02 Bijlage Jaarstukken 2025 (oud)

92

€ € €

2024

2025

Lastenstijging (%)

350,00 346,00 226,00 € 922,00

€ 427,00 € 368,00 € 242,00 € 1.037,00

22,0% 6,4% 7,1% 12,5%

PARAGRAAF VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partijen zijn belangrijk omdat zij publieke doelen realiseren. Tegelijkertijd brengen deze verbonden partijen financiële, bestuurlijke en organisatorische risico’s met zich mee. Verbonden partijen zijn organisaties met bestuurlijke en financiële banden met de gemeente. De bestuurlijke band ontstaat als de gemeente stemrecht of een zetel heeft. Financieel belang is er als de gemeentemiddelen heeft verstrekt die bij faillissement verloren gaan of als financiële problemen op de gemeente kunnen worden verhaald. We streven naar optimale realisatie van doelen uit de Kadernota en Programmabegroting. Samenwerking met andere partijen kan nuttig zijn, mits voordelen en nadelen goed worden afgewogen. De beoordeling en weging van factoren vereist zorgvuldigheid per partij. Kaders voor samenwerking zijn vastgelegd in de nota ‘Governance bij verbonden partijen’ (2015). Daarnaast voeren we periodiek een risicoanalyse uitgevoerd op basis van financiële kenmerken en bestuurlijke kenmerken. Dit leidt uiteindelijk tot de risicomatrix. Overzicht verbonden partijen en risicobepaling In onderstaand overzicht staan de financiële gegevens van de verschillende verbonden partijen opgenomen. We geven aan binnen welke programma’s ze een bijdrage leveren aan het realiseren van onze doelstellingen.

Programma

Financiële gegevens verbonden partijen

Omvang belang

Financiële bijdrage 2025

Eigen Eigen vermogen 01- vermogen 3101-2025 12-2025

Vreemd vermogen 01-2025

01-

bedra gen x € 1000 Vreemd Resultaat vermogen 312025 12-2025

Gemeenschappelijke regelingen 1,2,3

Vei l i ghei ds regi o Noord Li mburg (VRLN)

3,6%

589

11.268

11.708

40.724

40.994

2.290

2

Wes trom

12,2%

3.003 1)

1.876

506

1.026

2.407

-1.016

5

Rei ni gi ngs di ens t Ma a s l a nd

16,3%

1.004

1.798

1.366

7.177

12.031

-269

2,4,5,6,7,8

Servi cecentrum MER

26,7%

9.002

131

131

5.445

8.538

0

5,6,7,8

Bel a s tings a menwerki ng Gemeenten en Wa ters cha ppen (Bs GW)

1,4%

408

5.224

6.528

11.562

8.175

4.526

4

Grens pa rk Ma a s -Swa l m-Nette (MSN)

5,2%

5

-40

79

187

772

119

2

Omni buzz

1,2%

918

1.423

2.368

7.608

9.583

1.599

4,5

Regi ona l e ui tvoeri ngs di ens t Li mburg-Noord

3,7%

59

1.038

1.301

2.075

1.840

513

2

Modul a i re Gemeens cha ppel i jke Regel i ng (MGR) Soci a a l Domei n Li mburg Noord

0,8%

16

270

270

10.701

6.397

395

Vennootschappen en corporaties 4

Ontwi kkel i ngs ma a ts cha ppi j Mi dden-Li mburg (OML)

12,5%

0

27.516

30.683

5.158

4.961

3.167

8

NV BNG

0,0%

0

4.777.000

4.863.000

123.614.000

110.701.000

172.000

6,8

Enexi s Hol di ng BV

0,4%

0

5.538.000

5.811.000

5.949.000

7.627.000

400.000

6

NV WML

2)

1,4%

0

206.106

217.814

393.751

403.411

11.539

5

Na zorg Li mburg BV (Bodemzorg Li mburg) 2)

0,9%

0

8.959

11.038

32.451

32.965

2.079

4

Zonnes tation Montfort BV 3)

100,0%

0

0

0

0

0

0

Stichtingen en verenigingen 4

Ons WCL 2)

3

Antidi s cri mi na tie voorzi eni ng (ADV)

20%

40

271

275

32

305

3

onbekend

14

204

132

127

107

-71

3,1%

15

367

424

560

491

57

Overige verbonden partijen 4

Euregi o Ri jn-Ma a s -Noord (RMN) 2)

1) € 105.000 gemeentelijke bijdrage / € 2.898.000 WSW participatiebudget 2) Cijfers 01-01-2024 en 31-12-2024 3) Nog geen cijfers beschikbaar

Jaarstukken 2025

93

In de risicomatrix is aangegeven hoe hoog het financiële risico en het bestuurlijke risico van de verschillende samenwerkingspartners is. Tot slot is per verbonden partij opgenomen wat het openbaar belang en het bestuurlijk belang voor ons is, hoe de risicocapaciteit zich verhoudt en welke belangrijke ontwikkelingen er zijn. Ten aanzien van risico’s geldt voor de gemeenschappelijke regelingen dat de deelnemers op basis van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen altijd garant staan voor eventuele tekorten. Gemeenschappelijke regelingen zijn, net als gemeenten, verplicht om in hun begroting een paragraaf weerstandvermogen en risicomanagement op te nemen. Wij nemen hier dan ook alleen op hoe de verhouding is tussen hun beschikbare weerstandscapaciteit en hun benodigde weerstandscapaciteit. Risicomatrix verbonden partijen Financieel risico

Bestuurlijk risico Laag

Gemiddeld

Laag

- NV BNG - NV WML - ADV

- Ons WCL - RUD - Enexis Holding BV - Bodemzorg Limburg - Euregio Rijn-Maas-Noord

Gemiddeld

- BsGW - Grenspark MSN - Zonnestation Montfort BV

- Westrom - Omnibuzz - RD Maasland - MGR SD M-LN - OML BV

Hoog

- Veiligheidsregio

Hoog

- Servicecentrum MER

Van de deelnemingen die het gevolg waren van de verkoop van Essent in 2010 is in 2025 de laatste opgeheven. Het ging om de CSV Amsterdam BV. Als gevolg van de opheffing heeft een financiële vereffening plaatsgevonden. Voor ons betekende dit een opbrengst van afgerond € 28.000. Veiligheidsregio Limburg Noord De Veiligheidsregio behartigt de belangen van de gemeenten en hun Openbaar belang ingezetenen op het gebied van brandweerzorg, crisisbeheersing en publieke gezondheid. Bestuurlijk belang Alle deelnemende gemeenten hebben 1 stem in het algemeen bestuur. De benodigde weerstandcapaciteit is bepaald op € 1.013.907. De stand van Risico’s de algemene reserve is begin 2026 begroot op € 280.000. Dit is lager dan de benodigde capaciteit.

94

Veiligheidsregio Limburg Noord De VRLN blijft investeren in modern materieel, regionale slagkracht en specialistische teams. Het uitvoeren van het strategische huisvestingsplan maakt hier onderdeel van uit. De belangrijkste ontwikkeling binnen het onderdeel GGD zijn het toekomstbestendig maken hiervan. De uitdaging ligt in het aantrekken van voldoende personeel zodat de capaciteit op orde komt. In 2025 is de eerste aanzet gedaan voor het uitvoeren van de ‘GGD Visie 2030’.

Ontwikkelingen

De basis voor bouwstenen van een toekomstbestendige brandweer ligt in de visie Brandweerzorg 2030. Met dit document als basis is een traject gestart om de brandweer te moderniseren en meer toekomstbestendig te maken. Vanuit crisisbeheersing ligt de nadruk op de opgaven en uitdagingen vanuit zowel de Landelijke Agenda Crisisbeheersing en het eigen beleidsplan. De afgelopen jaren is daarvoor het fundament gelegd. De maatschappelijke en militaire dreigingen onderstrepen het belang van civiele bescherming. Samen met gemeenten, partners en inwoners wordt gebouwd aan een weerbare samenleving.

Westrom Openbaar belang Bestuurlijk belang Risico’s

Ontwikkelingen

Westrom is formeel de werkgever voor de medewerkers die vallen onder de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het bestuur. Het totaal van de gekwantificeerde risico’s bedraagt in 2026 € 1,20 miljoen. Met een begrote reserve van 404.000 is de weerstandscapaciteit onvoldoende. Per 1 januari 2025 is de uitvoeringsorganisatie van de GR Westrom overgedragen aan Doon Roermond BV. Sindsdien vervult de GR Westrom uitsluitend nog de rol van formeel werkgever voor de medewerkers die vallen onder de Wet sociale werkvoorziening (Wsw).

RD Maasland Openbaar belang Bestuurlijk belang Risico’s

Jaarstukken 2025

Het vervullen van de zorgplicht van de lokale overheid ten aanzien van de inzameling van huishoudelijk afval en kunststof verpakkingsafval tegen de laagst mogelijke kosten met de meest optimale service. De gemeente is met 2 leden vertegenwoordigd in het algemeen bestuur en met 1 lid in het dagelijks bestuur. De gemeente betaalt mee aan een eventueel exploitatietekort.

95

RD Maasland RD Maasland is bezig met de acquisitie en uitbreiding van het werkgebied/dienstverlening in Midden- en Noord- Limburg. Dit heeft ertoe geleid dat de gemeente Beesel en Horst aan de Maas vanaf 1 maart 2025 zijn toegetreden tot RD Maasland.

Ontwikkelingen

RD Maasland streeft ernaar om in het kader van circulaire economie, samen met andere gemeenten en/of collega-bedrijven, het ingezamelde afval zo veel als mogelijk her te gebruiken. In een Grondstoffenplan wordt beschreven welke beleidsveranderingen, acties en activiteiten gedaan worden in de transitie naar een circulaire economie. Deze zullen plaatsvinden op het gebied van: o Kwaliteit grondstoffen en verbeteren afvalscheiding o Inzameling o Brengvoorzieningen RD Maasland professionaliseert de bedrijfsvoering verder en werkt volgens Strategisch Meerjarenplan 2023-2028 aan regionale samenwerking en (circulaire) werkgelegenheid.

Servicecentrum MER

Openbaar belang

Bestuurlijk belang

Risico’s

96

Het SC MER geeft uitvoering aan taken op het gebied van de omgevingsdienst, het sociaal domein en bedrijfsvoering. Middels deze samenwerking beogen we dat er zo efficiënt mogelijk wordt gewerkt, dat de kwetsbaarheid van de afzonderlijke gemeenten afneemt en de kwaliteit en klantgerichtheid toenemen. De colleges van de deelnemende gemeenten vormen het algemeen bestuur. Per gemeente is er één afgevaardigde in het dagelijks bestuur vertegenwoordigd. Op basis van de begroting 2026 heeft het SC MER de totale omvang van de ingeschatte risico’s berekent op € 612.000. Dit is groter dan het beschikbare weerstandsvermogen van € 280.681.

Servicecentrum MER In 2025 is verder geïnvesteerd op samenwerking in partnerschap. Een belangrijk onderdeel is ook de voorspelbaarheid van de begroting van het SC MER. In 2025 is hiervoor een begrotingswijziging vastgesteld (na zienswijze door de raden) waarmee een groot deel van de jaarlijkse “incidentele” kosten nu structureel zijn verwerkt. In het project “Efficiency in de keten” is geïnventariseerd welke onderwerpen hiervoor succesvol kunnen zijn. Er is gezamenlijk gewerkt aan de verdere uitwerking van de gezamenlijke dienstverlening. Binnen bedrijfsvoering wordt op verschillende terreinen door de veranderende maatschappelijke en technologische ontwikkelingen steeds meer samengewerkt. In 2025 is de verdere uitwerking van fiscaliteit een belangrijk onderwerp geweest. Daarnaast is de kantoorautomatisering overgegaan op Microsoft365, waardoor de samenwerking over de gemeenten heen technisch is verbeterd. Op het gebied van personeel, hebben wij samengewerkt om profilering op de arbeidsmarkt te verbeteren.

Ontwikkelingen

Het project Samen Doen Samen Leren is in 2025 verder structureel ingebed in de reguliere werkprocessen. Binnen het sociaal domein ligt de nadruk op het behouden en versterken van de gezamenlijke basisdienstverlening. Alleen wanneer een gemeente een duidelijke lokale meerwaarde ziet of opgaven of accenten binnen die gemeente liggen, wordt gekozen voor afzonderlijke gemeentelijke projecten. In 2025 zijn alle drie de gemeenten zelfstandig gestart met de ontwikkeling van een lokaal mensontwikkelbedrijf. De intentie was om in 2025 de doorbraakmethode MER breed door te ontwikkelen. Dit is uiteindelijk lokaal in Roerdalen gebleven. De Omgevingsdienst heeft ook in 2025 gewerkt aan de verdere optimalisering van de processen vanwege de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging. Dit blijft de komende jaren een aandachtspunt. Binnen de bedrijfsvoering ligt de nadruk op integraal werken over teams en de vier MER-organisaties. Daarnaast is vanuit de MER-OD meegewerkt aan de uitwerking van de Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (ODNML), die op 1 april 2026 van start moet gaan. De exacte consequenties voor de MER-OD organisatie en de middelen zullen in 2026 duidelijker worden.

Belastingsamenwerking gemeenten en waterschappen BsGW behartigt als uitvoeringsorganisatie van het waterschap en de deelnemende gemeenten de zorg voor optimaal beheer en verwerking van (basis)gegevens en informatie, het heffen, innen en afdragen van de Openbaar belang opbrengsten van lokale belastingen en het waarderen van belastingobjecten in het kader van de wet WOZ. Dit alles op basis van bedrijfseconomische principes. Bestuurlijk belang De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het dagelijks bestuur. De bedrijfsvoeringsrisiso's van de Gemeenschappelijke Regeling komen voor rekening van BsGW. Hiervoor wordt bij het opstellen van de begroting een risicoanalyse uitgevoerd. Wanneer de ratio lager dan 0,8 uitkomt, worden Risico’s concrete voorstellen aan het Algemeen Bestuur ter besluitvorming voorgelegd om de ratio terug te brengen naar de streefwaarde van 1,0.

Jaarstukken 2025

97

Belastingsamenwerking gemeenten en waterschappen Proceskosten en No Cure No Pay-bedrijven No Cure No Pay-bedrijven (ncnp-bedrijven) blijven verantwoordelijk voor een aanzienlijk aantal WOZ-bezwaren, wat leidt tot hoge uitvoerings- en proceskosten. Middels het Belastingplan 2025 is de wegingsfactor voor bezwaren verlaagd, wat resulteert in lagere proceskostenvergoedingen voor WOZ-bezwaren. Recent is de richtlijn vergoeding proceskosten WOZ-taxaties ingetrokken en zijn enkele (voormalige) ncnp-bedrijven via de rechtbank in het gelijkgesteld dat ze een regulier beroepsmatige gemachtigde zijn, waardoor eventuele proceskostenvergoedingen hoger uitvallen dan bij een ncnp-bureau.

Ontwikkelingen

Samenwerkingsportaal en SOR BsGW heeft de regie genomen in de ontwikkeling van een Samenwerkingsportaal voor efficiënte gegevensuitwisseling tussen de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) en de WOZ. Dit is een stap richting de landelijke Samenhangende Objectenregistratie (SOR), die nog in ontwikkeling is, met onduidelijkheid over de governance en financiering. Leegstandsheffing Op 2 december 2025 is het amendement op de Fiscale Verzamelwet 2026 voor het invoeren van een leegstandsverordening aangenomen. Hiermee krijgen de gemeenten de bevoegdheid om een leegstandsheffing op te leggen. BsGW zorgt dat nieuwe inzichten en ontwikkelingen met de deelnemers worden gedeeld. Hetgeen uiteindelijk zal leiden tot het al dan niet invoeren van een leegstandsheffing.

Grenspark Maas-Swalm-Nette (MSN) MSN versterkt de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van natuur, landschap, recreatie, toerisme, marketing en PR. Doelen zijn het behoud en de ontwikkeling van karakteristieke natuur- en cultuurlandschappen, het creëren van een gezamenlijke regionale identiteit Openbaar belang en het verbeteren van recreatieve mogelijkheden aan beide zijden van de grens. Projecten, zoals natuur- en bosbrandpreventie, worden uitgevoerd met inzet van Europese subsidies, ondersteund door gezamenlijke marketing, milieu-educatie en voorlichting. De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het Dagelijks bestuur en 1 lid Bestuurlijk belang in het algemeen bestuur. Verplichting naar rato van bijdrage (voor Roerdalen 17%) aan openstaande Risico’s verplichtingen bij ontbinding en vereffening. Het grenspark MSN continueert haar werkzaamheden voor de deelnemende gemeenten. Het Grenspark MSN ondersteunt de Veiligheidsregio in de uitvoering van het project natuurbrandmanagement. Daarnaast zijn ze Ontwikkelingen trekker van het project Grensoverschrijdend ruiteren en het project Kennisontwikkeling Natuurbrand is in uitvoering. Tot slot ondersteunt Grenspark MSN de samenwerking Limburgse Maasterrassen/ Nationaalpark de Meinweg.

98

Omnibuzz

Openbaar belang

Bestuurlijk belang

Risico’s

Omnibuzz verzorgt het Collectief Vraagafhankelijk Vervoer (CVV) binnen de Wmo. Sinds 1 augustus 2024 is Omnibuzz ook verantwoordelijk voor het leerlingenvervoer op basis van de onderwijswetgeving. Daarbij neemt Omnibuzz administratieve, uitvoerende en controlerende taken over, in afstemming met gemeenten en andere betrokken partijen. De dienstverlening richt zich op optimaal vervoer voor reizigers en gemeenten. De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het algemeen bestuur en in de commissie leerlingenvervoer met 1 lid. Omnibuzz heeft een risicoanalyse uitgevoerd op haar bedrijfsvoering risico’s. Het totale benodigde weerstandsvermogen voor de geïnventariseerde risico’s is € 760.000. Het aanwezige weerstandsvermogen bedraagt € 726.000. De ratio komt hiermee uit op 0,96. De personele bezetting is kwetsbaar, mede door krapte op de arbeidsmarkt. Daarnaast zal er de komende jaren een toename van de vervoersaanvragen zijn door de toenemende vergrijzing. Plotselinge wijzigingen in vervoersvolume. Eind 2025 heeft Omnibuzz aangegeven dat dit in 2025 met betrekking tot het leerlingenvervoer zich heeft voorgedaan. Betrouwbaarheid van de data binnen Omnibuzz m.b.t. leerlingenvervoer heeft invloed op informatievoorziening richting de gemeenten.

Ontwikkelingen

Het bevorderen van het zelfstandig reizen binnen het leerlingenvervoer heeft explicietere aandacht gekregen in de nieuwe verordening en de beleidsregels 2026. Denk daarbij aan de inzet van vervoerscoaches. Sinds het najaar 2025 is touringcarvervoer succesvol ingezet voor de kinderen naar de taalscholen om daarmee personele krapte op te heffen. Omnibuzz heeft in 2025 geïnvesteerd in het werven van nieuw personeel. Er is ingezet op piekspreiding, waardoor de klanttevredenheid is verhoogd, klachten zijn afgenomen, meer ritten gereden zijn en de tijdigheid is verbeterd.

Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord De RUD Limburg-Noord richt zich op verbetering van de VTH-dienstverlening en de kwaliteit, veiligheid en gezondheid van de leefomgeving. De focus ligt Openbaar belang op risicovolle activiteiten en milieucriminaliteit. Sinds 1 januari 2018 werkt de RUD als netwerkorganisatie op basis van een gemeenschappelijke regeling. De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het algemeen bestuur en met Bestuurlijk belang 1 lid in het dagelijks bestuur. RUD heeft een totaal benodigd weerstandsvermogen voor de geïnventariseerde risico van € 212.000. Het aanwezige weerstandsvermogen bedraagt € 205.000. De ratio komt hiermee uit op 0,97. Tevens lopen we als gemeente risico gedurende de omvorming van RUD LN. De Risico’s implementatiekosten en structurele lasten kunnen afwijken van de geschatte lasten die we opgenomen hebben in onze begroting. Vanaf april 2026 is de ODNML gevormd, bij vaststelling begroting 2027 zullen voorgenoemde bedragen voor de nieuw gevormde organisatie geactualiseerd worden.

Jaarstukken 2025

99

Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord In 2025 is hard gewerkt aan de voorbereiding van de transitie naar de nieuwe ODNML. Per 1 april 2026 moet RUD Limburg Noord voldoen aan de landelijke robuustheid criteria. Dit betekent dat de huidige netwerkorganisatie omgevormd wordt naar een robuuste fysieke omgevingsdienst, de Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg Ontwikkelingen (ODNML). Vóór 1 april 2026 neemt de gemeenteraad hierover een besluit. Deze ontwikkeling heeft gevolgen voor de werkprocessen en de verdeling van taken, bij zowel de gemeente alsook de MER-OD. De consequenties hiervan zijn nog niet in beeld. Het is duidelijk geworden dat de kosten in zijn totaliteit stijgen.

Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg-Noord De regionale samenwerking voor Beschermd Wonen (BW), Maatschappelijke Opvang (MO) en Bemoeizorg & Preventie (B&P) waarborgt continuïteit en een regionale aanpak voor inwoners met complexe problematiek. De taken Openbaar belang die bij het samenwerkingsverband zijn belegd zijn: Contractmanagement, Inkoop, Monitoring, Financieel beheer, Coördinatie van de toegang en Regie op het beleidsproces. De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het dagelijks bestuur en met Bestuurlijk belang 1 lid in het algemeen bestuur. Er is een benodigd weerstandsvermogen van € 1.300.000 terwijl MGR zelf Risico’s geen reserves hebben. Tot nu toe krijgen we echter nog altijd geld terug van de MGR. Het risico is dus laag. De Midden-Limburgse gemeenten hebben een traject doorlopen om hun samenwerking te intensiveren en ook op het gebied van inkoop, contractmanagement en datamanagement in het sociaal domein meer samen te gaan werken. • De Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal domein Midden-Limburg (MGR) is hiervoor aangepast; Ontwikkelingen • Het plan van aanpak voor de verdere uitvoering is opgesteld; • Verlenging van het contract tussen MGR en de Midden-Limburgse gemeenten t.b.v. de uitvoeringstaken op jeugdhulp segment 1 en crisiszorg jeugd is verlengd voor 2026. De verdeelsleutel voor BW en MO is aangepast.

Dit resulteerde in een incidenteel extra voordeel.

NV BNG

Openbaar belang

Bestuurlijk belang Risico’s Ontwikkelingen

100

BNG Bank financiert decentrale overheden en maatschappelijke instellingen met als doel maximale maatschappelijke impact, niet winstmaximalisatie. Dankzij het publieke eigenaarschap en beperkt werkterrein heeft de bank een zeer laag kredietrisico en kan zij scherp geprijsde financiering op de kapitaalmarkt doorgeven, wat leidt tot lagere kosten voor publieke voorzieningen. Vertegenwoordiging in de algemene vergadering van aandeelhouders. Het bedrag dat de bank jaarlijks aan dividend uitkeert is afhankelijk van de winst die de bank in enig jaar behaalt. Gelet op de omvang van de jaarlijkse inkomsten is dit risico zeer klein. Er zijn in 2025 geen specifieke ontwikkelingen geweest.