02 Bijlage Jaarstukken 2025 (oud)

Jaarstukken 2025 Behandeling in de gemeenteraad op 7 juli 2026.

2

Inhoudsopgave JAARVERSLAG ............................................................................................................. 5 INLEIDING ....................................................................................................................................... 7 ZO IS DE PROGRAMMAVERANTWOORDING OPGEBOUWD ................................................................... 9 SAMENVATTING ............................................................................................................................ 10 FINANCIEEL BEELD IN HOOFDLIJNEN ................................................................................................ 12

PROGRAMMAVERANTWOORDING ............................................................................ 15 PROGRAMMAVERANTWOORDING ................................................................................................... 17 PROGRAMMA 1 KRACHTIGE DORPEN .............................................................................................. 19 PROGRAMMA 2 PARTICIPATIE , ONDERSTEUNING EN ZORG ............................................................... 23 PROGRAMMA 3 VEILIGE DORPEN ................................................................................................... 29 PROGRAMMA 4 ECONOMIE , NATUUR, TOERISME , CULTUUR EN DUURZAAMHEID ............................... 32 PROGRAMMA 5 WOONOMGEVING ................................................................................................. 40 PROGRAMMA 6 MOBILITEIT , INFRASTRUCTUUR EN OPENBAAR GROEN .............................................. 49 PROGRAMMA 7 BESTUUR, ORGANISATIE EN DIENSTVERLENING ........................................................ 55 PROGRAMMA 8 ALGEMENE MIDDELEN ........................................................................................... 61

PARAGRAFEN............................................................................................................ 65 PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING ...................................................................................................... 67 PARAGRAAF WET OPEN OVERHEID / OPENBAARHEIDSPARAGRAAF ................................................... 76 PARAGRAAF O NDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ............................................................................... 77 PARAGRAAF GEMEENTELIJK GRONDBELEID ...................................................................................... 82 PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN ..................................................................................................... 85 PARAGRAAF VERBONDEN PARTIJEN ................................................................................................ 93 PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ........................................................ 106 PARAGRAAF FINANCIERING .......................................................................................................... 116

JAARREKENING ....................................................................................................... 121 BALANS ...................................................................................................................................... 123 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE REKENING ....................................................................... 126 RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING 2025 ................................................................................ 129 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING ......................................................... 131 TOELICHTING OP DE BALANS ........................................................................................................ 136 TOELICHTING OP DE BATEN EN LASTEN .......................................................................................... 151 SISA VERANTWOORDING .............................................................................................................. 158

BIJLAGEN ................................................................................................................ 171

Jaarstukken 2025

3

4

JAARVERSLAG

Jaarstukken 2025

5

6

INLEIDING Voor u ligt de jaarrekening over het begrotingsjaar 2025. Met deze jaarrekening leggen wij verantwoording af over de uitvoering van de door uw raad vastgestelde begroting, de gerealiseerde beleidsresultaten en de inzet van de beschikbare middelen. Uit de jaarrekening blijkt dat een groot deel van de voorgenomen activiteiten is uitgevoerd en dat belangrijke doelen uit de begroting zijn gerealiseerd. Daarmee is invulling gegeven aan de opdrachten die uw raad aan ons college heeft meegegeven. Tegelijkertijd laat het financiële resultaat zien dat verdere versterking van onze financiële sturing noodzakelijk is. Het verbeteren van het vooruitkijken, het realistischer ramen en het tijdig signaleren van afwijkingen heeft nog altijd nadrukkelijk aandacht nodig om uw raad tijdig in staat te stellen bij te sturen. Echter, een deel van de financiële bewegingen is niet volledig voorspelbaar. We hebben dit dus niet geheel in eigen hand. Ons uitgangspunt blijft dat we financiële ontwikkelingen tijdig inzichtelijk maken. Dit doen we door uw raad naast de vaste momenten in de planning en control cyclus en raadsvoorstellen tussentijds te informeren onder andere door raadsinformatiebrieven of raadsinformatiebijeenkomsten. Onze Werkwijze: Samenwerking en Opgavegericht Werken Onze werkwijze kenmerkt zich door samenwerking en maatwerk.

We werken steeds meer vanuit opgaven die voor inwoners belangrijk zijn en zoeken daarin de optimale rolverdeling tussen de gemeente en de gemeenschap. Dit betekent: • Een dorpsgerichte aanpak, waarin de leefbaarheid en sociale samenhang per dorp centraal staan. • Opgavegericht werken, waarbij de behoeften van inwoners het vertrekpunt vormen en we handelen vanuit mogelijkheden in plaats van beperkingen. • Een flexibele overheid die per taak een passende rol zoekt en waar mogelijk lokaal handelt, met korte lijnen naar bestuur en medewerkers. • Een resultaatgerichte, experimentele aanpak waarin we ruimte geven aan nieuwe initiatieven. • Werken vanuit kernwaarden als respect, gelijkwaardigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid. Vooruitblik Hoewel de begroting voor 2026 en 2027 sluitend is en positieve resultaten laat zien, blijven 2028 en 2029 aandacht vragen. Op langere termijn is er structureel een opgave, terwijl onze jaarrekeningen vaak positief uitvallen door incidentele baten. Deze combinatie maakt het financiële beeld minder voorspelbaar. Daarom blijven we inzetten op realistischer ramen en tijdiger signaleren, zodat de raad een stabieler en betrouwbaarder financieel perspectief krijgt. Daarbij bewaken we dat de kwaliteit van onze dienstverlening en leefomgeving behouden blijft.

In de samenvatting (algemeen deel) nemen we u in vogelvlucht mee langs de belangrijkste resultaten uit het afgelopen jaar. In de programmaverantwoording gaan we per programma in op de doelen en activiteiten die in 2025 gepland waren. Hier verantwoorden we ook de financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting.

Jaarstukken 2025

7

Leeswijzer De “Jaarstukken 2025” bestaan uit de volgende onderdelen: − het jaarverslag Hierin beschrijven we de belangrijkste ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Daarnaast schetsen we het financieel beeld op hoofdlijnen. − de programmaverantwoording De programmaverantwoording bestaat uit de 8 programma’s. De opbouw van de programma’s wordt hieronder verder uitgelegd. − de paragrafen Het betreft hier de verplichte paragrafen volgens de BBV. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de programma’s. Het gaat vooral om de beleidslijnen voor beheersmatige aspecten die grote financiële gevolgen hebben of kunnen hebben. Iedere paragraaf heeft zijn eigen karakter en opbouw. − de jaarrekening De jaarrekening is het financiële deel van de jaarstukken en bestaat uit het overzicht van baten en lasten en de balans.

8

ZO IS DE PROGRAMMAVERANTWOORDING OPGEBOUWD Inleiding Hierin beschrijven we kort waar het programma over gaat en wat we wilden bereiken. Acties Onder acties hebben we de acties uit de programmabegroting vermeld. We rapporteren over de inhoud, financiën en planning. Hiervoor gebruiken we de volgende tekens en kleuren:

☺  

de actie is uitgevoerd volgens begroting* er is een lichte afwijking ten opzichte van de begroting*

er is een grote afwijking ten opzichte van de begroting* *bij ‘inhoud’ en ‘planning’ kijken we naar de primitieve begroting, bij ‘financiën’ naar de actuele begroting Wat hebben we nog meer gedaan Naast de acties uit de begroting hebben we hier o.a. de versnellingsacties opgenomen. Reguliere werkzaamheden Naast de speerpunten voeren we ook nog veel andere werkzaamheden uit. Deze reguliere werkzaamheden worden kort opgesomd. Financieel Bij de staatjes geven we per programma aan: − Wat de daadwerkelijke baten en lasten van vorig jaar waren (Rekening 2025). − Wat de bedragen waren in de begroting zoals deze oorspronkelijk door de raad is vastgesteld (Primitieve Begroting). − Wat de baten en lasten van de aangepaste begroting zijn op basis van door de raad vastgestelde begrotingswijzigingen (Actuele Begroting). − Wat de daadwerkelijke baten en lasten van 2025 waren (Rekening 2025). − Of er een voordelig (V) of nadelig (N) verschil is tussen de actuele begroting en de rekening 2025 (Verschil). Naast de baten en lasten zijn de mutaties in de reserves op dezelfde manier weergegeven. In de toelichting zijn de belangrijkste verschillen verder uitgewerkt. Kleinere verschillen zijn opgenomen als overige afwijkingen.

Jaarstukken 2025

9

SAMENVATTING In 2025 heeft het college samen met inwoners, partners, organisaties en met inzet van onze ambtelijke organisatie gewerkt aan het versterken van de sociale, ruimtelijke en economische ontwikkeling in onze gemeente. We hebben ingezet op het verbeteren van de sociale basis, het vergroten van veiligheid en leefbaarheid, en het duurzaam vormgeven van onze leefomgeving. In deze jaarrekening doen wij verslag van de belangrijkste resultaten, ontwikkelingen en financiële effecten van het afgelopen jaar. Maatschappelijke ontwikkeling In 2025 is verder gewerkt aan het versterken van de sociale basis en het verbeteren van de ondersteuning binnen het sociaal domein. Belangrijke speerpunten waren de uitbreiding van de basisondersteuning, de inzet van ervaringsdeskundigen en de doorontwikkeling van het programma Samen doen, samen leren. Samen met inwoners zijn we actief aan de slag gegaan met het thema bestaanszekerheid. De bewustwordingscampagne is gestart en in dat kader zijn diverse activiteiten georganiseerd. We hebben een aantal belangrijke stappen gezet in grote projecten. Zo hebben we gekozen voor de oprichting van een lokaal MOB en is de richtinggevende nota actualisatie accommodatiebeleid vastgesteld. Voor beide projecten kunnen we nu aan de slag met de uitvoering. Verder zijn de kinderwijkraden begeleid en ondersteund bij het ontwikkelen en realiseren van hun ideeën.

En zien we dat integraal samenwerken steeds beter vorm krijgt. Dit komt bijvoorbeeld duidelijk naar voren bij de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs en in de welzijn–wonen–zorg-visie. Met deze stappen bouwen we samen verder aan een sterke sociale basis waarin iedere inwoner kan meedoen en gezien wordt. Veiligheid en handhaving In 2025 is samen met regionale en lokale partners gewerkt aan het versterken van veiligheid en leefbaarheid in onze gemeente. Via het regionale ACT!-interventieteam zijn integrale controles uitgevoerd en hiermee is een goede start gemaakt om ondermijnende criminaliteit effectief aan te pakken. De inzet van XL Group voor de begeleiding van kwetsbare jongeren is succesvol voortgezet. Het project Natuurbrandmanagement binnen het Grenspark Maas‑Swalm‑Nette is in 2025 gestart en richt zich op een gezamenlijke gebiedsgerichte voorbereiding op natuurbrandrisico’s. Daarnaast heeft tijdelijke extra formatie binnen team OOV gezorgd voor versnelling in beleidsontwikkeling, onder andere op het gebied van weerbaarheid, crisisbeheersing, bedrijfscontinuïteit en de voorbereiding van integraal veiligheidsbeleid. Hiermee is in 2025 een belangrijke stap gezet in het versterken van de basis van ons veiligheidsdomein en het creëren van veilige, veerkrachtige dorpen.

Ruimtelijke ontwikkeling en duurzaamheid, economie en toerisme In 2025 hebben we gewerkt aan het omvormen van het tijdelijk omgevingsplan naar het omgevingsplan nieuwe stijl. Ook zijn we aan de slag gegaan met de uitvoering van het Actieplan Versnellen Woningbouw. Voor een duurzame instandhouding van het gebied 't Reutje zagen we mogelijkheden om ons oorspronkelijke reconstructieplan integraler op te pakken door het landschap rondom 't Reutje in Sint Odiliënberg hierbij te betrekken en daarmee aan te haken bij de Regio Deal op het thema landschap en klimaatadaptatie. Ook bood de Regio Deal kansen voor projecten voor toerisme en economie.

10

De winst van het OLS in 2025 en de mogelijkheden van de Regio Deal hebben gezorgd voor een herziene prioritering en planning van werkzaamheden. Qua energieopwek hebben we de voorbereidingen getroffen om in 2026 het zonnestation Montfort te op te leveren. Ook hebben we honderden huishoudens helpen isoleren en is het beleidsplan Natuurlijk Groen vastgesteld. Hiermee hebben we in 2025 een stevige basis gelegd voor een toekomstbestendige leefomgeving, waarin we duurzaamheid, woningbouw, landschap en leefkwaliteit in samenhang verder kunnen ontwikkelen. Conclusie We sluiten 2025 af met een positief financieel resultaat van € 7 miljoen. Het geprognotiseerde resultaat was € 5.303.000 positief. Het overschot ontstaat door een aantal grotere afwijkingen, maar ook door heel veel kleinere afwijkingen. Begin 2026 hebben we u met een raadsinformatiebrief geïnformeerd over een aantal grote afwijkingen die toen inzichtelijk waren. In onderstaand overzicht staan de belangrijkste afwijkingen (groter dan € 200.000) opgenomen ten opzichte van de gewijzigde begroting. In de jaarrekening (pag. 128) is per programma een totaaloverzicht opgenomen van de afwijkingen die groter zijn dan € 100.000. In de programmaverantwoording wordt per programma uitgebreid ingegaan op de financiële afwijkingen.

Grootste afwijkingen Vertraging afhandeling grondruil Flinke Ven Storting in voorziening ivm pensioenverplichtingen wethouders Meer uitgaven jeugdzorg Boekwinst overige grondruil Hogere opbrengsten belastingen en leges Gemeentefondsuitkering effect decembercirculaire en bijstelling voorgaande jaren Voordeel op SPUK Oekraïne en SPUK realisatiestimulans Lagere kosten duurzaamheid: vertraging vanwege openstaande vacatures Financieringsresultaat Doorberekende uren aan projecten en Zonnestation Montfort BV Winstneming Holsterveld

Jaarstukken 2025

-2.071.000 N -756.000 N -246.000 N 744.000 V 618.000 V 564.000 V 413.000 V 360.000 V 298.000 V 251.000 V 208.000 V

11

FINANCIEEL BEELD IN HOOFDLIJNEN De primitieve begroting 2025-2029 is vastgesteld op 7 november 2024 met een resultaat van € 248.000 in het jaar 2025. In de halfjaarrapportage is het saldo naar € 4.700.000 bijgesteld. Wij hebben toen op basis van een aantal overwegingen, keuzes gemaakt om het overschot op een verantwoorde manier in te zetten (zie rib 16 september 2025). Met deze voorstellen werd een totaalbedrag van € 645.000 van het geprognotiseerde overschot ingezet. Naast de planning en control momenten zijn er in de loop van 2025 ook nog separate begrotingswijzigingen vastgesteld. Het verwachte resultaat na wijzigingen kwam hiermee op € 5.303.000. Bij het opstellen van de jaarrekening blijkt het resultaat uiteindelijk nog positiever. We sluiten 2025 af met een positief saldo van € 7.013.000. Onderstaande tabel laat op programmaniveau het verloop en de verschillen zien van het resultaat van de primitieve en de actuele begroting, afgezet tegen het resultaat van de jaarrekening.

Overzicht programma's Saldo van baten en lasten Lasten 1. Krachtige dorpen 2. Participatie, ondersteuning en zorg 3. Veilige dorpen 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur 5. Woonomgeving 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening 8. Algemene Middelen Totaal Lasten Baten 1. Krachtige dorpen 2. Participatie, ondersteuning en zorg 3. Veilige dorpen 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur 5. Woonomgeving 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening 8. Algemene Middelen Totaal Baten Totaal saldo baten lasten Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

12

bedragen x € 1.000 Rekening Verschil 2025

Rekening 2024

Primitieve begroting

Actuele begroting

-6.384 -31.804 -2.593 -2.813 -6.519 -9.295 -13.360 -328 -73.096

-6.240 -28.658 -2.499 -2.870 -5.984 -10.098 -12.472 -260 -69.082

-6.489 -33.541 -2.560 -3.534 -7.150 -10.644 -13.714 -210 -77.843

-6.456 -32.985 -2.573 -2.815 -8.030 -10.484 -13.916 -233 -77.491

34 556 -13 719 -880 160 -201 -23 352

700 10.356 30 1.267 6.433 3.411 4.896 49.821 76.914 3.818

483 6.201 56 1.520 4.643 2.995 1.080 51.306 68.282 -800

651 10.413 37 1.567 4.825 3.109 3.679 55.238 79.519 1.676

661 11.137 42 2.748 6.932 3.276 2.170 56.141 83.108 5.617

10 V 725 V 6 V 1.181 V 2.107 V 167 V -1.509 N 903 V 3.589 V 3.941 V

-9.097 9.557 461

-417 4.045 1.048

-184 1.580 3.628

233 -2.465 1.396

V V N N -2.232 N

4.279

248

5.303

7.013

1.710

V V N V N V N N N

V

In de programmaverantwoording en in de paragraaf bedrijfsvoering worden de verschillen gedetailleerd toegelicht. Ook voor de mutaties in de reserves worden per programma de verschillen toegelicht. Hierna lichten we de belangrijkste verschillen kort toe. Surplus SPUK Oekraïne-opvang ontheemden De specifieke uitkering voor de opvang van Oekraïense ontheemden heeft geresulteerd in een voordelig saldo van € 1.417.000 op basis van het normbedrag per bed. De ontvangen Rijksbijdrage was hoger dan de daadwerkelijk gemaakte kosten. Dit voordeel was al voor € 1.200.000 meegenomen in de halfjaarrapportage. Meeruitgaven jeugdzorg De uitgaven binnen de jeugdzorg zijn hoger door een toename van complexe zorgvragen en afrekeningen die nog hebben plaatsgevonden over 2024. Vertraging uitvoering projecten duurzaamheid We hebben binnen het cluster duurzaamheid een groot deel van het jaar vacatures gehad. Hierdoor heeft de uitvoering van het Actieplan Duurzame Energie en de andere werkzaamheden binnen duurzaamheid vertraging opgelopen waardoor de uitgaven lager waren. Vertraging afhandeling grondruil Flinke Ven en boekwinst overige grondruil De grondruil Flinke Ven heeft door vertraging aan de zijde van ondernemer niet meer plaats gevonden in 2025, maar is doorgeschoven naar 2026. Naast de grondruil bij Flinke Ven hebben we nog drie andere grondruilen gehad in 2025.

Hierop is een boekhoudkundige winst gerealiseerd. Winstneming Holsterveld Ondanks dat het grondexploitatie Holsterveld nog niet is afgerond, hebben we op basis van de berekening van toekomstige kosten nu al een deel van de winst moeten nemen. Ontvangen SPUK Realisatiestimulans Met de Realisatiestimulans krijgen gemeenten een vast bedrag voor iedere betaalbare woning waarvan de bouw is gestart. De opbrengsten van deze SPUK zijn niet begroot, omdat de regeling bij de vaststelling van de begroting nog niet was vastgesteld en pas in het najaar 2025 is gepubliceerd. Hogere opbrengsten belastingen en leges omgevingsvergunningen De hogere OZB-opbrengst wordt vooral veroorzaakt door niet-woningen. Dit heeft te maken met areaal-uitbreidingen die, bij het opstellen van de begroting niet zijn meegenomen. De toeristenbelasting van het 4de kwartaal 2024 is ook verantwoord in 2025. Een aantal grote aanvragen voor omgevingsvergunningen heeft geresulteerd in een meeropbrengst. Storting in voorziening pensioenen wethouders Vanaf 1-1-2028 vallen de pensioenen van wethouders onder het ABP. Bij de overdracht moeten we voldoen aan de dekkingsgraad van het ABP. De voorziening moet hierop worden gebaseerd. De dekkingsgraad van december 2025 was 123,5%.

Jaarstukken 2025

13

Doorrekening uren aan projecten en derden De uren die onze medewerkers hebben besteed aan de voorbereidingen en projecten in het kader van het actieplan versnellen woningbouw zijn ten laste van de kredieten gebracht. Daarnaast heeft een afrekening plaatsgevonden met Zonnestation Montfort BV voor de uren die hieraan zijn besteedt voor de jaren 2023 tot en met 2025. Gemeentefondsuitkering – effect decembercirculaire 2025 De effecten in de decembercirculaire 2025, zijn niet meer verwerkt in de begroting 2025. Financieringsresultaat We hebben pas laat een lening aangetrokken waardoor de rentelasten lager waren. Daarnaast hebben we hogere opbrengsten gehad bij het schatkistbankieren.

Grafisch overzicht baten en lasten per programma In onderstaande grafieken wordt in één oogopslag de verdeling van baten en lasten over de programma’s gepresenteerd. De bedragen kunt u terugvinden in de kolom rekening 2025 van de vorige tabel. De grafiek hieronder staan de verdeling van de lasten en baten per programma gevisualiseerd.

14

PROGRAMMAVERANTWOORDING

Jaarstukken 2025

15

16

PROGRAMMAVERANTWOORDING De programmaverantwoording met acht programma’s is als volgt ingedeeld: Sociaal domein; de mens centraal 1. Krachtige dorpen. 2. Participatie, ondersteuning en zorg. 3. Veilige dorpen. Ruimtelijk domein; ruimtelijke ontwikkeling en (eu)regionaal ondernemerschap 4. Economie, natuur, toerisme, cultuur en duurzaamheid. 5. Woonomgeving. 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen. Dienstverlening en Bedrijfsvoering; sturingskracht 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening. 8. Algemene middelen. Beleidsindicatoren Gemeenten hanteren voor het toelichten van de maatschappelijke effecten in de programma's en de programmaverantwoording de beleidsindicatoren. Voor nadere informatie over deze indicatoren verwijzen we naar bijlage 2.

Jaarstukken 2025

17

18

PROGRAMMA 1 KRACHTIGE DORPEN Inleiding Het programma Krachtige Dorpen gaat over sociale samenhang en leefbaarheid in Roerdalen. Het programma omvat de basisvoorzieningen zoals de school, de vereniging, het dorpshuis of het sociaal team. Het gaat om de mogelijkheden voor inwoners om elkaar te ontmoeten, te ontspannen en zich te ontplooien. We willen dat iedereen kan meedoen aan de samenleving en niemand wordt uitgesloten. Programma 1 gaat ook over het versterken van de veerkracht en de weerbaarheid van mensen. Dit programma raakt het fundament van het sociaal domein: de sociale basis. Roerdalen zijn we samen! Bestaans(on)zekerheid raakt iedere inwoner in Roerdalen. We willen dat iedereen de ruimte heeft om mee te doen in onze samenleving. Het is van groot belang dat iedereen kan rekenen op een voldoende en voorspelbaar inkomen, evenals op betaalbare huisvesting. Ook toegang tot betaalbare zorg en een veilige woonomgeving horen hierbij. Verduurzamen geven we extra aandacht. Kwetsbare inwoners bieden we daarbij extra ondersteuning. We zetten in op preventie. Zorg en ondersteuning regelen we zoveel mogelijk lokaal. Programma 1 en programma 2 zijn nauw met elkaar verbonden en versterken elkaar, waarbij programma 1 vooral over de sociale basis en gemeenschap gaat en programma 2 over individuele ondersteuning.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan

Strategisch programmadoel: krachtige dorpen met veel sociale samenhang, goede basisvoorzieningen en weerbare inwoners.

Tactische doelen 1. Versterken van de sociale basis Onderwerp Actie 1: Herijking van het accommodatiebeleid 2015 – 2025 Actie 2: Uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) Actie 3: Ondersteunen van kinderwijkraden Actie 4: Inzet van een Coördinator Sport en Preventie om het beweegaanbod te versterken.

Inhoud

Financiën

Planning

☺ ☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺ ☺

☺  ☺ ☺

Toelichting Actie 1: Herijking van het accommodatiebeleid 2015 – 2025 In december 2025 is de richtinggevende nota actualisatie accommodatiebeleid vastgesteld in de gemeenteraad. In 2026 wordt de uitvoering hiervan vormgegeven met een participatieve aanpak per dorp en een integraal advies.

Jaarstukken 2025

19

Actie 2: Uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) De nieuwe Multifunctionele Accommodatie (MFA) ‘de Sjpringplank’ in Vlodrop is opgeleverd en is in gebruik genomen vanaf het schooljaar 2025-2026. De bouw van het Kindcentrum Posterholt is gestart in 2025. De oplevering is gepland voor de zomervakantie 2026. Voor de vervangingsopgave van de school in Montfort zijn in 2025 interne voorbereidingen getroffen om het haalbaarheidsonderzoek te starten gedurende de eerste helft van 2026. Actie 3: Ondersteunen van kinderwijkraden In elk dorp is een Kinderwijkraad. Deze worden ondersteund door een lokale coördinator (zes in totaal). De kinderwijkraden hebben verschillende ideeën ontwikkeld en uitgevoerd. Zo is in Sint Odiliënberg een zwerfvuilactie georganiseerd. En in Melick is een lesprogramma gemaakt voor kinderen die de buurtboerderij in Sint Odiliënberg bezoeken. Actie 4: Inzet van een Coördinator Sport en Preventie om het beweegaanbod te versterken Vanuit bureau Negen is een beweegmakelaar aangesteld, deze fungeert als contactpersoon voor (sport) verenigingen en voor individuele vragen van inwoners.

2. Versterken samenwerking partners sociale basis Onderwerp Actie 1: Samen doen, samen leren

Inhoud

Financiën

Planning

☺

☺

☺

Toelichting Actie 1: Samen doen, samen leren De werkgroepen van Samen doen, samen leren zijn in 2025 verder uitgegroeid tot meer zelfstandig opererende groepen. Een aantal regelingen en processen zijn vanuit de bedoeling tegen het licht gehouden en vereenvoudigd voor inwoners. De Maatschappelijk Actief Bonus is breder en makkelijker aan te vragen, de aanvraagprocedure voor levensonderhoud voor inwoners die al bekend zijn bij de gemeente is verkort en er is contact gelegd met de Sociale Verzekeringsbank (SVB) om de aansluiting tussen landelijke en gemeentelijke regelingen te verbeteren. Verder is het proces rondom gedeeltelijke uitstroom naar werk vereenvoudigd. Zie ook programma 7, tactisch doel 20 (actie 1).

Wat hebben we nog meer gedaan Versnellingsacties 1. Herijking IHP (Integraal huisvestingsplan voor de basisscholen) Er is gestart met de vierjaarlijkse actualisatie van ons IHP. Dit is in gezamenlijk overleg met de schoolbesturen gebeurd en omvat ook een actualisatie van de financiële kaders. Zie ook programma 1, tactisch doel 1(actie 2). We hadden hiervoor € 50.000 geraamd. Er is een bedrag van ca € 39.000 uitgegeven aan onderzoek en externe personele inzet. De afronding van deze herijking loopt nog door in 2026.

20

2. Voorbereiding actualisatie Subsidiestelsel (inclusief recente jurisprudentie Raad van State) Door een extern adviesbureau is geïnventariseerd wat er moet gebeuren om het subsidiestelsel te actualiseren. Dit is gerapporteerd in een projectplan. Het projectplan is opgeleverd zodat het subsidiestelsel kan worden geactualiseerd in 2026. We hadden hiervoor € 35.000 geraamd. Er is in 2025 voor een bedrag van € 3.220 aan kosten gemaakt voor de inhuur van een expert. Een deel van de kosten van deze voorbereiding komt ten laste van boekjaar 2026 en wordt betaald vanuit bestaande budgetten. Omdat er in het land al veel onderzoek gedaan is, zijn de onderzoekskosten fors lager uitgevallen dan vooraf ingeschat. 3. Voorbereiding dementievriendelijke gemeente Dit project is regulier ingepast in de bestaande personele capaciteit, zodat de voorbereiding verder kan doorlopen in 2026. Als gevolg hiervan zijn alleen reguliere personele kosten gemaakt en is de geraamde € 10.000 niet nodig geweest.

Reguliere werkzaamheden • Onderwijs (vroegschoolse educatie, leerplicht, leerlingenvervoer); • Uitvoering subsidiebeleid; • Uitvoering accommodatiebeleid; • Uitvoering gezondheidsbeleid (GGD, positieve gezondheid, GALA, IZA); • Uitvoering Sport- en beweegbeleid, waarbij sporten en bewegen een middel is om een inclusieve samenleving te stimuleren; • Kinderopvang (voorschoolse educatie); • Inzet gedragsdeskundige op de basisschool en kinderopvang; • Praktijkondersteuner Jeugd bij de huisarts; • Ondersteuning van inwonerinitiatieven; • Bevorderen inwonersparticipatie; • Huiskamer plus; • Welzijn op recept bij de huisarts; • Inzet ervaringsdeskundigheid; • Inzet kansrijke start; • Uitvoering Basisondersteuning.

Financieel bedragen x € 1.000 Programma 1. Krachtige dorpen Lasten Baten Saldo baten lasten Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

Jaarstukken 2025

Rekening 2024

Primitieve begroting

Actuele begroting

Rekening 2025

-6.384 700 -5.684

-6.240 483 -5.758

-6.489 651 -5.838

-6.456 661 -5.795

34 10 43

V V V

469 469

458 458

523 523

513 513

-10 -10

N N

-5.215

-5.300

-5.315

-5.282

33

V

Verschil

21

Toelichting

1. Krachtige dorpen

22

Verschil

Lasten Er is sprake van een lager energieverbruik bij de MFA Vlodrop Sporthal. Dit komt doordat uitsluitend de kosten van de maanden augustus tot en met december verrekend zijn. Voor die tijd zaten de energiekosten in de bouwsom van de MFA Vlodrop en werden deze met een bouwaansluiting betaald door de uitvoerende aannemer. De verwachting voor de toekomst is een lager energieverbruik, aangezien het gebouw bijna energieneutraal gebouwd is.

28

V

Lagere Exploitatie en beheer MFA Vlodrop als gevolg van de ingebruikname per nieuw schooljaar. Er waren enkel exploitatielasten over de maanden augustus tot en met december 2025. In de exploitatielasten zijn uitsluitend vanaf de ingebruikname de kosten voor het groot onderhoud, belastingen en verzekering van toepassing. De gebruikers van de MFA Vlodrop, School, Kinderopvang en beheerstichting zijn zelf verantwoordelijk voor de kleine onderhoudskosten, energie en water.

33

V

Het subsidiebudget is niet ten volle benut. Dit is te verklaren doordat er bij de structurele subsidies een daling is geweest van het aantal verenigingen, dit omdat verenigingen zijn opgehouden te bestaan. Anderzijds is het bij de incidentele subsidies afhankelijk van het aantal aanvragen en of deze voldoen aan de voorwaarden.

21

V

Het aantal sociaal medische indicaties kinderopvang (SMI) is gestegen. Dit heeft geleid tot hogere uitgaven. De SMI regeling wordt steeds beter bekend. Het sociaal team, het CJG en de kinderbescherming informeren ouders hierover, schakelen sneller en verwijzen vaker door.

-66

N

Totaal lasten Baten N.v.t.

16

V

Totaal baten Mutatie reserves Lagere onttrekking aan Algemene Reserve als gevolg van minder kosten achterstallig onderhoud Zwembad 't Sweeltje Lagere onttrekking aan Reserve dekking investeringen met maatschappelijk nut als gevolg van minder kapitaallasten Dorpshuizen

0

N

-7

N

-3

N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

-10 27

N V

Totaal afwijkingen

33

V

-

PROGRAMMA 2 PARTICIPATIE, ONDERSTEUNING EN ZORG Inleiding Programma 2 gaat over de ondersteuning van inwoners met een hulpvraag. Wij gaan daarbij uit van nabijheid, maatwerk en empathie. We sturen op dorpsgericht en integraal samenwerken van professionals en vrijwilligers. Programma 1 en programma 2 zijn nauw met elkaar verbonden en versterken elkaar, waarbij programma 1 vooral over de sociale basis en gemeenschap gaat en programma 2 over individuele ondersteuning.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan

Strategisch programmadoel: zelfredzame inwoners die kunnen deelnemen in de samenleving.

Tactische doelen 3. Inwoners hebben de rust en ruimte om zich te ontwikkelen en mee te doen in de samenleving Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: We vergroten de bewustwording rondom bestaans(on)zekerheid Actie 2: We voeren de acties die uit de bijeenkomsten  2024 voortkomen uit. Dat doen we samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Actie 3: We zetten in op een integrale aanpak, samen   met onze partners in het sociaal domein én binnen de gemeentelijke organisatie. Actie 4: Uitvoering geven aan de resultaten van het   onderzoek naar de mogelijkheden van een lokaal Mensontwikkelbedrijf (MOB)

☺ ☺

☺ 

☺ 

☺

☺



☺

☺

☺

Toelichting Actie 1: We vergroten de bewustwording rondom bestaans(on)zekerheid In 2025 startte een bewustwordingscampagne om de impact van bestaansonzekerheid en beschikbare ondersteuning zichtbaar te maken. Er werd een logo ontwikkeld dat de samenwerking tussen gemeente, organisaties en gemeenschap benadrukt. De visie op bestaanszekerheid verscheen in het dorpsblad en een digitale nieuwsbrief werd geïntroduceerd. Samen met het Sociaal Team vond de tentoonstelling Roerdalen zijn we samen plaats in alle kernen. Daarnaast is deelgenomen aan de podcast Ogen op de bal. Actie 2: We voeren de acties die uit de bijeenkomsten 2024 voortkomen uit. Dat doen we samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. In de tweede helft van 2025 zijn de acties uit de bijeenkomsten van 2024 uitgevoerd, samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.

Jaarstukken 2025

23

Op basis van gesprekken met betrokken inwoners en organisaties is een bijeenkomst georganiseerd om de belangrijkste thema’s te bepalen. Hieruit zijn werkgroepen gevormd die de acties verder hebben uitgewerkt en opgepakt. Een deel loopt door in 2026, zoals de uitwerking van de één-loketgedachte. Hierdoor is de benodigde bijdrage vanuit de reserve armoedefonds in 2025 lager dan geraamd. Actie 3: We zetten in op een integrale aanpak, samen met onze partners in het sociaal domein én binnen de gemeentelijke organisatie. Deze actie maakt onderdeel uit van actie 1 en actie 2, die parallel worden uitgevoerd, waarbij de gemeentelijke bewustwordingscampagne gelijktijdig loopt met de gezamenlijke aanpak met inwoners en maatschappelijke organisaties. Actie 4: Uitvoering geven aan de resultaten van het onderzoek naar de mogelijkheden van een lokaal Mensontwikkelbedrijf (MOB) Er is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van een MOB. De raad heeft besloten voor een lokaal MOB te gaan. De uitvoering kan nu worden opgepakt. Dit loopt door in 2026.

4. Mensen met een hulpvraag kunnen makkelijk terecht, worden sneller en beter geholpen en voelen zich gehoord Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Lokale aanpak Jeugd en Jongeren Actie 2: Het ontwikkelen van het visiedocument beschermd wonen en maatschappelijke opvang Actie 3: Herontwerp arbeidsmarktregio

 ☺ ☺

☺ ☺ ☺

  ☺

Toelichting Actie 1: Lokale aanpak Jeugd en Jongeren In 2025 hebben we een uitvoeringsplan opgesteld gericht op het jeugd- en jongerenwerk. Focus is versterken van kansen van jongeren, het ontwikkelen van hun talenten en het voorkomen van problemen. In 2025 hebben we daarom een jongerenwerker aan het sociaal team toegevoegd. De effecten worden gemonitord aan de hand van het bijhouden van activiteiten, verzamelen van feedback en het meten van signalering en doorverwijzing. Vanwege personele wisseling bij het sociaal team, is de monitoring nog niet gebeurd. Actie 2: Het ontwikkelen van het visiedocument beschermd wonen en maatschappelijke opvang De herijking van de regiovisie op Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang is uitgesteld naar Q3 2026, omdat de Ethos telling startte in Q4 2025 en loopt tot Q4 2026. De resultaten hiervan worden meegenomen in de herijking. Daarnaast is in de Welzijn-Wonen-Zorg visie een visie opgesteld waarbij welzijn een prominente plek heeft gekregen. Zie programma 5, tactisch doel 13 (actie 1). Deze visie wordt meegenomen bij de totstandkoming van de visie beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Actie 3: Herontwerp arbeidsmarktregio Sinds 2025 werken we in Midden‑Limburg met een gewijzigde governance voor de arbeidsmarkt op basis van de landelijke hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur.

De samenwerking is vastgelegd in een samenwerkingsconvenant dat op 3 december 2025 is ondertekend door alle partners van het Regionaal Beraad. Het werkcentrum Midden‑Limburg is sinds 2 oktober 2025 digitaal live met een website en sociale-mediakanalen voor inwoners en werkgevers

24

Wat hebben we nog meer gedaan In het afgelopen jaar hebben wij in de kernen Posterholt, Herkenbosch en Montfort de laatste 12 flexwoningen gerealiseerd. In totaal hebben wij in alle zes de kernen 72 flexwoningen geplaatst. De woningen worden bewoond door Oekraïense vluchtelingen, statushouders en spoedzoekers. Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) In 2025 hebben we de vangnetuitkering van 2023 ontvangen ter hoogte van € 164.682. Daarnaast hebben wij in 2025 de aanvraag voor de vangnetuitkering over 2024 gedaan. De vangnetuitkering over 2024 bedraagt € 51.596. Over het jaar 2025 komen we niet in aanmerking voor een vangnetuitkering. Het tekort is niet groot genoeg om voor een vangnetuitkering in aanmerking te komen. Versnellingsacties 1. Aanpak bestaanszekerheid Begin 2025 heeft de gemeenteraad de definitie en aanpak bestaanszekerheid vastgesteld. Er is een inhaalslag gemaakt met inzet van externe capaciteit. In afstemming met inwoners werken we aan de vier speerpunten die begin 2025 werden bepaald. Er is gewerkt aan de éénloketgedachte. Daarnaast is geïnvesteerd in bewustwording. Zie ook programma 2, tactisch doel 3 (actie 1). Er was een budget geraamd van € 15.000. Hiervan is bijna € 6.000 uitgegeven. De kosten zijn lager uitgevallen dan voorzien.

Reguliere werkzaamheden De reguliere werkzaamheden in dit programma houden verband met het organiseren van formele ondersteuning voor onze kwetsbare inwoners op het gebied van jeugd, Wmo, participatie, werk en inkomen en arbeidsmarkt. • Beleid werk en inkomen; • Arbeidsmarktbeleid; • Begeleiding statushouders en migranten; • Opvang Oekraïners; • Aanpak bemoeizorg; • Ondersteuning mantelzorg; • Beleid en inkoop jeugd; • Beleid en inkoop Wmo; • Beleid inburgering.

Jaarstukken 2025

25

Financieel Programma 2. Participatie, ondersteuning en zorg Lasten Baten Saldo baten lasten Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

26

bedragen x € 1.000 Rekening Verschil 2025

Rekening 2024

Primitieve begroting

Actuele begroting

-31.804 10.356 -21.448

-28.658 6.201 -22.458

-33.541 10.413 -23.129

-32.985 11.137 -21.848

414 414

63 63

570 570

100 100

-21.034

-22.395

-22.559

-21.748

556 725 1.281

V V V

-470 N -470 N 811

V

Toelichting 2. Participatie, ondersteuning en zorg Lasten Participatie De kosten voor de maatschappelijke begeleiding van statushouders konden dit jaar volledig worden gedekt vanuit de SPUK Inburgering. Hierdoor is dit budget niet aangesproken.

Verschil

61

V

De uitgaven in het kader van Oekraïnse vluchtelingen, gemeentelijke en particuliere opvang, worden in rekening gebracht bij de Rijksoverheid. Het Rijk betaalt gemeenten een normbedrag per bed per dag van € 44 in 2025. De kosten zijn lager dan de vergoeding. Gemeenten mogen het surplus houden. Leefgeld en transitiekosten worden afgerekend op basis van werkelijke kosten.

92

V

BUIG-budget. De gemeente heeft meer financiële ondersteuning geboden aan burgers met een laag inkomen. Het uitkeringsbestand bleef vrijwel gelijk. De loonkostensubsidie is gestegen en wordt door de rijksbijdrage deels gecompenseerd (zie baten).

-418

N

Voor bijzondere bijstand en volwassenenfonds is minder uitgegeven. In 2025 zijn 81 aanvragen ingediend. Ten opzichte van 2024 zien we een stijgende lijn in aanvragen. Het budget voor het volwassenenfonds is niet volledig benut, maar dit budget is meerjarig toegekend en wordt verder ingezet in 2026. De uitgaven voor bijzondere bijstand zijn lager uitgevallen door lagere kosten voor inrichting/huisraad.

35

V

We zijn in Q3 gestart met de acties van bestaanszekerheid, zie toelichting actie 1 t/m 3. Doordat niet alle acties zijn uitgevoerd hebben we minder uitgegeven. Hierdoor is ook de onttrekking uit de reserve Armoedefonds lager.

377

V

De bijdrage aan het MER-SD is lager dan begroot. Dit betreft met name de uitvoeringskosten alleenverdienersproblematiek. De werkzaamheden zijn in 2025 binnen de beschikbare capaciteit uitgevoerd en zijn afgerekend op basis van werkelijke kosten.

89

V

Westrom heeft het jaar 2024 positief afgesloten. Volgens het besluit van het algemeen bestuur in 2025 is het resultaat uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Dit levert een incidenteel voordeel op.

44

V

De kosten i.v.m. het onderzoek naar MOB zijn lager dan begroot en betaald uit rijksmiddelen die zijn ontvangen via de mei- en septembercirculaire 2025. Daarom is de onttrekking aan de Algemene reserve ook lager.

100

V

Lagere kosten re-integratie. In eerdere jaren werd een lumpsumbedrag beschikbaar gesteld aan Westrom voor de uitvoering van re‑integratietrajecten. Vanaf 2025 is deze constructie komen te vervallen. Hoewel het nog steeds mogelijk is om afzonderlijke trajecten in te kopen bij Doon, is hier in de uitvoering terughoudend mee omgegaan. Dit komt met name door zorgen over de verhouding tussen prijs en kwaliteit van de aangeboden trajecten. Daarnaast is binnen de uitvoering de verwachting dat het lokale mensontwikkelbedrijf op korte termijn van start kan gaan. Vanuit dit perspectief is ervoor gekozen om in deze tussenliggende periode beperkt nieuwe trajecten in te kopen. Dit alles heeft geleid tot een onder uitputting van het beschikbare re‑integratiebudget.

100

V

Wmo De kosten van MER-SD in het kader van basisondersteuning zijn lager dan geraamd. Reden hiervoor is een tijdelijke onderbreking in de capaciteit Wmo/PW in het sociaal team.

46

V

De kosten voor Wmo‑vervoer zijn lager uitgevallen door een lager gebruik van de indicaties. Het aantal cliënten is licht gestegen, maar van alle cliënten heeft slechts 65,7% het vervoer daadwerkelijk gebruikt. Daarnaast zijn er minder kilometers verbruikt dan van tevoren begroot.

28

V

Hogere uitgaven huishoudelijke hulp, incl. PGB. Er is een sterkere stijging van indicaties dan verwacht: in plaats van de geraamde 5 nieuwe indicaties zijn het er 26 geworden. Dit komt deels door een hogere vraag dan voorzien en deels door de verschuiving van PGB naar Zorg in Natura.

-57

N

De kosten voor Begeleiding Individueel en Groep (incl. PGB) vallen hoger uit door meer toekenningen, waarbij sprake is van een toename in het zwaardere zorgproduct. Hoewel het aantal uren is gedaald, zorgt ook de prijsindexering die hoger uitviel dan verwacht voor stijgende totale kosten.

-64

N

Jeugd We worden geconfronteerd met € 98K kosten die nog betrekking hebben op het jaar 2024. De overige kosten (€148K) zijn hogere jeugdzorglasten incl. uitvoeringskosten die zorgen voor een afwijking ten opzichte van de begroting.

-246

N

Jaarstukken 2025

27

2. Participatie, ondersteuning en zorg Onderwijs

Verschil

De kosten leerlingenvervoer vallen lager uit doordat er minder aanvragen leerlingenvervoer zijn geweest in het schooljaar 2025-2026.

87

V

Voor het Onderwijsachterstandenbeleid ontvangen we een SPUK. De uitgaven zijn lager dan de toegekende Rijksmiddelen. Vanuit dit budget zijn zowel de Voor- en vroegschoolse educatie kinderopvang als de kinderkrant betaald. Het restant is gereserveerd voor 2026. Zie ook baten.

41

V

315

V

359

V

125

V

Ontvangen Rijksmiddelen ter compensatie van uitgaven 2024 in het kader van gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek.

52

V

Gedeclareerde PGB's beschermd wonen bij de modulaire gemeenschappelijke regeling.

38

V

101

V

Jeugd De kosten van de praktijkondersteuner jeugd zijn grotendeels betaald uit de SPUK IZA. Deze SPUK wordt uitgevoerd door centrumgemeente Venlo. Dit zorgt voor een incidenteel voordeel.

74

V

Onderwijs SPUK Onderwijsachterstandenbeleid: Zie uitleg bij lasten.

-41

N

Overig Inkomsten vanuit de SPUK IZA

49

V

757

V

-377

N

-93

N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

-470 209

N V

Totaal afwijkingen

811

V

Totaal lasten Baten Participatie We ontvangen een hogere Rijksbijdrage (BUIG) voor financiële ondersteuning aan burgers met een laag inkomen inclusief verhaal van sociale uitkering. Zie ook onder kopje “Lasten”. We ontvangen een SPUK en een eigen bijdrage van Oekraïners. Wmo

Het voordelige saldo, gebaseerd op de concept jaarrekening 2025, van de Modulaire gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Limburg Noord; Beschermd wonen is hoger dan bekend was bij de halfjaarrapportage 2025. De verdeelsleutel is aangepast.

Totaal baten Mutatie reserves Lagere onttrekking aan reserve Armoedefonds. Zie de toelichting onder kopje “Lasten”. Lagere onttrekking aan Algemene reserve i.v.m. onderzoek naar MOB. Kosten zijn betaald uit Rijksmiddelen die ontvangen zijn in de mei- en septembercirculaire 2025.

28

PROGRAMMA 3 VEILIGE DORPEN Inleiding Ook in 2025 hebben we ons ingezet om van elk dorp een plek te maken waar inwoners zich veilig voelen en waar sterke gemeenschappen kunnen floreren. Samen met onze veiligheidspartners is gewerkt aan het voorkomen en aanpakken van criminaliteit en overlast, met aandacht voor preventie, bewustwording en het tijdig oppakken van signalen. Daarnaast is in 2025 extra ingezet op het verder versterken van de basis binnen het veiligheidsdomein.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan

Strategisch programmadoel: veilige en leefbare dorpen.

Tactische doelen 5. Samen met onze veiligheidspartners voorkomen en beperken we de risico’s dat inwoners slachtoffer worden van criminaliteit of overlastsituaties. Waar mogelijk beëindigen we de situatie Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Inzetten ACT! Actie 2: Controleren spookbewoning Actie 3: Inzet XL Group Actie 4: Project Natuurbrand management 2024-2027

☺  ☺ ☺

☺

n.v.t.

 ☺

☺  ☺ 

Toelichting Actie 1: Inzetten ACT! Door de inzet van het regionale ACT! interventieteam en de samenwerking met verschillende veiligheidspartners zijn integrale controles uitgevoerd en is ondermijnende criminaliteit effectief aangepakt. De bundeling van expertise en uitvoeringskracht op regionaal niveau heeft het mogelijk gemaakt om slagvaardig op te treden en capaciteit flexibel in te zetten. Hierdoor zijn signalen sneller opgepakt, criminele netwerken verstoord en is zichtbaar bijgedragen aan een veilige en leefbare omgeving voor onze inwoners. Actie 2: Controleren spookbewoning In 2025 is gestart met het in kaart brengen van mogelijke spookbewoning binnen de gemeente. Dit betrof een omvangrijke inventarisatie. Door capaciteitsproblemen binnen team OOV is dit onderdeel in 2025 niet volledig uitgevoerd zoals oorspronkelijk voorzien en is het bij een verkennend onderzoek gebleven. Tijdens bestuurlijke controles is wel aandacht besteed aan mogelijke signalen van spookbewoning, maar deze zijn niet aangetroffen.

Jaarstukken 2025

29

Actie 3: Inzet XL Group XL Group biedt specialistische begeleiding aan kwetsbare jongeren die betrokken zijn bij strafbare feiten, waarbij in samenwerking met zorg- en veiligheidspartners wordt ingezet op een integrale aanpak om verdere criminalisering te voorkomen. De inzet van XL Group is in 2025 voortgezet zoals aangegeven in de halfjaarrapportage. Het contract liep tot oktober 2025 en is verlengd tot en met december 2025 om de continuïteit van de specialistische begeleiding te waarborgen. De extra kosten van € 12.500 uit de halfjaarrapportage zijn hiervoor ingezet. De behoefte aan deze specialistische ondersteuning blijft bestaan en is daarom ook opgenomen in de begroting voor 2026. Actie 4: Project Natuurbrand management 2024-2027 Het project Natuurbrandmanagement heeft een jaar vertraging opgelopen en is in 2025 gestart. Het project loopt nu van 2025 tot en met 2028 binnen het Grenspark Maas-Swalm-Nette en wordt uitgevoerd in samenwerking met de betrokken partners. Hiermee wordt gewerkt aan het versterken van de gezamenlijke aanpak en voorbereiding op natuurbrandrisico’s in het gebied.

Wat hebben we nog meer gedaan Versnellingsactie Om het veiligheidsbeleid verder te ontwikkelen en te actualiseren is tijdelijk extra formatie ingezet. Hiermee is versnelling aangebracht in de beleidsontwikkeling binnen team OOV, onder andere op het gebied van het regionale project Limburgse Norm, weerbaarheid, crisisbeheersing en bedrijfscontinuïteit, en de voorbereiding van integraal veiligheidsbeleid. Er is hiervoor in 2025 een bedrag van ongeveer € 35.000 uitgegeven, terwijl dit was ingeschat op € 50.000.

Reguliere werkzaamheden • Borgen van de rampenbestrijding en crisisbeheersing; • Gemeentelijke processen oranje kolom; • Advisering grootschalige evenementen; • Advisering bij explosievenonderzoeken; • Schakel tussen zorg en veiligheid; • Regie Vangnetoverleg (Integrale aanpak complexe casuïstiek, Doorbraak, Bemoeizorg en zorgmijders); • Regie Hoarding, ernstig vervuilde woningen en verplichte zorg; • Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Limburg (Integrale aanpak complexe casuïstiek in combinatie met criminaliteit); • Handhaving Openbare orde en veiligheid (toezicht, handhaving en buurtbemiddeling); • Aanpak ondermijnende criminaliteit (Bibob-toets, Damoclesbeleid, integrale controles; • Cybercrime; • Radicalisering en polarisatie.

30

Financieel bedragen x € 1.000 Programma 3. Veilige dorpen Lasten Baten Saldo baten lasten

Rekening 2024

Primitieve begroting

Actuele begroting

Rekening 2025

-2.593 30 -2.563

-2.499 56 -2.444

-2.560 37 -2.524

-2.573 42 -2.531

-13 6 -7

N V N

-2.563

-2.444

-2.524

-2.531

-7

N

-16

N

-23

N

23

V

-16

N

Verschil

Mutatie reserves Resultaat

Toelichting

3. Veilige dorpen Lasten De jaarlijkse kosten voor het functioneel leeftijdsontslag (FLO) van oud brandweermedewerkers en tweede loopbaanbeleid komen ten laste van de gemeente. Deze kosten zorgen voor een overschrijding van de begroting. In 2025 is de beschikbare BOA-capaciteit incidenteel overschreden. Hierdoor ontstaat een nadeel van ongeveer € 23.000. Deze ontwikkeling is meegenomen in de kadernota 2026. Voor 2026 en 2027 zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld om de BOAcapaciteit structureel beter te laten aansluiten op de benodigde inzet en toekomstige overschrijdingen te voorkomen. De aanschaf en implementatie van het softwarepakket PGAx (een pakket om veilig en effectief te kunnen samenwerken met externe partners) is doorgeschoven naar 2026. Hierdoor zijn de hiervoor geraamde kosten in 2025 niet gemaakt. Daarnaast is in 2025 tijdelijk extra formatie ingezet om het veiligheidsbeleid verder te ontwikkelen en te actualiseren (zie toelichting bij de versnelling eerder in dit programma). Het resterende budget uit de versnellingsactie, samen met het uitstel van PGAx, leidt tot het voordeel dat in de verschillenanalyse is opgenomen. Totaal lasten Baten N.v.t

Verschil

-

Totaal baten Mutatie reserves N.v.t.

0

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

0 9

V

Totaal afwijkingen

-7

N

Jaarstukken 2025

-

31

PROGRAMMA 4 ECONOMIE, NATUUR, TOERISME, CULTUUR EN DUURZAAMHEID Inleiding Het doel van dit programma is om duurzame mogelijkheden op het gebied van recreatie, toerisme, natuur, cultuur en duurzaamheid te creëren. Deze onderwerpen vormen de economische motor van onze gemeente, waarbij we daar waar het meerwaarde biedt de samenwerking opzoeken, zowel gemeentegrensoverschrijdend maar ook met andere partners. Bestaande werkgelegenheid kunnen we hiermee in stand houden en er ontstaat (in)direct werkgelegenheid voor onze inwoners. Door de versterking worden we aantrekkelijker als woon-, werk en leef-gemeente. Met de Koers duurzaamheid 2050 geven we richting aan de duurzame ontwikkeling van onze gemeente. Het gaat zowel om duurzame energie als klimaatadaptatie en versterken van de biodiversiteit. We dragen bij aan realisatie van nieuwe natuur. Daarnaast werken we aan de toekomst van een sterk Nationaal Park. De werkzaamheden stonden onder druk in 2025 vanwege inzet van medewerkers op andere projecten. Om diezelfde reden zijn wij niet toegekomen aan het schrijven van een projectplan met betrekking tot het faciliteren van stoppende agrarische bedrijven.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan

Strategisch programmadoel: bevorderen van duurzaamheid en het versterken van de gebiedsgerichte ruimtelijke, sociale en economische samenhang.

Tactische doelen 6. Aan de slag met het omgevingsplan Onderwerp Actie 1: Van bestemmingsplan naar Omgevingsplan

Inhoud

Financiën

Planning

☺

☺

☺

Toelichting Actie 1: Van bestemmingsplan naar Omgevingsplan In 2025 hebben we gewerkt aan de voorbereidende werkzaamheden om te starten met het omvormen van het tijdelijk omgevingsplan naar het omgevingsplan nieuwe stijl. We hebben als eerste gewerkt aan een uitvraag in de vorm van een aanbestedingsleidraad. Doel van de aanbesteding is het werven van een bureau dat ons gaat ondersteunen in de eerste fase om te komen tot een Omgevingsplan nieuwe stijl. Onze uitgangspunten zijn in de aanbestedingsleidraad opgenomen. Vervolgens is de aanbestedingsprocedure gestart en hebben we in 2025 een partij geselecteerd. De opdracht bestaat uit drie deelopdrachten: 1. Een transitieplan voor de gemeente Roerdalen; 2. Een integrale inventarisatie en analyse van bestaande ruimtelijke regels en beleid; 3. Een eerste wijziging van het omgevingsplan voor de kern Melick.

32

De opdracht (eerste fase transitie) start in 2026 en wordt begin 2028 afgerond. 7. Natuur realiseren en klimaatbestendiger maken Onderwerp Actie 1: Klimaatbestendige natuurontwikkeling

Inhoud

Financiën

Planning

☺

☺

☺

Toelichting Actie 1: Klimaatbestendige natuurontwikkeling In 2025 hebben we volgens de beheervisie 2023-2032 gewerkt aan het meer klimaatbestendig maken van onze bos- en natuurterreinen. 8. (Door)ontwikkeling recreatie, toerisme en cultuur Onderwerp Actie 1: (Door) ontwikkeling recreatie, toerisme en cultuur

Inhoud

Financiën

Planning

☺

☺



Toelichting Actie 1: (Door) ontwikkeling recreatie, toerisme en cultuur Samen met de opgerichte Stichting Promotie Roerdalen hebben we verder gewerkt aan Roerdalen als aantrekkelijke bestemming. Ook hebben we verder uitvoering gegeven aan het Paardensportplan Roerdalen 2030 en aan bovenregionale promotie. De verbinding van de vijf Midden-Limburgse natuurgebieden, het ontsluiten van erfgoed, de toeristische overstappunten en de datatool zijn in 2025 niet uitgevoerd, omdat deze geland zijn in de Regio Deal. De projecten worden in 2026 uitgevoerd. 9. Gezond ondernemersklimaat stimuleren Onderwerp Actie 1: uitbreiden bedrijventerreinen Actie 2: faciliteren stoppende agrarische bedrijven (VAB’s)

Inhoud

Financiën

Planning

 

☺ ☺

 

Toelichting Actie 1: uitbreiden bedrijventerreinen Er is in 2025 een haalbaarheidsstudie opgestart voor het realiseren van een combinatie van wonen en/of bedrijvigheid in Vlodrop. Dit onderzoek is uitgebreid ten opzichte van het oorspronkelijke plan omdat op het gebied aan de Angsterweg in Vlodrop voorkeursrecht gevestigd is (door de gemeenteraad in 2025) voor wonen en/of bedrijvigheid. Dit is één van de versnellingsacties. Het onderzoek richt zich op (een combinatie van) beide functies. In 2026 zullen de resultaten van dit onderzoek worden opgeleverd. Door de koppeling met de voorkeursrechtgebieden en het integraal afwegen van de geschikte functie voor dit gebied is het onderzoek omvangrijker dan eerder beoogd en is de looptijd langer dan gepland. We trekken hierin samen op met OML.

Jaarstukken 2025

33

Actie 2: faciliteren stoppende agrarische bedrijven In 2025 is ervoor gekozen om dit als een versnellingsactie op te starten en hebben wij een extern adviseur een startdocument laten opstellen in plaats van een beoordelingsmatrix vrijkomende agrarische bebouwing (VAB's) en leegstaande bebouwing. Dit startdocument bevat de inventarisatie van huidige kaders aangaande VAB's. Vanuit dit startdocument wordt er een projectplan geschreven. Dit is in 23025 niet gelukt vanwege inzet van medewerkers op andere projecten.

10. Bevorderen duurzame energie Onderwerp Actie 1: Duurzame opwek Actie 2: Warmtetransitie Actie 3: Duurzame natuur en biodiversiteit Actie 4: Duurzame waterhuishouding Actie 5: Maatschappelijk vastgoed en openbare ruimte

Inhoud

Financiën

Planning

   ☺ ☺

☺  ☺ ☺ ☺

  ☺  

Toelichting Actie 1: Duurzame opwek Het Zonnestation Montfort loopt achter op de planning vanwege levertijden. Het zonnestation wordt in het tweede kwartaal 2026 operationeel. We hebben 318 aanmeldingen ontvangen, uiteindelijke hebben daarvan 92 huishoudens besloten om het dak te beleggen met zonnepanelen. Dit aantal is behoorlijk lager vanwege de afschaffing van de salderingsregeling en oplopende terugleverkosten. Actie 2: Warmtetransitie In 2025 hebben we op sommige onderdelen meer bereikt dan gepland, en op andere juist minder. We hebben 85 van de beoogde 100 woningen laten bezoeken door onze energiecoaches. We hebben de energiecoaches opgeleid om advies te kunnen geven over energiebesparende maatregelen. Zoals eerder gemeld in de halfjaarrapportage, heeft het wijkuitvoeringsplan Vlodrop onvoldoende resultaat opgeleverd en hebben we besloten dit plan te beëindigen. Vervolgens zijn we in 2025 gestart met doelgroepgerichte uitvoeringsplannen voor particuliere woningeigenaren. Daarnaast verkennen we in 2026 in het duurzaamheidsakkoord hoe we sociale huurders kunnen ondersteunen. Het Soortenmanagementplan heeft vertraging opgelopen en wordt in 2026 opgeleverd. De compenserende maatregelen voor vleermuizen hebben we wel uitgevoerd. Verder hebben we bij 5000 woningeigenaren (i.p.v. 500) per brief de isolatiesubsidie uit het Nationaal Isolatieprogramma onder de aandacht gebracht.

In 2025 hebben 960 woningeigenaren een aanvraag ingediend, waarvan 262 de maatregelen afgerond hebben. Bij de Gemeentelijke VerduurzamingsRegeling (GVR) heeft de uitvoerende partij de eerste groep van 16 deelnemers nog niet geholpen de geplande maatregelen uit te voeren. Actie 3: Duurzame natuur en biodiversiteit Het beleidsplan Natuurlijk Groen is vastgesteld en de groene parkeerplaatsen bij de MFA Vlodrop zijn gerealiseerd. Er zijn insectenhotels geplaatst en er zijn ongeveer 1300 bomen geplaatst in tuinen van inwoners die meegedaan hebben aan de bomenactie. Er is gestart met

34

de omvorming naar lanen met klimaatbestendige soorten bomen. We hebben nog geen pilot gedaan met inwoners om groen en biodiversiteit te stimuleren. Actie 4: Duurzame waterhuishouding We zijn in 2025 begonnen met het opstellen van een nieuw Gemeentelijk Rioleringsprogramma. Hierin worden de ambities rondom duurzame waterhuishouding opgenomen. Actie 5: Maatschappelijk vastgoed en openbare ruimte Eind 2025 is de richtinggevende nota “Accommodatiebeleid Roerdalen 2025–2035” als beleidskader vastgesteld. Dit volgen we op met dorpsgesprekken en dorpsplannen. Het uitvoeringsplan volgt hierop, dus is daarom nog niet gerealiseerd. De MFA in Vlodrop is BENG (bijna energie neutraal gebouw) en voorzien van zonnepanelen. We hebben drie voetbalverenigingen gefaciliteerd, zodat zij de verlichting kunnen vervangen met LED. 11. Afronden lopende projecten investeren om te renderen Onderwerp Inhoud Actie 1: Plan van aanpak investeringen

☺

Financiën

Planning

☺

☺

Toelichting Actie 1: Plan van aanpak investeringen De aanbesteding voor de gemeentelijke reclamemast langs de A73 is in de eerste helft van 2025 afgerond. Er is een nieuwe exploitant gevonden die begin oktober de aanvraag voor een omgevingsvergunning heeft ingediend. Ook de aanbesteding van de commerciële A0 reclame is afgerond. Er heeft een aanbesteding plaatsgevonden waarbij er een exploitant is gevonden. Het contract met deze firma is ingegaan per 1 september 2025. Vanaf dat moment ontvangen wij als gemeente inkomsten met deze vorm van reclame. Met het krediet Investeren om te renderen is in 2025 landbouwgrond aangekocht. In totaal iets meer dan 3 hectare. Deze grond wordt ingezet bij een grondruil.

Wat hebben we nog meer gedaan In oktober 2025 hebben we 296 huishoudens een brief gestuurd, waarin inwoners geïnformeerd zijn over de subsidiemogelijkheden die beschikbaar zijn voor de doelgroep energiearmoede. Ook hebben we in 2025 een pilot energiearmoede in Vlodrop uitgevoerd, omdat er rijkssubsidies beschikbaar gesteld zijn. Door middel van persoonlijke benadering ondersteunden we 6 woningeigenaren bij het verduurzamen van hun woning. In 2025 hebben we 25 aanvragen voor bovenstaande doelgroep ontvangen. Vijf daarvan hebben de aanvraag al afgerond en de subsidie ontvangen. Regio Deal In 2025 hebben we de voorwaarden en de projectvoorstellen in het kader van de Regio Deal voorbereid. Bij de projectvoorstellen lag voor Roerdalen hierbij met name de focus op de ontwikkeling van de mountainbikeroutes, verduurzaming bedrijventerreinen en projectplan 't Reutje.

Jaarstukken 2025

35

Leefbaarheidsakkoord In 2025 hebben we samen met de provincie gewerkt aan een subsidieaanvraag voor de inrichting van een Leisurezone nabij de huidige basisschool de Draaiende Wieken en de nieuw te ontwikkelen woningen in Posterholt, passend binnen de provinciale subsidie. Inmiddels is het Leefbaarheidsakkoord ondertekend en de subsidie toegezegd. De eigen bijdrage en het inplannen en uitvoeren van het project volgt nog. Oud Limburgs Schuttersfeest 2026 (OLS) In juli 2025 heeft Schutterij Broederschap Sint Andreas Melick het Oud Limburgs Schuttersfeest gewonnen. Dit betekent dat de schutterij uit Melick, samen met de gemeente, aan de lat staat om het OLS in 2026 te organiseren. In dat kader is er in 2025 ondersteund bij het zoeken naar een geschikte locatie voor het organiseren van het OLS, is er werkbudget geregeld voor dit project, is er een projectteam geformeerd en hebben diverse afstemmingsmomenten plaatsgevonden met de door de schutterij opgerichte stichting in het kader van Samen Doen. Afstemming over onder andere de vergunningsaanvragen, het subsidieverzoek en de positionering van het Klein Geluk uit Roerdalen. Het organiseren van het OLS is een majeur project dat niet begroot was. Dit heeft er om die reden dan ook toe geleid dat er opnieuw geprioriteerd is en andere werkzaamheden niet uitgevoerd zijn.