RIB 25 008 Bijlage A Rapport burgerpeiling waarstaatjegemeente 2024
Tekst van het document
Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk Waarstaatjegemeente.nl Beleidsthema’s
Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk Waarstaatjegemeente.nl Beleidsthema’s drs. K. du Long D. van de Ven Msc A. van der Heijden Msc
Het PON & Telos
Colofon Het PON & Telos heeft dit onderzoek verricht in opdracht van gemeente Rijswijk.
Auteur(s) drs. Karin du Long, Daphne van de Ven Msc en Anne van der Heijden Msc
Het PON & Telos publicatienummer 23174-01 Datum oktober 2024
© 2024 Het PON & Telos Het auteursrecht van deze publicatie berust bij Het PON & Telos. Gehele of gedeeltelijke overname van teksten is toegestaan, mits daarbij de bron wordt vermeld. Vermenigvuldiging en publicatie in een andere vorm dan dit rapport is slechts toegestaan na schriftelijke toestemming van Het PON & Telos. Hoewel deze publicatie met de grootst mogelijke zorg is samengesteld, kan Het PON & Telos geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele fouten. Meer informatie www.hetpon-telos.nl
Het PON & Telos | Colofon
Inhoudsopgave Samenvatting
1
1 1.1 1.2 1.3 1.4
Inleiding De burgerpeiling in het kort Nut en noodzaak van de burgerpeiling Actuele maatschappelijke ontwikkelingen Leeswijzer
4 4 5 5 6
2
Totaalbeeld gemeente Rijswijk
8
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6
Woon- en leefklimaat Stellingen over woon- en leefklimaat Vergelijking met meting 2021 Wonen in de buurt Inzet voor de buurt Veiligheid in de buurt Samenvatting open vraag over ideeën voor verbetering van de buurt
10 10 14 17 18 18 20
4 4.1 4.2 4.3
Relatie inwoner-gemeente Stellingen over relatie inwoner-gemeente - 2024 Vergelijking met meting 2021 Samenvatting open vraag Relatie inwoner-gemeente
22 22 24 25
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5
Gemeentelijke dienstverlening Stellingen over gemeentelijke dienstverlening - 2024 Vergelijking met meting 2021 Contact met de gemeente Digitale dienstverlening en communicatie Samenvatting open vraag over verbetering gemeentelijke dienstverlening
26 26 29 30 31 32
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Zorg en Welzijn Algehele gezondheid Sociale contacten Inzet voor anderen en/of maatschappelijke doelen Steun van anderen Zelfredzaamheid Samenvatting open vraag over ideeën om mensen te helpen, te laten meedoen of te laten meetellen
33 33 34 35 38 39 40
Onderzoeksverantwoording
41
Achtergrondkenmerken
43
Vragenlijst
46
Het PON & Telos | Inhoudsopgave
Het PON & Telos | Inhoudsopgave
Samenvatting Burgerpeiling gemeente Rijswijk 2024
In dit rapport presenteren we de resultaten van de burgerpeiling van de gemeente Rijswijk, uitgevoerd in 2024. In de burgerpeiling worden vragen gesteld over vier maatschappelijke thema’s: Woon- en leefklimaat (betrokkenheid in en mening over de buurt), Relatie inwoner-gemeente (mening over de rol van de gemeente en betrekken van inwoners door de gemeente), Gemeentelijke dienstverlening (ervaring met de directe dienstverlening) en Zorg en Welzijn (maatschappelijke veerkracht). Het rapport bevat informatie op gemeentelijk niveau en deze resultaten worden – indien mogelijk – vergeleken met de resultaten van de burgerpeiling van 2021. Daarnaast bevat dit rapport de gemiddelde resultaten van 15 referentiegemeenten die in 2022 of 2023 1 de burgerpeiling hebben uitgevoerd en qua inwoneraantal vergelijkbaar zijn met de gemeente Rijswijk. Deze referentiegegevens hebben we gehaald uit de VNG database op www.waarstaatjegemeente.nl. De mening van 514 inwoners
De gemeente Rijswijk heeft in april 2024 een steekproef van 3.000 inwoners uitgenodigd om deel te nemen aan dit onderzoek. Bij de uitnodigingsbrief was ook een schriftelijke vragenlijst toegevoegd. Inwoners konden kiezen de vragenlijst schriftelijk of online in te vullen. De vragenlijst kon worden ingevuld tot en met 10 juni 2024. 514 inwoners hebben de vragenlijst ingevuld, het responspercentage ligt daarmee op 17%. Dit responspercentage ligt lager dan bij de vorige burgerpeiling (32%). Bij de vorige peiling is de uitnodigingsbrief gericht aan personen in plaats van ‘Aan de bewoners van dit adres’ zoals bij de peiling in 2024 het geval was. Mogelijk ligt het responspercentage daardoor lager dan in 2021. Ondanks het lagere responspercentage in 2024 is het aantal respondenten voldoende om betrouwbare uitspraken te doen over de inwoners van gemeente Rijswijk. De resultaten zijn gewogen op basis van leeftijd om op deze manier op over- en ondervertegenwoordiging van bepaalde leeftijdsgroepen te corrigeren. Dit is een weging zoals is voorgeschreven in het protocol burgerpeiling vastgesteld door de VNG. Totaalbeeld: waardering en inzet gemeente
Voor het totaalbeeld wordt inwoners gevraagd om een rapportcijfer te geven voor de inzet van de gemeente op de vier maatschappelijke thema’s uit de burgerpeiling. Daarnaast wordt aan inwoners gevraagd om een rapportcijfer te geven voor alle moeite die de gemeente neemt voor haar inwoners. Elk thema wordt door de inwoners met een voldoende gewaardeerd (rapportcijfers van 5,9 tot 6,8). Inwoners van referentiegemeenten geven vergelijkbare cijfers per thema, waarbij Rijswijk iets hoger scoort op het thema Woonen leefklimaat (6,8 voor gemeente Rijswijk ten opzichte van 6,4 voor de referentiegemeenten).Inwoners geven voor alle moeite die de gemeente neemt voor inwoners een 6,4. Het oordeel over de gemeentelijke dienstverlening is licht (significant) gedaald van een 6,9 in 2021 naar een 6,7 in 2024.
Over het jaar 2024 staan nog geen referentiegegevens in de database van VNG.
1
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
1
Woon- en leefklimaat
Tot het thema woon- en leefklimaat behoren vragen en stellingen over de buurt waarin men woont. Bijna alle inwoners voelen zich thuis in hun buurt, vinden dat er in hun buurt genoeg groen is en wonen in een huis dat past bij hun situatie en wensen. Ten opzichte van 2021 zien we een aantal significante verschillen: Minder respondenten zijn het (helemaal) eens en meer respondenten zijn het (helemaal) oneens met de stelling Buurtbewoners gaan op een prettige manier met elkaar om. Ook zijn meer mensen het oneens met de stellingen Ik voel me thuis in deze buurt, Buurtbewoners staan altijd voor elkaar klaar en In mijn buurt zijn (bijna) geen dingen kapot ten opzichte van 2021. Wat betreft voorzieningen zien we ook enkele significante verschillen ten opzichte van 2021. Hoewel de meerderheid (zeer) tevreden is over openbaar vervoer en dit percentage (80%) een stuk hoger ligt dan bij de referentiegemeenten (56%), zien we dat er meer mensen in 2024 (11%) dan in 2021 (7%) ontevreden over zijn. Ook zijn minder mensen tevreden en meer mensen ontevreden over de(gezondheids-)zorgvoorzieningen dan in 2021. Respondenten beoordelen hun woongenot met een ruime voldoende, een 7,9. Iets meer dan een kwart van de respondenten voelt zich betrokken bij de (meeste) mensen die in de buurt wonen.
Een significant verschil met 2021 is dat in 2024 meer mensen zich bij (bijna) niemand betrokken voelen (11% ten opzichte van 6% in 2021). Met de veiligheid in de buurt is het goed gesteld: 36% van de respondenten voelt zich (bijna) altijd veilig in 2024, ten opzichte van 26% in 2021. Tegelijkertijd is het aandeel inwoners dat heel veel overlast van andere buren ervaart gestegen en het aandeel inwoners dat weinig overlast ervaart, gedaald ten opzichte van 2021. Relatie inwoner-gemeente
Ten opzichte van 3 jaar geleden zien we dat inwoners in vergelijkbare mate tevreden zijn over dit thema. Uitzondering hierop is dat meer mensen het in 2024 oneens zijn met de stelling De gemeente stelt zich flexibel op als dat nodig is; in 2021 is 26% het (helemaal) oneens met deze stelling, in 2024 is dit gestegen naar 37%. In 2024 heeft 28% van de inwoners (heel) veel vertrouwen in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd, 51% heeft niet veel/niet weinig vertrouwen en 21% heeft weinig of (bijna) geen vertrouwen. Met alle stellingen binnen dit thema zijn meer inwoners van de gemeente Rijswijk het (helemaal) eens dan van referentiegemeenten. Bijna de helft van de inwoners van gemeente Rijswijk (46%) is het (helemaal) eens met de stelling De gemeente laat inwoners meedenken bij plannen, activiteiten en voorzieningen, ten opzichte van 30% van de inwoners van referentiegemeenten.
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
2
Gemeentelijke dienstverlening
Een aantal stellingen binnen het thema gemeentelijke dienstverlening wordt negatiever beoordeeld dan in 2021. Het aandeel inwoners dat het (helemaal) oneens is met de stellingen Ik vond het makkelijk om mijn vraag te stellen of mijn aanvraag te regelen, Ik kreeg uiteindelijk wat ik wilde, De medewerker kon zich goed inleven en De medewerker bood de ruimte om mee te denken is gestegen ten opzichte van 2021. Hoewel de meerderheid het (helemaal) eens is met de stelling Ik kan de informatie die ik nodig heb van de gemeente makkelijk vinden (en dat is dus positief) zien we wel dat het aandeel dat het (helemaal) eens is, lager is dan in 2021. Op alle stellingen binnen dit thema zijn meer inwoners van gemeente Rijswijk het (helemaal) eens dan inwoners van referentiegemeenten. Het verschil is het grootst voor de stelling De gemeente gebruikt duidelijke taal; 74% van de inwoners van gemeente Rijswijk is het daarmee (helemaal) eens ten opzichte van 60% van de inwoners van referentiegemeenten. De digitale dienstverlening en de communicatie en voorlichting vanuit de gemeente worden beiden met een voldoende beoordeeld, respectievelijk een 6,9 en een 6,6. Zorg en welzijn
De tevredenheid met het leven (7,9) en de ervaren gezondheid (7,6) worden met ruime voldoendes beoordeeld. Drie kwart van de inwoners van de gemeente Rijswijk vindt dat zij voldoende contacten hebben met andere mensen (75%). In 2024 geven minder mensen aan te weinig contacten te hebben met andere mensen dan in 2021 (5% in 2024 tegenover 9% in 2021). Wat betreft inzet voor anderen of maatschappelijke doelen denken inwoners over het algemeen dat zij familie, vrienden of kennissen of mensen uit de buurt om hulp kunnen vragen als dat nodig is. Enkele verschillen ten opzichte van 2021 zijn dat minder mensen in 2024 aangeven niet actief (geweest) te zijn in het verenigingsleven: in 2021 was 49% niet actief, in 2024 is dat gedaald naar 42%. Meer mensen hebben in 2024 zorg aan een familielid, vriend of kennis (mantelzorg) gegeven dan in 2021. In 2024 heeft 30% vaak mantelzorg verleend, in 2021 was dit 14%. Ook het aandeel mensen dat in de toekomst zeker vrijwilligerswerk wil doen is hoger in 2024 (33%), dan in 2021 (22%). Ruim drie kwart van de respondenten geeft aan dat zij de draad gemakkelijk oppakken als het tegenzit en dat ze zelf gemakkelijk hulp kunnen organiseren als dat nodig is. Meer mensen zijn het in 2024 oneens met de stellingen Ik sla me makkelijk door moeilijke tijden heen en Ik raak snel van slag als iets tegen zit of onduidelijk is dan in 2021.
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
3
1
Inleiding
1.1
De burgerpeiling in het kort De burgerpeiling van Waarstaatjegemeente.nl geeft gemeenten inzicht in de oordelen van hun inwoners. VNG Realisatie heeft samen met een aantal gemeenten, de Vereniging voor Statistiek en Onderzoek (VSO) en diverse onderzoeksbureaus waaronder Het PON & Telos hiervoor in 2013 een standaard ontwikkeld die uitgaat van verschillende maatschappelijke thema’s. In 2022 zijn enkele aanpassingen gedaan in de vragenlijst om deze begrijpelijker te maken voor respondenten. Door deze aanpassingen kan het zijn dat de resultaten niet meer te vergelijken zijn met die van eerdere metingen. De burgerpeiling wordt via een vragenlijst uitgezet onder inwoners van de gemeente. In de vragenlijst komen de volgende vier maatschappelijke thema’s aan de orde: •
Woon- en leefklimaat Het thema Woon- en leefklimaat gaat over de betrokkenheid van inwoners met hun woonomgeving, hun inzet voor de buurt en over samenwerking en partnerschap met de gemeente.
•
Relatie inwoner-gemeente Het thema Relatie inwoner-gemeente gaat onder andere over het vertrouwen van inwoners in het gemeentebestuur, of de gemeente inwoners laat meedenken en of de gemeente doet wat ze zegt.
•
Gemeentelijke dienstverlening Het thema Gemeentelijke dienstverlening gaat over de dienstverlening van de gemeente zoals het contact met de medewerker van de gemeente, de (gewenste) contactvorm en digitale dienstverlening.
•
Zorg en welzijn Het thema Zorg en welzijn gaat over de gezondheid van inwoners en over hun maatschappelijke veerkracht (vrijwilligerswerk, mantelzorg).
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
4
1.2
Nut en noodzaak van de burgerpeiling Het perspectief van inwoners is voor de gemeente belangrijk omdat zij de leefbaarheid van een gemeente en de wijk waarin ze wonen het beste kunnen beoordelen. Daarnaast zijn inwoners van belang voor de gemeente, omdat zij in steeds hogere mate verantwoordelijkheid voor elkaar nemen en voor hun omgeving. Initiatieven van inwoners en burgernetwerken helpen gemeenten maatschappelijke opgaven op te lossen. Hoe meer verantwoordelijkheid inwoners zelf nemen voor hun omgeving en hoe groter het zelfsturend vermogen, hoe kleiner de rol van de gemeente kan worden. Dat vraagt dat de gemeente inwoners meer de ruimte geeft, faciliteert en samen met hen optrekt. De burgerpeiling geeft inzicht in de randvoorwaarden voor burgerparticipatie, de verschijningsvormen van maatschappelijke participatie, de behoeften in de samenwerkingsrelatie met de gemeente en de eigen zelfredzaamheid. De resultaten van de burgerpeiling bieden concrete aanknopingspunten voor handelingsperspectieven. Een groot voordeel van de burgerpeiling is de mogelijkheid voor gemeenten om op Waarstaatjegemeente.nl resultaten onderling te vergelijken en relaties te leggen met andere gegevens van gemeenten. Per thema zijn de subjectieve resultaten van de burgerpeiling naast objectieve gegevens (statistieken) van gemeenten gezet.
Op basis van de analyses op Waarstaatjegemeente.nl kunnen gemeenten beleid onderbouwen, verder vormgeven of besluiten aan te passen.
1.3
Actuele maatschappelijke ontwikkelingen In dit rapport maken we een vergelijking tussen de resultaten van het onderzoek in 2021 en die van 2024. Voor de duiding van verschillen in resultaten is het goed om in ogenschouw te nemen dat er zich in de periode, met name vanaf het begin van de coronacrisis in maart 2020, grote maatschappelijke ontwikkelingen hebben voorgedaan. Denk bij deze maatschappelijke ontwikkelingen aan de coronacrisis en de naweeën hiervan, de oorlog in Oekraïne en in het Midden-Oosten, de gestegen prijzen en inflatie, de gespannen situatie op de woningmarkt, de energiecrisis in 2021, de stikstofcrisis in 2022 en de daarmee samenhangende boerenprotesten en de problemen rondom asiel en migratie. Deze veranderingen en de onzekerheid die hiermee gepaard gaat, zijn van invloed op het sentiment in de samenleving en hebben daarmee ook mogelijk invloed op de resultaten van de burgerpeiling uitgevoerd in 2024. Uit onderzoek van Het PON & Telos 2 en ook uit langlopend landelijk onderzoek van onder andere het Sociaal en Cultureel Planbureau 3, blijkt dat de zorgen van inwoners over de hiervoor geschetste ontwikkelingen gestegen zijn in de afgelopen jaren. Ook is in deze periode het vertrouwen in de overheid gedaald, ten opzichte van eerdere jaren.
In de burgerpeilingen uitgevoerd door Het PON & Telos voor andere gemeenten in de afgelopen jaren zien we deze trends ook terug. Bij het interpreteren van de resultaten van de burgerpeiling uit 2024 is het daarom goed om de maatschappelijke context in gedachten te Long, K, du. Verhoeven L. & Ven, D. van de, Brabantse Monitor maatschappelijke impact corona en andere actuele ontwikkelingen, Resultaten meting 12 – veldwerk 22 t/m 27 september 2022, Het PON & Telos, Tilburg. 3 SCP, Continu Onderzoek Burgerperspectieven, zie: https://www.scp.nl/onderzoeksprogramma/continu-onderzoek-burgerperspectieven 2
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
5
houden. Zonder daarover harde uitspraken te doen, heeft de huidige maatschappelijke context mogelijk invloed op de antwoorden van de respondenten en biedt het mogelijk een verklaring voor een deel van de verschillen tussen de meting in 2021 en die in 2024.
1.4
Leeswijzer In deze rapportage zijn de resultaten weergegeven van de burgerpeiling zoals die door Het PON & Telos is uitgevoerd voor de gemeente Rijswijk in de periode april – juni 2024. In hoofdstuk 2 komen de totaaloordelen voor de inzet van de gemeente op de verschillende thema’s aan de orde. In de vervolghoofdstukken bespreken we de resultaten per thema. In de bijlagen zijn opgenomen de onderzoeksverantwoording, de achtergrondkenmerken van de respondenten en de gehanteerde vragenlijst. Weergave stellingen per hoofdstuk In de vragenlijst worden bij de thema’s Woon- en leefklimaat, Relatie inwoner-gemeente en Gemeentelijke dienstverlening stellingen voorgelegd aan respondenten. Deze stellingen presenteren we telkens in een driedeling: • 75% van de inwoners of meer is het (helemaal) eens met een stelling (= groen; positief). • 50-75% van de inwoners is het (helemaal) eens met een stelling (= grijs; grijs gebied). • 50% van de inwoners of minder is het (helemaal) eens met de stelling (= oranje; aandachtspunt). Het thema ‘Zorg en welzijn’ bevat geen stellingen en daarom ook geen tabellen waarbij we bovenstaande driedeling maken. Vergelijking in de tijd De gemeente Rijswijk heeft de burgerpeiling eerder, in 2019 en 2021, laten uitvoeren. In dit huidige rapport maken we ook een vergelijking in de tijd.
Getoetst is of de resultaten van de huidige meting significant afwijken van de vorige meting. Wanneer een resultaat van de meting in 2024 significant hoger of lager is ten opzichte van de vorige meting in 2021, kunnen we veronderstellen dat dit verschil niet op toeval berust. Of een resultaat afwijkt is afhankelijk van de grootte van de groep respondenten (n) en de spreiding van de antwoorden. Het kan dus zo zijn dat een verschil bij de ene vraag wel significant is terwijl hetzelfde verschil bij een andere vraag niet significant is. Zoals eerder in dit hoofdstuk beschreven, zijn dus niet alle resultaten 1-op-1 te vergelijken met die van 2021 doordat er in 2022 enkele aanpassingen zijn gedaan aan de standaard vragenlijst. We hebben in het rapport significante verschillen tussen de twee metingen eveneens aangeduid met blauw (positieve afwijking), dan wel oranje (negatieve afwijking). Indien het verschil in resultaat significant afwijkt, maar niet per se positief of negatief is te noemen, zijn de verschillen aangeduid met grijs (neutrale afwijking).
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
6
Vergelijkingsgemeenten In het rapport zijn de resultaten van de gemeente Rijswijk vergeleken met andere gemeenten die in 2022 en 2023 aan de burgerpeiling hebben meegedaan en qua grootte (50.000 – 100.000 inwoners) vergelijkbaar zijn met gemeente Rijswijk. Ten tijde van het analyseren van de data (juni, 2024) bevat de database van www.waarstaatjegemeente.nl de referentiegegevens van 15 andere gemeenten met 50.000 – 100.000 inwoners die in 2022 en 2023 meegedaan hebben aan de burgerpeiling (de database bevat nog geen gegevens van 2024). Dat zijn gemeenten: De Fryske Marren, Den Helder, Hengelo, Hilversum, Hoeksche Waard, Houten, Kampen, Katwijk, Krimpenerwaard, Oss, Sittard-Geleen, Stichtse Vecht, Vijfheerenlanden, Vlaardingen en West Betuwe.
Opmerking bij de tabellen: • door afrondingsverschillen komt het totaal in een tabel niet altijd exact op 100% uit maar soms op 99% en soms op 101%. • ‘n’ in de tabellen staat voor het aantal respondenten dat een bepaalde vraag heeft ingevuld. Respondenten die [weet niet / geen mening] hebben ingevuld of de vraag hebben overgeslagen, zijn hierin dus niet meegenomen.
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
7
2
Totaalbeeld gemeente Rijswijk De vragenlijst is gebaseerd op vier maatschappelijke thema’s. Binnen ieder thema worden diverse vragen gesteld. Het gaat daarbij zowel om gedragsvragen als om vragen naar het oordeel over bepaalde zaken. Binnen ieder thema wordt een vraag gesteld waarin inwoners hun oordeel over de inzet van de gemeente moeten geven. In onderstaande tabel zijn de resultaten van deze vragen opgenomen. Het gaat om de volgende vragen 4 : • • • • •
Woon- en leefklimaat: Vraag 12: Wat vindt u van de zorg van uw gemeente voor uw woon- en leefomgeving? Relatie inwoner-gemeente: Vraag 20: Wat vindt u van de wijze waarop uw gemeente inwoners en belangenorganisaties betrekt en de samenwerking zoekt? Gemeentelijke dienstverlening: Vraag 21: Wat vindt u -over het algemeen- van de dienstverlening van uw gemeente? Zorg en welzijn: Vraag 46: Wat vindt u van de moeite die uw gemeente neemt om inwoners te laten meedoen en meetellen in de gemeente? Totale waardering gemeente: Vraag 47: Wat vindt u van alle moeite die uw gemeente neemt voor inwoners?
Tabel 1 Totaaloordeel per thema Thema’s n
2024
2021
2019
gemeenten 50.000-100.000 inw.
<5 %
6-7 %
8+ %
weet niet %
Woon- en leefklimaat Vraag 12: Wat vindt u van de zorg van uw gemeente voor uw woon- en leefomgeving?
454
6,8
6,8
6,8
6,4
14
48
30
9
Relatie inwoner-gemeente Vraag 20: Wat vindt u van de wijze waarop uw gemeente inwoners en belangenorganisaties betrekt en de samenwerking zoekt?
281
5,9
6,2
6,4
5,9
19
27
8
45
Gemeentelijke dienstverlening Vraag 21: Wat vindt u – over het algemeen – van de dienstverlening van uw gemeente?
432
6,7
6,9
6,9
6,5
13
48
25
14
Zorg en welzijn Vraag 46: Wat vindt u van de moeite die uw gemeente neemt om inwoners te laten meedoen en meetellen in de gemeente?
221
6,3
6,3
11
21
10
57
Alle inspanningen gemeente Vraag 47: Wat vindt u van alle moeite die uw gemeente neemt voor inwoners?
306
6,4
Niet vergelijkbaar vanwege andere vraagstelling sinds september 2022
6,5
13
34
15
38
De gehele vragenlijst van de burgerpeiling vindt u in de bijlage van dit rapport.
4
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
8
Figuur 1 Totaaloordeel per thema – vergeleken met andere gemeenten
6,8
6,7 6,5
6,4
6,3 5,9
Woon- en leefklimaat
6,3
6,4
6,5
5,9
Relatie inwonergemeente
gemeente Rijswijk
Gemeentelijke dienstverlening
Zorg en welzijn
Alle inspanningen van de gemeente
gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
9
3
Woon- en leefklimaat Onder het thema Woon- en leefklimaat vallen vragen en stellingen over de buurt waar men woont. We vragen bijvoorbeeld naar hoe buurtbewoners met elkaar omgaan, mogelijke overlast, de tevredenheid over voorzieningen en onderhoud van de buurt.
3.1
Stellingen over woon- en leefklimaat In deze paragraaf laten we de uitkomsten zien van de verschillende stellingen over het woon- en leefklimaat. In paragraaf 3.2 komen de uitkomsten van de overige vragen die onder het thema Woon- en leefklimaat vallen aan de orde. Tabel 2 Resultaten van stellingen en vragen over oordeel Woon- en leefklimaat (%)*
(helemaal) eens 75% of meer van de inwoners
(helemaal) eens 50% - 75% van de inwoners
(helemaal) eens < 50% van de inwoners
n
(helemaal) eens
niet eens / niet oneens
(helemaal) oneens
Ik voel me thuis in deze buurt
507
82
11
7
In mijn buurt is genoeg groen
509
80
10
11
Ik woon in een huis dat past bij mijn situatie en wensen
508
75
10
15
Buurtbewoners gaan op een prettige manier met elkaar om
493
72
20
8
Ik zou niet zo snel weggaan uit deze buurt
503
69
17
14
Het groen in mijn buurt is goed onderhouden
507
69
14
18
In mijn buurt zijn (bijna) geen dingen kapot
496
67
17
16
Buurtbewoners zijn te vertrouwen
470
63
28
9
Straten en stoepen zijn goed begaanbaar
510
62
16
22
Buurtbewoners staan altijd voor elkaar klaar
480
58
28
14
Mijn buurt is netjes en schoon
509
51
24
25
In mijn buurt zijn genoeg parkeerplaatsen voor auto’s
491
47
14
38
De gemeente werkt samen met de buurt aan plannen, activiteiten en voorzieningen
313
35
34
31
De gemeente geeft de buurt de ruimte om hun ideeën en plannen uit te voeren
285
31
37
31
260
21
42
36
De gemeente helpt inwoners bij het uitvoeren van hun ideeën en plannen * Vraag 2, vraag 3, vraag 8, vraag 10, vraag 13
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
10
Stellingen over woon- en leefklimaat – opvallende punten
75% of meer van de inwoners: • • •
Voelt zich thuis in deze buurt; Vindt dat er in hun buurt genoeg groen is; Woont in een huis dat past bij hun situatie.
50% tot 75% van de inwoners: • • • • • • • •
• • • •
Vindt dat buurtbewoners op een prettige manier met elkaar omgaan; Zou niet zo snel weggaan uit deze buurt; Vindt dat het groen in de buurt goed is onderhouden; Vindt dat er in hun buurt (bijna) geen dingen kapot zijn; Vindt dat buurtbewoners te vertrouwen zijn; Vindt dat straten en stoepen goed begaanbaar zijn; Vindt dat buurtbewoners altijd voor elkaar klaarstaan; Vindt dat de buurt netjes en schoon is;
Minder dan 50% van de inwoners: Vindt dat er in hun buurt genoeg parkeerplaatsen zijn voor auto’s; Vindt dat de gemeente met de buurt samenwerkt aan plannen, activiteiten en voorzieningen; Vindt dat de gemeente de buurt ruimte geeft om ideeën en plannen van de buurt uit te voeren; Vindt dat de gemeente inwoners helpt bij het uitvoeren van ideeën en plannen van inwoners.
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
11
Vergelijking met referentiegemeenten - 2024 Figuur 2 Resultaten van stellingen en vragen over oordeel Woon- en leefklimaat (%) – vergeleken met andere gemeenten
82 84
Ik voel me thuis in deze buurt In mijn buurt is genoeg groen Ik woon in een huis dat past bij mijn situatie en wensen
72 75
*
Buurtbewoners gaan op een prettige manier met elkaar om
72 76 69 71
Ik zou niet zo snel weggaan uit deze buurt Het groen in mijn buurt is goed onderhouden
69
50
In mijn buurt zijn (bijna) geen dingen kapot
67 66
Buurtbewoners zijn te vertrouwen
63 67
Straten en stoepen zijn goed begaanbaar
56
62
58 62
Buurtbewoners staan altijd voor elkaar klaar Mijn buurt is netjes en schoon
51
In mijn buurt zijn genoeg parkeerplaatsen voor auto’s
47 49
De gemeente werkt samen met de buurt aan plannen, activiteiten en voorzieningen
23
De gemeente geeft de buurt de ruimte om hun ideeën en plannen uit te voeren
24
De gemeente helpt inwoners bij het uitvoeren van hun ideeën en plannen
21 19
(helemaal) eens gemeente Rijswijk
80
56
35 31
(helemaal) eens gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners
*niet beschikbaar in VNG database
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
12
Stellingen over voorzieningen in de gemeente - 2024 Tabel 3 Resultaten van stellingen en vragen over oordeel Woon- en leefklimaat (%)* n
(zeer)
niet tevreden/
tevreden
niet ontevreden
(zeer) ontevreden
(zeer) tevreden 75% of meer van de inwoners
Winkels voor dagelijkse boodschappen
507
82
8
10
Openbaar vervoer
503
80
8
11
(zeer) tevreden 50% - 75% van de inwoners
(Gezondheids-) zorgvoorzieningen
469
72
18
10
Speelvoorzieningen
392
66
20
14
Culturele voorzieningen
455
58
27
16
Sportvoorzieningen
394
52
29
19
Ontmoetingsplekken
362
51
32
16
Welzijnsvoorzieningen
302
46
40
14
(zeer) tevreden < 50% van de inwoners * Vraag 9
Stellingen over voorzieningen in de gemeente – opvallende punten
75% of meer van de inwoners is tevreden over: • •
Winkels voor dagelijkse boodschappen Openbaar vervoer
50% tot 75% van de inwoners is tevreden over:
•
(Gezondheids-)zorgvoorzieningen (zoals huisartsenpost, gezondheidscentrum, centrum voor jeugd en gezin, verzorgingstehuis) Ontmoetingsplekken (plekken in de buurt voor sociaal contact zoals buurthuis, activiteitencentrum, plein of buurttuin) Sportvoorzieningen Culturele voorzieningen (zoals bibliotheek, muziekschool, theater) Speelvoorzieningen (kinderen tot 12 jaar)
•
Minder dan 50% van de inwoners is tevreden over: Welzijnsvoorzieningen (helpen van buurtbewoners)
• • • •
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
13
Vergelijking met referentiegemeenten Figuur 3 Resultaten van stellingen over voorzieningen – Woon- en leefklimaat (%) - vergeleken met andere gemeenten
Winkels voor dagelijkse boodschappen
82 *
Openbaar vervoer
80
56
(Gezondheids-) zorgvoorzieningen
72
Speelvoorzieningen Culturele voorzieningen
59
66
58
* 52
Sportvoorzieningen Ontmoetingsplekken
76
64
51
*
46 48
Welzijnsvoorzieningen
(zeer) tevreden gemeente Rijswijk
(zeer) tevreden gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners
*niet beschikbaar in VNG database
3.2
Vergelijking met meting 2021 In deze paragraaf vergelijken we de resultaten van het thema woon- en leefklimaat met de resultaten van het onderzoek in 2021. Aan het einde van de paragraaf vatten we de verschillen kort in tekst samen. Tabel 4 Stellingen woon- en leefklimaat (%)
Ik voel me thuis in deze buurt
Ik zou niet zo snel weggaan uit deze buurt
Ik woon in een huis dat past bij mijn situatie en wensen
meting
n
(helemaal) eens
niet eens/ niet oneens
(helemaal) oneens
2024
507
82
11
7
2021
635
86
10
3
2019
561
86
10
4
2024
503
69
17
14
2021
615
71
17
12
2019
548
70
1
12
2024
508
75
10
15
2021 2019
Niet vergelijkbaar vanwege andere vraagstelling sinds september 2022
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
14
meting Buurtbewoners gaan op een prettige manier met elkaar om
Buurtbewoners staan altijd voor elkaar klaar
Buurtbewoners zijn te vertrouwen
Het groen in mijn buurt is goed onderhouden (denk aan perken en parken)
Straten en stoepen zijn goed begaanbaar
In mijn buurt zijn (bijna) geen dingen kapot
Mijn buurt is netjes en schoon
De gemeente werkt samen met de buurt aan plannen, activiteiten en voorzieningen.
n
In mijn buurt zijn genoeg parkeerplaatsen voor auto's
(helemaal) oneens
72
20
8
2021
620
78
18
4
2019
546
73
23
4
2024
480
58
28
14
2021
589
56
36
8
2019
509
50
37
13
2024
470
63
28
9
2021
574
61
32
8
2019
496
65
30
6
2024
507
69
14
18
2021
619
67
17
16
2019
547
64
17
20
2024
510
62
16
22
2021
631
59
19
22
2019
557
59
17
24
2024
496
67
17
16
2021
619
72
17
11
2019
547
73
16
11
2024
509
51
24
25
2021
632
55
23
22
2019
553
57
22
21
2024
313
35
34
31
2021
Niet vergelijkbaar vanwege andere vraagstelling sinds september 2022
2024
285
2021
2024
31
37
31
Niet vergelijkbaar vanwege andere vraagstelling sinds september 2022 260
2021
21
42
36
Niet vergelijkbaar vanwege andere vraagstelling sinds september 2022
2019 In mijn buurt is genoeg groen
niet oneens
493
2019 De gemeente helpt inwoners bij het uitvoeren van hun ideeën en plannen
niet eens/
eens 2024
2019 De gemeente geeft de buurt de ruimte om hun ideeën en plannen uit te voeren.
(helemaal)
2024
509
80
10
11
2021
620
82
8
10
2019
562
85
6
9
2024
491
47
14
38
2021
606
50
15
35
2019
542
46
13
40
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
15
Tabel 5 Tevredenheid over voorzieningen (%) (zeer) tevreden
meting
n
75% of meer van de inwoners Winkels voor dagelijkse boodschappen
(zeer)
niet tevreden/
tevreden
niet ontevreden
(zeer) ontevreden
2024
507
82
8
10
2021
624
82
8
10
2019
563
81
6
13
2024
503
80
8
11
2021
603
84
9
7
2019
546
78
10
12
(zeer) tevreden 50% - 75% van de inwoners
meting
n
(zeer) tevreden
niet tevreden/ niet ontevreden
(zeer) ontevreden
(Gezondheids-) zorgvoorzieningen
2024
469
72
18
10
2021
550
78
16
5
2019
497
76
18
6
2024
392
66
20
14
2021
418
62
22
16
2019
372
63
19
18
2024
455
58
27
16
Openbaar vervoer
Speelvoorzieningen
Culturele voorzieningen
2021
Nieuw toegevoegd item in vragenlijst sinds september 2022
2019 Sportvoorzieningen
Ontmoetingsplekken
2024
394
52
29
19
2021
473
58
26
16
2019
406
59
25
16
2024
362
51
32
16
2021
Nieuw toegevoegd item in vragenlijst sinds september 2022
2019 (zeer) tevreden < 50% van de inwoners
meting
(zeer) tevreden
niet ontevreden
(zeer) ontevreden
Welzijnsvoorzieningen
2024
302
46
40
14
2021
344
51
37
12
2019
334
61
29
11
n
niet tevreden/
Significante verschillen met 2021 • Minder respondenten zijn het (helemaal) eens met de stelling Buurtbewoners gaan op een prettige manier met elkaar om; in 2024 is 72% het (helemaal) eens met deze stelling, in 2021 was dat 78%. Ook zijn meer respondenten in 2024 het (helemaal) oneens met deze stelling dan in 2021: 2021: 4% en 2024: 8%. • Meer mensen zijn het (helemaal) oneens met de stelling Ik voel me thuis in deze buurt dan in 2021; in 2024 is 7% het (helemaal) oneens met deze stelling, in 2021 was dat 3%. • Meer respondenten zijn het helemaal (oneens) met de stelling Buurtbewoners staan altijd voor elkaar klaar: in 2021 was 8% het oneens met deze stelling, in 2024 14%.
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
16
• Ook zijn in 2024 meer mensen het (helemaal) oneens met de stelling In mijn buurt zijn (bijna) geen dingen kapot: in 2021 was 11% het hiermee oneens, in 2024 16%. Bij voorzieningen zien we dat meer mensen in 2024 (11%) dan in 2021 ( 7%) ontevreden zijn met het openbaar vervoer. Ook zijn minder mensen tevreden en meer mensen ontevreden over (gezondheids)zorgvoorzieningen dan in 2021.
3.3
Wonen in de buurt Tabel 6 Vraag 1: Hoe prettig vindt u het om in uw buurt te wonen? (n = 508) 2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
Rapportcijfer (1-10)
7,9
8,0
7,9
8,0
Tabel 7 Vraag 4: Voelt u zich betrokken bij de mensen die in uw buurt wonen? (n = 502 / %) 2024
2021
2019
Ja, bij (bijna) iedereen
4
6
6
Ja, bij de meeste wel
22
26
25
Bij sommigen wel, bij sommigen niet
49
49
49
Nee, bij de meeste mensen niet
13
13
Nee, bij (bijna) niemand
11
6
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
Niet beschikbaar in database VNG
16 5
Resultaten Wonen in de buurt Respondenten beoordelen hun woongenot met een ruime voldoende, een 7,9. Iets meer dan een kwart van de respondenten voelt zich betrokken bij de (meeste) mensen die in de buurt wonen. De grootste groep (49%) voelt bij sommige mensen uit de buurt wel en bij sommige mensen niet betrokken. Significante verschillen met 2021 In 2024 voelen meer mensen zich bij (bijna) niemand betrokken dan in 2021 (11% ten opzichte van 6% in 2021).
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
17
3.4
Inzet voor de buurt Tabel 8 Vraag 14: Hoe vaak heeft u zich in de afgelopen 12 maanden ingezet voor uw buurt? (n = 504 / %)* 2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
Vaak
9
6
7
9
Af en toe
33
51
40
(Bijna) nooit
58
43
53
91
Tabel 9 Vraag 15: Zou u zich actief willen (blijven) inzetten voor uw buurt? (n = 403 / %)* 2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
Ja, zeker
19
21
15
21
Ja, misschien
49
53
57
55
Nee
32
26
28
24
Resultaten Inzet voor de buurt 9% van de respondenten heeft zich in de afgelopen 12 maanden vaak ingezet voor de leefbaarheid in de buurt, 33% van respondenten af en toe. De grootste groep (58%) heeft zich niet ingezet voor de buurt in de afgelopen 12 maanden. Ongeveer een vijfde wil zich zeker wel voor de buurt inzetten, 49% wil dit misschien doen. Significante verschillen met 2021 In 2024 geven minder mensen aan zich in de afgelopen 12 maanden te hebben ingezet voor de buurt: in 2021 zette nog 51% zich af en toe in, in 2024 33% en in 2021 zette 43% zich (bijna) nooit in de voor de buurt en in 2024 is dat gestegen naar 58%. Verder willen in 2024 minder mensen zich inzetten voor de buurt dan in 2021. In 2021 gaf 26% aan zich niet in te willen zetten en in 2024 is dat gestegen naar 32%.
3.5
Veiligheid in de buurt Tabel 10 Vraag 5: Voelt u zich veilig in uw buurt ? (n = 513 / %) 2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
Ja, (bijna) altijd
36
26
22
42
Ja, meestal wel
46
54
59
46
Soms wel, soms niet
16
17
16
10
Nee, meestal niet
1
2
2
2
Nee, (bijna) nooit
1
1
1
1
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
18
Tabel 11 Vraag 6: Hoeveel overlast heeft u van buurtbewoners? (n = 512 / %) 2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
Heel veel
4
1
2
2
Veel
10
8
5
8
Niet veel, niet weinig
26
25
23
20
Weinig
26
35
39
28
(Bijna) geen
34
30
30
42
Tabel 12 Vraag 7: Hoe vaak heeft u te maken met onveilige verkeerssituaties in uw buurt? (n = 509 / %) 2024
2021
Heel vaak
10
Vaak
19
Soms
35
(Bijna) nooit
35
2019
Niet vergelijkbaar vanwege andere vraagstelling sinds september 2022
Gemeenten 50.000-100.000 inw. 14 25 31 30
Tabel 13 Vraag 10: Is uw buurt de afgelopen jaren vooruitgegaan, achteruitgegaan of gelijk gebleven? (n =458 / %)
Duidelijk vooruitgegaan
2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
5
4
4
3
Een beetje vooruitgegaan
11
13
12
14
Niet vooruit- of achteruitgegaan
45
51
54
53
Een beetje achteruitgegaan
25
23
22
19
Duidelijk achteruitgegaan
14
8
8
10
Resultaten Veiligheid in de buurt Met de veiligheid in de buurt is het goed gesteld, 82% van de respondenten voelt zich meestal of altijd veilig, 16% voelt zich wel eens onveilig. Als het gaat om verkeersveiligheid zien we dat 29% van de inwoners (heel) vaak onveilige verkeerssituaties meemaakt. 35% maakt soms onveilige verkeerssituaties mee. 39% van de respondenten vindt dat de buurt er in de afgelopen jaren een beetje tot veel op achteruit gegaan is, 16% vindt juist dat de buurt vooruitgegaan is. Iets minder dan de helft (45%) geeft aan dat er noch van vooruitgang noch van achteruitgang sprake was. Significante verschillen met 2021 Meer mensen voelen zich in 2024 (bijna) altijd veilig in de buurt dan in 2021 (36% in 2024 tegenover 26% in 2021). Tegelijkertijd ervaren meer bewoners overlast van andere buren dan in 2021. 4% ervaart heel veel overlast van buurtbewoners in 2024, in 2021 was dit nog 1%. Ook is het aandeel inwoners dat weinig overlast ervaart kleiner geworden ten opzichte van 2021: in 2021 ervaarde 35% van de respondenten weinig overlast van andere buurtbewoners en in 2024 is dat gedaald naar 26%. Tot slot vinden meer mensen in 2024 dat de buurt erop achteruit gegaan is dan in 2021. In 2021 gaf 8% aan dat zij de buurt erop achteruit gegaan vonden, in 2024 is dat gestegen naar 14%.
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
19
3.6
Samenvatting open vraag over ideeën voor verbetering van de buurt Aan het einde van het vragenblok over de woon- en leefomgeving in de gemeente, konden inwoners een open vraag beantwoorden: ‘Welke ideeën heeft u om uw buurt te verbeteren?’. Alle antwoorden op deze open vraag zijn verstrekt aan de gemeente. We geven hieronder een korte samenvatting van de meest genoemde antwoorden. Zo’n 328 inwoners hebben één of meerdere ideeën geopperd. Onderstaande ideeën zijn door inwoners geopperd om de buurt te verbeteren. • Maatregelen voor veiliger verkeer (101x genoemd): inwoners geven aan dat er beter gehandhaafd moet worden op snelheid, omdat er te hard wordt gereden op plekken waar dit niet hoort. Snelheidsbeperkende maatregelen zijn gewenst, zoals extra drempels. Ook geven veel inwoners aan dat zij last hebben van sluipverkeer van en naar Den Haag en dat er niet goed gehandhaafd wordt op straten waarvoor geldt dat het eenrichtingsverkeer is. • Onderhoud groenvoorzieningen en meer groenvoorzieningen (64x genoemd): inwoners geven aan dat het bestaande groen beter onderhouden kan worden. Bomen en struiken worden nu te groot zodat de wortels de stoeptegel ophoog duwen en de bladeren over de weg hangen. Er zijn ook inwoners die graag meer (onderhouden) groen zouden willen.
• Parkeervoorzieningen (56x genoemd): inwoners zijn van mening dat er te weinig parkeergelegenheid is om hun auto kwijt te kunnen. Er wordt nu vaak geparkeerd op plekken waar dat niet mag en hier wordt niet op gehandhaafd zodat er parkeeroverlast ontstaat. Inwoners zouden ook graag zien dat de gemeente gaat werken met een app om bezoekers vooraf te kunnen aanmelden. Een aantal inwoners zou graag zien dat de gemeente meer laadpalen voor elektrische auto’s plaatst (4x genoemd). • Meer (ondergrondse) prullenbakken, zwerfvuil opruimen en straten schoon houden (63x genoemd): veel inwoners ergeren zich aan het zwerfvuil op straat en zouden graag zien dat de gemeente meer afvalbakken plaatst om dit tegen te gaan. Ook (eventueel gecombineerd met een landelijke burendag/schoonmaakdag de boel opruimen vinden velen interessant. Ze zouden graag zien dat grofvuil gratis wordt opgehaald door de gemeente. • Onderhoud wegen, trottoirs en fietspaden (49x genoemd): wegen, trottoirs en fietspaden zijn volgens de inwoners aan onderhoud toe; er liggen veel losse tegels en/of wortels van bomen en er zitten kuilen in de wegen die het (voornamelijk) voor mensen die slecht ter been zijn moeilijk bewandelbaar maken.
• Een buurthuis of een andere plek om elkaar te ontmoeten (34x genoemd): een aantal inwoners mist op dit moment een buurthuis of een andere plek (café, lunchroom, sportvoorziening) om elkaar te ontmoeten. Ze willen graag een plek waar activiteiten worden georganiseerd (voor verschillende doelgroepen).
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
20
•
•
•
•
Speelvoorzieningen (28x genoemd): er zouden meer openbare speelvoorzieningen in de buurt mogen zijn voor zowel kleine kinderen (speeltuintje) en wat oudere jeugd (Cruyff Court). De speelvoorzieningen die er zijn kunnen volgens enkele inwoners wel een opknapbeurt gebruiken. Ook willen inwoners graag dat deze speelplekken groen zijn zodat speeltoestellen niet te warm worden in de zomer. Een betere handhaving (op van alles)/meer blauw op straat (28x genoemd): een aantal zou graag zien dat er beter gehandhaafd wordt op zaken die niet zijn toegestaan en waarvan zij overlast ervaren. Denk aan drugsoverlast, burenoverlast, controle op afvaldumping, fietsverbod op trottoirs, maar ook aan hangjongeren bij het station en bij het winkelcentrum (dit laatste is 9x genoemd). Betere voorzieningen openbaar vervoer (16x genoemd): inwoners geven aan dat het openbaar vervoer beter mag; een betere bereikbaarheid en een reguliere beschikbaarheid van het openbaar vervoer is gewenst. Eventueel met een extra treinstation. Hondenpoep aanpakken (15x genoemd): inwoners zouden graag zien dat er iets gedaan wordt aan de hondenpoep op straat. Bijvoorbeeld meer prullenbakken die hier speciaal voor zijn of het vaker schoonmaken van de hondenuitlaatstroken.
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
21
4
Relatie inwoner-gemeente Onder dit thema vallen vragen en stellingen over de relatie tussen inwoners en de gemeente. Er komen vragen aan bod over het bestuur van de gemeente, de communicatie door de gemeente en de manier waarop inwoners betrokken worden bij gemeentelijk beleid.
4.1
Stellingen over relatie inwoner-gemeente - 2024 Tabel 14 Resultaten van stellingen en vragen over oordeel Relatie inwoner - gemeente (%)* n (helemaal) eens < 50% van de inwoners * Vraag 16
Hoeveel vertrouwen heeft u in de manier waarop uw gemeente wordt bestuurd?
412
(heel)
niet veel /
veel
niet weinig
weinig of (bijna) geen
28
51
21
Tabel 15 Resultaten van stellingen en vragen over oordeel Relatie inwoner -gemeente (%)*
(helemaal) eens < 50% van de inwoners
n
(helemaal) eens
niet eens / niet oneens
(helemaal) oneens
De gemeente laat inwoners meedenken bij plannen, activiteiten en voorzieningen
346
46
33
21
De gemeente doet wat ze zegt
344
34
40
26
De gemeente zorgt er voor dat inwoners zich aan de regels houden
376
33
34
33
De gemeente luistert naar inwoners
348
33
36
31
De gemeente stelt zich flexibel op als dat nodig is
276
25
39
37
* Vraag 17 en vraag 18
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
22
Stellingen over relatie inwoner-gemeente – opvallende punten
Opvallend is dat een grote groep inwoners [niet eens/niet oneens] antwoordt, dit zou kunnen betekenen dat veel inwoners geen duidelijke mening over dit thema hebben of hier geen kennis van of zicht op hebben.
• • • • •
Minder dan 50% van de inwoners: Vindt dat de gemeente inwoners laat meedenken bij plannen, activiteiten en voorzieningen; Vindt dat de gemeente doet wat ze zegt; Vindt dat de gemeente ervoor zorgt dat inwoners zich aan de regels houden; Vindt dat de gemeente luistert naar inwoners; Vindt dat de gemeente zich flexibel opstelt als dat nodig is.
Vergelijking met referentiegemeenten - 2024 Figuur 4 Resultaten van stellingen Relatie inwoner-gemeente (%) - vergeleken met andere gemeenten
De gemeente laat inwoners meedenken bij plannen, activiteiten en voorzieningen De gemeente doet wat ze zegt
33
22
De gemeente luistert naar inwoners
33
22
Vertrouwen in manier waarop gemeente wordt bestuurd (% (heel) veel vertrouwen)
(helemaal) eens gemeente Rijswijk
34
19
De gemeente zorgt er voor dat inwoners zich aan de regels houden
De gemeente stelt zich flexibel op als dat nodig is
46
30
28
21
16
25
(helemaal) eens gemeenten 50.000 - 100.000 iwoners
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
23
4.2
Vergelijking met meting 2021 In deze paragraaf vergelijken we de resultaten van het thema relatie inwoner-gemeente met de resultaten van het onderzoek in 2021. Aan het einde van de paragraaf vatten we de verschillen kort in tekst samen. Tabel 16 Stellingen Relatie inwoner-gemeente (%)
Hoeveel vertrouwen heeft u in de manier waarop uw gemeente wordt bestuurd?
n
(heel) veel
niet veel/ niet weinig
weinig of (bijna) geen
2024
412
28
51
21
2021
506
32
51
17
2019
445
33
52
15
(helemaal)
niet eens/
eens
niet oneens
(helemaal) oneens
46
33
21
n De gemeente laat inwoners meedenken bij plannen, activiteiten en voorzieningen
2024
346
2021
Niet vergelijkbaar vanwege andere vraagstelling sinds september 2022
2019 De gemeente doet wat ze zegt
De gemeente zorgt er voor dat inwoners zich aan de regels houden
2024
344
34
40
26
2021
423
34
45
21
2019
398
29
56
15
2024
376
33
34
33
2021
Niet vergelijkbaar vanwege andere vraagstelling sinds september 2022
2019 De gemeente luistert naar inwoners
De gemeente stelt zich flexibel op als dat nodig is
2024
348
33
36
31
2021
444
28
46
26
2019
395
34
44
23
2024
276
25
39
37
2021
365
28
46
26
2019
346
30
52
19
Significante verschillen met 2021 • Meer mensen zijn het in 2024 oneens met de stelling De gemeente stelt zich flexibel op als dat nodig is; in 2021 is 26% het (helemaal) oneens met deze stelling, in 2024 is dit gestegen naar 37%.
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
24
4.3
Samenvatting open vraag Relatie inwoner-gemeente Aan het einde van het vragenblok over de relatie inwoner-gemeente konden inwoners een open vraag beantwoorden: ‘Welke ideeën of plannen, waarbij u zelf betrokken bent of wilt worden, wilt u de gemeente meegeven?’. Alle antwoorden op deze open vraag zijn verstrekt aan de gemeente. We geven hieronder een korte samenvatting van de meest genoemde antwoorden. 161 inwoners hebben de vraag beantwoord en één of meerdere ideeën of plannen beschreven waar zij zelf betrokken bij zijn en die zij aan de gemeente willen meegeven. Onderstaande opmerkingen en ideeën of plannen zijn vaker genoemd: • Zo’n 31 inwoners hebben deze vraag beantwoord met een meer algemene opmerking over de relatie inwoner-gemeente: zo geven enkele inwoners aan dat de gemeente niet duidelijk terugkoppelt na vragen, en dat ze niet goed weten wat er met hun inbreng wordt gedaan. Ook geven inwoners aan dat de gemeente meer zou moeten luisteren naar de inbreng van inwoners. Bovendien duurt het heel lang voordat inwoners iets horen van de gemeente nadat zij bijvoorbeeld een vraag hebben gesteld. • Verkeersveiligheid en de herinrichting van de straten aanpakken (respectievelijk 27x en 20x genoemd): Zowel de verkeersveiligheid en de herinrichting van de straten heeft aandacht nodig volgens inwoners.
• Groenonderhoud (22x genoemd): inwoners willen graag dat de gemeente meer aandacht heeft voor het onderhoud van het groen en ze willen graag meebeslissen wat er aan groen wordt aangeplant en waar dat gebeurt. • Het schoonhouden/de afvalverwerking op straat (17x genoemd) is eveneens een onderwerp waarvan inwoners willen dat de gemeente er meer aandacht voor heeft. • Een plek om elkaar te ontmoeten (buurthuis, café, lunchroom) is door 9 inwoners genoemd.
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
25
5
Gemeentelijke dienstverlening Onder dit thema vallen vragen en stellingen over de dienstverlening van de gemeente. Vragen gaan onder andere over de wijze waarop inwoners in de afgelopen 12 maanden contact hebben gehad met de gemeente, de dienstverlening via digitale faciliteiten en de communicatie en voorlichting van de gemeente.
5.1
Stellingen over gemeentelijke dienstverlening - 2024 In deze paragraaf laten we de resultaten zien van de verschillende stellingen over het thema Gemeentelijke dienstverlening. In paragraaf 5.2 beschrijven we de uitkomsten van de overige vragen die onder het thema Gemeentelijke dienstverlening vallen. Tabel 17 Resultaten van stellingen en vragen over oordeel Gemeentelijke dienstverlening (%)* n (helemaal) eens 50% - 75% van de inwoners
(helemaal) eens
niet eens / niet oneens
(helemaal) oneens
De gemeente gebruikt duidelijke taal
452
74
19
7
De medewerker heeft mijn vraag zo goed mogelijk beantwoord
289
72
12
15
Ik vond het makkelijk om mijn vraag te stellen, of mijn aanvraag te regelen
326
72
10
18
De duur van de afhandeling was redelijk
322
69
13
18
Ik kreeg uiteindelijk wat ik wilde
315
68
12
19
Ik kan de informatie die ik nodig heb van de gemeente makkelijk vinden
458
67
20
13
De informatie die ik kreeg of zelf vond, klopte en was volledig
318
67
15
18
De medewerker toonde zich verantwoordelijk om echt tot een oplossing te komen
278
67
13
20
De medewerker was deskundig
278
66
19
15
De medewerker kon zich goed inleven
263
65
14
22
Ik werd goed op de hoogte gehouden van de afhandeling
311
63
14
23
De medewerker bood de 246 57 17 26 ruimte om mee te denken * Vraag 25, vraag 26, vraag 27, vraag 28 en alleen respondenten die de afgelopen 12 maanden contact hebben gehad met de gemeente Rijswijk.
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
26
Stellingen over gemeentelijke dienstverlening – opvallende punten
75% of meer van de inwoners is tevreden over: •
Geen stellingen
50% tot 75% van de inwoners: • Vindt dat de gemeente duidelijke taal gebruikt. • Vindt dat de medewerker hun vraag zo goed mogelijk beantwoord heeft; • Vindt het makkelijk om zijn of haar vraag te stellen of om zijn of haar aanvraag te regelen; • Vindt de duur van de afhandeling redelijk; • Kregen uiteindelijk wat zij wilden; • Vindt dat de medewerker zich verantwoordelijk toonde om echt tot een oplossing te komen; • Vindt de informatie die zij kregen of zelf vonden klopte en volledig was; • Kon de informatie die zij nodig hadden van de gemeente makkelijk vinden; • Vindt dat de medewerker deskundig was; • Vindt dat de medewerker zich goed kon inleven; • Vindt dat zij goed op de hoogte werden gehouden van de afhandeling; • Vindt dat de medewerker de ruimte bood om mee te denken;
•
Minder dan 50% van de inwoners is tevreden over: Geen stellingen
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
27
Vergelijking met referentiegemeenten - 2024 Figuur 5 Resultaten van stellingen Gemeentelijke dienstverlening (%) - vergeleken met andere gemeenten
De gemeente gebruikt duidelijke taal
74
60
De medewerker heeft mijn vraag zo goed mogelijk beantwoord
67
Ik vond het makkelijk om mijn vraag te stellen of mijn aanvraag te regelen
72 70
De duur van de afhandeling was redelijk
64
De informatie die ik kreeg of zelf vond, klopte en was volledig
68
67 66
Ik kan de informatie die ik nodig heb van de gemeente makkelijk vinden
62
De medewerker toonde zich verantwoordelijk om echt tot een oplossing te komen
61
67
67
66 63
De medewerker was voldoende deskundig
De medewerker kon zich goed inleven
57
Ik werd goed op de hoogte gehouden van de afhandeling
(helemaal) eens gemeente Rijswijk
69
63
Ik kreeg uiteindelijk wat ik wilde
De medewerker bood de ruimte om mee te denken
72
54
50
65
63
57
(helemaal) eens gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
28
5.2
Vergelijking met meting 2021 In deze paragraaf vergelijken we de resultaten van het thema gemeentelijke dienstverlening met de resultaten van het onderzoek in 2021. Aan het einde van de paragraaf vatten we de verschillen kort in tekst samen. Alleen respondenten die de afgelopen 12 maanden contact hebben gehad met de gemeente hebben deze stellingen beantwoord. Tabel 18 Resultaten van stellingen en vragen over oordeel Gemeentelijke dienstverlening (%) n De gemeente gebruikt duidelijke taal
De medewerker heeft mijn vraag zo goed mogelijk beantwoord
Ik vond het makkelijk om mijn vraag te stellen of mijn aanvraag te regelen
De duur van de afhandeling was acceptabel
Ik kreeg uiteindelijk wat ik wilde
Ik kan de informatie die ik nodig heb van de gemeente makkelijk vinden
De informatie die ik kreeg of zelf vond, klopte en was volledig
De medewerker toonde zich verantwoordelijk om echt tot een oplossing te komen
De medewerker was deskundig
(helemaal)
niet eens/
eens
niet oneens
(helemaal) oneens
2024
452
74
19
7
2021
548
73
19
8
2019
497
68
25
6
2024
289
72
12
15
2021
281
73
16
11
2019
313
82
11
7
2024
326
72
10
18
2021
353
76
13
12
2019
367
80
12
8
2024
322
69
13
18
2021
348
72
10
18
2019
360
78
9
13
2024
315
68
12
19
2021
338
75
12
13
2019
353
80
9
12
2024
458
67
20
13
2021
566
74
17
10
2019
513
72
22
6
2024
318
67
15
18
2021
345
73
13
14
2019
363
81
10
10
2024
278
67
13
20
2021
267
68
17
15
2019
311
78
15
8
2024
278
66
19
15
2021
277
72
17
11
2019
325
78
15
7
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
29
n De medewerker kon zich goed inleven
Ik werd goed op de hoogte gehouden van de afhandeling
De medewerker bood de ruimte om mee te denken
(helemaal)
niet eens/
eens
niet oneens
(helemaal) oneens
2024
263
65
14
22
2021
256
69
19
12
2019
292
73
17
11
2024
311
63
14
23
2021
324
64
16
20
2019
344
70
13
17
2024
246
57
17
26
2021
238
64
19
17
2019
268
68
19
13
Significante verschillen met 2021 Minder respondenten zijn het (helemaal) eens en/of meer respondenten zijn het (helemaal) oneens met de volgende stellingen in 2024 dan in 2021: • Ik vond het makkelijk om mijn vraag te stellen of mijn aanvraag te regelen: in 2024 is 18% het (helemaal) oneens met deze stelling, in 2021 was dit 12%. • Ik kreeg uiteindelijk wat ik wilde: in 2024 is 19% het (helemaal) oneens met deze stelling, in 2021 was dit 13%. • Ik kan de informatie die ik nodig heb van de gemeente makkelijk vinden: in 2024 is 67% het (helemaal) eens met deze stelling, in 2021 was dit 74%. • De medewerker kon zich goed inleven: in 2024 is 22% het (helemaal) oneens met deze stelling in 2021 was dit nog 12%. • De medewerker bood de ruimte om mee te denken: in 2024 is 26% het (helemaal) oneens met de stelling, in 2021 was dit 17%.
5.3
Contact met de gemeente Tabel 19 Vraag 23: Heeft u de afgelopen 12 maanden contact gehad met uw gemeente? (n = 492 / %) 2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
Ja
68
62
69
59
Nee
32
38
31
41
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
30
Tabel 20 Vraag 24: Op welke manier had u (meestal) contact met uw gemeente?* (n = 332 / %) 2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
Website of app van de gemeente
59
(Publieks)balie
42
Telefoon
36
30
Post
17
Overig persoonlijk contact
13
Sociale media of berichten app
6
Huisbezoek
4
Niet vergelijkbaar vanwege andere antwoordcategorieën sinds september 2022
Niet beschikbaar in database VNG
2 Wijkteam * Alleen respondenten die de afgelopen 12 maanden contact hebben gehad met de gemeente.
Resultaten Contact met de gemeente Ruim twee derde van de respondenten heeft in de afgelopen maanden contact gehad met de gemeente. Dit contact voorliep voornamelijk via website of app van de gemeente (59%), via de publieksbalie (42%) of telefonisch (36%). Significante verschillen met 2021 Meer mensen hadden in 2024 contact met de gemeente dan in 2021. (68% in 2024 tegenover 62% in 2021).
5.4
Digitale dienstverlening en communicatie Tabel 21 Vraag 22: Wat vindt u van de digitale dienstverlening van de gemeente? (n = 398 / %) 2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
Rapportcijfer (1-10)
6,9
7,0
7,1
6,7
Tabel 22 Vraag 29: Wat vindt u de communicatie en voorlichting vanuit de gemeente? (n = 432 / %) 2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
Rapportcijfer (1-10)
6,6
6,8
6,9
6,3
Resultaten Digitale dienstverlening en communicatie De digitale dienstverlening en de communicatie en voorlichting worden met een voldoende beoordeeld, respectievelijk een 6,9 en een 6,6. Significante verschillen met 2021 Er zijn geen significante verschillen met de resultaten van 2021.
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
31
5.5
Samenvatting open vraag over verbetering gemeentelijke dienstverlening Aan het einde van het vragenblok over de relatie inwoner-gemeente konden inwoners een open vraag beantwoorden: ‘Welke ideeën heeft u voor de verbetering van de dienstverlening?’. Alle antwoorden op deze open vraag zijn verstrekt aan de gemeente. Ongeveer 128 inwoners hebben de vraag beantwoord en suggesties gegeven voor het verbeteren van de gemeentelijke dienstverlening. We geven hieronder een korte samenvatting van de meest genoemde antwoorden. •
•
•
De antwoorden die het vaakst genoemd zijn hebben alle op één of andere manier te maken met communicatie richting de inwoners. Zo willen de inwoners graag dat de gemeente zich vaker flexibel, persoonlijk, meedenkend opstelt. Dat betekent volgens hen: meer oog hebben voor persoonlijke omstandigheden, goed luisteren naar de inwoners en duidelijk communiceren/terugkoppelen (44x genoemd). Een aantal inwoners vindt de wachttijden op het stadskantoor te lang (9x genoemd). Ook willen de inwoners van Rijswijk graag dat de gemeente eerder en beter communiceert rondom wat er te gebeuren staat bijvoorbeeld bij bouwprojecten en wegafsluitingen (36x genoemd). Daarbij willen ze niet alleen via een brief op de hoogte worden gebracht maar ook via e-mail, website, lokale krant en andere digitale middelen. De gemeente zou volgens hen meer zichtbaar kunnen zijn. Daarbij zou de gemeente volgens hen laagdrempeliger toegankelijk moeten zijn (26x genoemd).
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
32
6
Zorg en Welzijn Onder het thema Zorg en Welzijn vallen vragen en stellingen over de gezondheid en de mogelijkheden van inwoners om deel te nemen aan activiteiten die voor hen belangrijk zijn. Ook vragen we naar vrijwilligerswerk, zorg aan mensen die hulp nodig hebben en naar ondersteunende voorzieningen. De opbouw van dit hoofdstuk is anders dan de voorgaande hoofdstukken. Er zijn geen vragen naar het oordeel van inwoners over het functioneren van de gemeente op dit terrein opgenomen. Dit betekent dat dit hoofdstuk ook geen kopje ‘opvallende punten’ met stellingen bevat. Dit hoofdstuk biedt echter genoeg waardevolle informatie over het gedrag en gevoel van inwoners, dat aanknopingspunten kan geven voor beleid.
6.1
Algehele gezondheid Tabel 23 Vraag 33: Heeft u het gevoel dat de zaken hieronder een negatieve invloed hebben op uw leven of u in de weg staan in uw leven? Zo ja, in welke mate? (%)* n
nee, (bijna) niet
lichte mate
flinke mate
ernstige mate
475
60
27
8
5
Fysiek functioneren
467
65
25
7
3
Geestelijke gezondheid
470
71
22
4
2
Lezen, schrijven of taal spreken
478
91
6
2
1
Moeite om rond te komen
472
80
14
4
2
Gevoel ‘er niet bij te horen’/‘niet thuis te voelen’
472
81
12
4
3
(Algemene) lichamelijke gezondheid
Anders 335 90 6 2 *Niet vergelijkbaar met vorige meting vanwege andere antwoordcategorieën sinds september 2022
1
Tabel 24 Vraag 31: Hoe tevreden bent u – over het algemeen – met uw leven? (n = 479)
Rapportcijfer (1-10)
2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
7,9
7,8
7,7
7,9
Tabel 25 Vraag 32: Welk cijfer geeft u – over het algemeen – uw gezondheid? (n = 476)
Rapportcijfer (1-10)
2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
7,6
7,6
7,4
7,6
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
33
Resultaten Algehele gezondheid De tevredenheid met het leven en de eigen gezondheid worden beoordeeld met een ruime voldoende: 7,9 en 7,6. 13% van de respondenten geeft aan een matige tot ernstige belemmering te ervaren in hun algemene lichamelijke gezondheid. 10% ervaart matige tot ernstige belemmeringen in hun fysiek functioneren. Ook ervaart een deel van de respondenten matige tot ernstige belemmeringen door hun geestelijke gezondheid (6%) en hun financiële situatie (6%) Dit beperkt de mogelijkheden om aan het maatschappelijke leven deel te nemen. 7% van de respondenten geeft aan zich niet thuis te voelen of het gevoel te hebben dat ze er niet bij horen. Significante verschillen met 2021 Er zijn geen significante verschillen met de resultaten van 2021.
6.2
Sociale contacten Tabel 26 Vraag 34: Heeft u voldoende contacten met andere mensen? (n = 483 / %) 2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
Ja, zeker
75
74
79
79
Ja, maar ik zou wel wat meer willen
19
18
12
Nee, te weinig
5
9
9
21
Tabel 27 Vraag 35: Voelt u zich wel eens eenzaam? (n = 485 / %) 2024 (Bijna) nooit
72
Soms
25
Vaak
2
Heel vaak
2
2021
2019
Niet vergelijkbaar vanwege andere antwoordcategorieën sinds september 2022
Gemeenten 50.000-100.000 inw. Niet beschikbaar in database VNG
Tabel 28 Vraag 36: Hoe vaak sport of beweegt u actief? (n = 493 / %) 2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.
Meerdere keren per week
67
1 keer per week
19
1 keer per 2 weken
5
1 keer per maand
1
(Bijna) nooit
7
70 Niet vergelijkbaar vanwege andere antwoordcategorieën sinds september 2022
Het PON & Telos | Burgerpeiling 2024 gemeente Rijswijk
13 3 5 9
34
Resultaten Sociale contacten Drie kwart van de inwoners van de gemeente Rijswijk vindt dat zij voldoende contacten hebben met andere mensen (75%). 29% voelt zich soms tot (heel) vaak eenzaam. 67% van de inwoners sport actief meerdere keren per week, bijna een vijfde sport 1 keer in de week (19%). 9% sport of beweegt (bijna) nooit actief. Significante verschillen met 2021 Minder mensen gaven in 2024 aan te weinig contacten te hebben met andere mensen dan in 2021 (5% in 2024 tegenover 9% in 2021).
6.3
Inzet voor anderen en/of maatschappelijke doelen Tabel 29 Vraag 37: In welke van onderstaande verenigingen bent u de afgelopen 12 maanden actief geweest? (n = 493 / %)
Ik ben niet actief (geweest) in het verenigingsleven
2024
2021
2019
Gemeenten 50.000-100.000 inw.