03 Bijlage 1- Natuurlijk Groen Roerdalen, groen- en bomenbeleid 2025-2050

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

55

Bijlage 4: Toelichting afwegingskader kap 1.Prioriteit hoog Zwaarwegend algemeen maatschappelijk belang waaronder redenen van sociale of economische aard. Het bouwwerk of de aanleg moet in ieder geval bijdragen aan fundamentele waarden zoals bijvoorbeeld veiligheid, volksgezondheid of milieu of een groot sociaaleconomisch belang dienen. Het belang geldt voor een lange termijn. Bijvoorbeeld: • Uitbreiding of bouw van een zorginstelling; • Uitbreiding of bouw van een onderwijsinstelling; • Uitbreiding of bouw van een winkel die voor de hele kern van belang is; • De aanleg van infrastructuur die minimaal een bovenwijks belang dient; • Onrechtmatige hinder. 2.Prioriteit middel Enig algemeen maatschappelijk belang of zwaarwegend individueel belang, van niet-tijdelijke aard. Bijvoorbeeld: • Uitbreiding of bouw van een buurtwinkel • Aanleg van nutsvoorzieningen • Aanleg van drainage • Aanleggen van een uitrit bij een zorg- of onderwijsinstelling • Aanleggen van zijweg of uitvoegstrook bij een structuurweg

3.Prioriteit laag Tijdelijk maatschappelijk belang of niet-zwaarwegend individueel belang. Bijvoorbeeld: • Bemalen / bronneren • Aanleg van tijdelijke bouwwegen; • Aanleg van een uitrit of manoeuvreerruimte bij één woning; • Uitbreiding of bouw van een woonhuis; • Matige hinder zoals schaduw, plaagdieren of bladval. Onder alternatieven vallen bijvoorbeeld snoei of het verplanten van bomen. Zelfs als bomen een ruimtelijke ontwikkeling (bouw of aanleg) niet op de Bomenlijst staan, is het altijd nuttig om ze in categorieën in te delen. Zo wordt duidelijk welke bomen de hoogste prioriteit hebben om te behouden. Staat er een bijzondere boom, bijvoorbeeld een monumentale eik, in de bomenstructuur, dan gaat behoud van deze boom boven het behoud van de overige bomen binnen de groenstructuur. Bij gefaseerde of bloksgewijze laanverjonging heeft het behoud van een aanwezige bijzondere boom in de laan dus prioriteit. Zie ook 5. Beheer en onderhoud

Aanleg 'boomnamen-buurt' Sint Odilliënberg

56

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

Bijlage 5: Hoofdgroenstructuur in de zes dorpen en de hele gemeente

Hoofdgroenstructuur Herkenbosch. De ‘groene lijnen’ weergegeven in groen; de gele sterren geven de locatie van de ‘groene vlakken’ weer.

Hoofdgroenstructuur Melick. De ‘groene lijnen’ weergegeven in groen; de gele sterren geven de locatie van de ‘groene vlakken’ weer.

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

57

Hoofdgroenstructuur Montfort. De ‘groene lijnen’ weergegeven in groen; de gele sterren geven de locatie van de ‘groene vlakken’ weer.

Hoofdgroenstructuur Vlodrop. De ‘groene lijnen’ weergegeven in groen; de gele sterren geven de locatie van de ‘groene vlakken’ weer.

58

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

Hoofdgroenstructuur Posterholt. De ‘groene lijnen’ weergegeven in groen; de gele sterren geven de locatie van de ‘groene vlakken’ weer.

Hoofdgroenstructuur Sint Odiliënberg. De ‘groene lijnen’ weergegeven in groen; de gele sterren geven de locatie van de ‘groene vlakken’ weer.

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

59

Hoofdgroenstructuur gemeente Roerdalen. Weergegeven (in groen) zijn alleen de groene lijnen, niet de groene vlakken. De Natura 2000 gebieden zijn in roze aangegeven.

Natura 2000 gebied het Roerdal, nabij Sint Odilliënberg

60

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

Bijlage 6: Locaties slim maaibeheer voor het donker pimpernelblauwtje

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

61

Bijlage 7 Omgang met overlast door bomen Bomen worden gewaardeerd, maar kunnen ook als hinderlijk worden ervaren. Wat de één vervelend vindt, zoals schaduw, is voor een ander juist prettig. Hinder is dus vaak subjectief. Niet elke vorm van overlast is reden voor actie. Volgens het Burgerlijk Wetboek is pas sprake van ‘onrechtmatige hinder’ als de overlast significant en buitenproportioneel is. Normale hinder, zoals bladval, populierenpluis, kastanjes of schaduw, hoort bij het leven met bomen en moet in principe worden geaccepteerd.

De gemeente Roerdalen krijgt regelmatig verzoeken van inwoners om hinder te beperken of bomen te verwijderen. Elk verzoek wordt zorgvuldig bekeken en afgewogen. Bij het beoordelen van overlast kijkt de gemeente naar de aard, duur en ernst van de hinder, de lokale situatie én het bredere belang van de boom voor de omgeving. Bomen spelen een grote rol voor een toekomstbestendig Roerdalen, omdat door klimaatverandering de kans op hitte en hevige regenval toeneemt. Daarom zijn we terughoudend met het honoreren van dergelijke verzoeken. Waar mogelijk wordt preventief gewerkt, bijvoorbeeld door geen boomsoorten meer te planten rond parkeerplaatsen die bekend staan om plakkerige resten op auto’s. Bomen met minder weerstand zijn vatbaarder voor bladluis. Het aanplanten van de juiste boomsoort op de juiste plek is daarom de beste oplossing.

• Curatief: groeiplaatsverbetering, om weerstand bomen te versterken. Of door monitoring de hinder gedurende het groeiseizoen beoordelen.

Opdrukken van bestrating door boomwortels Losliggende stoeptegels zorgen voor risico op vallen. Maatregelen kunnen zijn: • Geen maatregel: de mate van opdruk is te beperkt • Preventief: Plaatsen van wortelschermen of -geleiding, het zorgen voor groeiplaatsen van voldoende grootte; • Curatief: Boomspiegel of plantvak vergroten of verharding ophogen. Als de hinder objectief buitensporig is, treft de gemeente passende maatregelen. Is dat niet zo, dan wordt een verzoek afgewezen of (deels) meegenomen bij regulier onderhoud.

Schaduw in huis of tuin In sommige gevallen zijn er alternatieven mogelijk. Roetdauw ofwel ‘plak’ op geparkeerde auto’s, is vervelend, maar wellicht kan er dichtbij geparkeerd worden. Welke maatregel wordt genomen, hangt af van de aard van de hinder. Vaker vegen kan bijvoorbeeld helpen om de hinder van bladval te verminderen.

Bladluis Honingdauw of roetdauw zorgt voor plak op auto’s. Mogelijke maatregelen: • Geen maatregel: slechts een beperkt deel van het jaar en/of er is geen sprake van ernstige hinder; • Preventief: boomsoorten toepassen die minder gevoelig zijn en/of een juiste groeiplaats inrichten;

62

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

Minder daglicht in hoofdverblijfsruimte huis of tuin door schaduwwerking boom. Mogelijke maatregelen: • Geen maatregel: de boom stond er al bij betrekken huis. Hinder is beperkt van aard, alleen in de zomer of beperkt deel van de dag en/of niet buitenproportioneel. Slechts in uitzonderlijke situaties leidt schaduwwerking tot maatregelen. • Preventief: geen of grote boomsoorten op gepaste afstand van huizen planten; • Curatief: door monitoring de mate van schaduwwerking beoordelen gedurende het groeiseizoen. Of snoei van enkele probleemtakken op boomtechnisch verantwoorde wijze.

Allergie

Bladval

Allergische reacties, zoals brandharen van de eikenprocessierups of pollen bij hooikoorts, kunnen tijdelijk ernstig zijn voor de gezondheid. Maatregelen kunnen zijn: • Geen maatregel: pollen worden ver verspreid, dus de hinder is moeilijk te vermijden. • Preventief: verbetering van de biodiversiteit (meer natuurlijke vijanden); geen aanplant van allergene soorten (berk, els, hazelaar) nabij scholen en sportvelden. • Curatief: tijdelijke markering van bomen, verwijderen van brandharen (opzuigen), of het verwijderen van allergene bomen nabij gevoelige locaties zoals schoolpleinen of slaapkamers.

Paden zijn minder toegankelijk of glad in de herfst. Maatregelen kunnen zijn: • Geen maatregel: hinder is tijdelijk van aard, meestal niet buitenproportioneel • Preventief: geen • Curatief: het plaatsen van bladkorven in wijken of regelmatig blad vegen met name bij slecht verterend blad (bijvoorbeeld plataan of Amerikaanse eik).

Opdruk van bestrating door boomwortels

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

63

Bijlage 8 Enquête over groen In opdracht van gemeente Roerdalen is in mei 2025 een onderzoek uitgevoerd over het groen in de gemeente. De gemeente wilde door middel van het onderzoek in kaart brengen hoe de inwoners denken over het verhogen van de hoeveelheid openbaar groen in de gemeente. In totaal hebben 319 respondenten deelgenomen aan het onderzoek.

Respondenten vinden het openbaar groen in de gemeente vooral belangrijk als: • manier om de buurt mooier te maken (87%); • manier om meer biodiversiteit in de buurt te krijgen (86%); • plek om te bewegen en spelen (84%). Respondenten staan vooral positief tegenover de volgende manieren van het verbeteren van de klimaatbestendigheid en biodiversiteit: • planten van bomen (90%); • informatie geven aan inwoners over hoe ze zelf kunnen bijdragen aan het verbeteren van de klimaatbestendigheid en biodiversiteit (82%); • inwoners helpen bij het verbeteren van de klimaatbestendigheid en biodiversiteit (82%).

Extra groen in de wijk

64

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

Huidige openbaar groen De mate van tevredenheid over het openbaar groen in hun straat is verdeeld. Ongeveer twee vijfde is (zeer) tevreden over de hoeveelheid openbaar groen (41%) en de kwaliteit van het openbaar groen (39%), terwijl 32% (zeer) ontevreden is over deze aspecten. Daarnaast is 36% (zeer) tevreden over de soorten openbaar groen en het onderhoud van het openbaar groen, terwijl hier ongeveer een derde (zeer) ontevreden is. Ook in de open antwoorden is de verdeeldheid te zien. Zo zijn er respondenten die aangeven dat het groen in hun buurt goed wordt onderhouden. Aan de andere kant zijn er respondenten die aangeven dat er in hun buurt geen openbaar groen is of dat het openbaar groen niet of niet goed wordt onderhouden. Daarnaast ervaren sommige respondenten overlast door de bomen in hun straat, terwijl andere respondenten juist graag meer bomen willen.

Groenvak Zandstraat Montfort

Belang van openbaar groen Respondenten vinden het openbaar groen in de gemeente vooral belangrijk als: • manier om de buurt mooier te maken (87%); • manier om meer biodiversiteit in de buurt te krijgen (86%); • plek om te bewegen en spelen (84%). Het openbaar groen als plek om meer toeristen te trekken wordt minder belangrijk gevonden. Zo vindt 37% dit (zeer) belangrijk, terwijl 34% dit (zeer) onbelangrijk vindt. Met name respondenten uit Montfort vinden dit onbelangrijk. 35% van de respondenten geeft aan dat er nog aanvullende redenen zijn waarom openbaar groen belangrijk is. Deze redenen lopen uiteen van dat het goed is voor de leefbaarheid en uitstraling tot dat het goed is voor de (geestelijke) gezondheid en voor de dieren en het klimaat.

Meer openbaar groen Respondenten zien in hun buurt mogelijkheden voor meer openbaar groen op stoepen (45%), in hun straat (38%) en op speelvelden of (school)pleinen (34%).

Hier staat tegenover dat 25% van de respondenten geen ruimte voor meer openbaar groen in hun buurt ziet. Relatief veel respondenten uit Montfort zien mogelijkheden voor meer groen in hun straat, terwijl relatief veel respondenten uit Posterholt mogelijkheden zien op speelvelden en (school)pleinen. Wat soorten openbaar groen betreft, hebben de respondenten vooral een voorkeur voor bomen (73%) en verder dat de respondenten graag bloemen / bloeiende planten willen zien. Met name gezinnen met kinderen hebben een voorkeur voor bomen. De drie belangrijkste voorwaarden wanneer er gezorgd wordt voor meer groen in de buurt zijn volgens de respondenten dat: • het veilig is (81%); • het goed in het landschap past (66%); • het er mooi uitziet (59%). Met name respondenten uit Montfort en Posterholt vinden het belangrijk dat het groen goed in het landschap past en met name respondenten uit Melick vinden het belangrijk dat het er mooi uitziet.

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

65

Klimaatbestendigheid en biodiversiteit Van de verschillende manieren waarop de gemeente de klimaatbestendigheid en biodiversiteit verbetert / kan verbeteren, staan de inwoners vooral positief tegenover: • planten van bomen (90%); • informatie geven aan inwoners over hoe ze zelf kunnen bijdragen aan het verbeteren van de klimaatbestendigheid en biodiversiteit (82%); • inwoners helpen bij het verbeteren van de klimaatbestendigheid en biodiversiteit (82%); • plaatsen van insectenhotels (79%); • vervangen van (overbodige) tegels in de stoep door groen (77%). Over het minder maaien en het laten liggen van dode takken zijn de respondenten minder positief. Respectievelijk 24% en 39% is hier (zeer) negatief over. Met name respondenten uit Montfort zijn negatief over het laten liggen van dode takken. 30% geeft aan dat er nog andere maatregelen zijn

66

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

die de gemeente kan nemen om de klimaatbestendigheid en biodiversiteit in Roerdalen te verbeteren. Deze maatregelen lopen uiteen van groene daken tot het motiveren van inwoners om de bestrating in tuinen te verminderen.

Plan van gemeente 89% van de respondenten staat (zeer) positief tegenover het plan van de gemeente om de hoeveelheid groen in de gemeente te verhogen en 2% staat hier (zeer) negatief tegenover. De respondenten die er (zeer) negatief tegenover staan, geven aan dat ze het niet nodig vinden of dat het huidige groen eerst goed moet worden onderhouden. Uit de open antwoorden van de respondenten die er (zeer) positief tegenover staan, blijkt dat er respondenten zijn die blij zijn met de plannen, maar die aangeven dat het dan wel goed moet gebeuren / goed onderhouden moet worden.

Grote Amerikaanse eiken Daelenbroekweg

Colofon Titel Tekst Foto’s en afbeeldingen Vormgeving

Natuurlijk Groen Roerdalen 2025-2050, september 2025 EKootree en gemeente Roerdalen EKootree en gemeente Roerdalen Hoenenenvandooren.nl

Natuurlijk groen Roerdalen 2025 - 2050

67