RIB 25 081 Bijlage B Veiligheidsanalyserapportage Strategisch Veiligheidsbeleid 2026-2030
Tekst van het document
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Rapportage ten behoeve van het prioriteren van de veiligheidsthema’s Strategisch Veiligheidsbeleid 2026-2030
16 september 2025 1
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk
Inhoudsopgave Inleiding .....................................................................................................................4 1.
Veiligheidsveld 1: Veilige woon- en leefomgeving ...............................................6 Thema 1.1 Sociale kwaliteit .....................................................................................6 Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld .........................................................7 Sociale cohesie in de buurt ..................................................................................8 Rapportcijfer leefbaarheid woonomgeving ............................................................8 Thema 1.2 Fysieke kwaliteit ...................................................................................11 Veiligheidsproblematiek cijfermatig beeld ..........................................................11 Thema 1.3 Objectieve veiligheid .............................................................................14 Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (High Impact Crimes) ......................14 Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (Geweld).........................................15 Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (Huiselijk Geweld) ...........................15 Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (Vermogenscriminaliteit) .................16 Thema 1.4 Subjectieve Veiligheid ...........................................................................19
2.
Veiligheidsveld 2: Bedrijvigheid en veiligheid .......................................................21 Thema’s 2.1 & 2.2.: Veilig Winkelgebied en Veilige Bedrijventerreinen. .....................21 Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld .......................................................22 Thema 2.3: Veilig uitgaan .......................................................................................24 Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld .......................................................24 Thema 2.4 Veilige evenementen.............................................................................24 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld .........................................................24
3.
Veiligheidsveld 3: Jeugd en veiligheid ..................................................................26 Thema 3.1 & 3.2: Jeugdoverlast en Jeugdcriminaliteit ..............................................26 Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld .......................................................26 Thema 3.3: Jeugd, alcohol en drugs ........................................................................29 Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld .......................................................30 Thema 3.4: Veilig in en om de school ......................................................................31 Veiligheidsproblematiek cijfermatig beeld ..........................................................31
4.
Veiligheidsveld 4: Fysieke veiligheid ................................................................35 Thema 4.1: Verkeersveiligheid ...............................................................................35 Veiligheidsproblematiek cijfermatig beeld (verkeersveiligheid) ............................35 2
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Thema 4.2: Brandveiligheid ....................................................................................37 Thema 4.3: Externe veiligheid.................................................................................38 Veiligheidsproblematiek cijfermatig beeld ..........................................................38 Thema 4.4: Rampenbestrijding en crisisbeheersing ................................................39 Veiligheidsproblematiek cijfermatig beeld ..........................................................39 5.
Veiligheidsveld 5: Integriteit en veiligheid ............................................................40 Thema 5.1: Polarisatie en radicalisering .................................................................40 Veiligheidsproblematiek cijfermatig beeld ..........................................................40 Thema 5.2: Georganiseerde/ ondermijnende criminaliteit .......................................41 Veiligheidsproblematiek cijfermatig beeld ..........................................................41 Thema 5.3: Veilige Publieke Taak ...........................................................................43 Veiligheidsproblematiek cijfermatig beeld ..........................................................44 Thema 5.4: Informatieveiligheid .............................................................................44 Veiligheidsproblematiek cijfermatig beeld ..........................................................44 Thema 5.5: Ambtelijke en bestuurlijke integriteit .....................................................45 Veiligheidsproblematiek cijfermatig beeld ..........................................................45
6.
Prioriteiten en thema’s voor het nieuwe SVB .......................................................46
Bijlagen ....................................................................................................................48
3
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk
Inleiding Op 20 mei 2025 is de startnotitie Strategisch Veiligheidsbeleid 2026-2030 (hierna: SVB), ‘Samen slagvaardig voor een leefbaar en veilig Rijswijk,’ vastgesteld in de gemeenteraad. Om te komen tot het schrijven van een nieuw SVB, is aan de hand van de objectieve cijfers van o.a. de politie en de subjectieve gevoelens bij inwoners en ondernemers informatie opgehaald. Er zijn cijfers verzameld zoals politiecijfers om een beeld te krijgen wat de huidige stand van zaken is ten aanzien van de veiligheid in Rijswijk. Vervolgens is aan de hand van een participatietraject extra, verdiepende informatie opgehaald bij inwoners, ondernemers, jongeren1, medewerkers van de gemeente en partners om de cijfers te kunnen duiden danwel na te gaan welke verschillen er zijn. De resultaten zijn verwerkt in de Veiligheidsanalyserapportage. Daarnaast heeft op 13 mei 2025 een raadsinformatieavond bij de politie plaatsgevonden. Het doel was onder meer de politiecijfers over 2024 in vergelijking tot 2023 nader uit te leggen. Tevens zijn de maatschappelijke ontwikkelingen die van invloed zijn op de veiligheid besproken. De politiecijfers zijn gebruikt voor dit rapport. Het participatieproces2 is als volgt uitgevoerd: •
•
• •
•
• • • • •
Van mei tot en met juni 2025 is de enquête voor inwoners en ondernemers uitgezet via de gemeentelijke website. Er is via de gemeentelijke kanalen gecommuniceerd over de enquête. 151 bewoners en ondernemers hebben de enquête ingevuld. Via Welzijn Rijswijk, onderdeel jongerenwerk, zijn een aantal jongeren benaderd om bij een bijeenkomst aan te sluiten. Er is ook bekeken hoe zij in het verlengde van het lopende programma Preventie Met Gezag een aanvullende bijdrage kunnen leveren. Op 13 mei 2025 vond er een informatieve raadsavond plaats bij de politie over de politiecijfers 2023 en 2024. Een aantal aandachtspunten zijn verwerkt in dit Veiligheidsanalyserapport. De raad heeft bij de behandeling van de startnotitie het advies gegeven om met de Rijswijkse Pandbrigade te spreken. Dat gesprek vond plaats op 21 mei 2025 en hun inzichten zijn verwerkt in deze analyse. In de maand juni hebben vier bijeenkomsten voor inwoners plaatsgevonden. Deze waren in Wijkcentrum Ter Werve, Huis van de stad, het Stationsplein (Generaal Eisenhowerplein) en Wijkcentrum Stervoorde. In totaal zijn 42 bewoners gesproken. Medewerkers binnen verschillende domeinen van de ambtelijke organisatie en partners3 zijn geïnterviewd in de periode mei tot en met augustus 2025. Op 25 augustus 2025 heeft een gesprek plaatsgevonden met een vertegenwoordiger van het bestuur Belangen Bedrijven Rijswijk(hierna: BBR).
Op 16 mei heeft een gesprek plaatsgevonden met de Centrummanager Winkelcentrum Oud Rijswijk. Op 16 mei zijn drie coördinatoren van Buurtpreventieteams gesproken. Op basis van het doorlopen participatieproces kan geconcludeerd worden dat bepaalde onderwerpen en sommige uitspraken nog uitgebreider onderzocht kunnen worden. Bijvoorbeeld via de Veiligheidsmonitor 2025 en via gesprekken m.b.t. wijkveiligheid. Dat gaan we ook doorlopend doen.
1
De opgehaalde informatie bij inwoners, ondernemers en een aantal gesproken jongeren valt onder de subjectieve informatie. Het betreft over het algemeen bevindingen van de persoon zelf, die soms in lijn zijn met de objectieve cijfers en soms niet.
.
4
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Een algemene opmerking t.a.v. het aantal respondenten: niet alle bevindingen vanuit de participatie die hier zijn gepresenteerd zijn statistisch significant. Ze geven wel een indruk en de beleving uit de samenleving. De uitkomsten van het participatieproces wordt uw raad aangeboden in deze Veiligheidsanalyserapportage. In hoofdstuk 6 zijn de prioriteiten en subthema’s beschreven op basis van de Veiligheidsanalyse. In een presentatie op 30 september 2025 wordt u nader geïnformeerd hoe tot de prioriteiten en subthema’s is gekomen. Vervolgens wordt het concept Strategisch Veiligheidsbeleid na vaststelling in het college ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.
Veiligheidsanalyserapport Deze rapportage bevat de uitkomsten van de veiligheidsanalyse ter voorbereiding van het nieuw Strategisch Veiligheidsbeleid 2026-2030 (hierna: SVB). Deze analyse vormt de basis voor de selectie van prioriteiten voor het nieuwe SVB. In deze veiligheidsanalyse is het huidige lokale veiligheidsbeleid geanalyseerd. Daarnaast zijn de aandachtspunten en de ontwikkelingen die op de gemeente afkomen meegenomen. Veiligheidsrisico’s kunnen naast lokale problematiek ook regionale effecten hebben en andersom. In deze veiligheidsanalyse wordt ook aandacht besteed aan de regionale problematiek en doelstellingen zoals vastgesteld in Coalitie voor veiligheid 2023-2026 Eenheid Den Haag (Regionaal Beleidsplan Eenheid Den Haag). Het resultaat is een integraal tot stand gekomen lokaal veiligheidsbeeld, waarin rekening wordt gehouden met regionale en landelijke ontwikkelingen. Tevens is gebruik gemaakt van de cijfers uit de Monitorrapportage Regionaal Beleidsplan 2019-2022 Eenheid Den Haag, de cijfers van Waarstaatjegemeente, Veiligheidsmonitor gemeente Rijswijk 2023, zicht op wijken en cijfers op basis van de enquête SVB. Methode Bij de voorbereiding van het nieuwe SVB is gebruik gemaakt van de VNG-methode Kernbeleid Veiligheid. Ook de opbouw van deze rapportage volgt de VNG-methode.
Cruciaal in het Kernbeleid Veiligheid is de definitie van integrale veiligheid aan de hand van vijf veiligheidsvelden: (1) Veilige woon- en leefomgeving, (2) Bedrijvigheid en veiligheid, (3) Jeugd en veiligheid, (4) Fysieke veiligheid en (5) Integriteit en veiligheid. Deze velden vormen de vijf hoofdstukken van deze rapportage met een onderscheid in veiligheidsthema’s. De veiligheidsthema’s zijn op basis van de volgende zaken als volgt opgebouwd: • • • • •
Korte uitleg van het veiligheidsthema; Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld; Resultaten enquêtes en bijeenkomsten inwoners; Huidige veiligheidsproblematiek o.b.v. interview- gesprek met partners4, collega’s en burgemeester en wethouders; Uit bovenstaande voortvloeiende aandachtspunten.
De hierboven opgesomde bronnen betreft het objectieve- en subjectieve deel van deze rapportage. We onderkennen dat zowel het objectieve- als subjectieve deel niet altijd onomstreden is. Wij hebben getracht zoveel mogelijk recht te doen aan de uitkomsten van beide informatiestromen. De VNG methode Kernbeleid Veiligheid is dit jaar als basis gebruikt voor het opstellen van de Veiligheidsanalyse ten aanzien van het nieuwe SVB. Als gevolg hiervan is gebleken dat nog niet alle veiligheidsvelden en thema’s even volledig in beeld zijn en dus uitgebreid geanalyseerd konden worden.
4
Zie bijlage 1 voor een overzicht verstrekte informatie vanuit partners en collega’s.
5
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Door de brede opzet van de gehanteerde methode, de inzet van de werkgroep SVB, monitoring en veiligheidsdialoog met inwoners, ondernemers, jongeren, partners en collega’s is de verwachting dat het informatiebeeld de komende jaren vollediger zal worden.
1.
Veiligheidsveld 1: Veilige woon- en leefomgeving
Dit veiligheidsveld omvat de veiligheid en leefbaarheid in de ‘alledaagse woon- en leefomgeving’ in de gemeente Rijswijk, op het niveau van de wijk, de buurt en de straat. Hoofdthema’s zijn de sociale en fysieke kwaliteit, objectieve- en subjectieve veiligheid.
Thema 1.1 Sociale kwaliteit De sociale kwaliteit van een buurt, wijk of kern wordt sterk beïnvloed door ‘intermenselijke relaties’. Belangrijke ‘positieve’ aspecten zijn betrokkenheid van bewoners bij hun buurt, de kwaliteit van sociale netwerken, informele sociale controle, samenredzaamheid, e.d. De sociale kwaliteit kan onder druk komen te staan door verschijnselen als woonoverlast, burengerucht, overlast van personen met onbegrepen gedrag, multiprobleemgezinnen/-huishoudens, overlast door illegale bewoning, intimiderende buurtbewoners (zgn. ‘onaantastbaren’), drank- en drugsoverlast, prostitutie. Begrippen verwant aan ‘sociale kwaliteit’ zijn bijv. ‘veerkracht’ en ‘vitaliteit’ van de buurt. Een actueel onderwerp is de veiligheid van vrouwen op straat. Met ‘Wij eisen de nacht op’ wordt landelijk aandacht gevraagd voor het vergroten van de bewustzijn dat vrouwen veilig horen te zijn in de leefomgeving. Het is een thema die bij het opstellen van de Veiligheidsanalyserapportage actueel werd en daardoor is het niet expliciet aan de orde is gekomen tijdens de gesprekken. Rijswijk is wel een van de gemeenten waar veel aandacht wordt besteed aan het voorkomen van geweld tegen vrouwen. Wat doen we al? In Rijswijk is er de afgelopen jaren geïnvesteerd in het verbeteren in de samenwerking tussen Zorg en Veiligheid.
Voorbeelden hiervan zijn de samenwerking tussen Parnassia en de politie en aanpak woonoverlast. Vanuit de gemeente hebben de coördinatoren Zorg en Veiligheid een belangrijke rol ten aanzien van casuïstiek en samenwerking tussen partners. De ontwikkeling van de Brede Toegang5 met daarin het onderdeel vroegsignalering is een stap voorwaarts in de samenwerking tussen Zorg en Veiligheid. Voor de gemeente is de samenwerking tussen Zorg en Veiligheid cruciaal omdat veel maatschappelijke problemen (onbegrepen gedrag, huiselijk geweld, femicide) zowel een zorg- als een veiligheidscomponent hebben. Een integrale aanpak voorkomt escalatie en overlast, het beschermt kwetsbare bewoners en de samenleving. Het zorgt ervoor dat de gemeente haar verantwoordelijkheid vanuit zowel het Sociaal- als Veiligheidsdomein gezamenlijk oppakken. Daarnaast beschikt de burgemeester over een aantal wettelijke bevoegdheden die kunnen worden ingezet afhankelijk van de casus. Te denken valt aan o.a. de bevoegdheid om een gedragsaanwijzing te geven aan een overlastgever in zowel een koop- als huurwoning of een daartoe behorend erf, om woonoverlast tegen te gaan. Ook kan het gaan om het opleggen of verlengen van een huisverbod om de dreiging van huiselijk geweld weg te nemen en dat een hulpverleningstraject start. In de praktijk worden deze bevoegdheden toegepast.
5
De ‘Brede Toegang’ in Rijswijk is een gemeentelijk initiatief dat onderdeel is van het programma Rijswijk Samen Dichtbij in het sociaal domein. Het doel is om de toegang tot ondersteuning en zorg beter, begrijpelijker en laagdrempeliger te maken.
6
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk
Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld Politiecijfers
Drugsdrankoverlast
2021
2022
2023
2024
%verschil gemeente (2023)
273
242
185
241
30,3%
% verschil eenheid Den Haag t.o.v. 2023 10%
Buurtbemiddeling
GG
78
88
78
-11,4%
Geluidsoverlastburengerucht (‘burenruzie’)
GG
GG
163
205
25,8%
Geen vergelijking6 8%
Overlast door verward/ onbegrepen persoon
426
389
575
721
25,4%
4%
Overlast door jeugd
293
236
257
268
4,3%
6%
Vernieling
226
218
222
260
17,1%
4%
Bedreiging
114
101
86
110
27,9%
0%
Mishandeling
157
147
142
155
9,2%
4%
Een aantal stijgers in 2024 te opzichte van 2023 zijn drugsoverlast, geluidsoverlast door buren, overlast door personen met onbegrepen gedrag en bedreiging. De stijging van overlast door jeugd is relatief laag, echter wordt door inwoners dat als een groot probleem ervaren (afkomstig uit de enquête en bijeenkomsten). Men ervaart de overlast door jongeren op fatbikes als ernstig, zoals in en rondom Bogaard stadscentrum. Ten aanzien van bedreiging komt uit de enquête en bijeenkomsten naar voren dat men door ervaringen uit het verleden voorzichtiger is geworden om mede-bewoners en jongeren aan te spreken op normoverschrijdend gedrag. Het aanspreken kan namelijk resulteren in verbaal en/ of fysiek geweld vanuit de overlastgever.
6
Eenheid Den Haag houdt deze gegevens niet bij. De cijfers zijn afkomstig van Welzijn Rijswijk.
7
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk
Sociale cohesie in de buurt Waarstaatjegemeente.nl 2017 16%
2019 16%
2021 17%
2024 17%
% inwoners behoefte aan meer contact
25%
21%
26%
25%
% inwoners altijd voor elkaar klaar staat
51%
50%
56%
58%
% inwoners inzet bereidheid voor leefbaarheid in de buurt
71%
72%
74%
68%
% inwoners vindt de buurt vooruitgegaan
In 2024 vindt 17% van de inwoners dat de buurt de afgelopen jaren vooruit is gegaan. Dat is ten opzichte van 2023 gelijk gebleven. De afgelopen jaren is de bereidheid onder inwoners om zich in te zetten voor de leefbaarheid van de buurt gedaald. Uit het interview met een aantal coördinatoren van Buurtpreventie blijkt dat het werven van nieuwe leden moeizaam gaat. Inwoners (en met name jonge inwoners) voelen zich niet geroepen om zich in te zetten voor de leefbaarheid in de eigen buurt volgens de voorzitters. Veiligheidsmonitor Rijswijk 20237 % inwoners vindt de buurt vooruitgegaan % inwoners inzet bereidheid voor leefbaarheid in de buurt
2023 8%
33%
Rapportcijfer leefbaarheid woonomgeving Veiligheidsmonitor Rijswijk 2023 Woon-en leefomgeving
2017 7,5
2019 7,6
2021 7,6
2023 7,6
De zorg van de gemeente voor de woon en leefomgeving is door de inwoners ruim voldoende beoordeeld met een 7,6 in 2023. Dat is een constante waardering in vergelijking met 2019 en 2021.
7
De meeste inwoners van Rijswijk (64%) vinden dat de buurt gelijk is gebleven. Respondenten Rijswijk n=2.252
8
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk
Wat komt naar voren uit het participatieproces? •
• •
•
• •
•
De volgende punten komen naar voren uit de enquête waar bewoners zich minder veilig voelen in hun buurt: hangjongeren, de verminderde verkeersveiligheid zoals bij De Schaapweg, het handelen en gebruik van drugs o.a. op de parkeerplaatsen. Daarnaast geven enkele bewoners aan dat zij in de avond geen parkeerplek in hun straat kunnen vinden. Zr zijn genoodzaakt om soms een paar straten verderop te parkeren. De loopafstand naar huis vindt men niet altijd veilig. Een aandachtspunt die bewoners zowel in de enquête als de bijeenkomsten hebben aangedragen, is het rijgedrag en verbaal agressief gedrag van jongeren op fatbikes. Sommige bewoners ervaren dat hun buurt achteruit gaat zoals aan de rand van de Plaspoelpolder en op de Kollaan waar gedeald wordt, de omgeving rondom Bogaard Stadscentrum die er verloederd uitziet (de ramen worden afgeplakt en vuilniszakken die naast de containers worden geplaatst). Men geeft aan een toename van statushouders, nieuwkomers en multiprobleem gezinnen in de sociale huurwoningen te zien. Personen en gezinnen bij elkaar waar veel aandacht en hulp naartoe moet gaan, kunnen problemen in de wijk veroorzaken. Bewoners geven aan dat de veiligheid in de woonomgeving kan worden verbeterd door meer toezicht van politie en/of handhaving. Het aanpakken van overlastveroorzakers zoals de jongeren op de fatbikes vinden bewoners belangrijk.
Ook geeft men aan dat het opknappen van de buurt en het vergroten va de verkeersveiligheid helpt bij het leefbaar en veilig houden van de wijk en de stad. De ondergevraagde jongeren geven aan dat Rijswijk over het algemeen als een veilige gemeente wordt ervaren. Tegelijkertijd benoemen zij een aantal aandachtspunten waar verbetering mogelijk is, met name op het gebied van verkeersveiligheid, overlast op zogenoemde hotspots en online criminaliteit. - Hotspots en leefomgeving: er zijn verschillende locaties in Rijswijk waar jongeren regelmatig samenkomen. Voorbeelden hiervan zijn het basketbalveld naast de Petrusschool, het Generaal Eisenhouwerplein, het grasveld bij het Kesslerpark, het Kruisvaarderspark, De Schilp en het oude postkantoor tegenover de B.H. Heldtlaan. Op deze plekken wordt soms overlast ervaren en jongeren geven aan dat zij zich bewust zijn van de beeldvorming rondom hangplekken. Ook het NS-station in Rijswijk wordt genoemd: dit wordt als rommelig en onveilig ervaren. Daarnaast signaleren jongeren dat in bepaalde wijken, zoals de Muziekbuurt en de Kleuren/Artiestenbuurt, regelmatig lege lachgasflessen worden aangetroffen. - Verkeersveiligheid: in Rijswijk worden meerdere locaties als verkeersonveilig ervaren.
Specifieke knelpunten die jongeren benoemen zijn onder andere enkele fietspaden, het kruispunt bij de Wethouder Brederolaan en het kruispunt Treubstraat/Volmerlaan. Er wordt daarnaast vaak hinder ondervonden van fatbikes, die gevaarlijke situaties veroorzaken zoals bij Bogaard stadscentrum. Volgens de jongeren verdient verkeersveiligheid meer structurele aandacht. - Online criminaliteit: online veiligheid is een belangrijk aandachtspunt voor jongeren. Zij maken zich zorgen over cybercrime. Niet alleen senioren zijn kwetsbaar maar ook jongeren die zijn opgegroeid met technologie. Er zijn veel voorbeelden van horizontale fraude, online pesten en ondermijnende criminaliteit. Op platforms zoals Telegram circuleren handleidingen over hoe mensen online kunnen worden opgelicht.
9
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Wat komt naar voren vanuit de professionals? •
•
•
• •
•
• •
• •
•
Ondanks dat er een daling is in de criminaliteitscijfers in Rijswijk (zie onder 1.3 Objectieve veiligheid), is de vraag die gesteld kan worden hoe het met de aangiftebereidheid van inwoners en ondernemers zit. Er speelt voldoende rondom jongeren in Rijswijk, getuige de incidenten die plaatsvinden in het openbaar gebied, winkelcentra en scholen. Daarentegen is er tot op heden nog geen criminele, georganiseerde jeugdgroep in Rijswijk vastgelegd door de politie. De woningcorporaties werken goed samen met de gemeente en zorgpartners. Echter, het aantal signalen van huurders waar intensieve zorgbegeleiding nodig is, neemt toe. Vanuit de zorg zijn wachtlijsten waardoor niet iedere huurder geholpen kan worden waardoor er mogelijk een vergrote kans is op incidenten in de woon- en leefomgeving door de huurders die intensieve zorgbegeleiding nodig hebben. De woonomgeving kan verbeterd worden door het vergroten van de zichtbaarheid en nabijheid van de politie en handhaving volgens een woningcorporatie. Het aantal personen met onbegrepen gedrag neemt toe aan de sociale huurderskant. Als er sprake is van een bepaalde gemoedstoestand bij de huurder met zorg waardoor een situatie kan escaleren, kan dat leiden tot een gespannen situatie tussen huurders. Dit draagt niet bij aan een sociaal veilige (woon)omgeving.
Vanuit het oogpunt van de woningcorporaties zijn Havenkwartier, Te Werve- Oost, Stervoorde (Zuid) en de Planetenflats kwetsbare wijken en buurten. Er wonen relatief veel kwetsbare personen in het Havenkwartier. De sociale cohesie is daar laag volgens de woningcorporatie. Volgens een aantal gesproken professionals is Stervoorde een wijk waar inwoners met verschillende culturele achtergronden wonen. Het samenleven verloopt niet altijd vlekkeloos. De wijk waar het iets beter mee gaat is de Muziekbuurt. Er is geïnvesteerd in verduurzaming, binnenshuis renovatie en allerlei bewoners doen aan activiteiten wat weer bijdraagt aan sociale cohesie. Ook vanuit de gemeente heeft deze wijk prioriteit. Echter, de aandacht voor de Muziekbuurt moet er blijven vanwege de incidenten die er hebben plaatsgevonden. Een medeweker van een woningcorporatie geeft aan dat Meldpunt Bezorgd niet bekend is bij de buurtambassadeurs. Het Parnassia Politie Programma werkt goed. De doelgroep van het programma is personen met onbegrepen gedrag. Door de korte lijnen tussen hulpverlening en de politie kan vroegtijdig met een casus aan de slag worden gegaan. De Rijswijkse Pandbrigade controleert misstanden in de bestaande woningvoorraad en panden. Het gaat bijvoorbeeld om achterstallig onderhoud, kamergewijze verhuur (arbeidsmigranten).
Het laatste kan doordat veel arbeidsmigranten in 1 kamer zitten wat niet is toegestaan. Daardoor kan men overlast veroorzaken. Hoarding/ verzamelwoede en woningvervuiling met als resultaat brandgevaar horen er ook bij.
Welke knelpunten zien we ten aanzien van veiligheid? • • • • •
Het Meldpunt Bezorgd is nog niet bij iedereen bekend. Het vergroten van de bekendheid van Meldpunt Bezorgd onder inwoners en professionals is een aandachtspunt. De lage sociale cohesie in sommige buurten komt uit de data, het participatieproces en gesprekken met professionals als aandachtspunt naar voren. Het huisvesten van personen met onbegrepen gedrag vraagt om het overwegen van het verschaffen van goede informatie richting medebewoners. De politie en boa’s zijn niet altijd zichtbaar op straat volgens sommige inwoners. Het regisseren op wijkveiligheid is een aandachtspunt want dat gebeurt volgens sommige partners onvoldoende. Het voorstel is gedaan om te starten in:
10
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk
•
- De Muziekbuurt, Stervoorde (Zuid), Te Werve- Oost en Havenkwartier. De Rijswijkse Pandbrigade ontvangt veel meldingen van inwoners en ondernemers. Hierdoor loopt de werkvoorraad op en blijven zaken langer liggen dan wenselijk.
Thema 1.2 Fysieke kwaliteit De fysieke kwaliteit van een buurt, wijk of straat heeft betrekking op fysieke kenmerken van de woonomgeving: in het bijzonder de inrichting, het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Het gaat bij dit thema om de vraag: hoe staat de openbare ruimte erbij? Hoe prettig is het wonen in de buurt gegeven die fysieke kwaliteit? Aspecten zijn onderhoud van groen, aanpak zwerfvuil, verlichting van achterpaden e.d. Inbreuk op de fysieke kwaliteit zijn onder meer vernielingen, graffiti, zwerfvuil en andere tekenen van verloedering.
Veiligheidsproblematiek cijfermatig beeld Politiecijfers 2021
2022
2023
2024
Vernieling/ zaakbeschadiging
226
218
223
260
%verschil gemeente (2023) 16,6%
Overlast door jeugd
293
236
257
268
4,3%
% verschil eenheid Den Haag t.o.v. 2023 4%
6%
De meldingen vernieling/ zaakbeschadiging zijn in 2024 ten opzichte van 2023 significant toegenomen. Er is een lichte stijging ten aanzien van de meldingen overlast jeugd. Veiligheidsmonitor Rijswijk 20238 2023 Totaal verkeersoverlast
34%
Te hard rijden
23%
Parkeer problemen
18%
Agressief verkeergedrag
13%
Uit de enquête met bewoners komt naar voren dat verkeersoverlast in de top drie staat van zaken waar de gemeente in het kader van een veilige en leefbare woonomgeving aan moet werken.
Verkeersoverlast: percentage ervaart zelf veel overlast. Respondenten Rijswijk n=2.252 8
11
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Veiligheidsmonitor Rijswijk 2023 Fysieke verloedering Rommel op straat Cromvliet & Leeuwendaal
6%
Bekladde muren of gebouwen 2%
Vernield straat meubilair 1%
Hondenpoep
Oud Rijswijk, Bomenbuurt, Welgelegen, Rembrandtkwartier & Havenkwartier
10%
2%
2%
16%
Hoornwijck & Broekpolder
2%
0%
2%
8%
Julianapark, Huis te Lande, Te Werve
11%
2%
4%
19%
Plaspoelpolder
20%
3%
5%
11%
Spoorzicht, Kleurenbuurt, Artiestenbuurt & Stationskwartier
17%
2%
3%
25%
Muziekbuurt & Wilhelminapark
16%
2%
4%
24%
Overvoorde, Strijp, Presidentenbuurt & Ministerbuurt
6%
2%
1%
14%
Stervoorde, Eikelenburg & Hoekpolder
11%
0%
93%
15%
Sion, Elsenburg, Pasgeld & Haantje
4%
0%
1%
7%
Kraayenburg & Vrijenban
10%
0%
1%
13%
18%
Zowel hondenpoep als rommel op straat scoren hoog in de kwetsbare wijken: Havenkwartier, Ter Werve en Stervoorde. In een aantal gesprekken met ondernemers komt rommel op straat in Plaspoelpolder ook naar voren als grote ergernis.
12
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Waarstaatjegemeente Waardering
2017
2019
2021
2024
Perken, plantsoenen en parken goed onderhouden
72%
64%
67%
69%
Wegen, straten, paden, trottoirs goed begaanbaar
65%
59%
59%
62%
Weinig tot geen dingen kapot
79%
73%
72%
67%
Schone buurt
59%
57%
55%
51%
Waarstaatjegemeente Ontwikkeling buurt – Rijswijk, % enigszins/duidelijk vooruitgegaan Buurt vooruit gegaan
2017 16%
2019 16%
2021 17%
2024 17%
Wat komt naar voren vanuit het participatieproces? •
•
•
• •
Zowel bij bewoners als jongeren wordt verkeerveiligheid als een probleem gezien ten aanzien van de veiligheid in de buurt en stad. Het gaat met name om het te hard rijden van auto’s, onveilige fietspaden en de fatbikes. Rommel op straat en zwerfvuil worden bestempeld als problemen die een buurt een verloederd aanzien geven. Jongeren geven aan dat de omgeving bij het NS station, Muziekbuurt en Kleuren/ Artiestenbuurt regelmatig lege lachgasflessen worden aangetroffen. Bewoners zijn kritisch op de gemeente met betrekking tot de afhandeling van meldingen over zwerfvuil en rommel op straat. Er wordt niet altijd gecommuniceerd wat er met een melding is gedaan. Toezicht en handhaving kunnen meer een rol spelen bij het tegengaan van verloedering op plekken in Rijswijk volgens bewoners. Er vindt volgens Buurtpreventie onvoldoende opvolging plaats door professionals van de signalen afkomstig uit de wijkschouw.
13
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Wat komt naar voren vanuit de professionals? •
Een aantal professionals geven aan dat de gebiedsregisseurs in een aantal wijken een rol hadden kunnen spelen waar het nodig is om onder regie van de gemeente integrale acties te houden. Op deze manier kan structureel gewerkt worden aan het tegengaan van verloedering in met name de kwetsbare wijken. Echter, de keuze is gemaakt om deze rol af te schaffen.
Welke knelpunten zien we ten aanzien van veiligheid? • •
Uit het participatieproces komt naar voren dat het opruimen, schoonhouden en voorkomen van verloedering in met name in kwetsbare wijken niet uit het oog verloren mag gaan. Het integraal werken tussen de gemeente, woningcorporaties, toezicht en handhaving en Buurtpreventie kan beter.
Thema 1.3 Objectieve veiligheid Bij objectieve veiligheid gaat het om verschillende vormen van vermogens- en geweldscriminaliteit die zich in de alledaagse woon- en leefomgeving van bewoners kunnen voordoen. Het betreft zowel ‘veel voorkomende’ als ‘high impact’-criminaliteit. Vermogenscriminaliteit: o.m. woninginbraak, kelderboxinbraak, auto-inbraak, fietsendiefstal, diefstal motorvoertuigen, zakkenrollerij en straatroof. Geweldscriminaliteit: o.m. bedreiging, mishandeling, openlijke geweldpleging, huiselijk geweld. Bij vermogenscriminaliteit is aandacht voor het eventuele georganiseerde karakter (bendes, banditisme) van belang. Wat doen we al? Vanuit team Veiligheid wordt samen met partners als politie de ontwikkelingen gevolgd op High Impact Crimes (HIC’s) en besproken. Als de noodzaak zich aandient, wordt integraal ingezet op zaken zoals inbraken, fietsendiefstal, diefstal van auto’s. Daarnaast wordt informatie gedeeld met de Buurtpreventieteams zodat zij de locaties waar de delicten zich voordoen in de gaten kunnen houden. Daarnaast beschikt de burgemeester over een aantal wettelijke bevoegdheden die kunnen worden ingezet afhankelijk van de casus. Te denken valt aan het opleggen of verlengen van een huisverbod om de dreiging van huiselijk geweld weg te nemen en dat een hulpverleningstraject start. In de praktijk wordt deze bevoegdheid toegepast.
Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (High Impact Crimes) Politiecijfers 2021
2022
2023
2024
% verschil gemeente t.o.v. 2023
Woninginbraken
100
124
139
99
-28,8%
% verschil eenheid Den Haag t.o.v. 2023 -4%
Straatroof
14
10
15
6
-60,0%
14%
Overvallen
GG
2
3
4
33,3%
-25%
14
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Er is zowel absoluut als procentueel gezien een afname van de High Impact Crimes in Rijswijk. Hierbij is het aantal overvallen gestegen, echter de nuancering is dat het absoluut met 1 gestegen is. Het aantal woninginbraken is absoluut gezien sterk gedaald. In essentie zijn de bovengenoemde zaken ten alle tijden impactvol voor het slachtoffer en de omgeving, ongeacht of sprake is van een daling van de cijfers.
Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (Geweld) Politiecijfers 2021
2022
2023
2024
% verschil gemeente t.o.v. 2023
Openlijke geweldpleging tegen persoon
6
10
10
10
0%
% verschil eenheid Den Haag t.o.v. 2023 12%
Bedreiging
114
101
86
109
26,7%
0%
Mishandeling
157
147
142
155
9,2%
4%
Ten aanzien van geweld tegen personen zijn bedreiging en mishandeling in 2024 gestegen ten opzichte van 2023. In essentie zijn de drie bovengenoemde feiten ten alle tijden impactvol op het slachtoffer en de omgeving, ongeacht of er sprake is van een daling van de cijfers of status quo.
Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (Huiselijk Geweld) Politiecijfers 2021
9
2022
2023
2024
% verschil gemeente t.o.v. 2023
Misdrijven huiselijk geweld
GG
GG
77
68
-11,7%
% verschil eenheid Den Haag t.o.v. 2023 -1%
Incidenten 9 huiselijk geweld
GG
GG
167
160
-4,2%
-7%
Opgelegde huisverboden
18
13
16
11
-31,3%
Niet bekend10
Stalking
GG
GG
15
22
46,7%
11%
Er is sprake van een misdrijf als er ook een rol aangever is. In geval van een incident is deze rol er niet.
10
Eenheid Den Haag houdt deze gegevens niet bij.
15
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Moord, doodslag
7
5
14
9
-35,6%
GG
Het aantal misdrijven en incidenten huiselijk geweld is in 2024 gedaald ten opzichte van 2023. Ook het aantal opgelegde huisverboden is gedaald. Daarentegen is stalking toegenomen.
Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (Vermogenscriminaliteit) Politiecijfers 2021
2022
2023
2024
% verschil gemeente t.o.v. 2023
Diefstal van motorvoertuigen
69
88
83
54
-34,9%
% verschil eenheid Den Haag t.o.v. 2023 -20%
Diefstal uit/ vanaf motorvoertuigen
263
255
200
227
13,5%
-5%
Diefstal fietsen, bromfietsen, snorfietsen
305
403
464
424
-8,6%
6% (fietsen) -5% (brom- & snorfietsen)
Zakkenrollerij
18
14
8
13
62,5%
-17%
Vernieling/ zaakbeschadiging
226
218
223
260
16,6%
4%
Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen
56
83
45
63
40,0%
3%
Diefstal/inbraak box/garage/schuur /tuinhuis
51
50
46
55
19,6%
-2%
Winkeldiefstal
141
166
157
149
-5,1%
-13%
In de gemeente zijn drie vormen van vermogenscriminaliteit procentueel sterk gestegen: zakkenrollerij en diefstal/ inbraak bedrijven en instellingen. In absolute cijfers is vernieling/ zaakbeschadiging een aandachtspunt binnen Rijswijk.
16
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Politiecijfers (overige thema’s) 2021
2022
2023
2024
% verschil gemeente t.o.v. 2023
Drugshandel
37
34
66
58
-12,1%
% verschil eenheid Den Haag t.o.v. 2023 21,5%
Cybercrime11
22
30
35
27
-22,9%
-36%
Horizontale fraude
431
275
325
322
-0,9
8,8%
Fraude met 12 online handel Overige horizontale fraude
GG
GG
133
147
10,5%
8%
GG
GG
181
167
-7,7%
10%
Ten aanzien van drugshandel is een afname te constateren in 2024 ten opzichte van 2023. Echter, in de afgelopen vier jaren is er een absolute stijging te zien (2024 ten opzichte van 2021). Voor bewoners voelt het niet aan dat er een daling is op dit feit. Uit de enquête en bijeenkomsten wordt drugshandel in de wijkbuurt vaak genoemd. In ‘Coalitie voor veiligheid 2023-2026’ van het Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid is de aanpak voor cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit als een hoofdthema opgenomen. Uit de enquête bewoners en gesprekken met ondernemers komt naar voren dat er onbekendheid is met cybercrime. Zowel de horizontale- als online fraude komt absoluut veel voor binnen de gemeente. Waarstaatjegemeente (Type misdrijf per 10.000 inwoners) 2021
2022
2023
2024
Diefstal uit woning
18,11
21,78
23,97
16,60
Diefstal garage/box/schuur
9,24
8,78
7,93
9,22
Zakkenrollerij
3,26
2,46
1,38
2,18
Diefstal van brom-,snor-, fietsen Diefstal van motorvoertuigen Overval13
55,23
70,78
80,00
71,09
12,50
15,45
14,31
9,05
-
0,35
0,52
0,67
11
Bij gevallen van cybercrime lopen schadebedragen per incident bij consumenten vaak tussen de honderden tot duizenden euro’s. Dit maakt dat het totale schadebedrag voor inwoners ook relatief hoog is. Deze nuancering is op 13 mei jl. tijdens de raadsinformatiebijeenkomst op het politiebureau door de digitaal wijkagent in een presentatie nader toegelicht. 12 Horizontale fraude is een frauduleuze activiteit waarbij een burger, bedrijf of instelling het slachtoffer is, in tegenstelling tot verticale fraude waarbij de overheid het slachtoffer is. 13
Overval is een verzameling van: overval in woning, overval op overige objecten en overval op geld- en waardetransport.
17
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Straatroof
2,54
1,76
2,59
1,01
Wat komt naar voren uit het participatieproces? • • • •
•
•
De zichtbaarheid van de politie en handhaving is volgens de geënquêteerde bewoners een aandachtspunt. Men ziet hen te weinig op straat. Meer boa’s en politie in de wijk draagt bij aan veiligheid volgens de geënquêteerde bewoners geïnterviewde ondernemers. Men ziet Buurtpreventie in de wijken lopen en daar is men tevreden over. Voor de geënquêteerde bewoners is verkeersveiligheid (ook fatbikes), hangjongeren en drugshandel en gebruik op straat de thema’s waar mogelijk extra aandacht vanuit de gemeente en politie kan komen. Online veiligheid is een belangrijk aandachtspunt voor de gesproken jongeren. Zij maken zich zorgen over cybercrime. Niet alleen senioren zijn kwetsbaar maar ook jongeren die zijn opgegroeid met technologie. Er zijn veel voorbeelden van horizontale fraude, online pesten en ondermijnende criminaliteit. Op platforms zoals Telegram circuleren handleidingen over hoe mensen online kunnen worden opgelicht. Volgens de geïnterviewde vertegenwoordiger van de BBR houden de ondernemers zich nog niet voldoende bezig met cybercrime en de gevolgen ervan.
Wat komt naar voren vanuit de professionals? •
•
•
•
• • •
Volgens een geïnterviewde medewerker van de politie is nog niet alles met betrekking tot veiligheid goed in kaart gebracht. Als voorbeeld is gegeven het zicht op de (ontwikkeling van) criminele jeugdgroepen. Meldingen van personen met onbegrepen gedrag vragen veel politiecapaciteit. Een grove inschatting vanuit de teamchef van de politie is dat de politie 15-20% van de tijd bezig is met personen met onbegrepen gedrag. Dat heeft gevolgen voor de inzet op andere veiligheidsthema’s. Zorg en Veiligheid is voor de komende jaren een speerpunt bij de politie. Er is ook een operationeel expert Zorg en Veiligheid. Het is belangrijk om vooraf af te spreken wie welke rol heeft op een casus (gemeente versus politie). De geïnterviewde personen van het Openbaar Ministerie (OM) constateren dat er een daling is van de criminaliteitscijfers. De verwachting is dat de gemeente de komende jaren in ieder geval blijft inzetten op jeugd, personen met onbegrepen gedrag en ondermijning. Het blijven werken aan een goede informatiepositie ten aanzien van jeugd en wat er rondom de scholen gebeurt zijn belangrijke onderdelen in een jeugdaanpak. Het is logisch dat programma Preventie met gezag in Rijswijk draait. Ook voor de aanpak personen met onbegrepen gedrag moet beter zicht worden gekregen wat exact het probleem is.
Ten aanzien van de aanpak ondermijning zijn de bedrijventerreinen in Rijswijk interessant voor criminelen. De aanpak Ondermijning in Rijswijk is de afgelopen jaren goed ontwikkelt. Er is nog ruimte voor verbetering als het gaat om het overleg ‘ondermijningstafel’ en daaruit voortvloeiende acties. Het OM geeft aan dat er beperkt capaciteit is waardoor keuze moeten worden gemaakt. De driehoek die bestaat uit de burgemeester-politie-Openbaar Ministerie, zal nog meer een overleg moeten worden van het bespreken van inzet, prioritering van de politie en wat het betekent voor de opsporingscapaciteit naast het bespreken van incidenten. Hierbij is inherent dat er een goed veiligheidsbeeld van de gemeente is, waarbij ook de gevoelens van onveiligheid van inwoners wordt meegenomen.
18
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk •
•
•
De samenwerking tussen de gemeente en het Haags Economisch InterventieTeam is goed. De eenheid wordt ingezet bij het aanpakken van misstanden rondom prostitutie, automotive, horeca en ondermijning. Specifiek voor gemeente Rijswijk is afgelopen jaar een aantal controles uitgevoerd m.b.t. vergunde prostitutie (minimaal 6 controles zijn uitgevoerd). Ten aanzien van het werkproces (gemeente- Haags Economisch InterventieTeam), werkt de gemeente goed mee aan de voorkant (analyseren). Bij oplevering van de bestuurlijke rapportage door de politie kan het voorkomen dat er wat tijd tussen zit bij het aandragen van de rapportage en het oppakken. Vanuit de Brede Toegang wordt signaalgericht gewerkt. Dat wil zeggen dat met de eerste signalen t.a.v. hulp bij een inwoner, ingezet wordt op vrijwillige hulp. De twee medewerkers zijn sinds een aantal maanden aan het werk.
Welke knelpunten zien we ten aanzien van veiligheid? • • • • • •
De huidige Strategisch Uitvoeringsagenda wordt niet standaard besproken in de driehoek. Team Veiligheid is in ontwikkeling vanwege het verloop van medewerkers. Team Veiligheid moet meer gaan prioriteren in werkzaamheden volgens een aantal partners. Het uitgangspunt informatie gestuurd werken ontbreekt volgens een aantal partners in het huidig Strategisch Veiligheidsbeleid. Het is nodig om de rol van het college van B&W ten aanzien van casussen goed te definiëren en vast te leggen voor het werkproces. De burgemeester heeft wettelijke bevoegdheden om in te zetten in casussen. Zij kan daarbij meer strategisch geadviseerd worden.
Thema 1.4 Subjectieve Veiligheid Subjectieve veiligheid is het ‘veiligheidsgevoel’ van bewoners in hun eigen woonbuurt: hoe vaak voelt men zich onveilig, welk rapportcijfer geeft men de veiligheid van de buurt? Het gaat hier om het ‘generieke’ veiligheidsgevoel, dus niet gekoppeld aan bijvoorbeeld het uitgaansgebied of een andere locatie binnen de gemeente. Wat doen we al? De Buurtpreventieteams kunnen een rol spelen bij het vergroten van de subjectieve veiligheid. Dat kan door looprondes te houden op plekken die bekend staan als ‘onveilige plekken.’ Daarnaast kan de politie en boa’s rekening houden tijdens de surveillance met bepaalde ‘onveilige’ plekken. Veiligheidsmonitor Rijswijk (2023) % inwoners voelt zich veilig in eigen buurt14
% inwoners voelt zich onveilig in eigen buurt
2012
GG
18%15
2017
GG
17%
2023
79%
18%
14
In 2023 voelde 79% van de respondenten (n = 2.252) zich niet onveilig in eigen buurt, 3% van de respondenten weigerde deze vraag te beantwoorden. 15 18% van de inwoners voelt zich wel eens onveilig in de eigen buurt; waarvan 3% zelden, 13% soms en 2% vaak.
19
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk De inwoners in Rijswijk voelen zich veilig in hun eigen buurt. Dit komt overeen met de uitkomsten van de enquête waarin naar voren komt dat bewoners zich redelijk veilig voelen in hun wijk. Resultaten enquête bewoners 2025
Hoe veilig is jouw buurt? Aantal bewoners
80 70 60 50 40 30 20 10 0
Altijd veilig
Meestal Redelijk veilig veilig
Soms veilig
Onveilig Alleen Geen s'nachts antwoord onveilig
Veiligheidsbelevingen Uit bovenstaande grafiek staat dat de meeste bewoners die de enquête hebben ingevuld, zich redelijk veilig voelen in hun buurt. Wat komt naar voren vanuit een aantal gesproken jongeren? De gesproken jongeren geven aan dat Rijswijk over het algemeen als een veilige gemeente wordt ervaren. Tegelijkertijd benoemen zij een aantal aandachtspunten waar verbetering mogelijk is, te weten op het gebied van verkeersveiligheid, overlast op zogenoemde hotspots en online criminaliteit. •
Verkeersveiligheid: de gemeente zal hier meer structurele aandacht aan kunnen geven. De specifieke knelpunten die jongeren benoemen zijn onder andere enkele fietspaden, het kruispunt bij de Wethouder Brederodelaan en het kruispunt Treubstraat/Volmerlaan. Er wordt daarnaast vaak hinder ondervonden van fatbikes, die gevaarlijke situaties veroorzaken zoals bij Bogaard stadscentrum.
•
Hotspots en leefomgeving: er zijn verschillende locaties in Rijswijk waar jongeren regelmatig samenkomen. Voorbeelden hiervan zijn het basketbalveld naast de Petrusschool, het Generaal Eisenhowerplein, het grasveld bij het Kesslerpark, het Kruisvaarderspark, De Schilp en het oude postkantoor tegenover de BH Heldlaan. Op deze plekken wordt soms overlast ervaren en jongeren geven aan dat zij zich bewust zijn van de beeldvorming rondom hangplekken. Ook het NS-station in Rijswijk wordt genoemd. Dit wordt als rommelig en onveilig ervaren. Daarnaast signaleren jongeren dat in bepaalde wijken, zoals de Muziekbuurt en de Kleuren/Artiestenbuurt, regelmatig lege lachgasflessen worden aangetroffen.
•
Online criminaliteit: Online veiligheid is een belangrijk aandachtspunt voor jongeren. Zij maken zich zorgen over cybercrime. Niet alleen senioren zijn kwetsbaar maar ook jongeren die zijn opgegroeid met technologie.
20
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Er zijn veel voorbeelden van horizontale fraude, online pesten en ondermijnende criminaliteit. Op platforms zoals Telegram circuleren handleidingen over hoe mensen online kunnen worden opgelicht. Veiligheidsmonitor Rijswijk (2023) Waardering
% ‘komt vaak, soms, zelden voor’
% ‘komt vaak voor’
Doet 's avonds niet open
55%
12%
voelt zich onveilig 's avonds in de buurt op straat
44%
5%
is bang zelf slachtoffer te worden van criminaliteit
45%
3%
loopt of rijdt om in eigen buurt vanwege onveilige plekken
31%
2%
voelt zich onveilig 's avonds alleen thuis
28%
1%
Wat komt naar voren vanuit het participatieproces? •
•
Overdag voelen de meeste inwoners zich veilig. In de avonduren neemt dat gevoel af. Dat komt o.a. door jongeren en ‘ongure types’ die hangen bij een basketbalveldje of in een auto zitten op een parkeerplaats. Vanuit het perspectief van ondernemers voelt de Plaspoelpolder in de avonduren minder veilig aan. Daarnaast is er een rapportage vanuit het ingehuurde beveiligingsbedrijf door de bedrijven met feiten die gaan over onveiligheid.
Welke knelpunten zien we ten aanzien van de veiligheid? • • •
2.
Er is ruimte voor verbetering om structureel informatie te geven over online criminaliteit aan inwoners en ondernemers vanuit de gemeente. Er kan meer ingezet worden op verkeersveiligheid volgens de gesproken bewoners. Er is te weinig politie en handhaving op straat.
Veiligheidsveld 2: Bedrijvigheid en veiligheid
Dit veiligheidsveld omvat ‘sociale onveiligheid’ rond verschillende vormen/locaties van bedrijvigheid. Vanwege de overlapping in de cijfers, problematiek en aandachtspunten van de thema’s Veilig Winkelgebied en Veilige Bedrijventerreinen zijn de thema’s samengevoegd.
Thema’s 2.1 & 2.2.: Veilig Winkelgebied en Veilige Bedrijventerreinen. In winkelgebieden kunnen zich verschillende vormen van onveiligheid voordoen. Het gaat bijvoorbeeld om winkeldiefstal, zakkenrollerij en overvallen maar ook om jongerenoverlast, vernielingen, (brom-)fietsen en fatbikes in het voetgangersgebied en de mate van brandveiligheid van de winkelpanden. Daarnaast kunnen zwerfvuil en andere tekenen van verloedering tot subjectieve onveiligheid leiden.
21
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstal, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen. Wat doen we al? Het landelijke Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) is in Rijswijk actief op meerdere bedrijventerreinen en in het winkelgebied Oud- Rijswijk. Ondernemers, de gemeente, politie en brandweer werken samen om een schoon, hele en veilig winkelgebied- bedrijventerrein te creëren. Tevens is er een bedrijfsinvesteringszone Oud- Rijswijk.16 Voor het bedrijventerrein Plaspoelpolder is een traject om bedrijfsinvesteringszone van de grond te krijgen gestart. In ‘Coalitie voor veiligheid 202-2026’ van het Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (RSIV) is de aanpak van Ondermijning opgenomen als een hoofdthema. Een punt voor de bestrijdingsstrategie is dat nieuwe (publiek en private) partners aan te laten haken om effectieve barrières op te werpen. Gemeente Rijswijk werkt samen met IPP Haaglanden. Zij werken in opdracht van de gemeente budgetneutraal en zonder winstoogmerk aan de herinrichting en ontwikkeling van bedrijfsgebieden.
Panden die al eerder een plek waren voor druggerelateerde activiteiten worden opgekocht door IPP Haaglanden. Zodoende wordt meer grip verkregen op wat zich afspeelt in bepaalde bedrijfspanden. Met betrekking tot de aanpak Ondermijning (zie ook paragraaf 5.2) vindt structureel een lokaal overleg plaats tussen de politie, het Regionaal Informatie en Expertise Centrum en de gemeentelijke/Coördinator ondermijning plaats. Onder andere signalen over bedrijven, bedrijfspanden, ondernemers die zich mogelijk met criminaliteit bezighouden, worden in het overleg gewogen om een ondermijningsaanpak op uit te voeren.
Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld Politiecijfers 2021
2022
2023
2024
13
% verschil gemeente t.o.v. 2023 62,5%
% verschil eenheid Den Haag t.o.v. 2023 -17%
Zakkenrollerij
18
14
8
Winkeldiefstal
141
166
157
149
-5,1%
-13%
Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen Melding overlast jongeren
56
83
45
63
40,0%
3%
293
236
257
268
4,3%
6%
Zakkenrollerij is procentueel toegenomen in 2024 ten opzichte van 2023. Echter, absoluut gezien is er de afgelopen jaren een daling waar te nemen. In vergelijking met de regio scoort Rijswijk op dit thema hoog. Diefstal/ inbraak bedrijven en instellingen is sterk gestegen. De meldingen overlast jongeren is procentueel licht gestegen, absoluut zijn het veel meldingen. Uit de bijeenkomsten is naar voren gekomen dat in Bogaard stadscentrum overlast wordt ervaren van jongeren op fatbikes.
16
Er is een verordening bedrijfsinvesteringszone Oud- Rijswijk 2025-2029.
22
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Wat komt naar voren uit het participatieproces? •
• •
• • • • •
• • • • •
Vanuit de gesproken ondernemers wordt aangegeven dat bepaalde type ondernemers oververtegenwoordigd zijn in een winkelgebied. Te denken valt aan de kapperszaken en nagelstudio’s in Oud- Rijswijk. Er wordt al jaren ingezet op Veilig Winkelgebied met het Keurmerk Veilig Ondernemen. Het bevordert de samenwerking tussen partners. Vanuit ondernemersperspecief lijkt het aantal diefstallen in winkels toe te nemen. Bij kleine winkeliers is de emotionele schade vaak groot. Wellicht is een oplossing om meer in te zetten op fysieke beveiliging. Het digitaal beveiligen van de computer moet bij ondernemers een speerpunt worden. De laatste tijd wordt veel politie gezien in Oud-Rijswijk na een incident. Aan de relatie tussen winkeliers- ondernemers, politie en handhaving kan gewerkt worden volgens de geïnterviewde ondernemer. Winkeliers en ondernemers melden te weinig in Meld Misdaad Anoniem. Er is aangegeven dat het onvoldoende gebruikt wordt omdat er weinig bekend is over Meld Misdaad Anoniem. Ondernemers houden zich niet bezig met cybercrime en de gevolgen ervan. Vanuit de vertegenwoordiging van de BBR is voorgesteld om een gemeentelijke ‘loket’ cybercrime in te richten zodat ondernemers met vragen en hulp terecht kunnen. De geënquêteerde bewoners geven aan dat op drukke plekken en winkelgebieden goed opgelet moet worden voor zakkenrollers.
De boodschappenkarren worden op plantsoenen, bij flats of parkeerplekken achtergelaten door het winkelend publiek. De geënquêteerde inwoners geven aan dat jongeren op fatbikes die te hard rijden en grof zijn, een probleem is. Met name rondom (en soms in) Bogaard stadscentrum. Op basis van het gesprek met een vertegenwoordiger van de BBR is aangegeven dat de samenwerking met de gemeente goed verloopt, met name met afdeling Economie. Indien de Bedrijfsinvesteringszone (BIZ) Plaspoelpolder niet doorgaat, is vanuit de BBR aangegeven dat er nagedacht kan worden vanuit de gemeente over een plan voor de continuïteit van het bewaken van het bedrijventerrein.
Wat komt naar voren vanuit de professionals? •
In de eenheid wordt ingezet op het aanpakken van misstanden rondom prostitutie, automotive, horeca en aanpak ondermijning vanuit het Haags Economisch Interventie Team (HEIT).
Welke knelpunten zien we met betrekking tot veiligheid? •
• • • •
De systematiek van certificering van Keurmerk Veilig Ondernemen kan wellicht anders worden vormgegeven, waarbij het belang van samenwerken aan schoon, heel en veilig voorop blijft staan. Te denken valt aan een veilig ondernemen overleg dat twee of drie keer per jaar plaatsvindt. De situatie met jongeren op fatbikes in en rondom Bogaard stadscentrum is voor de geënquêteerde bewoners en winkeliers een probleem aan het worden. Meld Misdaad Anoniem wordt nog te weinig gebruikt door ondernemers. Indien de bedrijfsinvesteringszone Plaspoelpolder niet doorgaat, is de inzet van het beveiligingsbedrijf onzeker. Er is nog onvoldoende bewustwording onder winkeliers, ondernemers en bewoners over de gevolgen van cybercrime.
23
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk
Thema 2.3: Veilig uitgaan Uitgaansvoorzieningen hebben enerzijds een positief effect op de veiligheid: het culturele en sociale klimaat varen er wel bij. Daarnaast zijn er economische voordelen. Maar er kunnen zich ook veiligheidsproblemen rond uitgaansvoorzieningen voordoen, zoals geweld, overlast en vernielingen (eventueel vernielingen rond de zgn. (s)looproutes).
Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld •
Geen cijfers.
Wat komt naar voren vanuit de professionals? •
In de eenheid wordt ingezet op het aanpakken van misstanden rondom prostitutie, automotive, horeca en aanpak ondermijning vanuit het HEIT.
Thema 2.4 Veilige evenementen Evenementen, zeker de grootschalige, kunnen behoorlijke veiligheidsrisico’s opleveren. Het is aan de organisator voorwaarden voor de veiligheid te realiseren en aan de gemeenten om de juiste voorwaarden te stellen en die te handhaven. De risico’s zijn met name gelegen in geweld, overlast, vernieling, brandveiligheid en crisisbeheersing. Daarnaast zijn er mogelijke dwarsverbanden met externe veiligheid (evenementenlocaties nabij externe veiligheidsinrichtingen) en aanpak georganiseerde criminaliteit (uitbreiding BIBOB-beleidslijn voor evenementen). In het Toetsingskader Evenementen gemeente Rijswijk 2024 staat dat evenementen in Rijswijk bijdragen aan het versterken van de Rijswijkse identiteit. Evenementen leveren een positieve bijdrage aan een aantrekkelijke woonomgeving; ze zorgen voor levendigheid en sociale betrokkenheid. Het zorgt voor kennismaking en ontmoeting tussen de verschillende inwoners. Daarmee draagt het bij aan een leefbare stad. De gemeente Rijswijk onderscheidt drie categorieën vergunning plichtige evenementen, namelijk A, B en C. De categorie wordt onder meer bepaald door de mate van risico’s voor de openbare orde en veiligheid, het publieksprofiel, de impact op de omgeving en de gevolgen voor het verkeer. In de praktijk heeft een evenement als het Strandwalfestival huisregels zodat het veilig verloopt.
Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld17 A-evenementen B- evenementen C- evenementen
2021 GG GG GG
2022 GG GG GG
2023 GG18 GG GG
2024 17 6 0
17
Een klasse A evenement staat voor een regulier evenement zonder noemenswaardige risico’s, een categorie B evenement wordt aangemerkt als een aandacht evenement van een gemiddeld risico met gemiddelde impact op de directe woon- en leefomgeving, gemiddeld van omvang en geluidshinder en gevolgen voor het verkeer en een categorie C evenement wordt aangemerkt als een evenement van een hoog risico met een grote impact op de directe woon- en leefomgeving, groot van omvang en geluidshinder en grote/regionale gevolgen heeft voor het verkeer. 18 Voor 2024 werd niet gewerkt met de indeling A-B-C- vergunningen. Er zijn geen systemen waaruit voor de jaren 2021-2023 informatie opgehaald kan worden.
24
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Wat komt naar voren vanuit de professionals? • •
Ten aanzien van Event Plaza had de gemeente slagvaardiger kunnen zijn. Het Haags Economisch Interventie Team kan bij evenementen een rol spelen als er signalen zijn waarbij een dwarsverband gemaakt kan worden met georganiseerde criminaliteit.
Welke knelpunten zien we met betrekking tot veiligheid? •
Bij oplevering van een bestuurlijke rapportage door de politie zit soms meer tijd tussen de oplevering en het moment van oppakken vanuit de gemeente.
25
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk
3.
Veiligheidsveld 3: Jeugd en veiligheid
Dit veiligheidsveld omvat veiligheidsvraagstukken in relatie tot jeugd. Vanwege de overlapping in de cijfers, problematiek en aandachtspunten Jeugdoverlast en Jeugdcriminaliteit, individuele probleemjongeren zijn de thema’s samengevoegd.
Thema 3.1 & 3.2: Jeugdoverlast en Jeugdcriminaliteit Bij jeugdoverlast gaat het vooral om overlast in groepsverband, zowel in ‘milde’ vorm als ‘hardnekkiger’ en ’zwaarder’. Het kan gaan om geluidsoverlast, intimiderend aanwezig zijn, zwerfvuil achterlaten en soms ook vernielingen en andere vormen van criminaliteit. Kenmerkend voor de minder zware groepen is dat ze in principe goed aanspreekbaar/corrigeerbaar zijn door de omgeving. Bij de zwaardere vormen is er meer ‘eigen systeem’ (hiërarchie) in de groepen en zijn ze lastiger te corrigeren. Ook is er veelal (lichte) criminaliteit in het spel. Het onderdeel ‘jeugdproblematiek’ heeft vooral betrekking op individuele problematische jongeren. Het gaat om jongeren met problemen op meerdere leefgebieden en die niet zelden ook ‘veelpleger’ zijn. Wat doen we al? Met de meeste kinderen in Rijswijk gaat het goed. Echter, een deel van hen is kwetsbaar voor (online) invloeden, verleiding en dwang vanuit criminaliteit.19 Gemeente Rijswijk heeft tijdelijke gelden ontvangen van het Ministerie van Justitie en Veiligheid om het programma Preventie met gezag uit te voeren. Gemeente Rijswijk is een middelgrote gemeente met grootstedelijke problematiek. Jeugdcriminaliteit is daar een voorbeeld van.
Om te voorkomen dat (kwetsbare) jongeren in Rijswijk terechtkomen in de (georganiseerde ondermijnende) jeugdcriminaliteit, wordt samen met partners gewerkt aan een lokale preventieaanpak jeugdcriminaliteit. De burgemeester beschikt over een aantal wettelijke bevoegdheden om overlast en criminaliteit door jongeren aan te pakken. Te denken valt aan het opleggen van een samenscholingsverbod aan jongeren (Kruisvaarderspark) en cameratoezicht. In het kader van Preventie met Gezag is gestart met ‘Dealbreakers’ en ‘Kapot Sterk.’ Bij ‘Dealbreakers’ gaat het om het voorkomen dat jongeren betrokken raken bij (drugs)criminaliteit. Er wordt samengewerkt met scholen, de gemeente, professionals, ouders/verzorgers en jongeren zelf. Het programma ‘Kapot Sterk’ is een preventieprogramma voor leerlingen van groep 8, gericht op het vergroten van hun weerbaarheid tegen de verleidingen van (drugs)criminaliteit. Het programma focust op het bewustmaken van leerlingen over de risico’s van verkeerde keuzes en de kansen van goede keuzes.
Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld Politiecijfers
Melding overlast jeugd
2021
2022
293
236
2023
257
2024
268
% verschil gemeente t.o.v. 2023
% verschil eenheid Den Haag t.o.v. 2023
4,3%
6%
Er is sinds 2022 een lichte stijging per jaar te zien van het aantal meldingen jeugdoverlast. Gemeente Rijswijk blijft nog onder de gemiddelde stijging in de regio. De gemiddelde stijging in de regio is 6%.
19
Uitvoeringsprogramma 2025-2027 Preventie met gezag Rijswijk.
26
Veiligheidsanalyse gemeente Rijswijk Cijfers HALT20 Delict categorie verwijzing Halt Belediging Openbare orde • APV feiten • Drugs • Alcohol • Verboden toegang • Baldadigheid • Openbare orde verstoren Vermogensdelicten • Diefstal • Heling • Opzetheling • Oplichting • Verduistering Verkeer • Rijden zonder rijbewijs • Verlaten plaats ongeval Geweldsdelicten • Mishandeling • Eenvoudige mishandeling Vernieling Vuurwerkdelict Wapen Leerplicht Overige Totaal
2021
2022
2023
2024
0
1
0
1
• • • •
3 0 0 1
• • • •
3 1 0 0
• • • •
0 1 0 4
• • • •
1 2 1 0
• •
5 2
• •
6 0
• •
1 0
• •
0 0
• • • • • 1 •
5 2 0 Onbekend Onbekend