CConstaterende datRoerdalen
Koppel je AI →
Document · PDF

03 Programmabegroting 2027-2030

Gemeenteraad 5 november 2026, gemeente RoerdalenBij agendapunt: Programmabegroting 2027-203038.432 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

De ambities voor het openbaar groen sluiten aan bij programma 6, waarin onder andere aandacht is voor ruimtelijke ontwikkeling en duurzaamheid. Vanuit deze samenhang wordt ingezet op een toekomstbestendige inrichting en beheer van de openbare ruimte. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de huidige kwaliteit van het groen, maar ook naar de bijdrage die het groen kan leveren aan biodiversiteit, klimaatadaptatie, verkoeling en een aantrekkelijke leefomgeving. Ook in 2027 wordt het groenareaal verder aangepakt op basis van het vastgestelde groen- en bomenbeleid ‘Natuurlijk groen Roerdalen’. Dit plan is gebaseerd op vier pijlers die eveneens voortkomen uit de koers Duurzaamheid: • | Versterken van de biodiversiteit; • | Vergroten van de klimaat adaptieve capaciteit van de openbare ruimte; • | Creëren van verkoeling in met name het bebouwde gebied; • | Vergroening van de leefomgeving. Met deze aanpak wordt invulling gegeven aan een duurzaam en toekomstgericht groenbeheer, waarbij de bestaande kwaliteit en uitstraling van het openbaar groen behouden blijven en tegelijkertijd gericht wordt gewerkt aan het versterken van de functies die groen vervult voor inwoners, bezoekers en de leefomgeving.

Bedragen die beschikbaar zijn voor het onderhoud openbaar groen: bedragen x € 1.000 Onderhoud openbaar groen | Begroting | MJR | MJR | MJR 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Regulier onderhoud | 1,530 | 1.575 | 1.597 | 1.606 (Vervangings-)investeringen | 150 | 120 | 39 58 59 Civiele kunstwerken Civieltechnische kunstwerken, zoals bruggen, tunnels en viaducten, vormen een belangrijk onderdeel van de openbare infrastructuur. Het beheer en onderhoud van deze objecten is erop gericht om ze schoon, veilig en functioneel te houden. De uitgangspunten voor het beheer zijn vastgelegd in het uitvoeringsprogramma. Dit programma geeft inzicht in de onderhouds- en vervangingsmaatregelen die op korte en middellange termijn noodzakelijk zijn om de kwaliteit en functionaliteit van het areaal te waarborgen. Op basis hiervan worden zowel klein als groot onderhoud uitgevoerd, waarbij de nadruk ligt op levensduurverlenging van de kunstwerken, bijvoorbeeld bij de fietsbrug in Melick. Vervanging van een kunstwerk vindt pas plaats wanneer groot onderhoud niet langer voldoende is om de veiligheid, functionaliteit en instandhouding te garanderen. Daarnaast vormen periodieke inspecties een belangrijk onderdeel van het beheer.

Door de technische staat van alle civieltechnische kunstwerken regelmatig in beeld te brengen, kunnen tijdig de benodigde maatregelen worden vastgesteld en kan de veiligheid van gebruikers worden gewaarborgd. De beschikbare budgetten voor het onderhoud van civieltechnische kunstwerken worden ingezet voor de uitvoering van de in het uitvoeringsprogramma opgenomen onderhouds- en vervangingsmaatregelen. bedragen x € 1.000 Onderhoud civiele kunstwerken Begroting 2027 MJR 2028 MJR 2029 MJR 2030 Regulier onderhoud 107 107 107 107 (Vervangings-)investeringen - - - - Gebouwen Relatie met de programma’s De hoofddoelstelling binnen het programma Krachtige Dorpen is het realiseren en behouden van dorpskernen met een sterke sociale samenhang en passende basisvoorzieningen. Hierbij bestaat een directe relatie met de begrotingsprogramma’s 1 en 6. Binnen het gemeentelijk vastgoed onderscheiden we de volgende categorieën: • Accommodatiebeleid: De afgelopen jaren zijn op het gebied van accommodatiebeleid diverse besluiten genomen en uitgevoerd. Uw raad is hierover via een Raadsinformatiebrief (RIB) geïnformeerd. Bij het schrijven van de teksten van deze begroting wordt nog volop gewerkt aan een actualisatie van het accommodatiebeleid waarmee een belangrijke basis wordt gelegd voor toekomstige keuzes ten aanzien van het onderhoud, de verduurzaming en het gebruik van gemeentelijke accommodaties.

• Overig Vastgoed: Voor de gemeentelijke buitenbaden zijn de afgelopen jaren belangrijke stappen gezet. Voor ’t Sweeltje zijn de installaties vernieuwd en zijn het beheer en de exploitatie overgedragen aan Stichting ’t Sweeltje. Voor ’t Ploensjbad staat de renovatie gepland voor het eerste deel van 2027. Hiermee wordt het bad vóór de start van het daaropvolgende zwemseizoen vernieuwd. Na afronding van de werkzaamheden zullen ook hier het beheer en de exploitatie worden overgedragen aan de betreffende stichting. Onderhoud Voor het gemeentelijk vastgoed zijn meerjarige onderhoudsplannen (MJOP’s) opgesteld, waarvan de financiële consequenties zijn verwerkt in de meerjarenbegroting. In 2027 staat de actualisatie van het merendeel van deze onderhoudsplannen gepland. Daarbij worden ook nieuwe locaties, waaronder de jeu-de-boules-accommodatie en het Kindcentrum Posterholt, opgenomen. De actualisatie kan gevolgen hebben voor de omvang van de benodigde onderhoudsbudgetten. Indien dit het geval is, wordt uw raad hierover via een afzonderlijk voorstel geïnformeerd. Het reeds geplande onderhoud wordt onverminderd uitgevoerd, waarbij rekening wordt gehouden met de uitgangspunten van het accommodatiebeleid en de beschikbare budgetten. Voor de gemeentelijke molens, de Prins Bernhardmolen en de Beltkorenmolen, zijn de meeste onderhoudswerkzaamheden inmiddels uitgevoerd.

Voor de Prins Bernhardmolen resteert nog schilderwerk. Daarnaast blijft het van belang te voldoen aan de richtlijnen en voorwaarden van de Monumentenwacht Limburg om in aanmerking te blijven komen voor subsidiemogelijkheden. De Monumentenwacht heeft hiervoor een geactualiseerde inspectierapportage opgesteld. Energie De energietarieven voor 2027 en 2028 zijn inmiddels contractueel vastgelegd. Hierdoor wordt voorkomen dat prijsschommelingen op de energiemarkt een directe invloed hebben op de energielasten. Daarnaast wordt, waar mogelijk, ingezet op energiebesparing en verdere verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed om het verbruik terug te dringen. Onderwijshuisvesting Het Kindcentrum Posterholt is inmiddels aan de gemeente opgeleverd en door de gebruikers in gebruik genomen. Voor de basisschool in Montfort wordt momenteel een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor vernieuwbouw dan wel nieuwbouw. Uw raad wordt over de voortgang en uitkomsten van dit onderzoek geïnformeerd via Raadsinformatiebrieven (RIB’s).

Bedragen die beschikbaar zijn voor het onderhoud van onze gebouwen: bedragen x € 1.000 Onderhoud gebouwen | Begroting | MJR | MJR | MJR 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Regulier onderhoud | 29 | 29 | 29 | 29 Planmatig onderhoud | 1.145 | 1.145 | 1.145 | 1.145 Projecten Binnen het beheer van de kapitaalgoederen zijn in 2027 meerdere integrale projecten in voorbereiding en uitvoering. Het betreft onder andere reconstructies van wegen, vervangingsopgaven binnen de riolering en verbeteringen aan het groen. De verkeerskundige aanpassingen uit het Mobiliteitsplan worden hierin meegenomen. Met deze projecten wordt gewerkt aan een veilige, duurzame en toekomstbestendige leefomgeving. • | Afronding van de reconstructie van de Dorpsstraat in Melick; • | Uitvoering van de reconstructie Sportlaan en omgeving te Montfort; • | Uitvoering van groot onderhoud van Reewoude in Herkenbosch; • | Uitvoering van de reconstructie van de Groenstraat in Melick; • | Uitvoering reconstructie Reutje St. Odiliënberg; • | Uitvoering van (verkeerskundige) aanpassingen aan de Schaapsweg te St. Odiliënberg. 60 61 Paragraaf Gemeentelijk Grondbeleid Beleidskaders De gestelde kaders en ruimtelijke doelen zijn vastgelegd in onze op 3 november 2022 door de raad vastgestelde Kadernota grondbeleid 2022-2026. Deze nota sluit aan op de doelen en ambities uit de Omgevingsvisie Roerdalen 2050.

De Kadernota grondbeleid geeft duidelijkheid over het grondbeleid dat we de komende jaren voeren. Het grondbeleid is een instrument om gemeentelijke doelen te behalen. Belangrijk is de integrale afweging voor het kiezen van de juiste grondbeleidsvorm. In deze nota worden de kaders van het grondbeleid beschreven waarbinnen we werken. In het grondbeleid worden geen nieuwe doelen bepaald. Het grondbeleid is ondersteunend aan de doelen en ambities die zijn geformuleerd in afzonderlijke beleidsdocumenten, waaronder de Omgevingsvisie Roerdalen 2050 als belangrijkste ruimtelijke beleidskader. We hanteren momenteel een situationeel grondbeleid. Dat wil zeggen dat de gemeente per project of locatie haar rol kiest en de keuze maakt voor een passief of actief grondbeleid. Deze rol wordt bepaald aan de hand van een afwegingskader. Bij bepaling van de keuze voor een bepaalde rol staat één vraag centraal: in hoeverre sluit de ontwikkeling aan bij de gemeentelijke beleidsdoelen? Afhankelijk hiervan kiezen we een actieve, actief-faciliterende of faciliterende rol. Door op deze manier per project of individuele zaak de koers te bepalen kunnen we flexibel omgaan met onze grondposities. In het Actieplan Versnellen Woningbouw, vastgesteld door de raad op 10 april 2025, is opgenomen dat de Kadernota grondbeleid pas op middellange termijn (periode 2029-2031) vernieuwd gaat worden.

Financieel Het door de raad in 2021 beschikbaar gestelde budget ‘Investeren om te Renderen’ is de afgelopen jaren (deels) ingezet voor de aankoop van gronden. De vooraf opgestelde doelstellingen rondom de aankoop van gronden zijn gehaald. Het budget ‘Investeren om te Renderen’ komt hierom na 2026 te vervallen. Door de huidige ontwikkelingen op het gebied van woningbouw en het hiervoor opgestelde Actieplan Versnellen Woningbouw heeft onze raad in 2025 een nieuw budget beschikbaar gesteld voor de strategische aankoop van gronden binnen de voorkeursrechtgebieden. Dit om bijvoorbeeld onze grondpositie in een bepaald woningbouwgebied te vergroten. Ook heeft de raad in mei 2026 geld vrijgemaakt voor de strategische aankoop van landbouwgronden om ons landbouwareaal op peil te houden. Mochten er in 2027 voor de gemeente interessante gronden te koop worden aangeboden, zowel binnen de voorkeursrechtgebieden als gronden voor agrarisch gebruik, dan kunnen we hier vanwege de door de raad vrijgemaakte kredieten snel op inspringen. Bouwgrondexploitaties Hieronder is de status van de openstaande grondexploitaties beschreven: • Holsterveld Vlodrop – De gemeente heeft in 2026 de laatste vrije kavels verkocht. Woonrijp maken van de wijk is in 2026 grotendeels afgerond.

Wachten is het nu nog op de afronding van de bouw van de laatste vrije kavels zodat de restwerkzaamheden van de aannemer in 2027 kunnen worden uitgevoerd en het project financieel afgesloten. De grondexploitatie wordt bij de jaarrekening 2026 afgesloten. Voor de eventuele nog te verwachten kosten in verband met de afronding van het project wordt een voorziening getroffen. 62 • De woningen in het Centrumplan Herkenbosch zijn in 2025 opgeleverd, het woonrijp maken van de buitenomgeving wordt in 2026 afgerond. Ook dit project wordt bij de jaarrekening 2026 afgesloten. • De woonwagenlocatie in Herkenbosch wordt naar verwachting in 2026 afgerond. Dit betekent dat de grondexploitatie bij de jaarrekening 2026 afgesloten kan worden. Voor eventuele resterende werkzaamheden voor afronding van het project wordt een voorziening getroffen. De woonwagenlocatie Montfort wordt naar verwachting in 2027 afgerond. Daarnaast zijn er voor een vijftal projecten (Wienkeskoel in Melick, 't Sittert in Sint Odiliënberg, de voormalige schoollocaties in Posterholt en Vlodrop en het gebied aan de Willem Alexanderlaan in Posterholt) voorbereidingskredieten beschikbaar gesteld. De mogelijkheid bestaat dat er voor deze projecten in 2027 een nieuwe grondexploitatie wordt geopend. De nieuwe grondexploitaties worden ter besluitvorming voorgelegd aan de raad.

De stijgende kosten in de woningbouwmarkt hebben een vertragende werking op de daadwerkelijke uitvoering van de woningbouw. Dit heeft directe gevolgen voor onze lopende grondexploitaties. Zoals eerder in deze paragraaf toegelicht worden drie van de vier lopende grondexploitaties naar verwachting afgesloten bij de jaarrekening 2026. Alleen het project Woonwagenlocatie Montfort loopt door in 2027. Volgens de meest recente cijfers wordt dit project afgesloten met een verwacht tekort van € 304.000. Voor dit tekort is al een voorziening gevormd. Bij de jaarrekening 2026 wordt de grondexploitatie opnieuw herzien. Omdat de grondexploitaties Centrumplan Herkenbosch, Holsterveld en Woonwagenlocatie Herkenbosch naar verwachting bij de jaarrekening 2026 worden afgesloten, worden deze niet nader toegelicht in de begroting 2027. Reserve risico's woningbouw (voorheen reserve bouwgrondexploitatie) Bij de vaststelling van de jaarrekening 2025 heeft de raad besloten om de bestemmingsreserve bouwgrondexploitatie om te vormen naar de bestemmingsreserve risico's woningbouw. Dit vanwege het gewijzigde risicoprofiel doordat de gemeente een actiever grondbeleid is gaan voeren. De reserve risico's woningbouw is het weerstandsvermogen voor de woningbouwopgave, inclusief grondexploitaties, faciliterende projecten en strategische grondposities.

Het doel van deze reserve is om toekomstige risico’s als gevolg van onvoorziene ontwikkelingen of een stagnerende economie op te vangen. Denk hierbij bijvoorbeeld ook aan vertragingen door langlopende procedures of bijvoorbeeld de netcongestie die momenteel actueel is. De reserve wordt onder meer gevoed uit (tussentijdse) winstnemingen vanuit de grondexploitaties en grondverkopen. Zoals vermeld in de jaarrekening 2025 had de reserve bouwgrondexploitatie (thans de reserve risico's woningbouw) eind 2025 een omvang van € 1.194.000. Bij de vaststelling van de jaarrekening 2025 heeft de raad besloten, in het kader van de resultaatbestemming, een bedrag van € 744.000 toe te voegen aan de reserve risico's woningbouw. Deze extra toevoeging is noodzakelijk vanwege het gewijzigde risicoprofiel. De verwachting is dat de huidige omvang van de reserve toereikend is voor het opvangen van risico’s binnen de lopende grondexploitaties. Gelet op bredere risicoblootstelling door de versnellingsopgave woningbouw worden de risico’s opnieuw in beeld gebracht en wordt opnieuw nagegaan in hoeverre de reserve risico's woningbouw toereikend is voor het afdekken van de risico’s. Actieplan versnellen woningbouw Het actieplan versnellen woningbouw is uitgebreid toegelicht in Programma 5 van deze begroting. De verwachting is dat deze opgave uiteindelijk zal uitmonden in diverse grondexploitaties.

De kosten die hiermee gemoeid zijn worden zoveel als mogelijk verwerkt in de gemeentelijke grondexploitaties óf 63 worden verhaald op initiatiefnemers (bij de projecten waar de gemeente een faciliterende rol heeft). De kosten die niet kunnen worden verhaald zullen uiteindelijk ten laste van de exploitatie komen. Bedrijfskavel De gemeente Roerdalen heeft nog 1 bouwkavel met een bedrijfsbestemming te koop staan. Het betreft hier een perceel in het Landbouw Ontwikkelingsgebied (LOG) te Montfort, gelegen aan de Lemmensweg. In 2025 is hiervoor een optieovereenkomst gesloten met een ondernemer. De betreffende ondernemer heeft in 2026 een initiatief ingediend en is ten tijde van het opstellen van voorliggend document bezig met de vergunningsaanvraag. Mocht deze aanvraag succesvol zijn dan is de verwachting dat er in 2027 gestart kan worden met de bouwwerkzaamheden. Landbouwgronden We hebben in 2026 ongeveer 430 hectare landbouwgrond in eigendom. Daarmee blijft ons areaal ten opzichte van een jaar eerder ongeveer gelijk. Onze raad heeft in mei 2026 een bedrag van € 2.500.000 vrijgemaakt voor de strategische verwerving van landbouwgronden. Dit krediet kan worden ingezet op het moment dat agrariërs uit onze gemeente zich melden met een initiatief tot het ruilen van grond.

Ook kan de gemeente door het beschikbaar stellen van dit bedrag sneller inspringen op interessante gronden die in onze gemeente (en dichtbij de gemeentegrens) te koop komen te staan. Het gros van onze gronden verpachten wij middels reguliere (langjarige) contracten. Ongeveer 70 hectare van ons eigendom zijn landbouwpercelen welke we voor periodes van 1,3 of 6 jaar verpachten. Natuur De gemeente heeft ongeveer 470 hectare aan bos- en natuurgebieden in eigendom. Deze liggen grotendeels in het Nationaal Park de Meinweg en in het Roerdal. We beheren de gronden op een duurzame wijze volgens de beheervisie voor de gemeentelijke bossen, natuurterreinen en landschapselementen. Hierbij houden we rekening met de natuurdoelen die gesteld worden vanuit de Natura 2000 beheerplannen. We voeren de werkzaamheden uit op basis van jaarlijkse werkplannen conform de richtlijnen van Forest Stewardship Council (FSC). Water Binnen projecten zorgt water en de wateropgave, die we als gemeente hebben, regelmatig voor uitdagingen. Er is niet altijd voldoende ruimte voor water aanwezig wat bijvoorbeeld kan leiden tot wateroverlast. Per project kijken we naar de lokale situatie en spelen daar zoveel als mogelijk op in. Dit kan uiteindelijk leiden tot de aankoop van gronden die we inzetten om water te kunnen bergen of te laten infiltreren in de ondergrond.

64 Paragraaf Lokale Heffingen Inleiding Elke gemeente in Nederland kan zelfstandig belastingen en heffingen opleggen voor algemene en specifieke taken. De hoogte van lokale heffingen hangt af van de ambities van het bestuur. Deze paragraaf biedt overzicht van de geraamde inkomsten uit gemeentelijke heffingen, de tariefontwikkelingen, woonlastendruk, kostendekkendheid van tarieven en kwijtschelding. Soorten heffingen In de Gemeentewet en in enkele bijzondere wetten is geregeld welke lokale heffingen de gemeente aan de inwoners en bedrijven mag opleggen. Deze zijn te verdelen in: • Belastingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is en; • Belastingen om kosten mee te verhalen: de bestemmingsheffingen en rechten. De opbrengst is niet vrij besteedbaar maar is gerelateerd aan een gemeentelijke zorgplicht of aan specifieke dienstverlening. De meeste tarieven van de heffingen voor 2027 worden vastgesteld in de raad van 5 november 2026 aansluitend aan de behandeling van de programmabegroting 2027. De toeristenbelasting is al vastgesteld in de raad van 12 maart 2026. De OZB tarieven voor 2027 worden vastgesteld in de raad van 10 december 2026. We geven hieronder aan welke heffingen wij als gemeente opleggen.

Belastingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is: OZB (onroerendezaakbelasting) De onroerendezaakbelasting (OZB) is de belangrijkste gemeentelijke belasting waarvan de opbrengst in de algemene middelen terechtkomt. De gemeente mag deze middelen vrij besteden. De hoogte van de OZB-aanslag hangt af van: • De WOZ-waarde van het pand, die jaarlijks wordt vastgesteld volgens de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). • De tarieven die door de gemeenteraad worden vastgesteld. Er zijn verschillende tarieven voor: • Eigenaren van woningen • Eigenaren van niet-woningen • Gebruikers van niet-woningen Beleid • Voor de OZB wordt een indexatie toegepast van 3,8% in 2027 op basis van de prijsontwikkeling. Daarnaast is er op basis van afspraken Roerdalen in Balans 1.0 in 2027 een laatste keer een additionele verhoging van 3,9% geraamd. • Ook uitbreidingen van het aantal objecten (areaaluitbreiding) zijn verwerkt in de opbrengstprognose. • De OZB-tarieven worden bepaald op basis van de gewenste opbrengst en de ontwikkeling van WOZ-waarden. De WOZ-waarden voor 2027 (peildatum 1 januari 2026) zijn in oktober 2026 beschikbaar. Deze vormen de grondslag voor de OZB-aanslagen in 2027. Toeristenbelasting Toeristenbelasting is een algemene belasting die wij heffen. Deze belasting is bedoeld voor mensen die in de gemeente overnachten, maar daar niet staan ingeschreven.

Zij maken namelijk wel gebruik van gemeentelijke voorzieningen. 65 De belasting geldt voor overnachtingen waarvoor betaald wordt. Degene die het verblijf aanbiedt (zoals een hotel of camping) moet de belasting afdragen aan de gemeente. Volgens de regels mag deze aanbieder de kosten doorberekenen aan de gasten die blijven overnachten. Beleid • Bij de toeristenbelasting wordt een tariefdifferentiatie toegepast waardoor duurdere accommodaties een grotere bijdrage leveren dan goedkopere. • Na meerdere verhogingen als gevolg van Roerdalen in Balans worden de tarieven voor 2027 niet verhoogd. Forensenbelasting Met de forensenbelasting betalen mensen die een tweede woning hebben in de gemeente, maar er niet wonen, mee aan de kosten van algemene voorzieningen. Hoewel deze eigenaren al onroerendezaakbelasting betalen, ontvangt de gemeente voor hen geen vergoeding via de algemene uitkering, zoals dat wel gebeurt voor inwoners. De forensenbelasting wordt rechtstreeks opgelegd aan de eigenaar van de tweede woning, als die niet in de gemeente woont. Er zijn drie voorwaarden: 1. De eigenaar woont niet in de gemeente. 2. Hij of zij heeft meer dan 90 dagen per jaar de beschikking over de woning. 3. De woning is gemeubileerd. Beleid • De forensenbelasting is ingevoerd met ingang van 2026. Het voorstel is de tarieven jaarlijks te indexeren. Voor 2027 bedraagt de indexatie 3,8%.

Bestemmingsheffingen en rechten Reinigingsheffingen - Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een bestemmingsbelasting voor afvalinzameling en -verwerking. Huishoudens betalen een vastrechtbedrag plus kosten per lediging van de restafvalcontainer en per inworp in de ondergrondse container. Het vastrecht is afhankelijk van de containermaat (240, 140, 40, 60, 80 liter). Daarnaast is er een vastrecht voor huishoudens die alleen afval aanleveren via een ondergrondse container. Het variabel tarief stijgt met de containermaat. Voor de gft-container zijn er geen aparte tarieven; deze zijn inbegrepen in het vastrecht. We mogen met de afvalstoffenheffing niet meer opbrengsten genereren dan de kosten die we hiervoor maken. - Reinigingsrecht We verzamelen naast huishoudelijk afval in een beperkt aantal gevallen ook afval in van bedrijven en instellingen. Voor deze diensten kan geen afvalstoffenheffing worden geheven. De kosten worden verhaald via het reinigingsrecht. Dezelfde tariefstelling als voor afvalstofheffing wordt hier gehanteerd Beleid • De systematiek van afvalinzameling heeft als doel om het restafval terug te dringen en om mensen te stimuleren om hun afval beter te scheiden alsmede meer afval te hergebruiken. • Uitgangspunt van deze systematiek is dat een huishouden dat afval goed scheidt goedkoper uit is dan een huishouden dat z’n afval niet goed scheidt.

Getracht wordt om een juiste balans te vinden tussen het vastrechtbedrag en het variabele ledigingstarief. • | Voor afvalstoffenheffing is het uitgangspunt 100% kostendekkende tariefstelling. • | De kosten van kwijtschelding worden toegerekend aan de afvalstoffenheffing. Rioolheffing De rioolheffing is een belasting voor het beheer van het rioolstelsel, betaald door gebruikers van woningen en niet-woningen. De gemeente is verantwoordelijk voor afval-, hemel- en grondwater. De opbrengst wordt gebruikt voor de uitvoering van deze zorgplicht. Beleid • | Het huidige Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) loopt tot en met 2026 en wordt in 2027 vervangen door een nieuw Gemeentelijk Rioleringsprogramma (GRP). In dit programma worden de wettelijke taken rondom afvalwater, regenwater en grondwater opnieuw vastgelegd. De financiële ramingen zijn gebaseerd op de tariefontwikkeling zoals opgenomen in het nieuwe GRP. Hiermee is vooruitlopend op de formele vaststelling van de tarieven reeds rekening gehouden met de geactualiseerde kostendekkende tariefstelling. • | Voor rioolheffing is het uitgangspunt 100% kostendekkende tariefstelling. Leges De gemeente heft leges voor het uitvoeren van specifieke diensten. De tarieven staan in de tarieventabel bij de legesverordening. De opbrengsten dekken kosten zoals personeel, huisvesting, materialen en kwaliteitsborging.

De tarieventabel is onderverdeeld in drie hoofdstukken: • | Algemene dienstverlening: o.a. burgerlijke stand, paspoorten, rijbewijzen (hoofdstuk 1); • | Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet: o.a. bouw-, aanleg- en sloopvergunningen (hoofdstuk 2), en; • | Dienstverlening vallend onder de Dienstenrichtlijn: o.a. horeca en evenementen (hoofdstuk 3). Binnen hoofdstuk 1 en 2 van de legesverordeningen mag de gemeente kruissubsidiëring toepassen. Een overschot op de ene dienst mag een tekort op een andere dekken, zolang de totale baten niet hoger zijn dan de totale kosten. Op basis van de Dienstenrichtlijn mag dit niet binnen hoofdstuk 3. Beleid • | Voor leges waarvoor geen wettelijk vastgestelde tarieven gelden, is het beleid om toe te groeien naar kostendekkende tarieven. • | Bij diensten waarvan de gemeente gebruik wil stimuleren, worden de tarieven bewust laag gehouden om geen financiële drempels op te werpen. • | Voorstel voor 2027 is om de tarieven (voor zover toegestaan) te indexeren met 3,8%. Begraafrechten De gemeente heft begraafrechten voor het gebruik van gemeentelijke begraafplaatsen en aanverwante diensten. Beleid • | Voorstel voor 2027 is om de tarieven te verhogen met 3,8%, tenzij anders gewijzigd.

66 Bedrijven Investeringszone (BIZ) De Wet op de bedrijveninvesteringszones stelt de gemeenteraad in staat om een BIZ-bijdrage te heffen voor onroerende zaken in een bedrijveninvesteringszone die niet hoofdzakelijk als woning dienen. Deze bestemmingsbelasting wordt op verzoek van ondernemers geheven en is verplicht voor alle ondernemers in het gebied. De opbrengst wordt als subsidie gegeven aan een door ondernemers opgerichte organisatie en mag alleen gebruikt worden voor extra voorzieningen in de openbare ruimte en online, gericht op veiligheid, aantrekkelijkheid en bereikbaarheid. De subsidie is niet bedoeld voor het onderhoud van gemeentelijke basisvoorzieningen. Beleid • | De huidige verordening BIZ Roerdalen loopt van 2026 tot en met 2030. De BIZ is budgetneutraal voor de gemeente; de bijdragen worden als subsidie uitgekeerd aan de Stichting BIZ Roerdalen. Kwijtscheldingsbeleid De gemeente heeft autonomie in het kwijtschelden van gemeentelijke belastingen binnen wettelijke kaders. Burgers met inkomsten uit een uitkering of AOW komen hoofdzakelijk in aanmerking komen voor kwijtschelding. Voor de bepaling of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • | de bestaanskosten worden voor 100% meegenomen, en; • | hanteren we een verruimde vermogensgrens (2026: wettelijk maximum € 2.000).

Door deze uitgangspunten komen burgers eerder in aanmerking voor kwijtschelding. Door de aanpassing van de rioolheffing naar eigenaar wordt vanaf 2026 alleen nog maar kwijtschelding verleend voor het vastrecht van de afvalstoffenheffing. Belastingopbrengsten 2027 Onderstaand is de raming van de belastingopbrengsten 2027 in vergelijking tot de raming 2026 opgenomen: bedragen x € 1.000 Lokale heffingen | Begroting | Begroting 2026 | 2027 Belastingen Onroerende zaakbelasting woningen | 4.026 | 4.370 Onroerende zaakbelasting niet-woningen | 1.134 | 1.472 Toeristenbelasting | 803 | 803 Forensenbelasting | 30 | 31 Totaal Belastingen | 5.992 | 6.676 Heffingen Reinigingsrechten en afvalstoffenheffing | 3.372 | 3.398 Rioolheffing | 2.648 | 2.813 BIZ-bijdrage | 13 | 13 Totaal Heffingen | 6.033 | 6.224 Leges en rechten Leges bouwvergunningen | 919 | 703 Leges burgerzaken | 206 | 232 Begraafplaatsrechten | 82 | 85 Overige leges en rechten | 47 | 47 Totaal Leges en rechten | 1.254 | 1.067 Totaal lokale heffingen | 13.279 | 13.967 67 Kostendekkendheid Heffingen en rechten zijn maximaal 100% kostendekkend. Dit betreft een integrale kostprijs, inclusief overhead en (omslag)rente. Daarnaast omvatten de lasten ook bijdragen voor noodzakelijke onderhoud en vervanging van de betrokken activa (onder voorwaarden) en de compensabele omzetbelasting vanaf 2003.

Aangezien de kosten voor overhead en BTW niet direct zijn opgenomen in de begroting op de verschillende taakvelden worden deze extracomptabel toegerekend. In onderstaande tabellen wordt de berekening van de 100% kostendekkendheid inzichtelijk gemaakt. Afvalstoffenheffing Berekening kostendekkendheid afval | Begroting 2027 Bedrag | % Kosten heffing Netto kosten Directe kosten | 3.323.362 Inkomsten, exclusief heffingen | - 642.671 Netto kosten | 2.680.691 | 78,9% Toe te rekenen kosten Overhead | 234.302 BTW *1) | 483.150 Toe te rekenen kosten taakveld | 717.452 | 21,1% Totale kosten heffing | 3.398.143 | 100,0% Totale opbrengsten heffing | - 3.398.143 Dekkingspercentage heffing | 0 | 100,0% *1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten in het kader van heffingen zoals riool- en afvalstoffenheffing.

Rioolheffing Berekening kostendekkendheid riolering | Begroting 2027 Bedrag | % Kosten heffing Netto kosten Directe kosten | 1.771.138 Onttrekking voorziening rioleringen | - 4.254 Netto kosten | 1.766.884 | 62,8% Toe te rekenen kosten Overhead | 641.180 BTW *1) | 242.500 Rente | 162.828 Toe te rekenen kosten taakveld | 1.046.508 | 37,2% Totale kosten heffing | 2.813.392 | 100,0% Totale opbrengsten heffing | - 2.813.392 Dekkingspercentage heffing | 0 | 100,0% *1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten in het kader van heffingen zoals riool- en afvalstoffenheffing. 68 Leges en begraafrechten De berekeningen van de legesopbrengsten en kostendekkendheid waren bij het schrijven van deze begroting nog niet gereed. Bij het ramen van de legesopbrengsten hoofdstuk 2 zijn er twee onzekerheden. Netcongestie kan ervoor zorgen dat minder nieuwe aanvragen voor bouwwerken worden gedaan. Een deel bouwprojecten volgt het wettelijk kostenverhaal. Hierbij zijn we verplicht om kosten voor openbare werken en maatregelen te verhalen op een initiatiefnemer die een gebouw of gebied ontwikkelt. Onder deze kosten vallen ook de ambtelijke manuren. Omdat de ontwikkelaar deze manuren al via het kostenverhaal betaalt, mogen we voor diezelfde werkzaamheden geen leges meer heffen. Hierdoor kunnen de legesopbrengsten dalen.

Bij de behandeling van de belastingverordeningen 2027 in november zal de kostendekkendheid van de legestarieven 2027 en begraafrechten 2027 alsnog in beeld gebracht en door uw raad vastgesteld worden Woonlasten Bij de lastendruk kijken we naar de belastingen die een gemiddeld gezin aan de gemeente betaalt, op basis van OZB, afval en riolering. Hiervoor hanteren we de volgende uitgangspunten: • | een gemiddelde WOZ-waarde van € 367.000 bij de onroerendezaakbelasting • | een container van 140 liter en 8 ledigingen voor afvalstoffenheffing. Gemiddelde woonlasten | Eigenaar-bewoner | Huurder Onroerendezaakbelastingen eigenaar | 435,93 | 0,00 Afvalstoffenheffing | 353,00 | 353,00 Rioolheffing | 269,88 | 0,00 Totaal | 1.058,81 | 353,00 Gemiddelde woonlasten 2026 | 1.005,76 | 353,00 Mutatie lokale lastendruk | 5,27% | 0,00% Woonlasten Coelo Atlas 2026 De lokale lastendruk van Roerdalen wordt vergeleken met andere gemeenten aan de hand van cijfers uit de “Atlas van de lokale lasten 2026”. Deze atlas biedt jaarlijks een overzicht van gemeentelijke, provinciale en waterschapsheffingen. In de kolom rangorde staat welke plaats Roerdalen inneemt ten opzichte van het Limburgs en Nederlands gemiddelde van een meerpersoonshuishouden.

Eigenaar-bewoner | Eenpersoons- | Meerpersoons- | Rangorde huishouden | huishouden Roerdalen | 1.004 | 1.074 Limburg | 998 | 1.072 | 17de van 31 Nederland | 1.000 | 1.095 | 169ste van 342 Huurder | Eenpersoons- | Meerpersoons- | Rangorde huishouden | huishouden Roerdalen | 308 | 378 Limburg | 379 | 451 | 12de van 31 Nederland | 391 | 500 | 62ste van 342 Let wel: het gaat hierbij om de cijfers 2026. De cijfers 2027 zijn pas in de loop van volgend jaar beschikbaar. 69 70 Paragraaf Verbonden Partijen Verbonden partijen zijn belangrijk omdat zij publieke doelen realiseren. Tegelijkertijd brengen deze verbonden partijen financiële, bestuurlijke en organisatorische risico’s met zich mee. Verbonden partijen zijn organisaties met bestuurlijke en financiële banden met de gemeente. De bestuurlijke band ontstaat als de gemeente stemrecht of een zetel heeft. Financieel belang is er als de gemeentemiddelen heeft verstrekt die bij faillissement verloren gaan of als financiële problemen op de gemeente kunnen worden verhaald. We streven naar optimale realisatie van doelen uit de Kadernota en Programmabegroting. Samenwerking met andere partijen kan nuttig zijn, mits voordelen en nadelen goed worden afgewogen. De beoordeling en weging van factoren vereist zorgvuldigheid per partij. Kaders voor samenwerking zijn vastgelegd in de nota ‘Governance bij verbonden partijen’ (2015).

Daarnaast voeren we periodiek een risicoanalyse uitgevoerd op basis van financiële kenmerken en bestuurlijke kenmerken. Dit leidt uiteindelijk tot de risicomatrix. Overzicht verbonden partijen en risicobepaling In onderstaand overzicht staan de financiële gegevens van de verschillende verbonden partijen opgenomen. We geven aan binnen welke programma’s ze een bijdrage leveren aan het realiseren van onze doelstellingen. bedragen x € 1000 Programma Financiële gegevens verbonden partijen Omvang belang Financiële bijdrage 2027 Eigen vermogen 01-01-2027 Eigen vermogen 31-12-2027 Vreemd vermogen 01-01-2027 Vreemd vermogen 31-12-2027 Verwacht resultaat 2027 Gemeenschappelijke regelingen 1,2,3 Veiligheidsregio Noord Limburg (VRLN) 2,9% 2.968 9.465 9.516 45.739 72.401 0 2 Westrom 12,1% 2.801 1) 506 102 nb nb 0 5 Reinigingsdienst Maasland 13,2% 1.509 1.945 1.659 9.182 8.882 0 2,4,5,6,7,8 Servicecentrum MER 25,9% 9.502 131 131 8.459 8.459 0 5,6,7,8 Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) 1,4% 393 2.427 2.905 7.516 7.227 0 4 Grenspark Maas-Swalm-Nette (MSN) 5,2% 4 -40 2) 79 2) 187 2) 772 2) 8 2 Omnibuzz 2,7% 935 763 757 8.101 8.890 0 4,5 Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg 3,2% 665 1.513 1.513 2.335 2.375 0 2 Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) Sociaal Domein Limburg Noord 4,5% 251 0 0 7 5 0 Vennootschappen en corporaties 2) 4 Ontwikkelingsmaatschappij

Midden-Limburg (OML) 12,5% 0 27.516 30.683 5.158 4.961 3.167 8 NV BNG 0,0% 0 4.777.000 4.863.000 123.614.000 110.701.000 172.000 6,8 Enexis Holding BV 0,4% 0 5.538.000 5.811.000 5.949.000 7.627.000 400.000 6 NV WML 1,4% 0 217.814 236.571 403.411 438.818 20.164 5 Nazorg Limburg BV (Bodemzorg Limburg) 0,9% 0 11.038 11.701 32.965 32.428 663 4 Zonnestation Montfort BV 3) 100,0% 0 0 0 0 0 0 Stichtingen en verenigingen 2) 4 Ons WCL 20,0% 40 275 256 305 381 11 3 Antidiscriminatie voorziening (ADV) onbekend 14 204 132 127 107 -71 Overige verbonden partijen 4 Euregio Rijn-Maas-Noord (RMN) 2) 3,1% 15 367 424 560 491 57 1) € 96.436 gemeentelijke bijdrage / € 2.705.000 WSW participatiebudget 2) Cijfers jaarrekening 2025 (01-01-2025 en 31-12-2025) 3) Nog geen cijfers beschikbaar 71 In de risicomatrix is aangegeven hoe hoog het financiële risico en het bestuurlijke risico van de verschillende samenwerkingspartners is. Tot slot is per verbonden partij opgenomen wat het openbaar belang en het bestuurlijk belang voor ons is, hoe de risicocapaciteit zich verhoudt en welke belangrijke ontwikkelingen er zijn. Ten aanzien van risico’s geldt voor de gemeenschappelijke regelingen dat de deelnemers op basis van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen altijd garant staan voor eventuele tekorten.

Gemeenschappelijke regelingen zijn, net als gemeenten, verplicht om in hun begroting een paragraaf weerstandvermogen en risicomanagement op te nemen. Wij nemen hier dan ook alleen op hoe de verhouding is tussen hun beschikbare weerstandscapaciteit en hun benodigde weerstandscapaciteit. Risicomatrix verbonden partijen Bestuurlijk risico Financieel risico Laag Gemiddeld Hoog Laag - NV BNG - NV WML - ADV - Zonnestation Montfort BV - Ons WCL - Enexis Holding BV - Bodemzorg Limburg - Euregio Rijn-Maas-Noord Gemiddeld - BsGW - RD Maasland - Westrom - Omnibuzz - MGR SD M-LN - OML BV - Veiligheidsregio - Grenspark MSN - ODNML Hoog - Servicecentrum MER Veiligheidsregio Limburg Noord Openbaar belang De Veiligheidsregio behartigt de belangen van de gemeenten en hun inwoners op het gebied van brandweerzorg, crisisbeheersing en publieke gezondheid. Bestuurlijk belang Alle deelnemende gemeenten hebben één stem in het algemeen bestuur. Risico’s De benodigde weerstandcapaciteit is bepaald op € 1.013.907. De stand van de algemene reserve is begin 2026 begroot op € 280.000. Dit is lager dan de benodigde capaciteit. Ontwikkelingen De samenleving krijgt te maken met steeds meer onvoorspelbare veiligheids- en gezondheidsrisico's. Internationale spanningen, hybride dreigingen, pandemieën, verstoringen in vitale infrastructuren vergroten de onzekerheid.

Daarnaast zorgen klimaatverandering, vergrijzing en druk op zorg- en hulpdiensten voor complexere incidenten en crises. Deze externe ontwikkeling en dreigingen vragen om een goede voorbereiding en een structurele en intensieve samenwerking tussen overheden, hulpdiensten, maatschappelijke partner en inwoners. De VRLN werkt aan het versterken van de publieke gezondheidszorg door het versterkingsplan Toekomstbestendige GGD. Hiermee wordt 72 Veiligheidsregio Limburg Noord structureel geïnvesteerd in onder andere infectieziektebestrijding, pandemische paraatheid en preventie. Tegelijkertijd wordt gebouwd aan een robuuste en toekomstgerichte brandweerorganisatie die is voorbereid op nieuwe risico's. Vanuit crisisbeheersing wordt de voorbereiding op grootschalige en langdurige crises verder versterkt. De nadruk ligt op de opgaven en uitdagingen vanuit zowel de Landelijke Agenda Crisisbeheersing als het eigen beleidsplan. De inzet op het vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid van inwoners draagt bij aan een groter risico bewustzijn en meer zelfredzaamheid. Westrom Openbaar belang De GR Westrom blijft - sinds 2025 - in stand om voor de vijf deelnemende gemeenten uitvoering te geven aan de Wet sociale werkvoorziening. Bestuurlijk belang De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het bestuur. Risico’s Het totaal van de gekwantificeerde risico’s bedraagt in 2027 € 0,70 miljoen.

Met een begrote reserve van €101.958 is de weerstandscapaciteit onvoldoende. Ontwikkelingen Westrom is per 1 januari 2025 voor een deel van de uitvoeringsorganisatie overgegaan naar Doon Roermond B.V. De GR Westrom blijft in stand om voor de vijf deelnemende gemeenten uitvoering te geven aan de Wsw. De feitelijke uitvoering van deze taak heeft het algemeen bestuur per 1 januari 2025 bij Doon neergelegd. Vanaf 2029 zal de gemeentelijke bijdrage aan Westrom nihil zijn. RD Maasland Openbaar belang Het vervullen van de zorgplicht van de lokale overheid ten aanzien van de inzameling van huishoudelijk afval en kunststof verpakkingsafval tegen de laagst mogelijke kosten met de meest optimale service. Bestuurlijk belang De gemeente is met 2 leden vertegenwoordigd in het algemeen bestuur en met 1 lid in het dagelijks bestuur. Risico’s De gemeente betaalt mee aan een eventueel exploitatietekort. Ontwikkelingen RD Maasland is bezig met de acquisitie en uitbreiding van het werkgebied/dienstverlening in Midden- en Noord- Limburg. Dit heeft ertoe geleid dat de gemeente Beesel en Horst aan de Maas vanaf 1 maart 2025 zijn toegetreden tot RD Maasland. RD Maasland streeft ernaar om in het kader van circulaire economie, samen met andere gemeenten en/of collega-bedrijven, het ingezamelde afval zo veel als mogelijk her te gebruiken.

In een Grondstoffenplan wordt beschreven welke beleidsveranderingen, acties en activiteiten gedaan worden in de transitie naar een circulaire economie. 73 RD Maasland Deze zullen plaatsvinden op het gebied van: o Kwaliteit grondstoffen en verbeteren afvalscheiding o Inzameling o Brengvoorzieningen RD Maasland professionaliseert de bedrijfsvoering verder en werkt volgens Strategisch Meerjarenplan 2023-2028 aan regionale samenwerking en (circulaire) werkgelegenheid. In 2026 heeft RD Maasland haar commerciële inzamel activiteiten verkocht aan een marktpartij waardoor men zich volledig op de dienstverlening voor gemeenten/deelnemers kan richten. Servicecentrum MER Openbaar belang Het SC MER geeft uitvoering aan taken op het gebied van de omgevingsdienst, het sociaal domein en bedrijfsvoering. Middels deze samenwerking beogen we dat er zo efficiënt mogelijk wordt gewerkt, dat de kwetsbaarheid van de afzonderlijke gemeenten afneemt en de kwaliteit en klantgerichtheid toenemen. Bestuurlijk belang De colleges van de deelnemende gemeenten vormen het algemeen bestuur. De burgemeesters van de deelnemende gemeenten vormen het dagelijks bestuur. Risico’s De totale omvang van de ingeschatte risico’s bedraagt € 787.500. Dit is groter dan het beschikbare weerstandsvermogen van € 280.681. Ontwikkelingen Ook in 2027 gefocust op samenwerking in partnerschap.

Dit betekent niet alleen iets voor de samenwerking tussen SC MER en de 3 MER gemeenten, maar ook voor het integraal samenwerken binnen SC MER. De volgende punten staan centraal binnen het SC MER: • Het zijn van een toekomstbestendige (digitale) overheidsorganisatie. • Integraliteit binnen SC MER en de 4 partners • Borgen van de basis en bestendigen huidige inhoudelijke koers • Het hebben, houden en behouden van voldoende personeel. • Focus op wettelijke verplichtingen die eisen stellen aan de uitvoeringskracht. • Focus op primaire processen en procesmanagement 74 Belastingsamenwerking gemeenten en waterschappen Openbaar belang BsGW behartigt als uitvoeringsorganisatie van het waterschap en de deelnemende gemeenten de zorg voor optimaal beheer en verwerking van (basis)gegevens en informatie, het heffen, innen en afdragen van de opbrengsten van lokale belastingen en het waarderen van belastingobjecten in het kader van de wet WOZ. Dit alles op basis van bedrijfseconomische principes. Bestuurlijk belang De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. Risico’s Het totale benodigde weerstandsvermogen voor de geïnventariseerde risico’s is € 1.190.000. Het aanwezige weerstandsvermogen voor bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 bedraagt € 998.000.

Bij het vaststellen van de jaarstukken 2025 heeft het Algemeen Bestuur besloten het aanwezige weerstandsvermogen aan te vullen met € 192.000 waarmee de ratio uitkomt op 1,0. Ontwikkelingen Na een periode van snelle groei richt BsGW zich op stabilisatie, consolidatie en procesoptimalisatie op basis van het vigerend ondernemingsplan. Proceskosten No Cure No Pay-bedrijven veroorzaken een relatief groot aantal WOZ- bezwaren met de daaruit voortvloeiende proceskosten. Door lagere proceskostenvergoedingen, minder bezwaren en lagere toekennings- percentages dalen de uitkeringskosten. Doordat de bezwaren steeds uitgebreider, complexer en technischer worden stijgen echter de uitvoeringskosten per ingediend bezwaar. Informatiebeveiliging & Privacy Het is voor BsGW van cruciaal belang dat de continuïteit van de informatie en de informatievoorziening is gewaarborgd. Een van de beheersmaatregelen is het voldoen aan Europese en nationale wet- en regelgeving omtrent informatiebeveiliging. Daarnaast wordt de komende periode eraan gewerkt om te voldoen aan de eisen van de NIS2 en de BIO2. In de volgende fase wordt gestart met het periodiek simuleren van en oefenen met diverse scenario’s. Op basis van de uitkomsten van de simulaties en oefensessies wordt het continuïteitsplan actueel gehouden.

Grenspark Maas-Swalm-Nette (MSN) Openbaar belang MSN versterkt de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van natuur, landschap, recreatie, toerisme, marketing en PR. Doelen zijn het behoud en de ontwikkeling van karakteristieke natuur- en cultuurlandschappen, het creëren van een gezamenlijke regionale identiteit en het verbeteren van recreatieve mogelijkheden aan beide zijden van de grens. Projecten, zoals natuur- en bosbrandpreventie, worden uitgevoerd met inzet van Europese subsidies, ondersteund door gezamenlijke marketing, milieueducatie en voorlichting. Bestuurlijk belang De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het Dagelijks bestuur en 1 lid in het algemeen bestuur. Risico’s Verplichting naar rato van bijdrage (voor Roerdalen 17%) aan openstaande verplichtingen bij ontbinding en vereffening. 75 Grenspark Maas-Swalm-Nette (MSN) Ontwikkelingen Het grenspark MSN continueert haar werkzaamheden voor de deelnemende gemeenten. Het Grenspark MSN ondersteunt de Veiligheidsregio in de uitvoering van het project natuurbrandmanagement. Daarnaast zijn ze trekker van het project Grensoverschrijdend ruiteren. Het project Kennisontwikkeling Natuurbrand gaat in uitvoering. Tot slot ondersteunt Grenspark MSN de samenwerking Limburgse Maasterrassen/ Nationaalpark de Meinweg.

Omnibuzz Openbaar belang De Gemeenschappelijke Regeling Omnibuzz (hierna: Omnibuzz) is verantwoordelijk voor de uitvoering van het Collectief Vraagafhankelijk Vervoer (CVV) binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en het leerlingenvervoer (LLV) vanuit de onderwijswetgeving. Omnibuzz verzorgt de administratieve, uitvoerende en controlerende werkzaamheden en stemt deze af met gemeenten en andere betrokken partijen. De organisatie richt zich op kwalitatief goed, doelmatig en toegankelijk vervoer voor reizigers en gemeenten. Bestuurlijk belang De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. Risico’s Omnibuzz heeft een risicoanalyse uitgevoerd van de bedrijfsvoering risico’s. Het benodigde weerstandsvermogen voor de geïnventariseerde risico's bedraagt € 760.000. Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt € 727.649. Daarmee komt de weerstandsratio uit op 0,96. De personele bezetting blijft kwetsbaar door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. Daarnaast neemt de vraag naar vervoer de komende jaren naar verwachting toe als gevolg van de vergrijzing. Ontwikkelingen In 2027 start Omnibuzz met een nieuwe aanbesteding voor het Wmo- vervoer. Deze aanbesteding speelt in op recente ontwikkelingen en richt zich op betere dienstverlening, efficiënter vervoer en beheersing van de kosten.

Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg, voorheen Regionale Uitvoeringsdienst Limburg- Noord Openbaar belang De Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg richt zich op verbetering van de VTH-dienstverlening (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving) op het gebied van milieu en de kwaliteit, veiligheid en gezondheid van de leefomgeving. Bestuurlijk belang De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. Risico’s De Omgevingsdienst NML heeft in de begroting van 2027 een totale omzet van €20.862.682 opgenomen. De meest recente-risico-inventarisatie (tevens de benodigde weerstandscapaciteit) kent een verwachtingswaarde van € 1.040.000. Het aanwezige weerstandsvermogen bedraagt € 1.000.000. De ratio komt hiermee uit op 0,96. Tevens lopen we als gemeente risico gedurende de omvorming van RUD LN. De implementatiekosten en structurele lasten kunnen afwijken van de geschatte lasten die we opgenomen hebben in onze begroting. 76 Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg, voorheen Regionale Uitvoeringsdienst Limburg- Noord Ontwikkelingen Per 1 april 2026 moest RUD Limburg Noord voldoen aan de landelijke robuustheid criteria. De bestaande netwerkorganisatie is daarom omgevormd naar een robuuste omgevingsdienst, de Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (ODNML). De gemeenteraad heeft hierover besloten.

De organisatie is nog in opbouw, met de MER-OD, gemeente en de ODNML worden de processen nog verder gefinetuned. Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg-Noord Openbaar belang De regionale samenwerking voor Beschermd Wonen (BW), Maatschappelijke Opvang (MO) en Bemoeizorg & Preventie (B&P) waarborgt continuïteit en een regionale aanpak voor inwoners met complexe problematiek. De taken die bij het samenwerkingsverband zijn belegd zijn: Contractmanagement, Inkoop, Monitoring, Financieel beheer, Coördinatie van de toegang en Regie op het beleidsproces. Bestuurlijk belang De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het dagelijks bestuur en met 1 lid in het algemeen bestuur. Risico’s Er is een benodigd weerstandsvermogen van € 1.705.000 terwijl MGR. De MGR bouwt zelf geen eigen weerstandsvermogen op, met uitzondering van de ten laste van het resultaat 2025 gevormde bestemmingsreserve. Bij de bepaling van het benodigd weerstandsvermogen bij gemeenten brengt de MGR dit tot uitdrukking door de financiële vertaling van risico’s door te rekenen met een factor 2,0. Tot nu toe krijgen we echter nog altijd geld terug van de MGR. Het risico is daarmee laag. Ontwikkelingen De Midden-Limburgse gemeenten zijn in 2026 een traject gestart om hun samenwerking met de MGR te intensiveren.

De aansluiting van de Midden-Limburgse gemeenten vanaf oktober 2026 tot module 1 leidt tot een gelijke aansluiting van alle gemeenten bij de huidige uitvoeringstaken van de MGR. Daarnaast is een aantal uitvoeringstaken bij de MGR belegd die momenteel nog niet door de MGR worden uitgevoerd zoals business- control, declaratie en facturatie Jeugdhulp en toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid. NV BNG Openbaar belang BNG Bank financiert decentrale overheden en maatschappelijke instellingen met als doel maximale maatschappelijke impact, niet winstmaximalisatie. Dankzij het publieke eigenaarschap en beperkt werkterrein heeft de bank een zeer laag kredietrisico en kan zij scherp geprijsde financiering op de kapitaalmarkt doorgeven, wat leidt tot lagere kosten voor publieke voorzieningen. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in de algemene vergadering van aandeelhouders. Risico’s Het bedrag dat de bank jaarlijks aan dividend uitkeert is afhankelijk van de winst die de bank in enig jaar behaalt. Gelet op de omvang van de jaarlijkse inkomsten is dit risico zeer klein. Ontwikkelingen Geen ontwikkelingen voor 2027. 77 Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg BV (OML) Openbaar belang Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg BV (OML) is een samenwerkingsverband van de gemeenten Roermond, Leudal, Echt- Susteren, Maasgouw en Roerdalen.

OML zet zich in voor een sterke, duurzame en toekomstbestendige economie in Midden-Limburg. Daarbij werkt zij samen met gemeenten, ondernemers en andere partners aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat, met aandacht voor een goede balans tussen wonen, werken en leven. De organisatie richt zich op vier kerntaken: advisering over ruimtelijk- economische vraagstukken, ontwikkeling en verduurzaming van bedrijventerreinen en werklocaties, het aantrekken en behouden van bedrijven, en ondersteuning bij duurzame en toekomstbestendige bedrijventerreinen. OML werkt vanuit een regionale visie, waarbij economische ontwikkeling, zorgvuldig ruimtegebruik, duurzaamheid en maatschappelijke meerwaarde in samenhang worden afgewogen. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in de algemene vergadering van aandeelhouders. Risico’s OML werkt in een voortdurend veranderende omgeving waarin ontwikkelingen op het gebied van economie, ruimte, energie, infrastructuur, duurzaamheid en arbeidsmarkt invloed hebben op projecten en werklocaties. Beperkte ruimte, netcapaciteit, veranderende marktomstandigheden en nieuwe beleids- en maatschappelijke eisen kunnen gevolgen hebben voor de planning, haalbaarheid en financiële resultaten. Ontwikkelingen Het Ondernemingsplan 2026–2029 ‘Ruimte om te ontwikkelen’ vormt het strategische kader voor de activiteiten van OML.

Het ondernemingsplan is vastgesteld door de aandeelhouders en heeft een looptijd van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2029. Enexis Holding NV Openbaar belang Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland en zorgt voor betrouwbare en betaalbare energie voor ruim 2 miljoen aansluitingen. Als publieke netbeheerder werkt Enexis aan een duurzame energievoorziening door hoogstaande dienstverlening, tijdige netwerkontwikkeling, samenwerking met lokale partners en innovatieve oplossingen om de energietransitie te versnellen. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in de algemene vergadering van aandeelhouders. Risico’s Door de energietransitie investeert Enexis fors in het net, met als uitgangspunt financieel solide te blijven en minimaal een A-creditrating te behouden. Dividenduitkeringen zijn afhankelijk van de jaarwinst; een deel kan worden ingehouden om investeringen, o.a. voor de regionale energiestrategie, te financieren. Risico’s voor aandeelhouders zijn beperkt door het gereguleerde marktstelsel en de solide waarde van het bedrijf. 78 Enexis Holding NV Ontwikkelingen Enexis blijft inzetten op versnelling en uitbreiding van het netwerk. Het aanbod en de vraag naar duurzame energie blijft echter sneller stijgen dan de uitbreidingen van het net.

Alternatieve energiedragers, zoals groen gras, waterstof en warmtenetten spelen een belangrijke rol in een toekomstbestendig energiesysteem, maar hebben in Roerdalen maar een beperkte rol. Belangrijk is een goede samenwerking lokaal en binnen de RES NML tussen de verschillende stakeholders voor het realiseren van de ambities en om samen snel tot goede oplossingen komen voor netuitbreiding, slimmer programmeren en het beter benutten van het net. NV WML Openbaar belang De kerntaak van WML is het duurzaam en doelmatig leveren van drinkwater aan inwoners, bedrijven en (overheids-)instellingen in Limburg. WML stelt de openbare watervoorziening veilig, beschermt bronnen en stimuleert duurzaam gebruik van water. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in de algemene vergadering van aandeelhouders. Risico’s Beperkt. Ontwikkelingen Beschikbaarheid van drinkwater is een steeds grotere uitdaging: door klimaatverandering en groeiende vraag dreigt na 2030 een tekort. Ook de waterkwaliteit is een aandachtspunt: meer vervuilende stoffen in Maas- en grondwater maken zuivering steeds complexer en duurder. Aandacht voor de infrastructuur: grote delen van het leidingnet zijn verouderd en moeten (ook in Roerdalen) worden vervangen: dit vraagt forse capaciteit en planning en zet de betaalbaarheid onder druk. Bodemzorg Limburg Openbaar belang Nazorg over twintig gesloten stortplaatsen in Limburg.

De kernactiviteiten van Bodemzorg Limburg zijn: • Administratieve vastlegging van gegevens en verplichtingen per locatie. • Monitoring van stortlocaties en rapportage aan het bevoegd gezag. • Beheer en onderhoud van voorzieningen en naleving van eigendomsverplichtingen. • Vervanging of aanleg van voorzieningen waar nodig. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in de algemene vergadering van aandeelhouders. Risico’s Beperkt. Ontwikkelingen Bodemzorg Limburg heeft de afgelopen jaren vanuit de financiële middelen van de nazorgvoorziening geïnvesteerd in de realisatie van een drietal zonneparken in Limburg. Reden hiervoor is dat het rendement op deze investeringen meer bedraagt dan 4,5% en hiermee voldoende zekerheid wordt verkregen ten aanzien van het rendement op de financiële middelen van de nazorgvoorzieningen. Daarnaast investeert men ook in zonneparken vanuit de beleggingsportefeuille. 79 Zonnestation Montfort Openbaar belang Het vervullen van een bijdrage aan de duurzaamheidsopgaven van de gemeente Roerdalen. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in de algemene vergadering van aandeelhouders. Risico’s Het Zonnestation Montfort bevindt zich in de bouwfase. De meeste kosten zijn inzichtelijk, dus de onzekerheden op het benodigde investeringsbedrag nemen steeds meer af. Dit geeft ook duidelijkheid voor de operationele fase.

Ontwikkelingen Naar verwachting wordt de bouw van Zonnestation Montfort in de eerste helft van 2026 afgerond. In 2027 is het zonneveld operationeel. Ons WCL Openbaar belang De stichting heeft als doel: • Het adviseren, ondersteunen en aanjagen van projecten in het kader van inrichting en beheer van het werkgebied. Zowel aan subsidiegevers als aan de indieners van deze te subsidiëren projecten. • Het zelfstandig uitvoeren van projecten alsmede het afmaken van lopende WCL-projecten. • Het in standhouden van een netwerk van organisaties, overheden en instellingen die werkzaam zijn of belang hebben bij de inrichting en het beheer van het landelijk gebied. Bestuurlijk belang Gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. Risico’s Klein. Ontwikkelingen Ons WCL continueert haar werkzaamheden voor de deelnemende gemeenten. Ons WCL heeft een coördinerende taak bij de subsidieaanvraag en uitvoering van de samenwerking Limburgse Maasterrassen/Nationaal Park De Meinweg. Ook volgt Ons WCL namens de regio Meinweg de ontwikkelingen in het landelijk gebied. Zij adviseren de gemeenten en vertegenwoordigen de regio in het overlegorgaan van de plattelandscoalitie.

Door de ontwikkeling van de Samenwerking de Limburgse Maasterrassen is het mogelijk dat de bestaande stichting omgevormd wordt en nieuwe taken krijgt of dat Stichting Ons WCL wordt opgeheven en een nieuwe stichting wordt opgericht. Besluitvorming door ons College en uw raad zal hiervoor benodigd zijn. Anti-discriminatievoorziening (ADV Limburg) Openbaar belang Discriminatie.nl Limburg heeft als doel het voorkomen en bestrijden van discriminatie en het bevorderen van gelijke behandeling in Limburg. Het in behandeling nemen van meldingen/klachten van discriminatie is daarbij een primaire taak. Het registreren van meldingen en hierover rapporteren is ook een belangrijke taak. De verschillende rapportages dienen vervolgens als basis voor gevraagde en ongevraagde adviezen aan lokale en nationale overheid. Bestuurlijk belang Er is geen vertegenwoordiging in het bestuur, er is geen sprake van aandelen. 80 Anti-discriminatievoorziening (ADV Limburg) Risico’s De risico’s zijn beperkt. De stichting is volledig afhankelijk van gemeentelijke subsidies. Er zijn momenteel geen aanwijzingen dat deze subsidies niet langer zullen worden verstrekt. Ontwikkelingen De ministerraad heeft in 2024 groen licht gegeven om per 1 januari 2027 één landelijke organisatie op te richten met een regionale inbedding.

Deze organisatie wordt rechtstreeks gefinancierd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De gedachte achter dit besluit is dat de huidige situatie – waarin regionale ADV's afhankelijk zijn van gemeentelijke subsidies – kwetsbaar is. Met een landelijke organisatie wil het kabinet meer continuïteit, uniformiteit en herkenbaarheid realiseren. Slachtoffers en omstanders van discriminatie moeten daarmee beter toegang krijgen tot ondersteuning. Euregio Rijn-Maas-Noord Openbaar belang De Euregio Rijn-Maas-Noord zet zich in om de Europese integratie tastbaar te maken voor de circa 2 miljoen inwoners van dit gebied. Ze wil het wederzijds begrip van de Nederlandse en Duitse inwoners van de Euregio versterken, de contacten verdiepen en samenwerking stimuleren. De Europese Unie, de deelstaat Nordrhein-Westfalen en de Nederlandse regering ondersteunen dit streven middels verschillende subsidieregelingen. De Euregio is ook verantwoordelijk voor het Grensinfopunt voor grenspendelaars. Bestuurlijk belang De gemeente is met 3 leden vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. Risico’s Risico’s zijn beperkt, kleine organisatie met financiële reserve en bij ontbinding/liquidatie naar rato van stemmen verdeling kosten.

Ontwikkelingen Tijdens de Algemene Ledenvergadering in juni 2026 is besloten de samenwerking tussen de Euregio-gemeenten/steden en partners op een andere manier te faciliteren. De commissiestructuur wordt losgelaten. Er worden regelmatig stakeholderbijeenkomsten gehouden, waarvan de thema's bestuurlijk worden bepaald. In 2027 en 2028 zijn dit energie, arbeidsmarkt/vakkrachten, weerbaarheid en innovatie/onderwijs. De Interreg commissie blijft wel intact. Tevens ondersteunt de Euregio in de samenwerkingen in de Regio Deal Midden-Limburg om de brede welvaart te stimuleren en de euregionale samenwerking te versterken. Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Inleiding Risicobeheersing is een continu proces dat risico's identificeert, beoordeelt en vervolgstappen definieert. Het wordt toegepast in verschillende gebieden, waaronder financieel risicomanagement binnen de planning en control-cyclus. We streven naar een balans tussen bestuurlijke ambities en bijbehorende risico’s. Inzicht in risico's stelt ons in staat om verantwoorde besluiten te nemen, zodat huidige en toekomstige investeringsrisico's in verhouding staan tot onze vermogenspositie. We hebben voldoende vermogen om de risico’s op te vangen als onze ratio groter is dan 1. Om onze risico's in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://roerdalen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/7c6f1e3b-54cb-4676-a12a-ab0a3d00c177?agendaItemId=4df22cce-cbeb-405c-a983-3af6fc415b9e