RIB 26 060 Bijlage K PlanMER Binckhorst Deel B Effecthoofdstukken
Tekst van het document
Bij het HAC-BC-BAM terrein zal een nieuwe kade worden aangelegd en bij de Gemeentelijke industriehallen langs de Komeetweg/ Orionstraat komt een pocketpark te liggen. Op basis van Figuur 16-26 is lastig te beoordelen of hiervoor monumentale of beeldbepalende bebouwing zal moeten wijken. Indien het gebiedsprogramma voorziet in de (gedeeltelijke) sloop van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing zal sprake zijn van een (licht tot sterk) negatief effect op de cultuurhistorische waarden van het gebied.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 306 Figuur 16-27 Ligging van de molenbiotoop bij de Laakmolen ten opzichte van de geplande nieuwe gebouwen en het gebiedsprogramma Binckhorst De parkzone tussen de Binckhorstlaan en de Trekvliet zal voor een deel binnen de molenbiotoop van de Laakmolen komen te liggen (Figuur 16-27). Indien wordt gekozen voor een parkinrichting met dichte begroeiing en hoge bomen, kan dit op de lange termijn een negatief effect hebben op de molenbiotoop. Tegelijkertijd worden ten opzichte van de huidige situatie een aantal bestaande hindernissen weggenomen, zoals de parkeergarage tegenover de Laakmolen. Gezien de ligging van de Trekvliet als ruimtelijke buffer tussen de Laakmolen en Binckhorst, worden hier echter geen positieve of negatieve effecten verwacht. Op grotere afstand van de Laakmolen zulle n binnen de molenbiotoop een aantal nieuwe gebouwen worden neergezet. Het hoogste gebouw zal hierbij circa 70 meter boven het maaiveld uitsteken. De hoogte van de omliggende gebouwen zal variëren van 9 tot 36 meter. Tussen de Laakmolen en deze bebouwing liggen de Trekvliet en het nieuw aan te leggen park. Afhankelijk van het effect op de windvang van de molen kan hier sprake zijn van (licht) negatieve effecten.
Naast de 7.000 woningen uit het Gebiedsprogramma zijn nog enkele honderden woningen voorzien op het HABO - kavel en in de omgeving van Lekstraat-Zuid (zie basisvariant Sporendriehoek).
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 307 Geothermiecentrale Het Gebiedsprogramma gaat ervan uit dat de geothermiecentrale gebouwd zal worden op het kavel tussen het Trekvlietplein en de spoorboog tussen Den Haag HS en Voorburg. Omdat er een reserveringsbesluit voor de locatie Vestaweg ligt en deze locatie naar verwachting tot meer negatieve milieueffecten leidt, gaan wij er in dit planMER vanuit dat de geothermiecentrale op de locatie Vestaweg geplaatst zal worden. Op dit perceel zijn geen cultuurhistorisch waardevolle elementen aanwezig, in tegenstelling tot de naa stgelegen begraafplaats St. Barbara die wel van grote cultuurhistorische waarde is. Voor de locatie Vestaweg zal sprake zijn van geen positief of negatief effect op de cultuurhistorische waarden in het gebied. Programma Sporendriehoek De Sporendriehoek valt buiten de scope van de Doorontwikkeling, maar binnen de scope van het Gebiedsprogramma Binckhorst waar de Doorontwikkeling een onderdeel van is. De Sporendriehoek bestaat uit vier deelgebieden waar een programma aan bedrijvigheid, kantoren, horeca/cultuur/voorzieningen en voor de Lekstraat ook woningbouw voorzien is. Bij de basisvariant met maximale ontwikkeling wordt uitgegaan van het programma in onderstaande tab el (zie Figuur 16-28).
Ten aanzien van cultuurhistorie zijn in dit gebied (sterk) negatieve effecten te verwachten indien sprake zal zijn van (gedeeltelijke) sloop van beeldbepalende bebouwing op het Bink36-terrein. In de huidige situatie is het hoofdgebouw van Bink36 bovendien duidelijk zichtbaar vanuit de omgeving, bijvoorbeeld vanuit de trein, en vanaf het Schenkviaduct, de Binckhorstlaan en het Prins Bernhardviaduct bij Den Haag Centraal. Indien de ontwikkelingen in de Sporendriehoek zullen resulteren in een verminderde exposure van het Bink36-terrein, dan zal sprake zijn van een licht negatief effect op de cultuurhistorische waarde van het gebied. In de overige deelgebieden (Lekstraat-Zuid, Sporendriehoek en HABO kavel) zijn geen positieve of negatieve effecten te verwachten met betrekking tot cultuurhistorie Figuur 16-28 Overzicht van de deelgebieden in de Sporendriehoek en de basisvariant Maximale ontwikkeling
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 308 16.3.2 Effecten Vlietlijn Overzicht effecten Vlietlijn – deelgebied 1 Den Haag Voor de Vlietlijn zijn de verwachte effecten voor Archeologie en Cultuurhistorie inzichtelijk gemaakt voor de beoordelingscriteria. Tabel 16-17 geeft een overzicht van de scores van de Vlietlijn op deze criteria. In onderstaande tekst is toegelicht hoe deze scores tot stand zijn gekomen. Tabel 16-17 Scores van de referentiesituatie en de Vlietlijn (V) op de beoordelingscriteria voor Archeologie & Cultuurhistorie Aspect Beoordelingscriterium Ref V Archeologie Effect op bekende archeologische waarden en verwachte archeologische waarden 0 0/- Cultuurhistorie Effect op cultuurhistorische waarden 0 - De verwachte effecten gerelateerd aan de VlietlijnDoorontwikkeling worden per basisvariant toegelicht voor de effecten die relevant zijn in het kader van Archeologie en Cultuurhistorie. Beoordelingscriterium 1: Effect op bekende archeologische waarden en verwachte archeologische waarden Binnen de gemeente Den Haag volgt het tracé van de HOV Vlietlijn grotendeels de Binckhorstlaan en de Maanweg. Voor het deel langs de Binckhorstlaan ligt het tracé in principe buiten de archeologische verwachtingszone direct ten oosten van de bestaande weg.
Ter hoogte van de kruisingen met de Wegastraat en Zonweg raken het tracé en de archeologische verwachtingszone elkaar bijna. Voorbij de tunnelmond van de Rotterdamsebaan buigt het tracé van de Vlietlijn meer af naar het midden van de Binckhorstlaan. Langs de Binckhorstlaan worden geen negatieve effecten verwacht ten aanzien van archeologie. Indien zodanig wordt afgeweken van het geplande tracé in Figuur 16-29 dat het tracé tussen de Mercuriusweg en Binckhorsthaven verder van de Binckhorstlaan af komt te liggen, dan kan sprake zijn van een (licht) negatief effect op de verwachte archeologische waarden in het gebied. Voor het deel langs de Maanweg geldt wel een archeologische verwachting. De verstoringsdiepte ten gevolge van de aanleg van de HOV Vlietlijn zal beperkt zijn tot circa 0,5 tot 1,0 meter beneden maaiveld (met uitzondering van de verdiepte ligging in kunstwerken). Afhankelijk van de lokale verstoringsdiepte en gespecificeerde archeologische verwachting is voor dit deel van de HOV Vlietlijn sprake van een (licht tot sterk) negatief effect op de verwachte archeologische waarden in het gebied. In de Sporendriehoek zijn geen negatieve effecten te verwachten ten aanzien van archeologie.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 309 Figuur 16-29 Ligging van het voorgenomen tracé van de HOV Vlietlijn ten opzichte van de AWVK 2021 van de gemeente Den Haag
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 310 Beoordelingscriterium 2: Effect op cultuurhistorische waarden Binnen de gemeente Den Haag volgt het tracé van de HOV Vlietlijn grotendeels de Binckhorstlaan en de Maanweg. De cultuurhistorisch waardevolle bebouwing op de Binckhorst heeft grotendeels geen raakvlak met het geplande tracé van de Vlietlijn (Figuur 16-30). Een uitzondering hierop is de karakteristieke Binckhorstbrug met kenmerkend brugwachtershuis. Voor de aanleg van de Vlietlijn zijn waarschijnlijk aanpassingen aan de brug nodig, die mogelijk een negatieve impact hebben op de authenticiteit van het kunstwerk. Afhankelijk van de planuitwerking zijn hierdoor negatieve effecten te verwachten op de cultuurhistorische waarde van de karakteristieke brug. Aangezien alleen effecten worden voorzien bij de Binckhorstbrug, dat wil zeggen een van de beeldbepalende objecten op de Binckhorst (zonder monumentstatus), is sprake van een licht negatief effect op het totaal aan cultuurhistorische waarden in het gebied. Figuur 16-30 Ligging van het voorgenomen tracé van de HOV Vlietlijn ten opzichte van de waardevolle bebouwing in het gebied
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 311 De kop van het Bink36 gebouw is een integraal onderdeel van het Centrale gebouw (zie Figuur 16-31 en Figuur 16-32). In de loop van de tijd is alleen de naastgelegen dienstwoning verdwenen, het Centrale gebouw heeft zijn oorspronkelijke vorm en structuur behouden. De kop van het Bink36 gebouw aan de Binckhorstlaan is hierbij een karakteristiek onderdeel van het gebouw. Aan de andere zijde van het gebouw is sprake van een vergelijkbare kop, waardoor het gebouw symmetrisch in balans is. Een ingreep waarbij de kop van het Bink36 gebouw wordt gesloopt en vervolgens opnieuw wordt gebouwd zal naar verwachting een (sterk) neg atief effect hebben op het beeldbepalende Centrale gebouw, en daarmee een sterk negatief effect op het totale Bink36 complex. Figuur 16-31 PTT, Centrale Magazijndienst en werkplaats, Binckhorstlaan 36 (Bron: SHIE, fotograaf onbekend, d.d. 1932) Figuur 16-32 Kop van het Bink36 gebouw anno 2021 (Bron: GoogleMaps, d.d. augustus 2021)
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 312 Overzicht effecten Vlietlijn – deelgebied 2 Leidschendam-Voorburg Voor de Vlietlijn zijn de verwachte effecten voor Archeologie en Cultuurhistorie inzichtelijk gemaakt voor de beoordelingscriteria. Tabel 16-18 geeft een overzicht van de scores van de Vlietlijn op deze criteria. In onderstaande tekst is toegelicht hoe deze scores tot stand zijn gekomen. Tabel 16-18 Scores van de referentiesituatie en de Vlietlijn (V) op de beoordelingscriteria voor Archeologie & Cultuurhistorie Aspect Beoordelingscriterium Ref V Archeologie Effect op bekende archeologische waarden en verwachte archeologische waarden 0 - Cultuurhistorie Effect op cultuurhistorische waarden 0 0 De verwachte effecten gerelateerd aan de Vlietlijn worden per basisvariant toegelicht voor de effecten die relevant zijn in het kader van Archeologie en Cultuurhistorie. Beoordelingscriterium 1: Effect op bekende archeologische waarden en verwachte archeologische waarden Het toekomstige tracé van de Vlietlijn loopt in de gemeente Leidschendam-Voorburg via de Binckhorstlaan en Prinses Mariannelaan naar de Geestbrug bij het Trekvliet. Tevens loop een deel van het tracé vanaf de Maanweg parallel aan de snelweg A12 naar station Voorburg.
Voor beide gebieden geldt een hoge archeologische verwachting. De Prinses Mariannelaan ligt in de nabijheid van het UNESCO werelderfgoed en archeologisch rijksmonument Forum Hadriani. In het geval van de HOV Vlietlijn is echter geen sprake van overlap tussen het geplande tracé en de kernzone of bufferzone van het Forum Hadriani. Daarentegen is wel sprake van overlap tussen het geplande tracé en de gracht van Corbulo. In de Romeinse tijd lag op deze plek een belangrijk kanaal dat de Rijn (tegenwoordig Oude Rijn) verbond met het vroegere estuarium van Maas en Waal (het Helinium). De gracht van Corbulo is een zone met een zeer hoge archeologische verwachting voor de Romeinse Tijd. In de richting van station Voorburg overlapt deze verwachtingszone over een afstand van circa 350 meter met de bestaande trambaan langs de Prinses Mariannelaan. Op de kruising tussen de Binckhorstlaan en Prinses Mariannelaan raakt ook de HOV Vlietlijn deze zone. In de huidige situatie is op deze locatie reeds tramspoor aanwezig. Bij de aanleg van de HOV Vlietlijn zal het bestaande tramtracé worden gevolgd, waardoor naar verwachting geen sprake is van een effect op de eventueel aanwezige archeologische waarden in het gebied.
Indien wel wordt afgeweken van het bestaande tracé of de bestaande rails langs de Prinses Mariannelaan (buiten het HOV -tracé) anders wordt ingericht, dan kan afhankelijk van de ingreep een (sterk) negatief effect plaatsvinden op de (verwachte) archeologische waarden in het gebied. Voor het gehele tracé in de gemeente Leidschendam-Voorburg geldt verder een hoge archeologische verwachting. Daarmee is sprake van een (licht tot sterk) negatief effect op de verwachte archeologische waarden in het gebied. Het Gebiedsprogramma Vlietlijn gaat uit van een eindhalte van de Vlietlijn op het stationsplein van Voorburg. Omdat de variant waarin de eindhalte op Opa’s veldje komt te liggen leidt tot meer negatieve milieueffecten, gaan wij hiervan uit in dit planMER. De eindhalte Opa’s veldje komt te liggen binnen een zone waarvoor een hoge archeologische verwachting geldt. Daarmee is sprake van een (licht tot sterk) negatief effect op de verwachte archeologische waarden in het gebied. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 313 Beoordelingscriterium 2: Effect op cultuurhistorische waarden De cultuurhistorisch waardevolle bebouwing in Leidschendam-Voorburg heeft geen raakvlak met het geplande tracé van de HOV Vlietlijn.
Tevens is geen sprake van een raakvlak tussen het geplande tracé en de diverse buitenplaatsen in het zuidelijk deel van het plangebied. Daarmee is sprake van geen positief of negatief effect op de cultuurhistorische waarden in het gebied. Indien ten behoeve van de HOV Vlietlijn ook ingrepen worden voorzien langs de bestaande traminfrastructuur in de richting van station Voorburg via de Prinses Mariannelaan en Westeinde, dan zijn mogelijk wel negatieve effecten te verwachten ten aanzien van de cultuurhistorie. Het gebied rond de bestaande traminfrastructuur in deze richting wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van enkele buitenplaatsen en diverse monumenten. Het Gebiedsprogramma Vlietlijn gaat uit van een eindhalte van de Vlietlijn op het stationsplein van Voorburg. Omdat de variant waarin de eindhalte op Opa’s veldje komt te liggen leidt tot meer negatieve milieueffecten, gaan wij hiervan uit in dit planMER. De eindhalte Opa’s veldje ligt binnen een zone waar geen cultuurhistorisch waardevolle elementen aanwezig is. Daarmee is sprake van geen positief of negatief effect op de cultuurhistorische waarden in het gebied. Overzicht effecten Vlietlijn – deelgebied 3 Rijswijk Voor de Vlietlijn zijn de verwachte effecten voor Archeologie en Cultuurhistorie inzichtelijk gemaakt voor de beoordelingscriteria.
Tabel 16-19 geeft een overzicht van de scores van de Vlietlijn op deze criteria. In onderstaande tekst is toegelicht hoe deze scores tot stand zijn gekomen. Tabel 16-19 Scores van de referentiesituatie en de Vlietlijn (V) op de beoordelingscriteria voor Archeologie & Cultuurhistorie Aspect Beoordelingscriterium Ref V Archeologie Effect op bekende archeologische waarden en verwachte archeologische waarden 0 - Cultuurhistorie Effect op cultuurhistorische waarden 0 0 De verwachte effecten gerelateerd aan de Vlietlijn worden per basisvariant toegelicht voor de effecten die relevant zijn in het kader van Archeologie en Cultuurhistorie. Beoordelingscriterium 1: Effect op bekende archeologische waarden en verwachte archeologische waarden Aan de overzijde van de Geestbrug volgt het geplande tracé in de gemeente Rijswijk de Geestbrugweg tot aan de Haagweg. Het geplande tracé loopt door een gebied met hoge archeologische verwachting voor vondsten uit het Neolithicum en Late Middeleeuwen/ Nieuwe Tijd. Verder geldt een middelhoge verwachting voor de Bronstijd/ ijzertijd en de Romeinse Tijd. Op de kruising tussen de Geestbrugweg en Haagweg overlapt het tracé met een zone waar een hoge archeologische verwachting geldt voor alle bovengenoemde perio des (omgeving van Oud-Rijswijk). In het gebied rond de Geestbrugweg zijn geen bekende archeologische waarden aanwezig.
Daarnaast is ter plaatse van het geplande tracé reeds traminfrastructuur aanwezig. Gegeven de hoge archeologische verwachting langs de Geestbrugkade is desalniettemin sprake van (licht tot sterk) negatieve effecten ten aanzien van archeologie. Beoordelingscriterium 2: Effect op cultuurhistorische waarden Langs de Geestbrugweg zijn een Rijksmonument en diverse (gemeentelijke) monumenten aanwezig. Uitgaande van het geplande tracé volgt de HOV Vlietlijn het bestaande tracé van de Geestbrugweg. Daarmee vormt de HOV Vlietlijn geen bedreiging voor de monumentale bebouwing in het gebied. Tevens respecteert de inpassing van de HOV Vlietlijn binnen het bestaande wegtracé de cultuurhistorische waarde van de Geestbrugweg als historische landweg en basisstructuur in het gebied. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 314 In de huidige situatie is reeds sprake van traminfrastructuur binnen het wegtracé van de Geestbrugweg, die onderdeel uitmaakt van de zichtrelatie tussen landgoed Cromvliet en de Geestbrugweg. Het effect op de bestaande zichtrelatie tussen het landgoed en de Geestbrugweg als gevolg van de HOV Vlietlijn is naar verwachting verwaarloosbaar. Op basis van bovenstaande is sprake van geen positief of negatief effect op de cultuurhistorische waarden van het gebied.
16.4 Interactie Doorontwikkeling/Vlietlijn Hierboven zijn de effecten van de Doorontwikkeling en de Vlietlijn apart in beeld gebracht. Het kan zo zijn dat er sprake is van interactie tussen de beide activiteiten. Bijvoorbeeld wanneer de ontwikkelingen aanspraak maken op dezelfde locatie en daarmee voor beide ontwikkelingen ruimtebeslag wordt berekend, terwijl uiteindelijk uiteraard maar één activiteit op deze locatie gerealiseerd kan worden. Deze paragraaf beschrijft deze interacties. Bij de plannen voor de ontwikkeling van de Sporendriehoek is sprake van een interactie met de ligging van het tracé van de Vlietlijn in de Sporendriehoek. In de basisvariant wordt uitgegaan van maximale ontwikkeling in de Sporendriehoek, waarbij sprake zal zijn van (nieuwe) kantoren, bedrijvigheid, voorzieningen en woningen. Tegelijkertijd wordt voor het tracé van de Vlietlijn uitgegaan van een maaiveldvariant met ruimtebeslag binnen de Sporendriehoek en omliggende deelgebieden. De uiteindelijke ligging van de HOV Vlietlijn heeft invloed op de mogelijkheden voor maximale ontwikkeling binnen de Sporendriehoek. Daarnaast heeft het tracé van de HOV Vlietlijn invloed op de ligging en noodzaak tot omleggen van bestaande (weg)infrastructuur. Ook op dit vlak is spr ake van een interactie tussen de HOV Vlietlijn en de ontwikkelmogelijkheden binnen de Sporendriehoek.
Binnen de Sporendriehoek is geen sprake van een effect op de (verwachte) archeologische waarden, de interactie tussen Doorontwikkeling en HOV Vlietlijn is daarom verwaarloosbaar. Wel is mogelijk sprake van een effect op de beeldbepalende bebouwing van het Bink36-terrein. Indien zowel voor de Doorontwikkeling als Vlietlijn ruimtebeslag wordt berekend bij de kop van het Bink36 gebouw, dan zal uiteindelijk een groter ruimtebeslag nodig zijn dan voorzien, met mogelijk een versterkt negatief effect voor het waardevolle Bink36 gebouw. 16.5 Mogelijke effectbeperkende maatregelen 16.5.1 Maatregelen Doorontwikkeling In Tabel 9-22 is de beoordeling opgenomen na het treffen van (mitigerende) maatregelen, de beoordeling zonder maatregelen is ter vergelijking ook opgenomen. Na de tabel volgt een toelichting op de maatregelen. Tabel 16-20 Effectbeoordeling Doorontwikkeling (D) voor Archeologie en Cultuurhistorie met en zonder (mitigerende) maatregelen (M) Aspect Beoordelingscriterium D D+M Archeologie Effect op bekende archeologische waarden en verwachte archeologische waarden - 0/- Cultuurhistorie Effect op cultuurhistorische waarden 0/- 0 Archeologie Het is momenteel niet mogelijk om specifieke effectbeperkende maatregelen aan te geven voor het aspect archeologie, omdat nog niet bekend is waar en in welke mate bodemroerende ingrepen plaatsvinden.
In het algemeen kan wel al worden aangegeven dat de negatieve effecten beperkt kunnen worden door geen/ minder bodemroerende werkzaamheden uit te voeren ter plaatse van bekende archeologische waarden en ter plaatse van zones met een (hoge) archeologische verwachting. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 315 Cultuurhistorie De negatieve effecten voor het aspect cultuurhistorie kunnen gemitigeerd worden door de (gedeeltelijke) sloop van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing te voorkomen, zoals Rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten of beeldbepalende bebouwing. De (nieuw)bouwplannen ter plaatse van de voormalige Anthony Fokkerschool en de gemeentelijke industriehallen kunnen zodanig worden ingepast dat de gemeentelijke monumenten behouden blijven. Dit zou bijvoorbeeld kunnen door woningen te realiseren in de bestaande gebouwen en extra woningen te realiseren in de hoogte, zonder de architectuurhistorische waarde van de monumenten aan te tasten. Bij (nieuw)bouwplannen ter plaatse van andere beeldbepalende bebouwing, zoals de Escherfabriek en De Vos verffabriek, kan de waardevolle bebouwing op een vergelijkbare manier worden behouden.
Indien behoud van een beeldbepalend gebouw niet mogelijk blijkt, dan kunnen tevens de nieuwe ontwerpplannen zodanig worden afgestemd dat het verlies aan beeldbepalende bebouwing wordt gecompenseerd. Dit kan bijvoorbeeld door een in aard en omvang vergelijkbaar gebouw neer te zetten, of diverse karakteristieke en beeldb epalende elementen van het originele gebouw te verwerken in het nieuwe gebouw. Eventueel negatieve effecten binnen de molenbiotoop gemitigeerd worden door de gehele molenbiotoop vrij te houden van hoge bebouwing en dichte begroeiing, die de werking van de molen negatief kunnen beïnvloeden. 16.5.2 Maatregelen Vlietlijn Maatregelen Vlietlijn - deelgebied 1 Den Haag In Tabel 16-21 is de beoordeling opgenomen na het treffen van (mitigerende) maatregelen, de beoordeling zonder maatregelen is ter vergelijking ook opgenomen. Na de tabel volgt een toelichting op de maatregelen.
Tabel 16-21 Effectbeoordeling Vlietlijn (V) voor Archeologie en Cultuurhistorie met en zonder (mitigerende) maatregelen (M) Aspect Beoordelingscriterium V V+M Archeologie Effect op bekende archeologische waarden en verwachte archeologische waarden 0/- 0/- Cultuurhistorie Effect op cultuurhistorische waarden - 0 Archeologie Het is momenteel niet mogelijk om specifieke effectbeperkende maatregelen aan te geven voor het aspect archeologie, omdat nog niet bekend is waar en in welke mate bodemroerende ingrepen plaatsvinden. In het algemeen kan wel al worden aangegeven dat de negatieve effecten beperkt kunnen worden door geen/ minder bodemroerende werkzaamheden uit te voeren ter plaatse van bekende archeologische waarden en ter plaatse van zones met een (hoge) archeologische verwachting. Op basis van de AWVK 2021 van de gemeente Den Haag is het naar verwachting niet mogelijk om bij de aanleg van de HOV Vlietlijn de zones met een (hoge) archeologische verwachting geheel te vermijden. Cultuurhistorie De negatieve effecten voor het aspect cultuurhistorie kunnen grotendeels gemitigeerd worden door de sloop van de kop van het BINK36 gebouw te voorkomen. Dit kan bijvoorbeeld door de maaiveldvariant zodanig aan te passen dat de sloop niet nodig is voor de aanleg van de HOV Vlietlijn in de Sporendriehoek.
De maaiveldvariant is echter reeds maximaal geoptimaliseerd, waardoor de sloop van de kop van het BINK36 bij deze variant naar verwachting niet voorkomen kan worden. Als alternatief kan gekozen worden voor een tunnelvariant onder de kop van het BINK36 door. Bij dit alternatief geeft de aanleg van de tunnel echter ook de noodzaak tot het slopen van de kop van het gebouw. Geadviseerd wordt om te onderzoeken of de kop van het BINK36 gebouw wel gespaard kan blijv en door middel van een aangepaste tunnelvariant, bijvoorbeeld met een verlengde tunnelbuis of andere aanlegmethode. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 316 Indien het BINK36 gebouw niet zal worden ontzien, dan dient nader worden onderzocht op welke manier het gebouw na de aanlegfase zo goed mogelijk kan worden hersteld, bijvoorbeeld door herbouw in klassieke of moderne stijl. Een ingreep waarbij de kop van het Bink36 gebouw wordt gesloopt en vervolgens opnieuw wordt gebouwd zal naar verwachting een (sterk) negatief effect hebben op het beeldbepalende Centrale gebouw, en daarmee een sterk negatief effect op het totale Bink36 complex.
Het effect bij de Binckhorstbrug kan gemitigeerd worden door het tracé van de HOV Vlietlijn zodanig in te passen dat de brug in zijn huidige vorm niet aangepast hoeft te worden en het brugwachtershuisje behouden blijft. Ook zou het tracé omgelegd kunnen worden langs de noord- en oostzijde van de Binckhorsthaven, waardoor de Binckhorstbrug ongemoeid wordt gelaten. Maatregelen Vlietlijn - deelgebied 2 Leidschendam-Voorburg In Tabel 16-22 is de beoordeling opgenomen na het treffen van (mitigerende) maatregelen, de beoordeling zonder maatregelen is ter vergelijking ook opgenomen. Na de tabel volgt een toelichting op de maatregelen. Tabel 16-22 Effectbeoordeling Vlietlijn (V) voor Archeologie en Cultuurhistorie met en zonder (mitigerende) maatregelen (M) Aspect Beoordelingscriterium V V+M Archeologie Effect op bekende archeologische waarden en verwachte archeologische waarden - - Cultuurhistorie Effect op cultuurhistorische waarden 0 0 Archeologie Het is momenteel niet mogelijk om specifieke effectbeperkende maatregelen aan te geven voor het aspect archeologie, omdat nog niet bekend is waar en in welke mate bodemroerende ingrepen plaatsvinden.
In het algemeen kan wel al worden aangegeven dat de negatieve effecten beperkt kunnen worden door geen/ minder bodemroerende werkzaamheden uit te voeren ter plaatse van bekende archeologische waarden en ter plaatse van zones met een (hoge) archeologische verwachting. Op basis van de Archeologische verwachtingskaart van de gemeente Leidschendam -Voorburg is het naar verwachting niet mogelijk om bij de aanleg van de HOV Vlietlijn de zones met een (hoge) archeologische verwachting geheel te vermijden. Cultuurhistorie n.v.t. Maatregelen Vlietlijn - deelgebied 3 Rijswijk In Tabel 16-23 is de beoordeling opgenomen na het treffen van (mitigerende) maatregelen, de beoordeling zonder maatregelen is ter vergelijking ook opgenomen. Na de tabel volgt een toelichting op de maatregelen.
Tabel 16-23 Effectbeoordeling Vlietlijn (V) voor Archeologie en Cultuurhistorie met en zonder (mitigerende) maatregelen (M) Aspect Beoordelingscriterium V V+M Archeologie Effect op bekende archeologische waarden en verwachte archeologische waarden - - Cultuurhistorie Effect op cultuurhistorische waarden 0 0 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 317 Archeologie Het is momenteel niet mogelijk om specifieke effectbeperkende maatregelen aan te geven voor het aspect archeologie, omdat nog niet bekend is waar en in welke mate bodemroerende ingrepen plaatsvinden. In het algemeen kan wel al worden aangegeven dat de negatieve effecten beperkt kunnen worden door geen/ minder bodemroerende werkzaamheden uit te voeren ter plaatse van bekende archeologische waarden en ter plaatse van zones met een (hoge) archeologische verwachting. Op basis van de Archeologische waarden- en beleidskaarten 2024 van de gemeente Rijswijk is het naar verwachting niet mogelijk om bij de aanleg van de HOV Vlietlijn de zones met een (hoge) archeologische verwachting geheel te vermijden. Cultuurhistorie n.v.t.
16.6 Aanbevelingen Voor de Doorontwikkeling bevelen we het volgende aan: • Versterk waar mogelijk de beleving van archeologie en cultuurhistorie in de omgeving door het zichtbaarder en/of beleefbaarder maken van bekende archeologische en cultuurhistorische waarden. Hierbij kan gedacht worden aan informatiebordjes, straatnamen, tramhaltenamen of het anders zichtbaar maken (of houden) van archeologische sites en cultuurhistorisch relevante plekken. In het geval van archeologie kan dit bijvoorbeeld door reconstructies van bepaalde elementen of belijning om de locatie van een voormalig structuur te laten zien. Kasteel Binckhorst is een voorbeeld van een site die eventueel kan bijdragen aan de beleving van archeologie. • Een groot deel van de bouwvelden in het Trekvlietkwartier en met name het Binckhavenkwartier ligt binnen de archeologische verwachtingszone. Het gaat om bouwvelden T1, T2 en T5 in het Trekvlietkwartier, en alle bouwblokken met uitzondering van B3 en B6 in het Binckhavenkwartier. Bij grondroerende werkzaamheden in deze bouwvelden zal vooronderzoek uitgevoerd moeten worden om vast te stellen of archeologische waarden worden bedreigd. Indien hier sprake van is, dienen de aangetroffen archeologische waarden in situ bewaard te blijven. Indien dit niet mogelijk is, dienen ze opgegraven en veilig gesteld te worden.
• Als onderdeel van de Doorontwikkeling worden er op verscheidene plekken nieuwe gebouwen gebouwd nabij bestaande cultuurhistorisch waardevolle elementen. Het gaat om de volgende bouwblokken: – T1 en T2 liggen binnen de molenbiotoop van de Laakmolen; – M3 ligt op de plek van de gemeentelijke industriehallen die aangewezen zijn als gemeentelijk monument. We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma rekening te houden met deze bestaande cultuurhistorische elementen in de Binckhorst. Met name in bouwblok M3 is het onduidelijk of de gemeentelijke industriehallen behouden kunnen blijven. Voor de Vlietlijn bevelen we het volgende aan: • Het tracé van de Vlietlijn ligt op meerdere plekken in zones met een archeologische verwachtingszone. Bij grondroerende werkzaamheden zal vooronderzoek uitgevoerd moeten worden om vast te stellen of archeologische waarden worden bedreigd. Indien hier sprake van is, dienen de aangetroffen archeologische waarden in situ bewaard te blijven. Indien dit niet mogelijk is, dienen ze opgegraven en veilig gesteld te worden. Het tracé ligt op de volgende plekken in zones met een archeologische verwachtingswaarde: – De Maanweg. – De kruising tussen de Binckhorstlaan en de Prinses Mariannelaan. – Opa’s veldje. – De Geestbrugweg. • De Vlietlijn loopt ter plekke van de Binckhorstbrug langs een cultuurhistorisch waardevol object.
Het gaat om het brugwachtershuis. De Binckhorstbrug wordt in een separaat project vernieuwd en het is niet duidelijk in hoeverre de aanleg van de Vlietlijn gaat leiden tot een mogelijk negatief effect op het brugwachtershuisje. Dit dient in de verdere uitwerking van het ontwerp van de Vlietlijn verder uitgezocht te worden. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 318 16.7 Leemten in kennis De in dit onderzoek geconstateerde leemten in kennis zijn hieronder opgenomen voor de Doorontwikkeling en de HOV Vlietlijn tezamen. Een van de leemten in kennis voor het aspect archeologie is dat de diepte en exacte omvang van de bodemroerende ingrepen niet bekend zijn, en daarmee niet zijn meegenomen in de beoordeling. Daarnaast is de beoordeling voornamelijk gebaseerd op de bekende en verwachte waarden zoals opgenomen in de gemeentelijke en provinciale (beleids)kaarten. Reeds uitgevoerd archeologisch onderzoek is in principe niet meegenomen in de beoordelingen, terwijl dit kan aangeven dat er op bepaalde locaties geen archeologisch onderzoek (meer) nodig is, of juist welke archeologische waarden hier verwacht worden of bekend zijn. De aanwezigheid van archeologische resten kan namelijk pas met zekerheid worden vastgesteld met veldonderzoek.
Hetzelfde geldt voor de bekende vondstlocatie s – een inventarisatie van de bekende vondstlocaties kan meer inzicht geven in de verwachte waarden voor een bepaald gebied. Tot slot is geen contact gezocht met de relevante gemeenten, waardoor er mogelijk sprake kan zijn van gemiste informatie die relevant is voor de beoordelingen van het aspect archeologie. Als gevolg van de Doorontwikkeling en aanleg van de HOV Vlietlijn zal een deel van de ondergrondse kabels en leidingen in het plangebied verlegd moeten worden. De mogelijke effecten ten aanzien van (met name) archeologie zijn nog niet bekend. Als gevolg van de HOV Vlietlijn zal zowel tijdens de aanleg- en operatiefase sprake zijn van meer trillingen. Met name de monumenten langs de Geestbrugweg in Rijswijk staan dicht op de trambaan en kunnen hierdoor kwetsbaar zijn. De monumentale panden worden niet fysiek geraakt, maar zouden als gevolg van trillingen wel (bouw)schade kunnen ondervinden. De mogelijke effecten hiervan ten aanzien van (met name) cultuurhistorie zijn niet bekend. Voor het aspect cultuurhistorie geldt tevens dat het ontbreken van gegevens over de exacte ingrepen een leemte in kennis is.
Ten behoeve van de beoordelingen zijn bepaalde aannames gedaan over welke waardevolle bebouwing wel/niet behouden zal blijven, maar indien dit niet overeenkomt met de praktijk kan dit leiden tot een wijziging in de effectbeoordeling. Tevens is niet beoordeeld op welke manier en in welke mate sprake zal zijn van een effect op de beeldbepalende bebouwing als gevolg van de geplande ingrepen. Hiervoor is meer informatie nodig over de exacte ingrepen alsmede een gedetailleerde inventarisatie van de beeldbepalende gebouwen met bijbehorende kenmerken. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 319 17 Bodem 17.1 Aanpak 17.1.1 Wettelijk en beleidsmatig kader In Tabel 17-1 is het relevante wettelijk kader en beleidskader opgenomen met betrekking tot het thema milieu voor het aspect bodem. Daarbij is aangegeven wat de relevantie is voor de intergemeentelijke gebiedsvisie. Tabel 17-1 wettelijk en beleidskaders Wettelijk- en beleidskader Toelichting en relevantie voor het Gebiedsprogramma Omgevingswet De bescherming van de kwaliteit van de bodem is geregeld in de Omgevingswet. In het verleden is als gevolg van menselijk handelen plaatselijk bodemverontreiniging ontstaan.
De wet maakt onderscheid tussen historische verontreinigingen die zijn ontstaan voor 1987 en alle verontreiniging die hierna zijn ontstaan, waarop een zorgplicht van toepassing is. Op basis van de aard en omvang van een historische bodemverontreiniging kunnen de risico’s worden bepaald. Bij ontoelaatbare risico’s moet de verontreiniging met spoed gesaneerd worden. Dit betekent geschikt maken voor het gebruik (wegnemen risico’s) en gericht op bronaanpak. In de Omgevingswet is een algemene zorgplicht opgenomen. Op basis van deze zorgplicht moet worden gezorgd dat: 1. De bodem niet (verder) wordt verontreinigd. 2. Als er toch een verontreiniging optreedt dienen maatregelen te worden genomen om de verontreiniging zoveel mogelijk ongedaan te maken. Circulaire bodemsanering 2013 In de circulaire staan een aantal nadere uitwerkingen van bepalingen in de Wet Bodembescherming. Dit betreft met name de op humane-, ecologische- en verspreidingsrisico’s gebaseerde systematiek waarmee kan worden bepaald of de verontreiniging van de bodem spoedig moet worden gesaneerd. Telecommunicatiewet In de laatste wijziging (2007) zijn de belangen van gemeenten als gedoogplichtigen en telecombedrijven als graafgerechtigden geregeld met betrekking tot aanleg, instandhouding en opruiming van telecomkabels (en toebehoren).
Met betrekking tot nutsinfra (gas, elektra en water) zijn er geen landelijke regels vastgelegd. Drinkwaterwet en Elektriciteitsnet In deze wetten staat de leveringsplicht voor water en elektriciteit De Wet Informatie- uitwisseling ondergrondse netten (Wion) Regels voor informatie- uitwisseling tussen netbeheerders en grondroerders. De WION (Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten) stelt sinds 2008 aan gravers (grondroerders) de verplichting om bij elke ‘mechanische grondroering’ een graafmelding bij het Kadaster te doen. En kabel- en leidingbeheerders moeten al hun (ondergrondse) kabels en leidingen binnen vastgestelde nauwkeurigheid digitaal beschikbaar hebben en aanbieden als het Kadaster daarom vraagt. Daarmee wordt beoogd het aantal graafschades te verminderen, en de nauwkeurigheid van de gegevens te verbeteren. Gezamenlijk bodemsaneringsbeleid provincie Zuid-Holland In de nota Gezamenlijk bodemsaneringsbeleid provincie Zuid-Holland (2013) hebben de besturen van de provincie Zuid-Holland en de gemeenten Den Haag, Dordrecht, Leiden, Rotterdam en Schiedam het gezamenlijke saneringsbeleid vormgegeven. Op basis van de landelijke wetgeving zijn de beleidsregels voor het uitvoeren van bodemonderzoek en saneringen nader beschreven.
Besluit bodemkwaliteit (Bbk) (22 november 2007) In het kader van duurzaam bodembeheer zijn er regels gesteld aan het hergebruik van bouwstoffen, grond en baggerspecie. Deze spelregels zijn opgenomen in het Besluit Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 320 Wettelijk- en beleidskader Toelichting en relevantie voor het Gebiedsprogramma bodemkwaliteit naast de regels rondom kwaliteitsborging van de uitvoer. Het Besluit stelt eisen aan de milieuhygiënische kwaliteit van toe te passen materialen. Naast generiek beleid biedt het Besluit gemeenten de mogelijkheid tot het opstellen van gebiedspecifiek beleid voor het toepassen van grond en baggerspecie in haar gemeente (ruimte voor maatwerk). Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet blijft voor een aantal situaties het Besluit bodemkwaliteit (of een onderdeel daarvan) gelden. Nota bodembeheer: Gemeente Den Haag 2013-2023; Gemeente Rijswijk; Gemeente Leidschendam- Voorburg. In het kader van het Besluit bodemkwaliteit is door de gemeente Den Haag, de gemeente Rijswijk en de gemeente Leidschendam-Voorburg een Nota bodembeheer opgesteld waarin gebiedspecifiek beleid voor het toepassen van grond en baggerspecie is uitgewerkt voor hun grondgebied.
Deze nota’s bieden de spelregels voor de hergebruiksmogelijkheden van grond en baggerspecie die bij werkzaamheden vrij komt. Warmteplan Binckhorst deelgebied Trekvliet – Maanweg (2021) Gemeente Den Haag In het deelgebied Trekvliet – Maanweg, afgebakend door de Maanweg in het zuidoosten, de insteekhaven ten noordwesten van de Maanweg, de Trekvliet, de Binckhorstlaan en het Trekvlietplein, wordt een warmtenet aangelegd. Hiervoor is een warmteplan opgesteld die uitgaat van een totaal aantal van 7.500 nieuwbouwwoningen als onderdeel van het omgevingsplan 2018 en de Doorontwikkeling. Dit plan gaat in op het aantal aansluitingen, de kenmerken en het rendement van het warmtenet, en de spelregels die gelden rondom de beoordeling van gelijkwaardige alternatieven voor de warmtevoorziening. Handboek Openbare Ruimte Den Haag Het Handboek Openbare Ruimte bevat voor de inrichting van straten, pleinen, lanen en parken richtlijnen. Deze richtlijnen dienen door projectontwikkelaars, architecten, aannemer en inwoners die plannen voor ruimtelijke ontwikkelingen in de openbare ruimte hebben aangehouden te worden. 17.1.2 Beoordelingskader Het beoordelingskader voor de aspecten bodem en openbare ruimte is afgeleid van het wettelijk en beleidsmatig kader enerzijds en de doelstellingen van het Gebiedsprogramma anderzijds.
De beoordelingscriteria voor de aspecten bodem en openbare ruimte zijn verdeeld over vier criteria. In Tabel 17-2 is het beoordelingskader opgenomen. Hierbij is op hoofdlijnen aangegeven op welke wijze de effectbepaling voor de criteria is uitgevoerd. In de volgende (sub)paragrafen is per thema uitleg gegeven over de beoordelingscriteria en is de aanpak van de beoorde ling toegelicht. Tabel 17-2 Beoordelingscriteria aspect bodem. De vinkjes geven aan welke onderzoeken uitgevoerd worden voor D: Doorontwikkeling en/of V: Vlietlijn Aspect Beoordelingscriterium Methode D V Bodem Locaties met bodem- en grondwaterverontreinigingen Kwalitatieve risico-inschatting op locaties met bodem- en grondwaterverontreiniging ✓ ✓ Grondwaterstandsdaling Kwalitatieve risico-inschatting van mogelijke effecten op de grondwaterstandsdaling ✓ ✓ Toename bodemdaling en mogelijke schade als gevolg hiervan Kwalitatieve risico-inschatting van mogelijke effecten op een toename van de bodemdaling ✓ ✓ Openbare ruimte Ruimte voor gebruiksfuncties in de ondergrond Kwalitatieve risico-inschatting van mogelijke knelpunten vanuit ondergronds ruimtegebruik ✓ ✓ Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 321 17.1.2.1 Locaties met bodem- en grondwaterverontreinigingen Een aantal locaties die binnen het plangebied
van de Doorontwikkeling vallen zijn niet goed genoeg onderzocht op bodem- en grondwaterverontreinigingen of goed genoeg gesaneerd. Ook geldt er voor een aantal locaties dat onderzoek op het gebied van bodem- en grondwaterverontreinigingen verouderd is. Voor de beoordeling op locaties met bodem- en grondwaterverontreinigingen worden de kwalitatieve beoordelingen gevat in een totaalscore, volgens de systematiek zoals opgenomen in Tabel 17-3. Tabel 17-3 Beoordelingsschaal locaties met bodem- en grondwaterverontreinigingen Score Omschrijving + + Het bodemonderzoek op de verdachte locaties waar bodem- en grondverontreinigingen zijn waargenomen is verouderd. Er wordt nieuw bodemonderzoek gedaan op rondom deze locaties. De verdachte locaties worden volledig gesaneerd wanneer er sprake is van vastgoed ontwikkeling. + Het bodemonderzoek op de verdachte locaties waar bodem- en grondverontreinigingen zijn waargenomen is verouderd. Er wordt nieuw bodemonderzoek gedaan op rondom deze locaties. De verdachte locaties worden gedeeltelijk tot volledig gesaneerd wanneer er sprak e is van vastgoedontwikkeling. 0/+ Het bodemonderzoek op de verdachte locaties waar bodem- en grondverontreinigingen zijn waargenomen is verouderd. Er wordt nihil nieuw bodemonderzoek gedaan op rondom deze locaties.
De verdachte locaties worden gedeeltelijk tot volledig gesaneerd wanneer er sprake is van vastgoedontwikkeling. 0 Het plan heeft geen significant effect op de locaties met bodem- en grondverontreinigingen. 0/- Het bodemonderzoek op de verdachte locaties waar bodem- en grondverontreinigingen zijn waargenomen is verouderd. Er wordt geen nieuw bodemonderzoek gedaan op rondom deze locaties. De verdachte locaties worden gedeeltelijk tot volledig gesaneerd wanneer er sprake is van vastgoedontwikkeling. - Het bodemonderzoek op de verdachte locaties waar bodem- en grondverontreiningen zijn waargenomen is verouderd. Er wordt geen nieuw bodemonderzoek gedaan op rondom deze locaties. De verdachte locaties worden gedeeltelijk gesaneerd wanneer er sprake is van vastgoedontwikkeling. - - Het bodemonderzoek op de verdachte locaties waar bodem- en grondverontreinigingen zijn waargenomen is verouderd. Er wordt geen nieuw bodemonderzoek gedaan op rondom deze locaties. De verdachte locaties worden niet gesaneerd wanneer er sprake is van vastgoedontwikkeling. 17.1.2.2 Grondwaterstandsdaling Binnen het plangebied worden civieltechnische maatregelen genomen die van invloed kunnen zijn op de grondwaterstandsdaling. Voor de beoordeling op grondwaterstandsdaling worden de kwalitatieve beoordelingen gevat in een totaalscore, volgens de systematiek zoals opgenomen in Tabel 17-4.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 322 Tabel 17-4 Beoordelingsschaal grondwaterstandsdaling Score Omschrijving + + Niet van toepassing + Niet van toepassing 0/+ Niet van toepassing 0 Het plan heeft geen significant effect op de toename van de grondwaterstandsdaling. 0/- Een beperkt negatief effect treedt op doordat er voor een klein gebied binnen het plangebied de inrichting van het grondwatersysteem gewijzigd wordt. Grondwaterstandsdaling wordt licht negatief b eïnvloed. Mitigerende maatregelen zijn mogelijk. - Een merkbaar negatief effect treedt op doordat op onderdelen de inrichting van het grondwatersysteem gewijzigd wordt. Grondwaterstandsdaling wordt negatief beïnvloed. Mitigerende maatregelen zijn beperkt mogelijk. - - Het plan veroorzaakt een grote verandering van de inrichting van het grondwatersysteem zoals het toevoegen van ondergrondse constructies die grondwaterstromen beïnvloeden. Grondwaterstandsdaling wordt zeer negatief beïnvloed. Mitigerende maatregelen zijn niet mogelijk of complex. 17.1.2.3 Bodemdaling Binnen het plangebied worden civieltechnische maatregelen genomen die van invloed kunnen zijn op de bodemdaling.
Voor de beoordeling op bodemdaling worden de kwalitatieve beoordelingen gevat in een totaalscore, volgens de systematiek zoals opgenomen in Tabel 17-5. Tabel 17-5 Beoordelingsschaal bodemdaling Score Omschrijving + + Niet van toepassing + Niet van toepassing 0/+ Niet van toepassing 0 Het plan heeft geen significant effect op de toename van de bodemdaling. 0/- Een beperkt negatief effect treedt op doordat er voor een klein gebied binnen het plangebied de inrichting van het maaiveld gewijzigd wordt. Bodemdaling wordt licht negatief beïnvloed. Mitigerende maatregelen zijn mogelijk. - Een merkbaar negatief effect treedt op doordat op onderdelen de inrichting van het maaiveld gewijzigd wordt. Bodemdaling wordt negatief beïnvloed. Mitigerende maatregelen zijn beperkt mogelijk. - - Het plan veroorzaakt een grote verandering van de inrichting van het maaiveld zoals het toevoegen van ophogingen en extra maaiveldbelastingen die bodemdaling beïnvloeden. Bodemdaling wordt zeer negatief beïnvloed. Mitigerende maatregelen zijn niet mogelijk of complex. 17.1.2.4 Ruimtegebruik ondergrond Binnen dit aspect beoordelen we in hoeverre er risico’s zijn op de inpasbaarheid van functies in de ondergrond. De beoordelingsschaal die hiervoor toegepast wordt is weergegeven in Tabel 17-6.
De beoordeling voor dit aspect wijkt af van de beoordeling van andere aspecten: we beoordelen de planeffecten niet ten opzichte van de referentiesituatie, maar gaan uit van een risicogestuurde beoordeling. Dat betekent dat we de beoordeling baseren op de mate waarin uit het Gebiedsprogramma voor de Doorontwikkeling en Vlietlijn blijkt of er risico’s op het ontstaan van knelpunten in het ondergronds ruimtegebruik zijn, en of er maatregelen genoemd worden om die knelpunten op te noemen. We kiezen voor deze beoordelingswijze omdat het voor dit aspect niet passend is om een vergelijking met de referentiesituatie te maken. Dat komt voornamelijk omdat er onvoldoende informatie beschikbaar is om de referentiesituatie te kunnen beoordelen. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 323 Tabel 17-6 Beoordelingsschaal ruimtegebruik ondergrond Score Omschrijving + + Het Gebiedsprogramma gaat uitgebreid in op ruimtegebruik in de ondergrond. Uit het Gebiedsprogramma blijkt dat geen sprake zal zijn van niet inpasbare gebruiksfuncties in de ondergrond. + Het Gebiedsprogramma gaat uitgebreid in op ruimtegebruik in de ondergrond.
Op een enkele plek is een mogelijk risico op het niet kunnen inpassen van gebruiksfuncties in de ondergrond, maar het Gebiedsprogramma beschrijft maatregelen om dit soort knelpunten op te lossen. 0/+ Het Gebiedsprogramma gaat in op ruimtegebruik in de ondergrond. Op meerdere plekken is een mogelijk risico op het niet kunnen inpassen van gebruiksfuncties in de ondergrond, maar het Gebiedsprogramma beschrijft maatregelen om dit soort knelpunten op te lossen. 0 Het Gebiedsprogramma gaat in op ruimtegebruik in de ondergrond. Op meerdere plekken is een mogelijk risico op het niet kunnen inpassen van gebruiksfuncties in de ondergrond, en het Gebiedsprogramma beschrijft geen maatregelen om dit soort knelpunten op te lossen. 0/- Het Gebiedsprogramma gaat nauwelijks in op ruimtegebruik in de ondergrond. Op meerdere plekken is een mogelijk risico op het niet kunnen inpassen van gebruiksfuncties in de ondergrond, en het Gebiedsprogramma beschrijft geen maatregelen om dit soort knelpunten op te lossen. - Het Gebiedsprogramma gaat in het geheel niet in op ruimtegebruik in de ondergrond. Op meerdere plekken is een mogelijk risico op het niet kunnen inpassen van gebruiksfuncties in de ondergrond, en het Gebiedsprogramma beschrijft geen maatregelen om dit soort knelpunten op te lossen. - - Het Gebiedsprogramma gaat in het geheel niet in op ruimtegebruik in de ondergrond.
Op veel plekken is een mogelijk risico op het niet kunnen inpassen van gebruiksfuncties in de ondergrond, en het Gebiedsprogramma beschrijft geen maatregelen om dit soort knelpunten op te lossen. 17.1.3 Studiegebied Het studiegebied voor dit thema is gelijk aan het plangebied voor de respectievelijke ontwikkelingen in het Gebiedsprogramma. 17.1.4 Wijze van onderzoek Er is onderzoek uitgevoerd aan de hand van een bureaustudie. Door middel van de bureaustudie is bestaande data geanalyseerd waaruit de effecten op het aspect bodem zijn verzameld. Voor wat betreft het beoordelingscriterium ruimtegebruik ondergrond is op basis van de beschikbare informatie over de functies in de huidige en referentiesituatie een risico-inschatting gemaakt van de inpasbaarheid van de functies die als onderdeel van de Doorontwikkeling en Vlietlijn toegevoegd worden. Dit is een kwalitatief onderzoek gericht op mogelijke locaties waar conflicterende ruimteclaims spelen. 17.2 Geotechnisch onderzoek 17.2.1 Plan ondergrond Voor het aspect bodem is onderzocht of er ondergrondse constructies worden gebouwd die van invloed kunnen zijn op wijzigingen van de grondwaterstand, die in het geval er sprake is van daling van de grondwaterstand bodemdaling tot gevolg kunnen hebben.
Aan de hand van een analyse van het bestaande plan, wordt geconcludeerd dat er geen ondergrondse constructies worden gebouwd in de Doorontwikkeling. De gebouwen zullen gefundeerd zijn op palen, waardoor er geen extra zettingen binnen het plangebied worden verwacht. Bestaande panden nabij de Huygenstraverne in de gemeente Leidschendam-Voorburg zijn gefundeerd op staal. Geologische achtergrond. Aan de hand van de geologische kaart 2021 Den Haag en Rijswijk is er bepaald welke laagpakketten er terugkomen binnen het plangebied. De geologische kaart is weergegeven in Figuur 17-1. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 324 Figuur 17-1 Geologische kaart 2021 Den Haag en Rijswijk Tabel 17-7 Legenda behorend bij geologische kaart Kleur omschrijving Groen Laagpakket van Walcheren (zand en klei van getijdegeulen) op Hollandveen op Wormer waar zand ondieper dan 5 m Geel Strandwal (Laag van Voorburg) Bruin Hollandveen op Laag van Voorburg Rood Hollandveen op Wormer op Laag van Rijswijk Roze Laagpakket van Walcheren, waar de Gantel Laag zich matig diep ingesneden heeft in de onderliggende afzettingen
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 325 Uit de geologische kaart (Figuur 17-1) valt er op te maken dat binnen het plangebied strandwallen worden afgewisseld met slappe laagpakketten. De gebieden waar de strandwallen voorkomen zijn minder gevoelig voor zettingen, aangezien de grondopbouw tot 8 à 12 m beneden NAP uit een matig tot zee r vast zandpakket bestaat. De overige gebieden binnen het plangebied zijn gevoelig voor zettingen, aangezien hier slappe lagen worden verwacht binnen de toplagen van de grondopbouw. 17.2.2 Grondopbouw Aan de hand van een geotechnisch bureauonderzoek 116 is een globaal grondprofiel opgesteld ter plaatse van de Vlietlijn. Dit indicatieve grondprofiel (zie Tabel 17-8) is opgesteld aan de hand van de beschikbare sonderingen en boringen, zoals weergegeven in Figuur 17-2. Figuur 17-2 Boringen en sonderingen ter plaatse van de Vlietlijn Tabel 17-8 Indicatieve bodemopbouw Royal HaskoningDHV Grondsoort Diepte b.k. laag [m NAP] Zand (schoon), matig, ophoging Maaiveld Klei, schoon -0,5 Veen, matig -2,0 Zand (schoon), matig -3,0 Zand/klei, sterk siltig -7,5 Klei, schoon -11 Veen, matig -15 Zand (schoon), vast -16 tot verkende diepte 116 Geotechnisch bureauonderzoek HOV Binckhorst, Royal HaskoningDHV, september 2024.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 326 De beschikbare onderzoeken116 Tabel 17-8 omvatten niet het gehele plangebied van de Doorontwikkeling. Op basis van DINOloket is nagegaan of er ook grondonderzoek beschikbaar is buiten het onderzochte gebied. Dit is het geval. De extra boringen en sonderingen gaven geen tot minimale verschillen ten opzichte van het bestaande grondonderzoek116. Het indicatieve grondprofiel wordt niet verwacht ter plaatse van de locaties waar de strandwallen zich bevinden (Figuur 17-2). De bovenste klei- en veenlagen zullen hier niet voorkomen, waardoor deze gebieden minder gevoelig zijn voor zettingen. 17.2.3 Bodemdaling Bodemdaling kan worden veroorzaakt door verschillende processen. Eén van deze processen betreft zetting. Zetting ontstaat als gevolg van een verhoging van de belasting op de ondergrond. Deze belastingverhoging kan veroorzaakt worden door bijvoorbeeld een ophoging, maar kan ook door een (tijdelijke) verlaging van de grondw aterstand.
Andere bodemdaling processen zoals het vergaan van organisch materiaal en/of uitdroging spelen in deze situatie geen of nauwelijks een rol omdat de lagen welke gevoelig zijn voor deze processen (klei en veen) zich onder een zandlaag bevinden en deze grondlagen zich grotendeels ook onder de grondwaterstand bevinden. De bestaande bodemdaling binnen het plangebied is onderzocht op basis van gegevens van de bodemdalingskaart 2.0. In Figuur 17-3 is de bodemdaling tussen 2017 en 2022 weergegeven rondom en binnen het plangebied Binckhorst. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 327 Figuur 17-3 Bodemdaling plangebied Binckhorst Op basis van Figuur 17-3 blijkt dat de bodemdaling binnen en rondom het plangebied nihil is (0-2 mm/jaar). Binnen het plangebied Binckhorst zijn een beperkte aantal locaties met een grotere bodemdaling. Verondersteld wordt dat deze bodemdaling veroorzaakt wordt door eerdere werkzaamheden die zijn uitgevoerd binnen het plangebied Binckhorst.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 328 17.3 Referentiesituatie 17.3.1 Bodem 17.3.1.1 Huidige situatie In Figuur 17-4 zijn de gronden weergegeven waar sprake is van sterk verontreinigde grond. Figuur 17-4 Bodemverontreiniging in de Binckhorst en Leidschendam-Voorburg. Bron: Kaart gebaseerd op informatie uit Bodemloket
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 329 Figuur 17-5 Bodemverontreiniging omgeving de Binckhorst. Bron: Bodem Informatie Online De grondwaterstanden in het gehele plangebied variëren van 0,6 of meer dan 2,0 m beneden maaiveld (m -mv) voor de GHG en op meer dan 1 m-mv voor de GLG. Er zijn weinig peilbuizen binnen het plangebied beschikbaar. In het zuidwesten van het plangebied liggen de grondwaterstanden relatief dieper onder het maaiveld doordat het maaiveld hier relatief hoger is. Gemeente Den Haag Bodemverontreiniging De huidige situatie in de Binckhorst is complex en divers als het gaat om bodemverontreiniging, deze is beoordeeld op basis van het Bodemloket, het landelijke overzicht van bekende verontreinigingen, saneringen en historische verdachte locaties op het voorkomen van een bodemverontreiniging. Hoewel een groot deel van de wijk reeds gesaneerd is, zijn er nog steeds verschillende locaties waar bodemonderzoek of sanering noodzakelijk kan zijn. De bodemkwaliteit in de Binckhorst wordt sterk beïnvloed door de stedelijke ophooglaag, wat heeft geleid tot lichte tot zware verontreiniging op meerdere plekken.
Het verontreinigingsbeeld is het resultaat van uiteenlopende bedrijfsmatige activiteiten die in de loop der jaren hebben plaatsgevonden, zoals hout- en metaalbewerking, benzinestations, autosloperijen, drukkerijen en fabrieken. Deze activiteiten hebben zowel lokale puntverontreinigingen als diffuse verontreinigingen veroorzaakt, waarbij de bronnen vaak moeilijk te identificeren zijn. Grootschalige vervuilingen zijn onder andere gevonden op het voormalige Gasfabriekterrein en het Pametex -terrein, waar de bodem sterk is aangetast door stoffen zoals zware metalen, cyanide en PAK’s. Hoewel delen van deze locaties zijn gesaneerd, blijft restverontreiniging een belangrijk aandachtspunt, vooral bij toekomstige bouw- of herinrichtingsplannen. De verontreinigingen in het binnengebied worden beheerst door middel van civieltechnische maatregelen. Deze maatregelen zijn specifiek genomen voor het gebied dat zich uitstrekt tussen de Binckhorstlaan, het Trekvlietplein, de Mercuriusweg en de Trekvliet. Hierdoor blijft de bodemverontreiniging in zowel de grond als het grondwater beperkt tot dit gebied en heeft het geen invloed op de bodemkwaliteit daarbu iten. Het blijft echter van
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 330 belang om rekening te houden met verschillende grondwaterverontreinigingen, zoals cyanide en thiocyanaat, die zich bevinden direct ten oosten van de Binckhorstlaan. Binnen het plangebied zijn meerdere ondergrondse brandstoftanks aanwezig, waarvan een deel reeds gesaneerd is, terwijl andere mogelijk nog in gebruik zijn. Daarnaast zijn er bedrijfsgerelateerde puntbronverontreinigingen geïdentificeerd, hoewel het vermoeden bestaat dat niet alle bronnen volledig in kaart zijn gebracht. Op basis van de bekende gegevens wordt aangenomen dat deze verontreinigingen over het algemeen lokaal van aard zijn, met een beperkte omvang die zich vaak slechts enkele meters tot tientallen meters uitstrekt. De verspreiding van de verontreinigingen is meestal beperkt in zowel horizontale als verticale richting en komt voor in zowel de grond als het grondwater. Binnen de Binckhorst zijn er ook twee gevallen van ernstige bodemverontreiniging die recent zijn gesaneerd: het NS Emplacement Binckhorst en de Binckhorstlaan 320-334.
Hier zijn maatregelen genomen om verdere verspreiding van de verontreinigingen te voorkomen, maar het blijft noodzakelijk om rekening te houden met mogelijke verontreinigingen van grondwater met cyanide en thiocyanaat in nabijgelegen gebieden. De in de Binckhorst nog steeds aanwezige bodemverontreiniging is in beeld gebracht in Figuur 17-4. Er is één bodemlocatie waar nog niet gesaneerd is (Inrit Binckhorstlaan 263 – 271). Op vier bodemlocaties is gesaneerd door middel van een leeflaag 1 m dik (Lekstraat 164, Binckhorstlaan 192 – 310 (en Vestaweg) inclusief Rotterdamsebaan, Binckhorstlaan 354 en Binckhorstlaan 362). Op zeven bodemlocaties is het onduidelijk of er gesaneerd is (Terrein naast autosloop, Binckhorstlaan Noord, Binckhorstlaan 340 – 350, Maanweg 2-8 Garage Beers, Maanweg 80 Intervam en Zonweg 41-53. Bodemdaling Binnen het plangebied is de bodemdaling minimaal. Op een enkele locaties na wordt er geen bodemdaling waargenomen binnen het plangebied. Een oorzaak voor de locaties waar minimale bodemdaling wordt waargenomen zijn eerdere werkzaamheden die binnen het plangebied zijn uitgevoerd. Bij deze werkzaamheden kunnen ophogingen hebben plaatsgevonden die tot zettingen kunnen leiden.