatschappelijke functies. Het onderzoek vormt daarmee een cruciale basis om later een wel overwogen, transparant en financieel solide investeringsbeslissing te kunnen nemen. Door nu te investeren in een grondige voorbereiding voorkomen we suboptimale keuzes, kostenoverschrijdingen en vertragingen in een later stadium. Bovendien biedt het traject kansen om de maatschappelijke voorzieningen in Montfort te versterken, samenwerking te stimuleren en een toekomstbestendig voorzieningen aanbod voor bewoners en leerlingen te realiseren. 5. Kanttekeningen 5.1 Onzekerheden in kosten en scope. De uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek kunnen leiden tot aanvullende onderzoek behoeften of kosten, bijvoorbeeld voor verdieping technisch onderzoek, participatie of ruimtelijke verkenning. De nu gevraagde middelen zijn zo realistisch mogelijk geraamd. Bij nieuwe inzichten kan een aanvullende financiële bijdrage noodzakelijk blijken. 5.2 Beschikbaarheid van marktpartijen.

De capaciteit in de markt voor bouwkundig, technisch en ruimtelijk onderzoek is beperkt. Hierdoor kunnen planningen onder druk komen te staan en kan het langer duren voordat resultaten worden opgeleverd. Dit kan invloed hebben op de besluitvormingstermijnen. 5.3 Afhankelijkheden tussen betrokken partijen. Het project raakt meerdere organisaties (w.o. Stichting Swalm & Roer, maatschappelijke partners, gebruikers van huidige gebouwen). Verschillen in belangen, tempo en verwachtingen kunnen de voortgang beïnvloeden. Wij gaan dit proces goed managen om zoveel mogelijk vertragingen te voorkomen. 5.4 Onzekerheid in demografische ontwikkelingen De demografische ontwikkelingen bevatten voor de kern Montfort onzekerheden, vooral op het gebied van leerlingen aantallen en vergrijzing. De demografische variabelen beïnvloeden de uiteindelijke afwegingen en kunnen tijdens het onderzoek nog wijzigen. 5.5 Risico op bestuurlijke en maatschappelijke verwachtingen. Het beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet kan bij inwoners, ouders en medewerkerkers verwachtingen wekken over uitkomsten zoals nieuwbouw of clustering. Het is belangrijk te benadrukken dat het onderzoek scenario’s verkent, maar nog géén keuze vastlegt. 5.6 Ruimtelijke haalbaarheid nog niet gegarandeerd.

Pagina 3 van 7

Hoewel in het onderzoek ruimtelijke scenario’s worden bekeken, is het nog niet zeker of alle opties planologisch en stedenbouwkundig realiseerbaar zijn. De uitkomsten kunnen beperkingen of aanvullende voorwaarden aan het licht brengen. 5.7 Mogelijke impact op huidige gebouwen en gebruikers. Afhankelijk van de te onderzoeken scenario’s kunnen tijdelijke huisvestingsvraagstukken ontstaan in latere fases van het project. Deze zijn nu nog niet volledig te overzien en worden pas in de vervolgfase concreet. 5.8 Integrale afweging maatschappelijke functies. De clustering of herontwikkeling van verschillende maatschappelijke functies kan kansen bieden, maar kan ook om scherpe keuzes vragen. Niet alle functies kunnen mogelijk binnen één concept worden ingepast. Dit kan leiden tot mogelijke prioritering. 6. Financiën Voor het uitvoeren van het haalbaarheidsonderzoek is een voorbereidingskrediet van € 370.000,noodzakelijk. Dit bedrag dekt onder meer, bouwkundige en technische onderzoeken, ruimtelijke en stedenbouwkundige analyses, financiële scenario vergelijkingen, participatie en communicatie trajecten, proces- en project management kosten. In onderstaande tabel worden deze nader toegelicht. Deelproject Externe Projectleider

Verwachte kosten € 100.000,-

Adviseurs

€ 150.000,-

Beleidsmedewerker Onderwijs

€ 15.000,-

Beleidsmedewerker Sport en Welzijn

€ 15.000,-

Pagina 4 van 7

Motivering Verantwoordelijk voor de totale project fases Inventarisatie gebouwen, haalbaarheidsonderzoek, scenario’s uitwerken, deelnemen dorpsgesprekken, deelnemen project en werkgroep overleggen. Inventariseren behoeften van onderwijs stichting en kinderopvang. Bijwonen gesprekken en project overleggen Inventariseren behoeften sport en spel en toekomst wensen voor de kern Montfort. Deelnemen project overleggen

Juridische zaken

€ 25.000,-

Financiën

€ 15.000,-

Communicatie

€ 15.000,-

Leefomgeving

€ 15.000,-

Overige

€ 20.000.-

Totaal

€ 370.000,-

Inventariseren huidige overeenkomsten en opmaken nieuwe overeenkomsten etc. Financiële administratie opzet, begeleiding, controle fiscaliteit en budget inregeling en controle. Communicatieplan, inrichten website, media correspondentie. Etc. Ondersteuning, Project fase in plannen afspraken, verslaglegging bij projectgroep, werkgroep, stuurgroep Mogelijke onvoorziene benodigde adviezen, onderzoeken Benodigd als voorbereidingskrediet.

De kapitaallasten van dit voorbereidingskrediet bedragen afgerond € 9.000. Deze zullen pas later opkomen. Conform artikel 60 Besluit Begroten & Verantwoorden (BBV) kunnen wij de kosten van onderzoek en ontwikkeling activeren zodra uw Raad t.z.t. heeft besloten om tot de bouw over te gaan. Deze kapitaallasten zullen gelijklopen met de kapitaallasten van de bouw van de Hovenier. Mocht de bouw van de school niet doorgaan dan zullen de kosten van het onderzoek in een keer t.l.v. de exploitatie worden gebracht. Deze kapitaallasten zullen worden betrokken bij de kadernota 2027.

7. Eerdere besluitvorming In de programmabegroting 2025-2028 is, onder het tactisch doel ‘versterken van de sociale basis’, expliciet opgenomen een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren die scenario’s in kaart brengt waaruit een keuze kan worden gemaakt.

8. Communicatie

Pagina 5 van 7

Een gericht communicatieplan zal worden opgesteld waarbij alle belanghebbenden in worden meegenomen.

9. Planning en uitvoering In onderstaand schema wordt weergegeven hoe dit project vorm zal worden weergegeven.

10. Privacy Het haalbaarheidsonderzoek heeft geen directe verwerking van persoonsgegevens van inwoners, ouders of leerlingen tot doel. Wel kan in het proces gebruik worden gemaakt van informatie die door betrokken organisatie wordt aangeleverd, zoals demografische gegevens of algemene gebruiksstatistieken van voorzieningen. De gegevens worden uitsluiten op geaggregeerd en geanonimiseerd niveau gebruikt en bevatten geen herleidbare persoonsgegevens. 11. (Wettelijk en/of beleidsmatig) kader Het haalbaarheidsonderzoek en de mogelijke vervolgscenario’s vinden plaats binnen de geldende wettelijke kaders voor onderwijshuisvesting en maatschappelijke voorzieningen. Hierbij zijn onder meer de volgende kaders van toepassing: Wet op het primair onderwijs (WPO)

Pagina 6 van 7

Regelt de verantwoordelijkheden van gemeenten voor adequate onderwijshuisvesting, inclusief het onderhoud, renovatie en vervangende nieuwbouw van scholen. Besluit bekostiging onderwijshuisvesting Bevat normen en berekeningsmethoden voor bekostiging van voorzieningen in het onderwijs. Omgevingswet Relevant voor toekomstige ruimtelijke inpassingen, gebiedsontwikkelingen, participatie en vergunning verlening. Beleidsmatige kaders Gemeentelijke beleidskader onderwijshuisvesting Biedt richtlijnen voor keuzes in renovatie, uitbreiding, nieuwbouw en samenwerkingsmogelijkheden tussen voorzieningen. Integraal huisvestingsplan (IHP 2026 - 2029). Lokaal onderwijsbeleid vormen de basis afstemming met schoolbesturen over kwaliteit, capaciteit en toekomstgericht onderwijs. Duurzaamheids- en energiebeleid Stelt eisen voor toekomstbestendige, energiezuinige en klimaat adaptieve gebouwen. Dorps- of gebiedsvisie Montfort Geeft richting aan gewenste ontwikkelingen in de dorpskern en vormt een kader voor ruimtelijke inpassing van maatschappelijke functies.

12. Bijlagen 1. Raadsbesluit 2. Begrotingswijziging nr. 2026-6 Sint Odiliënberg, 20 januari 2026 Burgemeester en wethouders van Roerdalen, De secretaris,

De burgemeester,

{sl:Sigr1:capture:size(200,99)}}

{{esl:Signer2:capture:size(200,99)}}

ing. L.H.C. Bijl

Ing. J.M.A. van Agtmaal

Pagina 7 van 7

Raadsbesluit

Jaar …./../..

Zaaknummer: Z25-060167 Onderwerp: Voorbereidingskrediet haalbaarheidsonderzoek m.b.t. basisschool de Hovenier en omliggende maatschappelijke voorzieningen in dorpskern Montfort De raad van de gemeente Roerdalen heeft; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 20 januari 2026,

het volgende besluit genomen:

Besluit: 1. Een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 370.000,- voor een haalbaarheidsonderzoek m.b.t. basisschool de Hovenier en omliggende maatschappelijke voorzieningen in dorpskern Montfort. 2. In te stemmen met begrotingswijziging nr. 2026-6 Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 12 maart 2026. De gemeenteraad van Roerdalen, De griffier,

De voorzitter,

mr. M. Heijnens-Coenjaerts

ing. J.M.A. van Agtmaal

Pagina 1 van 1

BEGROTINGSWIJZIGING

Dienstjaar: 2026

Wijziging nr.: 6

Gemeente ROERDALEN De raad der gemeente Roerdalen besluit de begroting van lasten en baten voor bovengenoemd dienstjaar te wijzigen als volgt: 2026 Omschrijving

wijziging lasten

(Bedragen * € 1.000) 2027

wijziging baten

wijziging lasten

2028 wijziging baten

wijziging lasten

2029 wijziging baten

wijziging lasten

wijziging baten

Aanpassingen begroting 2026 n.a.v. Voorbereidingskrediet Haalbaarheidsonderzoek basisschool de Hovenier en omliggende maatschappelijke gebouwen in dorpskern Montfort Exploitatie per programma 1. Krachtige dorpen

9

2. Participatie, ondersteuning en zorg 3. Veilige dorpen 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur 5. Woonomgeving 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening 8. Algemene Middelen

9

Reserve mutaties per programma n.v.t.

Exploitatieresultaat na bestemming Eigen Vermogen n.v.t.

Vreemd vermogen n.v.t.

Investeringen Nieuwe investeringen

Toelichting op de begrotingswijziging Voor een toelichting verwijzen we naar het raadsvoorstel.

370

2026 Omschrijving

wijziging lasten

2027 wijziging baten

wijziging lasten

2028 wijziging baten

wijziging lasten

2029 wijziging baten

wijziging lasten

Aanpassingen begroting 2026 n.a.v. Voorbereidingskrediet Haalbaarheidsonderzoek basisschool de Hovenier en omliggende maatschappelijke gebouwen in dorpskern Montfort

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 12 maart 2026. De raad voornoemd, de griffier,

Ingevolge art. 203 gemeentewet gezonden aan: Gedeputeerde Staten van Limburg Datum van inzending: kenmerk:

de voorzitter,

wijziging baten

Raadsvoorstel Zaaknummer Onderwerp: Datum: Indiener agendapunt: Portefeuillehouder: Gevraagd besluit: Bijlage(n):

Z25-052540 Welzijn-wonen-zorgvisie 2026 20 januari 2026 College van Burgemeester en wethouders Roerdalen L. Vestjens 1. De Welzijn-wonen-zorgvisie 2026 vast te stellen. 1. Welzijn-wonen-zorgvisie 2026 2. Concept-raadsbesluit

Toelichting bij het raadsvoorstel 1. Onderwerp Welzijn-wonen-zorgvisie 2026 2. Inleiding Roerdalen streeft naar een inclusieve- en toekomstbestendige samenleving waarin welzijn, wonen en zorg zo optimaal mogelijk zijn afgestemd op de behoeften van alle inwoners. Van jong tot oud. Daarbij zetten we in op bestaanszekerheid. We willen dat al onze inwoners zo goed mogelijk kunnen wonen en leven in Roerdalen. In een tijd van demografische veranderingen, economische uitdagingen en een toenemende zorg- en ondersteuningsvraag hebben we daarvoor een heldere en strategische visie ontwikkeld. De Welzijn-wonen-zorgvisie 2026 biedt richting aan het beleid en vormt een leidraad voor de komende jaren. In het Actieplan Versnellen woningbouw dat is vastgesteld in 2025 is deze visie opgenomen als een van de beleidsmatige bouwstenen. Deze visie is vervolgens een bouwsteen voor het nog op te stellen Programma Volkshuisvesting. Dit Programma wordt een wettelijke verplichting op grond van de – naar verwachting op 1 juni 2026 in werking tredende - Wet versterking regie volkshuisvesting. De visie is geschreven met de kennis van nu en vanuit wetgeving van nu. Deze kan aan verandering onderhevig zijn.

Deze visie geeft inzicht in de opgaven rond welzijn, wonen en zorg en antwoord op de vraag: waar willen we staan in 2040? Voor het fysiek domein zijn de uitgangspunten voor wonen en de daarbij behorende leefomgeving opgenomen in de Omgevingsvisie Roerdalen 2050 en het Actieplan versnellen woningbouw dat de voorloper vorm van het Programma Volkshuisvesting. Voor het sociaal domein zijn de beleidsuitgangspunten meer verspreid over verschillende beleidsterreinen.

Pagina 1 van 4

Deze visie brengt deze twee domeinen samen en bouwt verder aan een Roerdalen waar het fijn wonen en leven is. Ook helpt deze visie om doelgerichte keuzes te maken en concrete stappen te zetten naar een sterk en vitaal Roerdalen. 3. Beslispunten De raad besluit: 1. De Welzijn-wonen-zorgvisie 2026 vast te stellen. 4. Argumenten 1.1 Relatie met het Actieplan Versnellen woningbouw en Programma volkshuisvesting In april 2025 is het Actieplan versnellen woningbouw vastgesteld door uw raad. Dit Actieplan is de eerste stap richting het Programma volkshuisvesting dat naar verwachting een wettelijke verplichting gaat worden en momenteel in ontwikkeling is. Het Actieplan bestaat momenteel uit een kapstok met beleidsmatige bouwstenen en projecten. De nu voorliggende visie is opgenomen als beleidsmatige bouwsteen. Het nog op te stellen volkshuisvestingsprogramma, en daarmee de nu voorliggende visie, vormen de basis voor onze gemeente om afspraken te maken met woningcorporaties, verhuurders, zorgaanbieders en zorgkantoren over wat ouderen en mensen uit aandachtsgroepen afgezien van huisvesting, nodig hebben aan zorg en ondersteuning. Wanneer de Wet versterking regie volkshuisvesting in werking treedt, heeft de gemeente twee jaar de tijd om een volkshuisvestingsprogramma te maken. Deze visie wordt straks onderdeel van het Programma volkshuisvesting.

Deze toevoeging doen we vanuit de overtuiging dat welzijn onlosmakelijk aan wonen en zorg gekoppeld is. Een sterke sociale basis draagt bij aan een inclusief en toekomstbestendig Roerdalen. 1.2 Relatie met de Wet versterking regie volkshuisvesting De Wet versterking regie volkshuisvesting heeft als doel de regie op de woningbouwopgave in Nederland te versterken. Deze wet geeft het Rijk, provincies en gemeenten meer juridische- en bestuurlijke instrumenten om te sturen op het aantal, type en locatie van woningen. Daarbij wordt bijzondere aandacht besteed aan betaalbare huisvesting en kwetsbare doelgroepen. 1.3 Programma ‘een thuis voor iedereen’ Het programma ‘Een thuis voor iedereen’ is een landelijke aanpak gericht op het realiseren van voldoende, passende en betaalbare woonruimte voor álle groepen in de samenleving. De focus ligt op het verbeteren van huisvesting voor ouderen, jongeren, statushouders en mensen met zorgbehoeften zoals dak- en thuislozen en mensen met GGZ-problematiek.

Pagina 2 van 4

1.4 Integraal tot stand gekomen Deze visie is tot stand gekomen met input van diverse stakeholders: afvaardigingen van belangengroepen van inwoners, afvaardigingen van professionele stakeholders, input van de adviesraad sociaal domein en input gedurende een raadsbijeenkomst. Op 13 januari 2026 is er een bijeenkomst geweest waarin de resultaten teruggekoppeld zijn aan de betrokken stakeholders. 5. Kanttekeningen 1.1 Een brede uitvraag om deel te nemen aan stakeholdersbijeenkomsten is gedaan, maar mogelijk hebben niet alle stakeholders input gegeven De mogelijkheid is aan een grote hoeveelheid stakeholders gegeven om input te leveren, maar mogelijk heeft niet iedereen deelgenomen of input op een andere wijze geleverd ondanks geleverde inspanning hierin. 1.2 Realisatie van diverse woonvormen vraagt tijd, nieuwe initiatieven en mogelijke aanpassing van lokale regelgeving Het realiseren van diverse woonvormen zoals beschreven in de visie is niet op korte termijn gerealiseerd. Dit vraagt omdenken van aanbieders, projectontwikkelaars, inwoners, maar mogelijk ook aanpassing van lokale regelgeving en daarmee ook interne afstemming. 1.3 Realisatie van een woonvorm voor één van de genoemde doelgroepen vraagt zorgvuldige afstemming met omwonenden. De gemeente Roerdalen heeft de wens een woonvorm van één van de genoemde doelgroepen te realiseren.

Dit vanuit het fairshare principe in de regio, maar vooral omdat elke inwoner van Roerdalen het recht heeft om prettig te kunnen wonen. De gemeente realiseert zich dat realisatie van een dergelijke voorziening in zorgvuldige afstemming met omwonenden en overige stakeholders moet gebeuren. 6. Eerdere besluitvorming N.v.t 7. Communicatie 1. Terugkijken Deze visie is tot stand gekomen met input van eerdergenoemde stakeholders. Ook de terugkoppeling van deze visie is aan de eerder genoemde stakeholders gedaan. Zij zijn dus op de hoogte van de inhoud van de visie. 2. Vooruitkijken

Pagina 3 van 4

Na besluitvorming door uw raad communiceren we over de belangrijkste punten van de Welzijn-Wonen-Zorg visie met onze inwoners. Dat doen we via onze reguliere communicatiekanalen. Bij toekomstige projecten die voortvloeien uit de uitgangspunten van de visie, stemmen we telkens een communicatieaanpak af. 8. Planning en uitvoering Nadat de visie door uw raad is vastgesteld, zal een afwegingskader voor nieuwe initiatieven voorgelegd worden aan ons college. 9. Privacy N.v.t. 10. (Wettelijk en/of beleidsmatig) kader Het Programma volkshuisvesting, en daarmee deze Welzijn-wonen-zorg visie vormt de basis voor onze gemeente om afspraken te maken met woningcorporaties, verhuurders, zorgaanbieders en zorgkantoren over wat ouderen en mensen uit aandachtsgroepen afgezien van huisvesting, nodig hebben aan zorg en ondersteuning. Daarnaast is er een sterke relatie met de Wet versterking regie volkshuisvesting. Binnen deze wet wordt extra aandacht besteed aan betaalbare huisvesting en kwetsbare doelgroepen. Ook het programma ‘een thuis voor iedereen’ richt zich op het realiseren van voldoende, passende en betaalbare woonruimte voor álle groepen in de samenleving. 11. Bijlagen 1. Welzijn-wonen-zorgvisie 2026

Sint Odiliënberg, 20 januari 2026

Burgemeester en wethouders van Roerdalen, De secretaris,

De burgemeester,

{{esl:Signer1:capture:size(200,99)}}

{{esl:Signer2:capture:size(200,99)}}

ing. L.H.C. Bijl

Ing. J.M.A. van Agtmaal

Pagina 4 van 4

Welzijn-wonen-zorgvisie 2026

Voorwoord Roerdalen is een gemeente waar we omzien naar elkaar. Waar we geloven dat iedereen, jong of oud, met of zonder zorgvraag, een plek verdient om zich thuis te voelen. Dat is de kern van deze Welzijn-Wonen-Zorgvisie. 2

We staan voor grote uitdagingen. Jarenlang mochten wij in Roerdalen maar beperkt woningen toevoegen. Daardoor konden jongeren geen nieuwe woningen vinden en trokken deze weg. Mede hierdoor vergrijsde Roerdalen sneller dan andere gemeenten. Door de groei van de groep ouderen groeit ook de vraag naar zorg. Tegelijkertijd willen we dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Dat vraagt om nieuwe oplossingen, om creativiteit en vooral om samenwerking. Niet alleen van de gemeente, maar van ons allemaal:inwoners, zorgaanbieders, woning-corporaties en maatschappelijke organisaties. In deze visie schetsen we hoe we samen de toekomst willen vormgeven. We kiezen voor sterke dorpen, voor een sociale basis waarin mensen elkaar ondersteunen, en voor woonvormen die passen bij de wensen van vandaag én morgen. We sluiten aan bij de regionale koers: geen uitbreiding van verpleeghuiscapaciteit, maar investeren in innovatieve woonzorgconcepten en het versterken van gemeenschappen. Met deze visie komen de kernwaarden van hoe wij als gemeente willen werken samen. Samen bouwen en zeker ook Samen Doen! mét aandacht voor zorg. Deze visie is geen eindpunt, maar een uitnodiging. Een uitnodiging om mee te denken, mee te doen en samen te werken aan een Roerdalen waarin iedereen kan zeggen: hier hoor ik, hier voel ik me thuis. Roland Slangen Wethouder Wonen Gemeente Roerdalen

Inhoudsopgave

3

1. 1.1 1.2 1.3 2. 2.1 2.2 2.3 3. 3.1 3.2 3.3 4. 4.1 4.2 4.3 4.4 5. 5.1 5.2 5.3 5.4 6. 7. 7.1

Voorwoord Samenvatting Inleiding Waarom een Welzijn-Wonen-Zorgvisie? Achtergrond Leeswijzer Situatie in Roerdalen Infographics Wettelijk kader Regionaal en lokaal beleid Samen bouwen Uitbreiden woon- en woonzorg aanbod Vinden van een passende woning Speerpunten Samen doen Zelfredzame gemeenschappen Domein- en organisatie overstijgend samenwerken Zachte landing in de wijk Speerpunten Samen in de omgeving Groen uitnodigend en veilig Elkaar ontmoeten Beschikbaarheid en bereikbaarheid van voorzieningen Speerpunten Toetsingskader Pilot Huisvesten jongeren Nawoord

Samenvatting 2 3 4 4 5 5 6 6 11 12 16 16 17 19 20 20 21 21 22 23 23 23 24 25 26 27 27

Roerdalen streeft naar een inclusieve- en toekomstbestendige samenleving waarin welzijn, wonen en zorg zo optimaal mogelijk zijn afgestemd op de behoeften van alle inwoners. Van jong tot oud. Daarbij zetten we in op bestaanszekerheid. We willen dat al onze inwoners zo goed mogelijk kunnen wonen en leven in Roerdalen. In een tijd van demografische veranderingen, economische uitdagingen en een toenemende zorg- en ondersteuningsvraag hebben we daarvoor een heldere en strategische visie ontwikkeld. Deze visie is met input van een afvaardiging van onze inwoners, maatschappelijke partners en gemeenteraad tot stand gekomen. Deze Welzijn-Wonen-Zorgvisie biedt richting aan ons beleid en vormt een leidraad voor de komende jaren. Daarbij hebben we aandacht voor verschillende urgente- en aandachtsgroepen. We streven naar een zo inclusief mogelijk Roerdalen. Hierbij werken we nauw samen met onze lokalen en regionale partners op het gebied van welzijn, wonen en zorg.

1. Inleiding Wonen en leven midden in de samenleving, ongeacht of je een ondersteuningsvraag hebt. Samen mee kunnen doen. Roerdalen als thuis voor iedereen. Dat is waar we in Roerdalen voor staan. 4

Roerdalen streeft naar een inclusieve- en toekomstbestendige samenleving waarin welzijn, wonen en zorg zo optimaal mogelijk zijn afgestemd op de behoeften van alle inwoners. Van jong tot oud. Daarbij zetten we in op bestaanszekerheid. We willen dat al onze inwoners zo goed mogelijk kunnen wonen en leven in Roerdalen. In een tijd van demografische veranderingen, economische uitdagingen en een toenemende zorg- en ondersteuningsvraag hebben we daarvoor een heldere en strategische visie ontwikkeld. Deze Welzijn-Wonen-Zorgvisie biedt richting aan ons beleid en vormt een leidraad voor de komende jaren. Deze visie is een bouwsteen voor het nog op te stellen Programma Volkshuisvesting. Dit Programma wordt een wettelijke verplichting op grond van de - nog aan te nemen - Wet regie versterking volkshuisvesting. De visie is geschreven met de kennis van nu en vanuit wetgeving van nu. Deze kan aan verandering onderhevig zijn.

1.1 Waarom een Welzijn-Wonen-Zorgvisie? Roerdalen wil een gemeente zijn waar mensen prettig wonen, zich gesteund voelen en toegang hebben tot de zorg en ondersteuning die ze nodig hebben. Wonen speelt daarin een essentiële rol omdat het kunnen beschikken over een woning, in een fijne buurt, een belangrijke randvoorwaarde is voor bestaanszekerheid. Welzijn van onze inwoners staat daarbij centraal. We gaan daarbij uit van de kracht van onze inwoners, positieve gezondheid en een sterke sociale basis met aandacht voor elkaar. Regie over je eigen leven met ondersteuning waar nodig en zorg als dat noodzakelijk is zijn ons uitgangspunt. We hebben daarbij oog voor de uitdagingen die op ons afkomen zoals het tekort aan geschikte en betaalbare woningen, vergrijzing en het tekort aan (zorg)personeel. Deze visie geeft inzicht in de opgaven rond welzijn, wonen en zorg en antwoord op de vraag: waar willen we staan in 2040? Voor het fysiek domein zijn de uitgangspunten voor wonen en de daarbij behorende leefomgeving opgenomen in de Omgevingsvisie Roerdalen 2050. Voor het sociaal domein zijn de beleidsuitgangspunten meer verspreid over verschillende beleidsterreinen. Deze visie brengt deze twee domeinen samen en bouwt verder aan een Roerdalen waar het fijn wonen en leven is.

Ook helpt deze visie ons om doelgerichte keuzes te maken en concrete stappen te zetten naar een sterk en vitaal Roerdalen.

5

1.2 Achtergrond

1.3 Leeswijzer

In aanloop naar deze visie heeft bureau HHM & In.Fact.Research in juni 2024 een woonzorganalyse uitgevoerd in Midden-Limburg. Deze analyse schetst belangrijke uitdagingen op het gebied van welzijn, wonen en zorg. De uitkomsten uit deze analyse vormen de basis voor deze Welzijn-Wonen-Zorg visie. Voorts is input opgehaald bij stakeholders. Eén bijeenkomst met vertegenwoordigers van (inwoners)organisaties zoals De Zonnebloem en ouderenverenigingen en één bijeenkomst met professionele stakeholders uit het werkveld die actief zijn in Roerdalen. Raadsleden hebben inbreng geleverd en de Adviesraad sociaal domein is betrokken. Het resultaat is deze visie: als startpunt voor de verdere samenwerking met inwoners en andere betrokken partijen en met speerpunten op een drietal thema’s: Samen Bouwen, Samen Doen en Samen in de omgeving.

Deze Welzijn-Wonen-Zorg Visie is als volgt opgebouwd:

We doen het Samen!

Hoofdstuk 7 – Pilot

Hoofdstuk 2: Situatie in Roerdalen Hoofdstuk 3 – Samen Bouwen Hoofdstuk 4 – Samen Doen Hoofdstuk 5 – Samen in de omgeving Hoofdstuk 6 – Toetsingskader

2. Situatie in Roerdalen

6

In dit hoofdstuk wordt het beeld van Roerdalen geschetst aan de hand van vier infographics voor vier belangrijke aandachtsgroepen. Voorts wordt in dit hoofdstuk het wettelijk kader geschetst waar we ons op baseren. Tot slot brengen we in beeld welke bestaande beleidskaders er al zijn op het gebied van wonen, zorg en welzijn.

2.1 Infographics In 2024 is door bureau HHM in samenwerking met In.Fact.Research een woonzorganalyse opgeleverd. De factsheet voor Roerdalen voor deze woonzorganalyse is toegevoegd als bijlage 1. Voor de aandachtsgroepen kwetsbare ouderen, inwoners met een beperking, inwoners met psychiatrische problematiek en inwoners met jeugdproblematiek zijn in deze paragraaf vier infographics opgenomen die de situatie is Roerdalen schetsen voor deze doelgroepen.

Kwetsbare ouderen

2.225

2.665

312 2022

2040

Omvang en ontwikkeling

Opvangplekken

Betrokken partijen

Roerdalen is meer vergrijsd dan het landelijk én regionaal gemiddelde en het aantal ouderen in Roerdalen zal de komende jaren verder toenemen.

190 intramurale plekken en 122 extramurale plekken

• • •

De groep kwetsbare ouderen met een zorg- of ondersteuningsvraag zal de komende jaren daarom groter worden.

• • •

Inwoners-, mantelzorg- en cliëntvertegenwoordiging Welzijnsorganisaties Zorgaanbieders, ook kleinere partijen vertegenwoordigd in brancheorganisaties Woningcorporaties Provincie Zorgkantoor en de (dominante) zorgverzekeraar

Inwoners met een beperking

660

610

2022

2040

73

Omvang en ontwikkeling

Opvangplekken

Betrokken partijen

De groep inwoners met een beperking neemt de komende jaren toe. Tot en met 2040 neemt in de regio het aantal inwoners met een licht verstandelijke beperking (LVB) toe.

41 intramurale plekken en 32 extramurale plekken

• • • •

Inwoners-, mantelzorg- en cliëntvertegenwoordiging Welzijnsorganisaties Zorgaanbieders Zorgkantoor

Inwoners met psychiatrische problematiek

3 220

190

2022

2040

Omvang en ontwikkeling

Opvangplekken

Betrokken partijen

De groep inwoners met psychiatrische problematiek neemt de komende jaren gestaag af in de regio. Een deel van de inwoners die te maken hebben met (ernstige) psychiatrische problematiek belanden in de Maatschappelijke Opvang of Beschermd Wonen.

Voor inwoners met psychische problematiek zijn in Roerdalen 3 plekken geïnventariseerd. Dit zijn 3 plekken voor de maatschappelijke opvang. Roerdalen heeft geen plekken voor beschermd wonen en GGZ-Wonen.

• • • • •

Inwoners-, mantelzorg- en cliëntvertegenwoordiging Ervaringsdeskundigen Welzijnsorganisaties Woningcorporaties Zorgaanbieders

De inwoners uit Roerdalen maken voor maatschappelijke opvang (MO) deels gebruik van voorzieningen in de eigen gemeente, maar wijken voor GGZ-Wonen uit naar elders in de regio.

•

Zorgkantoor

Inwoners met jeugdproblematiek

825

niet exact bekend

2022

2040

Omvang en ontwikkeling

Opvangplekken

Betrokken partijen

Voor Roerdalen geldt dat het aantal inwoners met jeugdproblematiek met 4% afneemt, van 340 in 2022 naar 325 in 2040.

Voor inwoners met jeugdproblematiek zijn in Roerdalen géén plekken geïnventariseerd. De inwoners uit Roerdalen met jeugdzorg met verblijf maken dus gebruik van voorzieningen elders in de regio.

• • • • •

In 2022 had Roerdalen 445 inwoners in de jeugdzorg en 40 inwoners met jeugdzorg met verblijf.

Inwoners-, mantelzorg- en cliëntvertegenwoordiging Welzijnsorganisaties CJG Bureau Jeugdzorg Jeugdzorgaanbieders

2.2 Wettelijk kader Volkshuisvestingsprogramma Het volkshuisvestingsprogramma, en daarmee deze visie op welzijn, wonen en zorg vormt de basis voor gemeenten om afspraken te maken met woningcorporaties, verhuurders, zorgaanbieders en zorgkantoren over wat ouderen en mensen uit aandachtsgroepen afgezien van huisvesting, nodig hebben aan zorg en ondersteuning1. Wanneer de Wet versterking regie op de Volkshuisvesting in werking treedt, hebben we als gemeente twee jaar de tijd om een volkshuisvestingsprogramma te maken. Deze visie op welzijn, wonen en zorg wordt onderdeel van het programma Volkshuisvesting. Deze toevoeging doen we vanuit de overtuiging dat welzijn onlosmakelijk aan wonen en zorg gekoppeld is. Een sterke sociale basis draagt bij aan een inclusief en toekomstbestendig Roerdalen.

11

Wet versterking regie volkshuisvesting De Wet versterking regie volkshuisvesting heeft als doel om de regie op de woningbouwopgave in Nederland te versterken. Deze wet geeft het Rijk, provincies en gemeenten meer juridische- en bestuurlijke instrumenten om te sturen op het aantal, type en locatie van woningen. Daarbij wordt bijzondere aandacht besteed aan betaalbare huisvesting en kwetsbare doelgroepen. Deze wet draagt bij aan een meer samenhangende en doelgerichte aanpak voor woningbouw, met als doel voldoende passende woningen voor iedereen.

Belangrijke elementen van de wet: • Verplichte volkshuisvestingsprogramma’s: Gemeenten, provincies en het Rijk stellen elk een programma op waarin zij hun woonbeleid vastleggen. Deze programma’s moeten op elkaar aansluiten en zijn juridisch verankerd in de Omgevingswet; • Sturing op woningbouw: Overheden krijgen meer mogelijkheden om te sturen op het aandeel betaalbare woningen (zoals sociale huur en middenhuur) en op huisvesting voor specifieke doelgroepen; • Versnelling van procedures: De wet maakt het mogelijk om besluitvorming en juridische procedures rond woningbouwprojecten te versnellen; • Bestuurlijke regie: Het Rijk stelt landelijke kaders, provincies coördineren bovenlokale keuzes en gemeenten voeren lokaal beleid uit met meer sturingsmogelijkheden. Deze visie op welzijn, wonen en zorg is een bouwsteen voor het nog op te stellen volkshuisvestingsprogramma. Het Rijk heeft in deze wet bepaald welke doelgroepen ten minste deel uitmaken van dit Volkshuisvestingsprogramma. Dit zijn: • • • • • • •

(Dreigend) dak- en thuisloze mensen Sociaal en/of medisch urgenten Uitstromers intramurale voorziening Arbeidsmigranten Woonwagenbewoners Studenten Statushouders (via taakstelling)

• • • • • •

Mantelzorgverleners en -ontvangers Ernstig chronisch zieken Dakloze mensen met een opvangvoorziening Uitstromers uit instellingen Detentie > drie maanden Stoppende sekswerkers DUUP-regeling

Ook is aandacht nodig voor wonen en zorg voor ouderen

1

Handreiking voor het opstellen van een woonzorgvisie in het volkshuisvestingsprogramma | Publicatie | Home | Volkshuisvesting Nederland

Programma ‘Een thuis voor iedereen’ Het programma ‘Een thuis voor iedereen’ is een landelijke aanpak gericht op het realiseren van voldoende, passende en betaalbare woonruimte voor álle groepen in de samenleving. De focus ligt op het verbeteren van huisvesting voor ouderen, jongeren, statushouders en mensen met zorgbehoeften zoals dak- en thuislozen en mensen met GGZ-problematiek.

12

De kern van het programma bestaat uit: • Gelijke toegang tot wonen: bevorderen van eerlijke kansen op huisvesting voor kwetsbare doelgroepen; • Versnelling van woningbouw: stimuleren van de bouw van sociale huurwoningen, middenhuur en betaalbare koopwoningen, inclusief flexibele woonvormen; • Wonen en zorg combineren: ontwikkelen van woonvormen waarin ondersteuning en zorg beschikbaar zijn, afgestemd op de behoeften van bewoners; • Lokale woonzorgvisies: gemeenten stellen samen met partners een integrale visie op waarin wonen, zorg en ondersteuning worden verbonden; • Regie en samenwerking: versterken van de regierol van gemeenten en bevorderen van samenwerking tussen Rijk, gemeenten, woningcorporaties, zorginstellingen en maatschappelijke organisaties. Het programma draagt bij aan een inclusieve woonomgeving waarin iedereen een passende plek kan vinden, met aandacht voor leefbaarheid, sociale cohesie en ondersteuning.

2.3 Regionaal en lokaal beleid De afgelopen jaren zijn er vanuit de Rijksoverheid steeds meer taken overgedragen aan lokale overheden. Dit maakt dat we als gemeente steeds meer taken en verantwoordelijkheden krijgen op het gebied van jeugdzorg, werk en inkomen en zorg voor ouderen en zieken. Ook ontstaat het groeiende besef dat wonen, welzijn en zorg niet los van elkaar gezien kunnen worden, maar deel zijn van een keten. Dit maakt lokaal- en integraal beleid op al deze facetten essentieel.

Door te mixen voorkom je elitebuurten, achterstandsbuurten, en het bevordert de sociale cohesie en onderlinge aandacht (controle) of in een modern woord: Men ziet wat meer om naar elkaar.

Naast de wettelijke taken en verantwoordelijkheden die veranderd zijn, zet Roerdalen in op bestaanszekerheid, gemeenschapszin, sociale cohesie en participatie. Ons beleid is erop gericht dat inwoners elkaar ondersteunen en actief deelnemen (en waar mogelijk bij dragen) aan het samenleven in onze dorpen. Ook dit vraagt om een integrale visie, waarin wettelijke taken en verantwoordelijkheden gecombineerd worden met deze uitgangspunten. Tot slot is er een trend zichtbaar waarin steeds integraler gekeken wordt naar de (fysieke) leefomgeving. De komst van de Omgevingswet heeft hieraan bijgedragen.

Dit maakt dat het sociaal domein en het fysiek domein dichter naar elkaar toegroeien en integraal beleid gewenst is. Actieplan Versnellen woningbouw In april 2025 heeft de gemeenteraad het Actieplan Versnellen woningbouw vastgesteld. In dit Actieplan is de woningbouwambitie voor Roerdalen op de korte-, middellange- en lange termijn weergegeven. Het Actieplan kan gezien worden als één van de belangrijkste brondocumenten van het Volkshuisvestingsprogramma.

13

De strategische langetermijndoelen voor de fysieke leefomgeving, afkomstig uit de Omgevingsvisie Roerdalen 2050, zijn in dit plan nader uitgewerkt in vier thema’s: • bouwen naar behoefte; • wonen en zorg; • wonen voor iedereen; • duurzaam wonen. Het eerste thema ziet vooral op de kwantitatieve opgave voor woningbouw in Roerdalen. De thema’s wonen en zorg en wonen voor iedereen gaan over het wonen voor specifieke doelgroepen. De thema’s uit dit Actieplan bestaan uit beleidsmatige bouwstenen en projecten. Eén van deze beleidsmatige bouwstenen is het opstellen van een visie op welzijn, wonen en zorg. Regionale woondeal Om te kunnen voldoen aan de vraag naar woonruimte heeft de nationale woonen bouwagenda als doel het bevorderen van de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van het woningaanbod. In navolging van de woon- en bouwagenda zijn regionale woondeals gesloten, waarin bouwopgaves zijn vastgelegd. In de woondeal Limburg is onder andere het aantal toe te voegen woningen bepaald. Voor de regio Midden-Limburg zijn dat 3.450 woningen, waarvan 300 woningen in Roerdalen in de periode 2022-2025. In de woondeal streven we naar 30% sociale woningbouw en

2/3e deel betaalbare woningen. Binnen deze 2/3 telt de sociale woningbouw mee. Voor de periode 2025-2030 is vooralsnog alleen een regionaal aantal van 6.900 toe te voegen woningen opgenomen. Urgentieverordening Vanuit de Wet versterking regie Volkshuisvesting die nog vastgesteld moet worden, dient een urgentieverordening gemaakt te worden. Deze verordening geeft de kaders aan voor het huisvesten van de urgentiegroepen. Deze zal op MiddenLimburgse schaal gemaakt worden. Sociaal domein Ons beleid sociaal domein is een paraplu van diverse beleidsonderdelen binnen het sociaal domein zoals de Jeugdwet, Wmo, Participatiewet, maar ook beleid op het gebied van sport en gezondheid. Ons beleidsmatige uitgangspunt is dat we in Roerdalen het versterken van de sociale basis essentieel vinden. Werken vanuit vertrouwen, eigen regie en zelfredzaamheid. We ondersteunen en zorgen voor onze meest kwetsbare inwoners wanneer zij dit (tijdelijk) niet kunnen. We geloven in een sterke sociale basis. We creëren daarbij zoveel mogelijk kansen om mensen mee te kunnen laten doen in de samenleving. Een voorbeeld daarvan is de regeling voor chronisch zieken. Zij kunnen te maken hebben met hoge kosten waardoor hun mate van bestaanszekerheid en mee kunnen doen in het gedrang kunnen raken. Daarom hebben we in Roerdalen een regeling Tegemoetkoming Meerkosten Chronisch Zieken.

Deze regeling houdt in dat inwoners met een chronische ziekte of beperking die daardoor structureel meer kosten maken en een inkomen hebben van maximaal 150% van de bijstandsnorm, jaarlijks een netto vergoeding van €350 kunnen ontvangen. Deze regeling bouwt voort op de Wmo verordening. We hebben onder andere ons sociaal team opgericht en blijven door ontwikkelen om onze sociale basis te versterken. Het sociaal team draagt eraan bij dat iedereen mee kan doen in de samenleving. Dit wordt verder toegelicht in hoofdstuk 4, Samen doen.

Denk hierbij aan de inzet van een ervaringsdeskundige en een consulent die zich specifiek bezighoudt met complexe problematiek. Daarnaast werken we binnen de MER gemeenten (Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen) en in de regio Noord en Midden-Limburg met gemeenten samen op het gebied van inkoop jeugdzorg en Wmo. Vanuit het rijk worden middelen als IZA, GALA en AZWA2 ingezet om lokale initiatieven te ontwikkelen. Voorbeelden hiervan in onze gemeente zijn ‘Welzijn op recept’, de inzet van een gedragsdeskundige in de kinder- en voorschoolse opvang, de inzet van de praktijkondersteuner jeugd om huisartsen te ontlasten en laagdrempelige ondersteuning aan kinderen en gezinnen te bieden en het organiseren van valpreventiecursussen.

14

Beleid en regelingen aandachtsgroepen We hebben in onze gemeente geen 24-uurs voorziening voor de door het Rijk benoemde aandachtsgroepen op pagina 5. Dit met uitzondering van voorzieningen voor ouderenzorg en inwoners met een verstandelijke beperking. In Sint Odiliënberg en Herkenbosch zijn er twee (relatief grote) intramurale zorgvoorzieningen. In Melick, Montfort en Posterholt is er een kleinschalige 24-uurszorgvoorziening. In Herkenbosch is een kleinschalige 24-uurszorgvoorziening nog in ontwikkeling. Voor inwoners met een verstandelijke beperking zijn er kleinschalige voorzieningen in Melick, Posterholt en Herkenbosch. Roerdalen heeft in de afgelopen jaren beleid ontwikkeld voor diverse aandachtsgroepen. In deze paragraaf wordt het al dan niet al aanwezige beleid op de diverse aandachtsgroepen genoemd. Studenten In onze gemeente hebben we vooral te maken met thuiswonende studenten die, vermoedelijk vanwege afstand, de keus maken om niet zelfstandig te wonen. 2