05 Bijlage 3: Halfjaarrapportage 2022
Tekst van het document
Halfjaarrapportage 2022
Vastgesteld door de gemeenteraad op 29 september 2022
Inhoudsopgave INLEIDING ...........................................................................................................................2 Financiële positie .................................................................................................................................2 Roerdalen in Balans .............................................................................................................................4 Zo is deze halfjaarrapportage opgebouwd ..........................................................................................6
PROGRAMMAPLAN ............................................................................................................7 Programma 1 Krachtige dorpen ..........................................................................................................7 Programma 2 Participatie, ondersteuning en zorg............................................................................10 Programma 3 Veilige dorpen.............................................................................................................15 Programma 4 Economie, natuur, toerisme en cultuur ......................................................................18 Programma 5 Woonomgeving...........................................................................................................23 Programma 6 Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen.............................................................27 Programma 7 Bestuur, organisatie en dienstverlening .....................................................................31 Programma 8 Algemene middelen....................................................................................................34
FINANCIËN IN HOOFDLIJNEN.............................................................................................34
Halfjaarrapportage 2022
1
Inleiding Voor u ligt de halfjaarrapportage 2022 van de gemeente Roerdalen. Hiermee informeren we de gemeenteraad over de voortgang van de uitvoering van de begroting. Het merendeel van de activiteiten loopt volgens planning. In deze rapportage staan we voornamelijk stil bij de afwijkingen ten opzichte van de begroting. Tevens behandelen we in de inleiding kort de huidige status van het project “Roerdalen in balans”. Dit is het project met het doel om de begroting op zijn laatst in 2024 sluitend te krijgen.
Financiële positie We zien in een aantal programma’s (financiële) afwijkingen ten opzichte van de begroting. In totaal ongeveer € 216.000 positief. De belangrijkste verschillen worden veroorzaakt door:
2
In deze rapportage zijn de effecten van de meicirculaire 2022 verwerkt. bedragen x € 1.000 Begroting 2022 Overzicht baten en lasten
Primitieve begroting
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
Saldo van baten en lasten Lasten 1. Krachtige dorpen 2. Participatie, ondersteuning en zorg 3. Veilige dorpen 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur 5. Woonomgeving 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening 8. Algemene middelen Totaal Lasten
- 4.873 - 21.688 - 2.342 - 1.420 - 7.912 - 7.223 - 10.105 - 329 - 55.891
- 113 - 272 - 1.187 - 94 - 287 - 583 100 - 2.435
- 87 - 2.687 - 114 - 314 57 46 - 311 - 3.411
- 5.072 - 24.647 - 2.456 - 2.921 - 7.949 - 7.464 - 11.000 - 229 - 61.737
Baten 1. Krachtige dorpen 2. Participatie, ondersteuning en zorg 3. Veilige dorpen 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur 5. Woonomgeving 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening 8. Algemene middelen Totaal Baten
202 4.811 116 414 6.020 2.385 454 38.697 53.099
620 25 1.341 1.986
45 1.331 21 7 158 158 - 99 2.226 3.847
247 6.143 136 1.041 6.178 2.543 380 42.265 58.933
- 2.792
- 449
436
- 2.804
Mutatie reserves Toevoegingen
- 742
- 368
- 127
- 1.237
Onttrekkingen
3.534
693
- 93
4.134
Mutatie reserves
2.792
325
- 221
2.896
-0
- 124
216
92
Saldo van baten en lasten
Resultaat
Halfjaarrapportage 2022
3
Roerdalen in Balans Bij de voorbereiding van de begroting 2021-2024 bleek een groot meerjarig oplopend tekort in de structurele inkomsten van bijna € 3,5 miljoen. Om toch de meerjarige begroting in 2024 sluitend te krijgen is er gekozen voor een onconventionele aanpak. Hierin wordt als doel gesteld om met onze kernwaarden centraal toch een sluitende begroting te krijgen. In het college van 16 maart 2021 is het projectplan “Roerdalen in Balans” vastgesteld. Dit project bestaat uit drie deelprojecten: • Omvorming sociaal domein. • Investeren in duurzaamheid en om te renderen. • In control. Inmiddels is dit project van start gegaan en willen we kort over de voortgang rapporteren. Omvorming sociaal domein. Gemeente Roerdalen gaat het sociaal domein omvormen en beogen daarmee zoals vastgelegd in de het projectplan van Roerdalen in balans een besparing van € 1,7 miljoen. Afgelopen periode is na een analysefase hard gewerkt aan een integraal plan. Samen met de professionals uit het sociaal domein hebben we de bestaande situatie in kaart gebracht en de mogelijkheden voor de omvorming verkend. Er is daarbij gekeken naar voorbeelden van andere gemeenten. Die hebben tot een vernieuwende aanpak van de omvorming geleid. We verschuiven financiële middelen van de gespecialiseerde hulp naar vormen van ondersteuning in Roerdalen.
Meer specifiek voor de volgende in het plan geformuleerde ambities: 1. Inzet GGZ-expertise in de basisondersteuning bij de huisarts. In de vorm van een praktijkondersteuner jeugd GGZ. 2. (Uitbreiding van) De individuele basisondersteuning van het Sociaal Team 3. Extra gezinsondersteuning voor complexe problematiek 4. Gerichte inzet armoede en schuldhulpverlening 5. Uitbreiden van collectieve vormen van basisondersteuning naar het voorbeeld van huiskamerplus. De financiële doelstellingen voor 2022 zijn gekoppeld aan het starten van de pilots met de praktijkondersteuner huisarts jeugd (POH) en de Welzijnscoach. Door krapte op de arbeidsmarkt en dus het ontbreken van personele capaciteit zijn deze pilots echter later gestart dan gepland. Dit betekent dat de geplande benodigde kosten die we daarvoor dit jaar geraamd hadden, lager zullen zijn dan begroot. Aan de andere kant zullen de geplande besparingen dit jaar ook lager zijn. Voor de begroting verwachten we vooralsnog geen bijstelling te hoeven doen. De grootste besparingen in het kader van de omvorming zijn gepland voor 2023 en 2024. Investeren in duurzaamheid en om te renderen. Met het programma Investeren in Duurzaamheid en om te Renderen combineren we onze duurzaamheidsambities met kostenbesparing en nieuwe inkomsten. Daarnaast willen we nieuwe inkomsten halen uit reclame en zendmasten.
2021 stond nog vooral in het teken van beleidsontwikkeling. In 2022 werken we volop aan de voorbereiding en uitvoering van projecten. We realiseren de financiële taakstelling op onderdelen later dan gepland. Dat wordt veroorzaakt door: • De sterk gestegen energieprijzen. Daardoor beperken we door energiebesparende maatregelen wel de meerkosten. • Langere voorbereidingstijd. De voorbereiding van het zonneveld naast de stortplaats Montfort kost meer tijd dan voorzien. We richten ons nu op realisatie in 2023.
4
•
•
Netwerkschaarste. Ook de gemeente heeft te maken met de gevolgen van netwerkschaarste. We kunnen het zonnedak op de gemeenteloods in Sint Odiliënberg voorlopig niet realiseren zoals gepland. We onderzoeken alternatieven, waarmee we alsnog duurzame energie kunnen opwekken en energiekosten kunnen besparen. Herprioritering van werkzaamheden. Vanwege de opdracht om met spoed voor tijdelijke huisvesting te zorgen zijn de projecten voor reclame-inkomsten voorlopig stilgelegd.
In control Het onderdeel in control heeft een aantal doelen: - Grip op alle mogelijke structurele inkomsten en uitgaven (inclusief monitoren rijksvergoedingen) - Versterking van het risicomanagement - Versterking van bedrijfsvoering door het zoeken naar de optimale balans tussen kwaliteit en efficiency - Verbetering van de kwaliteit van rapportages Voor de versterking van de bedrijfsvoering maken we gebruik van de werkmethodes van de leansystematiek. In 2022 zetten we dit in voor drie processen: initiatievenproces omgevingswet, bomenbeheer en verbetering planning & control proces. Daarnaast willen we de overhead verlagen door verantwoordelijkheden lager in de organisatie te beleggen. Hiervoor maken we gebruik van natuurlijk verloop. In de afgelopen periode zijn verschillende situatie ontstaan waardoor we hiermee hebben kunnen oefenen. De ervaringen nemen we mee in het verder uit te werken formatieplan. Ook binnen het SC MER wordt de lean-systematiek toegepast om processen te stroomlijnen. Het uitgangspunt hier is standaardiseren waar kan en specifiek waar nodig is. Het SC MER heeft in hun begroting besparingen gerealiseerd oplopend naar € 580.000 in 2025. Dit is verwerkt in de bijdrage die de gemeente betaalt aan het SC MER. Ons aandeel in deze besparingen moeten we nog verder bepalen.
De kosten van het SC MER worden verdeeld op basis van de afgesproken kostenverdeelsystematiek die jaarlijks wordt geactualiseerd bij de begroting. Door bewust te sturen op de verschillende verdeelsleutels ontstaat een voordeel van € 215.000 op onze bijdrage voor 2023 aan het SC MER. Bij het opstellen van de begroting 2023 zijn we bezig om de strategische, tactische en operationele doelen van de programma’s beter inzichtelijk te maken.
Halfjaarrapportage 2022
5
Zo is deze halfjaarrapportage opgebouwd De halfjaarrapportage bestaat uit dezelfde onderdelen als de programmabegroting: 1. het programmaplan 2. de paragrafen 3. financiën in hoofdlijnen Programmaplan Speerpunten Per speerpunt is er een rapportage over de inhoud, financiën en planning. Hiervoor gebruiken we de volgende tekens en kleuren: het gaat goed, dus zoals we in de begroting hebben aangegeven
het gaat minder goed dan gepland, uitvoering zoals begroot staat onder druk het gaat niet goed, we wijken af van de begroting
Daarnaast geven we een toelichting op de speerpunten; niet per speerpunt maar in totaliteit over de afwijkingen en eventuele andere benoemwaardigheden die anders zijn dan in de begroting was vermeld. Op basis van deze rapportage kan de gemeenteraad de financiële kaders en de planning aanpassen. Inhoudelijke kaders wijzigen we alleen via een apart raadsvoorstel. Financieel Per programma lichten we de belangrijkste financiële verschillen toe, ten opzichte van de begroting. Paragrafen De paragrafen worden alleen opgenomen als er afwijkingen zijn of andere bijzonderheden. Dat is in deze halfjaarrapportage niet aan de orde. Financiën in hoofdlijnen Per programma hebben we de in de begroting vastgestelde bedragen opgenomen en de bedragen van de bijgestelde begroting. Bij mutaties geven we aan of deze positief of negatief zijn.
6
Programmaplan Programma 1 Krachtige dorpen Speerpunten Inwoners in een kwetsbare situatie worden weerbaarder, méér bewust van de eigen invloed op gezondheid en ontwikkelen veerkracht en vaardigheden. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Vroegtijdig signaleren en samenwerken met de eerstelijns en de huisarts Actie 2: Bevorderen van een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving
Toelichting In het kader van de omvorming zijn we intensiever gaan samenwerken met de huisartsen. In het eerste kwartaal hebben we contact gekregen met alle huisartsen zowel voor de pilots (welzijn op recept en praktijkondersteuner jeugd) binnen de omvorming als de verbinding met het sociaal team. In mei is het eerste leefstijlcafé georganiseerd. Tijdens het Leefstijlcafé vertellen leden van het Beweeg- en preventieakkoord wat er al gebeurt op het gebied van sport en bewegen en een gezonde leefstijl. En wat de mogelijkheden zijn voor onze inwoners, scholen, verenigingen en organisaties om meer mensen te laten meedoen. Burgers nemen initiatieven op het gebied van leefomgeving en sociale samenhang. Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Doorontwikkeling subsidiestelsel vrijwilligersorganisaties: educatief pakket Actie 2: Opgavegericht werken en het faciliteren van burgerinitiatieven
Planning
Actie 1: Doorontwikkeling subsidiestelsel In januari is de laatste fase van de doorontwikkeling van het subsidiestelsel voor vrijwilligersorganisaties afgerond. In deze fase is het proces rondom het educatief pakket samen met de gebruikers afgerond. Het educatief pakket voorziet in subsidies voor het stimuleren van sport, leefstijl, muziek en cultuur voor kinderen op de basisschool. Actie 2: Opgavegericht werken en faciliteren burgerinitiatieven. Naast de burgerinitiatieven die nog volop actief zijn met de omvorming van oude speeltuintjes in Posterholt en Montfort, heeft ook Vlodrop in mei van dit jaar de eerste stappen gezet. In Herkenbosch werd op 21 mei onder grote belangstelling het eerste hondenspeelveld in onze gemeente geopend. In Sint Odiliënberg zijn de eerste zichtbare werkzaamheden gestart voor de nieuwe kinderboerderij en natuurspeelplek in dorpspark Schepersheuvel. De raad heeft middelen ter beschikking gesteld om openbare ruimte aan te leggen. Dit wordt nu verder uitgewerkt. Het traject verloopt niet altijd zo snel als iedereen hoopt. Het samenwerkingsverband van dorpsbladen en de gemeente (RoerdalenNU) is in januari gestart met haar proefjaar. Het eerste halfjaar ziet er in de tussenevaluaties veelbelovend uit. In de tweede helft van het jaar wordt duidelijk of het proefjaar uitmondt in een definitief samenwerkingsverband.
Halfjaarrapportage 2022
7
Er is een begin gemaakt met de verkenningen voor het opgavegericht werken in onze organisatie. Dit is gericht op nieuwe manieren van samenwerken rondom een maatschappelijke opgave. Dichtbij de praktijk en integraal.
Financieel bedragen x € 1.000 Begroting 2022 1. Krachtige dorpen Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Totaal
Primitieve begroting
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
- 4.873 202 - 4.670
- 113 - 113
- 87 45 - 41
- 5.072 247 - 4.825
520 520
44 44
-
564 564
- 4.151
- 69
- 41
- 4.261
Toelichting Energielasten (€ 40.000 hogere lasten) Hogere energielasten door stijgende energieprijzen. Daarnaast moeten er nieuwe contracten afgesloten worden bij een ander aanbieder, omdat de contracten met Gazprom beëindigd moeten worden. Kapitaallasten (€ 33.000 lagere lasten) De kapitaallasten zijn lager doordat de bouw van de basisschool Vlodrop nog niet gestart is. Dorpshuizen en sporthallen (€ 17.000 hogere lasten) Door indextering van de exploitatiebijdrage aan de dorpshuizen en sporthallen stijgen de lasten. Dorpshuizen (€ 34.000 lagere lasten) De exploitatiebijdrage aan het dorpshuis Vlodrop in de nieuw te bouwen locatie was al begroot. De bijdrage zal pas gebeuren als de nieuwe locatie gereed is. Sportakkoord 2018 – 2022 (budgettair neutraal € 45.000 hogere lasten en hogere baten) Roerdalen heeft een aanvraag ingediend voor de regeling Specifieke uitkering stimulering sport voor de uitvoeringskosten lokaal sportakkoord. Dit bedrag is zowel in 2020 alsook in 2021 toegekend. Het saldo per 31 december 2021 wordt opgevoerd op de begroting. Basisscholen calamiteiten en vandalisme (€ 20.000 hogere lasten) De geprognotiseerde lasten voor enkele scholen zijn hoger dan begroot. Een oorzaak is uitgesteld onderhoud, waardoor nu veiligheid zoals elektriciteit (kortsluiting) aan de orde is.
Buitenbaden (€ 35.000 hogere lasten) In 2022 startten pilots voor exploitatie van respectievelijk zwembad ’t Sweeltje Montfort en zwembad Ploensjbad in Vlodrop door twee lokale dorpsinitiatieven. Ondanks twee betrokken
8
vrijwilligersgroepen wordt een overschrijding van de lasten verwacht. De exploitatiebijdrage en onderhoudsbudget zijn niet toereikend. Overdracht van exploitatie buitenbaden moet nog plaatsvinden. (stand begin juli 2022). Voor de pilots buitenzwembaden is een exploitatiebijdrage van € 15.000 per bad begroot naast een bedrag voor onderhoud. Dat blijkt onvoldoende. De prognose is een tekort van circa € 35.000 (€ 15.000 Sweeltje, € 20.000 Ploenjsbad). Dat wordt veroorzaakt door lasten vanwege uitgesteld onderhoud, toezichthouders en overige technische werkzaamheden. In het najaar volgt een evaluatie. Op basis van de evaluatie is het aan de raad om over de plannen voor de toekomst te beslissen. Diverse kleine afwijkingen (€ 3.000 lagere lasten)
Halfjaarrapportage 2022
9
Programma 2 Participatie, ondersteuning en zorg Speerpunten Mensen met een hulpvraag kunnen makkelijk terecht, worden sneller en beter geholpen en voelen zich gehoord. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Inzet praktijkondersteuner en GGZ-expertise jeugd in de basisondersteuning bij de huisarts Actie 2: Verstevigen en uitbreiden van de basisondersteuning van het Sociaal Team
Actie 3: Gerichte extra inzet op gezinnen met complexe problematiek
Actie 4: Gerichte inzet armoede en schuldhulpverlening
Actie 5: Uitbreiden collectieve vormen van basisondersteuning Actie 6: Beter passend specialistisch aanbod jeugd en Wmo
Actie 1 en 2 In alle zes de praktijken is de praktijkondersteuner jeugd (poh jeugd) inmiddels gestart. De huisartsen en assistentes verwijzen goed door naar de praktijkondersteuner jeugd. Voorbeelden van thema’s die besproken worden zijn: suïcidale gedachten, onzeker voelen, omgaan met gescheiden ouders. In drie (Herkenbosch, Montfort en Posterholt) van de zes praktijken is de welzijnscoach (welzijn op recept) gestart. De welzijnscoach is aanwezig in de praktijk en krijgt rechtstreeks vanuit de huisarts inwoners, met psychosociale problemen zonder medische oorzaak, doorverwezen. Tijdens dit gesprek gaat de welzijnscoach samen met de cliënt op zoek naar wensen, behoeften en mogelijkheden. Ze zoeken samen naar een passende activiteit die het welbevinden verhoogd. Met de overige drie praktijken zijn we in gesprek om hier ook te gaan starten. De eerste signalen die we ontvangen rondom de gestarte pilots zijn positief. Voor de huisartsen, welzijnscoach en poh jeugd is het van grote waarde dat ze in dezelfde praktijk zitten en snel kunnen schakelen. Inwoners kunnen makkelijk worden doorverwezen en een terugkoppeling vindt eenvoudig plaats. Inwoners ervaren het als zeer fijn omdat ze snel en laagdrempelig worden geholpen in hun eigen omgeving.
Actie 3: gerichte inzet complexe problematiek De start van de pilot “Doorbreker” heeft vertraging opgelopen doordat we geconfronteerd werden met een groot personeelsprobleem in de jeugdhulp. Het team jeugd- en gezinswerkers in Roerdalen heeft te maken met uitval door ziekte en vertrekkende collega’s. De druk op het team liep hoog op waardoor er geen ruimte was om fte’s van de ervaren werkers beschikbaar te stellen voor de functie van de doorbreker. Deze is inmiddels gevonden en sessies zijn gepland. Start pilot najaar 2022. Actie 4: Inzet armoede en schuldhulpverlening Op het gebied van armoede is een nieuwe pilot “Bestaanszekerheid” voorbereid die dit jaar start. De aanleiding voor deze pilot is tweeledig. Ten eerste groeit de noodzaak door de snel oplopende inflatie en de stijging van kosten van energie en levensonderhoud. Dit maakt dat de aanpak van armoede in een nieuw daglicht komt. In de tweede plaats geeft de aanpak van deze pilot invulling aan het amendement verborgen armoede (2021A11).
10
Daarnaast is er meer aandacht voor schuldhulpverlening en vroegsignalering. En wordt een nieuwe groep consulenten getraind om met de voorzieningenwijzer aan de slag te gaan. Actie 5: uitbreiding basisondersteuning Wij zijn gestart met de verkenning. Wij ronden die dit jaar af met een voorstel voor een collectieve vorm van basisondersteuning. We nemen de doorontwikkeling huiskamerplus hierin mee. Actie 6: Beter passend aanbod jeugd en WMO We hebben in de regionale samenwerking aangestuurd op een nieuwe vorm van regionale samenwerking en inkoop van ambulante zorg. Het doel is om ook de gespecialiseerde hulp nabij en laagdrempelig te organiseren. Voor de jeugdhulp legt het rijk een hogere schaalgrootte van samenwerking op: waarschijnlijk op de schaal van Noord- en Midden-Limburg. Dit betekent dat eerst verkenningen plaats moeten vinden met de andere jeugdregio’s (West en Noord). Dit is een complex proces, dat mogelijk leidt tot vertraging in het inkoopproces.
Financieel Mutaties Programma 2 bedragen x € 1.000 Begroting 2022 2. Participatie, ondersteuning en zorg Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Totaal
Halfjaarrapportage 2022
Primitieve begroting
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
- 21.688 4.811 - 16.877
- 272 - 272
- 2.687 1.331 - 1.356
- 24.647 6.143 - 18.504
-
73 73
10 10
83 83
- 16.877
- 199
- 1.345
- 18.421
11
Binnen Programma 2 is in 2022 per saldo 1,36 miljoen aan extra middelen nodig. Hiervan is € 700.000 gedekt door extra inkomsten binnen programma 8. Van de overige 658K is 250K nodig voor extra middelen binnen de Wmo en 250K voor extra middelen binnen de jeugdhulp. In onderstaande tabel staat een overzicht van de mutaties die opgenomen zijn in de halfjaarrapportage. De toelichting per categorie volgt onder de tabel. Omschrijving wijzigingen halfjaarrapportage Programma 2 Jeugdzorg Woningaanpassingen Gemeentelijke bijdrage SC MER Wmo, huishoudelijke hulp Uitvoeringskosten MLO Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Sociale werkvoorziening Diverse kleine afwijkingen Totaal
Lasten
Baten
250.000 150.000 111.000 100.000 27.000 25.000 -28.000 -14.000 -42.000
37.000 700.000
Begroting neutrale wijzigingen; Lasten in P2 & Baten in P8 Doorbetaling WSW budget Participatie aan Westrom Energietoeslag Totaal
Lasten 180.000 518.000 698.000
Baten
Budget neutrale wijzigingen Programma 2 Beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg & preventie Onderwijsachterstandenbeleid Aanpak energiearmoede Nieuwe wet inburgering 2021 Nationaal programma onderwijs 2021-2023 Uitkeringen Totaal
Lasten 571.000 391.000 206.000 129.000 119.000 -127.000 1.289.000
Baten -571.000 -391.000 -206.000 -129.000 -119.000 127.000 -1.289.000
Totaal
2.687.000
-1.331.000
Toelichting Jeugdzorg (€ 250.000 hogere lasten) Tariefstijgingen leiden tot een overschrijding van de kosten van € 150.000. Daarnaast leidt de invoering van het woonplaatsbeginsel tot een overschrijding van het budget van € 100.000. Woningaanpassingen (€ 150.000 hogere lasten) De gemeente wordt in 2022 geconfronteerd met drie grote woningaanpassingen, denk hierbij aan het plaatsen van een woonunit, het realiseren van een slaapkamer op de begane grond en het geschikt maken van de badkamer, tezamen voor een bedrag van ongeveer € 150.000. Bij alle drie de casussen is het primaat van verhuizen bekeken maar was dit geen passende oplossing. Het reguliere budget is hiervoor niet toereikend en vraagt om bijstelling. Gemeentelijke bijdrage sc MER (€ 111.000 hogere lasten) Bijstelling aan de hand van begrotingswijziging 2022-1 van het servicecentrum MER Sociaal domein. Wmo, huishoudelijke hulp (€ 100.000 hogere lasten) Ten gevolge van een tariefswijziging zijn de kosten van hulp bij het huishouden hoger dan begroot. Op basis van de kwartaalrapportage 2022-Q1 opgesteld door de MER-SD stellen wij het budget bij.
12
Uitvoeringskosten MLO (€ 27.000 hogere lasten) In het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (artikel 6.1) zijn gemeenten verplicht een toezichthoudend ambtenaar voor de kwaliteit van de Wmo aan te stellen. De gemeenten in MiddenLimburg Oost werken hierin samen en hun begroting is gewijzigd. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen (€ 25.000 hogere lasten) Jaarlijks wordt meer kwijtschelding verleent dan het budget waarin de begroting voorziet. De begroting wordt structureel bijgesteld. Sociale werkvoorziening (€ 28.000 hogere baten) Westrom sluit het jaar positief af en keert het resultaat (na storting in reserve) uit aan de deelnemende gemeenten. Diverse kleine afwijkingen (€ 37.000 hogere lasten, € 14.000 hogere baten) Begrotingsneutrale wijzigingen; Lasten in P2 & inkomsten in P8 Doorbetaling WSW budget Participatie aan Westrom (€ 180.000 hogere lasten, inkomst zit in gemeentefondsuitkering in programma 8) Het WSW budget is geïndexeerd. Dit bedrag wordt doorbetaald aan Westrom. Energietoeslag (€ 518.000 hogere lasten, inkomst zit in gemeentefondsuitkering in programma 8) Met het wetsvoorstel eenmalige energietoeslag kunnen gemeenten via bijzondere bijstand een eenmalige tegemoetkoming voor de gestegen energieprijzen toekennen aan huishoudens met een laag inkomen. Via de Meicirculaire 2022 zijn deze middelen ter beschikking gesteld.
Budget neutrale wijzigingen Programma 2 Beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg & preventie (budgettair neutraal, € 571.000 hogere baten en lasten) Voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg & preventie is de gemeente Roerdalen medio 2022 toegetreden tot de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg-Noord (MGR). Binnen deze regio is afgesproken dat het positieve saldo van de begroting 2022 van de MGR (onderdeel BW/MO/B&P) verdeeld wordt over de deelnemende gemeenten. Het totale saldo voor 2022 betreft € 696.000. Hiervan was reeds in de primaire begroting € 125.000 verwerkt. Het restant is middels deze mutatie verwerkt. Het saldo zal onder andere ingezet worden voor uitvoeringskosten, communicatie en zorg in natura (ZIN). Onderwijsachterstandenbeleid (budgettair neutraal, € 391.000 hogere baten en lasten) Het Rijk heeft een specifieke uitkering toegekend ter voorkoming en bestrijding van onderwijsachterstanden in de Nederlandse taal, het voorkomen van segregatie en het bevorderen van integratie. Het saldo per 31 december 2021 wordt opgevoerd op de begroting. Aanpak energiearmoede (budgettair neutraal, € 206.000 hogere baten en lasten) Het Rijk heeft een specifieke uitkering toegekend voor de aanpak van energiearmoede.
De gemeente kan deze middelen inzetten om huishoudens, die vanwege de gestegen energielasten in een kwetsbare positie zijn geraakt, te ondersteunen bij het nemen van maatregelen om de energierekening te verlagen. Nieuwe wet inburgering 2021 (budgettair neutraal, € 129.000 hogere baten en lasten) Het Rijk heeft een specifieke uitkering toegekend voor het beschikbaar stellen van voorzieningen aan inburgeringsplichtigen die bijdragen aan de inburgeringsplicht. Deze specifieke uitkering is een Halfjaarrapportage 2022
13
voorschot ten behoeve van de ingekochte inburgeringscursussen ( B1 route en Z route en Onderwijsroute), inclusief de maatschappelijke begeleiding, Module arbeidsmarkt participatie en Participatieverklaring. Het voorschot is gebaseerd op de jaarlijkse taakstelling vergunninghouders, en moet worden verantwoord in het jaar erna op basis van daadwerkelijk gerealiseerde aantallen. Wat niet is gerealiseerd wordt teruggevorderd. Nationaal programma onderwijs 2021-2023 (budgettair neutraal, € 119.000 hogere baten en lasten) Het Rijk heeft een specifieke uitkering toegekend om gemeenten de mogelijkheid te bieden om in samenwerking met scholen en lokale partijen maatregelen te treffen om de onderwijsvertragingen bij kinderen als gevolg van COVID-19 in te lopen. Uitkeringen (budgettair neutraal, € 127.000 lagere baten en lasten) Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering voor het bekostigen van de uitkeringen voor de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie. Het voorlopige budget is lager dan begroot. Tegenover de lagere inkomsten staan ook lagere uitgaven. Reserves Mutaties reserves (€ 10.000 onttrekken aan reserve) De reserve Decentralisaties wordt opgeheven en het saldo wordt ten gunste van programma 2 gebracht.
14
Programma 3 Veilige dorpen Speerpunten Inwoners treffen zelf preventieve maatregelen om te voorkómen dat ze slachtoffer worden van een misdrijf of situatie van overlast. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Inwoners faciliteren op het gebied van veiligheid Actie 2: Zichtbaarheid van de BOA’s en wijkagenten
Actie 3: Optimaliseren van de communicatie
Actie 4: Brandpreventie
Actie 5: Verkeersveiligheid
Actie 1: Inwoners faciliteren op het gebied van veiligheid Na de coronacrisis startten de preventie-activiteiten weer bij onder meer de Risk Factory. Begin 2022 voegde de Risk Factory twee nieuwe scenario’s aan hun aanbod toe. Namelijk het scenario drugshandel onder de jeugd en in samenwerking met het Limburgs Landschap het scenario bosbrandpreventie. Verder hebben we inwoners actief voorgelicht. Onder andere over de rookmelderplicht vanaf juli 2022 en het voorkomen van een inbraak. Actie 2: Zichtbaarheid van de BOA’s en wijkagenten De coronacrisis was in de eerste maanden van 2022 nog voelbaar. BOA’s en wijkagenten waren bezig met het handhaven van de laatste corona-maatregelen. De druk op meldingen en verzoeken bij de BOA’s blijft hoog. Vanuit het Rijk komt vanaf 2022 structureel geld vrij dat we gebruiken voor capaciteitsuitbreiding van onze BOA’s. Tot slot was in het eerste half jaar van 2022 de inzetbaarheid van onze wijkagenten door pensioen en ziekte helaas summier. Dit is waar mogelijk opgevangen door hun collega’s. Actie 5: Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid heeft nog altijd geen prioriteit bij de Politie. Dat gaat voorlopig ook niet veranderen. We plaatsten zelf snelheidsdisplays op de Schaapsweg in Sint Odiliënberg. Ook controleerden we een aantal maal op de Schaapsweg vanwege het vele vrachtverkeer.
Met bewoners van de Boomstraat in Posterholt zijn we maatregelen aan het uitwerken om de verkeersveiligheid te verbeteren.
Halfjaarrapportage 2022
15
Door gezamenlijk optreden met onze veiligheidspartners worden ondermijnende en overlast gevende activiteiten voorkomen en beëindigd Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Aanpak ondermijning Actie 2: Vergroten bewustzijn in de organisatie
Actie 3: Vergroten meldingsbereidheid door bewustwording over ondermijning bij inwoners
Actie 1: Aanpak ondermijning We zijn in het eerste half jaar vooral druk geweest met ondermijningscasuïstiek. Denk hierbij aan de dumping van drugsafval en de illegale sigarettenfabriek in Herkenbosch. Ook speelden er meer hennepzaken dan gemiddeld. Verder zijn we aan de slag gegaan met een tweetal casussen waarbij mogelijk sprake is van zorgcriminaliteit. Dit is een complexe wereld waarbij we tegen allerlei muren aan lopen. Tot slot controleerden we samen met de Arbeidsinspectie en AVIM meerdere locaties waar arbeidsmigranten zijn gehuisvest. We verstevigen de aanpak van ondermijning ook op strategisch niveau. De 3 MER-gemeenten beslisten begin 2022 om de ‘MER ondermijningstafel’ structureel voort te zetten. Dit na een succesvolle 3-jarige pilot. De ondermijningstafel is een samenwerkingsverband tussen de veiligheidspartners (Politie, Belastingdienst, OM etc.) en de MER-gemeenten om ondermijning aan te pakken. Ook het RIEC heeft hier een belangrijke rol in. Slachtoffers, maar ook daders (na het uitzitten van hun straf), dienen zo snel als mogelijk zelfstandig te kunnen deelnemen aan het dagelijkse leven Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Personen met problemen eerder in beeld Actie 2: Versterken samenwerking tussen hulpverleners
Actie 3: Personen met verward gedrag beter in beeld brengen
Actie 1, 2 en 3 Wij zien een steeds nauwere samenwerking tussen hulpverlening, maar ook met de dienstverlening van het SC MER Sociaal Domein. Het Sociaal Team fungeert als poortwachter waardoor we in casuïstiek veel eerder ingrijpen. Daardoor komen personen die hulp of ondersteuning nodig hebben eerder in beeld. Bemoeizorg neemt het over waar problematiek te zwaar of te complex is voor het Sociaal Team. In gestructureerde vorm vinden de partners elkaar in het Vangnetoverleg, onder regie van de gemeente. Maar ook buiten het Vangnetoverleg worden signalen neergelegd bij de beleidsmedewerker Zorg en Veiligheid en wordt snel geschakeld. Bijvoorbeeld door het beleggen van een spoedoverleg tussen partners.
16
Financieel
bedragen x € 1.000 Begroting 2022 3. Veilige dorpen
Primitieve begroting
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
- 2.342 116 - 2.226
-
- 114 21 - 93
- 2.456 136 - 2.319
Totaal
- 2.226
-
- 93
- 2.319
Toelichting Gemeentelijke bijdrage SC MER Omgevingsdienst (€ 22.000 hogere lasten) Bijstelling aan de hand van begrotingswijziging 2022-1 van het SC MER Omgevingsdienst. Veiligheidsregio Limburg-Noord (€ 21.000 hogere baten) De nieuwe cao Gemeenten heeft pas vanaf december 2021 een financieel effect en daarmee is een incidenteel voordeel ontstaan. De Veiligheidsregio Limburg-Noord betaalt het cao-voordeel 2021 terug aan de deelnemende gemeenten. Suppletie-uitkering Bommenregeling (€ 65.000 hogere lasten, inkomst zit in gemeentefondsuitkering in programma 8) De gemeente ontvangt een suppletie-uitkering Bommenregeling. Dit vanwege gemaakte kosten met betrekking tot het opsporen en ruimen van explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. De ontvangen Rijksmiddelen worden doorbetaald aan het Limburgs Landschap en aan WML. Extra capaciteit BOA’s (€ 32.000 hogere lasten, inkomst in gemeentefondsuitkering in programma 8) In de afgelopen jaren zijn BOA’s steeds meer taken gaan uitvoeren. Vanaf 2022 maakt het Rijk structureel geld vrij voor handhaving en veiligheid. Dit om de capaciteit van de BOA’s in de openbare ruimte te vergroten. Diverse kleine afwijkingen (€ 5.000 lagere lasten)
Halfjaarrapportage 2022
17
Programma 4 Economie, natuur, toerisme en cultuur Speerpunten Bevorderen van de ruimtelijke en sociale samenhang van de dorpskernen en het buitengebied. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Uitvoeren programmaplan Omgevingswet Actie 2: Aansluiten Digitaal Stelsel Omgevingswet
Actie 3: Herijken gemeentelijk grondbeleid
Actie 4: Plan van aanpak investeringen
Actie 5: Verbeteren toeristische en recreatieve mogelijkheden
Actie 6: Aanpak verkrotting en leegstand
Actie 7: Nationaal park De Meinweg nieuwe Stijl
Nieuwe actie: Actie 8: (Eu)regionaal cultuurproject Actie 9: Gebiedsontwikkeling Flinke Ven
Toelichting: Actie 1: uitvoeren programmaplan Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet is (wederom) uitgesteld tot 1 januari 2023. Inhoudelijk en qua planning liggen we op schema om op 1 januari 2023 te voldoen aan de minimale vereisten van de Omgevingswet. Financieel heeft de uitstel van de inwerkingtreding wel consequenties vanwege oplopende frictiekosten en dat we langer personeel moeten inhuren om zowel lopende ruimtelijke procedures af ronden alsook te werken aan het Omgevingsplan. Actie 2: Aansluiten Digitaal Stelsel Omgevingswet We zijn aangesloten op het landelijk digitaal systeem. Momenteel werkt het landelijk systeem echter nog onvoldoende. Hierdoor is het nog niet mogelijk om het systeem te testen en in te richten. Dit ligt buiten de regie van onze gemeente. Actie 3: Herijken gemeentelijk grondbeleid De Nota Grondbeleid is in concept klaar en werd in de commissievergadering waarin het stuk werd behandeld rijp geacht voor behandeling in de raad. Vanwege diverse redenen is dit echter nog niet gebeurt. De planning is om de nota dit jaar opnieuw ter behandeling aan de raad aan te bieden. Actie 4: Plan van aanpak investeringen Vanwege een capaciteitstekort in verband met andere prioriteiten (tijdelijke huisvesting Oekraïners) heeft het plan van aanpak investeringen qua planning en financiën een vertraging.
De verwachting is dat eind 2022 weer capaciteit beschikbaar komt voor werkzaamheden uit het plan van aanpak.
18
Actie 5: Verbeteren toeristische en recreatieve mogelijkheden. Diverse projecten zoals mountainbikeroute, de hoogwaardige fietsverbinding, de Toeristische Overstappunten, de vitalisatie recreatieparken en opening camping Huttopia lopen volgens planning. Bij het Belevingspark de Meinweg is door corona geen vooruitgang geboekt. De knuppelbrug was vooralsnog niet realiseerbaar, het vergunningenproces levert vooralsnog problemen op. Actie 6: Aanpak verkrotting en leegstand De afgelopen periode hebben veel leegstaande panden een nieuwe invulling gekregen. Met eigenaren van panden, die worden gezien als ‘verloederd pand’ zijn gesprekken gevoerd over een nieuwe invulling dan wel herontwikkeling. Momenteel is er nagenoeg geen leegstand meer in onze gemeente, het blijft echter een aandachtspunt van alle tijden om mee te zoeken naar een oplossing voor leegkomende panden. Het actiepunt komt daarom niet meer terug in de begroting. Actie 7: Nationaal park De Meinweg nieuwe Stijl Dit transitieproces is in 2022 samen met alle stakeholders in het toekomstig Nationaal Park volop in ontwikkeling: een participatief transitieproces, dat Nationaal Park De Meinweg de weg wijst naar de toekomst.
Actie 8: (Eu)regionaal Cultuurproject Om in 2023 uitvoering te geven aan een groot (internationaal) cultuurproject door Stichting Kasteel Montfort, in samenwerking met een aantal partners is het voorstel dit te doen middels cofinanciering. Dit project heet “the Colorfield Performance”. Bij de uitvoering wordt verbinding gelegd tussen bewoners, toeristen en kunstenaars. Wij verwachten een betekenisvolle spin-off voor lokale en regionale ondernemers, denk aan hotels, campings en horeca. Voor de regie hebben wij geen ambtelijke capaciteit; dit zal vanuit de diverse organisaties zelf dienen te worden opgepakt. Actie 9: Natuurontwikkeling Flinke Ven De provincie heeft prioriteit gegeven aan de ontwikkeling van de nieuwe natuur in Roerdalen. Met de provincie en het waterschap is overeenstemming bereikt om een plan van aanpak op te stellen. De provincie heeft hierin de lead en is nu aan zet. We werken hieraan mee door ambtelijk uren en gemeentegronden hiervoor in te zetten. Dat gaan we doen in nauwe samenwerking met de provincie en het Waterschap en de agrarische ondernemers. Bevorderen van bedrijvigheid en werkgelegenheid Onderwerp Actie 1: Ondersteunen ondernemers Actie 2: Regionale samenwerking
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 1: Ondersteunen ondernemers Tot nu toe is het nog niet gelukt om aanvullende financiële middelen vrij te maken voor de deelprojecten die op initiatief van de ondernemers van het gebied Meinweg Herkenbosch-Vlodrop (voorheen Gouden Driehoek) zijn geformuleerd. Deze deelprojecten worden, daar waar subsidie- of ontwikkelkansen zich voordoen, wel consequent ingebracht als potentiële projecten. De projecten zijn: • verfraaien van de Keulse baan (landmarks & vergroening); • verduurzaming • mobiliteitspunten voor bezoekers en • ontwikkellocaties voor retail en recreatie.
Halfjaarrapportage 2022
19
Actie 2: Regionale samenwerking Begin 2022 is door de zeven colleges met de dynamische koers van de “Investeringsagenda MiddenLimburg, Verbindend hart van Limburg in uitvoering” ingestemd. Op 10 maart heeft onze gemeenteraad ingestemd met het beschikbaar stellen van de startbijdrage, de overige gemeenten volg(d)en. Momenteel lopen tevens de voorbereidingen voor de aanvraag van een Regiodeal onder hoogdruk. De planning van deze werkzaamheden staan onder druk, mede als gevolg van de verkiezingen en het formeren van nieuwe colleges. Er is een regionale visie Recreatie & Toerisme opgesteld, die is vastgesteld door de gemeenten. Om deze visie te realiseren is een inventarisatie gedaan van projecten en projectideeën. Uit deze lijst zijn een 15-tal focusprojecten geselecteerd. Er is een programmamanager aangesteld die deze projecten moet concretiseren en gereed moet maken voor de uitvoering. Euregionaal is er aandacht voor het dossier huisvesting van internationale werknemers, maar door de verkiezingen lag de focus op dit dossier regionaal tijdelijk ergens anders. Bevorderen van de duurzaamheid en invulling geven aan de energietransitie Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Actieplan duurzame energie 2019-2022
Planning
Actie 2: Zon en wind projecten faciliteren
Actie 3: Warmte-transitie
Actie 4: Stimuleringsfonds Duurzaamheid
Actie 5: Regionale Energie Strategie (RES)
Actie 6: Riool-overstorten Vlootbeek
Actie 7: Aanpassen bossen en project bos en natuurbrandpreventie in verband met klimaatverandering
Actie 1: Actieplan duurzame energie 2019 – 2022 Het faciliteren van verenigingen en ondernemers en het verder professionaliseren van de ondersteuning van onze inwoners staat centraal in het Actieplan. Op alle onderdelen van het Actieplan is voortgang en resultaat geboekt. Zowel ten aanzien van informeren, stimuleren, uitvoeren als het goede voorbeeld geven. Op dit moment werken we bijvoorbeeld gericht aan zonneprojecten op land, zon op dak (voor onze inwoners), energiearmoede en de ondernemersaanpak. Eind 2022 presenteren we een nieuw Actieplan. Acties die nog niet zijn uitgevoerd, of waarvan de uitvoering nog niet is afgerond zoals zonnepanelen op gemeentelijke Gebouwen worden in het nieuwe actieplan wederom opgenomen. Actie 2: Zon en wind projecten faciliteren De eerste Tranche van de zonnevelden is inmiddels gesloten. Er zijn 14 initiatieven ingediend. Onderzoek windenergie loopt. De realisatie van het zonneveld dat we samen met de energiecoöperatie voorbereiden is in volle gang. We realiseren dit wel later dan gepland. (in eerste instantie gingen we uit van financiële participatie in het zonnepark van Attero op de stort). Daardoor verschuift ook het moment dat we hieruit nieuwe inkomsten krijgen. Actie 3: Warmte-transitie Na vaststelling van de Transitievisie Warmte in december 2021 worden nu de volgende stappen in de uitvoering gezet.
Het betrekken van onze inwoners staat daarbij voorop. Focus ligt op het informeren van onze inwoners over de mogelijkheden om te besparen en minder gas te gebruiken. Specifieke
20
aandacht hebben we om vrijwilligers als coaches op te leiden, die onze inwoners gericht gaan helpen bij het verminderen van het gasverbruik. Actie 4: Stimuleringsfonds Duurzaamheid Dit budget wordt nog niet gebruikt, omdat er nog geen doel met een duidelijke meerwaarde voor is gevonden. Op dit moment wordt de inzet voor de trajecten zon op dak en potenties voor windenergie onderzocht. Mogelijk kan het budget hier zinvol voor worden ingezet. Actie 5: RES We werken als gemeente mee aan de in 2021 vastgestelde RES. We zorgen dat ons lokale beleid en de uitvoering passen in de RES. Eind 2022 wordt een nieuw organisatie- en samenwerkingsmodel voor de RES verwacht. Daarbij zal waarschijnlijk ook een beroep op een financiële bijdrage vanuit Roerdalen worden gedaan. Actie 7: Aanpassen bossen en project bos en natuurbrandpreventie in verband met klimaatverandering De Natuurbrandpreventie-subsidie-aanvraag bij de Euregio heeft vertraging opgelopen, de voorbereidingen hiervoor lopen, eind 2022 wordt deze waarschijnlijk aangevraagd. Dan is duidelijk welke bijdrage van de gemeente Roerdalen verwacht wordt.
Financieel bedragen x € 1.000 Begroting 2022 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur
Primitieve begroting
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
- 1.420 414 - 1.006
- 1.187 620 - 566
- 314 7 - 307
- 2.921 1.041 - 1.880
Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves
257 257
- 43 609 566
50 50
- 43 916 874
Totaal
- 749
-
- 257
- 1.006
Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Toelichting Regionale projecten (€ 30.000 hogere lasten) Om de “Investeringsagenda Midden-Limburg, het verbindend hart van Limburg in uitvoering” daadwerkelijk te realiseren, zijn de komende jaren structureel middelen nodig. Die middelen worden ingezet om businesscases/ uitvoeringsprojecten of prioritaire samenwerkingsopgaven, die door het Netwerkberaad –waarin ook Roerdalen is vertegenwoordigd- worden geselecteerd uit te voeren. Ook (lobby)werkzaamheden die verband houden met de aanvraag voor de Regiodeal of voor het aanvragen van INTERREG-subsidies die ten goede komen aan de regio, kunnen hieruit bekostigd worden.
Halfjaarrapportage 2022
21
Aanloopkosten euregionale buitenkunstproject (Budgettair neutraal € 30.000 hogere lasten gedekt uit een onttrekking uit de reserve toerisme) Dit (internationaal) cultureel initiatief welke in 2023 plaats gaat vinden willen wij ondersteunen. In 2022 worden de eerste voorbereidingen getroffen. Daarom is dit jaar al budget nodig. Voor de cofinanciering onttrekken wij € 30.000 uit de reserve toerisme en cultuur. Verplaatsing kinderboerderij ( budgettair neutraal, € 20.000 hogere lasten gedekt uit de reserve toerisme) De gemeente wil bijdragen aan de kosten voor de verplaatsing van de kinderboerderij in Sint Odiliënberg. Dit is een onderdeel van de ontwikkeling van Dorpspark Scheepersheuvel. Hierin werken we samen met inwoners aan een nieuwe invulling van de voormalige sportvelden. De kinderboerderij versterkt de aantrekkelijkheid van het park als gebied om te recreëren. We willen een bijdrage leveren van € 20.000,- . Kapitaallasten (€42.000 hogere lasten) In de lopende begroting zijn de kapitaallasten te laag opgenomen. Uitvoeringskosten klimaatakkoord (€ 185.000 hogere lasten, inkomst zit in gemeentefondsuitkering in programma 8) Toekomstige uitvoeringsmiddelen die het Rijk ter beschikking stelt worden verschoven naar 2022. De gemeente ontvangt via de Meicirculaire 2022 een bedrag van € 185.000 voor versnelde uitvoering van het klimaatakkoord.
Diverse kleine afwijkingen (€ 7.000 hogere lasten, € 7.000 hogere baten)
22
Programma 5 Woonomgeving Speerpunten Het bereiken van een woningvoorraad en woonomgeving die kwalitatief aansluit bij de behoefte van onze inwoners Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Structuurvisie Wonen 2018 actualiseren Gereed Actie 2: Woonwagenstandplaatsen
Actie 3: Grotere nieuwbouwprojecten (plan van aanpak investeringen)
Actie 4: Afronding wijk Holsterveld in Vlodrop
Actie 5: Centrumplan Herkenbosch
Actie 6: Lokale prestatieafspraken
Actie 7: Afvalinzameling 2022 en verder
Nieuwe Actie: Actie 8: Tijdelijke huisvesting in alle dorpen
Actie 1: Structuurvisie Wonen 2018 actualiseren De raad heeft op 14 juli 2022 de regionale Structuurvisie Wonen 2022 vastgesteld. Actie 2: Plan van Aanpak Woonwagenstandplaatsen uitvoeren In 2021 is het plan van aanpak voor de uitbreiding van de woonwagenstandplaatsen vastgesteld. Voor de locatie in Herkenbosch heeft dat er inmiddels toe geleid dat er een inrichtingsplan is opgesteld incl. bijbehorende kostenraming. Aangezien de kosten voor de minimaal 4 standplaatsen (indien financieel mogelijk 5) fors hoger uitvallen is aanvullend krediet nodig. Voor de uitbreiding in Herkenbosch moet het ruimtelijk spoor nog doorlopen worden. Hierbij worden de bewoners en omwonenden geïnformeerd. Tevens wordt de bestemmingsplanwijziging uiteindelijk ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Voor de locaties in Melick en Montfort vinden onderhandelingen over grondoverdracht plaats voordat daar plannen en ramingen kunnen worden opgesteld. Het voorbereidingskrediet is voor 2022 voldoende. Voor de locatie Posterholt is de insteek om de rol van verhuurder en beheerder over te dragen aan de provincie, aangezien deze de eigenaar is van de grond. Actie 3: Grotere nieuwbouwprojecten (plan van aanpak investeringen) • Project Afronding Wienkeskoel – fase 2: In 2018/2019 zijn de laatste bouwkavels in Wienkeskoel fase 2 in Melick verkocht.
Inmiddels is aanbesteding geweest voor de afronding van het openbaar gebied (woonrijp maken). Vanwege de gestegen bouwkosten zal de grondexploitatie minder opleveren. Dat heeft een negatief effect op de winstverwachting.
Halfjaarrapportage 2022
23
•
•
•
Project Wienkeskoel – fase 3: In de programmabegroting 2022 is opgenomen dat we gaan onderzoeken of Wienkeskoel verder kan worden afgerond middels de ontwikkeling van nog enkele bouwkavels. Momenteel worden daarvoor de eerste stappen voorbereid (opstellen verkavelingsplan, uitvoeren taxatie, opstellen grondexploitatie). Vanwege de inzet van de projectleider REO bij de tijdelijke huisvesting zijn hier nog te weinig stappen in kunnen zetten. Om deze stappen te kunnen zetten wordt een voorbereidingskrediet gevraagd. Dat voorbereidingskrediet wordt uiteindelijk verwerkt in de te openen grondexploitatie. Project Hammerstraat/Muytertweg: in maart 2022 heeft de gemeenteraad aan het college de opdracht gegeven om voor het woningbouwproject Hammerstraat/Muytertweg in overleg te treden met de grondeigenaren en de omgeving om tot een gedragen plan te komen dat tegemoet komt aan de diverse woningbouwinitiatieven, rekening houdend met het open karakter van het gebied, waarbij in overleg met de grondeigenaren een eventuele fasering voor realisatie overeengekomen kan worden. De overleggen zijn geweest en om vervolgstappen te kunnen zetten (zoals aanpassing stedenbouwkundig plan) is een voorbereidingskrediet nodig. Deze kosten worden uiteindelijk doorberekend aan de initiatiefnemers op basis van daadwerkelijke kosten.
Qua planning staan de diverse grotere nieuwbouwprojecten die wij begeleiden vanwege de capaciteit onder druk.
Actie 4: afronding wijk Holsterveld in Vlodrop In 2021 is de grondexploitatie van Holsterveld in Vlodrop heropend. Inmiddels zijn (koop)overeenkomsten gesloten met Wonen Limburg voor de bouw van 10 huurwoningen en met een ontwikkelaar voor de bouw van 10 levensloopbestendige koopwoningen. De gemeente heeft 7 vrije bouwkavels in de verkoop. Ondanks de grote interesse vooraf in deze vrije bouwkavels (circa 35 geïnteresseerden) gaat de verkoop niet zo snel als gehoopt. Waarschijnlijk heeft dit te maken met de gestegen bouwprijzen. Momenteel zijn er twee getekende koopovereenkomsten. Dat heeft geen gevolgen voor inhoud of financiën, maar wel voor de planning. Actie 5: Centrumplan Herkenbosch Door de uitvoering van diverse onderzoeken in het kader van het nieuwe bestemmingsplan, en de vindplaats van vleermuizen ter plaatse, wordt het bestemmingsplan later dan verwacht vastgesteld en vindt de sloop van de panden later plaats. Voor de inhoud en financiën heeft dit vooralsnog geen gevolgen. Actie 7: Afvalinzameling 2022 en verder In oktober/november wordt de raad over de eerste bevindingen geïnformeerd. Om een goede inschatting te kunnen maken, is een jaarcyclus nodig. Actie 8: Tijdelijke woningen in alle dorpen Vanwege de oorlog in de Oekraïne en de opgave ten behoeve van statushouders gaat de gemeente voor 240 personen tijdelijke huisvesting realiseren.
Deze tijdelijke huisvesting is ook bedoeld voor spoedzoekers en starters uit de eigen gemeente. Deze 240 personen worden evenredig verdeeld over de 6 woonkernen. De uitvoering vindt in eerste instantie gefaseerd plaats, dat betekent dat we per kern starten met 6 tijdelijke wooneenheden en op basis daarvan bepalen of er uiteindelijk meer woningen nodig zijn. Er worden gesprekken gevoerd met een woningstichting om te organiseren dat zij investeren in de aanschaf van de tijdelijke woningen. De gemeente moet dan wel het openbaar gebied realiseren. Voor de kosten voor het bouw- en woonrijp maken wordt nog onderzocht welk deel door het Rijk of de provincie gedekt kan worden. Verder blijven door dit project diverse werkzaamheden in kader van investeren om te renderen liggen, maar zijn meerdere medewerkers van diverse teams betrokken bij dit project (onder andere specialisten ruimtelijke ordening en
24
openbare werken). Daarvoor is in 2022 vervangingscapaciteit nodig, maar ook voor de inhuur van externe expertise zoals een rentmeester. Het bereiken van een woningvoorraad die aansluit bij onze demografische behoefte Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Regionale afspraken transformatieopgave Actie 2: Herstructureringsontwikkelingen
Planning
Actie 1: Regionale afspraken transformatieopgave In de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2024 hebben we de transformatie van vastgoed en herstructurering als regionale opgave/speerpunt opgenomen. In de begroting zal daarom dit actiepunt niet meer worden opgenomen. Actie 2: Herstructureringsontwikkelingen Er is in de nieuwe Structuurvisie Wonen 2022 weer ruimte gecreëerd om herstructureringsontwikkelingen op te pakken, daar waar de planning doorschuift heeft dit met externe factoren te maken. In de begroting zal daarom dit actiepunt niet meer worden opgenomen.
Financieel bedragen x € 1.000 Begroting 2022 5. Woonomgeving
Primitieve begroting
Begrotingswijzigingen
Halfjaarrapportage
Totaal
Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten
- 7.912 6.020 - 1.892
- 94 - 94
57 158 214
- 7.949 6.178 - 1.772
Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves
- 678 1.537 859
-
98 - 502 - 404
- 580 1.035 455
Totaal
- 1.033
- 94
- 190
- 1.317
Toelichting Gemeentelijke bijdrage sc MER (€ 165.000 hogere lasten) Bijstelling aan de hand van begrotingswijziging 2022-1 van het servicecentrum MER-omgevingsdienst. Wienkeskoel (budgettair neutraal € 80.000 hogere lasten en dekking door een lagere storting van € 80.000 in de reserve bouwgrondexploitatie) De aanbesteding is door de stijgende kosten hoger uitgevallen dan begroot. Hierdoor is de storting in de reserve bouwgrondexploitatie lager.
Halfjaarrapportage 2022
25
Oortjensveld (budgettair neutraal € 18.000 hogere lasten en dekking door een lagere storting van € 18.000 in de reserve bouwgrondexploitatie) Meer budget nodig voor de afronding van het project. Hierdoor is de storting in de reserve bouwgrondexploitatie lager. Formatieplaats uitbreiding specialisten RO (€60.000 hogere lasten) Voor de afhandeling van de grote stroom bestemmingsplan aanvragen is inzet van extra personeel nodig. In eerste instantie is deze als tijdelijke vacature opengesteld, het is niet gelukt om deze in te vullen. Daarom stellen we voor een extra vaste formatieplaats te creëren. Ook omdat er voor langere tijd meer werk wordt verwacht. Mogelijk kunnen we hiermee ook het aantal inhuurkrachten afbouwen. Hogere RO leges (€ 30.000 hogere baten) We verwachten een hogere opbrengst van Ruimtelijke Ordening (RO) leges dan geraamd, omdat er meer principeverzoeken en bestemmingsplan wijzigingen worden ingediend en afgehandeld. Project Hammerstraat/Muytertweg (budgettair neutraal € 20.000 hogere lasten en hogere baten) De kosten voor onder andere de aanpassing van het stedenbouwkundig plan worden doorberekend aan de initiatiefnemers. Verwerkingskosten drankkartons (€ 50.000 hogere lasten) De lasten voor het verwerken van drankkartons zijn fors gestegen. Oud papier (€ 110.000 hogere baten) Het opgehaalde papier levert meer op dan begroot.
Zonnepark Montfort (€ 37.500 hogere lasten) De deelname aan het zonnepark Montfort is vertraagd, waardoor de ombuiging in 2022 nog niet gerealiseerd kan worden. Herontwikkeling centrum Herkenbosch (budgettair neutraal € 502.000 lagere lasten en lagere onttrekking uit de Algemene reserve) In 2021 heeft al een afwaardering plaatsgevonden van gebouwen, waardoor de afschrijvingslasten in 2022 lager zijn en de onttrekking uit de Algemene reserve niet noodzakelijk is. Diverse kleine afwijkingen ( € 14.000 hogere lasten en € 2.000 lagere baten)
26
Programma 6 Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Speerpunten Samen met inwoners werken aan integrale gebiedsgerichte projecten Onderwerp Inhoud Actie 1: Afronden reconstructie Leropperweg te Sint Odiliënberg
Financiën
Planning
Gereed
Actie 2: Voorbereidingen afronden en realiseren van de herinrichting van de markt in Vlodrop
Actie 3: Reconstructie speeltuinen
Actie 1 &2 De Leropperweg is medio 2022 opgeleverd. De voorbereiding van de markt in Vlodrop is gereed. We zijn in overleg met provincie Limburg om onze uitvoeringsplanning af te stemmen op de werkzaamheden aan de Roerbrug bij Sint Odiliënberg (N293). Dit in verband met omleidingsroutes, die bij beide projecten grote impact op de omgeving hebben. Reconstructies van speeltuinen wordt mede sterk beïnvloed door initiatieven van inwoners. Overig De voorbereiding van de reconstructie Zandstraat is afgerond en aanbesteed. Start uitvoering staat gepland voor na de bouwvakvakantie. Reconstructie fietspad Varst is voorbereid, uitgevoerd en opgeleverd. Groenbeheer op het gewenste niveau houden, met aandacht voor de mensen die dit werk doen Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: De organisatie van team Onderhoud en het groenbedrijf verder ontwikkelen Actie 2: Outdoor Campus Roerdalen
Actie 3: Maaibeleid en biodiversiteit
Actie 4: Bestrijden schadelijke flora en fauna
Actie 1: Ontwikkelen team onderhoud en het groenbedrijf Bij de doorontwikkeling van het Team Onderhoud speelt de gezamenlijke huisvesting een belangrijke rol. Ten behoeve van de verbouwing van de gemeenteloods Melick in combinatie met de nieuwbouw van het pand van Jong Nederland loopt er momenteel een onderzoek naar de aanwezigheid van vleermuizen. Door de aanwezigheid van vleermuizen kan dit een vertraging van ongeveer een jaar betekenen. De prijsstijgingen in de markt, met name door grondstofprijzen, zorgen voor een onzekerheid in projecten. Dit kan ook gevolgen hebben voor deze verbouwing/nieuwbouw.
Halfjaarrapportage 2022
27
Actie 2: outdoor campus In de Outdoor Campus is er een te gering aantal aanmeldingen van nieuwe kandidaten. Hierdoor stromen er te weinig mensen door naar het groenteam van het team Onderhoud. Dit team werkt daardoor al enige tijd met een onderbezetting. Dit betekent dat we meer werk moeten uitbesteden aan derden dan aanvankelijk ingeschat. Actie 4: Bestrijden schadelijke flora en fauna De planvorming voor de bestrijding van schadelijke flora en fauna is door capaciteitstekort nog niet opgepakt. We hopen dit eind 2022 te kunnen afronden. Wel zijn gestart op een locatie gestart met de bestrijding van de Japanse Duizendknoop. De eerste resultaten zijn hoopvol. Ook zijn er bij een aantal bomen in Herkenbosch beschermingen aangebracht ter voorkoming van schade door de bever. Naast een mooie en veilige omgeving voor onze inwoners dragen we ook bij aan recreatie en toerisme Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Renovatie fietspaden Meinweggebied Actie 2: Saneren bebording en bewegwijzering in de gemeente
Actie 2: saneren bebording en bewegwijzering In 2021 is alle bebording geïnventariseerd. De opgestelde planning bleek niet haalbaar. In 2022 stellen we een beheersplan op, brengen we de financiële gevolgen in beeld en starten we de sanering. We dragen bij aan duurzaamheid Onderwerp Actie 1: Duurzaamheid binnen de waterketen
Inhoud
Financiën
Planning
Actie 2: Duurzame machines
Actie 3: In reconstructies van wegen en riolering en bij onderhoud aan de openbare verlichting houden we rekening met duurzaamheidsaspecten
Actie 4: Stimuleren en/of realiseren van zonnedaken op gemeentelijk vastgoed of andere gebouwen
Actie 1 en 3 We zijn continu bezig met duurzaamheid in zowel openbare ruimte als waterketen. Het is steeds verder ingebed in projecten, en is tevens volop in ontwikkeling. We blijven dit volgen en proberen zoveel mogelijk vooruit te zien. Acties in de openbare ruimte vragen regelmatig veel tijd, bijvoorbeeld de realisatie van groene bergingen loopt iets achter op planning. Actie 4: zonnedaken gemeentelijk vastgoed Vanwege de netcongestie kan het dak van de loods in Sint Odiliënberg niet volgelegd worden met zonnepanelen (600 stuks) zoals eerder besloten. Vanuit de bestaande klein aansluiting, die wordt verzwaard (naar 3*80A), kunnen in ieder geval circa 200 panelen worden aangesloten. Er zal nog een 2de klein aansluiting (3*80A) worden aangevraagd bij Enexis. Mocht dit worden goedgekeurd, dan
28
zullen wij nog een besluit nemen met betrekking tot de zonnepanelen (ook weer circa 200) die vanuit deze nieuwe aansluiting gelegd kunnen worden: duurzame opwek voor de gemeente zelf, dan wel het dak beschikbaar stellen voor een zogenaamd postcoderoos-project (SCE). De geplande zonnepanelen op het dak van de zoutloods en de overdekte stalling bij de gemeenteloods in Melick vanuit de bestaande kleinaansluiting (3*80A) kunnen vooruitlopend op de verbouwing en vaststelling van het bestemmingsplan gerealiseerd worden. Het bestek en aanbesteding staan gepland voor dit jaar. Of plaatsing ook nog haalbaar is dit jaar, is nog niet duidelijk. Bij behandeling van het agendapunt openbare ruimte nabij sporthal en gemeentehuis Sint Odiliënberg (dorpspark Schepersheuvel) zijn vragen gesteld over de mogelijkheid tot het realiseren van een zonnedak boven de parkeerplaats naast de sporthal. We concluderen het volgende: - Het opwekken van duurzame stroom via een zonnedak boven het parkeerterrein, aan te sluiten via een nieuwe kabel op de meterkast van het gemeentekantoor, is vanwege de huidige netcongestie niet rendabel. Ook met dit dak wordt op bepaalde momenten teveel stroom opgewekt die de gemeente zelf niet kan gebruiken. - Verder heeft een zonnedak behoorlijke visuele impact op de omgeving. Zowel voor omwonenden als voor de gebruikers van het gemeentehuis.