CConstaterende datRoerdalen
Koppel je AI →
Document · PDF

03 Programmabegroting 2027-2030

Gemeenteraad 5 november 2026, gemeente RoerdalenBij agendapunt: Programmabegroting 2027-203038.432 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Hierdoor wordt inzichtelijk wat op basis van deze risico’s de benodigde weerstandscapaciteit is. Voor 2027 komt deze uit op € 3.717.800 afgerond. De benodigde weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandcapaciteit, bestaande uit de algemene reserve, de onbenutte belastingcapaciteit en de post onvoorzien. De beschikbare weerstandcapaciteit is € 22.011.000. Dit betekent dat onze ratio voor het weerstandsvermogen 5,9 (jaarrekening 2025: 5,1) is, dit is ruim voldoende. De verschillende onderdelen van risicomanagement worden hieronder verder uitgewerkt. Aan het eind van deze paragraaf gaan we in op een aantal andere financiële kengetallen die inzicht geven in onze financiële positie. Risico-inventarisatie, beoordeling en kwantificering Om het weerstandsvermogen te bepalen, moeten eerst de risico’s in kaart worden gebracht die geen (afdoende) maatregelen hebben. Als de risico’s bekend zijn is het van belang om deze te beoordelen en kwantificeren. Hierbij worden de risico’s inhoudelijk beoordeeld: • | hoe groot is de kans dat een risico zich voordoet (waarschijnlijkheid) en; • | welke financiële impact heeft dit dan, zowel maximaal als verwacht. Hierna wordt de risicoscore berekend via een risicosimulatie, De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag ongewenst is.

De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. De kansverdeling en de benodigde weerstandscapaciteit bij verschillende zekerheidspercentages worden in de grafiek en tabel weergegeven, met een uitgangspunt van 90% zekerheid voor de weerstandsratio. Zekerheidspercentage | Bedrag 10% | 1.012.025 25% | 1.395.797 50% | 1.893.162 75% | 2.513.119 80% | 2.709.974 90% | 3.717.803 95% | 5.958.441 81 82 Risicokaart Risico’s waarvan de oorzaken en gevolgen in klassen ingedeeld zijn kunnen geplaatst worden in een risicokaart. De risicokaart geeft inzicht in de spreiding van de risico’s naar kans en gevolg. De nummers in de risicokaart corresponderen met het nummer van het risico zoals beschreven in de risico-inventarisatie. Een risico dat in het groene gebied zit, vormt geen direct gevaar voor de continuïteit van de organisatie. Een risico dat een score heeft die in het oranje gebied zit, vraagt om aandacht. Een risico dat een risicoscore heeft die in het rode gebied zit vereist directe aandacht om te voorkomen dat de continuïteit van de organisatie wordt bedreigd.

Risico-inventarisatie In de tabel op de volgende pagina’s is per risico aangegeven: • wat de risicogebeurtenis en hoe hebben we deze beoordeeld; • hoe we op het risico willen sturen om dit te beheersen; • wat het maximale en het verwachte risico en in welke risico klasse het valt; • hoe groot we de kans achtte dat een risico zich voordoet; • welke score een risico heeft op basis van bovenstaande inschattingen. Nr Risicogebeurtenis en beoordeling Sturen en beheersen Verwacht risico Maximaal risico Kans Score Algemene uitkering 1 Het grootste risico van de algemene uitkering zijn de plannen van het kabinet en de doorrekening daarvan in de gemeentefondsuitkering. Deze zijn nog niet nog duidelijk en zijn moeilijk te kwantificeren. Wij hebben zelf geen directe invloed op de omvang de algemene uitkering. We spelen zoveel mogelijk in op aangekondigde wijzigingen en volgen hierover de berichtgeving op internet en de circulaires van het Rijk. We ondersteunen landelijke acties die inzetten op meer stabiliteit in de algemene uitkering. 490.000 490.000 30% 6 2 In de algemene uitkering ramen we de onderschrijding van het BCF structureel, terwijl deze nog niet is opgenomen in de circulaires. Dit is echter afhankelijk van het uitgavenpatroon van alle andere gemeenten. We houden rekening met een inkomst van €220.000. Wij hebben zelf geen directe invloed op de omvang van de BCF uitkering.

Voor de berekening gaan we uit van de gemiddelde uitkering van de laatste 4 jaar. Als het laatste jaar lager is dan dit gemiddelde gaan we van dit bedrag uit. 66.000 220.000 30% 6 Financieel x > € 1.000.000 5,7 10 € 500.000 < x < € 1.000.000 9 3,4,17 14 € 100.000 < x < € 500.000 6 1,2 8 12,13,16 11 € 10.000 < x < € 100.000 x < € 10.000 Kans 10% 30% 50% 70% 90% Nr | Risicogebeurtenis en beoordeling | Sturen en beheersen | Verwacht | Maximaal | Kans | Score risico | risico Bedrijfsvoering 3 | Binnen de gemeentefondsuitkering krijgen | Wij hebben zelf geen directe invloed op | 200.000 | 799.000 | 50% | 12 we uitvoeringsmiddelen voor klimaat en | het instellen van een toekomstige energiebeleid. Deze zijn toegekend tot en | regeling over de uitvoeringsgelden voor met 2027. Voor de jaren erna is dit nog | het klimaatbeleid. We spelen zoveel steeds onzeker. Aangezien het beleid tot | mogelijk in op aangekondigde wijzigingen 2050 doorloopt gaan we ervanuit dat we | en volgen hierover de berichtgeving op ook in de jaren na 2027 hiervoor middelen | internet. blijven ontvangen. Daarom is € 799.000 aan structurele inkomsten opgenomen. Wij beoordelen het risico dat er we geen uitvoeringsgelden ontvangen vanaf 2028 zeer laag.

4 | Gegevensveiligheid is cruciaal om | Wij versterken de menselijke schakel door | 50.000 | 1.000.000 | 50% | 12 privacyschendingen, economische schade | bewustwording en training voor en fysieke schade door systeemstoringen | medewerkers en bestuur. We bieden te voorkomen. Wij verwerken veel | middelen voor veilige gevoelige persoonsgegevens, wat | gegevensverwerking, met focus op essentieel is voor digitalisering en het | beschikbaarheid, integriteit en creëren van maatschappelijke en | vertrouwelijkheid van informatie. Privacy economische kansen, maar ook risico’s | by design en security by design zijn met zich meebrengt. Inwoners en | geïntegreerd in onze processen. Vanuit ondernemers moeten vertrouwen hebben | het bedrijfscontinuïteitsmanagement in de veiligheid van hun gegevens en de | beoordelen we de kritieke processen aan betrouwbaarheid van de informatie- | de hand van risicoanalyses en worden uitwisseling door de gemeente. Het | indien nodig verder beheersmaatregelen jaarlijkse “Dreigingsbeeld | voorgesteld. Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten” van de IBD toont aan dat risico’s zoals bedrijfscontinuïteit, imagoschade en datalekken aanzienlijk blijven.

Leningen en borgstellingen 5 | We hebben aan het Zonnestation | Tijdens de looptijd moet de marktsituatie | 5.400.000 | 5.400.000 | 10% | 5 Montfort een lening verstrekt en agio | constant gemonitord worden om zo de gestort. Het zonneveld is inmiddels | meest gunstige contracten te kunnen grotendeels gerealiseerd. We lopen een | afsluiten. risico dat de lening en agio niet meer wordt terugbetaald. De energiemarkt is op dit moment erg grillig. Hierdoor is het onzeker welke contractvorm afgesloten kan worden en wat dan de inkomsten gaan zijn. Als de verdiensten onvoldoende zijn, kan het zijn dat er niet genoeg geld verdiend wordt om de lening & agio terug te betalen. 6 | Aan Laco Feel Fit, de eigenaar van het | Jaarlijks monitoren | 0 | 108.333 | 10% | 3 Apollocomplex, is ongeveer 2/3e deel van de exploitatiebijdrage ten behoeve van het zwembad over de eerste 10 jaar vooruitbetaald in 2018. De gemeente loopt hierbij een financieel risico wanneer het Apollocomplex binnen deze 10 jaar niet levensvatbaar blijkt. 7 | Voor het Waarborgfonds Sociale | Halverwege 2021 is de nieuwe vorm van | 14.005.000 | 56.022.000 | 1% | 5 Woningbouw (WSW) staan wij per | garantstelling ingegaan voor nieuwe 31/12/2025 voor € 56.022.000 in de | leningen. Bij nieuwe leningen wordt het achtervangpositie. De | risico voor de gemeente groter.

We woningbouwcorporatie heeft op 12/2025 | kunnen garantstelling alleen afwijzen als een loan to value van 33%. Op grond van | alle gemeenten waarin de deze 33% is de kans dat de | woningcorporatie actief is het hierover woningbouwcoöperatie in de problemen | eens zijn. Daarnaast wordt de afloop van komt dus al gering. Het WSW geeft tevens | de bestaande achtervangpositie jaarlijks zelf aan dat op basis van risicomodellen en | gemonitord. stresstesten de kans zeer klein wordt geacht dat achtervang-gemeenten een renteloze lening moeten verstrekken als de andere buffers onvoldoende zijn. 83 Nr | Risicogebeurtenis en beoordeling | Sturen en beheersen | Verwacht | Maximaal | Kans | Score risico | risico Leningen en borgstellingen 8 | De leningen die zijn versterkt aan de | Jaarlijks monitoren | 152.330 | 304.660 | 50% | 9 dorpshuizen in het kader van het accommodatiebeleid worden niet of deels terugbetaald. 9 | Het risico van borgstellingen is dat de | Jaarlijks monitoren. | 0 | 860.270 | 5% | 4 debiteur de betalingen niet verricht aan ons of aan de geldverstrekker waarvoor wij borg staan. Een borgstelling kost niet direct geld. Wij geven met een borgstelling aan dat wij de restantschuld van de lening op ons nemen als de schuldenaar niet aan de verplichtingen voldoen.

Op het moment dat wij aan de geldverstrekker (een deel van) de verplichting moeten voldoen, komt hiervoor een directe lening aan de schuldenaar in de plaats. Ruimtelijke ontwikkeling en wonen 10 | Er worden momenteel gronden | Er worden alleen gronden aangekocht | 300.000 | 1.500.000 | 50% | 15 aangekocht binnen de door de raad | waarvan wij het momenteel zeer reëel vastgestelde voorkeursrechtgebieden ten | achten dat er woningbouwontwikkeling in behoeve van de uitvoering van het | de toekomst plaats gaat vinden. Actieplan Versnellen Woningbouw. Bij de | Daarnaast is hiervoor een specifieke aankoopprijs wordt rekening gehouden | risicoreserve ingesteld. met het potentieel voor woningbouwontwikkeling. Het risico bestaat echter dat aangekochte percelen uiteindelijk niet of slechts gedeeltelijk voor woningbouw kunnen worden benut, waardoor de betaalde aankoopprijs niet volledig kan worden terugverdiend. Dit kan het gevolg zijn van planologische, milieutechnische of markteconomische omstandigheden. Daarnaast vormt netcongestie een belangrijk risico. Op dit moment is onzeker of en wanneer voor toekomstige woningbouwprojecten voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet beschikbaar komt.

Indien nieuwe ontwikkelingen niet of pas op langere termijn kunnen worden aangesloten op het stroomnet, kan dit leiden tot vertraging of zelfs het niet doorgaan van woningbouwplannen, met financiële gevolgen voor de waarde en exploitatie van de aangekochte gronden 11 | Bij ruimtelijke en infrastructurele | We nemen in de risicoafweging bij | 75.000 | 200.000 | 90% | 15 projecten treedt de gemeente steeds | nieuwe projecten dit aspect mee en vaker zelf op als initiatiefnemer. Hierdoor | proberen daar een zo goed mogelijke ligt de verantwoordelijkheid voor | inschatting van te maken. Soms laten we eventuele claims van derden, waaronder | al een onderzoek doen door een verzoeken om nadeelcompensatie, bij de | gespecialiseerd bureau om een goede gemeente en kunnen deze kosten niet | inschatting te krijgen van schade of risico. worden verhaald op andere partijen. | Derden hebben de mogelijkheid om een Naast mogelijke vergoedingen aan | claim of nadeelcompensatie in te dienen, belanghebbenden brengt dit ook kosten | echter dit gebeurt niet altijd. met zich mee voor de beoordeling en afhandeling van claims. De omvang en het aantal claims zijn vooraf moeilijk te voorspellen en afhankelijk van de aard, omvang en impact van de projecten en de gevolgen die deze hebben voor omwonenden, bedrijven en andere belanghebbenden.

84 Nr | Risicogebeurtenis en beoordeling | Sturen en beheersen | Verwacht | Maximaal | Kans | Score risico | risico Ruimtelijke ontwikkeling en wonen 12 | De areaaluitbreiding uit het Actieplan | De omgevingsvergunningen zijn een | 200.000 | 400.000 | 70% | 12 Versnellen Woningbouw is verwerkt in de | vraaggestuurd product, hoewel we in het begroting. Daarbij zijn extra opbrengsten | kader van de woningbouwopgave hierin geraamd uit bouwleges, OZB en de | willen stimuleren hebben we beperkt uitkering uit het gemeentefonds. Deze | invloed op het daadwerkelijke aantal opbrengsten zijn gebaseerd op een vooraf | aanvragen. Stijging van de OZB en de gemaakte inschatting van de verwachte | algemene uitkering gemeentefonds zijn woningbouwversnelling. Het realiseren | hier een gevolg van. van deze inkomsten is echter afhankelijk van de bereidheid van marktpartijen om projecten uit te voeren, marktomstandigheden, wettelijke ontwikkelingen en de netcongestie. Hoewel de gemeente inzet op meer regie in de woningbouwopgave, kunnen onderzoeken naar omgevingsaspecten, het krijgen van een aansluiting op het stroomnet, bezwaar- en beroepsprocedures en andere planologische beperkingen leiden tot vertraging, waardoor de beoogde woningbouwversnelling en bijbehorende opbrengsten mogelijk niet of later worden gerealiseerd.

Sociaal domein en veiligheid 13 | In de jeugdzorg zitten veel open-einde | Mede door de continue optimalisatie van | 160.000 | 480.000 | 70% | 12 regelingen. Zeker de open-einde regeling | de dashboards krijgen we steeds meer voor duurdere jeugdzorg is een groot | ervaringscijfers en daardoor inzicht in de risico. Een extra traject in dit kader kost | ontwikkelingen in het sociaal domein. We € 160.000. We zijn van de raming voor de | monitoren de ontwikkelingen en sturen duurdere jeugdzorg uitgegaan van | zo nodig bij. Daarnaast zetten we in op ervaringscijfers van de afgelopen jaren. | het voorliggend veld en op veiligheid. We zijn echter verplicht om extra aanvragen te financieren. Daarom nemen we als extra risico nog 3 extra duurdere zorg trajecten op. 14 | Vanuit het Rijk ontvangt | Wij houden de ontwikkelingen via de | 424.000 | 848.000 | 70% | 16 centrumgemeente Venlo een bijdrage | circulaires nauwlettend in de gaten. voor beschermd wonen en | Daarnaast voorziet de MGR ons maatschappelijke opvang (BW & MO). | tussentijds van informatie over de Uitvoering is via de MGR georganiseerd. | ontwikkelingen. Ook heeft Roerdalen als Zij stellen een regionale begroting op, | deelnemer een stem in de opstelling van waarbij het saldo via een vastgestelde | de begroting BW&MO en in de verdeelsleutel over de gemeenten wordt | vaststelling van de verdeelsleutel. verdeeld.

Het surplus is structureel in de | Bijstellingen van het surplus worden begroting van Roerdalen verwerkt. Het | meegenomen in de P&C producten. surplus kan meerjarig lager uitkomen door een aanpassing in de verdeelsleutel, lagere Rijksbijdragen. We nemen een inschatting op voor het mogelijke lagere surplus. Wij schatten dit op 50% van het totale surplus zoals deze nu in de begroting van Roerdalen is opgenomen. (848.000 euro) 15 | Het aanvullend zorg en welzijnsakkoord | We monitoren de ontwikkelingen op | 0 | 100.000 | 50% | 6 loopt tot en met 2028/2029. Hiervoor | regionaal niveau. We sturen waar ontvangt de centrumgemeente Venlo een | mogelijk bij in de lokale initiatieven. specifieke uitkering, waarvan een deel bedoeld is voor lokale initiatieven. De hoogte van dit lokale deel is afhankelijk van het restant nadat de regionale initiatieven duidelijk zijn. We hebben op basis van voorgaande jaren deze inkomsten nu meegenomen. 85 86 Nr Risicogebeurtenis en beoordeling Sturen en beheersen Verwacht risico Maximaal risico Kans Score 16 Binnen het programma Weerbare Samenleving spelen diverse ontwikkelingen waarvan de toekomstige financiering nog niet volledig duidelijk is. Daarnaast kunnen nieuwe landelijke, regionale en lokale opgaven leiden tot aanvullende activiteiten en daarmee samenhangende financiële verplichtingen.

Omdat de omvang, de financiële gevolgen en de mate waarin deze opgaven in de toekomst verplicht worden gesteld momenteel nog onzeker zijn, bestaat het risico dat vanaf 2027 extra middelen nodig zijn om de doelstellingen binnen het programma Weerbare Samenleving te realiseren. Op basis van pilots in andere gemeenten hebben we de kosten hiervoor ingeschat. We monitoren de landelijke ontwikkeling en vragen waar nodig een extra middelen via een apart raadsvoorstel 50.000 150.000 70% 12 Verbonden partijen 17 Verbonden partijen voeren een deel van ons beleid uit. Dit gebeurt onder meer door gemeenschappelijke regelingen (GR). GR's hebben te maken met risico's die voor hen specifiek zijn. Deze hebben we per partij opgenomen in de paragraaf verbonden partijen. Voor alle verbonden partijen geldt dat er momenteel veel onzekerheden zijn in de omgeving waarin zij werkzaam zijn. Wanneer risico’s bij verbonden partijen uiteindelijk uitgroeien tot feitelijke gebeurtenissen, zal dit ook bij de ons tot dilemma’s leiden. Ofwel doordat er een (financieel) beroep op ons gedaan wordt, ofwel doordat de dienstverlening van de verbonden partij aan onze inwoners verandert. We houden de ontwikkelingen van de gemeenschappelijke regelingen bij en nemen onze standpunten mee in het algemeen bestuur.

Waar we zitting hebben in het dagelijks bestuur zijn we kritisch op de voorstellen die aan de deelnemers worden voorgelegd. Bij de advisering over zienswijzen die de raad kan indienen op begrotingen en begrotingswijzigingen van de gemeenschappelijke regelingen houden we dezelfde koers aan als die we uitdragen in de algemene besturen van de gemeenschappelijke regelingen. 462.500 925.000 50% 12 Naast de risico’s in bovenstaande tabel hebben we ook nog een aantal risico’s waarvan de impact niet of moeilijk te bepalen. Deze risico’s hebben we hieronder weergegeven. Juridische geschillen Het besturen van een gemeentelijke organisatie vereist voortdurende besluitvorming. Besluiten kunnen negatieve gevolgen voor bedrijven en inwoners hebben en daardoor leiden tot juridische geschillen en procedures. Indien besluiten geen standhouden bij de rechter, kan dit (grote) financiële risico’s met zich meebrengen, zoals proceskosten en griffierechten. Ook als we besluiten niet tijdig nemen kan dit leiden tot financiële risico’s. We lopen dan het risico op het verbeuren van een dwangsom. Daarnaast bewegen we ons steeds meer op het snijvlak tussen markt en overheid. Dit vraagt bewustwording in de organisatie over de inzet van publieke middelen, vooral in het mededingingsrecht. Verder zijn we bezig met dorpsgericht werken.

Deze manier van werken gaat uit van vertrouwen in de burger en het zo veel mogelijk praktisch aanpakken en oplossen van zaken. Dit uitgangspunt past bij de gewenste ontwikkelingen binnen Roerdalen. Wel is het van belang dat vanuit juridisch oogpunt gezocht wordt naar een balans tussen praktische oplossingen en wettelijke mogelijkheden en risico’s. 87 Tot slot krijgen we als gemeente ook claims binnen met betrekking tot aansprakelijkheid. Deze claims kunnen voortvloeien uit besluiten, een overeenkomst (contractuele aansprakelijkheid) of uit de wet, zoals bij een onrechtmatige daad. Denk bij dit laatste aan bijvoorbeeld schade door achterstallig onderhoud of schade door opgewekt vertrouwen. Beoordelen en kwantificeren De impact en de kans is moeilijk te vertalen in een risicoscore. Sturen en beheersen Het risico op juridische geschillen verkleinen we door, voordat we besluiten nemen, de gevolgen en de risico’s zo goed mogelijk in beeld te brengen. Voor aansprakelijkheidstellingen hebben we een verzekering afgesloten. Daardoor is het risico bij deze claims meestal beperkt tot het eigen risico. Gezien de Wet open overheid is het verder van belang om als gemeente transparant en toegankelijk te zijn en de informatiehuishouding op orde te hebben.

Maatschappelijke ontwikkeling en aanpassing wet- en regelgeving Maatschappelijke ontwikkelingen beïnvloeden onze taken en uitgaven steeds sneller, wat leidt tot onverwachte kosten die vaak niet volledig gedekt worden door rijksuitkeringen (SPUK of Algemene Uitkering). Dit probleem is actueler en omvangrijker dan voorheen. Daarnaast ontvangen we rijksuitkeringen die voor een bepaalde tijd worden gegarandeerd, terwijl wij als gemeente hier structurele kosten aan hebben. We benoemen enkele specifieke ontwikkelingen. Jeugdzorg Jeugdzorgorganisaties komen steeds vaker in financiële problemen door stijgende kosten. De huidige bedrijfsvoering sluit onvoldoende aan bij deze ontwikkelingen, en de vastgestelde tarieven – hoewel gebaseerd op kostprijsonderzoeken – blijken in de praktijk niet toereikend door o.a. veranderingen in de zorgvraag. Steeds meer organisaties trekken aan de bel en vragen om financiële steun. Wanneer zo’n verzoek wordt gedaan, kunnen we dit niet zomaar afwijzen. Doen we dat toch, en oordeelt de provincie dat onze afwijzing onterecht is, dan grijpt zij in en worden wij alsnog verantwoordelijk voor de kosten. Dit is dan ook een stevige onzekerheid en een mogelijk financieel risico. En hoewel nog lastig te kwantificeren, willen we deze onzekerheid wel noemen in deze paragraaf. Spreidingswet Op 1 februari 2024 is de Spreidingswet ingegaan.

Deze wet moet op termijn zorgen voor meer structurele opvangplekken en een betere verdeling van asielzoekers over Nederland. De Spreidingswet werkt in een cyclus van 2 jaar. Door het Rijk zijn nieuwe opgaves per provincie bekend gemaakt. Deze moeten voor 1 juli 2028 gerealiseerd. Voor 1 december 2026 moet de verdeling over de gemeenten duidelijk zijn. Er zijn verschillende scenario’s mogelijk om als gemeente aan de Spreidingswet te voldoen. Bij de door het COA en Nidos aanbevolen scenario’s worden de kosten door het Rijk vergoed. Bij scenario’s die meer maatwerk vragen, is vergoeding mogelijk, maar bestaat het risico dat niet alle kosten worden vergoed en de gemeente een deel hiervan zelf moet dragen. Op dit moment is nog niet duidelijk of en welke financiële impact dit heeft. 88 Zorginitiatieven Binnen de gemeente kunnen zorginitiatieven zich in sommige gevallen vestigen op percelen met een maatschappelijke bestemming zonder aanvullende planologische procedure. Hierdoor bestaat het risico dat de gemeente niet tijdig, of geheel niet, betrokken wordt bij dergelijke ontwikkelingen, waardoor de mogelijkheden voor bestuurlijke sturing, participatie en regie beperkt zijn. Daarnaast kunnen signalen over de kwaliteit, betrouwbaarheid of bedrijfsvoering van zorgaanbieders minder snel worden opgepakt.

Een toename van deze initiatieven kan bovendien leiden tot extra druk op de beschikbare capaciteit binnen de gemeentelijke organisatie. Subsidies ruimtelijke ontwikkelingen Het Rijk en de provincie ontwikkelen subsidieregelingen voor ruimtelijke projecten, zoals woningbouw. Aanvragen moeten vaak via gemeenten ingediend worden, ook voor derden. Gemeenten lopen risico's bij terugbetaling van subsidies of als achteraf blijkt dat er sprake is van staatsteun. Voor nieuwe projecten met derden brengen we de risico’s vooraf beter in kaart, voordat er besluiten worden genomen. Beoordelen en kwantificeren De impact en de kans is moeilijk te vertalen in een risicoscore. Sturen en beheersen Dit risico kunnen we verkleinen door de maatschappelijke en landelijke ontwikkelingen nauwgezet te volgen en daar waar mogelijk in een vroegtijdig stadium inschattingen proberen te maken wat een ontwikkeling voor de gemeente Roerdalen kan betekenen. De weerstandscapaciteit en ratio weerstandsvermogen Bij de weerstandscapaciteit kan onderscheid worden gemaakt tussen incidentele en structurele capaciteit en tussen directe en indirecte capaciteit. De incidentele weerstandscapaciteit is de algemene reserve. Deze kan een eenmalig ingezet worden om calamiteiten op te vangen zonder dat dit invloed heeft op de voortgang van andere taken.

De direct beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit middelen die direct kunnen worden gebruikt voor de kosten van een calamiteit. De structurele weerstandscapaciteit verwijst naar het vermogen om eenmalige calamiteiten op te vangen zonder dat dit invloed heeft op de voortgang van de taken. De niet direct beschikbare weerstandscapaciteit zijn de onbenutte belastingcapaciteit en stille reserves. Om deze beschikbaar te krijgen moeten eerst trajecten in gang worden gezet. De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt op basis van de geïnventariseerde risico € 3.717.803. Voor de berekening van de ratio weerstandsvermogen wordt de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet tegen de benodigde weerstandscapaciteit. bedragen x € 1.000 Weerstandscapaciteit per 1-jan-2027 | Structureel | Incidenteel | Totaal Direct beschikbare weerstandscapaciteit Algemene reserve | 21.005 | 21.005 Post onvoorzien | 25 | 25 Direct beschikbare weerstandscapaciteit | 25 | 21.005 | 21.030 Niet direct beschikbare weerstandscapaciteit Onbenutte belastingcapaciteit | 981 | 981 Stille reserves | p.m. | 0 Niet direct beschikbare weerstandscapaciteit | 981 | 0 | 981 Beschikbare weerstandscapaciteit | 1.006 | 21.005 | 22.011 Benodigde weerstandscapaciteit | 3.717 Ratio weerstandsvermogen | 5,9 Kengetallen financiële positie De financiële kengetallen vergroten het inzicht in de financiële positie van onze gemeente.

Een getal op zichzelf zegt niet meteen iets. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie van een gemeente. Voor de beoordeling van de financiële positie is het belangrijk dat zowel naar de balans als naar de exploitatie wordt gekeken. In de kengetallen structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit komt tot uitdrukking of de gemeente over voldoende structurele baten beschikt, en welke mogelijkheid er is om de structurele baten op korte termijn te vergroten. De kengetallen netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio en grondexploitatie hebben betrekking op de balans. 89 90 Conclusie Voor de streefwaarden voor de bepaling van de financiële positie gebruiken we de signaleringswaarde uit het "Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader" van de Provincie. In de loop van de begroting zoals, deze nu voorligt, zien we bij een aantal kengetallen een verslechtering in de loop van de jaren. Het meren deel van de kengetallen blijft echter groen. De netto-schuldquote loopt van 2027 naar 2028 op. Dit hangt samen met de grote investeringen die we voor het komende jaar hebben gepland en waar we deels ook leningen voor moeten afsluiten.

Ook de terugloop van de solvabiliteitratio hangt hier mee samen. De omvang van deze vatratio is echter ruimt voldoende om voor het jaar 2027 een onttrekking uit de algemene reserve te kunnen doen en deze in te zetten als structurele dekking binnen de exploitatie. Op basis van de huidige doorrekening is dit ook nog mogelijk voor de jaren erna. Dit is op de lange termijn is dit echter geen oplossing. Door de onttrekking uit de algemene reserve is het begrotingsjaar 2027 structureel sluitend. In de jaren daarna hebben we nog aanzienlijke negatieven saldi. Hierdoor verslechterd dan ook logischer wijze de indicator voor structurele exploitatieruimte. Uitleg kengetallen Netto schuldquote De netto schuldquote beoordeelt de schuld als percentage van de inkomsten. Een lage netto schuldquote wijst op lagere druk van rente en aflossingen. Hoe lager het percentage, hoe gunstiger. Voor een nauwkeurig beeld wordt het schuldbedrag gecorrigeerd met het doorgeleende bedrag. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin wij in staat zijn aan onze financiële verplichtingen te voldoen. Dit gebeurt door het eigen vermogen uit te drukken in een percentage van het totale vermogen. Grondexploitatie Dit kengetal is relevant door de impact van grondexploitatie op de financiële positie van een gemeente.

Hiervan is vooral sprake als een gemeente geldleningen heeft afgesloten om grond van toekomstige woningbouwprojecten te verwerven. Structurele begrotingsruimte Het kengetal toont de structurele begrotingsruimte aan door de structurele lasten te vergelijken met de totale baten. Een positief percentage duidt op voldoende structurele baten om de lasten te dekken, wat resulteert in een structureel sluitende begroting. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of ruimte is voor nieuw beleid. We maken gebruik van de cijfers van Coelo (atlas lokale lasten). 91 Paragraaf Financiering Inleiding Wij financieren onze activiteiten met eigen middelen en geleend geld. Soms verstrekken we leningen voor publieke taken. De financiering is gebonden aan wettelijke kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Fido). Uitgangspunt bij financiering is het beheersen van risico’s. De wettelijke regels zijn er op gericht grote rentefluctuaties te vermijden. Gedurende het jaar trekken we kort geld aan omdat de geldstromen niet synchroon verlopen.

Beleid De belangrijkste doelen van ons beleid zijn: • voorzien in de financieringsbehoefte op korte en lange termijn tegen zo laag mogelijk (rente)kosten; • vanuit onze publieke taak, waar nodig, instellingen helpen bij hun financiering, en; • risico’s beheersen en beperken bij het aangaan of het verstrekken van een lening; Het uitgangspunt hierbij is om het renteresultaat voor de gemeente zo gunstig mogelijk te houden. De meeste leningen zijn bij de Bank Nederlandse Gemeenten afgesloten. We proberen om de leningen zo goed mogelijk te spreiden in tijd om renterisico’s te beperken. Bij nieuwe leningen kijken we naar aflossing in termijnen of aan het einde van de looptijd. In 2026 zijn de laatste obligaties die we als gemeente hadden beëindigd. De financieringsbehoefte is groeit hierdoor, omdat we wel blijven investeren in onze gemeente. Voor leningen op de korte termijn wordt gekeken naar het daadwerkelijke banksaldo. Op basis hiervan worden kasgeldleningen met verschillende looptijden afgesloten, variërend van 2 weken tot 2 maanden. Bij het verstekken van leningen of borgstellingen worden zekerheden gesteld. Instellingen en verenigingen moeten eerst zelf zorgen voor hun financiering. Alleen als dat niet lukt, kan de gemeente om een lening of borgstelling worden gevraagd, met voorkeur voor borgstelling.

Hoeveel lenen we als gemeente? Financieringsbehoefte ontstaat door investeringen in bijvoorbeeld onze gebouwen, wegen en riolering, maar ook de investeringen in het kader van duurzaamheid en in projecten. Wij gaan nagenoeg geen financiering aan voor specifieke investeringen of projecten maar kijken naar totaal financiering. In de afgelopen jaren is de omvang van onze leningenportefeuille gestegen, doordat we steeds minder vrijval hadden vanuit obligaties. Voor de komende jaren voorzien we dat we opnieuw meer geld zullen moeten lenen. Dit is onder meer te wijten aan de aanzienlijke investeringen in infrastructurele projecten en faciliteiten. In het onderstaande overzicht is de ontwikkeling van de leningenportefeuille weergegeven. Begin 2027 hebben we in totaal 8 uitstaande leningen, waarvan de laatste in 2038 zal worden afgelost. Het gemiddelde rentepercentage van de reeds uitstaande leningen bedraagt 3,11%. Voor de nieuw af te sluiten leningen hanteren we een percentage van 3,25% (volgens de afspraak in de kaderbrief 2027).

bedragen x € 1.000.000 Leningenportefeuille | Begroting | MJR | MJR | MJR 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 31 | 35 | 36 | 37 Nieuwe leningen | 10 | 10 | 8 | 6 Reguliere aflossingen | - 6 | - 9 | - 7 | - 5 Vervroegde aflossingen | - | - | - | - Stand per 31 december | 35 | 36 | 37 | 38 Op basis van de geplande investeringen en de eventuele herfinanciering zou de financieringsbehoefte maximaal € 16 mln zijn. Ervaringen uit voorgaande jaren laten echter zien dat we maximaal leningen voor een bedrag van € 10 mln hebben afgesloten. Voor 2027 hebben we financieringskosten dan ook doorgerekend met een financieringstekort van € 9.500.000. We lopen hier een beperkt risico als we toch meer moeten lenen. Daarnaast is gelet op de geopolitieke omstandigheden het gehanteerde rentepercentage ook onzeker. Voor de voortgang van de werkzaamheden en indien noodzakelijk | mag voor 2027 tot een maximum van € 15 mln aan leningen afgesloten worden. Als de realisatie ten opzichte van de opgenomen financieringskosten in de begroting een overschrijding van meer dan € 100.000 betreft, wordt u hierover geïnformeerd. Risicobeheersing Door het Rijk zijn verschillende normen gesteld die erop moeten toezien dat overheidsinstellingen op verantwoorde wijze met hun financiering omgaan.

Deze normen zijn: • | de kasgeldlimiet; • | de renterisiconorm; • | het EMU-saldo, en; • | het drempelbedrag voor schatkistbankieren. Kasgeldlimiet Beheersing van het renterisico op korte schuld wordt weergegeven in de kasgeldlimiet. bedragen x € 1.000 Liquiditeitspositie t.o.v. kasgeldlimiet | 3e kwartaal | 4e kwartaal | 1e kwartaal | 2e kwartaal 2025 | 2025 | 2026 | 2026 Netto vlottende schuld Omvang vlottende schulden | - 390 | - 322 | - 194 | - 274 Omvang vlottende middelen | 7.621 | 5.601 | 3.747 | 1.838 Netto vlottende schuld (+) of overschot middelen | - 8.011 | - 5.923 | - 3.941 | - 2.112 (-) Toegestane kasgeldlimiet Omvang begroting (=grondslag) | 76.825 | 76.825 | 74.371 | 74.371 Kasgeldlimiet (in % van de grondslag) | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% Minimum bedrag | 300 | 300 | 300 | 300 Toegestane kasgeldlimiet | 6.530 | 6.530 | 6.322 | 6.322 Toets kasgeldlimiet Ruimte onder kasgeldlimiet | 14.541 | 12.453 | 10.263 | 8.434 Overschrijding van de kasgeldlimiet 92 Met deze limiet wil de wetgever voorkomen dat uitsluitend kortlopende leningen worden afgesloten. Deze leningen zijn aantrekkelijk bij lage rente, maar het risico van stijgende rente bij herfinanciering is groot. Gemeenten mogen maximaal 8,5% van het begrotingstotaal gebruiken voor kortlopende leningen. Volgens de wet Fido mag de kasgeldlimiet twee kwartalen achtereen worden overschreden zonder extra maatregelen.

Tot en met het 2de kwartaal van 2026 is deze limiet niet overschreden. Liquiditeitspostitie t.o.v. kasgeldlimiet 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 | Kasgeldlimiet 0 -2.000 | Liquiditeitspositie -4.000 -6.000 -8.000 3e kwartaal | 4e kwartaal | 1e kwartaal | 2e kwartaal 2024 | 2024 | 2025 | 2025 Renterisiconorm De renterisiconorm beheerst het renterisico op langlopende schuld. Deze norm beperkt tegenvallers door een optimale opbouw van de leningenportefeuille. Jaarlijkse aflossingen en herfinanciering mogen maximaal 20% van het begrotingstotaal zijn. Een goede spreiding van de looptijd waarborgt flexibiliteit en minimaliseert rentekosten.

bedragen x € 1.000 Renterisico | Begroting | MJR | MJR | MJR 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Renterisico vaste schulden Renteherzieningen | - | - | - | - Herfinanciering | 3.000 | 4.000 | 3.000 | - Renterisico vaste schulden | 3.000 | 4.000 | 3.000 | - Toegestane renterisiconorm Omvang begroting 2027 (=grondslag) | 78.202 | 78.202 | 78.202 | 78.202 Renterisiconorm (in % van de grondslag) | 20,0% | 20,0% | 20,0% | 20,0% Minimum bedrag | 2.500 | 2.500 | 2.500 | 2.500 Toegestane renterisiconorm | 15.640 | 15.640 | 15.640 | 15.640 Toets renterisiconorm Ruimte onder renterisiconorm | 12.640 | 11.640 | 12.640 | 15.640 Overschrijding renterisiconorm EMU-saldo Landen in de EMU moeten zich houden aan begrotingsvoorschriften, waaronder limieten voor de overheidsschuld, met een jaarlijkse groei van netto overheidsschuld van max. 3% van het bbp. Nederland heeft deze normen vastgelegd in de Wet houdbare overheidsfinanciën, die ook voor gemeenten geldt. Het EMU-saldo, het verschil tussen inkomsten en uitgaven, kan een tekort of overschot zijn. Decentrale overheden moeten dit saldo berekenen voor nationale bepalingen. 93 bedragen x € 1.000 Berekening EMU-saldo via exploitatie en balans (volgens EMU- | Begroting | Begroting | MJR | MJR | MJR enquête) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. | (+) | Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q.

onttrekking | 996 | - 2.681 | - 2.872 | - 2.006 | - 1.387 uit reserves (zie BBV, artikel 17c). 2. | (-) | Mutatie (im)materiële vaste activa | 8.990 | 12.946 | 13.106 | - 1.781 | - 821 3. | (+) | Mutatie voorzieningen | 303 | - 26 | - 651 | - 659 | - 664 4. | (-) | Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) | 317 | 1.649 | - | - | - Berekend EMU-saldo | - 8.008 | - 17.302 | - 16.629 | - 884 | - 1.230 Schatkistbankieren Decentrale overheden moeten overtollige middelen boven 2% van het begrotingstotaal in de schatkist houden. Voor Roerdalen is dit € 1.572.000. Afhankelijk van de liquiditeitsbehoefte kunnen deze middelen teruggehaald worden naar de gemeenterekening. Rentetoerekening Deze toerekening geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend. Vanaf 2025 hebben we een negatief renteresultaat. Dit komt door de afname van onze obligatieportefeuille. De omslagrente die wordt gebruikt voor de toerekening aan de vaste activa is 1%. bedragen x € 1.000 Renteschema | Rekening | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 a. Externe rentelasten over de korte en lange financiering | (+) | - 483 | - 945 | - 1.184 b. Externe rentebaten (idem) | (+) | 270 | 291 | 276 Saldo rentelasten en rentebaten | - 213 | - 654 | - 908 c1.

Rente die aan de grondexploitatie moet worden | (+) | - | - | - doorberekend c2. Rente van projectfinanciering die aan het | (-) | 78 | - | - betreffende taakveld moet worden toegerekend c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= project- | (+) | 86 | - | - financiering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente | - 205 | - 654 | - 908 d1. Rente over eigen vermogen | (+) | - | - | - d2. Rente over voorzieningen (contante waarde) | (+) | - | 44 | 44 Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente | - 205 | - 610 | - 864 e. Aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) | (-) | - 583 | - 794 | - 938 f. Renteresultaat op het taakveld treasury | 378 | 184 | 74 Meerjarenbalans De geprognosticeerde balans is opgenomen in hoofdstuk 5 “Financiën in hoofdlijnen”. 94 Financiën in hoofdlijnen Verloop van het saldo In onderstaand overzicht is het verloop van het saldo vanaf de kaderbrief 2027.

bedragen * € 1000 Saldoverloop begroting 2027-2030 | Begroting | MJR | MJR | MJR 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo kaderbrief 2027 | - 1.226 | - 2.592 | - 1.907 | - 1.530 Structurele effecten uit de halfjaarrapportage Effecten meicirculaire 2026 | 817 | 803 | 1.383 | 1.391 Stijging sociaal medische indicatie kinderopvang | -139 | -139 | -139 | -139 Hogere bijstandsuitkering | -302 | -302 | -302 | -302 Hogere opbrengsten OZB | 250 | 250 | 250 | 250 Hogere dividend uitkering | 155 | 155 | 155 | 155 Aframen stelpost kosten agv versnellen woningbouw | 312 | 306 | 218 | 226 Diversen kleine aanpassingen | -105 | -105 | -104 | -125 Structurele effecten uit de halfjaarrapportage | 989 | 969 | 1.462 | 1.456 Wettelijke en autonome ontwikkelingen Toename personeelskosten | -330 | -117 | -209 | -209 Effect sluiten afval en riolering | 48 | 152 | 198 | 383 Actualisatie kapitaallasten | -37 | -189 | -200 | -67 Bijstelling financieringslasten | -150 | -300 | -300 | -300 Doorstroompunt begeleiding leerlingen | -125 | -125 | -125 | -125 Aframing leges omgevingsvergunning | -216 | -216 | -216 | -216 School Montfort conform IHP | 0 | 0 | -136 | -136 Projecten gedekt uit reservefonds armoedebestrijding Project Quiet | -20 | -20 Bestaanszekerheid | -77 Opstart platform gemeenschapsaanpak | -60 Onttrekking uit reserve armoedefonds | 157 | 20 | 0 | 0 Projecten gedekt uit algemene reserve Herijking

subsidiebeleid | -60 | 0 | 0 | 0 Bevordering Limburgse taal | -33 | -33 | 0 | 0 Onttrekking uit algemene reserve | 93 | 33 | 0 | 0 Project gedekt uit reserve toerisme Ontwikkeling Mountainbike/gravel routes | -35 | 0 | 0 | 0 Onttrekking uit reserve toerisme | 35 | 0 | 0 | 0 Project gedekt uit reserve omgevingsvergunningen Opstellen omgevingsplan | -250 | 0 | 0 | 0 Onttrekking uit reserve omgevingsvergunningen | 250 | 0 | 0 | 0 Diversen bijstellingen | -30 | 60 | -182 | -183 Wettelijke en autonome ontwikkelingen | -841 | -736 | -1.169 | -852 Dekking te kort Stelpost onder uitputting kapitaallasten | 300 | 140 | 105 | 35 Inzet algemene reserve als structurele dekking | 778 Dekking te kort | 1.078 | 140 | 105 | 35 0 | - 2.219 | - 1.510 | - 891 95 96 Overzicht baten en lasten De tabel toont de totale lasten en baten per programma, inclusief het exploitatieresultaat vóór bestemming en het beroep op de reservepositie. Algemene middelen De BBV vereist een uitsplitsing van algemene dekkingsmiddelen, die geen specifiek bestedingsdoel hebben. De algemene dekkingsmiddelen zijn: lokale heffingen zonder doel, algemene uitkering, dividend, saldo financieringsfunctie en overige financiële middelen. Overzicht baten en lasten Rekening 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 MJR 2028 MJR 2029 MJR 2030 Saldo van baten en lasten Programma's 1.

Krachtige dorpen - 5.795 - 5.983 - 6.949 - 6.603 - 6.641 - 6.552 2. Participatie, ondersteuning en zorg - 21.848 - 24.000 - 26.221 - 25.608 - 23.900 - 23.962 3. Veilige dorpen - 2.531 - 2.879 - 2.934 - 2.797 - 2.734 - 2.735 4. Economie, natuur, toerisme, duurzaamheid - 67 - 304 - 1.968 - 1.435 - 1.436 - 1.445 5. Woonomgeving - 1.098 - 2.201 - 2.393 - 2.420 - 2.458 - 2.471 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen - 6.169 - 6.511 - 7.999 - 8.107 - 8.472 - 8.491 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening - 2.805 - 2.921 - 1.237 - 1.522 - 1.436 - 1.536 8. Algemene middelen 661 - 112 - 176 - 180 - 185 - 201 Totaal Programma's - 39.652 - 44.911 - 49.878 - 48.671 - 47.261 - 47.393 Alg. dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien Algemene dekkingsmiddelen 55.248 55.980 58.000 56.551 56.006 56.757 Overhead - 9.981 - 10.038 - 10.768 - 10.717 - 10.716 - 10.716 Onvoorzien - - 25 - 25 - 25 - 25 - 25 Heffing Vpb - - 10 - 10 - 10 - 10 - 10 Totaal Alg.

dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien 45.267 45.907 47.197 45.799 45.255 46.006 Saldo van baten en lasten 5.615 996 - 2.681 - 2.872 - 2.006 - 1.387 Mutatie reserves Mutatie reserves 1.396 4.187 2.681 653 496 496 Mutatie reserves 1.396 4.187 2.681 653 496 496 Resultaat 7.011 5.183 - 0 - 2.219 - 1.510 - 891 bedragen x € 1.000 97 Overzicht begrotingsevenwicht Structureel evenwicht ontstaat wanneer structurele lasten door structurele baten zijn gedekt. Incidentele lasten kunnen door zowel structurele als incidentele baten worden gedekt. Het structureel begrotingsevenwicht wordt berekend door de totale lasten en baten te verminderen met incidentele posten. Het resterende saldo moet op termijn positief zijn. Toelichting op incidentele baten, lasten en reservemutaties volgt in de tabel.

bedragen x € 1.000 Algemene dekkingsmiddelen Rekening 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 MJR 2028 MJR 2029 MJR 2030 Uitkeringen Gemeentefonds Algemene uitkering 45.980 46.043 47.862 46.597 46.000 46.806 Uitkering sociaal deelfonds 3.112 3.175 3.016 2.808 2.788 2.734 Saldo van baten en lasten 49.092 49.219 50.878 49.405 48.788 49.539 OZB niet-woningen Belastingopbrengsten 1.237 1.384 1.472 1.472 1.472 1.472 Totaal OZB niet-woningen 1.237 1.384 1.472 1.472 1.472 1.472 OZB woningen Belastingopbrengsten 3.818 4.026 4.370 4.393 4.465 4.465 Totaal OZB woningen 3.818 4.026 4.370 4.393 4.465 4.465 Toeristenbelasting Baten toeristenbelasting 882 824 800 800 800 800 Baten belasting arbeidsmigranten 3 3 3 3 3 3 Totaal Toeristenbelasting 885 826 803 803 803 803 Belasting overig Forensenbelasting - 22 31 31 31 31 Overige 43 20 20 20 20 20 Totaal belasting overig 43 42 51 51 51 51 Treasury Dividend 120 93 37 37 37 37 Deelnemingen nutsbedrijven 519 386 386 386 386 386 Overige financiële middelen - 4 4 4 4 4 Totaal Treasury 639 483 427 427 427 427 Totaal algemene dekkingsmiddelen 55.714 55.980 58.000 56.551 56.006 56.757 98 Begroting 2027 MJR 2028 MJR 2029 MJR 2030 Str. Inc. Totaal Str. Inc. Totaal Str. Inc. Totaal Str. Inc. Totaal Programma's Lasten 1. Krachtige dorpen - 7.333 - 160 - 7.493 - 7.147 - - 7.147 - 7.186 - - 7.186 - 7.097 - - 7.097 2.

Participatie, onders teuning en zorg - 33.015 - 330 - 33.345 - 32.820 - 136 - 32.956 - 30.852 - - 30.852 - 30.916 - - 30.916 3. Veilige dorpen - 2.777 - 195 - 2.972 - 2.810 - 25 - 2.835 - 2.772 - - 2.772 - 2.773 - - 2.773 4. Economie, natuur, toeris me, duurzaamheid - 2.204 - 520 - 2.724 - 2.216 - - 2.216 - 2.217 - - 2.217 - 2.226 - - 2.226 5. Woonomgeving - 7.351 - - 7.351 - 7.490 - - 7.490 - 7.591 - - 7.591 - 7.664 - - 7.664 6. Mobiliteit, infras tructuur en openbaar groen - 9.795 - 25 - 9.820 - 10.044 - - 10.044 - 10.774 - - 10.774 - 10.799 - - 10.799 7. Bes tuur, organis atie en diens tverlening - 3.210 - 203 - 3.413 - 3.538 - 33 - 3.571 - 3.484 - - 3.484 - 3.584 - - 3.584 Totaal Lasten - 65.687 - 1.433 - 67.120 - 66.064 - 194 - 66.258 - 64.876 - - 64.876 - 65.059 - - 65.059 Baten 1. Krachtige dorpen 544 - 544 545 - 545 545 - 545 545 - 545 2. Participatie, onders teuning en zorg 7.124 - 7.124 7.311 37 7.348 6.952 - 6.952 6.955 - 6.955 3. Veilige dorpen 38 - 38 38 - 38 38 - 38 38 - 38 4. Economie, natuur, toeris me, duurzaamheid 707 50 757 731 50 781 731 50 781 731 50 781 5. Woonomgeving 4.959 - 4.959 5.071 - 5.071 5.134 - 5.134 5.194 - 5.194 6. Mobiliteit, infras tructuur en openbaar groen 3.220 - 3.220 3.340 - 3.340 3.706 - 3.706 3.712 - 3.712 7.

Bes tuur, organis atie en diens tverlening 795 - 795 662 - 662 662 - 662 662 - 662 Totaal Baten 17.386 50 17.436 17.698 87 17.785 17.769 50 17.819 17.836 50 17.886 Programma's - 48.301 - 1.383 - 49.684 - 48.366 - 107 - 48.473 - 47.107 50 - 47.057 - 47.223 50 - 47.173 Alg. dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien Lasten Algemene dekkings middelen - 194 - - 194 - 197 - - 197 - 204 - - 204 - 220 - - 220 Overhead - P5. Woonomgeving - 1 - - 1 - 1 - - 1 - 1 - - 1 - 1 - - 1 - P6. Mobiliteit, infras tructuur en openbaar groen - 1.398 - - 1.398 - 1.404 - - 1.404 - 1.404 - - 1.404 - 1.404 - - 1.404 - P7. Bes tuur, organis atie en diens tverlening - 9.860 - - 9.860 - 9.704 - - 9.704 - 9.704 - - 9.704 - 9.704 - - 9.704 - P8. Algemene middelen - 1 - - 1 - 1 - - 1 - - - - - - Heffing Vpb (P7) - 10 - - 10 - 10 - - 10 - 10 - - 10 - 10 - - 10 Onvoorzien (P8) - 25 - - 25 - 25 - - 25 - 25 - - 25 - 25 - - 25 Totaal Lasten - 11.489 - - 11.489 - 11.343 - - 11.343 - 11.348 - - 11.348 - 11.364 - - 11.364 Baten Algemene dekkings middelen 58.000 - 58.000 56.551 - 56.551 56.006 - 56.006 56.757 - 56.757 Overhead - P7. Bes tuur, organis atie en diens tverlening 448 - 448 349 - 349 349 - 349 349 - 349 - P8. Algemene middelen 44 - 44 44 - 44 44 - 44 44 - 44 Totaal Baten 58.492 - 58.492 56.944 - 56.944 56.399 - 56.399 57.150 - 57.150 Alg.

dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien 47.003 - 47.003 45.602 - 45.602 45.051 - 45.051 45.786 - 45.786 Mutatie reserves Toevoegingen - - 40 - 40 - - 77 - 77 - - 40 - 40 - - 40 - 40 Onttrekkingen 1.313 1.408 2.721 536 194 730 536 - 536 536 - 536 Mutatie reserves 1.313 1.368 2.681 536 117 653 536 - 40 496 536 - 40 496 Resultaat 15 - 15 - 0 - 2.229 10 - 2.219 - 1.520 10 - 1.510 - 901 10 - 891 bedragen x € 1.000 Recapitulatie begrotingsevenwicht 99 Incidentele baten en lasten Begroting 2027 MJR 2028 MJR 2029 MJR 2030 Incidentele lasten P1 Proces begeleiding, onders teuning en coördinatie accommodatiebeleid - 100 - - - P1 Actualis atie s ubs idiebeleid - 60 - - - P2 Pilotfas e MOB - 93 - 76 - - P2 Vers terken s ociale bas is en bijzondere aandacht voor kwetsbare jeugd. - 80 - 40 - - P2 Projecten i.h.k.v. Armoedebes trijding/bes taans zekerheid - 157 - 20 P3 Bas is op oprde en vers terking veiligheid - 195 - 25 - - P4 Proces onders teuning Regiodeal (zie p7 KN 2026- 2029) - 155 - - - P4 Tijdelijk pers oneel t.b.v. Omgevings wet - 250 - - - P4 Incidentele projecten i.h.k.v. toeris me t.l.v. res erve Toeris me - 115 - - - P6 Ops tellen AVOI (Alg.

verordening ondergronds e infras tructuur) - 25 - - - P7 Gemeentelijke bijdrage aan Regiodeal - 170 - - - P7 Tijdelijk medewerker Limburgs e taal - 33 - 33 - - Totaal incidentele lasten - 1.433 - 194 - - Incidentele baten P2 Terugbetaling door MSS inzake continuïteitsplan - 37 - - P4 Verkoop gronds troken 50 50 50 50 Totaal incidentele baten 50 87 50 50 Incidentele toevoegingen reserves P2 Terugbetaling gedeelte van het continuïteitsplan door Mutsaers s tichting, raads bes luit 3/7/2024. Bedrag terugs torten in de Algemen res erve- - 37 - - P8 Storting gedeelte opbrengs t toeris tenbelas ting in de res erve Toeris me - 40 - 40 - 40 - 40 Totaal incidentele toevoegingen reserves - 40 - 77 - 40 - 40 Incidentele onttrekkingen reserves P1 Onttrekking aan Algemene res erve i.v.m. proces begeleiding, onders teuning en coördinatie accommodatiebeleid 100 - - - P1 Onttrekking aan Algemene res erve i.v.m. actualis atie s ubs idiebeleid 60 - - - P2 Onttrekking aan res erve Armoedefonds i.v.m. kos ten bes taans zekerheid 157 20 - - P2 Onttrekking aan Algemene res erve i.v.m. pilot MOB 93 76 - - P2 Onttrekking aan Algemene res erve i.v.m. vers terken s ociale bas is en bijzondere aandacht voor kwetsbare jeugd. 80 40 - - P3 Onttrekking aan Algemene res erve i.v.m. vers terken Veiligheid 195 25 - - P4 Onttrekking aan Algemene res erve i.v.m.

proces onders teuning Regiodeal 155 - - - P4 Onttrekking aan de res erve Omgevings wet i.v.m. inzet tijdelijk pers oneel 250 - - - P4 Onttrekking aan res erve Toeris me en aanleg mountainbikeroute en i.v.m. het uitvoeren van projecten in dit kader 115 - - - P7 Onttrekking aan res erve Regiodeal 170 - - - P7 Ontrekking aan Algemen res erve i.v.m. tijdelijk medewerker Limburgs e taal 33 33 - - Totaal incidentele onttrekkingen reserves 1.408 194 - - Totaal incidentele baten en lasten - 15 10 10 10 bedragen x € 1.000 100 Begrotingssubsidies Een subsidie vereist een wettelijke grondslag. Meestal is dat de algemene subsidieverordening (ASV) met daarop gebaseerde nadere regels (subsidieregels) voor diverse beleidsterreinen. Er zijn op grond van artikel 4:23 lid 3 Awb uitzonderingen mogelijk. Een van die uitzonderingen is een begrotingssubsidie. Daarvan is sprake als de naam van de ontvanger en het maximale subsidiebedrag expliciet in de begroting staan. Bij een begrotingssubsidie is er geen sprake van mededingingsruimte voor andere partijen. Op grond van recente jurisprudentie (Peel en Maas) zijn begrotingssubsidies daarom alleen nog mogelijk als redelijkerwijs mag worden aangenomen dat er, op basis van objectieve, toetsbare en redelijke criteria, slechts één serieuze gegadigde is. Bij onderstaande subsidies gaan wij daarvan uit.

Aan wie Doel Maximaal subsidiebedrag Stichting Algemeen Maatschappelijk Werk Midden-Limburg (als penvoerder van het samenwerkingsverband Sociaal Team Roerdalen) Uitvoering basisondersteuning sociaal domein € 947.025 Stichting Algemeen Maatschappelijk Werk Midden-Limburg Uitvoering Welzijn op recept € 79.942 Stichting Basisbibliotheek Bibliorura Laagdrempelige publieke bibliotheekvoorziening met groot bereik € 400.515 Stichting Zorggroep Noord- en Midden- Limburg Huiskamer Plus € 212.175 Financiële positie, prognose meerjarenbalans Voor een betere raming en beheersing van het EMU-saldo vereist het BBV een geprognosticeerde balans bij de financiële positie. Deze meerjarige balans biedt inzicht in investeringen, reserves, voorzieningen en financieringsbehoefte. In de prognose zitten veel aannames omdat de toekomstige mutaties ongewis zijn. Het vertrekpunt is de jaarrekening 2025.

bedragen x € 1.000 Prognose meerjarenbalans per 31-12 | Rekening | Begroting | Begroting | MJR | MJR | MJR 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Activa Vaste Activa Immateriële vaste activa | 1.811 | 1.871 | 1.817 | 1.762 | 1.707 | 1.652 Materiële vaste activa | 66.439 | 75.369 | 88.369 | 101.530 | 99.804 | 99.038 Financiële vaste activa | 10.944 | 10.670 | 10.668 | 9.846 | 9.610 | 9.391 Totaal vaste activa | 79.194 | 87.910 | 100.854 | 113.138 | 111.121 | 110.081 Vlottende Activa Voorraden | - 1.136 | - 819 | 830 | 830 | 830 | 830 Uitzettingen korter dan één jaar | 11.038 | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000 Liquide middelen | 635 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 Overlopende activa | 5.150 | 4.000 | 2.500 | 2.500 | 2.500 | 2.500 Totaal vlottende activa | 15.687 | 6.331 | 6.480 | 6.480 | 6.480 | 6.480 Totaal activa | 94.880 | 94.241 | 107.334 | 119.618 | 117.601 | 116.561 Passiva Vaste Passiva Eigen vermogen | 37.931 | 38.927 | 36.246 | 33.374 | 33.587 | 33.710 Voorzieningen | 13.722 | 14.025 | 13.999 | 13.348 | 12.689 | 12.025 Vaste schulden van één jaar of langer | 27.100 | 32.909 | 35.000 | 36.000 | 37.000 | 38.000 Totaal vaste passiva | 78.753 | 85.861 | 85.245 | 82.722 | 83.276 | 83.735 Vlottende Passiva Netto vlottende schulden korter dan één jaar | 6.837 | 1.380 | 15.089 | 29.896 | 27.325 | 25.826 Overlopende passiva | 9.289 | 7.000 | 7.000 | 7.000 | 7.000 | 7.000

Totaal vlottende passiva | 16.126 | 8.380 | 22.089 | 36.896 | 34.325 | 32.826 Totaal passiva | 94.880 | 94.241 | 107.334 | 119.618 | 117.601 | 116.561 101 102 Overzicht reserves en voorzieningen We willen een financieel gezonde gemeente zijn, met een begroting die structureel op orde is. We zetten onze reserves op verantwoorde manier in voor ontwikkelingen die onze inwoners ten goede komen. Het totale verloop van de reserves vanaf 2022 tot en met 2030 is hieronder weergegeven. Naast de algemene reserve hebben we verschillende bestemmingsreserves. Een aantal bestemmingsreserves zijn administratief van aard en gevormd om kapitaallasten te dekken van investeringen die in het verleden zijn gedaan. De overige bestemmingsreserves worden ingezet voor verschillende projecten die incidenteel van aard zijn. De reserve bouwgrondexploitatie is hierop een uitzondering, dit is een specifieke risico reserve. Het verloop van de voorzieningen van 2022 tot en met 2030 is weergegeven in onderstaande grafiek. Voorzieningen kunnen niet vrij ingezet worden. Ze zijn om toekomstige verplichtingen en risico’s mee af te dekken. Het verloop van de verschillende reserves en voorzieningen is in het overzicht op de volgende pagina weergegeven.

103 Verloop reserves en voorzieningen bedragen x € 1000 Stand 1-1 Storting Onttrekking Stand 31-12 Storting Onttrekking Stand 31-12 Storting Onttrekking Stand 31-12 Storting Onttrekking Stand 31-12 Storting Onttrekking Stand 31-12 Reserves Algemene reserve 16.872 6.491 2.359 21.005 - 1.493 19.511 37 174 19.375 - - 19.375 - - 19.375 Reserve dekking investeringen met economisch nut 7.195 - 506 6.689 - 506 6.183 - 506 5.677 - 506 5.171 - 506 4.666 Reserve dekking investeringen met maatsch. nut 651 - 30 621 - 30 591 - 30 561 - 30 530 - 30 500 Reserve projectenkalender MER Info.architectuur - - - - - - - - - - - - - - - - Reserve toerisme 223 40 150 113 40 115 38 40 - 78 40 - 118 40 - 158 Reserve organisatie ontwikkeling 56 - 56 - - - - - - - - - - - - - Reserve accommodatiebeleid 243 - - 243 - - 243 - - 243 - - 243 - - 243 Reserve gebiedsvisie LOG Montfort - Maria Hoop 39 - - 39 - - 39 - - 39 - - 39 - - 39 Reserve Stimuleringsfonds Duurzaamheid - - - - - - - - - - - - - - - - Reserve Afdekking tekorten - - - - - - - - - - - - - - - - Reserve Roerdalen in Balans 304 - 304 -0 - - -0 - - -0 - - -0 - - -0 Reservefonds Armoedebestrijding 577 - 400 177 - 157 20 - 20 -0 - - -0 - - -0 Reserve bouwgrondexploitatie 1.194 744 - 1.938 - - 1.938 - - 1.938 - - 1.938 - - 1.938 Reserve Programmaplan Omgevingswet 609 - 300 309 - 250 59 - - 59 - - 59 - - 59 Reserve Huisvesting bijzondere

doelgroepen en woonvormen 2.438 - - 2.438 - - 2.438 - - 2.438 - - 2.438 - - 2.438 Reserve Regiodeal 517 - 345 172 - 170 2 - - 2 - - 2 - - 2 30.918 7.275 4.449 33.744 40 2.721 31.063 77 730 30.410 40 536 29.914 40 536 29.418 Voorzieningen Onderhoudsvoorzieningen - - - - - - - - - - - - - - - - Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen 3.114 595 1.032 2.678 973 931 2.720 973 1.420 2.274 973 1.047 2.200 973 1.047 2.126 Voorzieningen gelden derden - - - - - - - - - - - - - - - - Voorziening riolering toekomstige investeringen 5.039 90 10 5.119 241 245 5.115 255 395 4.975 - 521 4.454 - 526 3.928 Voorziening LKM binnen rode contour 131 - - 131 - - 131 - - 131 - - 131 - - 131 Voorziening LKM buiten rode contour 50 - - 50 - - 50 - - 50 - - 50 - - 50 Voorziening beheer gemeentelijke woningvoorraad 25 - - 25 - - 25 - - 25 - - 25 - - 25 - - - - - - - - - - - - - - - - Risicovoorzieningen - - - - - - - - - - - - - - - - Voorziening dubieuze debiteuren 317 - - 317 - - 317 - - 317 - - 317 - - 317 Voorziening dubieuze debiteuren BsGW 190 - - 190 - - 190 - - 190 - - 190 - - 190 Voorziening dubieuze debiteuren WWB 165 - - 165 - - 165 - - 165 - - 165 - - 165 Voorziening ivm vordering op Verkoop Vennootschap - - - - - - - - - - - - - - - - Voorziening ivm met escrow Attero - - - - - - - - - - - - - - - - Voorziening pensioenverplichting wethouders 4.147 67 168 4.046 67 168 3.945 67 168 3.844

67 168 3.743 67 168 3.642 Voorziening mobiliteit organisatie 68 60 23 104 60 23 141 60 23 177 60 23 214 60 23 251 Voorziening mobiliteit collegeleden 336 - - 336 - - 336 - - 336 - - 336 - - 336 Voorziening Verlofsparen 143 - - 143 - - 143 - - 143 - - 143 - - 143 Voorziening overmatig verlofsaldi 288 - - 288 - - 288 - - 288 - - 288 - - 288 Voorziening ruiling percelen - - - - - - - - - - - - - - - - Voorziening verliezen grondexploitaties 1.747 - - 1.747 - - 1.747 - - 1.747 - - 1.747 - - 1.747 Totaal voorzieningen 16.140 864 1.233 15.772 1.341 1.367 15.746 1.356 2.006 15.095 1.100 1.759 14.436 1.100 1.765 13.772 Totaal reserves en voorzieningen 47.058 8.140 5.682 49.515 1.381 4.088 46.809 1.433 2.736 45.506 1.140 2.295 44.351 1.140 2.301 43.190 BEGROTING 2028 BEGROTING 2029 BEGROTING 2030BEGROTING 2027BEGROTING 2026 Overzicht verloop reserves per programma De inzet van reserves verloopt altijd via de exploitatie en is apart opgenomen in de staatjes ‘Wat mag het kosten’. In onderstaand overzicht is per programma aangegeven welke mutaties er per reserve plaatsvinden. bedragen x € 1.000 Mutatie reserves | Rekening | Begroting | Begroting | MJR | MJR | MJR 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1.

Krachtige dorpen Onttrekkingen Algemene reserve | 58 | 300 | 160 | - | - | - Reserve dekking investeringen economisch nut | 378 | 378 | 378 | 378 | 378 | 378 Reserve dekking investeringen met maatsch. nut | 27 | 30 | 30 | 30 | 30 | 30 Reserve accommodatiebeleid | 50 Totaal Onttrekkingen | 513 | 708 | 568 | 408 | 408 | 408 Totaal 1. Krachtige dorpen | 513 | 708 | 568 | 408 | 408 | 408 2. Participatie, ondersteuning en zorg Toevoegingen Algemene reserve | - | - | - | - 37 | - | - Totaal Toevoegingen | - | - | - | - 37 | - | - Onttrekkingen Algemene reserve | 43 | 137 | 173 | 116 | - | - Reserve Armoedebestrijding | 57 | 400 | 157 | 20 | - | - Totaal Onttrekkingen | 100 | 537 | 330 | 136 | - | - Totaal 2. Participatie, ondersteuning en zorg | 100 | 537 | 330 | 99 | - | - 3. Veilige dorpen Onttrekkingen Algemene reserve | - | 170 | 195 | 25 | - | - Totaal Onttrekkingen | - | 170 | 195 | 25 | - | - Totaal 3. Veilige dorpen | - | 170 | 195 | 25 | - | - 4.

Economie, natuur, toerisme en duurzaamheid Toevoegingen Reserve regiodeal | - | - | - | - Totaal Toevoegingen | - | - | - | - | - | - Onttrekkingen Reserve dekking investeringen economisch nut | - | 39 | 39 | 39 | 39 | 39 Algemene reserve | 90 | 718 | 155 Reserve toerisme | 60 | 150 | 115 | - | - | - Reserve Programmaplan Omgevingswet | 55 | 300 | 250 | - | - | - Reserve Gebiedsvisie LOG Montfort - Mariahoop Totaal Onttrekkingen | 205 | 1.207 | 559 | 39 | 39 | 39 Totaal 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur | 205 | 1.207 | 559 | 39 | 39 | 39 104 bedragen x € 1.000 Mutatie reserves | Rekening | Begroting | Begroting | MJR | MJR | MJR 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 5. Woonomgeving Toevoegingen Algemene reserve | - | - 222 | - | - | - | - Reserve bouwgrondexploitatie | - | - | - | - Totaal Toevoegingen | - | - 222 | - | - | - | - Onttrekkingen Algemene reserve | 69 | 764 | - | - | - | - Totaal Onttrekkingen | 69 | 764 | - | - | - | - Totaal 5. Woonomgeving | 69 | 542 | - | - | - | - 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Onttrekkingen Algemene reserve | 55 | 255 | - | - | - | - Totaal Onttrekkingen | 55 | 255 | - | - | - | - Totaal 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen | 55 | 255 | - | - | - | - 7.

Bestuur, organisatie en dienstverlening Onttrekkingen Algemene reserve | - | 15 | 33 | 33 | - | - Reserve organisatieontwikkeling | - | 56 | - | - | - | - Reserve Regiodeal | 343 | 345 | 170 | - | - | - Reserve Begroting in Balans | 222 | 304 | - | - | - Totaal Onttrekkingen | 565 | 720 | 203 | 33 | - | - Totaal 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening | 565 | 720 | 203 | 33 | - | - 8. Algemene middelen Toevoegingen Reserve toerisme | - 40 | - 40 | - 40 | - 40 | - 40 | - 40 Reserve Programmaplan Omgevingswet | - 144 Reserve Opvang ontheemden Oekraïne Totaal Toevoegingen | - 184 | - 40 | - 40 | - 40 | - 40 | - 40 Onttrekkingen Reserve dekking investeringen economisch nut | 72 | 90 | 90 | 90 | 90 | 90 Algemene reserve | - | 778 | - | - | - Totaal Onttrekkingen | 72 | 90 | 868 | 90 | 90 | 90 Totaal 8. Algemene middelen | - 112 | 50 | 828 | 50 | 50 | 50 Totaal | 1.396 | 4.187 | 2.681 | 653 | 496 | 496 105 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Gemeenten moeten in de begroting ingaan op jaarlijks terugkerende arbeidskostenverplichtingen zoals aanspraken op toekomstige uitkeringen van personeel. Het BBV vereist dat verplichtingen van vergelijkbaar volume via de exploitatie lopen; anders moeten voorzieningen getroffen worden. Voorzieningen zijn er voor mobiliteit HRM, collegeleden, pensioen wethouders en verlofsparen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://roerdalen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/7c6f1e3b-54cb-4676-a12a-ab0a3d00c177?agendaItemId=4df22cce-cbeb-405c-a983-3af6fc415b9e