Agendabundel

Bundel - Raadsadviescommissie van 7 oktober 2024 Agenda bijlagen Vastgestelde getekende besluitenlijst 7 oktober 2024 1 Vaststellen voorlopige aangepaste agenda Agenda raadsadviescommissie 07-10-2024.docx Aangepaste agenda raadsadviescommissie 07-10-2024 2 Mededelingen (zonder stukken) 3 Rondvraag (zonder stukken) 4 Vaststelling concept besluitenlijst 26-08-2024 Besluitenlijst raadsadviescommissie maandag 26-8-2024 5 Voorgenomen besluit nieuw eigenaarschap Westrom Raadsvoorstel - Voorgenomen besluit nieuw eigenaarschap Westrom D222381 Raadsbesluit - INT Voorgenomen besluit nieuw eigenaarschap Westrom.DOC Bijlage 1: Aanbiedingsbrief gemeenteraden Bijlage 2: Notitie - Op weg naar een nieuw eigenaarschap voor Westrom 6 Begrotingswijziging 2024-2 en historisch overzicht Servicecentrum MER Raadsvoorstel Begrotingswijziging 2024-2 GR SC MER 02 RB - Begrotingswijziging 2024-2 GR SC MER Brief aan de Raad RD, BW 2024-2 BW 2024-2 def.

Historisch overzicht Verzoek om inhoudelijk advies BW gedateerd 9 september 2024 GR SC MER Adviesbrief aan de gemeenteraad - UIT Begrotingswijziging 2024-2 GR Servicecentrum MER 7 Algemeen belang besluit bruikleen dorpshuis De Blokhut Raadsvoorstel - Algemeen belang besluit bruikleen dorpshuis De Blokhut Raadsbesluit - Algemeen belang besluit bruikleen dorpshuis De Blokhut Bijlage 1 Indicatie perceel Bijlage 3 Algemeen belang besluit Blokhut 8 Verklaring van geen bedenkingen locaties tijdelijke woningen Posterholt en Montfort Raadsvoorstel Verklaring van geen bedenkingen tijdelijke woningen Bijlage 5: Raadsbesluit Bijlage 1.1 Ruimtelijke onderbouwing Posterholt Bijlage 1.2: Onderzoek geurhinder veehouderij Posterholt Bijlage 1.3: Vooronderzoek bodem Posterholt Bijlage 1.4: AERIUS berekening aanleg Posterholt Bijlage 1.5: AERIUS berekening gebruiks Posterholt Bijlage 1.6: Onderzoek stikstofdepositie Posterholt Bijlage 1.7: Quickscan Wet natuurbescherming Posterholt Bijlage 1.8: Onderzoek wegverkeerslawaai Posterholt Bijlage 2.1: Ruimtelijke onderbouwing Montfort Bijlage 2.2: Onderzoek wegverkeerslawaai Montfort Bijlage 2.3: Onderzoek industrielawaai Montfort Bijlage 2.4: Onderzoek geurhinder veehouderijen Montfort Bijlage 2.5: Lichthindermeting Montfort Bijlage 2.6: Milieu hygiënisch vooronderzoek bodem Montfort Bijlage 2.7: QuickScan externe veiligheid Montfort Bijlage 2.8:

Onderzoek stikstofdepositie Sportlaan te Montfort Bijlage 2.9: QuickScan Wet natuurbescherming Montfort Bijlage 3: Raadsvoorstel - Verklaring van Geen Bedenkingen Tijdelijke huisvesting 14 december 2022 Bijlage 4: Uitspraak voorzieningenrechter 13 september 2024

ge, reen

, roerdalen

Besluitenlijst vergadering raadsadviescommissie op maandag 7 oktober 2024

Aanwezig Voorzitter: Commissiegriffier:

M. Schotemeijer D. Abels

Leden:

R. Ramakers, CDA J. Vogels, CDA P. van Elmpt, Democraten Roerdalen R. Joosten, Democraten Roerdalen H. van der Linden, Ons Roerdalen J. Peggen, Ons Roerdalen C. Heldens, PvdA-GroenLinks J. Paffen, PvdA-GroenLinks M. Willems, Roerstreek Lokaal! R. Wolters, Roerstreek Lokaal!

Tevens aanwezig Wethouders:

Ambtelijke ondersteuning:

Pagina 1

D. Demarteau J. Smits R. Slangen L. Vestjens (t/m agendapunt 5)

P. Claessens, team Samenleving (agendapunt 5) S. Jansen, team Leefomgeving (agendapunt 7) A. Driessen, team Leefomgeving (agendapunt 7)

roerdalen

Opening De vergadering wordt geopend om 19.30 uur.

1. Vaststelling agenda De aangepaste agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

2. Mededelingen Er zijn geen mededelingen

3. Rondvraag PvdA-GroenLinks stelt de vraag: Wij zijn benaderd door twee families, die gezamenlijk het huis en schuur aan de Scheidingsweg 2 in Posterholt willen kopen. Zij willen hier door middel van woningsplitsing twee woonadressen creëren. Aanvankelijk wilden zij van de schuur een mantelzorg woning maken. Uit contacten met de Omgevingsdienst is gebleken dat dit niet mogelijk is. Op de vraag of woningsplitsing mogelijk was, werd ook ontkennend geantwoord. De gemeente zou niet willen dat er woningsplitsing in het buitengebied plaatsvindt. Klopt deze informatie? Kan de wethouder ons uitleggen waarom woningsplitsing in een tijd dat we dringend woningen nodig hebben, hier niet is toegestaan? Wat kunnen beide families doen om zowel het huis alsook de schuur te mogen bewonen? Beide panden hebben een woonbestemming en zijn levensloopbestendig. Wethouder R. Slangen: De betreffende woning is inderdaad besproken. Het is een woning in het buitengebied met een bijbehorende schuur. In eerste instantie is gevraagd om van de schuur een mantelzorgvoorziening te maken. In dit geval werd echter niet voldaan aan de wettelijk gestelde voorwaarden. Vervolgens is er gekeken of er sprake kon zijn van een pré mantelzorgvoorziening. Ook aan deze beleidsregels werd niet voldaan. In beide gevallen spreek ik uitdrukkelijk van een voorziening en niet van een woning.

In beide gevallen ontstaat namelijk nooit een zelfstandige woning. Tenslotte is verzocht om van de schuur een woning te mogen maken. In onze gemeentelijke Omgevingsvisie is het toevoegen van woningen in het buitengebied, dus buiten de kerngrenzen, op dit moment uitgesloten. Ook de provinciale Omgevingsvisie staat dit niet toe. Vandaar dat het verzoek is afgewezen. Beide families kunnen op dit moment niets doen om zowel het huis als de schuur te mogen bewonen. Het splitsen van woningen is ook voor het buitengebied wel iets dat we onder voorwaarden toe willen gaan staan. Hiervoor moet echter wel de gemeentelijke omgevingsvisie worden aangepast.

Pagina 2

e t roerdalen

Wij zijn al bezig met de voorbereidingen om de gemeentelijke Omgevingsvisie aan de passen. Naar verwachting komt deze aangepaste Omgevingsvisie najaar 2025 in de raad. Vooruitlopend wordt gekeken naar spelregels om splitsingen mogelijk te maken, ook in het buitengebied. Wij zijn dus actief bezig om dit soort initiatieven mogelijk te maken. Maar ook hier geldt dat we maar een bepaalde capaciteit beschikbaar hebben en we continu keuzes moeten maken over wat wordt opgepakt.

4. Vaststelling besluitenlijst 26 augustus 2024 Naar aanleiding van: Mevrouw C. Heldens (PvdA-GroenLinks) stelt een vraag naar aanleiding van de beantwoording van wethouder R. Slangen bij agendapunt 3. De rondvraag. In het antwoord staat dat er geen eerdere vragen van inwoners bekend zijn en er dus ook geen ambtelijke (geanonimiseerde) reacties zijn om door te sturen. Mevrouw C. Heldens (PvdA-GroenLinks) vraagt of telefoongesprekken tussen burgers en/of ondernemers met ambtenaren van de gemeente worden geregistreerd. Dhr. R. Ramakers (CDA) geeft aan dat dit onderwerp tijdens de spreekurenbijeenkomst van de Programmabegroting 2025 aan de orde is gesteld en dat gesteld werd dat er geen registraties plaatsvinden. Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

5. Voorgenomen besluit nieuw eigenaarschap Westrom Het gevraagde besluit behelst: 1. Kennis te nemen van de notitie "op weg naar een nieuw eigenaarschap voor Westrom"; 2. Ten aanzien van het voorgenomen besluit van het AB Westrom geen zienswijze in te dienen. Toezeggingen: Wethouder L. Vestjens zegt toe om de vergadering te informeren hoe groot het aandeel van de gemeente Roerdalen is in het WSW bestand van de Westrom. (toezegging reg. nr. 2024-28) Wethouder L. Vestjens zegt toe om het onderzoeksrapport van R. Capel en M. Moes, vóór de raadsvergadering van 31 oktober 2024, ter inzage te leggen bij de griffie (toezegging reg. nr. 202429) Wethouder L. Vestjens doet de toezegging bij de Westrom na te vragen wat er concreet gedaan is met de reserve van 5 mln om het ambtelijk personeelsbestand te verminderen en dit met de vergadering te delen. (toezegging reg. nr. 2024-30) Advies raadsadviescommissie: 1. Is het voorstel rijp voor behandeling in de gemeenteraad? CDA, Democraten Roerstreek Lokaal!

Pagina 3

Roerdalen,

Ons

Roerdalen,

PvdA-GroenLinks,

,, .

roerdalen

e

Geen advies / onthouding . Fractie afwez!.g_ 2. Inhoudelijk advies CDA, Democraten Roerdalen, PvdA-GroenLinks, Roerstreek Lokaal! Ons Roerdalen

Fractie afwezig 3. Advies wijze van behandeling in de raad Hamerstuk Bespreekstuk

D [:gJ

6. Begrotingswijziging 2024-2 en historisch overzicht Servicecentrum MER Het gevraagde besluit behelst: Kennis te nemen van de begrotingswijziging 2024-2 van de GR SC MER. Advies raadsadviescommissie: 1. Is het voorstel rijp voor behandeling in de gemeenteraad? Ja

CDA, Democraten Roerstreek Lokaal!

Roerdalen,

Ons

Roerdalen,

PvdA-GroenLinks,

Roerdalen,

Ons

Roerdalen,

PvdA-GroenLinks,

2. Inhoudelijk advies Indienen eigen zienswijze(n): Ja CDA, Democraten Roerstreek Lokaal!

3. Advies wijze van behandeling in de raad [:gJ

D

Pagina 4

.nt , roerdalen

7 Algemeen belang besluit bruikleen dorpshuis De Blokhut

Het gevraagde besluit behelst: 1. Het algemeen belang besluit voor het in bruikleen geven van een deel van perceel kadastraal bekend gemeente Vlodrop, sectie G, nummer 714 (groot circa 1900 vierkante meter en zoals bijgevoegd in bijlage 1) en het vestigen van een recht van opstal aan Stichting Beheer De Blokhut, op grond van artikel 25h van de Mededingingswet, vast te stellen; 2. Het college van burgemeester en wethouders te mandateren om een eventuele bezwaar- of beroepschriften gericht tegen het algemeen belang besluit af te handelen Toezegging: Wethouder J. Smits zegt toe om de vergadering een overzicht te verstrekken van alle formeel in bruikleen gegeven gronden binnen de gemeente Roerdalen. (toezegging reg. nr. 2024-31) Wethouder J. Smits zegt toe om na te gaan welke contractuele afspraken gemaakt zijn, met de gebruikers van de in bruikleen gegeven gronden waarop gebouwd is, bij verkoop. Het resultaat wordt met de vergadering gedeeld. (toezegging reg. nr. 2024-32) Advies raadsadviescommissie: 1. Is het voorstel rijp voor behandeling in de gemeenteraad? CDA, Democraten Roerstreek Lokaal!

Roerdalen,

Ons

Roerdalen,

PvdA-GroenLinks,

Roerdalen,

Ons

Roerdalen,

PvdA-GroenLinks,

2. Inhoudelijk advies Positief

CDA, Democraten Roerstreek Lokaal!

Negatief Geen advies onthoudin Fractie afwezi 3. Advies wijze van behandeling in de raad Hamerstuk

~

Bespreekstuk

D

Pagina 5

, .:n · , roerdalen

g

8. Verklaring van geen bedenkingen locaties tijdelijke woningen Posterholt en Montfort Het gevraagde besluit behelst: 1. Een verklaring van geen bedenkingen af te geven op grond van artikel 2.27 Wabo voor het realiseren van 12 tijdelijke woningen aan de Willem-Alexanderlaan 20a tot en met 20 fen 22a tot en met 22f in Posterholt 2. Een verklaring van geen bedenkingen af te geven op grond van artikel 2.27 Wabo voor het realiseren van 12 tijdelijke woningen aan de Boordmoolweg la tot en met lk en lm in Montfort

Advies raadsadviescommissie: 1. Is het voorstel rijp voor behandeling in de gemeenteraad? CDA, Democraten Roerstreek Lokaal!

Roerdalen,

Ons

Roerdalen,

PvdA-GroenLinks,

Nee Geen advJes onthoudin Fractie afwezi ' 2. Inhoudelijk advies Positief Negatief Geen advies onthouding Fractie afwezig

CDA, Democraten Roerdalen, PvdA-GroenLinks, Roerstreek LokaaH Ons Roerdalen

3. Advies wijze van behandeling in de raad Hamerstuk Bespreekstuk

D ~

De voorzitter sluit de vergadering om 21.16 uur

Aldus vastgesteld in de vergadering van 18 november 2024.

Pagina 6

,~l

gemeente roerdalen

--~;i'

Agenda raadsadviescommissie d.d. 7 oktober 2024

Aanvangstijdstip: 19.30 uur Nr.

Indiener

Onderwerp

Agendapunt

Aard Behandeling

-

Opening

01

Vaststelling agenda

n.v.t.

Ter bespreking/besluitvorming

02

Mededelingen (zonder stukken)

n.v.t.

Ter bespreking

03

Rondvraag (zonder stukken)

n.v.t.

Ter bespreking

04

Vaststelling concept besluitenlijst 26-08-2024

Griffie

Ter bespreking/besluitvorming

05

Voorgenomen besluit nieuwe eigenaarschap Westrom

College van Ben W (portefeuillehouder L. Vestjens)

Ter bespreking/advisering

06

Begrotingswijziging 2024-2 en historisch overzicht Servicecentrum MER

College van Ben W (portefeuillehouder J. Smits)

Ter bespreking/advisering

07

Algemeen belang besluit bruikleen dorpshuis De Blokhut

College van Ben W (portefeuillehouder) J. Smits

Ter bespreking/advisering

-

Sluiting

St. Odiliënberg, 18 september 2024

D. Abels

Aangepaste agenda raadsadviescommissie d.d. 7 oktober 2024 Aanvangstijdstip: 19.30 uur Nr.

Onderwerp

Indiener Agendapunt

Aard Behandeling

-

Opening

01

Vaststelling agenda

n.v.t.

Ter bespreking/besluitvorming

02

Mededelingen (zonder stukken)

n.v.t.

Ter bespreking

03

Rondvraag (zonder stukken)

n.v.t.

Ter bespreking

04

Vaststelling concept besluitenlijst 26-08-2024

Griffie

Ter bespreking/besluitvorming

05

Voorgenomen besluit nieuwe eigenaarschap Westrom

College van B en W (portefeuillehouder L. Vestjens)

Ter bespreking/advisering

06

Begrotingswijziging 2024-2 en historisch overzicht Servicecentrum MER

College van B en W (portefeuillehouder J. Smits)

Ter bespreking/advisering

07

Algemeen belang besluit bruikleen dorpshuis De Blokhut

College van B en W (portefeuillehouder) J. Smits

Ter bespreking/advisering

08

Verklaring van geen bedenkingen locaties tijdelijke woningen Posterholt en Montfort

College van B en W (portefeuillehouder) R. Slangen

Ter bespreking/advisering

-

Sluiting

St. Odiliënberg, 18 september 2024 De raadsadviseur, D. Abels

Besluitenlijst vergadering raadsadviescommissie op maandag 26 augustus 2024 Aanwezig Voorzitter: Commissiegriffier:

C. Moorman D. Abels

Leden:

T. Joris, CDA J. Vogels, CDA G. van Elmpt, Democraten Roerdalen P. van Elmpt, Democraten Roerdalen D. Mestrum, Ons Roerdalen I. Thevissen, Ons Roerdalen P. Joris, PvdA-GroenLinks J. Paffen, PvdA-GroenLinks W. van Pol, Roerstreek Lokaal! R. Wolters, Roerstreek Lokaal!

Tevens aanwezig Wethouders:

Ambtelijke ondersteuning:

Pagina 1

F. Demarteau R. Slangen L. Vestjens

M. Linssen, team Dienstverlening (agendapunt 6) F. Moraal, team Dienstverlening (agendapunt 6) T. Timmermans, team Dienstverlening agendapunt 6) J. Munnecom, team Leefomgeving (agendapunt 7) S. Jansen, team Leefomgeving (agendapunt 8)

Opening De vergadering wordt geopend om 19.30 uur. 1. Vaststelling agenda De aangepaste agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2. Mededelingen Er is bericht van verhindering doorgegeven van burgemeester M. de Boer-Beerta en wethouder J. Smits. 3. Rondvraag PvdA-GroenLinks stelt de vraag: In Vlodrop Rothenbach is een fietsenzaak geopend. Tijdens de raadsadviescommissievergadering van maart 2023 is gezegd dat dit geen concurrentie zou opleveren voor de bestaande fietsenzaken met name in Vlodrop aangezien het zou gaan om fietsverhuur. Onder de toelichting stond vermeld dat het zou gaan om fietsverhuur, experience-center en buitenwinkel. “Geen reguliere detailhandel” is gezegd. Nu blijkt dat er naast fietsverhuur ook fietsverkoop plaatsvindt. Kan de wethouder dit nader toelichten voor onze inwoners? Verder hebben we begrepen dat er ambtelijk reactie is gegeven op inwoners die deze ook hebben gesteld. Graag hadden wij een geanomiseerde kopie ontvangen van de reactie. Onze fractie is blij dat er fietsverhuurmogelijkheden zijn ontstaan op Rothenbach en wensen de ondernemer veel succes toe! Desalniettemin willen wij nogmaals wijzen op de verkeersveiligheid in dit gebied. Wethouder R. Slangen: Het betreffende bestemmingsplan ‘Boslaan 1a-1b en Herkenbosserweg 7 t/m 15 te Vlodrop’ geeft voor de locatie de bestemming ‘gemengd’.

Binnen deze bestemming is (onder andere) detailhandel, gerelateerd aan dagrecreatieve en verblijfsrecreatieve activiteiten in het Meinweggebied toegestaan. Als voorbeeld wordt hierbij in de planregels en ook in de toelichting onder andere fiets-/mountainbikeverhuur c.q. expertisecentrum, outdoor-activiteiten en daarmee vergelijkbare detailhandel, waarbij de relatie met het buitengebied, het buitenleven en/of de natuur wordt gezocht, genoemd. Detailhandel gerelateerd aan dagrecreatieve en verblijfsrecreatieve activiteiten is dus toegestaan en verkoop is niet uitgesloten. Er zijn geen eerdere vragen van inwoners bekend en er zijn dus ook geen ambtelijke (geanonimiseerde) reacties om door te sturen.

Pagina 2

4. Vaststelling besluitenlijst 17 juni 2024 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. 5. Vaststelling besluitenlijst 18 juni 2024 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. 6. Halfjaarrapportage 2024 Het gevraagde besluit behelst: 1. De halfjaarrapportage 2024 vast te stellen. 2. In te stemmen met het vormen van een reserve regiodeal van € 860.000 vanuit de algemene reserve. 3. In te stemmen om € 128.000,- te storten in de reserve programmaplan omgevingswet. 4. In te stemmen met het opheffen van de reserves afdekking te korten, stimuleringsfonds duurzaamheid en projectenkalender MER. Het totaal bedrag van € 5.435.000 van deze reserves terug te storten in de algemene reserve. 5. In te stemmen om € 50.000,- te onttrekken aan de reserve accommodatiebeleid. 6. In te stemmen met begrotingswijziging 2024-08. 7. In te stemmen met begrotingswijziging 2024-08-07. Wethouder L. Vestjens zegt toe om in het kader van de overschrijding van € 933.000,- in de jeugdzorg een uitsplitsing te maken van de overloopkosten uit 2023 versus de kostenstijging in 2024. Met een diepere analyse zal worden bekeken welke kosten beïnvloedbaar zijn en welke niet (bijvoorbeeld de kostenstijging door inflatie is niet beïnvloedbaar). Tevens wordt de vraag beantwoord of we onder de norm van het Rijk blijven.

Ze beoogt de analyse gereed te hebben en mee te nemen tijdens de informatieavond doorontwikkeling sociaal domein die half oktober plaatsvindt (toezegging reg. nr. 2024-27). Advies raadsadviescommissie: 1. Is het voorstel rijp voor behandeling in de gemeenteraad? Ja Nee Geen advies / onthouding Fractie afwezig

CDA, Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, PvdA-GroenLinks, Roerstreek Lokaal! 2. Inhoudelijk advies

Positief Negatief Geen advies / onthouding Fractie afwezig

Pagina 3

CDA, Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, PvdA-GroenLinks, Roerstreek Lokaal! -

3. Advies wijze van behandeling in de raad Hamerstuk Bespreekstuk

☐ ☒

7. Zienswijze toetreding Beesel en Horst aan de Maas tot GR RD Maasland Het gevraagde besluit behelst: 1. Geen zienswijze in te dienen ten aanzien van de beoogde toetreding van de colleges van Horst aan de Maas en Beesel tot de GR van RD Maasland; 2. Geen zienswijze in te dienen ten aanzien van het ontwerpbesluit over de wijziging van de gemeenschappelijke regeling RD Maasland per 1 maart 2025. Advies raadsadviescommissie: 1. Is het voorstel rijp voor behandeling in de gemeenteraad? Ja Nee Geen advies / onthouding Fractie afwezig

CDA, Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, PvdA-GroenLinks, Roerstreek Lokaal! 2. Inhoudelijk advies

Positief Negatief Geen advies / onthouding Fractie afwezig

CDA, Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, PvdA-GroenLinks, Roerstreek Lokaal! 3. Advies wijze van behandeling in de raad

Hamerstuk Bespreekstuk

☐ ☒

8. Verklaring Van Geen Bedenkingen inzake Educatie- en informatiecentrum Voedselbos ’t Brook Montfort Het gevraagde besluit behelst: Een ontwerp verklaring van geen bedenkingen af te geven op grond van artikel 2.27 Wabo voor het verbouwen en gebruiken van bestaande bebouwing als informatie- en educatiecentrum en de aanleg van een kweekkas en parkeerplaatsen bij Voedselbos 't Brook op locatie Broekweg 4 in Montfort Advies raadsadviescommissie: 1. Is het voorstel rijp voor behandeling in de gemeenteraad?

Pagina 4

Ja Nee Geen advies / onthouding Fractie afwezig

CDA, Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, PvdA-GroenLinks, Roerstreek Lokaal! 2. Inhoudelijk advies

Positief Negatief Geen advies / onthouding Fractie afwezig

CDA, Democraten Roerdalen, PvdA-GroenLinks, Roerstreek Lokaal! Ons Roerdalen 3. Advies wijze van behandeling in de raad

Hamerstuk Bespreekstuk

☐ ☒

De voorzitter sluit de vergadering om 21.10 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van 7 oktober 2024. De commissiegriffier, D. Abels

Pagina 5

De voorzitter,

gemeente roerdalen

Raadsvoorstel Zaaknummer Onderwerp: Datum: Indiener agendapunt: Portefeuillehouder: Gevraagd besluit:

Bijlage(n):

Z24-045863

Voorgenomen besluit nieuw eigenaarschap Westrom 9 juli 2024 College van Burgemeester en wethouders Roerdalen L. Vestjens 1. Kennis te nemen van de notitie "op weg naar een nieuw eigenaarschap voor Westrom"; 2. Ten aanzien van het voorgenomen besluit van het AB Westrom geen zienswijze in te dienen. Bijlage 1: Aanbiedingsbrief gemeenteraden Bijlage 2: Notitie "op weg naar een nieuw eigenaarschap voor Westrom" Bijlage 3: Raadsbesluit

Toelichting bij het raadsvoorstel

1.

Onderwerp

Voorgenomen besluit nieuw eigenaarschap Westrom 2.

Inleiding

In 2019 hebben de vijf aan Westrom deelnemende gemeenten zich georiënteerd op de doorontwikkeling van de Participatiewet in de regio Midden-Limburg. Gezamenlijk is vervolgens een traject in gang gezet tot oprichting van een nieuwe entiteit waarin de gemeenten Maasgouw, Roerdalen en Roermond als aandeelhouders zouden deelnemen. De gemeenten Echt-Susteren en Leudal zouden naar behoefte diensten kunnen inkopen. Dit traject heeft niet het gewenste resultaat opgeleverd. Begin 2023 is dit traject stopgezet. Vervolgens heeft het DB van Westrom gevraagd de scenario's voor de toekomst van Westrom in beeld te brengen. De toegang tot Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) is per 1 januari 2015 afgesloten. Het aantal WSW-ers zal de komende jaren afnemen. Omstreeks 2060 zal de laatste WSW-er uit de regeling uitstromen. Reden om naar de toekomst van Westrom te kijken. Voor de uitvoering van deze opdracht is een beroep gedaan op de expertise van twee extern adviseurs vanwege hun bekendheid met de landelijke en ook regionale ontwikkelingen in de sector.

Pagina 1 van 6

111111111111111111111111111 IIIII IIIII IIIII IIIII 111111111111111111

gemeente roerdalen

Uit dit onderzoek zijn 2 scenario's naar voren gekomen: 1. Overname van de bedrijfsactiviteiten van Westrom door de gemeente Roermond; en 2. Afbouw van Westrom. In januari 2024 heeft het bestuur van Westrom besloten onderzoek te doen naar de inhoudelijke, juridische en financiële gevolgen van een mogelijke overname van Westrom door de gemeente Roermond. Naar aanleiding van dit onderzoek is er een onderhandelingscommissie ingesteld. Voor u ligt de uitkomst van het onderzoek en het onderhandelingstraject. Het collegevoorstel gaat over de hoofdlijnen. De onderliggende details vindt u in de bijlagen. 3.

Beslispunten

De raad besluit: 1. Kennis te nemen van de notitie "op weg naar een nieuw eigenaarschap voor Westrom"; 2. Ten aanzien van het voorgenomen besluit van het AB Westrom geen zienswijze in te dienen. 4. Argumenten 1.1 We hebben te maken met de afbouw van de WSW-doelgroep. Vanaf 2015 is de Wet Sociale Werkvoorziening landelijk afgesloten voor nieuwe instroom. De doelgroep van de Wsw daalt jaarlijks in een stevig tempo en de instroom van de nieuwe doelgroep blijft achter. Een geleidelijke maar voortdurende krimp van de organisatie is hierdoor aannemelijk. Dit maakt dat Westrom in de huidige vorm niet toekomstbestendig is. Het resultaat dat nu voorligt is financieel en inhoudelijk het meest gunstig. Wij vinden het belangrijk dat met de strategische keuze voor 'een nieuw eigenaarschap' er voor de huidige doelgroep niets verandert. Werkgeverschap en werkplek zijn en blijven gewaarborgd. Bovendien biedt het nieuw eigenaarschap een beter perspectief voor het ontwikkelen van nieuwe dienstverlening en de instroom van nieuwe doelgroepen. Daarnaast worden hiermee de toekomstige risico's als gevolg van de krimp van de Wsw-doelgroep beter opgevangen, waardoor op termijn een gunstiger financieel perspectief ontstaat voor alle vijf Westromgemeenten 1.2 We zijn een gezamenlijk proces aangegaan en er is grondig onderzoek gedaan.

We zijn een proces in gegaan met 5 gemeenten, we zijn hierbij ondersteund door een procesbegeleider en we hebben een onderzoeksorganisatie en een onderhandelingscommissie ingesteld met als doel een gezamenlijk resultaat te bereiken inzake het nieuw eigenaarschap van Westrom. Zie voor details van het onderzoek bijgevoegde notitie.

Pagina 2 van 6

gemeente roerdalen

1.3 Er is een onderhandelingsresultaat bereikt. Op 28 juni 2024 heeft de onderhandelingscommissie overeenstemming bereikt. Op 1 juli 2024 heeft het DB van Westrom ingestemd met doorgeleiding van het onderhandelingsresultaat naar het AB en het AB geadviseerd dit vast te stellen en een voorgenomen besluit te nemen. Op 1 juli 2024 heeft het AB dit advies overgenomen. Het onderhandelingsresultaat is verwerkt in bijgevoegde notitie op pagina 9-11. 2.1 Zienswijze gemeenteraad. Per 1 juli 2024 bevat de Gemeenschappelijke Regeling Westrom - op grond van de gewijzigde Wet gemeenschappelijk regelingen - de volgende bepaling: Het algemeen bestuur onderscheidenlijk het dagelijks bestuur besluit niet tot het vaststellen van meerjarige strategische plannen dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten gedurende twaalf weken in de gelegenheid zijn gesteld om schriftelijk hun zienswijzen op het concept bij het dagelijks bestuur naar voren te brengen. Vanwege het meerjarig strategische karakter van het voorgenomen besluit legt het AB het voorgenomen besluit voor zienswijze voor aan de raden van de aan Westrom deelnemende gemeenten. De raden worden verzocht om een eventuele zienswijze vóór 18 november a.s. kenbaar te maken bij het DB van Westrom. Advies zienswijze Het advies is om geen zienswijze in te dienen.

Er heeft uitgebreid onderzoek plaatsgevonden en de bestuurders hebben een onderhandelingsresultaat bereikt. Bovendien heeft het voorgenomen besluit een positief financieel effect.

5.

Kanttekeningen

1.1 De ontwikkelingen Westrom brengen ook kosten met zich mee voor Roerdalen. Met dit onderhandelingsresultaat zijn alleen afspraken gemaakt voor de WSW-doelgroep. Voor de overige doelgroepen wordt onderzocht hoe we een lokaal mensontwikkelbedrijf(MOB) kunnen vormgeven. Met het opzetten van een lokaal MOB zijn ook kosten gemoeid. Echter, het onderhandelingsresultaat heeft een positief financieel effect voor Roerdalen. Deze middelen reserveren we voor de opzet van het lokale MOB. Daarnaast moeten we mogelijk ook inkopen bij MOB Roermond. Hier maken we nadere afspraken over.

6. Financiën Op basis van het onderhandelingsresultaat hebben we onderstaande inschatting gemaakt van het effect op de begroting van Roerdalen.

Pagina 3 van 6

,·

~,,

t~ ;li ,1

gemeente roerdalen

. , ..

...,

Huidige Gemeentelijke bijdrage o.b.v. MJB 2025-2028 van Westrom:

-

2025

2026

2027

2028

232.892

225.224

172.251

206.297

1711 Leudal

230.542

223.023

178.630

211.185

1669 Maasgouw

167.542

160.406

126.646

154.670

957

Roerdalen

167.339

156.735

117.653

144.427

1640 Roermond

581.685

564.612

404.819

513.421

1.380.000 1.330.000

1.000.0001

1.230.000

1641 Echt-Susteren

-

Inschatting gemeentelijke bijdrage na besluit:

-

2025

2026

2027

2028

156.902

91.062

0

0

1711 Leudal

155.319

90.172

0

0

1669 Maasgouw

112.875

64.855

0

0

957

Roerdalen

112.738

63.371

0

0

1640 Roermond

391.888

228.282

0

0

929.7221

537.7411

01

1641 Echt-Susteren

-

0

Inschatting verschil (positief effect op huidige begroting):

-

2025

2026

2027

2028

1641 Echt-Susteren

75.990

134.162

172.251

206.297

1711 Leudal

75.223

132.851

178.630

211.185

1669 Maasgouw

54.667

95.551

126.646

154.670

957

Roerdalen

54.601

93.364

117.653

144.427

1640 Roermond

189.797

336.330

404.819

513.421

450.2781

792.2591 1.000.0001

1.230.000

Pagina 4 van 6

1 •·

gemeente roerdalen

Bovenstaande berekeningen zijn gemaakt op basis van wat we nu weten. Mogelijk wijzigt hier nog het een en ander in. De financiële consequenties worden na het definitief worden van het besluit nog verder uitgewerkt. In het laatste kwartaal van 2024 zullen de deelnemende gemeenten een aangepaste begroting van de GR Westrom ontvangen waarin dit financiële effect exact duidelijk wordt. Het transitiebudget wordt betaald uit de opgebouwde reserves bij GR Westrom.

7.

Communicatie

Raad In de raadsinformatiebrief van januari 2024 is uw raad geïnformeerd over het besluit van het dagelijks bestuur van Westrom over het onderzoeken van de inhoudelijke, juridische en financiële gevolgen van een mogelijke overname van Westrom door de gemeente Roermond. Op 9 april 2024 heeft er een raadsinformatiebijeenkomst plaatsgevonden in Roerdalen. Op 27 mei 2024 heeft er een regionale raadsinformatiebijeenkomst plaatsgevonden bij Westrom. OR Westrom De OR van Westrom is in april en juni jl. door het dagelijks bestuur uitgebreid bijgepraat over de stand van zaken van het onderzoek. Zodra er sprake is van een voorgenomen besluit van het algemeen bestuur zal de OR hierover geïnformeerd worden. Met inachtname van de Wet op de Ondernemingsraden zullen de kwesties die hiervoor in aanmerking komen door de bestuurder voor instemming of advies aan de OR worden voorgelegd.

In week 27 brengen de voorzitter en de algemeen directeur een persbericht uit over het voorgenomen besluit van het AB.

8.

Planning en uitvoering

De raden worden verzocht om een eventuele zienswijze vóór 18 november a.s. kenbaar te maken bij het dagelijks bestuur van West rom. Definitieve besluitvorming door het AB is voorzien in de vergadering van 20 november 2024. 9.

Privacy

Niet van toepassing.

Pagina 5 van 6

' fi.. gemeente roerdalen

10. (Wettelijk en/of beleidsmatig) kader Met dit voorstel zorgen we voor de continuïteit van de dienstverlening in het kader van de Wet sociale werkvoorziening. Daarnaast gaan we aan de slag met het verbeteren van de dienstverlening in het kader van de Participatiewet. 11. Bijlagen Bijlage 1: Aanbiedingsbrief gemeenteraden Bijlage 2: Notitie "op weg naar een nieuw eigenaarschap voor Westrom" Bijlage 3: Raadsbesluit

Sint Odiliënberg, 9 juli 2024

Burgemeester en wethouders van Roerdalen, De burgemees~

I

./ mr.

Pagina 6 van 6

Raadsbesluit

Jaar 2024/10/31/

Zaaknummer: Z24-045863 Onderwerp: Voorgenomen besluit nieuw eigenaarschap Westrom De raad van de gemeente Roerdalen heeft; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 9 juli 2024, het volgende besluit genomen:

Besluit: 1. Kennis te nemen van de notitie “op weg naar een nieuw eigenaarschap voor Westrom”; 2. Ten aanzien van het voorgenomen besluit van het AB Westrom geen zienswijze in te dienen. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 19. september 2024. De gemeenteraad van Roerdalen, De griffier,

De voorzitter,

Mr. M. Heijnens-Coenjaerts

mr. M.D. de Boer-Beerta

Pagina 1 van 1

Aan de raden van de aan Westrom deelnemende gemeenten

Betreft Datum

: voorgenomen besluit overname Westrom : 1 juli 2024

Geachte raadsleden, Op 24 januari 2024 heeft het dagelijks bestuur van Westrom u middels een Raadsinformatiebrief geïnformeerd over haar besluit om in het kader van de toekomstbestendigheid van Westrom onderzoek te doen naar de inhoudelijke, juridische en financiële gevolgen van een mogelijke overname van Westrom door de gemeente Roermond. In deze brief werd tevens aangegeven dat dit onderzoek samenhangt met het op 19 december 2023 door het college van de gemeente Roermond genomen besluit om de doorontwikkeling van de Participatiewet vorm te geven door het ontwikkelen van een mensontwikkelbedrijf en hier in 2024 inhoudelijk en financieel onderzoek naar te doen. Vanwege de maatschappelijke verantwoordelijkheid voor een brede doelgroep onderzoekt de gemeente Roermond hierbij tevens de mogelijkheid om Westrom te integreren in het te ontwikkelen mensontwikkelbedrijf.

Onderzoek en voorgenomen besluit algemeen bestuur Westrom Middels bijgaande notitie informeren wij u over het verloop en de uitkomsten van het onderzoek van Westrom dat in de afgelopen maanden onder leiding van 2 externe adviseurs heeft plaatsgevonden. Op basis van de onderzoekresultaten is het algemeen bestuur van Westrom gekomen tot het voorgenomen besluit om de uitvoeringsorganisatie van Westrom per 1 januari 2025 over te dragen aan de gemeente Roermond. Concreet betekent dit dat alle taken die Westrom thans uitvoert (met uitzondering van het formele werkgeverschap van de Wsw-werknemers) overgaan naar de gemeente Roermond. Als gevolg daarvan gaan ook de medewerkers, de infrastructuur, de bedrijfsvoering en de bijbehorende financiële stromen mee over. Het algemeen bestuur heeft met de gemeente Roermond afspraken gemaakt over de afdekking van de financiële risico’s die gepaard gaan met een overname. Het algemeen bestuur is van mening dat voor het behoud en de doorontwikkeling van de dienstverlening en de infrastructuur voor de doelgroep strategische keuzes gemaakt dienen te worden. Met de strategische keuze voor eigenaarschap door de gemeente Roermond verandert er voor de huidige doelgroep niets. Werkgeverschap en werkplek zijn en blijven gewaarborgd.

Bovendien biedt het nieuw eigenaarschap een beter perspectief voor het ontwikkelen van nieuwe dienstverlening en de instroom van nieuwe doelgroepen. Daarnaast worden hiermee de toekomstige risico’s als gevolg van de krimp van de Wsw-doelgroep beter opgevangen, waardoor op termijn een gunstiger financieel perspectief ontstaat voor alle vijf Westrom-gemeenten. Voor meer informatie over de onderbouwing van het voorgenomen besluit verwijzen we naar de bijgevoegde notitie.

Zienswijze Per 1 juli 2024 bevat de Gemeenschappelijke Regeling Westrom - op grond van de gewijzigde Wet gemeenschappelijk regelingen - de volgende bepaling: Het algemeen bestuur onderscheidenlijk het dagelijks bestuur besluit niet tot het vaststellen van meerjarige strategische plannen dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten gedurende

twaalf weken in de gelegenheid zijn gesteld om schriftelijk hun zienswijzen op het concept bij het dagelijks bestuur naar voren te brengen. Vanwege het meerjarig strategisch karakter van het voorgenomen besluit van het algemeen bestuur leggen wij dit thans voor zienswijze voor aan de raden van de aan Westrom deelnemende gemeenten. Omdat we te maken hebben met een nieuw instrument voor de gemeenteraden kunnen wij ons voorstellen dat u behoefte heeft aan een tussentijdse informatiesessie waarin vragen gesteld kunnen worden en naar behoefte aanvullend informatie verstrekt wordt. We zijn voornemens deze sessie in september in te plannen en vernemen graag zo spoedig mogelijk of u hiervan gebruik wenst te maken.

Zienswijzetermijn De definitieve besluitvorming door het algemeen bestuur van Westrom is voorzien in haar vergadering van 20 november a.s. De 12-wekentermijn voor het indienen van een zienswijze eindigt eind september. We realiseren ons dat de zienswijzeperiode voor een groot deel samenvalt met het zomerreces. Vandaar dat we de raden verzoeken om een eventuele zienswijze vóór 18 november a.s. kenbaar te maken bij het dagelijks bestuur van Westrom. Namens het dagelijks bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Westrom

Marianne Smitsmans – Burhenne Voorzitter

Stefano Elias Algemeen directeur a.i.

Op weg naar een nieuw eigenaarschap voor Westrom 1. Inleiding In januari 2024 heeft het bestuur van Westrom besloten onderzoek te doen naar de inhoudelijke, juridische en financiële gevolgen van een mogelijke overname van Westrom door de gemeente Roermond, hierbij uitgaande van het besluit van het college van de gemeente Roermond om de mogelijke integratie van Westrom te betrekken bij het financieel en inhoudelijk onderzoek naar de ontwikkeling van een mensontwikkelbedrijf. In deze notitie wordt de inhoud en het resultaat van het onderzoek van Westrom toegelicht. Dit onderzoek vond plaats in de maanden januari t/m juni 2024 en werd begeleid door twee externe adviseurs, Robert Capel en Marcel Moes. In de maand juni is overeenstemming bereikt over de financiële afspraken waarna het algemeen bestuur een voorgenomen besluit heeft genomen om te komen tot een nieuw eigenaarschap voor Westrom.

Inhoud notitie In deze notitie wordt u eerst meegenomen in een aantal relevante landelijke ontwikkelingen op het terrein van arbeidsparticipatie om daarmee een context voor de ontwikkelingen bij Westrom te verstrekken (par. 2). Vervolgens wordt kort teruggeblikt op de ontwikkelingen die vooraf zijn gegaan aan het huidige onderzoekstraject (par. 3). Daarna worden het verloop, de inhoud en de resultaten van het onderzoek beschreven en wordt u geïnformeerd over de financiële afspraken die zijn gemaakt tussen de GR Westrom en de gemeente Roermond (par. 4). Het vervolgtraject om te komen tot een definitief besluit wordt in paragraaf 5 geschetst. De opbouw en inhoud van deze notitie sluiten aan bij de presentatie die door de externe adviseurs is verzorgd tijdens de Raadsinformatiebijeenkomst die op 27 mei 2024 bij Westrom heeft plaatsgevonden. Tijdens deze bijeenkomst werden de raadsleden van de deelnemende gemeenten geïnformeerd over de tussenstand van het onderzoek.

2. Landelijke ontwikkelingen Vanaf 2015 is de Wet Sociale Werkvoorziening landelijk afgesloten voor nieuwe instroom. Dit betekent daarmee niet dat de doelgroep en het maatschappelijke vraagstuk is verdwenen. Nieuwe doelgroepen met een arbeidsbeperking worden nu in de Participatiewet geholpen met de voorziening Beschut Werk, worden bemiddeld naar een baan met loonkostensubsidie (LKS) bij reguliere werkgevers of kunnen bijvoorbeeld eerst een tijdelijke opstapbaan krijgen bij het sociaal werkbedrijf. Landelijk zien we dat de doelgroep van de Wsw jaarlijks in een stevig tempo daalt (5% a 7%) en dat de instroom van nieuwe doelgroep achter blijft. Dienstverlening staat bij veel gemeenten en werkbedrijven onder druk door de beperkte en ook ingewikkelde financiering. We zien dat ook de gemeentelijke beleidsvrijheid leidt tot uiteenlopende keuzes in de intensiteit van dienstverlening en de manier waarop dit lokaal of regionaal georganiseerd wordt. Voor veel sociaal werkbedrijven geldt dat het uitvoeren van de Wsw-taak relatief overzichtelijk was. Er was een uniforme subsidieregeling die in een samenwerkingsverband met een aantal regiogemeenten efficiënt en met goede dienstverlening kon worden uitgevoerd. Met de komst van de Participatiewet is

1

het niet meer vanzelfsprekend dat een gezamenlijk regionaal werkbedrijf antwoord geeft op alle uiteenlopende wensen van de regiogemeenten. In veel regio’s wordt daarom gezocht naar de passende vormen waarin het sociaal werkbedrijf zich verder kan ontwikkelen gegeven de dalende doelgroep van de Wsw en de uiteenlopende wensen aan dienstverlening voor de Participatiewet. Behoud en doorontwikkelen van de sociale infrastructuur staat daarmee op veel plekken onder druk. Ook landelijk wordt aandacht besteed aan deze ontwikkelingen en belang gehecht aan behoud van de sociale infrastructuur. In de Kamerbrief van december 2023 is dit door Minister Schouten benadrukt. Hoe het Rijksbeleid zich de komende jaren precies ontwikkelt is onzeker. Het onderhandelingsakkoord van mei 2024 heeft geen nieuwe inzichten opgeleverd m.b.t. een toekomstige inrichting van de sociale zekerheid. We kunnen ervanuit gaan dat de in 2015 in gang gezette decentralisatie de komende jaren wordt gecontinueerd, en dat het daarmee aan de regiogemeenten zelf is om in de eigen regio de sociale infrastructuur op een toekomstbestendige wijze in te richten.

3. Aanloop naar het onderzoek In 2019 hebben de vijf aan Westrom deelnemende gemeenten zich georiënteerd op de doorontwikkeling van de Participatiewet in de regio Midden-Limburg. Gezamenlijk is vervolgens een traject in gang gezet tot oprichting van een nieuwe entiteit waarin de gemeenten Maasgouw, Roerdalen en Roermond als aandeelhouders zouden deelnemen. De gemeenten Echt-Susteren en Leudal zouden naar behoefte diensten kunnen inkopen. Begin 2023 is dit traject stopgezet. Omdat de toekomst van Westrom nauw verweven was met de totstandkoming van deze nieuwe entiteit, heeft het dagelijks bestuur van Westrom zich naar aanleiding van bovengenoemde ontwikkeling beraden en aan de algemeen directeur de opdracht gegeven om nieuwe scenario’s te ontwikkelen voor de toekomst van Westrom. De algemeen directeur heeft voor de uitvoering van deze opdracht een beroep gedaan op de expertise van extern adviseurs Robert Capel en Marcel Moes vanwege hun bekendheid met de landelijke en ook regionale ontwikkelingen in de sector.

Verkenning In het kader van de bestuurlijke opdracht zijn de gemeentelijke visies op de intensiteit van de nieuwe doelgroep en het takenpakket van het sociaal werkbedrijf in het bredere geheel verkend. Belangrijke ontwikkelingen hierin zijn de verwachte daling van de Wsw-populatie, de instroom van nieuwe doelgroep beschut en garantiebanen, en de benodigde trajecten voor bijvoorbeeld statushouders, jongeren en andere personen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. De verwachte volumeontwikkeling van de doelgroep heeft vanzelfsprekend ook gevolgen voor het professionele kader en de infrastructuur die nodig zijn om de dienstverlening op de middellange termijn te kunnen blijven verzorgen. Bij een ongewijzigd takenpakket is een geleidelijke maar voortdurende krimp van de organisatie aannemelijk omdat er geen nieuwe instroom van Wswmedewerkers meer plaatsvindt. De verwachte ontwikkelingen laten ook zien dat het aandeel van de gemeente Roermond geleidelijk zal toenemen van nu ongeveer de helft naar uiteindelijk 60% tot mogelijk 70% van het totale takenpakket vanwege de omvang en de samenstelling van de doelgroep Participatiewet in deze gemeente.

2

Varianten Op basis van de opgehaalde informatie zijn in het dagelijks bestuur van Westrom twee varianten voorgelegd en besproken: Variant 1: Overname van de bedrijfsactiviteiten door gemeente Roermond In deze variant blijft de Gemeenschappelijke Regeling Westrom in stand om als formeel werkgever voor de Wsw-doelgroep te dienen. De bedrijfsactiviteiten worden overgenomen door de gemeente Roermond. In deze variant vertonen de Wsw-dienstverbanden weliswaar een dalende lijn, maar door de nieuwe instroom vanuit de Participatiewet met de voorziening beschut, eventuele tijdelijke LKS-banen en ook de bemiddeling naar reguliere werkgevers blijft de omvang van de doelgroep en daarmee de workload voor het werkbedrijf ongeveer even groot.

Variant 2: Afbouw van Westrom In de tweede variant wordt in gezamenlijke GR-verantwoordelijkheid de doelgroep geleidelijk aan afgebouwd en wordt de dienstverlening voor de nieuwe doelgroep georganiseerd door de afzonderlijke gemeenten. Ook de dienstverlening aan de Wsw-doelgroep wordt dan op termijn door de gemeenten overgenomen. Meerdere sub-varianten zijn denkbaar in het tempo van een dergelijke afbouw. In de figuur is het aflopen van het huurcontract in het voorjaar van 2028 beschouwd als een mogelijk moment om de gezamenlijke dienstverlening stop te zetten.

3

Voorkeursscenario Uitgaande van het belang van het behoud van de aan de doelgroepmedewerkers geboden dienstverlening en de hiervoor benodigde sociale infrastructuur heeft het bestuur van Westrom de voorkeur uitgesproken voor de verdere uitwerking van Variant 1, waarin de gemeente Roermond het werkbedrijf door laat groeien naar een volgende fase in de toekomst en volledig verantwoordelijk wordt voor de bedrijfsvoering van Westrom. Voor de bestuurders van Westrom staat het belang van de doelgroepmedewerkers en de inwoners die in de toekomst zijn aangewezen op ondersteuning bij de arbeidsinschakeling voorop. Dat betekent dat de huidige dienstverbanden, de dienstverlening en de werkplekken nu en in de toekomst moeten worden gecontinueerd. Met de gemeente Roermond als eigenaar kan de toekomstbestendigheid van de organisatie goed geborgd worden. De regionale samenwerking tussen de vijf gemeenten op het terrein van participatie kan in dit scenario onverminderd doorgaan met een vernieuwde samenwerkingsrelatie op basis van (langdurige) dienstverleningsovereenkomsten.

Samenloop met heroriëntatie gemeente Roermond Parallel aan dit traject heeft de gemeente Roermond een onderzoek laten uitvoeren naar de manier waarop in de toekomst de brede doelgroep van de Participatiewet optimaal bediend kan worden en welke organisatievorm en samenwerking met verschillende partners hiervoor nodig is. In december 2023 heeft het college van de gemeente Roermond besloten om de doorontwikkeling van de Participatiewet vorm te geven door het ontwikkelen van een mensontwikkelbedrijf (MOB) en hier in 2024 inhoudelijk en financieel onderzoek naar te doen. Vanwege de maatschappelijke verantwoordelijkheid voor een brede doelgroep onderzoekt de gemeente Roermond hierbij de mogelijkheid om Westrom te integreren in het te ontwikkelen mensontwikkelbedrijf.

Besluit DB Westrom Op 23 januari 2024 heeft het dagelijks bestuur van Westrom ingestemd met het onderzoeken van de inhoudelijke, juridische en financiële gevolgen van een mogelijke overname van Westrom door de gemeente Roermond. In de raadsinformatiebrief van 24 januari 2024 zijn de raden van de deelnemende gemeenten hierover geïnformeerd.

4

4. Inhoud en resultaten onderzoek 4.1 Onderzoeksorganisatie Voor de verdere uitwerking van Variant 1 is de volgende onderzoeksorganisatie ingesteld: 1. De beleidswerkgroep bestaande uit de beleidsadviseurs sociaal domein van de 5 Westromgemeenten; 2. De risicowerkgroep bestaande uit de financiële medewerkers van Westrom en een afvaardiging van de gemeente Roermond en de regiogemeenten; 3. De begeleidingscommissie bestaande uit de algemeen directeur van Westrom, de teamleider Uitvoering Sociaal Domein van de gemeente Roermond en de extern adviseur voor de bewaking van de voortgang van het proces. Periodiek is met het dagelijks bestuur de voortgang van de diverse thema’s besproken en zijn de strategische keuzes voorgelegd aan het algemeen bestuur.

4.2 Thema’s Voor het onderzoek van de gekozen variant zijn door de werkgroepen de volgende thema’s uitgewerkt: 1. Overheveling van taken 2. Financiële stromen 3. Juridische aspecten 4. Samenwerkingsovereenkomsten

1.Overheveling van taken Via de Gemeenschappelijke Regeling Westrom hebben de vijf deelnemende gemeenten de volledige uitvoering van de Wsw bij Westrom belegd. Daarnaast kunnen de gemeenten op grond van de GR Westrom naar behoefte een beroep doen op Westrom voor de uitvoering van de Participatiewet, voor zover het arbeidsinschakeling en activering betreft. In dit kader hebben de 5 gemeenten de uitvoering van Beschut Werk en (deels) het werken met loonkostensubsidie bij Westrom neergelegd. Daarnaast voert Westrom voor de gemeenten re-integratietrajecten uit voor inwoners van de 5 gemeenten. In het kader van het onderzoek is in kaart gebracht welke taken in de nieuwe situatie overgaan naar het MOB Roermond en welke taken bij de GR Westrom blijven. Gezamenlijk is vastgesteld is dat het om de volgende zaken gaat: • •

•

•

De verantwoordelijkheid voor alle arbeidscontracten van de Wsw-doelgroep blijft ondergebracht in de GR Westrom. Dit leidt tot stabiliteit en continuïteit voor de doelgroep. De uitvoering van taken in het kader van de Participatiewet-wet kunnen door de gemeenten worden ondergebracht bij MOB Roermond, maar ze hebben hier keuzevrijheid in. Bij de invulling van alle typen re-integratietrajecten wensen de regiogemeenten ‘maximale flexibiliteit’. De huidige Beschut Werkers- en PW-ers met LKS gaan mee in de overdracht naar het MOB. Voor de toekomstige Beschut Werkers en PW-ers geldt overigens net als nu bij Westrom een keuzevrijheid om deze banen al dan niet via het werkbedrijf te organiseren. Alle bedrijfsmatige taken en het regulier personeel gaan over naar MOB-Roermond

In onderstaande figuur is de taakverdeling schematisch weergegeven. Aan de linkerzijde zien we dat in de huidige situatie de GR een breed integraal takenpakket uitvoert. Aan de rechterzijde zien we dat de GR formeel verantwoordelijk blijft voor het werkgeverschap. Vrijwel alle bedrijfsmatige activiteiten worden in de toekomst gecontinueerd door MOB-Roermond. Regiogemeenten hebben behoefte aan

5

flexibiliteit bij de invulling van re-integratie-trajecten waardoor een deel van deze taken mogelijk in de toekomst zelf verzorgd wordt.

2. Financiële stromen De overdracht van taken leidt ook een wijziging van de financiële stromen. In het kader van het onderzoek is deze wijziging in kaart gebracht. Kortgezegd blijft het zogenoemde subsidieresultaat voor de Wsw-doelgroep (loonkosten Wsw -/- Rijkssubsidie Wsw) achter in de GR Westrom. Dit hangt samen met het feit dat de GR Westrom de formele werkgever blijft voor de Wsw-doelgroep. Als gevolg van de overheveling van de bedrijfsactiviteiten komt het bedrijfsvoeringsresultaat volledig terecht bij het MOB-Roermond.

In de GR Westrom blijven achter: • loonkosten en loonkosten-gerelateerde uitgaven voor de Wsw-doelgroep • de Wsw-subsidie en de generieke gemeentelijke bijdrage In MOB-Roermond komen: • de opbrengsten van de bedrijfsactiviteiten • de bedrijfskosten (regulier personeel, materiële kosten, kosten infrastructuur etc.) De GR Westrom verstrekt indien nodig aan MOB-Roermond een jaarlijkse vergoeding per Wswmedewerker t.b.v. een niet geheel kostendekkende uitvoering.

Voor een goed inhoudelijk begrip is van belang om te realiseren dat dit in eerste instantie vooral een administratieve verschuiving is. De kosten en baten worden door zo’n verschuiving niet duurder of goedkoper. Ter illustratie zien we in onderstaande figuur voor de jaarcijfers 2023 wat deze verschuiving betekent. Aan de linkerzijde zien we het totaal van de kosten en baten van de GR (ongeveer 30 mln. op jaarbasis). Aan de rechterzijde zien we dat in MOB Roermond de opbrengsten en kosten van de bedrijfsactiviteiten terecht komen (ongeveer 10 mln. op jaarbasis) en bij de nieuwe GR de loonkosten Wsw en de subsidies (ongeveer 20 mln. op jaarbasis).

6

In de figuur kunnen we ook zien dat de kosten van de exploitatie Wsw bij MOB Roermond (het paarse blokje) net iets groter is dan de opbrengsten uit werk (het groene blokje). Met een bijdrage van de GR aan MOB Roermond kan hiervoor gecompenseerd worden (rode blokje). Zoals gezegd betreft dit een illustratie van de verschuivingen van de financiële stromen op basis van de jaarcijfers 2023. In paragraaf 4.3 wordt toegelicht welke financiële afspraken voor de komende jaren worden gemaakt en wat dit kan betekenen ten opzichte van de huidige meerjarenbegroting.

3. Juridische aspecten Het onderzoek naar een nieuw eigenaarschap werkt toe naar een strategisch besluit en de financiële gevolgen daarvan. Indien het algemeen bestuur het voorgenomen besluit hiertoe neemt is er een aantal (juridische) zaken dat verder uitgediept dient te worden. In het onderzoeksproces zijn de juridische risico’s en uitzoekpunten die samenhangen met de overname geïnventariseerd met de juristen van de deelnemende gemeenten en Westrom. Verschillende zaken behoeven nadere uitwerking maar vormen geen onoverkomelijke beletselen voor de beoogde overname. De belangrijkste juridische kwestie die nadere uitwerking behoeven zijn:



  

Het formele werkgeverschap van de Wsw blijft bij de GR Westrom waardoor de arbeidsvoorwaarden gegarandeerd zijn. Wel dient de GR de uitvoering van de Wsw over te dragen aan MOB Roermond en dient de detachering van de Wsw-medewerkers van GR Westrom naar MOB-Roermond geregeld te worden. De continuering van de huidige arbeidsvoorwaarden dient juridisch geborgd te worden voor het regulier personeel na de overgang naar MOB Roermond. De overname van de overige contractuele verplichtingen van de GR Westrom door MOB Roermond. De vereenvoudiging van de gemeenschappelijke regeling vanwege het wegvallen van de uitvoeringsorganisatie (administratieve GR i.p.v. integrale GR)

7

4. Overeenkomsten De overheveling van taken van GR Westrom naar MOB Roermond brengt met zich mee dat er een aantal overeenkomsten gesloten dient te worden. Onderstaand is dit schematisch weergegeven.

De afspraken tussen de 5 gemeenten en de GR blijven voor de uitvoering van de Wsw-taken in principe dezelfde. De GR is en blijft verantwoordelijk voor de Wsw-doelgroep. Wat er verandert is dat een groot deel van de taken door de GR wordt uitbesteed en structureel wordt overgedragen aan MOB-Roermond. Daarnaast veranderen de afspraken over de dienstverlening voor de P-wet. Voor de gemeente is de GR Westrom hiervoor niet meer de partner maar kunnen indien gewenst afspraken worden gemaakt tussen de individuele gemeenten en MOB Roermond. Er dienen een drietal overeenkomsten gesloten te worden:







Voor de Wsw-doelgroep wordt een structurele en continue overeenkomst gesloten tussen de GR Westrom en MOB Roermond over de uitvoering van de Wsw. Daarbij worden afspraken gemaakt over de kwaliteit van de dienstverlening, het waarborgen van de werkplekken voor de Wsw-medewerkers en de overeengekomen jaarlijkse compensatie per Wsw-fte die de GR aan MOB Roermond verstrekt als bijdrage in de exploitatie. Voor de toekomstige uitvoering van de dienstverbanden P-wet (inclusief Beschut Werk) worden – indien daartoe behoefte bestaat - (bilaterale) overeenkomsten opgesteld tussen de regiogemeente en MOB Roermond op basis van maximale flexibiliteit (DVO doelgroep LKS). Zoveel als mogelijk worden met de regiogemeenten vergelijkbare afspraken gemaakt en in eenzelfde soort overeenkomst vastgelegd. Voor de toekomstige uitvoering van de re-integratietrajecten P-wet worden – indien daartoe behoefte bestaat - (bilaterale) overeenkomsten opgesteld tussen de regiogemeente en MOB Roermond eveneens op basis van maximale flexibiliteit (DVO-trajecten). Ook hier geldt dat afspraken en de overeenkomst zoveel mogelijk vergelijkbaar zijn.

8

4.3 Overeenstemming tussen huidige en nieuwe eigenaar De verschuiving van taken van de GR Westrom naar gemeente Roermond leidt tot een verschuiving van financiële stromen en ook van risico’s (conjunctuur, opvangen krimp, etc.). Als gevolg van deze mogelijke verschuiving dienen er afspraken gemaakt te worden over:  Een compensatie van eventuele tekorten in de exploitatie voor de gemeente Roermond middels een jaarlijks bedrag per Wsw-fte;  Een compensatie voor de overname van risico’s middels een passende vergoeding/ transitiebudget. Opgebouwde reserves van Westrom kunnen hiervoor worden ingezet.

1. Onderhandelingscommissie Om te komen tot deze afspraken heeft het algemeen bestuur een onderhandelingscommissie samengesteld waarmee op een zorgvuldige wijze rekening kon worden gehouden met de soms verschillende financiële belangen tussen enerzijds de GR Westrom en anderzijds MOB Roermond 1. Op basis van de conclusies van de werkgroepen hebben de extern adviseurs de onderzochte thema’s uitgewerkt. Deze informatie heeft als basis gediend voor de onderhandelingen en de overeengekomen financiële afspraken.

2. Financiële afspraken In de maand juni 2024 is de onderhandelingscommissie gekomen tot de volgende afspraken:

a. Structurele bijdrage Voor de structurele overeenkomst tussen de GR Westrom en MOB-Roermond wordt rekening gehouden met de volgende aspecten. Jaarlijks is sprake van een structureel tekort in de Wsw-exploitatie waarvoor MOB-Roermond met een vast bedrag per medewerker Wsw wordt gecompenseerd door de GR. Naast dit vaste bedrag wordt er aanvullend rekening gehouden met de situaties dat:  de komende jaren (2025 – 2028) de huisvestingskosten min of meer vastliggen en daarmee niet beïnvloedbaar zijn. MOB-Roermond neemt ook deze verplichtingen over en wordt hiervoor door de GR gecompenseerd. Vanaf 2029 zullen de huisvestingskosten naar verwachting afnemen waardoor een correctie op het basisbedrag mogelijk wordt  de komende jaren de exploitatie van de Wsw door de steeds ouder wordende populatie trendmatig overal in Nederland duurder wordt. Deze wordt in de overeenkomst gecompenseerd met een geringe jaarlijkse oploop van het bedrag per medewerker. In onderstaande tabel is weergegeven wat deze afspraak financieel en meerjarig betekent. De overeenkomst luidt in bedragen per Wsw-fte. Als deze vermenigvuldigd worden met het verwachte 1 De onderhandelingscommissie bestond uit de heer G. Frische (wethouder gemeente Echt-Susteren), de heer H.

van Helden (wethouder gemeente Leudal) en de heer J. Smits (wethouder gemeente Roerdalen) namens het AB Westrom. Mevrouw M. Smitsmans – Burhenne (wethouder gemeente Roermond) en de heer D. Franssen (wethouder gemeente Roermond) namens gemeente Roermond. Marcel Moes heeft als onafhankelijk extern deskundige de bijeenkomsten van de onderhandelingscommissie voorgezeten. Robert Capel en Stefano Elias (algemeen directeur Westrom) hebben de sessies bijgewoond als adviseurs.

9

gemiddelde aantal Wsw voor het desbetreffende jaar, dan resulteert daaruit het van de GR aan MOBRoermond verschuldigde bedrag in euro’s (onderste regel in de tabel).

2025 1.500

2026 1.850

2027 2.200

2028 1.675

2029 1.100

2030 1.200

2031 1.300

2032 1.400

2033 1.500

Gemiddeld aantal Wsw in fte's

535

492

452

420

394

369

346

323

302

282

Totaalbedrag overeenkomst (in dzd euro's)

802

910

994

703

433

443

449

453

453

451

Jaarlijkse overeenkomst per fte Wsw

2034 2035 e.v. 1.600 1.700, 1.800….etc

Deze afspraken hebben een continu karakter en blijven van kracht gedurende de resterende duur van de Wsw-dienstverbanden in de Gemeenschappelijke Regeling. Daarmee wordt de continuïteit en het structurele karakter van de dienstverlening aan de Wsw-doelgroep gewaarborgd. De overeengekomen bedragen staan vast en worden jaarlijkse alleen aangepast voor de actuele prijsontwikkeling en de actuele ontwikkeling van het aantal Wsw’ers.

b. Eenmalige vergoeding / transitiebudget Daarnaast zijn afspraken gemaakt over de overname van risico’s en een passende vergoeding door middel van een transitiebudget. Alle toekomstige bedrijfsmatige risico’s worden overgenomen door MOB-Roermond en dit betekent dat deze eenmalig worden afgekocht. Bij het vaststellen van het totale bedrag is rekening gehouden met onder andere de volgende risico’s  extra personeelslasten ter financiering van maatregelen om de krimp van de doelgroep in de periode 2025 – 2028 op te vangen;  extra tijdelijke huisvestingslasten respectievelijk kosten van verhuizing als na 2028 als oplossing voor het huisvestingsvraagstuk;  opvangen van risico’s ten aanzien van conjunctuur en overige onvoorziene omstandigheden risico’s bij het overnemen van activa;  krimpkosten op de langere termijn vanaf 2029 omdat de Wsw-doelgroep ook dan in omvang zal afnemen waardoor aanvullende kosten nodig zijn. Elk van deze risico’s heeft een orde van grootte en zijn gegeven de toekomstige onzekerheden bandbreedtes. De commissie is tot de conclusie gekomen dat 5,3 mln. een evenwichtig totaalbedrag is voor de compensatie van het geheel van deze risico’s. In onderstaande tabel is dit weergegeven.

Risico 1.

Risico's bedrijfsvoering regulier personeel a.g.v krimp

1,5 a 2,2 mln

2.

Risico's bedrijfsvoering huisvesting a.g.v krimp

1,0 a 1,7 mln

3.

Risico's bedrijfsvoering a.g.v conjunctuur en overig

0,5 a 1,2 mln

4.

Krimpkosten op de langere termijn na 2029

1,0 a 1,6 mln

Eenmalig transitiebudget

5,3 mln

10

3. Gevolgen voor de meerjarenbegroting Als we kijken naar wat deze afspraken betekenen ten opzichte van de meerjarenbegroting dat geldt dat het subsidieresultaat hetzelfde is gebleven. Dat is niet verwonderlijk omdat voor de GR de loonkosten voor de Wsw-medewerkers en de Wsw-subsidie van het Rijk als gevolg van het Nieuw Eigenaarschap ongewijzigd zijn gebleven. De daadwerkelijke veranderingen vinden plaats in de bedrijfsvoering. In onderstaande tabel zien we wat deze afspraken betekenen als we deze vergelijken met de huidige meerjarenbegroting. In de eerste regel zien we de oplopende huidige kosten voor de bedrijfsvoering Wsw en de overige doelgroepen. Door de overheveling van deze taken naar MOB-Roermond komen deze in de toekomst voor de GR te vervallen. Daarvoor in de plaats komt alleen de jaarlijkse overeenkomst met de vastgestelde vergoedingen zoals in de vorige paragraaf zijn toegelicht. De tabel illustreert dat de jaarlijkse financiële afspraken daarmee ruimschoots gefinancierd kunnen worden binnen de financiële kaders van de huidige meerjarenbegroting 2025

2026

2027

2028

-1.252.000

-1.702.000

-2.046.000

-2.560.000

Jaarlijkse overeenkomst GR - MOB-Roermond (Nieuw Eigenaarschap)

-802.000

-910.000

-994.000

-703.000

Extra financiële ruimte a.g.v. Nieuw Eigenaarschap

450.000

792.000

1.052.000

1.857.000

Huidige kosten bedrijfsvoering en overig (MJB)

In de onderste regel zien we dat de afspraken m.b.t. het Nieuw Eigenaarschap zelfs tot een aanzienlijke extra financiële ruimte leiden in de Gemeenschappelijke Regeling. Deze voor de GR financieel gunstige afspraak heeft als keerzijde dat het realiseren van deze krimpopgave een fors risico en uitdaging voor gemeente Roermond betekent. Juist om deze aanpassing van de bedrijfskosten in de toekomst mogelijk te maken wordt door de GR Westrom daarom een eenmalig transitiebudget van 5,3 mln. beschikbaar gesteld. De in het verleden opgebouwde reserves en voorzieningen van Westrom bieden genoeg ruimte om dit transitiebudget te kunnen financieren. De extra financiële ruimte die de komende jaren in de GR Westrom ontstaat zal worden ingezet voor een verlaging van de gemeentelijke bijdragen en de huisvestingsbijdragen van de 5 Westromgemeenten. Naast de specifieke wijziging als gevolg van het Nieuw Eigenaarschap is er voor de meerjarenbegroting ook een andere positieve ontwikkeling te verwachten als gevolg van hogere subsidiebedragen voor de Wsw in de Meicirculaire 2024. De combinatie van beide ontwikkelingen samen maakt het mogelijk om de gemeentelijke bijdragen en de huisvestingsbijdragen de komende jaren verregaand te reduceren en mogelijk uiteindelijk tot nihil terug te brengen.