03 Bijlage 1 Kadernota 2026

29

!"#$%&$%'()!"0&.99$-."1)6291%+$')+"#$%J+4#) ! "#$%&'#!(#&!)*+,*%((%!N! .%/$#'0'/,! X#/!%%/&%$!(#/8#/!=%/!0#!Q:&0++*9%():8!'8!B$%%*!=++*!##/!=+$,#/0#!8&%);!_'#*6'@!'8!,+#0#! 6#,#$#'0'/,!#88#/&'##$!=++*!##/!0::*?%(#!0++*V!#/!:'&8&*++(!/%%*!*#,:$'#*!7#*B;! C+#$'95&'/,! <#!=%B,*+#)!+/0#*5+:0E!+/?#!6:'&#/0'#/8&E!7#*B&!/%!0#!8%(#/=+#,'/,!+)!##/!$+9%&'#!=#*0#*! =%/:'&!0+*)8,#*'95&#!,#0%95&#!%%/!+/&7'BB#$'/,!#/!'/&#,*%&'#;!H+$0+#/0#!6#(#/8'/,!#/!0#! 6#?#&&'/,!7%%*6+*,#/!'8!5'#*!##/!+/0#*0##$!=%/;!H++*!/'#:7#!'/8&*++(!'8!0#!Q:&0++*9%():8! +),#*'95&;!! Q)!0#!Q:&0++*9%():8!0+#/!0##$/#(#*8!7#*B#*=%*'/,!+)!(#&!'/&#/8'#=#!6#,#$#'0'/,E!,#*'95&!+)! )#*8++/$'@B#!,*+#'!#/!=++*6#*#'0'/,!+)!7#*B;!<#!B*%95&!=%/!0#!Q:&0++*9%():8!$',&!'/!0#! 9+(6'/%&'#!=%/!6#,#$#'0'/,!#/!=%B,#*'95&!$#*#/;!H++*!B%/0'0%&#/!0'#!B$%%*!?'@/!=++*!0#!=+$,#/0#! 8&%)!7'$$#/!7#!8&%*&#/!(#&!##/!0++*8&*++(&#%(E!7%%*!?'@!+/0#*!6#,#$#'0'/,!=%/!##/!8+9'%%$! 5+=#/'#*!(##0*%%'#/!6'//#/!0#!,#(##/&#$'@B#!6:'&#/0'#/8&;!W#!/#(#/!&+&!(#0'+!232A!0#!&'@0!+(! &#!$#*#/!=%/!#*=%*'/,#/!(#&!6#,#$#'0'/,!=%/!##/!8+9'%%$!5+=#/'#*!'/!5#&!?+,#/%%(0#! 0++*8&*++(&#%(;!<%%*/%!6#)%$#/!7#!+>!#/!5+#!7#!0'&!8&*:9&:*##$!!=#*%/B#*#/!'/!0#!6#,*+&'/,;! ! H++*!0#!,#)$%/0#!+)*'95&'/,!=%/!##/!O#/8+/&7'BB#$6#0*'@>!KOQTL!6'#0&!0#!+:&0++*9%():8!B%/8! +(!0#?#!%%/)%B!=#*0#*!:'&!&#!6+:7#/;!<++*!,+#0#!8%(#/7#*B'/,!#/!0:'0#$'@B#!%>8)*%B#/!+/&8&%%&!

##/!$+B%$#!B#&#/!0'#!$#'0&!=%/!'/8&*++(!/%%*!7#*B!`!(#&!6#8&%%/8?#B#*5#'0!%$8!0+#$;! ! <++*!0#!8%(#/7#*B'/,!(#&!)%*&'@#/!%$8!OX"V\<E!abF!T:'&#/B%/8#/!#/!(+,#$'@B!5#&!&+#B+(8&',#! OQTE!6+:7&!"+#*0%$#/!%%/!##/!(+0#$!7%%*'/!):6$'#B#!('00#$#/!0+#$,#*'95&!7+*0#/!'/,#?#&!=++*! (#/8#/E!/'#&!=++*!8&*:9&:*#/;!<%%*6'@!7+*0&!,#B#B#/!/%%*!##*$'@B#!>'/%/9'#*'/,E!0:'0#$'@B#! *+$=#*0#$'/,!#/!=++*%$D!7%&!'#(%/0!/+0',!5##>&!+(!(##!&#!B://#/!0+#/;!a'#&!&'@0#$'@BE!(%%*! 6$'@=#/0;!<cc*!?'&!0#!(##*7%%*0#;! ! S'/%/9'##$!#>>#9&! >$1%+0."1)?@?A) BC;)?@?D) BC;)?@?E) BC;)?@?F) GHI) ^3;333! ! ! ! 1/9'0#/&##$! Q/0#*6+:7'/,! W#!/#(#/!&+&!(#0'+!232A!0#!&'@0!+(!&#!$#*#/!=%/!#*=%*'/,#/!(#&!6#,#$#'0'/,!=%/!##/!8+9'%%$! 5+=#/'#*!'/!5#&!?+,#/%%(0#!0++*8&*++(&#%(;!<%%*/%!6#)%$#/!7#!+>!#/!5+#!7#!0'&!8&*:9&:*##$! =#*%/B#*#/!'/!*#$%&'#!&+&!5#&!OQT!#/!5+#!0'&!=#*&%%$0!7+*0&!'/!0#!6#,*+&'/,;!

30

4.7 Programma 7: Bestuur, organisatie en dienstverlening Strategisch programmadoel: een open en transparante vorm van besturen. Een communicatieve organisatie, die de kracht van de samenleving ondersteunt en stimuleert, ruimte geeft aan initiatieven en de gemeenschap als partner betrekt.

Inleiding

omgeving waarin talent zich kan ontplooien. Daarmee wil-

Dit programma draait om hoe we samenwerken.

len we niet alleen inspelen op de behoeften van vandaag,

Niet alleen binnen onze organisatie, maar ook met inwo-

maar ook bouwen aan een veerkrachtige organisatie voor

ners, vrijwilligers, ondernemers en partners. Samen zetten

de toekomst. Aan het einde van dit jaar presenteren we

we stappen richting een toekomst waarin iedereen zich ge-

een heldere visie en een concreet plan van aanpak om deze

zien, gehoord en gewaardeerd voelt.

ambities verder vorm te geven en onze positie als aantrekkelijke werkgever te versterken.

Onze manier van samenwerken begint bij vertrouwen. We geven mensen verantwoordelijkheid, behandelen elkaar

We willen een goede werkgever zijn. Daarom werken we

met respect en gaan uit van gelijkwaardigheid. Zo ontstaat

samen met de MER-organisaties aan een arbeidsmarktpro-

er ruimte voor initiatief, groei en echte verbinding. Door

fiel van Roerdalen én de ontwikkeling van onze medewer-

samen te doen versterken we onze gemeenschappen,

kers. Komend jaar blijkt of dit voldoende is om ook jong

maakt ze veerkrachtiger en weerbaarder. Samenwerken

talent te werven en ontwikkelkansen te geven.

vraagt ook om heldere kaders, daar dragen de participatieverordening en projectmatig werken aan bij. Samenwer-

De focus voor communicatie ligt op het vergroten van de

ken is niet alleen binnen onze eigen gemeentegrenzen

communicatiekracht van de organisatie. Niet meer ‘com-

maar ook daarbuiten belangrijk. Deelname in een regio-

municeren omdat het kan’ maar een ontwikkeling naar

deal is hier een goed voorbeeld van.

‘communiceren, zodat’: communiceren met impact. Bestaanszekerheid, duurzaamheid en het actieplan versnel-

Om een kundige partner te zijn bij de complexe uitdagin-

len woningbouw vormen hierbij drie belangrijke thema’s.

gen waar we voor staan moeten we blijven investeren in

Monitoren wat er leeft of schuurt in de samenleving

de ontwikkeling van onze eigen organisatie.

maakt omgevingsgericht communiceren mogelijk. Hierbij is het uitgangspunt: de juiste en heldere informatie voor

Wij zetten ons sterk in op de ontwikkeling en toekomstbe-

de juiste persoon via het juiste kanaal op het juiste

stendigheid van onze organisatie en om aantrekkelijk te

moment. Dit is een taak voor vakgroep communicatie als

blijven als werkgever, juist in deze krappe arbeidsmarkt.

vakinhoudelijke experts én voor de gehele organisatie.

We investeren in het vergroten van kennis, het verbeteren

Iedereen heeft een taak en verantwoordelijkheid op het

van processen en het creëren van een inspirerende werk-

gebied van communicatie.

31

Overzicht van de ontwikkelingen in dit programma

!"#$%&$%'()*+,$")#-$").$%-%#$"/"0) ! "#$%&'#!(#&!)*+,*%((%!-.!/! 0%1$#'2'1,3!4#*%12#*#12#!5#&,#6'1,!*+12+(!)%*&'7')%&'#!'1&#,*#*#1!'1!+18!5#*9:! ! ;+#$'7<&'1,3! ! =1!/>/?@/>/A!5+*2&!2#!1'#B5#!)%*&'7')%&'#6#*+*2#1'1,!(#&!B'&2%%,*#7<&!6+*(,#,#6#1:!C#! 7+18#DB#1&'#8!2%%*6%1!,%%1!5#!'1!/>/A!6#*%19#*#1!'1!+1E#!5#*95'FE#1:!CB'2#$'F9#!%G8)*%9#1.! *'7<&$'F1#1!#1!%G5#,'1,89%2#*8!E+*,#1!#*6++*!2%&!5#!'1!2#!8%(#15#*9'1,!6++*!+1E#!'15+1#*8!##1! 7+18#DB#1&#!#1!H#&*+B5H%*#!)%*&1#*!E'F1:!! ! I#!E'#1!##1!&+#1%(#!6%1!'15+1#*8!2'#!&%9#1!6%1!2#!,#(##1&#!5'$$#1!+6#*1#(#1:!I'F! +12#*8&#B1#1!2#E#!'1'&'%&'#6#1!5%%*!1+2',!G'1%17'##$:!J(!##1!)'$+&!&#!8&%*&#1!'8!#*!##1!##1(%$',#! H'F2*%,#!(+,#$'F9!6%1B'&!<#&!#K)#*'(#1&##*HB2,#&:!I%11##*!2#!)'$+&!<#&!,#5#18&#!#GG#7&!+)$#6#*&.! +12#*E+#9#1!5#!<+#!5#!<#&!'1'&'%&'#G!8&*B7&B*##$!9B11#1!+12#*8&#B1#1!B'&!2#!*#,B$'#*#!H#8&%%12#! HB2,#&&#1:!! ! =1!7%)%7'&#'&8)$%11'1,#1@)*+F#7&)$%11#1!<+B2#1!5#!*#9#1'1,!(#&!2#!H#1+2',2#!B*#1!6++*!2#! &+#,#1+(#1!)%*&'7')%&'#!5#18#1!#1!#'8#1:! !

32

!"#$%&$%'())1$2+,$"3/45)'%-0%+,,+)6/$"78.$%3$"/"0) ! "#$%&'#!(#&!)*+,*%((%!-.!/!! 0%1$#'2'1,!! I#!5'$$#1!2#!95%$'&#'&!6%1!+1E#!2'#18&6#*$#1'1,!6#*2#*!L,#E%(#1$'F9M!6#*H#&#*#1:!! ! ;+#$'7<&'1,! =1!"+#*2%$#1!E'#1!5#!2'#18&6#*$#1'1,!%$8!##1!('22#$!+(!'15+1#*8!%7&'#G!&#!H#&*#99#1!H'F!+1E#! ,#(##187<%)!#1!<#1!&#!G%7'$'&#*#1!'1!<#&!H'F2*%,#1!%%1!##1!$#6#12',.!E+*,E%%(!#1!<#7<&! 8%(#18)#$:!J1E#!%%1)%9!,%%&!6#*2#*!2%1!<#&!$+B&#*!B'&6+#*#1!6%1!5#&&#$'F9#!&%9#1N!<#&!2*%%'&!+(! <#&!6+*(,#6#1!6%1!##1!,#E%(#1$'F9#!%(H'&'#!#1!<#&!+1&5'99#$#1!6%1!##1!&+#9+(8&!5%%*'1!5#! #$9%%*!6#*8&#*9#1!#1!8%(#1!6++*B'&,%%1:!C%%*!2*%,#1!6#*&*+B5#1.!6#*%1&5++*2#$'F9<#'2.!*#8)#7&! #1!,#$'F95%%*2',<#'2!%$8!+16#*%12#*$'F9#!5%%*2#1!'1!#$9#!<%12#$'1,!#1!H#8$'88'1,!%%1!H'F:! ! 9$0/-"+3$)7+,$"&$%5/"0! O%(#1!(#&!2#!,#(##1&#1!P%%8,+B5!#1!Q7<&ROB8&#*#1!6+#*#1!5#!##1!'1&#,*%%$!)*+,*%((%! 2'#18&6#*$#1'1,!B'&:!C'&!)%*&1#*87<%)!*'7<&!E'7<!+)!,*+&#*#!6*%%,8&B99#13!5#!8&#((#1! 5#*9)*+7#88#1!+)!#$9%%*!%G.!+)&'(%$'8#*#1!#1!6#*H#&#*#1!2#!9$%1&*#'E#1.!#1!*#%$'8#*#1! ,#E%(#1$'F9#!)*+F#7&#1!6++*!2#!'()$#(#1&%&'#!6%1!1'#B5#!5#&R!#1!*#,#$,#6'1,:!C++*!2#E#! HB12#$'1,!6%1!9#11'8!#1!('22#$#1!6#*,*+&#1!5#!2#!95%$'&#'&!#1!#GG'7'S1&'#!6%1!2#!2'#18&6#*$#1'1,! 6++*!%$!+1E#!'15+1#*8:! ! :-5+3$)++"'+5! C#!$+9%$#!B'&5#*9'1,!6%1!+1E#!2'#18&6#*$#1'1,8%(H'&'#!'1!"+#*2%$#1!*'7<&!E'7<!+)!<#&!6#*8&#*9#1!

6%1!2#!&+#,%19#$'F9<#'2.!<#&!H#1B&&#1!6%1!&#7<1+$+,'87<#!(+,#$'F9<#2#1!#1!<#&!6#*,*+&#1!6%1!2#! H#&*+99#1<#'2!6%1!+1E#!'15+1#*8:!I#!'16#8&#*#1!'1!<#&!6#*H#&#*#1!6%1!+1E#!&#$#G+1'87<#!#1! 2','&%$#!2'#18&6#*$#1'1,!2++*!H'F6++*H##$2!5%7<&R!#1!%1&5++*2&'F2#1!&#!6#*9+*&#1:!;#,#$'F9#*&'F2! E#&&#1!5#!'1!+)!2#!'1E#&!6%1!9B18&(%&',#!'1&#$$',#1&'#:!!!

!"#$%&$%'()!%0+"/7+8/$-"8&/55$3/"0)) ! "#$%&'#!(#&!)*+,*%((%!-.!/.!T.!U.!?.!A! 0%1$#'2'1,! I#!5'$$#1!%$8!+*,%1'8%&'#!H$'F6#1!+1&5'99#$#1!#1!9B11#1!%%18$B'&#1!H'F!6*%,#1!6%1!+1E#!'15+1#*8.! 6#*#1','1,#1.!H#2*'F6#1!#1!2#!*#,'+:!! ! ;+#$'7<&'1,! V'F2*%,#1!%%1!,#$B9!#1!$#6#186+$2+#1'1,!6%1!%$$#!(#18#1!'1!"+#*2%$#1!2%&!'8!5%%*!5#!'#2#*#!2%,! %%1!5#*9#1:!C%&!2+#&!'#2#*##1!6%1B'&!E'F1@<%%*!#',#1!)$#9@*+$!'1!2#!+*,%1'8%&'#:!J1E#! +*,%1'8%&'#+1&5'99#$'1,!'8!H#2+#$2!+(!'12'6'2B#1!#1!&#%(8!&#!+12#*8&#B1#1!H'F!2#!6#*%12#*#12#! 6*%%,!6%1!2#!8%(#1$#6'1,:!W+!H$'F6#1!5#!%$8!+*,%1'8%&'#!#1!(#18!,#E+12!#1!9B11#1!5#!2#!H#8&#! *#8B$&%&#1!H#*#'9#1!(#&!#1!6++*!+1E#!'15+1#*8:!! ! I#!H$'F6#1!<'#*H'F!9*'&'87<!9'F9#1!1%%*!+1E#!G+*(%&'#!#1!GB17&'#8!H'11#1!+1E#!+*,%1'8%&'#:!I#!E'#1! +1E#!8%(#1$#6'1,!8&##28!(##*!6#*FB*'2'8#*#1:!W+!(%9#1!+1E#!HB*,#*8!'1!&+#1#(#12#!(%&#!,#H*B'9! 6%1!FB*'2'87<#!(+,#$'F9<#2#1!E+%$8!<#&!'12'#1#1!6%1!I++!6#*E+#9#1!#1!<#&!%%16*%,#1!6%1! 1%2##$7+()#18%&'#:!X#&!6#*5#*9#1!6%1!2#E#!%%16*%,#1!6#*#'8&!#K&*%!7%)%7'&#'&!5%&!$#'2&!&+&! <+,#*#!9+8&#1:!! ! J+9!E'#1!5#!H'F!2#!*#,'+2#%$!2%&!#*!(##*!)*+7#8+12#*8&#B1'1,!'1!+1E#!+*,%1'8%&'#!5+*2&!,#6*%%,2! 2%1!##*2#*!,#2%7<&:!C%%*+(!5'$$#1!5#!6++*!2#!9+(#12#!&5##!F%%*!<'#*!#K&*%!7%)%7'&#'&!6++*!6*'F! (%9#1:!C#E#!7%)%7'&#'&!5+*2&!,#6*%%,2!6%1B'&!(##*2#*#!&#%(8.!%G<%19#$'F9!6%1!2#!&<#(%Y8!2'#!

H#8)*+9#1!5+*2#1:!X#&!HB2,#&!2%&!5'F!<'#*!%%16*%,#1!'8!'17'2#1&##$.!+(2%&!2%%*1%!2#! 5#*9E%%(<#2#1!+6#*,%%1!1%%*!2#!)*+F#7&H#,#$#'2'1,8R!+G!B'&6+#*'1,8G%8#:!! ! I#!,%%1!6#*2#*!(#&!)*+F#7&(%&',!5#*9#1:!I#!5'$$#1!2#E#!(%1'#*!6%1!5#*9#1!6#*2#*!H+*,#1!'1! +1E#!+*,%1'8%&'#:!I'F!E'F1!#*6%1!+6#*&B',2!2%&!)*+F#7&(%&',!5#*9#1!+18!<#$)&!+18!+(!(##*!,*')!&#! 9*'F,#1!+)!'1E#&!6%1!(#2#5#*9#*8.!*#8B$&%%&!#1!,#$2:!

! ! Z'1%17'##$!#GG#7&! ;$0%-8/"0)<=<>) ?@9)<=<A) ?@9)<=<B) ?@9)<=<C) DE*) -??:>>>! -??:>>>! -??:>>>! -??:>>>! O&*B7&B*##$! -??:>>>! -??:>>>! ! ! =17'2#1&##$! -?:>>>! ! ! ! =17'2#1&##$! •! I#!H*#'2#1!2#!<B'2',#!FB*'2'87<#!7%)%7'&#'&!(#&!-.?!G&#!L-??:>>>M!+(!E+!2#!FB'8&#!FB*'2'87<#! +12#*8&#B1'1,!&#!9B11#1!H$'F6#1!H'#2#1:!! ! •! Q*!5+*2&!'1!+1E#!+*,%1'8%&'#!(##*!)*+7#8+12#*8&#B1'1,!H'F!2#!"#,'+2#%$!,#6*%%,2!2%1! 6#*5%7<&:!I'F!6#*5%7<&#1!6++*!/!F%%*!<'#*!-.?!G&#!L-??:>>>M!6++*!1+2',!&#!<#HH#1:!! ! •! 4++*!<#&!6#*2#*!H+*,#1!6%1!)*+F#7&(%&',!5#*9#1!'8!'1!/>/A!'17'2#1&##$![!-?:>>>!1+2',! +12#*!%12#*#!6++*!'1E#&!6%1!)*+F#7&7+%7<#8!#1!+)$#'2'1,:! ! !

33

!"#$%&$%'()F/8.-$%)G%H-);$3$/#)E9DIJ)++"H/$#$")K$%/-#/$5)?$#/7LM)!"#$%2-$5)) ! "#$%&'#!(#&!)*+,*%((%!16&! 0%1$#'2'1,3!! 4+$,#18!2#!0*H+5#&!(+#&#1!5#*9,#6#*8!<B1!5#*91#(#*8!)#*'+2'#9!##1!\*#6#1&'#G!P#2'87<! J12#*E+#9!L\PJM!%%1H'#2#1:!! ! ;+#$'7<&'1,3! =1!/>/?!5+*2&!##1!,#<##$!1'#B5#!"'8'7+!=16#1&%*'8%&'#!]!Q6%$B%&'#!L"=]QM!#1!H'FH#<+*#12!\$%1!6%1! 0%1)%9!+),#8&#$2:!X#&!%%1H'#2#1!6%1!##1!\#*'+2'#9!0*H#'28,#E+12<#'289B12',!J12#*E+#9!L\0^JM! 2%15#$!\#*'+2'#9!P#2'87<!J12#*E+#9!L\PJM!'8!##1!5#&&#$'F9#!6#*)$'7<&'1,.!2'#!+)!2'&!(+(#1&! +1&H*##9&!'1!<#&!&+&%$#!0*H+H#$#'2:!! I#!5'$$#1!\0^J!+G!\PJ!%%1!%$$#!(#2#5#*9#*8!%%1H'#2#1:!! ! Q#1!\0^J!'8!,#*'7<&!+)!%*H#'28,#*#$%&##*2#!,#E+12<#'28*'8'7+Y8!E+%$8!G_8'#9#!H#$%8&'1,!+G! 5#*92*B9H#$#6'1,:!`%%8&!<#&!%%1H'#2#1!6%1!##1!\0^J!9%1!##1!5#*9,#6#*!#*!++9!6++*!9'#E#1!##1! \*#6#1&'#G!P#2'87<!J12#*E+#9!L\PJM!%%1!&#!H'#2#1:!! ! Q#1!\PJ!,%%&!6#*2#*:!Q#1!\PJ!7+(H'1##*&!%*H#'28*'8'7+Y8!(#&!H*#2#*#!,#E+12<#'28&<#(%Y8!E+%$8! $##G8&'F$!#1!(#1&%$#!,#8&#$2<#'2:!! C++*!##1!\PJ!8&*B7&B*##$!'1!&#!E#&&#1!6+$2+#&!##1!+*,%1'8%&'#!%%1!2#!5#&&#$'F9#!6#*)$'7<&'1,!#1! '16#8&##*!F#!'1!E+5#$!<#&!5#$E'F1!#1!2BB*E%(#!'1E#&H%%*<#'2!6%1!(#2#5#*9#*8:!! ! Q#1!%$,#(#1#!*'7<&$'F1!'8!+(!##1!\PJ!##18!'1!2#!2*'#!&+&!6'FG!F%%*!%%1!&#!H'#2#1! ! Z'1%17'##$!#GG#7&! ;$0%-8/"0)<=<>) ?@9)<=<A) ?@9)<=<B) ?@9)<=<C) DE*) -A:>>>! ! ! -A:>>>! O&*B7&B*##$! J12#*H+B5'1,!

\#*!>-:>-:/>/?!5%*#1!#*!-->!(#2#5#*9#*8!'1!2'#18&!H'F!2#!,#(##1&#!"+#*2%$#1:!!C'&!'8!#K7$B8'#G! %$$#!'1<BB*!+)!6#*87<'$$#12#!&<#(%Y8:!C#!9+8&#1!6%1!##1!\PJ!9B11#1!6%*'S*#1!%G<%19#$'F9!6%1!2#! '1<+B2!#1!B'&6+#*'1,:!a'&,#,%%1!'8!6%1!9+8&#1!*+12![!-?>!'$%)&$%5"$,$%N)! !

34

!"#$%&$%'()O$%"8+5$"P#/+3--0)J)&$)#-$")#$)0-$#$)#/"0$")0-$#) ! "#$%&'#!(#&!)*+,*%((%!-.!/.!T.!U.!?.!A! 0%1$#'2'1,3!! CB'2#$'F9<#'2!'1!)*'+*'&#'&#1!#1!&%9#1!2'#!)%88#1!H'11#1!+1E#!('22#$#1!LG'1%17'##$!#1!7%)%7'&#'&M:!! ! ;+#$'7<&'1,3! J(!&#!9B11#1!H#)%$#1!+G!5#!2#!,+#2#!2'1,#1!2+#1!#1!+G!5#!2#E#!2%1!++9!,+#2!2+#1!'8!<#&!1+2',! +(!&#!9+(#1!&+&!##1!'1&#,*%%$!%G5#,'1,89%2#*!5%%*$%1,8!9#BE#8!,#(%%9&!9B11#1!5+*2#1!#1!G+7B8! %%1,#H*%7<&!9%1!5+*2#1:!! J(!&+&!##1!%G5#,'1,89%2#*!&#!9+(#1!'8!(##*!2B'2#$'F9<#'2!1+2',!+6#*!2#!6#*87<'$$#12#!&%9#1!2'#! 5#!%$8!,#(##1&#!B'&6+#*#1:!! I#!5'$$#1!2%1!++9!%$$#!&%9#1!6%1!2#!,#(##1&#!,%%1!%1%$_8#*#1!5%%*H'F!5#!##1!%%1&%$!6*%,#1!,%%1! H#%1&5++*2#13!! R! !"#$%#&''()$*#)$%#(#"+$)#,$'',-"#,$.',$##,$)''/0$=8!2'&!<#&!*'F9.!2#!)*+6'17'#!+G!E'F1!5#!2%&! E#$G:!Q1!'1!<+#6#**#!'8!#*!H'F!(#2#5'128&%9#1!2#!(+,#$'F9<#'2!+(!<#&!H#$#'2!5#$!E#$G!'1!&#! 6B$$#1N! R! *1#$+2''3)$+#$)''/$%"4$'',$+#$5"66"#$.',$1,-#$3#5##,)#0!!I#!<#HH#1!1B!%$8!,*+&#!+),%6#8! 2BB*E%%(<#'2.!5+1#1!#1!H#8&%%18E#9#*<#'2N$ R! 7,$*1#.#22#$-"4,$!#$5##24'2"3#$.#2&("8*)",3#,$'',3#3'',$.112$+#$9").1#2",3$.',$+#-#$)''/0$ P##*F%*',#!6#*)$'7<&'1,#1!9B11#1!H#8&%%1!B'&!7+1&*%7&#1!(%%*!9B11#1!++9!H#&*#99'1,! <#HH#1!+)!8%(#15#*9'1,86#*H%12#1N$ R! !#(/$.'6)3#6)#(+$%#(#"+$*#%%#,$!#$%",,#,$+#-#$)''/0$ R! !#(/#$5"++#(#,$-"4,$,1+"3$15$+#-#$)''/$31#+$9")$)#$.1#2#,0$X#&!,%%&!<'#*H'F!+(!E+5#$!

G'1%17'S$#!('22#$#1!%$8!7%)%7'&#'&.!(%%*!++9!2#!5'FE#!5%%*+)!5#!2#!&%%9!B'&6+#*#1:$ R! :#(/#$)2#,+6$-"#,$!#$+"#$!#$51#)#,$.#2)'(#,$,''2$##,$;",',8"<(#!$ ! 0$8!2'&!'1E'7<&!2B'2#$'F9!'8!5'$$#1!5#!2%%*1%!8%(#1!(#&!2#!*%%2!#1!2#!'15+1#*8!2#!2'%$++,!%%1,%%1! #1!2#!9#BE#8!6++*!2#!&+#9+(8&!(%9#1:!!

35

5. Financiële positie We willen een begroting die structureel op orde is. Waarin

niet meer nodig om de algemene reserve als structureel

uitgaven en inkomsten met elkaar in evenwicht zijn. Met

dekkingsmiddel in te zetten. Voor de jaren 2026 en 2027

een weerstandscapaciteit om risico's op te kunnen vangen

ontstond een positief beeld. De jaren 2028 en 2029 bleven

en een schuldniveau dat op een acceptabel niveau ligt.

echter negatief. Dit komt vooral doordat de gemeentefondsuitkering voor deze jaren voor het onderdeel jeugd

Begin 2025 is met de raadswerkgroep gecommuniceerd

weer naar beneden is bijgesteld. Het Rijk gaat ervan uit

dat op basis van de ontwikkelingen die we toen zagen we

dat de maatregelen die zij nemen uiteindelijk zorgen voor

zouden afsteven op een negatief saldo in 2026 en de jaren

een daling van de kosten voor jeugdzorg bij de gemeen-

erna. Om dit te voorkomen zijn toen een aantal maatre-

ten. Wij hebben deze daling van de inkomsten niet in

gelen voorgelegd om toch tot een sluitende begroting

mindering gebracht op onze uitgaven.

2026 te komen, waarbij de meerjarenbegroting 20272029 nog steeds negatief was. Eén van deze maatregelen 1

was het inzetten van de algemene reserve .

Ondanks de extra middelen die het Rijk beschikbaar heeft gesteld blijft onze financiële positie onder druk staan. Wel is er in deze kadernota ook ruimte gezocht voor ontwik-

Door het Rijk zijn bij de voorjaarnsota extra middelen be-

kelingen die van belang zijn voor de grote opgaven waar

schikbaar gesteld voor de gemeenten. Hierdoor was het

we als gemeente voorstaan.

5.1 Kaders en “spelregels” begroting 2026-2029 Uitgangspunt voor de begroting 2026-2029 is het meerjarig perspectief van de begroting 2025-2028 en de begrotingswijzigingen tot en met de raad van 30 mei 2025.

!"#$%&"'()(*(+,---

!""#$%#"&'"(#)*+&(,-.-/0-.-1,+&2345+"6,'"(#)*+&(57+$8+(+&("&,*9:,;.,:"+,-.-/

-.-<

-.-=

-.->

-.-1

!"#$%&'()*")(+&,+-(%.)/-&010230104

3516

378756

378729

378007

:""$;,+;#<).+/ !""#$%&'#(")%*+',-"./'**'#-#%%0-1"2$&0"#3'45("+*%*+' 8'5*'.1'0)+0)2(+%0'-6967 @2+*'#1%3'#-"5A"23'# :""$;,+;#<).+/

67 79: B; 604

67 ;<= B6< 2=0

67 ;6> B6< 20>

67 >?? B6< 5>4

?++(@"(+/("*)/-&010530109&)/A#<;)+B&,+-(%.)/-;C)@D)-)/-+/

37>5

35=0

35=0

326=

Voor het opstellen van de begroting 2026 en de meer-

sumptie. Voor contractuele afspraken worden de kos-

jarenbegroting 2027-2029 stellen we voor de volgende

ten conform deze afspraken verhoogd.

uitgangspunten te hanteren.

• Voor de ontwikkelingen van de loonkosten gaan we uit van het eindresultaat Cao gemeenten 2025-2027

• We streven in principe naar een structureel en reëel sluitende begroting, waarbij het uitgangspunt is dat

• Wegens verwachte CAO-ontwikkelingen gaan we voor

in ieder geval begroting 2026 een sluitend saldo heeft

het sociaal domein uit van een index van 4,1% con-

• Wij conformeren ons aan de provinciale richtlijnen uit de begrotingscirculaire 2026.

36

van 22 april 2025.

form CPB-raming februari 2025 CAO-loon marktsector. • Voor belastngen, retributies en leges wordt minimaal

• We gaan voor de exploitie- en investeringsbudgetten

een verhoging van 2,1% gehanteerd conform CPB-ra-

uit van een kostenstijging van 2,1% conform CPB-

ming februari 2025 prijs materiële overheidsconsump-

raming februari 2025 prijs materiële overheidscon-

tie. Deze verhoging komt bovenop de verhogingen

1

Onder voorwaarden mag een deel van de algemene reserve als structureel dekkingsmiddel worden ingezet.

zoals deze al in meerjarigjarig perspectief van de be-

• Voor de streefwaarden voor de bepaling van de

groting 2025 zijn opgenomen. Afvalstoffenheffingen

financiële positie gebruiken we de signalerings-

en rioolrechten worden berekend op basis van kosten-

waarde uit het "Gemeenschappelijk Financieel Toe-

dekkendheid.

zichtkader" van de Provincie.

• We ramen de post onvoorzien op € 25.000 • We hanteren een rekenrente van 3% over het financieringstekort

Bovenstaande uitgangspunten zijn doorgerekend in de financiële positie zoals hieronder verder wordt uitgewerkt.

5.2 Autonome ontwikkelingen We worden geconfronteerd met een aantal ontwikke-

om de bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen,

lingen waar we zelf niet direct invloed op hebben of

bijstellingen als gevolg van trendontwikkelingen en

waar geen keuzevrijheid is. Het gaat bijvoorbeeld

kostprijsindexeringen.

!"#$%&"'()(*(+,---

-.-<

-.-=

-.->

-.-1

?++(@"(+/("*)/-&010530109&)/A#<;)+B&,+-(%.)/-;C)@D)-)/-+/

37>5

35=0

35=0

326=

E/.C)FF+#)/-+/&"#-+*+/+&<).F+()/C')'.1'0)+0)2(%+0'-6967D-A"&'0-0+,+)"-.%%*,*%E'# @+F,*'((+#&'#-E""0-50+F,-'#-(""#"#*$+GG'(+#& I'0$%)A*'-1+F,*'((+#&'#-&'.''#,*'J"#3,-"1E-E""0F%%0,#"*%-K+FG

;?= =H;<9 =H7;<

>=? =H;=? =H>97

?97 =H7?9 <:

?9> =H7?9 67=

E/.C)FF+#)/-+/&"#-+*+/+&<).F+()/-

=8226

=8>=4

0807=

0867>

G"/'";;)/-+/&H+(,%/$+/&'"(.)@+/ I'+(+&A'+3,0'&+"-L+.120&-M""03 !',*0". 8'0E+)')'#*02.-OPK OQK-8")+%%(-3".'+#-L+.20&-M""03 @+F,*'((+#&'#-1+F30%&'-(%&'0-3%#-R-6;H999

B=N6 ;N B<>> ==N B<6

B66: << B<69 ==N B=?

B66: =6= B<69 ==N B?

B66: =77 B<69 ==N B76

G"/'";;)/-+/&H+(,%/$+/&'"(.)@+/

3616

3672

3=7>

3=09

I/$+J+()/-&+/&'()@;;.)@-)/-+/ S#*$+GG'(+#&-(""#G",'# T(&'.'#'-+#3'4'0+#&-G",*'# 85')+J+'G'-50+F,"#*$+GG'(+#&-/"0& U#3'4'0+#&-1'(%,*+#&D-0'*0+12*+',-'#-0')A*'#

B=:N B<99 B>9N =<>

B=:N B<99 B>=< =<>

B=:N B<99 B>=? =<>

B=:N B<99 B>69 =<>

I/$+J+()/-&+/&'()@;;.)@-)/-+/

39>1

39>2

39>9

3940

K)H+(;+&,)@;.+##)/-+/&"#;&-+H%#-&H"/&"<.%/%*+&%/.C)FF+#)/-+/ 8*02)*20''(-0%.'#-8VWX-8*+.2('0+#&-85"0* @+F,*'((+#&-#%%0-.%0G*)"#J"0.-*%0+'J-F'2&3Y"&'0'-1+F30%&'-G+#3'0"5E%#&-B-,")+%%(-.'3+,)A'-+#3+)%*+' Y"&'0'-1+F30%&'-E0"2$'#"5E%#&-)"#J"0.-0'&+"#%('-1'&0"*+#& 8*+F&+#&-VQ@Z,-1'('+3+&+#&-!OS K','0E'#-E""03''(-!',*0".-E""0-.'#,"#*$+GG'(1'30+FJ I"0.+#&-0"122,*'-KWC-[+#,)A%**+#&-'4*0%-"E'0A'%3\ T%#5%,,+#&-E'0,#'(('-$"#+#&1"2$-[+#)(H-1+F,*'((+#&->9]-G",*'#\ PJJ')*'#-J2#)*+'$%%03'0+#&'# U#E"'0+#&-J"0'#/'#1'(%,*+#& @+F,*'((+#&'#-3""0-,*02)*20'('-"#3'0B-'#-"E'0,)A0+F3+#& C+E'0,'#-G('+#'-1+F,*'((+#&'#-(%&'0-3%#-R-6;H999

?; B=H=6; B;9 B7? B;: B;N B=;9 =>> B;7 <9 ==? B67

?; B=H=6; B;9 B7? B;: B<< B699 <9 B;7 <9 ==? B;

?; B=H=6; B;9 B7? B;: B=6= B699 B6N B;7 <9 ==? B?

?; B=H=6; B;9 B7? B;: B=77 B699 <=? B;7 <9 ==? B:

K)H+(;+&,)@;.+##)/-+/&"#;&-+H%#-&H"/&"<.%/%*+&%/.C)FF+#)/-+/

3787>9

378=07

378659

378769

402

=92

378746

3245

!"#$%&/"&"<.%/%*+&%/.C)FF+#)/-+/

37

5.3 Ontwikkelingen en dekking Naast de autonome ontwikkelingen zijn er ook ontwik-

wikkelingen. Voor de incidentele kosten wordt voorge-

kelingen waar we wel een keuze hebben om deze wel of

steld deze te dekken uit de algemene reserve (aangege-

niet te laten plaatsvinden. In hoofdstuk 4 is bij de verschil-

ven met uit AR bij de ontwikkelingen).

lende programma’s toelichting gegeven over deze ont-

!"#$%&"'()(*(+,---

?&*7+@@"3+&("&,"&,A"@@+&(

-.-<

-.-=

-.->

-.-1

8%(3"-#%-%2*"#".'-"#*$+GG'(+#&'#

N6;

<:;

B=H=N7

B;N>

B=99

B=99

B=99

B:> BN9 B;= B;;

B:> BN9 B;= B;;

E/.C)FF+#)/-+/ V0"&0%..%-=-X0%)A*+&'-3"05'# @+1(+"*A''G$'0G V0"&0%..%-6-V%0*+)+5%*+'D-"#3'0,*'2#+#&-'#-/"0& !'0G&'E'0,'0E+)'52#* K'B+#*'&0%*+'123&'* ^"#&'0'#-%)*+E'0+#& _'#*02.-E""0-^'2&3-'#-Q'/+#-O+33'#BL+.120& `"0&-a-I'+(+&A'+3-[2+*-TK\

B:> BN9 B;= B;; B=9;

B:> BN9 B;= B;; B=9;

V0"&0%..%-<-I'+(+&'-3"05'# @%,+,-"5-"03'--E'+(+&A'+3-[2+*-TK\ I'0,*'0G'#-$''01%%0A'+3D-)"#*+#2b*'+*-'#-)0+,+,1'A''0,+#&-[2+*-TK\ W+*10'+3+#&-J"0.%*+'-@ST S5E%#&-/$'0J3+'0'#-

B=99 B?9 B==6 B6=

B=99 B?9 B==6 B6=

B==6 B6=

B==6 B6=

V0"&0%..%-;-!""#".&'E+#& I'0,#'(('#-$"#+#&1"2$--B-A"&'0'-('&',+#G".,*'# K'&+"#%('-*0'GG'0,0"(-!"#'#--B-,%(3"

699 B=N

699 B=N

699 B=N

699 B=N

V0"&0%..%->-O"1+(+*'+*D-+#J0%,*02)*220-'#-"5'#1%%0-&0"'# K'&+'-"5-3'-"#3'0&0"#3-[G%1'(,-'#-('+3+#&'#\ S#*$+GG'(+#&-E%G&0"'5-"#3'0A"23-[2+*-TK\ !'&'#1'A''0,5(%#-"5,*'(('#-[2+*-TK\

B=69 BN9 B<9

B=69

B=69

B=69

V0"&0%..%-?-@',*220D-"0&%#+,%*+'-'#-3+'#,*E'0('#+#& S0&%#+,%*+'"#*$+GG'(+#&--B-2+*10'+3+#&-F20+3+,)A'-"#3'0,*'2#+#& S0&%#+,%*+'"#*$+GG'(+#&--B-50")',"#3'0,*'2#+#&-0'&+"3'%(-[2+*-TK\ S0&%#+,%*+'"#*$+GG'(+#&--B-50"F')*.%*+&-$'0G'#-[2+*-TK\ W+*E"'0-T01"-@'('+3-cKUP

B=;; B=;; B=; B=>

B=;; B=;;

B=;;

B=;;

3781>9

3781=4

K+FF)/-&<).&"#-+*+/+&(+;+(H+ V0"&0%..%-6-V%0*+)+5%*+'D-"#3'0,*'2#+#&-'#-/"0& V0"&0%..%-<-I'+(+&'-3"05'# V0"&0%..%->-O"1+(+*'+*D-+#J0%,*02)*220-'#-"5'#1%%0-&0"'# V0"&0%..%-?-@',*220D-"0&%#+,%*+'-'#-3+'#,*E'0('#+#&

=9; =?9 ==9 =?9

=9; =?9

K+FF)/-&<).&"#-+*+/+&(+;+(H+

222

8%(3"-#%-"#*$+GG'(+#&'#

<9=

E/.C)FF+#)/-+/

38

B=> 3514

3506

6=1

1

1

B6=6

B=H?:=

B=H6=9

=;;

5.4 Reserves De verwachte stand van de algemene reserve is op 31

€ 985.000 voor de jaren 2026 en 2027 blijft de algemene

december 2025 afgerond € 12,9 mln. Voor het weer-

reserve ruim genoeg van omvang voor de afdekking van

standsvermogen hebben we op basis van de jaarreke-

onze risico’s. Ook de solvabiliteitsratio (eigen vermogen

ning 2024 afgerond € 2,1 mln nodig. Na onttrekking

tov totale passiva) blijft hoger dan 20%.

voor de dekking van de incidentele kosten van in totaal

5.5 Risico’s In de voorstellen die nu worden gedaan lopen we op een

• We hebben als Roerdalen al jaren lang regionale trek-

aantal punten meer risico. Gelet op de weerstandsratio

kersrol op het gebied van wonen. Om deze te blijven

van 7,1% (jaarstukken 2024) is het verantwoord deze

uitvoeren is hiervoor extra ondersteuning noodzake-

extra risico’s te nemen.

lijk. We gaan ervan uit dat deze kosten voor een deel

Het gaat hierbij onder andere om:

worden vergoed door de andere regiogemeenten. We

• Door het versnellen van de woningbouw is de ver-

lopen hier een risico dat de ander gemeenten hier niet

wachting dat er meeropbrengsten leges worden ge-

mee akkoord gaan.

genereerd. Vanaf de begroting 2025 zijn hiervoor al

• Bij de bepaling van de algemene uitkering zijn we bij

extra te verwachten inkomsten opgenomen. In deze

de maatstaf lage huishoudens uitgegaan van het ho-

kadernota nemen we nog € 200.000 structureel extra

gere laatst bekende aantal.

op. Hiermee nemen we wel bewust meer risico, aan-

• Voor de ontwikkeling naar een robuuste RUD hebben

gezien de initiatieven en de daaruit voorvloeiende

we een inschatting gemaakt van de extra kosten. De

leges vraag gestuurd zijn.

daadwerkelijke extra kosten zijn op dit moment nog

• Door het Rijk worden jaarlijks verschillende specifieke uitkering beschikbaar gesteld. Een aantal van

niet duidelijk. Dit zou richting begroting nog tot een bijstelling van deze bijdrage kunnen leiden.

deze uitkeringen hebben in de tussentijd een bijna structureel karakter. We hebben deze dan ook als in-

Naast deze risico’s moeten we in de begroting 2026-2029

komsten opgenomen of we gaan ervan uit dat een

nog een aantal berekeningen doorvoeren die effect heb-

aantal kosten die nu alleen in 2026 zijn opgenomen

ben op het saldo. Naast het sluiten van afval en riolering

ook voor de komende jaren uit een specifieke uitke-

gaat het daarbij om de doorrekening van de kapitaallas-

ring gedekt kunnen worden. Deze laatste zijn niet

ten. Ook de financieringskosten moeten nog doorgere-

als uitgaven opgenomen.

kend worden.

39

uitgave mei 2025

Gemeente Roerdalen

tekst

Gemeente Roerdalen

foto’s

Anki Riteco Peggy Berben Leon Frenken Ruud Snijders Petra Lenssen Pixabay

vormgeving

hoenenenvandooren.nl

bezoekadres Schaapsweg 20, 6077 CG Sint Odiliënberg postadres Postbus 6099, 6077 ZH Sint Odiliënberg telefoon 0475 538 888 e-mail info@roerdalen.nl website www.roerdalen.nl