Document · PDF

RIB 24 050 Bijlage 1 Station Rijswijk - van Handelingsperspectief naar Ontwikkelvisie

Forum Stad 1 oktober 2024, gemeente RijswijkBij agendapunt: RIB 24 050 Station Rijswijk _van Handelingsperspectief naar Ontwikkelvisie13.653 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Handelingsperspectief OV-knoop Rijswijk

OV-knooppunten van de toekomst

Datum: Versie: Status: Afzender:

1 april 2022

0010861.20220317.R1.02 Definitief Goudappel B.V.

OV-knooppunten: Belangrijke schakel in totale multimodale mobiliteitssysteem OV-knooppunten: belangrijke schakel in totale multimodale mobiliteitssysteem Bij de aanleg van viersporigheid heeft Rijswijk in 1996 een nieuw ondergronds station gekregen. Daarna is de OV-knoop aan diverse ontwikkelingen uit de omgeving onderhevig geweest. Denk hierbij aan verstedelijking en bijvoorbeeld het verknopen van tram 17 met het station. Al langere tijd spelen er diverse opgaven op de knoop, waardoor het belangrijk is om naar het functioneren van de OV-knoop als geheel te kijken. Om samen een goed vertrekpunt te definiëren en de opgave op een structurele wijze in kaart te brengen, hebben partijen uitgesproken een zogenaamd ‘Handelingsperspectief’ op te willen stellen. Dit instrument is bedoeld om een beeld te verkrijgen over het integraal functioneren in de huidige situatie en het wensbeeld in de toekomstige situatie van de OV-knoop in zijn omgeving. De totstandkoming van het Handelingsperspectief OV knoop Rijswijk is een gezamenlijk proces met ProRail, NS, HTM, EBS, MRDH en gemeente Rijswijk. Alle opgaven die spelen rondom deze OV knoop zijn gezamenlijk doorlopen en geanalyseerd. Dit is gedaan op basis van beschikbare onderzoeken, enquêtes, analyses en tellingen. In verschillende werksessies is deze informatie bijeengebracht en gezamenlijk beoordeeld.

Samenvatting

Beoordeling huidige situatie De figuur links toont de beoordeling van de huidige situatie van de OV-knoop Rijswijk. Er wordt onderscheid gemaakt in vijf niveaus. - - : niet aanwezig / ruim onvoldoende score - : (zeer) beperkt aanwezig / onvoldoende score +/- : aanwezig / redelijk, voldoende score + : ruim aanwezig / goede score + + : zeer ruim aanwezig / uitstekende score De score per thema volgt uit de enquête die was uitgezet onder de betrokken partijen. Voor zowel de beoordeling van de huidige situatie, als de gewenste situatie (zie p.9) geldt dat er grote mate van overeenstemming is tussen de verschillende partijen. De score per thema is op de volgende pagina’s toegelicht.

Beoordeling huidige situatie Plaats

Mobiliteit

•

• •

•

De OV-knoop Rijswijk is centraal gelegen op de corridor Den Haag – Rotterdam. Vanuit verschillende modaliteiten kunnen diverse richtingen op gereisd worden. De positie in het netwerk wordt daarom beoordeeld met een +. De OV-knoop scoort op bereikbaarheid en functiemenging een +. Er bevinden zich in de nabijheid van de OV-knoop een variatie van functies: wonen, werken en winkelen. De OV-knoop scoort op ligging in de omgeving een -. Ondanks de centrale ligging in de gemeente en de verdiepte ligging van de sporen laat de koppeling met de bebouwde omgeving te wensen over. De knoop vormt geen geheel en is bovengronds gesplitst in een Piramidepleinzijde en de Gen. Eisenhowerpleinzijde. • Piramideplein: deze zijde ligt met name gunstig voor bewoners en bezoekers van bijv. Bogaard stadscentrum waarbij voor- en natransport zich beperkt tot lopen en fietsen. De ingang is goed vindbaar. • Gen. Eisenhowerplein: deze zijde verknoopt de meeste modaliteiten en ontsluit ook de meeste bedrijven (Plaspoelpolder). De leesbaarheid van de verschillende verbindingen is slecht en de ingang van het station is moeilijk vindbaar. De OV-knoop scoort op omgevingskwaliteit tussen een +/- en een -. Ook hier is sprake van een verschillende waardering van het Piramideplein en het Gen. Eisenhowerplein. • Piramideplein: De ingang op het piramideplein ligt enigszins verloren in een lege ruimte.

Dit komt echter de vindbaarheid en oriëntatiemogelijkheden ten goede. Een mooie groene laan biedt toegang tot Bogaard stadscentrum. • Gen. Eisenhowerplein: voor dit deel is de omgevingskwaliteit slecht. Het plein met de bus- en tramhaltes en de ingang van het station kenmerkt zich door kille materialen, gesloten bebouwing op ooghoogte, nauwelijks groen en een slecht vindbare ingang.

• •

•

• •

De OV-knoop scoort op auto een +/-. De knoop is vrij goed te bereiken per auto al ligt deze niet direct aan het hoofdwegennet en is de parkeergelegenheid beperkt. De P+R wordt vooral oneigenlijk gebruikt. De OV-knoop scoort op bus een +; er zijn een divers aantal verbindingen in meerdere richtingen, als aanvulling op de tram, waarbij meerdere kernen bereikt kunnen worden. De OV-knoop scoort op trein een +/-. Het station is een sprinterstation, wat past bij het aantal reizigers. Het ontsluit met de verbinding Dordrecht – Den Haag Centraal een groot deel van de regionale bestemmingen. De huidige frequentie is nog niet voldoende om spoorboekloos te reizen. De OV-knoop scoort op tram een +. Tramhalte direct gelegen bij het treinstation. Lijn 17 is qua routering en frequentie op orde. De OV-knoop scoort op fiets een -. Ondanks dat veel voorzieningen wel aanwezig zijn, is het kwaliteitsniveau laag. Zo is het aantal stallingsplaatsen onevenredig verdeeld, bevinden de OV-fietsen zich alleen aan de Piramidepleinzijde en laat de vindbaarheid, het comfort en de uitstraling van de stallingen aan beide zijden, maar vooral op het Gen. Eisenhowerplein te wensen over. De OV-knoop scoort op de modaliteit voetganger een -. Ondanks dat functioneel alles aanwezig is, is de (belevings)kwaliteit beperkt.

Dit heeft vooral te maken met de leesbaarheid van de routes richting het station of functies in de buurt (Bogaard stadscentrum en Plaspoelpolder), de onveilige, geregelde tramoversteek en materialisatie. De OV-knoop scoort op deelmobiliteit een -. Deelscooters worden niet vast aangeboden, maar zijn freefloating rond het stationsgebied. Er is één greenwheelsauto op de P+R gestationeerd. OV-fietsen zijn beschikbaar, zij het alleen aan de piramidepleinzijde. De OV-knoop scoort op de modaliteit taxi een +/-. Op het Eisenhowerplein is een standplaats aanwezig, maar vindbaarheid is een aandachtspunt. Taxi’s zijn vooral beschikbaar in spits- en avonduren. 7

Beoordeling huidige situatie OV-knoop

Mens

•

De OV-knoop scoort op oriëntatie een -. We onderscheiden hierbij verschillende relaties: • Oriëntatie op omgeving: deze is vooral voor het Gen. Eisenhowerplein niet natuurlijk. De toegang tot Plaspoelpolder zit verstopt en logische looproutes richting bijv. Bogaard stadcentrum ontbreken. De ruimtelijke opzet van het Piramideplein komen de oriëntatie ten goede, echter ontbreekt bewegwijzering. • Oriëntatie op andere modaliteiten: bij het Gen. Eisenhowerplein is de vindbaarheid van het station onder de maat. De locaties van de bussen en trams zijn wel zichtbaar, maar duidelijke reisinformatie op één centraal overzichtspunt ontbreekt. Bij het Piramideplein is de oriëntatie op andere modaliteiten, buiten de fiets niet logisch: men wordt verwezen naar bussen, taxi’s en trams via de perrons. • Oriëntatie op de verschillende ingangen: de twee ingangen van station Rijswijk werken niet samen. De ene ingang is ook niet te zien vanaf de andere ingang. De OV-knoop scoort op verblijfskwaliteit knooppuntdomeinen een -. Dit komt met name door de afwezigheid van voldoende hoogwaardige horeca, voorzieningen voor forenzen en matige staat van onderhoud. De score is met name voor het Gen. Eisenhowerplein laag. Het Piramideplein scoort hierop iets beter. De OV-knoop scoort op duurzaamheid een - -. Het gebied bestaat grotendeels uit versteende pleinen.

Daarnaast is het energieverbruik van het station hoog. Er wordt voor zover bekend geen duurzame energie opgewekt. Geen laadplekken voor elektrische fietsen/auto’s. De OV-knoop scoort op Transferveiligheid een +/-. Zowel bovengronds als ondergronds is er ruim voldoende ruimte voor reizigers om veilig te wachten. Dit verkleint de impact van o.a. snel passerende treinen en aankomende bussen en trams. De overdimensionering van de perrons voelt tegelijkertijd enigszins onbehaaglijk aan. Oversteek van de trein naar het bus/tram-perron is geregeld met verkeerslichten. Dit zorgt voor onveilige situaties; reizigers lopen door rood en steken snel over om hun trein/tram/bus te halen.

• •

De OV-knoop scoort op type reiziger een +. Op de knoop is een grote diversiteit aan gebruikers; forenzen, scholieren, niet-ov reizigers, etc. Verdeling reismotief is scheef; weinig sociaal-recreatief. De OV-knoop scoort op klanttevredenheid een - -. De hygiëne, uitstraling en voorzieningen zijn niet in orde. De knoop is een plek waar je uit noodzaak moet zijn en is geen prettige verblijfslocatie. De OV-knoop scoort op sociale veiligheid eveneens een - -. De knoop voelt naargeestig en onveilig aan vanwege zijn omvang, matige staat van onderhoud, beperkte voorzieningen en vele donkere hoekjes.

Beoordeling wensbeeld De figuur links toont de beoordeling van het wensbeeld voor de OV-knoop Rijswijk. Er wordt, net als bij de beoordeling van de huidige situatie, onderscheid gemaakt in vijf niveaus. De score per thema volgt uit de enquête die was uitgezet onder de betrokken partijen. De score per thema is hieronder toegelicht.

Plaats • De ambitie voor de positie in het netwerk is dit te verbeteren naar een score tussen een + en een ++. Rijswijk heeft in de huidige situatie al een gunstige positie in het stedelijk netwerk. Dit betekent dat er op netwerkniveau geen grote schakels toegevoegd hoeven te worden. Tegelijkertijd is het functioneren van de OV-knoop van grote waarde om de mobiliteitstransitie aan te jagen. Goede en snelle verbindingen naar omliggende bestemmingen per openbaar vervoer, maar ook per fiets en te voet geven ruimte voor verdere verstedelijking en verkleinen de auto-afhankelijkheid. • De bereikbaarheid en functiemenging op de OV-knoop scoort goed en de ambitie is om dit te behouden op een +. Indien reizigers bekend zijn met de knoop, is de ontsluiting en bereikbaarheid van functies in de omgeving van de knoop op orde. Hetzelfde geldt voor de menging van de verschillende functies. In de directe straal van de knoop zijn kansen om de functiemix te versterken. • Verbetering van de ligging in de omgeving vormt een belangrijke opgave. De ambitie is om dit te verbeteren naar een +. Dit thema raakt vooral het feit dat de knoop geen geheel vormt: het kent twee van elkaar gescheiden ingangen en bevindt zich zowel boven als onder de grond.

Hoe om te gaan met de stationsentrees en de functies die aan de verschillende kanten worden gefaciliteerd, is een relevante afweging om op dit thema tot een verbetering te komen. Zowel ruimtelijk als functioneel is de knoop onvoldoende geïntegreerd in de omgeving. • Ook wat betreft omgevingskwaliteit is een forse impuls gewenst om op dit thema een ++ te scoren. Juist vanwege de samenhang met andere thema’s zoals sociale veiligheid, klanttevredenheid, verblijfskwaliteit en duurzaamheid is dit aspect van groot belang. Passend bij de positie in het netwerk moet daarom worden ingezet op meer groen, veiligheid, 9 herkenbaarheid, overzichtelijkheid en leesbaarheid van de knoop.

Beoordeling wensbeeld

Mobiliteit

• Vanwege de centrale ligging van de knoop in de gemeente, is de knoop vanuit heel Rijswijk goed te bereiken te voet, per fiets of met het OV. Volgend op de wens om de mobiliteitstransitie te stimuleren, past het om niet meer autoverkeer naar de knoop te trekken. Het wensbeeld voor de auto is daarom een – ten opzichte van een +/- in de beoordeling van de huidige situatie. Bij deze ambitie past een heroverweging van de P+R. • De modaliteit bus scoort goed (+) en het wensbeeld is om dit te behouden; divers aanbod met goede netwerkkwaliteit dat geen grote verbetering behoeft. De opstelcapaciteit van bussen op het busstation is bij een toename van het aantal reizigers wel een aandachtspunt. • Het bestaande aanbod per trein past momenteel bij de functie in het stedelijk netwerk en het aantal reizigers. Naarmate de omgeving van de knoop verder ontwikkeld en reizigers toenemen, vraagt ook het treinproduct om ontwikkeling. Dit resulteert in wensbeeld tussen de + en ++ in. De geplande frequentieverhoging draagt hier aan bij. • De bestaande netwerkkwaliteit van de tram scoort goed (+) en dient behouden te blijven. • De ambitie voor de fiets scoort een ++.De mobiliteitstransitie en verstedelijking vragen om de positie van de fiets verbeteren. Er is een grote urgentie om de kwaliteit van routes en stallingen te verhogen. • Ook de voetganger is hoog met een score van een ++.

Zowel fietsers als voetgangers moeten meer prioriteit krijgen in de openbare ruimte. De meerderheid van de reizigers komt te voet of met de fiets naar het station. De inrichting van en routering naar de OVknoop, met name naar de Plaspoelpolder, vragen om een aanpak. • Het wensbeeld op de OV-knoop voor deelmobiliteit is een +/-. Deelmobiliteit kan een goede aanvulling zijn op het bestaande vervoersaanbod, maar moet passen bij het type reiziger en de reizigersaantallen. Inzet op een beter aanbod van deelfietsen/scooters is nodig middels nette, geclusterde opstelplaatsen. Voor deze locatie hoeft dit niet groots opgezet. • Voor de taxi zijn geen ambities in de toekomst: behoud van een +/-. Duidelijke opstelplaatsen kan de kwaliteit verhogen en is een meekoppelkans wanneer andere thema’s worden aangepakt.

OV-knoop •

•

• •

Het is de ambitie om de oriëntatie op de OV-knoop te verbeteren tot een +, middels het verbeteren van de vindbaarheid van het station, de overzichtelijkheid bij een overstap op bus/tram en de gebruiksvriendelijkheid van de knoop. De wens is een optimaal functionerende OV-knoop in zijn ruimtelijke omgeving, met goede zichtbaarheid op de entrees, dat invulling geeft aan verschillende doelgroepen met ieder hun eigen behoefte. De ambitie voor de OV-knoop op verblijfskwaliteit is een +. De exploitatie van voorzieningen houdt verband met de afweging hoe om te gaan met de ingangen van het station en bijbehorende reizigersstromen. Gewenst is om ruimte voor voorzieningen te handhaven, mits deze haalbaar zijn om te exploiteren. Het is de wens om de kwaliteit van de voorzieningen een impuls te geven, net als de uitstraling van de knoop. Comfort, materialisering, kwaliteit van functies, onderhoud en hygiëne zijn daarbij relevant. Het wensbeeld voor de OV-knoop op duurzaamheid is een +. Het is de ambitie om van een stenige naar een klimaatadaptieve omgeving te gaan. De ambitie op Transferveiligheid is een +. De perroncapaciteit van de trein is op peil. Als de reizigersaantallen groeien, is de perroncapaciteit van de tram/bus een mogelijk knelpunt. Ook de oversteekbaarheid van de trein naar de bus/tram dienen verbeterd te worden ten gunste van de reiziger.

De snelle langsrijdende intercity’s en de impact van de luchtdrukverschillen zijn aandachtspunten voor de wachtbeleving van reizigers.

Mens • •

•

De OV-knoop scoort op type reiziger een +: het wensbeeld is om dit te behouden. Rijswijk wil een inclusieve stad zijn. Dat betekent dat alle type reizigers belangrijk zijn en blijven. Het vervoersaanbod en eventuele voorzieningen moeten daar op blijven aansluiten. De ambitie is om te zorgen voor een sterke verbetering van de klanttevredenheid tot een goede score (++). Het bevorderen van het OV gebruik begint bij een hoge klanttevredenheid. Verbetering is mogelijk door in te zetten op comfort, uitstraling (materialisering), betere hygiëne en wachttijdbeleving. Het wensbeeld voor sociale veiligheid is een +. Dit aspect is, zeker vanwege de ondergrondse ligging, extra belangrijk. Onderhoud, licht en levendigheid zijn knoppen om aan te draaien. Ook de lengte van het perron is een aandachtspunt en kan een aspect zijn dat meeweegt in de afweging hoe om te gaan met beide stationsingangen. 10

Samenvattend: De OV-knooppunt integraal beschouwen In een handelingsperspectief voor een OV-knooppunt staat het bedienen van de gebruiker altijd centraal. Onder gebruikers van de OV-knooppunt verstaan we alle personen die zich korte of langere tijd op de knoop bevinden. Dit betreft in- en uitstappende reizigers, maar ook overstappers, bezoekers, directe omwonenden en lokale werknemers. Uit het doorlopen traject en de beoordeling van de huidige situatie en het ambitieniveau, komt duidelijk naar voren dat er op verschillende aspecten verbeteringen nodig zijn. Met name op omgevingskwaliteit, ligging in de omgeving, de aansluitingen op het langzame verkeersnetwerk, oriëntatie, verblijfs- en overstapkwaliteit, en de beleving op de OV-knoop zelf. De knoop, dat is gelegen tussen de IC-stations Delft en Den Haag HS, heeft een belangrijke functie voor de korte en middellange afstandsreizigers. Tegelijkertijd ligt er een verdichtingsopgave in de directe omgeving van de OV-knoop, wat de leefbaarheidsopgave alleen maar verder vergroot. De OV-knoop is belangrijk voor de inwoners en andere herkomstreizigers van Rijswijk. Tegelijkertijd, met het oog op de ontwikkelingen van Plaspoelpolder en de Boogaard, zal de OV-knoop ook bestemmingsreizigers met verschillende reismotieven faciliteren.

De ambitie is te zorgen voor een aantrekkelijk, duidelijk, functioneel en herkenbare OV-knoop voor alle verschillende gebruikers die meerwaarde biedt aan de omgeving. Het is een alzijdig station, waarbij verschillende zijde verschillende functies met passende invulling dienen te hebben. Die functies moeten invulling geven aan specifieke doelgroepen; onbekende en bekende reizigers met ieder hun eigen behoefte. Om te komen tot een heldere inrichting van de OV-knoop is het daarvoor nodig inzicht te hebben in de ambities welke doelgroepen te bedienen, welke functies daarbij passen en op welke plek. Hierbij is niet alleen de indeling van de OV-knoop belangrijk, ook integratie met het stedenbouwkundig- en mobiliteitsplan is hier onderdeel van. Dit kan alleen gerealiseerd worden als dit samen met alle stakeholders integraal wordt opgepakt 11

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Pagina Samenvatting

1. Introductie en scope

2. Analyse huidige situatie

• • • • •

Thema plaats Thema mobiliteitsnetwerk Thema OV-knoop Thema beleving Beoordeling huidige situatie

3. Analyse ambitieniveau • • • • •

Thema plaats Thema mobiliteitsnetwerk Thema OV-knoop Thema beleving Beoordeling toekomstige situatie tot wensbeeld

4. Samenvattend

Bijlage • Eigendom en beheer

1. Introductie en scope

OV-knooppunten integraal beschouwen In een handelingsperspectief voor een OV-knooppunt staat het bedienen van de gebruiker altijd centraal. Onder gebruikers van de OV-knooppunt verstaan we alle personen die zich korte of langere tijd op de knoop bevinden. Dit betreft in- en uitstappende reizigers, maar ook overstappers, bezoekers, directe omwonenden en lokale werknemers. Het bedienen van de gebruiker wordt in een handelingsperspectief beschouwd vanuit twee schaalniveau’s en twee disciplines: Twee schaalniveau’s • Netwerkniveau: op welke wijze is de knoop een schakel in een regionaal en landelijk context? • Locatieniveau: hoe functioneert de knoop op zijn locatie? Twee disciplines

Plaats

Mobiliteitsnetwerk

Beleving

OV-knoop

• Mobiliteit: welke verplaatsingen faciliteert de knoop? • Ruimte: welke rol vervult de knoop in de ruimtelijke omgeving? Hieruit volgen vier thema’s die in dit handelingsperspectief worden uitgewerkt: • Plaats: welke rol vervult de knoop in de stedelijke context? • Mobiliteitsnetwerk: wat is de bereikbaarheid van het mobiliteitsknooppunt? • OV-knoop: geeft de knoop functioneel antwoord op de behoefte van de reiziger? • Beleving: hoe wordt de knoop beleefd door de gebruiker?

Scope OV-knoop Rijswijk bestaat uit een verzameling onderdelen. De onderdelen van de OV-knoop zijn afgebakend en hieronder benoemd zoals gehanteerd in dit handelingsperspectief:

Treinstation a) Perron en voorzieningen b) Entree Piramideplein c) Entree Generaal Eisenhowerplein

Tramhalte

Bushalte

Fietsenstalling a) Piramideplein noord b) Piramideplein binnen (bewaakt) c) Piramideplein zuid d) Gen. Eisenhowerplein oost e) Gen. Eisenhowerplein west (bewaakt)

Parkeervoorzieningen a) P+R Rijswijk b) Kiss&Ride-achtige voorziening c) Taxistandplaats

4a 1b 4b 4c 5a 1a 6 5b 2

5c 3 1c 4d

Looproutes en fietsroutes tussen bovengenoemde onderdelen van de knoop.

Introductie van de OV-knoop Station Rijswijk Het station van Rijswijk ligt in de gelijknamige gemeente in de zuidelijke Randstad tussen Den Haag en Delft. De gemeente heeft ca. 56.500 inwoners en 32.500 arbeidsplaatsen.

Den Haag Den Haag CS: Laan van NOI: 98.800 17.200 Den Haag HS: 34.900 Den Haag Moerwijk: 3200

Voorburg: 2.100 Den Haag Ypenburg 2.700

Rijswijk 7.000

Delft 40.400

Aantal treinreizigers (in-/uitstappers) stations Rijswijk en omgeving

Ontwikkeling instappers (Analyseatlas Mobiliteitsvisie Rijswijk)

Het treinstation ligt aan de Oude Lijn, de verbinding tussen Amsterdam en Rotterdam. Het station ligt in een tunnel met een ingang aan het Piramideplein (noord) en aan het Generaal Eisenhouwerplein (zuid). Van de treinreizigers maakt ca. 25% gebruik van de entree via het Piramideplein en 75% via het Eisenhouwerplein (bron: NS). De tunnel telt vier sporen en twee eilandperrons. Op het Generaal Eisenhouwerplein bevindt zich het tram- en busstation. Aantal gebruikers en reizigers Rijswijk Station Rijswijk is een sprinterstation en wordt bediend door de NS. Het station heeft circa 7.060 reizigers (in- en uitstappers) per dag. Hiermee valt het station binnen de meest voorkomende klasse ‘Basisstation’ volgens de classificeringsschaal van ProRail (Stationsklasse schaal: Halte – Basis – Plus – Mega – Kathedraal). Bron: NS Jaarverslag, 2019

Kijken we naar het aantal reizigers door de jaren heen, dan zien we een duidelijke daling in Rijswijk. Vermoedelijke oorzaken hiervan zijn een afname van arbeidsplaatsen rondom het station, toegenomen kwaliteit van omliggende stations en omliggende functies (Delft, CS) en weinig groei ofwel vergrijzing van inwoners binnen het invloedsgebied van het station. 17

Introductie van de OV-knoop Bussen en trams Op OV-knoop Rijswijk is het mogelijk om te reizen per trein, tram, bus, fietsend of lopend. Bij de noordingang van het station is er een P+R van 46 parkeerplaatsen. Bij de zuidingang van ligt een trambaan met haltes voor beide richtingen. Daarnaast ligt een busbaan met bushaltes. Vanaf Rijswijk vertrekken treinen richting Den Haag Hollands Spoor en Centraal en richting Rotterdam/Dordrecht. Met de tram en bus zijn het centrum van Den Haag, delen van Den Haag en Rijswijk, het Westland en Zoetermeer te bereiken. De knoop ligt in de buurt van afrit 10 en 11 van de A4. Het huidige gebruikt op een gemiddelde werkdag in 2019 van de verschillende modaliteiten zag er als volgt uit: • • • • •

885 (25%)

Aantal instappers trein: 3.530 per dag (In- én uitstappers: 7.060, Jaarverslag NS, 2019). Aantal overstappers trein-trein: 0 per dag (Jaarverslag NS, 2019). Aantal instappers Bus (EBS): ca. 2.200 per werkdag (EBS, 2019) Aantal instappers Bus (HTM): ca. 980 per werkdag (HTM, nov 2019) Aantal instappers Tram (HTM): ca. 1.020 per werkdag (HTM, nov 2019)

1.020

2.645 (75%)

3.180 18

2. Analyse huidige situatie

Plaats

4. Analyse huidige situatie

Positie in het netwerk

We hebben de huidige situatie van het OV-knooppunt in kaart gebracht aan de hand van de volgende aspecten in het handelingsperspectief: Plaats, Mobiliteitsnetwerk, OV-knoop en beleving.

Bereikbaarheid en functiemenging

Deze indeling ondersteunt bij het vormen van een integraal beeld hoe de OV-knoop functioneert; als fysieke netwerkschakel met verschillende vervoersmodaliteiten, hoe de OVknoop werkt in de omgeving en als overstappunt, zodat het een aantrekkelijke plek is om te wonen, werken en/of recreëren.

Ligging in de omgeving

Omgevingskwaliteit Mobiliteitsnetwerk Trein BTM Fiets (bewaakt en onbewaakt)

Met de onderstaande verbeelding geven we de score weer per aspect voor de huidige situatie.

Auto Deelmobiliteit

+/-

Voetganger OV-knoop Knooppuntdomeinen en hun positie en oriëntatie Duurzaamheidseisen Veiligheid knoop (transfer) Beleving Type reizigers Klanttevredenheid Veiligheid sociaal

Plaats Ligging en bereikbaarheid

+/-

Plaats Positie in het netwerk Knooppunt in het netwerk OV-knoop Rijswijk maakt onderdeel uit van de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH). In het netwerk ligt station Rijswijk aan de belangrijke verbinding tussen Den Haag en Rotterdam. ▪

▪

▪ ▪

Op station Rijswijk stoppen sprinters in de richtingen van Dordrecht en Den Haag Centraal. Daarmee is er per trein een directe verbinding met alle tussengelegen stations. Het station ligt tussen de intercitystations Delft en Den Haag HS. Per fiets liggen deze knopen binnen een bereik van 15-20 minuten reistijd. Dit is voor veel bestemmingen in Rijswijk een aantrekkelijk alternatief om een overstap op een intercityverbinding te besparen. Tramlijn 17 voert langs station Rijswijk en verbindt Wateringen met Den Haag Centraal. Hiermee zijn vanaf het station ook Plaspoelpolder en Laakkwartier bereikbaar. Per bus zijn veel omliggende wijken en kernen direct bereikbaar. Er voeren lijnen naar het Colijnplein, Zoetermeer, Delft, Scheveningen Noord, Duindorp, Naaldwijk, Ypenburg, Leidschenveen en Voorburg OV-knoop Rijswijk ligt op ca. 5 minuten rijden vanaf de A4, een belangrijke autoverbinding die Rotterdam, Delft, Den Haag, Leiden, Schiphol en Amsterdam met elkaar verbindt.

Concurrentiepositie OV / auto De ligging van de OV-knoop Rijswijk tussen Den Haag en Rotterdam, maakt dat richting deze twee steden de trein voor langere afstanden concurrerend is met de auto (noord-zuidverbinding). Voor bestemmingen verder dan Den Haag en Rotterdam wint de auto het als het gaat om reistijd (o.a. vanwege overstaptijd). De bus- en tramverbindingen concurreren met de auto voornamelijk op korte afstandsverplaatsingen en verplaatsingen van en naar het Westland en Zoetermeer (oost-westverbinding). Samenvattend – Regionale positie in het netwerk De OV-knoop Rijswijk is centraal gelegen op de corridor Den Haag – Rotterdam. Vanuit verschillende modaliteiten kunnen diverse richtingen op gereisd worden. Bereikbaarheid per auto, fiets en OV vanaf OV-knoop Rijswijk huidige situatie

+/-

Plaats Bereikbaarheid en functiemenging De directe omgeving van Rijswijk kenmerkt zich als een combinatie van woon-, werk- en winkelgebieden, waarbij de woongebieden het sterkst aanwezig zijn. Aandachtspunt is dat de verschillende gebieden geen sterke combinatie van functies hebben. De gebieden kenmerken zich vooral als wonen, werken óf winkelen. Welk functiegebieden nabij zijn verschilt bovendien per locatie. Zo zien we dat vanuit de noordelijke stationsentree aan het Piramideplein vooral de functiegebieden wonen en winkelen bereikbaar zijn. Voor de zuidelijke stationsentree aan het Gen. Eisenhowerplein betreft dit eerder gebieden met bedrijvigheid (Plaspoelpolder) en wonen. Het station Rijswijk is voor 68% een productiestation en voor 32% een attractiestation (Bron: NS).

Uit de TOD-analyse vanuit Provincie Zuid-Holland blijkt ook dat er winst te behalen is op de menging van functies (meer informatie via deze link)

Binnen een 15 minuten loop-contour bevinden zich: • 22.140 inwoners • 27.660 banen • 4 middelbare scholen (zie ook ‘Mobiliteitsnetwerk’)

Stationsomgeving Rijswijk (Loket Knooppunten CRA)

+/-

Plaats Ligging in de omgeving Het station ligt centraal in het hart van gemeente Rijswijk. Deze centrale ligging is daarmee waardevol voor bewoners en werknemers van zowel Rijswijk ten oosten van het spoor (Oud-Rijswijk en Plaspoelpolder) als Rijswijk ten westen van het spoor (Bogaard stadscentrum en Wateringen). Bovendien geldt dat het spoor en de perrons in 1996 verdiept zijn aangelegd in een tunnel, waardoor de barrièrewerking tussen deze gebieden beperkt is. Langs het station lopen twee centrale routes voor fiets- en autoverkeer. Dit zijn de Generaal Spoorlaan en Sir Winston Churchilllaan. Circa 500 meter ten westen van het station loopt de Haagse stadsroute S106. Samenvattend: • De OV-knoop is centraal gelegen binnen de gemeente • De OV-knoop is door de verdiepte ligging van het spoor een verbindende schakel tussen de west- en oostzijde van het spoor.

+/-

Plaats Omgevingskwaliteit - Piramideplein Weinig verblijfsvoorzieningen De noordzijde van OV-knoop Rijswijk is gelegen in het piramidepark. Dit park kenmerkt zich door een groenstrook van circa 400 meter lang en 75 meter breed. Deze onbebouwde strook markeert de noordelijke ontvangsthal van het station: de glazen piramide, ontworpen door Theo Fikkers. Rondom de piramide is een groot kaal plein met grijsrode bestrating waar een fietspad door kruist, dit komt het ‘groene’ karakter van het park niet ten goede. Naast de snackbar op het plein bevinden zich zowel binnen als buiten de piramide nauwelijks verdere verblijfsvoorzieningen zoals bankjes en horeca. Geen ‘natuurlijke’ wayfinding Het ontbreekt aan duidelijke routering op het Piramideplein. Ondanks de groene allee richting Bogaard stadscentrum wordt de bezoeker daar niet toe uitgenodigd. Reden kan zijn dat wetenschap van deze bestemming ontbreekt. Hetzelfde geldt voor de winkelfuncties aan de Doctor H. Colijnlaan. Sterke voor- en achterkant piramidegebouw De ingang van de piramide is sterk georiënteerd op het noorden. De zuidzijde van de piramide komt sterk over als een achterkant, ondanks dat daar ook een ingangen van de ontvangsthal en de fietsenstalling zijn. Deze ingangen monden bovendien direct uit op de P+R en onbewaakte fietsenstalling, wat de beleving van de (in principe groene) omgeving niet ten goede komt.

Samenvattend: • De omgevingskwaliteit is ondanks de beschikbare ruimte nabij de piramide laag. Het gebied nodigt niet uit tot verblijven door afwezigheid van verblijfsvoorzieningen zoals bankjes en kleinschalige horeca. • De beperkte hoeveelheid uitstappers (25% van het totaal) draagt ook niet bij aan de levendigheid op deze locatie. 25

+/-

Plaats Omgevingskwaliteit – Gen. Eisenhowerplein Veel verkeersruimte, weinig groen Aan de zuidzijde van de OV-knoop zien we een veel sterkere verknoping van mobiliteitsstromen. Op deze plaats komen bussen, treinen, trams auto’s samen. Het Generaat Eisenhowerplein is dan ook vrijwel geheel ingericht als verkeersruimte voor grote voertuigen: er bevinden zich meerdere busbanen, trambanen, rijbanen met parkeerplaatsen en een taxistandplaats. De inrichting van het plein is gericht op verplaatsen en niet zozeer op verblijven. Gesloten bouwblokken Aan het Gen. Eisenhowerplein staan twee hoge, gesloten bouwblokken uit de jaren ’90: het appartementencomplex Oriënt Express aan de noordzijde en het kantoorcomplex recht boven de afgetopte zuidelijke piramide van station Rijswijk. Beide gebouwen accentueren het doorgaande karakter van de Churchilllaan. Het eerste complex zorgt voor een splitsing van het noordelijke en zuidelijke deel van de OV-knoop, ondanks de onderdoorgang voor langzaam verkeer. Het kantoorcomplex boven de stationsingang zorgt voor een beperkte lichtinval in het station en belemmert de oriëntatie van reizigers door aanwezigheid van veel (donkere) hoeken en blinde muren. Dit komt de herkenbaarheid van het station niet ten goede. Samenvattend: • Het Generaal Eisenhowerplein is ingericht als verkeersruimte met veel ruimte voor grote voertuigen.

De oversteekbaarheid voor fietsers en voetgangers is daarmee beperkt. • De dichtheid van bebouwing beperkt de oriëntatiemogelijkheden en zorgt voor onduidelijkheid en een slechte herkenbaarheid. 26

Mobiliteitsnetwerk

+/-

Mobiliteitsnetwerk Trein, BTM, Fiets, Voetganger, Auto, Deelmobiliteit Treinfrequenties

NS is de treinvervoerder op dit station. Er halteren enkel sprinters op station Rijswijk. Huidige frequentie treinen (Bron: NS, 2021): Sprinters • 4x per uur richting Den Haag Centraal. Na 20.00 uur en in het weekend 2x/u per richting. • 4x per uur richting Dordrecht. Na 20.00 uur en in het weekend 2x/u per richting.

Totaal aantal in- en uitstappers treinstation Rijswijk 4500 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 2019

2021 OS

2019

2021 DL

Aantal in/uitstappers (NS, 2021) Uitsnede Spoorkaart (NS, 2021)

2019

2021 AS

2019

2021

WDL

+/-

Mobiliteitsnetwerk Trein, BTM, Fiets, Voetganger, Auto, Deelmobiliteit Voortransport Rijswijk

3% 4% Fiets

32%

24%

Lopend BTM Auto (bestuurder) Auto (passagier)

37%

(Deel)taxi

Rijswijk

Fiets Lopend

18%

Voor- en natransport: Het voor-en natransport van treinreizigers is in het figuur links te zien. Het aandeel fietsers en lopende reizigers omvat bijna 70% van het totaal. Deze modaliteiten zijn de voornaamste manier waarmee reizigers zich naar het station verplaatsen. Een kwart van de reizigers maakt gebruik van de bus of tram om bij het stations te komen. In het natransport is te zien dat het grootste gedeelte van de reizigers lopend naar hun eindbestemming bewegen. Dit duidt op een hoge mate van bestemmingen in de nabije omgeving. Na lopen zijn de bus en de tram de belangrijkste vormen van natransport.

Natransport 3% 1% 0%

Treingebruikers: Aantal in- en uitstappers: 7.060 (2019) Overstappers (trein-trein): 0 (2019)

Zowel in het voor- als natransport maakt geen van de reizigers gebruik van (deel)taxidiensten.

Bus Auto (bestuurder)

69%

Bron: Reizigersgedrag 2019 (NS, 2020).

Auto (passagier) (Deel)taxi

Modal split voor- (boven) en natransport (onder) (NS Reizigersgedrag 2019, 2020)

+/-

Mobiliteitsnetwerk Trein, BTM, Fiets, Voetganger, Auto, Deelmobiliteit BTM Ongeveer een kwart van de treinreizigers (24%) komt naar het station met de bus of tram. Van de vertrekkende treinreizigers maakt 18 procent gebruik van bus of tram. Naast treinreizigers, maakt ook een groot deel van de reizigers op de OV-knoop ook gebruik van alleen de bus en/of tram. De mate van overstappen tussen de bus en tram is niet bekend. Lijn

Frequentie ochtendspits (per uur/richting)

Aantal in-/uitstappers (per werkdag)

Tramlijn 17 (HTM, Den Haag Centraal - Wateringen

5x/u

1.020

Buslijn 22 (HTM, (Rijswijk De Schilp –) Rijswijk Station – Den Haag Duindorp)

4x/u

270

Buslijn 23 (HTM, Den Haag Colijnplein – Scheveningen Noord)

6x/u

680

Buslijn 29 (Spits) (HTM, Rijswijk Station - Den Haag Oude Waalsdorperweg)

4x/dag per richting

Buslijn 30 (EBS, Naaldwijk – Zoetermeer Centrum)

4x/u

1.410

Buslijn 50 (Spits) (EBS, Rijswijk – Zoetermeer) Vervallen vanaf 9 januari 2022

2x/u

230

Buslijn 51 (EBS, Rijswijk – Den Haag Grote Markt)

4x/u

435

Buslijn 53 (Spits) (EBS, Delft – Rijswijk)

2x/u

Niet bekend

Buslijn 61 (EBS, Delft – Rijswijk) Rijd vanaf 9 januari 2022

4x/u

145

Totaal

35x/u

4.220

+/-

Mobiliteitsnetwerk Trein, BTM, Fiets, Voetganger, Auto, Deelmobiliteit Openbaar vervoer De bereikbaarheidskaart toont dat tussen Den Haag CS en Rotterdam CS de stations binnen een half uur te bereiken zijn. Binnen 15-20 minuten zijn per OV de IC-stations Delft en Den Haag HS bereikbaar. Op pagina 34 is te zien dat deze stations binnen dezelfde tijd ook per fiets te bereiken zijn. Aanvullend zorgen de busverbindingen met Naaldwijk en Leidschenveen/Ypenburg voor bereikbaarheid richting het oosten en westen.

+/-

Mobiliteitsnetwerk Trein, BTM, Fiets, Voetganger, Auto, Deelmobiliteit Kenmerken fietsgebruik Ongeveer een derde van de treinreizigers (32%) komt naar het station met de fiets. Van de vertrekkende treinreizigers is maakt een veel kleiner deel gebruik van de fiets: 9 procent. Toegangswegen De OV-knoop is per fiets via drie corridors toegankelijk. Dit zijn: • Ten noorden van de knoop: Generaal Spoorlaan • Ter hoogte van het piramideplein: Wethouder Hillenaarplantsoen - Doctor H. Colijnlaan • Ter hoogte van het Generaal Eisenhowerplein: Sir Winston Churchilllaan

Blauwe stippellijnen: Fietsnetwerk rondom het knooppunt (Openstreetmap)

De noord-zuidverbinding langs de OV-knoop ligt minder voor de hand. Dit komt omdat deze minder direct is en gedeeltelijk is ingericht als een gemengd profiel met autoverkeer. De verbinding loopt vanaf de Generaal Spoorlaan via de Hoogkamerlaan onder het appartementencomplex ‘Orient Express’ door. Vervolgens is er een gefaseerde oversteek (4 middeneilanden) en loopt de route over het Generaal Eisenhowerplein langs het Sir Winstoncasino naar de Lange Kleiweg.

Fietsnetwerk Structuurvisie Mobiliteit Rijswijk (2011) 32

+/-

Mobiliteitsnetwerk Trein, BTM, Fiets, Voetganger, Auto, Deelmobiliteit Fietsparkeeronderzoek MRDH- najaar 2019 Locatie

Capaciteit

Bezetting inclusief foutparkeren

Bezetting exclusief foutparkeren

Stalling 1 (bewaakt)

360

127%

76%

Stalling 2

160

56%

43%

Stalling 3

193%

100%

Stalling 4

43%

35%

Stalling 5 (bewaakt)*

222

Totaal Eisenhower

520

105%

66%

Totaal Piramideplein

342

52%

39%

Totaal onbewaakt

280

71%

49%

Totaal eind

862

84%

55%

• In totaal zijn er 640 fietsparkeerplekken. De bezetting van de fietsenstalling is scheef; de bewaakte fietsenstalling aan de zuidzijde en de noordelijke fietsenstalling voor het stationsgebouw (stalling) hebben een zeer hoge bezettingsgraad (>125%), terwijl er nog ruimte over is in de andere stallingen. • Buitenmodel fietsen en scooters kunnen aan beide zijden van het station geparkeerd worden. De 32 OV-fietsen bevinden zich alleen in de stalling van het piramideplein. • Tevredenheid fietsenstallingen: Onbewaakt fietsparkeren: 5,8. Bewaakt fietsparkeren: 8,2 (2021) • De vindbaarheid van de stallingen is beperkt. De ingang van de bewaakte stalling aan het piramideplein (nr. 5) ligt aan de achterzijde van de stationshal en daarmee niet direct aan de fietsroute over het plein. Bewegwijzering ontbreekt. Hetzelfde geldt voor de onbewaakte stalling aan het Eisenhowerplein (nr. 2). Deze is verstopt en niet direct aangesloten op een fietsroute.

30%

*Stalling 5 was geen onderdeel van het fietsparkeeronderzoek. Gegevens komen uit studie stationsgebouwen van IAA-Architecten en ProRail (2018)

Fietsenstallingen rondom het knooppunt (MRDH, najaar 2019) 33

+/-

Mobiliteitsnetwerk Trein, BTM, Fiets, Voetganger, Auto, Deelmobiliteit Bereikbaarheid per fiets Binnen een 15 minuten fiets-contour bevinden zich: • 194.000 inwoners • 83.800 banen IC-stations Delft en Den Haag HS liggen op 15-20 min fietsafstand van het station Rijswijk. Dit is een aantrekkelijk alternatief voor gebruikers van intercityverbindingen, omdat dit een overstap bespaart. Een deel van de reizigers dat binnen 15 min naar station Rijswijk kan fietsen, kan ook binnen 15 min op één van de IC-stations Delft en Den Haag HS zijn.

+/-

Mobiliteitsnetwerk Trein, BTM, Fiets, Voetganger, Auto, Deelmobiliteit Voetganger In het voortransport komt 37% van de treinreizigers te voet naar het station toe, voor het natransport bereikt vervolgens 69% te voet zijn/haar eindbestemming. Bereikbaarheid te voet Binnen een 15 minuten loop-contour bevinden zich: • 22.140 inwoners • 27.660 banen Toegangswegen Aan de Eisenhowerplein ontbreekt het zicht op de stationsingang. Het station ligt verstopt onder een kantoorpand. Daarnaast ontbreekt ook officiële bewegwijzering naar het station. Op het piramideplein is het station beter zichtbaar; hier is ook het NS-logo op het stationsgebouw aanwezig. Via een (rol)trap/lift zijn de perrons te bereiken. Op het Eisenhowerplein wordt de ruimte gedomineerd door rijbanen voor auto’s, bussen en trams. Dit komt de oversteekbaarheid en veiligheid voor voetgangers niet ten goede. Deze ruimte beperkt zich tot een geregelde voetgangersoversteek met 4 middeneilanden die ook de halteperrons van de bussen en trams vormen.

Voetgangersoversteek Gen. Eisenhowerplein

+/-

Mobiliteitsnetwerk Trein, BTM, Fiets, Voetganger, Auto, Deelmobiliteit Kenmerken autoreizigers Voortransport: • Auto (bestuurder): 3% • Auto (bijrijder): 4%

Natransport: • Auto (bestuurder): 1% • Auto (passagier): 3%

Locatie taxistandplaats: Aan de buszijde / kantoorgebouw Aantal autoparkeerplaatsen: • 46 onbetaald • Tevredenheid auto-parkeren: 6,0 (ProRail, 2021)

P+R Nr. 2 is inmiddels betaald parkeren

Er is één P+R-terrein met in totaal 46 parkeerplaatsen waar gratis geparkeerd kan worden. Deze is nagenoeg vol. In de meting van de MRDH is de bezettingsgraad 98% (vol). Dit is weliswaar inclusief 19 parkeerplaatsen aan de zuidzijde die inmiddels net als de omgeving betaald zijn. Het oneigenlijk gebruik (zonder ov-gebruik) is 82% (zeer hoog). Veel van de ondervraagde P+R-gebruiker kwamen weliswaar uit Rijswijk maar slechts een enkeling reisde verder met de trein. Overige herkomsten wijzen erop dat hier vooral sprake is van bestemmingsparkeren. Van de vier gerapporteerde ov-reizigers kwamen er drie uit Rijswijk en één uit Den Haag. Driekwart van de forenzen op de P+R reist niet met de trein. Van overige reismotieven niemand (Bron: MRDH). Bereikbaarheid De OV-knoop is zowel bereikbaar vanaf het Eisenhowerplein (via Winston Churchilllaan) als via het piramideplein (via Hoogkamerlaan en Papyruspad). Op het Eisenhowerplein bevinden zich Kiss and Ride-achtige voorzieningen.

Achtergrondnotitie fietsparkeren station Rijswijk (MRDH, 2016) 36

+/-

Mobiliteitsnetwerk Trein, BTM, Fiets, Voetganger, Auto, Deelmobiliteit Deelfietsen 32 NS-fietsen beschikbaar. Gezien het gebruik in november 2019 lijkt dit voldoende; meer dan 20 fietsen waren er in die maand elke dag over. Deze staan in de bewaakte fietsenstalling van het piramideplein. Dit is tevens de stationsuitgang waar 25% van de reizigers gebruik van maakt. Deelscooters Niet aanwezig in de nabijheid van de knoop

Taxistandplaats aan oostzijde van de stationsentree aan het Gen. Eisenhowerplein

Deelauto’s Een greenwheels-deelauto op de P+R Taxi Taxistandplaats bij het Eisenhowerplein

OV-knoop

+/-

OV-knoop Verblijfskwaliteit knooppuntdomeinen

Schematisch knooppuntdomeintekening Rijswijk Ontvangstdomein Piramideplein

Ontvangstdomein Gen. Eisenhowerplein

Omgevingsdomein Reisdomein

+/-

OV-knoop Verblijfskwaliteit knooppuntdomeinen – Piramideplein Omgevingsdomein: Aan het Piramideplein geeft het omgevingsdomein toegang tot de Colijnlaan en verbinding met In de Boogaart. In het omgevingsdomein bevinden zich de onbewaakte stallingen (buiten). Het Piramideplein zelf is een groot plein gelegen in een rustige woonwijk. Op het plein bevindt zich lunchroom Hong Kong en een watertappunt. Aan de zuidzijde van de piramide ligt een gratis P+R met 46 parkeerplaatsen. Ontvangstdomein: Het ontvangstdomein aan het Piramideplein heeft een Lvorm met een ingang aan de pleinzijde en een ingang aan de P+R-zijde. Het bedrijfspand in het gebouw heeft een gesloten gevel in de stationshal. Aan de noordzijde is een kinderdagopvang gevestigd. In het domein staat recht tegenover de hoofdingang actuele vertrekinformatie en een kaartautomaat. Ook bevindt zich er een toilet en liften naar de perrons. De trappen zijn voorzien van een fietsgoot. Aan de zuidzijde is een inpandige bewaakte zelfservice fietsenstalling. Hier staan ook 32 OV-fietsen. Er is aan deze zijde geen verkooppunt van koffie, broodjes e.d. De staat van onderhoud is matig en op een vochtige dag zorgt condensvorming op de ramen voor vallende druppels onder de piramide. De bewegwijzering is minimaal: sporen, WC en OV-fiets zijn aangegeven in het domein.

Ook bus, tram en taxi zijn aangegeven in de ontvangsthal, al loopt de route daarnaartoe onderlangs via het perron. Ook opvallend: naast de perrontrappen staan lampen die gaan knipperen bij een naderende trein. Vanaf het ontvangstdomein is er zicht op de spoortunnel. Het station is toegankelijk gemaakt met geleidelijnen en liften naar de perrons. Omgevingsdomein Piramideplein

Ontvangstdomein Noordzijde

+/-

OV-knoop Verblijfskwaliteit knooppuntdomeinen – Gen. Eisenhowerplein Omgevingsdomein: Aan de zijde van het Eisenhouwerplein ontsluit het omgevingsdomein de fietsenstallingen, de taxistandplaats en biedt een looproute richting tram en bus alsmede de winkelpanden aan de overzijde van de straat. Ontvangstdomein: Het ontvangstdomein heeft een L-vorm met ingangen aan de zijkanten. In zuidwand bevinden zich panden die deels in gebruik zijn voor retail en horeca; andere delen staan leeg. Bewegwijzering is aanwezig boven de perrontoegangen en de uitgangen. Langs de noordrand staan kaartautomaten en actuele vertrekinformatie. De hal wordt voornamelijk verlicht met kunstlicht. Vanuit de hal is er zicht op de spoortunnel en perrons. Het station is toegankelijk gemaakt met geleidelijnen en liften naar de perrons. De staat van onderhoud is matig.

+/-

OV-knoop Verblijfskwaliteit knooppuntdomeinen Reisdomein: de perrons van station Rijswijk bevinden zich op -1 en zijn met liften en trappen bereikbaar. De totale lengte is ca. 350 meter. De ondergrondse ligging van het station maakt dat het reisdomein voornamelijk door kunstlicht wordt verlicht, afgewisseld met 8 lichtkoepels. De verblijfskwaliteit verschilt tussen de noord- en zuidzijde van de perrons. Aangezien de treinen aan de zuidzijde stoppen, zijn er nauwelijks wachtvoorzieningen aan de noordzijde. Hier bevinden zich slechts de checkin-palen en een bord om de reiziger erop te wijzen dat de trein circa 160 meter verder stopt. Aan de zuidzijde is wel met andere (zachtere) materialen en kleuren gewerkt om de kwaliteit te verhogen. Hier bevinden zich ook ov-chipkaartpalen, bankjes en een gesloten wachtruimte (die al geruime tijd op slot is). De perrons zijn verder voorzien van OVchipkaartpalen (dus niet in het ontvangstdomein), liften (achter de trappen), nooduitgangen (niet bereikbaar: deur is dicht en trap begint op 2,5m hoogte) en geleidelijnen. Deze geleidelijnen zijn ook op maaiveld aanwezig bij de bus- en tramhaltes. Deze ruimte is verder ingericht met straatverlichting, prullenbakken en abri’s bij de bus- en tramhaltes. De tramhaltes zijn voorzien van DRIS. De bushaltes hebben geen DRIS.

+/-

OV-knoop Oriëntatie/overstapkwaliteit

Noordelijke stationshal geeft direct toegang tot de bewaakte stalling (rechts)

Overstap tussen de verschillende modaliteiten • Vanuit de noordelijke perronopgang zijn de OV-fietsen (32 stuks) en de bewaakte fietsenstalling direct en overdekt te bereiken. De P+R en onbewaakte stallingen bevinden zich buiten het stationsgebouw maar op korte afstand van de uitgangen. Voor de overstap naar de bus, tram of taxi is dit niet de juiste uitgang. • Vanaf de zuidelijke perronopgang is boven de uitgang te zien welke modaliteit zich het dichtstbij welke uitgang bevindt. De meest gebruikte uitgang is aan de westzijde. Deze uitgang biedt toegang tot de bewaakte fietsenstalling en mondt uit op een smalle doorgang tussen de afgetopte piramide en de Subway richting de bussen en de trams. Welke bus waar vertrekt is niet direct duidelijk. De oostelijke uitgang mondt uit op de onbewaakte fietsenstalling en een soort binnenplaats waar de taxistandplaats is en de bibliotheek is gevestigd. • Vanaf de bus/tramhalte is het zicht op de stations ingang beperkt. Het station is niet direct als dusdanig herkenbaar. De opvallende rode bestickering van de stationshal op de afgetopte glazen piramide helpt enigszins bij het vinden van het ontvangstdomein. • Op het Eisenhowerplein bevinden zich geen OV-fietsen, ondanks dat hier een meerderheid van de reizigers uitstapt. Oriëntatie • Oriëntatie op omgeving: deze is vooral voor het Gen. Eisenhowerplein niet natuurlijk.

De toegang tot Plaspoelpolder zit verstopt en logische looproutes richting bijv. Bogaard stadcentrum ontbreken. De ruimtelijke opzet van het Piramideplein komen de oriëntatie ten goede, echter ontbreekt bewegwijzering. • Oriëntatie op andere modaliteiten: bij het Gen. Eisenhowerplein is de vindbaarheid van het station onder de maat. De locaties van de bussen en trams zijn wel zichtbaar, maar duidelijke reisinformatie op één centraal overzichtspunt ontbreekt. Bij het Piramideplein is de oriëntatie op andere modaliteiten, buiten de fiets niet logisch: men wordt verwezen naar bussen, taxi’s en trams via de perrons. • Oriëntatie op de verschillende ingangen: de twee ingangen van station Rijswijk werken niet samen. De ene ingang is ook niet te zien vanaf de andere ingang.

Zicht vanaf de bus/tramhalte de zuidelijke stationshal

43 43

+/-

OV-knoop Duurzaamheidseisen Duurzaamheidsscore Station Rijswijk heeft een hoge positie in de ranglijst van stations o.b.v. het energieverbruik. Van de 219 stations met de classificering ‘basis’ staat station Rijswijk op de 6e plaats. Dit betekent dat Rijswijk een relatief hoog energieverbruik heeft: 29,1 kWh/m2 (ProRail, verbruik hoofdmeter in 2020).

+/-

OV-knoop Veiligheid (transfer) Treinperrons • Het station scoort op transferveiligheid: risicograad groen (ProRail). Op de perrons is geen verhoogd veiligheidsrisico, d.w.z. van gedwongen (“onvrijwillig”) gebruik van de veiligheidszone door reizigers op het perron. • Er rijden ca. 8 Intercity’s per uur met hoge snelheid langs de wachtende reizigers. De lampen in de ontvangsthal van het piramideplein geven een indicatie wanneer er een trein nadert. Ook op het perron zelf worden reizigers hiervoor gewaarschuwd. • Het einde van de perrons is met hekken en antiloopmatten afgezet, waardoor de spoortunnel verder niet toegankelijk is. Op deze locaties is ook suïcidepreventie toegepast door inzet van blauw licht en bebording.

Bus/Tram • Oversteek om op het bus/tram-perron te komen is geregeld met verkeerslichten. Vaak moeten reizigers hier wachten, terwijl ze zien dat hun bus/tram eraan komt. Dit zorgt voor onveilige situaties; reizigers lopen door rood en steken toch over.

Toegankelijkheid OV-knoop • Geleidelijnen en liften zijn aanwezig. De liften bevinden zich achter de trappen.

Beleving

+/-

Beleving Type reiziger

Doelgroepverdeling reizigers (EBS, okt. 2019)

Forens

Kind

Tiener / scholier

Student

Senior

Recreatief / toerisme

Verkoop kaartjes (HTM)

Abonnement

Overig

Scholieren

Studenten OV

Senior

Saldo

Overig / doelgroep onbekend

Reismotief van de treinreizigers (ProRail): Woon/werk 65% School/studie 22% Sociaal-recreatief 11%

©HTM

Wat is het reismotief van de reizigers: • Het globale beeld is dat de reizigers met name forensen zijn; mensen die dagelijks van/naar hun werk gaan met het ov. Ca een kwart van de reizigers is student. • Verdeling (vertrek over de dag): 27% ochtendspits, 21% avondspits, 52% daluren (bron: jaarverslag NS 2019). 47

+/-

Beleving Klanttevredenheid en sociale veiligheid Klanttevredenheid - trein 59% van de reizigers geeft dit station een 7 of hoger. Dat is onder het gemiddeld niveau voor dit type stations. Op meerdere thema’s scoort het station lager dan vergelijkbare stations: Oriëntatie 83% tegen 88% voor basisstations Uitnodigend 56% tegen 71% voor basisstations Veilig 55% tegen 72% voor basisstations Schoon 53% tegen 75% voor basisstations Wachttijdbeleving 45% tegen 48% voor basisstations Sfeervol 19% tegen 37% voor basisstations Op het volgende thema scoort het station hoger dan vergelijkbare stations: Doorstroming 89% tegen 86% voor basisstations Klanttevredenheid – Bus, tram Er is geen specifieke informatie beschikbaar over de klanttevredenheid van bus-/tramreizigers. Sociale veiligheid • Er zijn zeer beperkt klachten binnengekomen bij de gemeente op het gebied van sociale onveiligheid (Bron: gemeente Rijswjk). • 55% van de reizigers beoordelen de sociale veiligheid op deze knoop met een 7 of hoger. 48

Beoordeling huidige situatie Een beschrijving van de beoordeling van de huidige situatie van de OV-knoop Rijswijk staat beschreven op de volgende pagina’s. De score per thema volgt uit de enquête die was uitgezet onder de betrokken partijen en is op de volgende pagina’s toegelicht. Er wordt onderscheid gemaakt in vijf niveaus. - - : niet aanwezig / ruim onvoldoende score - : (zeer) beperkt aanwezig / onvoldoende score +/- : aanwezig / redelijk, voldoende score + : ruim aanwezig / goede score + + : zeer ruim aanwezig / uitstekende score

Beoordeling huidige situatie Plaats •

• •

•

Beoordeling huidige situatie Mobiliteit • • •

• •

•

• •

Beoordeling huidige situatie OV-knoop •

•

Beoordeling huidige situatie Mens • • •

3. Analyse ambitieniveau

Plaats

5. Analyse ambitieniveau

Positie in het netwerk

We hebben de ambitieniveau van het OV-knooppunt in kaart gebracht. Hiervoor worden dezelfde aspecten uit het handelingsperspectief gebruikt: Plaats, Mobiliteitsnetwerk, OVknoop en beleving.

Bereikbaarheid en functiemenging

Het ambitieniveau is ingevuld op basis van beleidsdocumenten en aan de hand van input van betrokken stakeholders.

Ligging in de omgeving

Omgevingskwaliteit Mobiliteitsnetwerk Trein BTM

Met de onderstaande verbeelding geven we het ambitieniveau weer. De donkergrijze waarde geeft de beoordeling van de huidige situatie aan. De gekleurde waarde is het ambitieniveau zoals de verschillende partijen in een enquête en werksessie hebben vastgesteld. De ruimte tussen beide beoordelingen vormt in veel gevallen een gap: hoe groter de gap, hoe groter de gewenste impuls die nodig is.

Fiets (bewaakt en onbewaakt)

Auto Deelmobiliteit

+/-

Voetganger OV-knoop Knooppuntdomeinen en hun positie en oriëntatie Duurzaamheidseisen Veiligheid knoop (transfer) Beleving Type reizigers Klanttevredenheid Veiligheid sociaal

Plaats Ligging en bereikbaarheid

+/-

Plaats Positie in het netwerk Geen nieuwe verbindingen, wel uitbreiding bestaande verbindingen De OV-knoop Rijswijk is centraal gelegen op de corridor Den Haag – Rotterdam. Vanuit verschillende modaliteiten kunnen diverse richtingen op gereisd worden. De positie van OVknoop Rijswijk in het stedelijk netwerk zal in de toekomst niet veel veranderen. Buiten de reeds gerealiseerde Rotterdamsebaan, komen er geen grote nieuwe verbindingen bij. Wel zijn er plannen m.b.t. uitbreiding van de capaciteit op bestaande verbindingen. Dit betreft met name de auto en treinverbindingen tussen Den Haag en Rotterdam: • MIRT-verkenning A4 Haaglanden-N14 (auto) • PHS Rijswijk Rotterdam, Oudelijn (trein) In samenhang met de mobiliteitsvisie 2040 van de gemeente Rijswijk en het Masterplan Bogaard stadcentrum zal ook de Prinses Beatrixlaan opnieuw ingericht worden. Op lange termijn willen betrokken partijen zich inzetten voor een ondertunneling. De Toekomstvisie Plaspoelpolder (2017-2027) noemt bij de ambities ook verschillende wenselijke verbindingen om te realiseren of te versterken: • de realisatie van viersporigheid tussen Rotterdam, Delft, Rijswijk en Den Haag; • het realiseren van een directe OV-verbinding met Rotterdam – The Hague Airport;

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Rijswijk&id=e9648929-4761-4abb-8bdd-f06146d3d891