Agendabundel

Bundel - Gemeenteraad van 7 november 2024 Agenda bijlagen Vastgestelde besluitenlijst gemeenteraad 7 november 2024 1 Vaststelling raadsagenda 7 november 2024 Voorgesteld besluit: De voorliggende agenda van de vergadering van 7 november 2024 vast te stellen. Voorlopige agenda raadsvergadering 7 november 2024 2 Spreekrecht Wilt u gebruikmaken van het spreekrecht? Stuur dan ten minste 48 uur voor de vergadering een e-mail met uw naam, adres, telefoonnummer en het agendapunt waarover u wilt “inspreken” naar griffie@roerdalen.nl en wij nemen contact met u op. In onderling overleg wordt dan bepaald hoe we vorm geven aan het spreekrecht. Of bel met de griffie via (0475) 538 888. Er wordt met inachtneming van de criteria zoals opgenomen in het reglement van orde van de gemeenteraad geen gebruik gemaakt van het spreekrecht.

3 Programmabegroting 2025-2028 00 Oplegvel - Programmabegroting 2025-2028 01 Raadsvoorstel - Programmabegroting 2025-2028 02 Raadsbesluit - Programmabegroting 2025-2028 03 Brief aan de gemeenteraad - Aanbiedingsbrief begroting 2025-2028 04 Programmabegroting 2025-2028 05 Procesbeschrijving behandeling Programmabegroting 06 Bijdrage 1e termijn Roerstreek Lokaal! programmabegroting 2025-2028 07 Bijdrage 1e termijn CDA programmabegroting 2025-2028 08 Bijdrage 1e termijn Democraten Roerdalen programmabegroting 2025-2028 09 Bijdrage 1e termijn PvdA-GoenLinks programmabegroting 2025-2028 10 Bijdrage 1e termijn Ons Roerdalen programmabegroting 2025-2028 11 Reactie 1e termijn College van burgemeester en wethouders programmabegroting 2025-2028 Motie 2024M06 Ontstening voortuinen Amendement 2024A06 Jeugd 12-18 jaar Amendement 2024A07 omplanten bomen van trottoir naar rijbaan Motie 2024M07 Versnellen woningbouw Motie 2024M08 Preventieve zorg Motie 2024M09 Limburg gezond voorluit Motie 2024M10 Kwijtscheldingsbeleid gemeentelijke belastingen Roerdalen Motie 2024M11 Noodzaak tot vaststellen nieuwe Omgevingsvisie Motie 2024M12 Versterking griffie om te komen tot een verruiming en adv en onderst raad 4 Effecten septembercirculaire 2024 00 Oplegvel - Effecten septembercirculaire 2024 01 Raadsvoorstel - Raadsvoorstel - Effecten Septembercirculaire 2024 en actuele ontwikkelingen 02 Raadsbesluit

- Effecten septembercirculaire en bijstelling 2024 03 Memo Analyse gemeentefondsuitkering naar aanleiding van septembercirculaire 2024 04 BW2024-9 Raad Septembercirculaire 2024 05 BW2025-1 Raad Septembercirculaire 2024 Amendement 2024A08 Herbevestigen lening t.b.v. Zonnestation Montfort BV

ge

eente

Besluitenlijst vergadering gemeenteraad Roerdalen op donderdag 7 november 2024

Aanwezig

Voorzitter: Griffier:

mw. mr. M.D. de Boer-Beerta mw. mr. M. Heijnens-Coenjaerts

Leden:

J. Roubroeks, CDA J. Vogels, CDA R.J.H. Vrinzen, CDA L.M.E.G.M. Wolters, CDA mw. G.J.C.M. van Elmpt, Democraten Roerdalen R.A.L.J. Joosten, Democraten Roerdalen F.C. Peeters, Democraten Roerdalen C.P.E. Thoolen, Democraten Roerdalen H.M.V. van der Linden, Ons Roerdalen mw. M.J.A. Thevissen, Ons Roerdalen P.G.A. Joris, PvdA-GroenLinks C.H.A. Moorman, PvdA-GroenLinks mw. A.M.W. Schotemeijer, PvdA-GroenLinks mw. K. Hermans-Roelofs, Roerstreek Lokaal! W.L.C. Van Pol, Roerstreek Lokaal! R.P.T. van den Waardenberg, Roerstreek Lokaal! mw. E.M.J. Willems, Roerstreek Lokaal!

Tevens aanwezig

Wethouder(s):

F.C.J. Demarteau R.H.G. Slangen A.C.A.G. Smits mw. L. Vestjens

Gemeentesecretaris: J.J.W.M. L'Ortije Verslaglegging:

mw. mr. M. Heijnens-Coenjaerts

Verhinderd

Leden:

Pagina 1

mw. A. Eichholtz, Roerstreek Lokaal! A.G.M. Wolters, Roerstreek Lokaal!

Opening

De vergadering wordt geopend om 19.30 uur. Het getrokken volgnummer, dat bepaalt bij welk lid ingeval van hoofdelijke stemming de stemming begint, is nummer 10, de heer J. Roubroeks.

1. Vaststelling raadsagenda 7 november 2024

Zonder stemming besluit de raad de voorliggende agenda van de vergadering van 7 november 2024 vast te stellen.

2. Spreekrecht burger

Er wordt met inachtneming van de criteria zoals opgenomen in het reglement van orde van de gemeenteraad geen gebruik gemaakt van het spreekrecht.

3. Programmabegroting 2025-2028

In het kader van de verslaglegging zijn de schriftelijke bijdragen van de raadsfracties in 1e termijn en de reactie daarop van het college van de burgemeester en wethouders in 1e termijn, als bijlagen toegevoegd aan de onderhavige besluitenlijst. De heer W. Van Pol dient, namens de fractie van Roerstreek Lokaal!, een motie (registratienummer 2024M06) in, waarbij het college van burgemeester en wethouders wordt opgeroepen een onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor een actieplan rondom ontstenen van voortuinen dat past binnen de financiële kaders van de gemeente Roerdalen en de mogelijkheden te bekijken van het opzetten van een jaarlijks programma waarbij inwoners de mogelijkheid krijgen om gratis een boom voor hun voortuin op te halen. Kortheidshalve wordt verwezen naar de bij deze besluitenlijst gevoegde motie (registratienummer 2024M06). De heer W. van Pol dient, namens de fractie van Roerstreek Lokaal!, een amendement (registratienummer 2024A06) in, waarmee wordt voorgesteld in te stemmen met • €18.000 van het raadsbudget van 2025 (zie pag. 54) te alloceren voor ontmoetingsactiviteiten voor de jeugd van 12-18 jaar in Roerdalen. • Dit budget toe te kennen aan de jongerenmedewerkers voor projecten die voor, door en met jongeren worden opgezet samen met bijvoorbeeld verenigingen, stichtingen, de afdeling Social Works van Gilde Opleidingen, scholen en ondernemers.

• De hieruit voortvloeiende begrotingswijziging (2025-3) vast te stellen. Kortheidshalve wordt verwezen naar het bij deze besluitenlijst gevoegde amendement (registratienummer 2024A06). De heer W. van Pol dient, namens de fractie van Roerstreek Lokaal!, een amendement (registratienummer 2024A07) in, waarmee wordt voorgesteld • In te stemmen met een bijdrage van€ 100.000,- voor het verplaatsen van problematische bomen van trottoirs naar de rijbaan, met als doel de beloopbaarheid en veiligheid van trottoirs te verbeteren en de groeiplaats van de boom te optimaliseren; • Dit initiatief te dekken uit de Algemene Reserve.

Pagina 2

• De hieruit voortvloeiende begrotingswijziging {2025-4) vast te stellen. Kortheidshalve wordt verwezen naar het bij deze besluitenlijst gevoegde amendement (registratienummer 2024A07). De heer R. Vrinzen dient, namens de fractie van het CDA, een motie (registratienummer 2024M07) in, waarbij het college van burgemeester en wethouders wordt opgeroepen: In het eerste kwartaal van 2025 het Actieplan versnellen woningbouw aan de gemeenteraad voor te leggen waarin in ieder geval duidelijk wordt dat op korte termijn de welwillende projectontwikkelaars, dan wel grondeigenaren, aan de slag kunnen en waarin mede duidelijk wordt welke stappen op de middellange en lange termijn moeten/zullen worden gezet om het jaarlijkse doel van 125 woningen te blijven halen. Kortheidshalve wordt verwezen naar de bij deze besluitenlijst gevoegde motie (registratienummer 2024M07). De heer R. Vrinzen dient, namens de fractie van het CDA, een motie (registratienummer 2024M08) in, waarbij het college van burgemeester en wethouders wordt opgeroepen: •

Beleid te maken op het gebied van preventie in de gezondheidszorg, waarbij de gemeente een coördinerende rol op zich neemt, mantelzorgers stimuleert en koestert, de toegankelijkheid van zorg verhoogt, innovatie stimuleert en de zorgbehoefte en het zorgaanbod monitort.

•

Dit beleid zoveel mogelijk in samenwerking met de regio en private partijen te maken nu deze allemaal belang hebben bij preventie en het wiel niet per gemeente hoeft te worden

uitgevonden. Kortheidshalve wordt verwezen naar de bij deze besluitenlijst gevoegde motie (registratienummer 2024M08). Mevrouw M. Schotemeijer dient, namens de fracties van Pvda-Groenlinks, CDA en Democraten Roerdalen, een motie (registratienummer 2024M09) in, waarbij het college van burgemeester en wethouders wordt opgeroepen: -

Binnen de bestaande rol van de gemeente Roerdalen samen met provincie, onderwijsinstellingen, zorgorganisaties, zorgverzekeraars en andere relevante partners een Zorg- en Gezondheidscoalitie Limburg te vormen;

-

Met deze coalitie te verkennen welke financieringskansen er in Den Haag en Europa liggen voor een langjarige aanpak van structurele gezondheidsachterstanden en het versterken van het zorglandschap in Limburg;

-

Indien kansrijk, samen een voorstel te ontwikkelen gericht op het aanpakken van structurele gezondheidsachterstanden en zorgpartners op te roepen tot het versterken van het zorglandschap;

-

Het vormen van deze coalitie, het uitvoeren van de verkenning en het opstellen van het voorstel te beleggen bij een coördinerend portefeuillehouder en de gemeenteraad periodiek te informeren over de voortgang.

Kortheidshalve wordt verwezen naar de bij deze besluitenlijst gevoegde motie (registratienummer 2024M09). Mevrouw M. Thevissen dient, namens de fractie van Ons Roerdalen, een motie (registratienummer 2024M10 ) in, waarbij het college van burgemeester en wethouders wordt opgeroepen om de kosten van kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing uit de reserve Armoedefonds te betalen en dit mee te nemen in het plan van aanpak. Kortheidshalve wordt verwezen naar de bij deze besluitenlijst gevoegde motie (registratienummer 2024M10 ).

Pagina 3

Mevrouw M. Thevissen dient, namens de fractie van Ons Roerdalen, een motie (registratienummer 2024Mll) in, waarbij het college van burgemeester en wethouders wordt opgeroepen om alles in het werk te stellen zodat de werkgroep Omgevingwet binnen 6 weken aan de slag kan om vóór einde 2025 een aangepaste omgevingsvisie in de gemeenteraad te laten vaststellen. Kortheidshalve wordt verwezen naar de bij deze besluitenlijst gevoegde motie (registratienummer 2024Mll). Mevrouw M. Thevissen dient, namens de fractie van Ons Roerdalen, een motie (registratienummer 2024M12) in, waarbij de gemeenteraad wordt opgeroepen om: - te erkennen dat de versterking van de griffie noodzakelijk is en daarvoor een experiment in het leven te roepen om dit te bereiken; -

daarvoor een bedrag van€ 75.000 per jaar beschikbaar te stellen om juridische adviezen en dergelijke in te winnen gedurende de jaren 2025 en 2026;

-

de werkgeverscommissie of een begeleidingscommissie te benoemen die het experiment verder uitwerkt in samenwerking met de griffie en in die hoedanigheid het experiment volgt;

-

de betreffende commissie aan het einde van 2026 een verslag presenteert aangaande de resultaten van het experiment. Kortheidshalve wordt verwezen naar de bij deze besluitenlijst gevoegde motie

(registratienummer 2024Ml2). De vergadering wordt geschorst om 20.52 uur De vergadering wordt voortgezet om 21.20 uur Wethouder L. Vestjens stelt voor om Motie 2024M09 aan te passen bij het eerste en laatste

gedachtestreepje in het dictum. De tekst van deze regels wordt dan: - Aan te sluiten bij de te vormen Zorg- en Gezondheidscoalitie Limburg;

-

De gemeenteraad periodiek te informeren over de voortgang van de Zorg- en Gezondheidscoalitie Limburg.

Mevrouw M. Schotemeijer van PvdA-GroenLinks verzoekt de griffier de motie 2024M09 hierop aan te passen. Mevrouw M. Thevissen van Ons Roerdalen verzoekt de griffier de titel van Motie 2024M12 te wijzigen in: "Mogelijkheid tot Expertise inhuur door de griffie". Toezeggingen:

Wethouder R. Slangen heeft ter vergadering de toezegging gedaan in de raadswerkgroep te bespreken of en welke bedragen aan compensatie betaald dienen te worden indien een aanvrager geen of te weinig sociale woningen en geen of te weinig betaalbare woningen (max. €390.000,--) in het plan heeft opgenomen en realiseert om de doelstellingen van de woondeal tP bereiken. (toezegging reg. nr. 2024-33)

Pagina 4

Wethouder L. Vestjens heeft ter vergadering de toezegging gedaan om actief te blijven kijken naar

de mogelijkheden op het gebied van preventie die de Regiodeal biedt en andere financieringsbronnen die wellicht ontstaan vanuit de zorg- en gezondheidscoalitie zoals benoemd in motie 2024M09. (toezegging reg. nr. 2024-34) Wethouder R. Slangen heeft ter vergadering de toezegging gedaan om de grondeigenaren die waren aangeschreven in verband met het opleggen van het voorkeursrecht op hun perceel (percelen) door de gemeente, zo snel mogelijk te informeren wanneer duidelijk is, dat géén gebruik gemaakt wordt van dit recht. (toezegging reg. nr. 2024-35) Wethouder R. Slangen heeft ter vergadering de toezegging gedaan om de onderwerpen genoemd in motie 2024Mll, die volgens Ons Roerdalen zouden moeten worden aangepast in de omgevingsvisie, te bespreken in de raadswerkgroep Omgevingswet (en/of Wonen) in week 46 van 2024. (toezegging reg. nr. 2024-36) Wethouder F. Demarteau heeft ter vergadering de toezegging gedaan om na te vragen of het te realiseren is om een garantstelling in contracten op te nemen voor het geval dat na de termijn van één jaar blijkt dat iets niet goed gemaakt is en geld kost. (toezegging reg. nr. 2024-37) Wethouder F. Demarteau heeft ter vergadering de toezegging gedaan om te raad te informeren omtrent de verschillende genoemde bedragen in de kadernota en de begroting resp. { 50.000 en { 77.000 met betrekking tot de outdoorcampus. (toezegging reg. nr.

2024-38) De heer H. van der Linden van de fractie Ons Roerdalen trekt, na de gedane toezegging van wethouder R. Slangen om de onderwerpen genoemd in motie 2024M11 te bespreken in de raadwerkgroep(en) Omgevingswet en/of Wonen in week 46 van 2024, de motie 2024M11 in. Het standpunt van het college van burgemeester en wethouders met betrekking tot de ingediende amendement en moties: Amendement/motie Collegestandpunt Amendement 2024A06 Ondersteunen Amendement 2024A07 Ontraden Motie 2024M06 Ontraden Motie 2024M07 Ontraden Motie 2024M08 Ontraden Motie 2024M09 (Aangepast) Ondersteunen Motie 2024M10 Ontraden De voorzitter legt het amendement 2024A06, ingediend door de fractie Roerstreek Lokaal!, ter besluitvorming voor aan de raad. De fracties van het CDA, Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, PvdA-GroenLinks en Roerstreek Lokaal! hebben vóór gestemd. Het amendement 2024A06 is daarmede aangenomen. De voorzitter legt het amendement 2024A07, ingediend door de fractie Roerstreek Lokaal!, ter besluitvorming voor aan de raad. De heer Joris legt een stemverklaring af betreffende het amendement Omplanten bomen van trottoir naar rijbaan en stelt: "we zijn het eens met de geest van het amendement en ja we zien

Pagina 5

toch graag terug dat er wat vaker wordt herplant. Ik snap dat dat niet altijd kan, maar waar het kan, dan graag. Daarom gaan we mee". De fracties van PvdA-GroenLinks en Roerstreek Lokaal! hebben vóór gestemd. De fracties van het CDA, Democraten Roerdalen en Ons Roerdalen hebben tegen gestemd. Het amendement 2024A07 is daarmede verworpen. De voorzitter legt vervolgens het (geamendeerde) voorstel ter besluitvorming voor aan de raad. Met de aantekening dat de fractie Ons Roerdalen heeft tegengestemd en met inachtneming van het aangenomen amendement 2024A06, besluit de gemeenteraad: 1. 2. 3.

De programmabegroting 2025 en de meerjarenbegroting 2026-2028 vast te stellen; In te stemmen met het investeringsschema 2025-2028 en de hierin opgenomen kredieten voor 2025 beschikbaar te stellen; In te stemmen met de volgende reserveonttrekkingen: a. € 150.000,- uit de reserve Omgevingswet t.b.v. het opstellen van het omgevingsplan.

4.

b. € 50.000,- uit de reserve Accommodatiebeleid voor de herijking van het accommodatiebeleid. c. € 200.000,- uit de algemene reserve voor de actualisatie van beheerdata van onze openbare ruimte. In te stemmen met amendement 2024A06: a. €18.000 van het raadsbudget van 2025 (zie pag. 54) te alloceren voor ontmoetingsactiviteiten voor de jeugd van 12-18 jaar in Roerdalen. b. Dit budget toe te kennen aan de jongerenmedewerkers voor projecten die voor, door en met jongeren worden opgezet samen met bijvoorbeeld verenigingen, stichtingen, de afdeling Social Works van Gilde Opleidingen, scholen en ondernemers. c. De hieruit voortvloeiende begrotingswijziging (2025-3) vast te stellen.

De voorzitter legt de motie 2024M06, ingediend door de fractie van Roerstreek Lokaal!, ter besluitvorming voor aan de raad. De fracties van het CDA, PvdA-GroenLinks en Roerstreek Lokaal! hebben vóór gestemd. De fracties van Democraten Roerdalen en Ons Roerdalen hebben tegen gestemd. De motie 2024M06 is daarmede aangenomen. De voorzitter legt de motie 2024M07, ingediend door de fractie van het CDA, ter besluitvorming voor aan de raad. De fracties van het CDA en PvdA-GroenLinks hebben vóór gestemd. De fracties van Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen en Roerstreek Lokaal! hebben tegen gestemd. De motie 2024M07 is daarmede verworpen. De voorzitter legt de motie 2024M08, ingediend door de fractie van het CDA, ter besluitvorming voor aan de raad. De fractie van het CDA heeft vóór gestemd. De fracties van Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, PvdA-GroenLinks en Roerstreek Lokaal! hebben tegen gestemd. De motie 2024M08 is daarmede verworpen.

Pagina 6

De voorzitter legt de (aangepaste) motie 2024M09, ingediend door de fracties van PvdAGroenlinks, CDA en Democraten Roerdalen, ter besluitvorming voor aan de raad. De fracties van het CDA, Democraten Roerdalen, Ons Roerdalen, PvdA-GroenLinks en Roerstreek Lokaal! hebben vóór gestemd. De motie 2024M09 is daarmede aangenomen. De voorzitter legt de motie 2024M10, ingediend door de fractie van Ons Roerdalen, ter besluitvorming voor aan de raad. De fractie van Ons Roerdalen heeft vóór gestemd. De fracties van het CDA, Democraten Roerdalen, PvdA-GroenLinks en Roerstreek Lokaal! hebben tegen gestemd. De motie 2024M10 is daarmede verworpen. De voorzitter legt de motie 2024M12, ingediend door de fractie van Ons Roerdalen, ter besluitvorming voor aan de raad. De fractie van Ons Roerdalen heeft vóór gestemd. De fracties van het CDA, Democraten Roerdalen, PvdA-GroenLinks en Roerstreek Lokaal! hebben tegen gestemd. De motie 2024M12 is daarmede verworpen.

4. Effecten septembercirculaire 2024

De heer L. Wolters van het CDA dient, namens de fractie van het CDA, een amendement (registratienummer 2024A08) in, waarmee wordt voorgesteld om: Beslispunt 2 van de in het concept besluit opgenomen tekst te verwijderen, te weten: 2. Herbevestigen dat u instemt met het verstrekken van een lening van€ 1.400.000,- aan Zonnestation Montfort BV tegen een marktconforme rente; En als gevolg daarvan: Beslispunt 3 van de in het concept besluit opgenomen tekst aan te passen, te weten: 3. In te stemmen met begrotingswijziging 2024-09, met uitsluiting van het investeringsschema, en in te stemmen met begrotingswijziging 2025-01. Kortheidshalve wordt verwezen naar het bij deze besluitenlijst gevoegde amendement (registratienummer 2024A08). De voorzitter legt het amendement 2024A08, ingediend door de fractie van het CDA, ter besluitvorming voor aan de raad en geeft aan dat ze begrijpt dat hoofdelijke stemming is gewenst. De heer J. Roubroeks legt een stemverklaring af en stelt: "het CDA heeft het amendement ingediend. Ik was er in die tijd niet bij, en gelet op de verplichtingen die zijn aangegaan en het risico, het afbreukrisico wat de gemeente loopt en het gemeenschapsgeld dat op het spel staat, ga ik niet vóór het amendement stemmen". De volgende raadsleden hebben vóór gestemd: M. Thevissen, J. Vogels, R. Vrinzen, L. Wolters, P. Joris en H. van der Linden.

De volgende raadsleden hebben tegen gestemd: J. Roubroeks, M. Schotemeijer, C. Thoolen, R. van den Waardenberg, E. Willems, G. van ElmptHuts, K. Hermans-Roelofs, R. Joosten, C. Moorman, F. Peeters en W. van Pol. Het amendement 2023A08, is daarmede verworpen.

Pagina 7

Met de aantekening dat de fractie van het CDA en Ons Roerdalen tegen hebben gestemd besluit de gemeenteraad: 1.

In te stemmen met de verwerking van de effecten van de septembercirculaire 2024 voor de jaren 2024 tot en met 2028;

2.

Herbevestigen dat u instemt met het verstrekken van een lening van€ 1.400.000,- aan Zonnestation Montfort BV tegen een marktconforme rente;

3.

In te stemmen met begrotingswijziging 2024-09 en begrotingswijziging 2025-01.

De voorzitter sluit de vergadering om 23.35 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van 12 december 2024. De griffier,

De voorzitter,

mr. M. Heijnens-Coenjaerts

mr. M.D. de Boer-Beerta

Pagina 8

R REE LOKAAL!

Begroting 2025 - Eerste termijn Versie 16 oktober Goed met je geld omgaan We willen starten met een compliment. Met man en macht is eraan gewerkt om een op papier sluitende begroting voor te leggen. Een begroting waarbij er helaas lastenverzwaring voor onze burgers volgt. Dit uit zich onder andere in een hogere OZB en leges. Wij vinden dit echter onvermijdelijk. Helaas belegt het Rijk steeds meer. taken bij de gemeente en komt in veel gevallen niet of met onvoldoende middelen over de brug. Dat is een van de redenen waardoor het steeds lastiger wordt de begroting sluitend te krijgen. Dat zien we terug in de meerjarenbegroting. Een sluitende begroting is voor Roerstreek Lokaal essentieel voor een toekomstbestendig Roerdalen. De afgelopen periode hebben we gemerkt dat er in de financiën vaak grote fluctuaties zitten. Het ene moment hebben we een tekort, het andere moment blijkt dat we toch geld overhebben. De gemeente gaat werken met een nieuw systeem. Gaat dit systeem ons helpen om beter in control te zijn, beter te begroten, meer up-to-date en meer open en transparant te kunnen zijn? Wij zouden graag zien dat wij, de raad, komend jaar gelijk worden geïnformeerd als er uitschieters zijn, zowel naar boven als naar beneden. Kunnen we hier nadere afspraken over maken? Wij denken hierbij aan een dashboard voor de gemeenteraad.

Wij lezen dat er in een aantal programma's niet wordt geïndexeerd. Herhaaldelijk worden we echter ermee geconfronteerd (ook landelijk) dat zaken meer kosten dan oorspronkelijk begroot. Wanneer er niet geïndexeerd wordt, is dit onvermijdelijk. Door te indexeren wordt de begroting realistischer en komt de raad niet voor het voldongen feit te staan dat er te weinig begroot is. lndexeringscijfers zijn bekend, dus wij vragen hier nogmaals aandacht voor. Als het besluit is dat we niet indexeren vragen wij ons af in hoeverre wij op de begroting kunnen vertrouwen als het gaat om grote investeringen in de toekomst zoals de school in Montfort, ons mobiliteitsplan en onze onderhoudsplannen (bijvoorbeeld riolering, wegen of groen). Waarom wordt er niet geïndexeerd? En wat is nodig om indexering wel mee te nemen in de meerjarenbegroting? Investeren om te renderen vinden we van groot belang, maar projecten als een reclamemast en gemeentelijk zonneveld hebben een lange adem nodig. We zijn blij dat er werk wordt gemaakt van uitbreiding van bedrijventerreinen. Zijn er meer mogelijkheden binnen onze gemeente om gelden te genereren? En op welke termijn zijn deze te realiseren? We kunnen onze tekorten niet steeds bij onze inwoners blijven neerleggen. Als gemeente moeten we aan de slag met alternatieve inkomstenbronnen. Zo kunnen we Roerdalen leefbaar en betaalbaar houden voor iedereen.

Het Rijk heeft (nog) niet bewogen en het ravijnjaar 2026 staat ons nog steeds te wachten. Roerstreek Lokaal! vindt het belangrijk reëel te blijven en voorbereid te zijn op wat mogelijk komt. Moeten we niet daarom nu toch al de takendiscussie gaan voeren om voorbereid te zijn op tegenvallende bijdragen vanuit Rijk of andere inkomstenbronnen? Of kunnen we deze klappen deels opvangen met de inkomsten uit de reclamezuil en het gemeentelijk zonneveld? En zijn er nog mogelijkheden om processen te vereenvoudigen of automatiseren, waardoor onze medewerkers minder tijd kwijt zijn aan een opdracht of taak?

1

Prioriteiten stellen

•

EEK

Het is goed om te zien dat het college drie prioriteiten heeft gesteld. Drie prioriteiten die zich richten op een betere toekomst en op samen elkaar ondersteunen. 1. Bouwen en wonen: Er wordt hard gewerkt. We hebben er alle vertrouwen in dat dit voortvarend wordt opgepakt door onze wethouder. We zien het actieplan graag snel tegemoet. We gaan ervan uit dat hierin ook de samenwerking met woningontwikkelaars, woningcorporatie en eventueel zorgverleners wordt opgenomen. Klopt dit? 2. Duurzaamheid: Hier wordt echt aan de slag gegaan met ons klimaat. Vanuit de vastgestelde koers zien we dat er al veel stappen worden gezet. We zijn op de goede weg. We willen graag nauw betrokken worden bij de te maken keuzes betreffende de VAWOZ (verkenning aanlanding wind op zee) en de Delta Rhine Corridor. Ook vragen we de wethouder om grote aandacht te besteden aan de belangrijke landschappelijke elementen binnen onze Natura 2000 gebieden, het Munnichsbos en het Roerdal bij de verwezenlijking van deze projecten. We zien dat er veel gebeurt aan ondersteuning voor de inwoners op vlak van duurzaamheid. Denk aan projecten als zon op dak, de GVR (Gemeentelijke Verduurzamingsregeling) en energiecoaches. Hopelijk weten al onze inwoners de weg naar deze regelingen te vinden, zodat iedereen in onze gemeente hiervan kan profiteren. We weten dat er op dit gebied veel aandacht uit gaat naar communicatie.

We horen graag wat de resultaten zijn van deze acties en of dit ook extra inschrijvingen oplevert. 3. Bestaanszekerheid: Dit thema wordt samen met onze inwoners opgepakt bij diverse themavonden. Hoe kunnen we elkaar het beste helpen en ondersteunen? Wat kun je zelf? Waar heb je hulp bij nodig? Allemaal vragen die op deze avonden duidelijk naar voren komen. En met name ook, hoe kunnen we het zo eenvoudig mogelijk maken. Werken vanuit de bedoeling en niet vanuit regeltjes. Dat vraagt een andere benadering van onze medewerkers en resulteert hopelijk in een nog positievere klantervaring bij onze inwoners. Waarbij natuurlijk niet altijd alles goedgekeurd kan worden, maar waarbij ambtenaren en inwoners samen zoeken naar de best mogelijke oplossing, Het sociaal domein kost veel geld. Een terugkomend thema, dat we ditmaal niet nogmaals uit de doeken doen. De thematiek is bekend, net als de hoge kosten. Onze wethouder werkt keihard aan het versterken van de sociale basis binnen Roerdalen en zet in op preventie. Wij geloven daarin! En we willen het ingezette beleid dan ook graag voortzetten. Wij willen extra aandacht vragen voor het programma Kansrijke Start, omdat we het belangrijk vinden problemen zo vroeg mogelijk aan te pakken en in de basis verdient ieder kind een goede toekomst. Bij kinderen met achterstanden is het van belang binnen de VVE goed te kijken naar het hele systeem.

Meestal blijkt er meer aan de hand te zijn. Kijkt het sociaal team bij vragen altijd breder dan het kind alleen? We blijven de discussie over de rolverdeling tussen de gemeente en andere partijen nauw volgen en we vragen de wethouder daar ook kritisch naar te blijven kijken. Daarbij vragen we ons ook af of voorzieningen voor onze hulpbehoevende inwoners, denk aan scootmobiels, niet uit andere regelingen betaald kunnen worden zoals bijvoorbeeld de wet langdurige zorg. We willen graag weten of inwoners die bepaalde voorzieningen nodig hebben ook kritisch worden gevolgd. Hebben zij een bepaalde voorziening nog nodig na een bepaalde tijd? Of hebben zij juist iets anders nodig? 2

•

RO

E

LOKAAL!

Helaas zien we in de begroting dat er in 2026 ongeveer€ 400.000 euro minder beschikbaar is voor programma 1 (Sociaal domein). Dit heeft alles te maken met de korting op de algemene uitkering die onze gemeente van de overheid ontvangt. Dit lijkt ons zeker binnen dit programma niet wenselijk omdat de trajecten en projecten die hier lopen vaak een lange adem vragen en niet even een jaar op pauze gezet kunnen worden. Daar zijn onze inwoners niet bij gebaat. Kunt u aangeven hoe u dit bij de landelijke overheid gaat aankaarten (met andere gemeenten of K-80) en of het mogelijk is om dit gat te dichten? Met interesse hebben we het mensontwikkelbedrijf in Leudal bezocht en wij juichen de komst van een eigen mensontwikkelbedrijf (MOB) toe. iedereen in Roerdalen moet kunnen meedoen, een van de speerpunten van onze fractie. Door de mens centraal te stellen en te onderkennen dat werk veel meer is dan alleen een baan. Het levert salaris op, maar bovenal een gevoel van erbij horen, ontwikkelkansen krijgen en onafhankelijkheid. Daarbovenop geeft het structuur en (meer) sociale contacten. Het MOB helpt mensen weer arbeidsfit te maken; door kennis, ervaring of vaardigheden en zorgt ervoor dat de deelnemers worden begeleid naar een passende functie binnen of buiten onze gemeente.

Dit vraagt maatwerk en het mooie is dat een MOB dit kan bieden omdat het kleinschalig is en dichtbij onze inwoners staat. Bestaanszekerheid vragen wij ook voor onze beheerstichtingen, die zorgen voor het beheer en (een deel van) het onderhoud van onze dorpshuizen, multifunctionele centra, zwembaden en andere accommodaties. We zijn blij dat komend jaar het accommodatiebeleid wordt herijkt en dat hierbij ook het jeugdbeleid wordt meegenomen. Vorig jaar riepen we op het verstandig te vinden dat er eerst mét die jeugd en jongeren gesproken wordt, voordat er keuzes gemaakt gaan worden over deze groep. Top dat dit ook afgelopen jaar gebeurd is! Uit dit traject is inzichtelijk gemaakt waar de jeugd in de dorpen behoefte aan heeft. Voorbeelden die de jongeren zelf noemen zijn: a) Goed onderhoud en beschikbaarheid van de bestaande faciliteiten; b) Laagdrempelige, betaalbare en eenvoudig (met de fiets) bereikbare sportfaciliteiten; c) Een eigen plek om (onder begeleiding) te chillen en samen leuke dingen te doen en; d) En grotere (sport)activiteiten/evenementen voor jongeren van verschillende leeftijdscategorieën. Naast (kampvuur)gesprekken is er ook een vragenlijst uitgezet onder de jongeren van Roerdalen. Wij vragen ons af of de antwoorden op de uitgezette vragenlijst een weerspiegeling zijn hoe alle jeugd van Roerdalen onze gemeente beleeft.

Wij missen de reacties van de jeugdigen die voortgezet speciaal onderwijs of praktijkonderwijs bezoeken en jeugdigen die in de knel zitten. Worden de resultaten van het onderzoek gelegd naast de ervaringen van de jongerenwerkers, de praktijkondersteuners en andere betrokkenen vanuit het sociaal team om te voorkomen dat deze categorieën buiten de boot vallen? Voordat wij naar het jeugdbeleid gaan willen we graag verdere informatie van die kant ontvangen. Is dat mogelijk? Verder vinden wij van groot belang dat bij de herijking van het accommodatiebeleid de beheerstichtingen, nauw worden betrokken. De beheerstichtingen bestaan immers uit een afvaardiging van gebruikers van de accommodatie die op vrijwillige basis het beheer van een accommodatie organiseren en/of uitvoeren. Zij weten precies welk onderhoud voor de gebruikers nodig en gewenst is om de accommodatie te optimaliseren, naast natuurlijk de wettelijke eisen waaraan een accommodatie moet voldoen.

3

L ROERST EEK ~ LOKAAL!

Gemeente en beheerstichtingen kunnen elkaar hier versterken door kennis en ervaring met elkaar te delen en samen tot een realistisch, eerlijk en gezond toekomstperspectief te komen. Dat gezonde toekomstperspectief moet per accommodatie in onderling overleg tussen beheerstichtingen en gemeente vastgesteld te worden. Naast afspraken, wensen, eisen en beschikbare budgetten hoort ook draagkracht in de afweging meegenomen te worden wanneer het gaat over een gezond toekomstperspectief. Op basis van dat gezonde toekomstperspectief kunnen gezamenlijk prioriteiten voor het onderhoud en beheer gesteld worden. Zo is duidelijk wat de gemeente van de beheerstichtingen verwacht en wat de beheerstichtingen van de gemeente mogen verwachten. Dat is samen doen! Welke termijnen mogen wij als raad verwachten met betrekking tot herziening/afronding van de accommodatiediscussie? En op welke wijze wilt u de herijking vormgeven? Groen

We zijn blij dat er een nieuw groen beheerplan komt, met aandacht voor het maaibeleid. Los van het feit of je het mooi of lelijk vindt, zullen we keuzes moeten maken wat het onderhoudsniveau gaat zijn. Meer onderhoud en frequenter maaien, vraagt een grotere investering. En niet maaien daarentegen geeft vrij spel aan soorten als ridderzuring, distels of jakobskruiskruid. Deze soorten verspreiden zich gemakkelijk naar het agrarisch grondgebied en worden vervolgens met vergif bestreden. Je kunt je dan afvragen wat erger is. De bestrijding van invasieve exoten zoals de Japanse duizendknoop stelt ons weer voor andere uitdagingen, omdat maaien dan geen optie is. De keuzes die we eerder als gemeente in het maaibeleid gemaakt hebben, lijken met alle geluiden die we vanuit de dorpen horen, niet altijd de juiste te zijn geweest. Het voorstel voor een aangepast beleid wachten we daarom met interesse af. We begrijpen verder dat de groencampus kampt met personeelstekort, waardoor werkzaamheden worden uitbesteed om te voorkomend dat er achterstallig onderhoud ontstaat. Worden de uitgevoerde uitbestede werkzaamheden gecontroleerd en waar nodig besproken met, en gecorrigeerd door de betreffende uitvoerder? Communicatie

En als laatste de communicatie naar onze inwoners. Daar wordt veel op ingezet. Wij willen echter aandacht vragen voor de dienstverlening naar onze inwoners. Er worden veel mensen geholpen via website, telefonisch, email en bij het loket. Er bereiken ons toch nog steeds klachten over nietszeggende antwoorden, lang wachten, ongepaste benadering, enzovoorts. Het is goed dat er aandacht is voor het directe contact. Wij zouden echter graag zien dat ook aandacht is voor het beantwoorden, vastleggen en op een gedegen manier beantwoorden van email vragen. Afsluitend

Een algemene opmerking m.b.t. de begroting willen wij graag meegeven. Bij een aantal genoemde doelen, vragen wij ons af of dit daadwerkelijk doelen zijn. Het is naar ons idee geen doel op zich om een medewerker aan te nemen of een bijeenkomst met een raadswerkgroep te organiseren. Het gaat voor Roerstreek Lokaal om zaken die we willen bereiken, niet om het 'hoe'. Met goede meetbare en concrete doelstellingen komen we meer (en weer) in control. Liever een doelstelling niet gehaald, met een eerlijke en volledige toelichting dan een 'vinkje om het vinkje te zetten'. Wellich! is dit een cultuurvraagstuk en per afdeling verschillend, maar wij willen hier toch aandacht voor vragen. Roerdalen is een fijne plek om te wonen, werken en verblijven. Daar mogen, nee daar moeten we trots op zijn, ondanks de roerige tijden en onzekerheden. Het is niet altijd makkelijk, maar we

4

0 S REEK LOKAAL! moeten wel blijven doorpakken. Gewoon doen, de tijd besteden in daden en niet in onnodig beleid of praattafels. Wij zijn zeer benieuwd naar de reactie van het college op onze inbreng. En via deze weg dank aan eenieder die heeft bijgedragen aan het samenstellen van deze heldere begroting.

5

De begroting is een vooruitblik naar het komend jaar maar ook een goed referentiepunt t.o.v vorig jaar. Wonen Vorig jaar- toen het CDA nog geen onderdeel uit maakte van de coalitie - hadden wij kritiek op het te passieve woningbouwbeleid in deze tijd van krapte. Recentelijk - nu het CDA onderdeel uit maakt van de coalitie - hebben wij vol trots mogen besluiten over een toename in woningbouwgrond. Toch dut onze partij hierover niet in. Zo hebben we met een raadsinitiatief nog extra woningbouwruimte aangewezen. Wij wachten niet allerlei beleidsdocumenten af. De grondeigenaren die willen bouwen in en aan de dorpen moeten zo snel mogelijk aan de slag kunnen. Dat nu een beleidsregel is afgeschaft, waarover het CDA zich al langere tijd beklaagde, is nog zo'n voorbeeld van onze visie dat de inwoners van Roerdalen van de gemeenschap deel uit moeten kunnen blijven maken, en dat kan alleen met een dak boven het hoofd. We vragen dan ook een toezegging van de wethouder om het laaghangend fruit reeds te plukken en juichen de gereserveerde budgetten voor grondaankoop en snelle besluitvorming in het ruimtelijk domein toe. Belastingen De onroerendezaakbelasting gaat fors omhoog, daar draaien wij niet omheen. De beoogde inkomsten uit investeringen blijven achter, denk hierbij aan het gemeentelijk zonneveld en de reclameobjecten.

Als CDA zijn wij dan ook bezig om op andere manieren de lastendruk van de inwoners binnen de perken te kunnen houden. Zo opperen we al geruime tijd dat de nietingeschrevenen, die hier wel gebruik maken van de voorzieningen, een forensenbelasting moeten gaan betalen. Ook trekken wij de rem aan als het gaat om het verdwijnen van landbouwgrond, en daarmee pachtinkomsten, voor ontwikkelingen zoals natuur. Door dergelijke acties lukt het dan ook om de hondenbelasting eindelijk af te laten schaffen. Wij roepen dit niet alleen maar voegen de daad bij het woord. Ook de lastendruk voor huurders gaat omlaag. De belastingdruk voor huurders in Roerdalen was een van de hoogste in Limburg, maar door de rioolheffing nu ten laste van de eigenaren te laten komen, en deze niet mag worden verrekend in de huurprijs, zorgen wij dat iedereen van de Roerdalense gemeenschap deel kan uit blijven maken. Groen Groen zijn de landbouwgronden en de natuur die Roerdalen rijk is, maar grond is schaars en de belangen daarover botsen vaker. Het CDA heeft daarover een gebalanceerde visie. Binnen de dorpskernen staan fatsoensnormen en uitstraling centraal. Een inwoner die zijn tuin netjes onderhoud moet niet hoeven uitkijken tegen hoog ongemaaid gras van de gemeente. Binnen de dorpen moet daardoor vaker worden gemaaid en op sommige plaatsen gewerkt worden met heesters. Dat is het CDA dan ook wat centjes waard.

In de natuurgebieden dient de biodiversiteit centraal te staan en de agrarische gronden moeten op de eerste plaats een boterham voor zowel de . boer als ons kunnen opleveren. Door de kennis van boeren te gebruiken kunnen hun gronden ook een toevoeging zijn voor zowel de natuur als de recreatieve, toeristische waarde van Roerdalen. Ondernemers Roerdalen heeft een breed bereik als het gaat om ondernemers. Er bevinden zich bedrijven die een boost geven aan toerisme, maar ook bedrijven die de essentiële voorzieningen van een dorp leveren. Veel van die bedrijven gaan van generatie tot generatie over. Het is belangrijk dat met hen wordt

1

meegedacht over hoe zij zich staande kunnen houden in een veranderende tijd. Dit kan per geval iets anders van ons als gemeente inhouden en daar moeten wij voor open blijven staan. We missen de ondernemers in de begroting en vragen daarom meer aandacht voor hun behoeften. De begroting bevat zodoende zowel zoet als zuur, maar wij menen dat de Roerdalense gemeenschap hiermee gebaat is.

2

Y-1 DEMOCRATEN -'\f ROERDALEN 1 e instantie Programmabegroting 2025 - 2028 De programmabegroting ligt in het verlengde van de Kadernota waar de kaders in vastgesteld zijn. Dit is de verdere uitwerking ervan. Hierin staan ook een aantal nieuwe zaken die opgepakt worden, zoals de Regio Deal Midden-Limburg deze is in 2024 definitief vastgesteld en kan in 2025 met uitvoering beginnen. Op 22 augustus hebben de ministeries en publieke partners het Convenant goedgekeurd. Roerdalen wil in 2025 meedoen aan 3 grote projecten, hiervoor is een bedrag van€ 860.000 gereserveerd. Zowel de projecten als ook het daadwerkelijk benodigde geld is nog niet vastgelegd. Hier zouden we graag op korte termijn meer over willen weten.

Programma 1: Krachtige dorpen Het programma omvat de basisvoorzieningen zoals de school, de vereniging, het dorpshuis en het sociaal team. We willen dat iedereen betaalbaar kan wonen en voldoende inkomen heeft. Ook toegang tot betaalbare zorg en een veilige woonomgeving horen hierbij. Er komt een herijking van het accommodatiebeleid vanuit de nota maatschappelijk vastgoed. Hier hadden we vorig jaar al vragen over gesteld. Wat hebben onze accommodaties (dorpshuizen, voetbalparken, tennisvelden, jeugdhuizen, buitenbaden, aanleg Schepersheuvel) tot nu toe gekost? In grove lijnen is hier antwoord op gegeven, want de exacte bedragen per locatie zijn moeilijk vast te stellen en we moeten er rekening mee houden dat er personeelsgebrek is. Maar we wachten verder af wat de uitslag gaat worden. Wat voor Democraten Roerdalen ook belangrijk is om te weten of alle afspraken afgerond en gerealiseerd zijn, of moeten er nog zaken afgehandeld worden? Als dat zo is, welke zijn dat dan? In 2024 heeft een onttrekking aan de reserve accommodatiebeleid plaatsgevonden van€ 24.000 i.v.m. de verlenging van de pilot buitenbaden. Deze onttrekking vindt in 2025 niet plaats. In overleg met de opgerichte stichtingen worden conclusies getrokken ten aanzien van exploitatie en beheer door genoemde stichtingen. De evaluatie van de pilots is met de beide stichtingen gestart.

We hopen dat hier een positief resultaat uit komt. Kunt u ons over de resultaten op de hoogte houden? Wij realiseren ons dat er veel vrijwilligers bij de buitenbaden betrokken zijn en die vrijwilligers moeten we koesteren, dus die mensen willen we graag zekerheid geven. Uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) In 2025 zal de "de Springplank" worden gerealiseerd, ook het Kind-centrum (KC) Posterholt komt dan aan bod, ook de aanpak van de basisschool in Montfort wordt genoemd. Voor deze laatste komt er een haalbaarheidsonderzoek.

1

'(-1 DEMOCRATEN -"f ROERDALEN

Programma 2: Participatie, ondersteuning en zorg Programma's 1 en 2 zijn nauw met elkaar verbonden en versterken elkaar, programma 2 gaat over individuele ondersteuning. Het is voor onze inwoners belangrijk, dat iedereen

► voldoende mogelijkheden en kansen krijgt om mee te doen; ► een plek heeft waar het prettig wonen is, voor jong én oud; ► de beschikking heeft over laagdrempelige en toegankelijke hulp, die dichtbij beschikbaar is. Dit zijn drie mooie wensen, maar we realiseren ons dat het nog een hele klus is om deze wensen in werkelijkheid om te zetten. Hoe gaan we deze wensen aanpakken? Wat nieuw is, is dat gewerkt wordt aan de vergroting van de bewustwording rondom bestaa ns(on)zekerheid Resultaat zal zijn dat inwoners meer kennis krijgen over bestaanszekerheid, begrip voor elkaar en voor de gemeente en elkaar beter weten te vinden. Er hebben inmiddels twee bijeenkomsten hierover plaatsgevonden en er waren zeer open gesprekken over huisvesting, financiën, zorg en zorgen over de toekomst. Wat duidelijk naar voren kwam is dat mensen één loket willen waar ze terecht kunnen voor al hun zaken. Daar zal flink aan gewerkt moeten worden, want dat loket moet ook volledig op de hoogte zijn van de mogelijkheden en onmogelijkheden. Hier ligt nog een flinke klus voor het sociaal domein.

Uitvoering geven aan de resultaten van het onderzoek naar de mogelijkheden van een lokaal Mensontwikkelbedrijf (MOB) Het eigenaarschap van Westrem wordt per 1 januari 2025 anders ingericht, met als gevolg dat de oude doelgroep (Wet Sociale Werkvoorziening) wordt begeleid binnen het MOB in Roermond Voor de andere doelgroepen binnen de Participatiewet bekijken we de mogelijkheden van het opzetten van een lokaal MOB in Roerdalen. Ook dit is nieuw. Hiervoor hebben we een werkbezoek aan het Mensontwikkelbedrijf Leudal gebracht om ons te laten informeren over de gang van zaken en wat er allemaal bij komt kijken. We waren zeer onder de indruk van de manier waarop het was opgezet en ook van de resultaten die behaald werden. Er is een grote jaarlijkse uitstroom en mensen konden succesvol bij bedrijven geplaatst worden. Herontwerp arbeidsmarktregio (AMR) Het Rijk verwacht dat we per 1 januari 2026 een regionaal werkcentrum hebben. In 2025 starten we met het regionaal werkcentrum. Op 1 januari 2026 moet het regionaal werkcentrum er volledig staan en bieden we toegankelijke, integrale en ontschotte dienstverlening voor iedereen die dat nodig heeft. Allemaal te mooi om waar te zijn, we hopen echter wel dat het Rijk er ook de nodige financiële ondersteuning bij kan geven. Kan portefeuillehouder hier iets meer over vertellen?

Programma 3: Veilige dorpen Dit programma gaat over leefbaarheid en veiligheid. Voor Democraten Roerdalen staan deze onderwerpen hoog aan de lat.

2

Jé DEMOCRATEN h/',ROE R DALEN Zo breiden we bijvoorbeeld de doelgroep van de Risk Factory uit naar het voortgezet onderwijs voor de periode 2024-2027. Daarnaast richten we ons op het informeren van onze inwoners over de risico's van cybercriminaliteit en signalen van ondermijning. Met de uitbreiding naar het voorgezet onderwijs zijn we heel tevreden. Zo worden de kinderen van de middelbare scholen bewust gemaakt over de veiligheid in huis maar ook buitens huis (denk bijv. aan voorlichting over drugs). In principe is dit inzetten op preventie en bewustwording. Inzetten ACT! Bij de aanpak van ondermijning schakelen we het regionaal ACT! interventieteam in, andere overheidspartners kunnen ook worden ingeschakeld. Denk aan politie, douane, arbeidsinspectie, belastingdienst en FIOD. Tijdens controles wordt breder gekeken dan alleen naar drugscriminaliteit, prostitutie en witwassen. Er wordt ook gekeken naar zaken als illegale bewoning, vergunningen, uitkeringsfraude, arbeidsuitbuiting, brandveiligheid en milieudelicten. Door de inzet van het ACT! Team kan er breder gekeken worden en zal er zeker meer pakkans zijn. Inzet XLGroup Ook in Roerdalen hebben we te maken met jongeren die betrokken zijn bij strafbare feiten. Zonder juiste begeleiding kan het zijn dat jongeren verder dreigen te ontsporen en andere jongeren hierin meenemen. Deze jongeren zijn kwetsbaar en beïnvloedbaar.

Zij kunnen zich ontwikkelen tot criminele jeugdgroepen. XLGroup is gespecialiseerd in de aanpak van deze complexe problematiek en zorgt voor een integrale aanpak waarin nauw wordt samengewerkt met zorg en veiligheidspartners in de keten. Zo kunnen we beter in beeld krijgen om welke (groepen) jongeren het gaat en kan het probleem ook echt aangepakt worden. Ook zullen met name de ouders van deze kinderen er meer betrokken bij moeten worden, zodat ze beter op de hoogte zijn wat de kinderen doen. Kan portefeuillehouder ons hier iets meer over vertellen? Wat zijn de consequenties voor de ouders en de kinderen?

Programma 4: Economie, Natuur, Toerisme, Cultuur en Duurzaamheid Het doel van dit programma is om nieuwe, duurzame mogelijkheden op het gebied van recreatie, toerisme, natuur, cultuur en wonen te creëren. Hier krijgen we ook te maken met landelijke inmenging. Het Rijk trekt steeds meer de regie naar zich toe ('Nationale regie op de ruimtelijke ordening') en laat daarbij steeds meer taken door de gemeenten uitvoeren Denk aan: • Nationaalpark (De Meinweg) nieuwe Stijl; • De ontwikkeling van een grote ondergrondse leidingenstrook door onze gemeente (Delta Rhine Corridor) is nog onzeker maar is een concreet voorbeeld. Deze leidingenstrook doorkruist waardevolle gebieden, zoals de Meinweg, het Roerdalen Munnichsbos. Het realiseren van de corridor heeft grote impact op onze gemeente; • Een ander voorbeeld is het 'Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee' (VAWOZ). Daarvoor wordt in onze gemeente een leidingstrook voorzien. Deze leidingstrook moet de voormalige Clauscentrale in Maasbracht verbinden met de Delta Rhine Corridor. Dit laatste punt was enkele jaren geleden nog onbespreekbaar. Op 22 september 2022 werd een motie (2022-M14) ingediend door CDA, Democraten Roerdalen, PvdA/GL en Roerstreek Lokaal, met als onderwerp "Onderzoeklocaties en strategiebepaling windenergie".

3

. 't~ DEMOCRATEN -"f ROERDALEN "Roept het college op: Navraag te doen bij het kabinet of deze gegevens kloppen en of er voor Roerdalen eventueel mogelijkheden zijn om hieraan deel te nemen. Als dat kan een kostenindicatie opvragen en vervolgens de uitkomst hiervan met de raad te delen." De motie was aangenomen, maar vanuit de ambtelijke organisatie werd dit afgeraden. Maar als hier nu wel mogelijkheden zijn, dan hoeven in Roerdalen geen windmolens geplaatst te worden, dan is dat een goede zaak. Met betrekking tot het extensiveren van de landbouw in de agrarische sector, is meer landbouwgrond nodig voor de agrarische sector. Strookt dit met (nog meer) uitbreiding van natuur en zon nevelden op landbouwgrond? Ook hier kunnen we ons de vraag stellen, wat de consequenties zijn voor (agrarische) initiatieven bij de invoering van Nationaalpark (de Meinweg) nieuwe stijl? Onze gemeente is niet alleen een toeristische maar ook een agrarische gemeente. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden Er zijn rijksregels, zoals het vergunningsvrij bouwen, bij de gemeente neergelegd (de zogenaamde bruidsschat). Hier wilden we graag meer uitleg om welke bouwwerken het gaat. Het antwoord op deze vraag was: "Bij vergunningsvrij bouwen hoeft er geen vergunning te worden aangevraagd of melding te worden gemaakt.

Daardoor heeft de gemeente dus geen zicht of er bouwwerken vergunningsvrij zijn gebouwd. Dit is ook conform de bedoeling van de wet en het vergunningsvrij bouwen; inwoners en ondernemers kunnen direct aan de slag. Voor het vergunningsvrij bouwen zijn de regels die vanuit het rijk bij de gemeente zijn neergelegd, in de bruidsschat, éen op één overgenomen, er zijn geen nadere regels opgesteld." Gezond ondernemersklimaat stimuleren We gaan een beoordelingsmatrix opstellen waarmee we (deels) stoppende agrarische bedrijven faciliteren om nieuwe activiteiten te ontplooien (VAB's). Roerdalen is een gemeente waar ondernemers de ruimte krijgen om te ondernemen. Hier liggen kansen voor ondernemers om in Voormalige Agrarische Bedrijven een of meerdere bedrijven te vestigen. Daarom moet het mogelijk zijn om in de gebouwen van VAB's meerdere kleinschalige bedrijven te vestigen. Dit is te realiseren door een of meerdere bestemmingen/functies buiten wonen toe te kennen zoals ook is opgenomen in het coalitieakkoord 2024-2026. Bevorderen duurzame energie • In 2030 besparen we 20% aardgas ten opzichte van 2021. Dit doel kan haalbaar zijn als alle nieuw te bouwen woningen aardgasvrij worden. • Momenteel is er nog steeds sprake van netcongestie. Samen met Enexis start Roerdalen in 2025 met de uitvoering om de stroomnetten te verzwaren.

We vroegen ons af of we als gemeente hieraan mee moeten betalen. Het antwoord dat we kregen was. De kosten van de netverzwaring worden betaald vanuit de maandelijkse vaste lasten onder netwerk- en aansluitingskosten door de afnemers van Enexis. Dat wil zeggen de inwoners, bedrijven en andere instellingen en verenigingen. In die zin betalen we er als gemeente via onze aansluitingen aan mee. We betalen geen aparte projectkosten als gemeente." • We realiseren in 2025 ons eigen zonne park: zonnestation Montfort (mits rendabel). 4

~-1_ DEMOCRATEN -""f ROERDALEN

•

We vroegen naar de business case en die krijgen we in het voorjaar van 2025, aangezien we dan pas weten hoeveel SDE++ subsidie ons is toegekend en waar we onze business case op moeten baseren. We zijn benieuwd naar de resultaten.

Programma s:·woonomgeving Opzetten Actieplan versnellen woningbouw In 2024 is er voorkeursrecht gevestigd op een groot aantal percelen en gebieden in onze gemeente. Om de woningbouwontwikkelingen te versnellen wordt een actieplan opgesteld. Maar we hopen wel dat de percelen waar achteraf geen gebruik gemaakt wordt van het voorkeursrecht, dat daar dan ook zo snel mogelijk dit recht vanaf gaat. Democraten Roerdalen hebben als antwoord op bovenstaande vraag gekregen: "Programma 5, actie 2 gaan we in 2025 de Omgevingsvisie actualiseren. Beoogd is om in de eerste helft van 2026 de gewijzigde Omgevingsvisie ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad. Op dat moment volgt er ook een nieuw (opvolgend) besluit over het voorkeursrecht. Op gebieden die niet gebruikt gaan worden voor woningbouw of als concrete afspraken gemaakt zijn met private partijen kan het voorkeursrecht dan komen te vervallen." Het is duidelijk dat we een woningtekort hebben op allerlei vlakken en we stemmen in dat er zoveel mogelijk vaart achter gezet wordt. Concreet wordt in 2025 in ieder geval gewerkt aan de volgende projecten: Project 1: Wienkeskoel fase 3 Melick Project 2: Afronding wijk Holsterveld in Vlodrop Project 3: Centrumplan Herkenbosch Bouwen naar behoefte, waarbij de vraag de behoefte is? Wonen voor iedereen.

Denk ook aan de sociale huurwoningen, zoals de 10 nog niet gebouwde sociale huurwoningen aan de Bosweg in Montfort. Het is inmiddels 5 jaar geleden dat de oude woningen zijn gesloopt, wanneer wordt er daadwerkelijk gebouwd aan de Bosweg?

Programma 6: Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Toekomstbestendig groen op het gewenste niveau, met aandacht voor de mensen die dit werk doen. Ontwikkelen Outdoor Campus Roerdalen en borgen groenonderhoud. Naast mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, die worden doorverwezen door onze Sociale Dienst, is er in dit project ook de samenwerking gezocht met bijvoorbeeld het Praktijk- en Speciaal onderwijs in Roermond, het UWV en het Werkgevers Servicepunt (WSP). De instroom in de Campus loopt achter en daardoor is onderhoud aan een aannemer uitbesteed, wat het onderhoud duurder maakt.

5

't-1 DEMOCRATEN ..-\f ROERDALEN Mogelijk biedt een toekomstig nieuw Mens Ontwikkel Bedrijf ook nieuwe kansen voor de Outdoor Campus omdat ze een duidelijke relatie met elkaar hebben. Ziet portefeuillehouder hierin ook

mogelijkheden? Reguliere werkzaamheden Behandelen meldingen en klachten op het gebied van wegen, water, openbare verlichting, verkeer en groen. We ontvangen jaarlijks ongeveer 3500 meldingen. Wij vroegen ons af of uit deze meldingen een trend was af te lezen? Dit was echter niet zo en het antwoord dat we kregen was. "De meeste meldingen die we krijgen gaan over zwerfvuil, daarna over openbare verlichting, wegen en trottoirs en groen. De laatste jaren zijn er tevens veel meldingen over kabels- en leidingen en glasvezel. Er is echter sprake van grote diversiteit in alle meldingen." Relatie met paragraaf kapitaalgoederen We willen duidelijkheid scheppen in de grote integrale projecten voor de komende jaren. De prioritering wordt in grote mate bepaald vanuit groot onderhoud aan wegen en rioleringen. Door dit zoveel mogelijk te combineren beperken en voorkomen we kapitaalvernietiging.

2025 • Start van de realisatie van reconstructie Dorpsstraat /Groenstraat in Melick. • Groot onderhoud aan de Akerstraat te Posterholt inclusief wateroverlast. • Voorbereiding en realisatie van de wijk Reewoude. • Aanleg van een groene berging en start van de herinrichting Sportlaan en omgeving te Montfort. • Voorbereiding van de reconstructie Reutje St. Odiliënberg. • Groot asfaltonderhoud aan de Stationsweg te Montfort (binnen bebouwde kom). • Inrichting van de Angsterweg te Vlodrop, inclusief de omgeving van MFA en Vekoma. • Afronding van aanleg van infrastructuur rondom tijdelijke huisvestingslocaties. • Woonrijp maken van de woningbouwlocatie Bosweg in Montfort. Wat wordt verstaan onder woonrijp maken? Is bouwrijp maken hetzelfde als woonrijp maken? Als dit niet zo is, mogen we dan concluderen dat de woningen aan de Bosweg in Montfort uiterlijk eind 2025 opgeleverd zijn? Dat betekent ook dat er al 5 jaar ter plekke geen sociale woningen zijn gerealiseerd, daar waar eerder sociale woningen stonden, hoe is dit mogelijk? Is Wonen Zuid niet van plan om op korte termijn aan de Bosweg in Montfort woningen te bouwen? Zo niet dan stellen wij voor dat de verworven grond terug wordt geleverd aan de gemeente, en wel voor de prijs die Wonen Zuid betaald heeft aan de gemeente? • Onderzoek en groot onderhoud aan de Schaapsweg te St. Odiliënberg.

• Woonrijp maken van de woningbouwontwikkeling centrumplan Herkenbosch. • Onderzoek naar de vijver in Sint Odiliënberg. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen

Saldo van baten en lasten is voor 2025 op circa€ 7.103.000 geraamd en wij vragen ons af of alles hiervoor gerealiseerd kan worden? Of beschikt u nog over andere financiële mogelijkheden?

6

Y-1 DEMOCRATEN .-'\( ROERDALEN Programma 7: Bestuur, organisatie en dienstverlening Roerdalen wil een communicatieve organisatie zijn, met toegankelijke dienstverlening waardoor inwoners zich gehoord, geholpen en betrokken voelen. Dit is een nobel streven en er wordt ook hard aan gewerkt om zover te komen. Open, transparant en toegankelijk voor iedereen. Maar nog niet iedereen weet de weg te bewandelen naar het juiste loket en ook dat is dan nog een verbeterpunt voor de dienstverlening aan onze inwoners. Ook al is niet iedereen tevreden over het al dan niet terugbellen door de gemeente. Er wordt bij stilgestaan en pogingen gedaan om ook dat te verbeteren. •

We willen lokaal een groter aanbod van hulp en ondersteuning in de basisondersteuning waarvoor geen indicatie nodig is. Dit is een goede verbetering voor de mensen en zal hun zeker tevreden stellen.

De samenleving verandert voortdurend en de maatschappelijke opgaves worden steeds complexer. Dit vraagt het nodige van onze medewerkers want ook zij moeten telkens weer aan de nieuwe opgaves werken. Niet alle veranderingen kunnen in een keer.

Programma 8:

Algemene middelen

In 2023 werden we geconfronteerd met (grote) financiële tekorten voor de komende jaren. Die waren aanleiding voor het proces Roerdalen in Balans 2.0. Na afronding van dit proces waren er nog diverse financiële ontwikkelingen, die zonder ingrijpen weer zouden leiden tot een flink tekort. In de kadernota is er gewerkt om deze tekorten zoveel mogelijk te reduceren. Deze programmabegroting is hier de uitwerking van. Eén van de weinige middelen die de gemeente tot haar beschikking heeft om haar inkomsten te verhogen zijn de algemene belastingen. Zo is de toeristenbelasting verhoogt en de OZB, daarentegen is de hondenbelasting afgeschaft. Dan blijven we toch onze zorgen uitspreken over de Jeugdzorg. Dit is de grootste kostenpost op onze balans. In 2015 hevelde het Rijk de Jeugdzorg over naar de gemeenten en de marktwerking zou voor kostenbesparingen zorgen. Niets is echter minder waar. Als gemeente moeten we hier zeer kritisch naar blijven kijken en blijven zoeken naar mogelijkheden om de kosten te beperken. Al met al blijven we ook in 2025 in de zwarte cijfers staan. Dit houdt echter niet in dat we geld genoeg hebben om royaal uit te geven, we zullen voorzichtig moeten spenderen want de prijzen zijn onvoorspelbaar.

7

•

vdA

Begroting 2025-2028 le termijn Naar aanleiding van onze technische vragen willen wij het college en de medewerkers bedanken voor de uitgebreide beantwoording. In algemene zin willen wij opmerken dat we wel een sluitende begroting hebben, maar het lijkt of er met de kaasschaaf flink in budgetten is gesneden. Als voorbeeld willen we noemen Programma 1 Krachtige dorpen, hier wordt bijna € 500.000 minder begroot. Hetzelfde geldt voor de sportaccommodaties, ook hier is een besparing van€ 60.000 begroot. Klopt onze veronderstelling? In de eerste termijn willen wij speciale aandacht voor een viertal onderwerpen:

1. Samen zijn we Roerdalen, iedereen moet mee kunnen doen. Wij denken dat dit nog steeds niet zo is. Onze medewerkers in het Sociaal Domein doen hun uiterste best. Ook de wethouder spant zich tot het uiterste in om dit voor elkaar te krijgen. Wij waarderen deze inzet heel erg evenals het feit dat steeds weer nieuwe manieren van aanpak worden ingezet. Als voorbeeld willen wij hier de avonden rondom het thema Bestaanszekerheid noemen. Maar het is ook belangrijk dat mensen die financieel in de problemen zijn gekomen een beroep op de gemeente kunnen blijven doen. Armoedebestrijding blijft een actueel onderwerp. Als de geluiden kloppen wordt bijv. energie in de komende jaren flink duurder. Hulp vragen is heel moeilijk en als je dan ook nog van het ene naar het andere telefoonnummer wordt doorgeschakeld en steeds je verhaal moet doen, zakt de moed je in de schoenen. Wij pleiten voor 1 loket met een apart telefoonnummer waar onze inwoners met vragen terecht kunnen. Wij hebben vernomen dat er dit jaar geen Sociaal Jaarverslag wordt gemaakt van de Adviesraad Sociaal Domein. Klopt deze informatie?

2. Woningbouw Het bouwen van meer woningen zal ook voor de komende jaren een speerpunt blijven. Wij hebben uit de beantwoording van de vraag rond het aantal woningen begrepen dat het in totaal om 125 woningen per jaar gaat. Onlangs heeft de gemeente samen met een particulier en een projectontwikkelaar een overeenkomst gesloten voor de bouw van 5 vrijstaande huizen. De bedrijfswoning wordt aangepast. Daarmee ontstaan 6 vrijstaande woningen aan de Groenstraat in Melick. In diezelfde week lezen we in de Limburger dat de groep 75-plussers in 2030 toeneemt met een derde. Dat zijn meer dan duizend ouderen. Roerdalen is de sterkst vergrijzende gemeente in de regio. Er is dringend behoefte aan kleine woonvormen die het gat vullen tussen thuis en het verpleegtehuis. Hetzelfde probleem doemt op voor de psychiatrische patiënten, inwoners met een verstandelijke beperking. Ook voor mensen die uitstromen uit bijvoorbeeld de daklozenopvang, vrouwenopvang, gevangenis of (gesloten)jeugdzorg moeten woningen worden gebouwd. Hiervoor zijn jaarlijks in de zeven gemeenten meer dan tweehonderd sociale huurwoningen nodig. Deze informatie is ons eerder dit jaar in een bijeenkomst door de wethouder ook meegedeeld. Wij willen hier als doelgroep ook de jongeren aan toevoegen. Zorgen dat jongeren hier blijven wonen helpt in de strijd om de vergrijzing tegen te gaan.